Ο Πρέσβης των ΗΠΑ στην Άγκυρα και Ειδικός Απεσταλμένος για τη Συρία, Τόμας Μπαράκ , σχολιάζοντας τις εξελίξεις στη νότια Συρία, δήλωσε: «Οι πρόσφατες συγκρούσεις στη Σουγουάιντα ανησυχούν όλα τα μέρη και εργαζόμαστε για την επίτευξη μιας ειρηνικής και χωρίς αποκλεισμούς λύσης που θα περιλαμβάνει τους Δρούζους, τις φυλές Βεδουίνων, τη συριακή κυβέρνηση και τις ισραηλινές δυνάμεις».
Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Μπαράκ δήλωσε ότι βρίσκονται σε ενεργή επαφή με όλα τα μέρη για να διασφαλίσουν την ειρήνη στη Συρία και να συνεχίσουν τις εποικοδομητικές συνομιλίες για την ένταξη.
Ο Μπαράκ σημείωσε:
Οι πρόσφατες συγκρούσεις στη Σουγουάιντα ανησυχούν όλα τα μέρη και εργαζόμαστε για την επίτευξη μιας ειρηνικής και χωρίς αποκλεισμούς λύσης που θα περιλαμβάνει τους Δρούζους, τις φυλές Βεδουίνων, τη συριακή κυβέρνηση και τις ισραηλινές δυνάμεις. Η παραπλάνηση, η σύγχυση και η ανεπαρκής επικοινωνία είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις για μια ειρηνική και υπεύθυνη ενσωμάτωση των συμφερόντων όλων των μερών. Συμμετέχουμε σε άμεσες, ενεργές και εποικοδομητικές συζητήσεις με όλα τα μέρη και εργαζόμαστε για την επίτευξη ηρεμίας και προόδου προς την ενσωμάτωση.
Σύμφωνα με την τουρκική ειδησεογραφική ιστοσελίδα Τ24 οι συγκρούσεις που ξεκίνησαν μεταξύ Δρούζων και αραβικών φυλών στη νότια Συρία, οι οποίες μετατράπηκαν σε πόλεμο μεταξύ των κεντρικών στρατιωτικών δυνάμεων και των Δρούζων μετά την παρέμβαση δυνάμεων που συνδέονται με τη Δαμασκό, συνέχισαν να εντείνονται στις περιοχές Σουγουάιντα και Νταράα παρά την κατάπαυση του πυρός που ανακοινώθηκε.
Συνεπώς, οι ένοπλες δυνάμεις της Δαμασκού, οι οποίες εισήλθαν στο κέντρο της πόλης Ας Σουγουαΐντα με την υποστήριξη αρμάτων μάχης και βαρέων όπλων, άρχισαν να δέχονται επιθέσεις από ισραηλινά πολεμικά αεροσκάφη.
Ισραηλινά πολεμικά αεροσκάφη βομβάρδισαν τις δυνάμεις του κεντρικού στρατού, οι οποίες επιχειρούσαν με άρματα μάχης και βαρέα όπλα σε διάφορα μέτωπα.
Το συριακό Υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε ότι κηρύχθηκε κατάπαυση του πυρός στην περιοχή κατόπιν αιτήματος των εμπλεκόμενων μερών και ότι τα τανκς στο κέντρο της πόλης Ας Σουγουαΐντα άρχισαν να αποσύρονται.
Ο Σεΐχης Χεκμάτ αλ-Χίτζρι , πνευματικός ηγέτης της κοινότητας των Δρούζων, δήλωσε ότι η δήλωση που ενέκρινε την είσοδο των δυνάμεων της Δαμασκού στη Ας Σουγουαΐντα συντάχθηκε υπό πίεση και δεν αντανακλούσε την πραγματική τους βούληση και κάλεσε τους υποστηρικτές του να «αντισταθούν».
Όταν ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στάθηκε δίπλα στον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε στην Ουάσιγκτον αυτή την εβδομάδα και επιβεβαίωσε ένα νέο σχέδιο για την προμήθεια συστημάτων αντιπυραυλικής άμυνας Patriot στην Ουκρανία, το Κίεβο δύσκολα μπορούσε να μην πανηγυρίσει. Αυτά τα συστήματα είναι ζωτικής σημασίας καθώς η Ουκρανία αντιμετωπίζει μερικούς από τους σφοδρότερους ρωσικούς βομβαρδισμούς του πολέμου μέχρι στιγμής.
Ωστόσο, πίσω από την ανακοίνωση κρύβεται ένα βαθύτερο πρόβλημα. Μόλις πριν από δύο εβδομάδες, το Πεντάγωνο πάγωσε απότομα τις αποστολές αυτών των ίδιων πυραύλων και άλλων κρίσιμων προμηθειών, επικαλούμενο ανησυχίες σχετικά με την στρατιωτική ετοιμότητα των ΗΠΑ. Η αντιστροφή της κατάστασης ήρθε μόνο αφού επινοήθηκε η λύση πώλησης των Patriot στο ΝΑΤΟ από τις Ηνωμένες Πολιτείες, το οποίο στη συνέχεια θα τους παραδώσει στην Ουκρανία.
Αυτό το επεισόδιο είναι κάτι περισσότερο από ένα γραφειοκρατικό πρόβλημα. Είναι ένα μήνυμα, προς το Κίεβο, τη Μόσχα και κάθε σύμμαχο των ΗΠΑ, ότι οι αμερικανικές δεσμεύσεις για την ασφάλεια δεν είναι πλέον ακλόνητες. Είναι ενδεχόμενες, συναλλακτικές και ολοένα και πιο απρόβλεπτες.
Το πάγωμα φέρεται να καθοδηγήθηκε από τον υφυπουργό Άμυνας των ΗΠΑ για θέματα πολιτικής, ο οποίος έχει γίνει βασική φωνή για αυτό που θα μπορούσε να ονομαστεί συγκρατημένη ή “Τζάκσονιανή” εξωτερική πολιτική του Τραμπ. Τον Ιούνιο, είχε ξεκινήσει μια αναθεώρηση της συμφωνίας AUKUS με την Αυστραλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, ανησυχώντας δύο από τους στενότερους εταίρους της Αμερικής στον Ινδο-Ειρηνικό. Έχει επίσης πιέσει Αυστραλούς και Ιάπωνες αξιωματούχους να διευκρινίσουν εάν θα υποστήριζαν την Ουάσινγκτον σε μια πιθανή σύγκρουση με την Κίνα, πίεση που ο πρωθυπουργός της Αυστραλίας απέφυγε με διπλωματικό τρόπο κατά τη διάρκεια πρόσφατης επίσκεψης του στο Πεκίνο.
Εν τω μεταξύ, οι παραδοσιακοί σύμμαχοι των ΗΠΑ προσαρμόζονται στη νέα πραγματικότητα με αμήχανους τρόπους. Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, απηύθυνε δεύτερη πρόσκληση στον Τραμπ για επίσημη επίσκεψη τον Σεπτέμβριο, ελπίζοντας ότι η προσωπική κολακεία θα προστατεύσει τη Βρετανία από νέους δασμούς που ο ίδιος ο Τραμπ παραδέχεται ότι εξαρτώνται από το αν «του αρέσουν». Αυτό δεν είναι ένα βιώσιμο μοντέλο για τη διατλαντική ασφάλεια.
Οι πύραυλοι Patriot θα βοηθήσουν στην προστασία των ουκρανικών πόλεων προς το παρόν. Αλλά η ξαφνική διακοπή, και εξίσου ξαφνική επανέναρξη, της παράδοσής τους θα παραμείνει για περισσότερο καιρό στο μυαλό των υπευθύνων χάραξης πολιτικής σε όλη την Ευρώπη και την Ασία. Δείχνει ότι στο τρέχον πολιτικό κλίμα της Ουάσιγκτον, οι ανάγκες ασφαλείας των συμμάχων μπορούν να παρακαμφθούν από τις εγχώριες προτεραιότητες ή την κοσμοθεωρία ενός μόνο ισχυρού αξιωματούχου.
Βραχυπρόθεσμα, οι σύμμαχοι θα αναζητήσουν λύσεις, όπως το ΝΑΤΟ που ενεργεί ως ενδιάμεσος για τη διατήρηση της ροής των όπλων. Μακροπρόθεσμα, θα αντισταθμίσουν την κατάσταση. Κάποιοι θα διοχετεύσουν περισσότερους πόρους στις δικές τους αμυντικές βιομηχανίες. Άλλοι μπορεί να προσανατολιστούν προς την ουδετερότητα ή την αμφισημία όταν αναγκαστούν να επιλέξουν πλευρά σε συγκρούσεις μακριά από το εσωτερικό τους.
Ο αγώνας της Ουκρανίας δεν αποτελεί μόνο μια δοκιμασία της δικής της ανθεκτικότητας, αλλά και του κατά πόσον οι εγγυήσεις ασφαλείας της Δύσης είναι κάτι περισσότερο από λόγια σε χαρτί. Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν τις συμμαχίες ως χάρες που πρέπει να ενεργοποιούνται και να απενεργοποιούνται, άλλες αναπόφευκτα θα μάθουν να τα βγάζουν πέρα μόνες τους. Για χώρες όπως η Ελλάδα, που αντιμετωπίζουμε διαρκείς εντάσεις με την Τουρκία για τα θαλάσσια σύνορα και τα ενεργειακά δικαιώματα στην Ανατολική Μεσόγειο, το μάθημα είναι σαφές: η ισχυρή εθνική άμυνα και οι ισχυρές περιφερειακές συνεργασίες πρέπει να ενισχυθούνκαι όχι απλά να εξαρτόμαστε από τις απομακρυσμένες διαβεβαιώσεις της Ουάσινγκτον. Σε μια εποχή μεταβαλλόμενων δεσμεύσεων, η ασφάλεια μας πρέπει να ξεκινά από την πατρίδα μας και να επεκτείνεται σταθερά στα ύδατα που ορίζουν την κυριαρχία μας. Για να αντισταθούν τόσο στις εξωτερικές απειλές όσο και στους απρόβλεπτους συμμάχους, το ΝΑΤΟ και η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να επενδύσουν σε βαθύτερη ενότητα, αξιόπιστη αποτροπή και στη συλλογική βούληση να υπερασπιστούν την εδαφική ακεραιότητα κάθε μέλους, στην ξηρά και στη θάλασσα.
*Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Σήμερα είναι συνεργάτης και ερευνητής του Institute for National and International Security(INIS), και του Strategy International (SI) και του Research Institute for European and American Studies (RIEAS).
Two Cyprus National Guard tanks at a roadblock across the street from the Hilton Hotel shown on July 1974 in Nicosia as rebel forces consolidated power after the coup. (AP Photo/FH)
Αναζητούνται άλλοθι για την προδοσία, την τραγωδία. Αντί να αφήσουν αμείλικτη την ιστορία να κρίνει, να δικάσει, να καταδικάσει, όπως άλλωστε πράττει μέσα από αδιάσειστα στοιχεία, γεγονότα, επιχειρούν κάποιοι να προβάλλουν αστήρικτες δικαιολογίες, φτιάχνοντας ψεύτικα επιχειρήματα και αφηγήματα.
«Εάν δεν έστελνε ο Μακάριος την επιστολή στον Γκιζίκη δεν θα γινόταν πραξικόπημα»! «Εάν δεν έκανε εκείνη την ομιλία στον ΟΗΕ ο Μακάριος δεν θα εισέβαλαν οι Τούρκοι»! Ψέματα και ανοησίες. Αν ζούσε, λένε, ο Γρίβας (τον Ιούλιο του 1974) δεν θα γινόταν πραξικόπημα. Και η απόπειρα πραξικοπήματος του Φεβρουαρίου 1972 τι ήταν; Άσκηση ετοιμότητας της χούντας και της ΕΟΚΑ Β΄; Περαιτέρω, κάποιοι διαχωρίζουν τον Παπαδόπουλο από τον Ιωαννίδη. Η «καλή» και η «κακή» χούντα!
15 Ιουλίου σήμερα. Πενήντα ένα χρόνια μετά από εκείνη την ημέρα, το 1974, όταν η χούντα, οι εδώ άνθρωποι της, της ΕΟΚΑ Β’, ανέτρεψαν πραξικοπηματικά τον εκλεγμένο Πρόεδρο Μακάριο. Και μόνο ηλίθιοι δεν θα ανέμεναν τι θα επακολουθούσε. Δηλαδή εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο. Ήταν προδοσία. Μεταξύ αυτών υπήρξαν και χρήσιμοι ηλίθιοι. Αλλά ήταν προδοσία. Όλα όσα έγιναν σχεδιάσθηκαν και υλοποιήθηκαν βαθμηδόν.
Η τράπουλα ήταν σημαδεμένη. Ο στόχος διαχρονικά ξεκάθαρος: Να γίνει πραξικόπημα, να απαλλαγούν από τον Μακάριο, να μπει στρατιωτικά η Τουρκία στο νησί, να καταλάβει έδαφος και να εδραιωθεί. Το είπε και ο Ιωαννίδης στη σύσκεψη της 20ης Ιουλίου, στο Πολεμικό Συμβούλιο , στην Αθήνα. Στη διάρκεια των συζητήσεων, ο θλιβερός ταξίαρχος Δημήτριος Ιωαννίδης ανέφερε: «Μα δεν την ξέρουμε τη λύση; Την ξέρουμε κ. Πρωθυπουργέ ( απευθυνόμενος στον Ανδρουτσόπουλο). Αυτή θα βγούνε στην Κυρήνεια, κι αφού βγούνε τότε θα μπουν. Αυτό που θέλουν οι Τούρκοι το κάνουν. Θα τους σταματήσουμε μετά, αφού πάρουν το λιμάνι, την Κυρήνεια και ενώσουν τη Λευκωσία τότε θα σταματήσουν. Γι’ αυτό είμαστε σίγουροι.» (Το ηχητικό ντοκουμέντο δημοσιεύεται στο βιβλίο του Αλέξη Παπαχελά, «Ένα σκοτεινό δωμάτιο 1967-1974», εκδόσεις Μεταίχμιο). Ήταν σίγουρος για το τι θα γινόταν!
Από αυτό – κι όχι μόνο αυτό- επιβεβαιώνεται προδοσία. Την συνεννόηση που υπήρξε μεταξύ της χούντας, του πάλαι ποτέ ισχυρού υπουργού Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, Χένρι Κίσινγκερ, της CIA και της Τουρκίας. Σε αυτό το σκηνικό, στην μεγάλη εικόνα, εντοπίζονται κι άλλοι, που μπορεί να μην είχαν ευθέως εμπλοκή, αλλά γνώριζαν και τους εξυπηρετούσε να προχωρήσει ο σχεδιασμός αυτός.
Δεν αναφερόμαστε στην επέτειο του προδοτικού πραξικοπήματος για να δοθούν απαντήσεις σε όλους εκείνους που επιχειρούν, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, να αναποδογυρίσουν την ιστορία. Να διατυπώσουν το δικό τους αφήγημα. Αναπτύσσουν το δικό τους μύθο, επειδή-φευ- νομίζουν ότι έτσι θα… διώξουν τις δικές τους ενοχές. Να βγάλουν από πάνω τους την ντροπή της προδοσίας. Θεωρούν πως επειδή έχουν περάσει πενήντα ένα χρόνια μπορούν να ξαναγράψουν την ιστορία. Μπορούν να λένε ψέματα και να προσπαθούν να πείσουν. Η ιστορία δεν διαστρεβλώνεται.
Το πραξικόπημα δεν έγινε μόνο επειδή η χούντα και η ΕΟΚΑ Β’ τυφλώθηκαν από μίσος κατά του Μακαρίου. Δεν ήταν μια «συναισθηματικά» υπερβολική αντίδραση. Ήταν μια συνειδητή πράξη, για την οποία γνώριζαν κι άλλοι. Όσοι ήταν στο παιχνίδι. Και στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Τουρκία. Τι συναισθηματισμός μπορεί να υπάρξει, άλλωστε, από ανθρώπους, οι οποίοι έλεγαν με ευκολία και θεωρούσαν… φυσιολογικό, την αρπαγή εδαφών της Κύπρου από την Τουρκία;
Το σκηνικό ήταν στημένο προ πολλού. Μπορεί οι ημερομηνίες να άλλαζαν, αλλά η συνεννόηση ήταν πλήρης. Και κανείς πλέον, με τα ντοκουμέντα που υπάρχουν, τις μαρτυρίες, δεν μπορεί να το αμφισβητήσει.
Πενήντα ένα χρόνια μετά. Πενήντα ένα μακρόσυρτα μνημόσυνα. Επετειακές εκδηλώσεις επαναλαμβανόμενες. Ο χρόνος ξεθωριάζει την μνήμη, την καθιστά πιο… κοντή, όχι όμως τόσο όσο να αποδέχεται μύθους και παραμύθια.
15 Ιουλίου 2025, 10:15 | Νέα, Τicker, Virtual Jerusalem
Η Ιερουσαλήμ αναφέρει ότι οι επιθέσεις στοχεύουν στην αποτροπή της συσσώρευσης στρατευμάτων του καθεστώτος και στην επιβολή μίας ζώνης αποστρατιωτικοποίησης στο νότιο τμήμα της Συρίας, προκειμένου να υπερασπιστεί τα βόρεια σύνορά της και τις συμμαχικές κοινότητες Δρουζών που υφίστανται επίθεση από τις δυνάμεις της συριακής κυβέρνησης.
Σε μια σπάνια και σημαντική στρατιωτική επέμβαση, οι Ένοπλες Δυνάμεις του Ισραήλ (IDF) διεξήγαγαν σειρά αεροπορικών επιδρομών κατά των δυνάμεων του συριακού καθεστώτος στο νότιο τμήμα της Συρίας, το βράδυ της Κυριακής 14 Ιουλίου, ως αντίδραση σε αυτό που Ισραηλινοί αξιωματούχοι χαρακτήρισαν παραβίαση της συμφωνημένης ζώνης αποστρατιωτικοποίησης κοντά στα Υψώματα του Γκολάν. Η κίνηση αυτή των IDF έρχεται εν μέσω κλιμάκωσης βίας μεταξύ του πληθυσμού των Δρουζών στη Σουέιδα και των παραστρατιωτικών δυνάμεων που υποστηρίζονται από την κυβέρνηση.
Οι ισραηλινές επιθέσεις στόχευσαν τουλάχιστον δύο τανκς του συριακού στρατού και άλλα οχήματα που είχαν μετακινηθεί εντός των διοικητικών ορίων της Σουέιδα, σε αυτό που ο υπουργός Άμυνας Ισραήλ Κατζ χαρακτήρισε «ωμή παραβίαση των συμφωνιών αποστρατιωτικοποίησης». Η περιοχή αυτή εμπίπτει στη Συμφωνία Απομάκρυνσης Δυνάμεων του 1974, που διαπραγματεύτηκε μετά τον Πόλεμο του Γιομ Κιπούρ και περιορίζει αυστηρά την ανάπτυξη συριακών δυνάμεων κατά μήκος των ισραηλινών συνόρων.
«Δεν επρόκειτο μόνο για την αποτροπή βλάβης προς τους Δρούζους», είπε ο Κατζ. «Ήταν για την επαναφορά μιας κρίσιμης κόκκινης γραμμής. Δεν θα επιτρέψουμε την εισαγωγή στρατιωτικών δυνάμεων σε περιοχές που πρέπει να παραμείνουν αποστρατιωτικοποιημένες. Η Συρία το ξέρει — και το Ιράν το ξέρει επίσης.»
Οι IDF επιβεβαίωσαν τις αεροπορικές επιδρομές με ασυνήθη δημόσια αναγνώριση, δημοσιοποιώντας πλάνα αεροπορικής επιτήρησης των στοχοποιημένων τανκς και θωρακισμένων οχημάτων. Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου τόνισε τον διττό σκοπό της ενέργειας σε κοινή δήλωση με τον Κατζ: «Το Ισραήλ δεσμεύεται να αποτρέψει βλάβη προς τους Δρούζους στη Συρία, λόγω της βαθιάς αδελφικής συμμαχίας με τους Δρούζους πολίτες μας στο Ισραήλ και των οικογενειακών και ιστορικών δεσμών τους με τους Δρούζους στη Συρία. Δραστηριοποιούμαστε για να εμποδίσουμε το συριακό καθεστώς να τους βλάψει και να εξασφαλίσουμε την αποστρατιωτικοποίηση της περιοχής δίπλα στα σύνορά μας με τη Συρία.»
Οι ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές ακολούθησαν αρκετές ημέρες θανατηφόρων συγκρούσεων μεταξύ Δρουζικών πολιτοφυλακών και ένοπλων φατριών Βεδουίνων στη Σουέιδα, που πυροδοτήθηκαν από ένα ποινικό περιστατικό με εμπλεκόμενο έναν Δρουζικής καταγωγής επιχειρηματία. Σύντομα αναπτύχθηκαν συριακά στρατεύματα — κίνηση που οι τοπικοί Δρουζικοί ηγέτες θεώρησαν προκλητική και συντονισμένη με εχθρικές πολιτοφυλακές.
Ο Σεΐχης Χικμάτ αλ‑Χιτζρί, πνευματικός ηγέτης της Δρουζικής κοινότητας της Συρίας, απηύθυνε μια πρωτόγνωρη έκκληση για όπλα. «Εισήλθαν στα διοικητικά σύνορα χθες το βράδυ υπό το πρόσχημα της προστασίας», είπε σε δημόσια ομιλία, «αλλά προχώρησαν στο να βομβαρδίσουν τον λαό μας στα παραμεθόρια χωριά και στήριξαν τις τακφίρι συμμορίες με τα βαριά όπλα τους. Αυτή είναι κατοχή.»
Το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας παρακολουθούσε στενά την κατάσταση, ιδιαίτερα αφού εμφανίστηκαν βίντεο με συριακά τανκς να κινούνται νότια από το Ντάραα προς τα Δρουζικά χωριά, απειλώντας να αποσταθεροποιήσουν την περιοχή. Ανώτερος αξιωματικός των IDF, μιλώντας στην Israel Hayom, προειδοποίησε ότι «η ανάπτυξη συριακής θωράκισης και δυνάμεων που συνδέονται με τη Χεζμπολάχ στη ζώνη αποστρατιωτικοποίησης είναι απαράδεκτη. Αν μείνει αναπάντητη, δημιουργεί επικίνδυνο προηγούμενο.»
Το Συριακό Υπουργείο Άμυνας επιβεβαίωσε τις αεροπορικές επιδρομές, αλλά προσπάθησε να υποβαθμίσει τη σημασία τους, εκδίδοντας μια σύντομη δήλωση ότι «εχθρικά αεροσκάφη» του Ισραήλ έπληξαν «δύο στρατιωτικές θέσεις στην ύπαιθρο της Σουέιδα». Αργότερα, η Δαμασκός ανακοίνωσε μονομερή κατάπαυση του πυρός, δηλώνοντας ότι οι δυνάμεις της θα απαντήσουν μόνο εάν δεχθούν νέα επίθεση.
Ωστόσο, η Ιερουσαλήμ αντιμετωπίζει την παραβίαση με σοβαρότητα. «Δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό», δήλωσε ο Υπουργός Στρατηγικών Υποθέσεων Ρον Ντέρμερ. «Βλέπουμε μία συνεχιζόμενη εκστρατεία από το καθεστώς Άσαντ — με ιρανική υποστήριξη — για τη σταδιακή αποδόμηση των συμφωνιών αποστρατιωτικοποίησης. Η αντίδρασή μας ήταν μετρημένη, ακριβής και απολύτως αναγκαία.»
Οι κανόνες εμπλοκής των IDF στο συριακό μέτωπο επιδίωκαν ιστορικά την αποφυγή άμεσης σύγκρουσης με τις δυνάμεις του καθεστώτος, εστιάζοντας αντίθετα στις ιρανικές μεταφορές όπλων και στα φυλάκια της Χεζμπολάχ. Οι επιθέσεις της Κυριακής σηματοδοτούν μια μετατόπιση — τόσο στον τόνο όσο και στον στόχο.
Σύμφωνα με αναφορές αραβικών μέσων και ακτιβιστών της αντιπολίτευσης, οι ισραηλινές επιθέσεις προκάλεσαν σημαντικές ζημιές σε μονάδες της 9ης Μεραρχίας της Συρίας στην περιοχή. Δεν επιβεβαιώθηκαν θύματα, αν και ο συμβολικός χαρακτήρας της επιχείρησης ήταν αδιαμφισβήτητος.
«Είναι η πρώτη φορά εδώ και χρόνια που το Ισραήλ πλήττει ανοιχτά τις δυνάμεις του Άσαντ, όχι μόνο για να αποτρέψει μια επίθεση, αλλά για να επιβάλει τις γραμμές απο-disengagement του 1974», δήλωσε ο αναλυτής της Μέσης Ανατολής Εχούντ Γιααρί στο Κανάλι 12. «Είναι ένα μήνυμα προς όλες τις πλευρές — τον Άσαντ, το Ιράν και ακόμα και τη Ρωσία — ότι η ζώνη αποστρατιωτικοποίησης δεν είναι προς διαπραγμάτευση.»
Η συμμαχία του Ισραήλ με τους Δρούζους είναι βαθιά ριζωμένη και περίπλοκη. Η Δρουζική κοινότητα των 140.000 ατόμων εντός του Ισραήλ υπηρετεί στις IDF και κατέχει ανώτερες θέσεις στη δημόσια ζωή. Οι συγγενείς τους πέραν των συνόρων, στη Σουέιδα, διατηρούν επί μακρόν αυτονομία τόσο από το καθεστώς Άσαντ όσο και από ισλαμιστικές φατρίες.
Οι Δρούζοι της Σουέιδα απορρίπτουν σταθερά την ιρανική επιρροή, αρνούνται την επιστράτευση στον στρατό του Άσαντ και αντιστέκονται στη διείσδυση της Χεζμπολάχ. Αυτή η ανεξαρτησία έχει πληρωθεί ακριβά. Τα τελευταία χρόνια, η περιοχή έχει υποστεί οικονομικό αποκλεισμό, στοχευμένες δολοφονίες και πλέον, ένοπλη σύγκρουση.
«Είναι περικυκλωμένοι», δήλωσε η αντισυνταγματάρχης (ε.α.) Μίρι Άισιν, πρώην αξιωματικός πληροφοριών. «Αγωνίζονται για την επιβίωσή τους — όχι μόνο σωματικά, αλλά ως ξεχωριστή εθνοθρησκευτική κοινότητα. Οι αεροπορικές επιδρομές του Ισραήλ δεν είναι απλώς στρατιωτικές επιχειρήσεις· είναι σωσίβια.»
Η διεθνής αντίδραση στην επίθεση ήταν συγκρατημένη, αν και αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δήλωσε κατ’ ιδίαν σε δημοσιογράφους στην Ιερουσαλήμ ότι «το Ισραήλ έχει κάθε δικαίωμα να επιβάλλει τους όρους προηγούμενων συμφωνιών και να προστατεύει τις συμμαχικές μειονοτικές κοινότητες όταν απειλούνται.»
Παρότι η κατάσταση στη Σουέιδα παραμένει εύθραυστη, το μήνυμα του Ισραήλ είναι σαφές: Οποιαδήποτε προσπάθεια του καθεστώτος Άσαντ ή των Ιρανών υποστηρικτών του να στρατιωτικοποιήσουν τη ζώνη ασφαλείας θα αντιμετωπιστεί με δύναμη — όχι με ρητορική.
Όπως το έθεσε ο Νετανιάχου, «Δεν είμαστε απλοί θεατές στη μεταγραφή των συνόρων μας με τανκς και ρουκέτες. Στεκόμαστε στο πλευρό των συμμάχων μας και υπερασπιζόμαστε τις κόκκινες γραμμές μας.»
του Αργύρη Μυστακίδη, Φυσικού, Φροντιστή, Εκπαιδευτικού Αναλυτή
Ο Ευάγγελος Παπανούτσος ήταν ο βασικός εμπνευστής της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης.
Τον τελευταίο καιρό —όπως και την άνοιξη του 2024— παρατηρείται μια έντονη προσπάθεια, μέσω πυκνής αρθρογραφίας σε έντυπα και ηλεκτρονικά ΜΜΕ, να παρουσιαστεί η θέσπιση του λεγόμενου «Εθνικού Απολυτηρίου» ως μια ιστορική μεταρρύθμιση· μια αναγκαία καινοτομία που θα συμβάλει στην αναζωογόνηση του Λυκείου και στην αποκατάσταση της εκπαιδευτικής του αυτονομίας. Είναι, όμως, πράγματι έτσι;
Είναι απογοητευτικό να διαπιστώνει κανείς ότι ο δημόσιος διάλογος γύρω από τη διαρκώς αναβαλλόμενη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση παραμένει, εδώ και εξήντα χρόνια, εγκλωβισμένος στην αναζήτηση ενός αξιόπιστου τρόπου πιστοποίησης της εγκύκλιας γνώσης στο Λύκειο και στον τρόπο πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Ας υπενθυμίσουμε ότι η ιδέα ενός απολυτηρίου που θα λειτουργούσε ταυτόχρονα και ως διαβατήριο εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση —το λεγόμενο τότε «Ακαδημαϊκό Απολυτήριο»— δεν είναι καινούργια· ανάγεται ήδη στην εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1964 επί κυβερνήσεως Γεωργίου Παπανδρέου.
Το γεγονός αυτό αναδεικνύει, με τρόπο εύγλωττο, την αδυναμία του ελληνικού κράτους να επιλύσει βασικά διαδικαστικά ζητήματα που, σε μια σύγχρονη κοινωνία, θα έπρεπε να θεωρούνται λυμένα.
Η ουσία παραμένει στο περιθώριο
Ο δημόσιος διάλογος οφείλει να εστιάζει στην ουσία της εκπαιδευτικής πράξης: στο πώς το σχολείο θα διαμορφώσει πολίτες ικανούς να κατανοούν τον εκθετικά μεταβαλλόμενο κόσμο γύρω τους και να νοηματοδοτούν τη θέση τους σε αυτόν. Αντί αυτού, η συζήτηση εδώ και δεκαετίες περιστρέφεται γύρω από ένα διαδικαστικό ζήτημα: το πώς θα πιστοποιείται αντικειμενικά ο βαθμός απόκτησης της γνώσης — και όχι το τι διδάσκουμε, γιατί το διδάσκουμε και με ποιον τρόπο.
Και δυστυχώς, ούτε το ένα έχει λυθεί (αντικειμενική πιστοποίηση), ούτε το άλλο (περιεχόμενο και μεθοδολογία της διδασκαλίας), που είναι και το ουσιώδες.
Ναι, είναι κοινώς αποδεκτό ότι το απολυτήριο του Λυκείου έχει απολέσει την αξία του και ότι ο βαθμός του δεν αντανακλά αξιόπιστα τις γνώσεις του κατόχου του. Η ανάγκη για ένα σύστημα αξιόπιστης και αντικειμενικής πιστοποίησης της γνώσης είναι πράγματι επιτακτική. Όμως αυτό, από μόνο του, δεν συνιστά εκπαιδευτική μεταρρύθμιση.
Ακόμη κι αν προσπεράσουμε την προσπάθεια ωραιοποίησης ενός διαχειριστικού ζητήματος, και προσεγγίσουμε καλόπιστα τις εξαγγελλόμενες αλλαγές, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τους σοβαρούς κινδύνους που συνεπάγεται η εφαρμογή τους.
Παιδαγωγική καινοτομία ή «τραπεζοποίηση»;
Είναι πράγματι απορίας άξιο πώς μπορεί να θεωρείται ότι η χρήση θεμάτων «κονσέρβα», από την Τράπεζα Θεμάτων συνιστά βήμα προς την αντικειμενικοποίηση της αξιολόγησης. Ποια παιδαγωγική θεωρία —άγνωστη στους περισσότερους από εμάς— υποστηρίζει ότι οι μαθητές, όταν γνωρίζουν εκ των προτέρων τις πιθανές ερωτήσεις, θα επιλέξουν να εμβαθύνουν στη γνώση και όχι να αποστηθίσουν τις «ορθές απαντήσεις»;
Πρόκειται για μια εκπαιδευτική παραμόρφωση, ανάλογη με ό,τι συμβαίνει με τα σήματα στις εξετάσεις οδήγησης: μαθαίνουμε τις απαντήσεις, αλλά όχι τι σημαίνουν.
Σε έναν κόσμο ραγδαίων αλλαγών, συντελούμενων με ρυθμούς που καθιστούν την αφομοίωσή τους σχεδόν αδύνατη η ικανότητα των νέων να ανταποκρίνονται στο απρόβλεπτο είναι δεξιότητα κρίσιμη. Εμείς, όμως, τι προτείνουμε ως εκπαιδευτικό σύστημα; Εξετάσεις με εκ των προτέρων γνωστά θέματα.
Ποιος παιδαγωγός μπορεί να υπερασπιστεί κάτι τέτοιο; Η «τραπεζοποίηση» της εξέτασης δεν έχει παιδαγωγική βάση και θα οδηγήσει σε μια επικίνδυνη «πνευματική μονοκαλλιέργεια»: συμμόρφωση προς τη μία, κοινώς αποδεκτή απάντηση, εις βάρος της ελεύθερης και κριτικής σκέψης.
Το αδιάβλητο υπάρχει — το έχουμε
Και σαν να μην γνωρίζουμε ήδη πώς εξασφαλίζεται το αδιάβλητο των εξετάσεων. Αν υπάρχει ένα σημείο που όλοι συμφωνούν πως αποτελεί πλεονέκτημα των Πανελλαδικών, είναι η τεχνική τους αρτιότητα. Η αντικειμενικότητα διασφαλίζεται όταν:
Τα θέματα είναι πρωτότυπα και κοινά για όλους.
Η επιτήρηση γίνεται από εκπαιδευτικούς άλλων σχολείων.
Η βαθμολόγηση είναι ανώνυμη.
Ο βαθμός δυσκολίας ανταποκρίνεται σε επίπεδο πιστοποίησης γνώσης — όχι διαγωνισμού.
Το τελευταίο είναι κρίσιμο: οι Πανελλαδικές δεν είναι εξετάσεις πιστοποίησης αλλά διαγωνισμός εισαγωγής. Αν υιοθετήσουμε τον τεχνικό τους σχεδιασμό, αλλά τον εφαρμόσουμε σε εξετάσεις προσαρμοσμένες στη φιλοσοφία της πιστοποίησης, θα έχουμε πετύχει έναν αξιόπιστο μηχανισμό.
Συμπέρασμα
Αναγνωρίζουμε πλήρως την ανάγκη για αξιόπιστο και αντικειμενικό απολυτήριο. Η εφαρμογή, όμως, της Τράπεζας Θεμάτων, όπως προτείνεται, δεν αποτελεί μεταρρύθμιση· αποτελεί επιφανειακή διευθέτηση που ενδέχεται να δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα απ’ όσα καλείται να λύσει.
Το παράδειγμα των Πανελλαδικών μάς έχει ήδη προσφέρει ένα δοκιμασμένο μοντέλο αξιοπιστίας. Αρκεί να υιοθετήσουμε τη διαδικασία, προσαρμόζοντας τα θέματα στο παιδαγωγικό πλαίσιο που αρμόζει σε μια εξέταση πιστοποίησης και όχι σε έναν διαγωνισμό.
Πάνω απ’ όλα, ας μην ξεχνάμε το ουσιώδες: το εκπαιδευτικό μας σύστημα, σε όλες του τις βαθμίδες, διέρχεται μια βαθιά κρίση περιεχομένου. Αν επί 60 χρόνια αναλωνόμαστε σε διαδικαστικές συζητήσεις, αντί να θίγουμε την ουσία της εκπαίδευσης, ίσως είναι καιρός να αναρωτηθούμε: Μπορούμε να ξαναβρούμε την ικανότητά μας να απαντούμε στις πραγματικές ανάγκες των καιρών;
Η υπερσυγκέντρωση των προερχόμενων εξ Αφρικής αλλοδαπών στην Κρήτη και η συνεχιζόμενη μεταφορά τους στην ενδοχώρα επανέφερε στην επικαιρότητα με δριμύ τρόπο το μεταναστευτικό ζήτημα. Η εν λόγω τραγική για τη χώρα κατάσταση και εξέλιξη, παρότι ήταν αναπόφευκτη και ζήτημα χρόνου να συμβεί, προκάλεσε κύμα αντιδράσεων και κριτικής από τους πολίτες, αλλά και από τον πολιτικό κόσμο. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κυριολεκτικά έχουν κατακλυστεί από σχετικές αναρτήσεις.
Η θέση των πολιτών
Οι πολίτες αντιτίθενται, στη συντριπτική τους πλειοψηφία, στην υποδοχή των αλλοδαπών και εκφράζουν με κάθε τρόπο την αγανάκτησή τους και την αγωνία τους. Νομίζω πως η διαφωνία τους είναι λογική αλλά και, ως στάση, πατριωτική. Ποιος Έλληνας σήμερα επιθυμεί να κατακλυστεί η χώρα από αλλοδαπούς διαφόρων εθνοτήτων, οι οποίοι μάλιστα είναι, κατά κύριο λόγο, νέοι σε ηλικία;
Ωστόσο, εκτιμώ ότι η θέση των πολιτών που αντιδρούν είναι απλοϊκή και επιφανειακή και επικεντρώνεται κυρίως στα προβλήματα ασφαλείας που θα προκύψουν και στη συνεχιζόμενη αντικατάσταση του πληθυσμού. Οι πολίτες δεν αντιλαμβάνονται τα αίτια, ποιο είναι το κύριο πρόβλημα, τι σημαίνει αντικατάσταση πληθυσμού και γιατί αυτή θα συμβεί, αλλά κυρίως δεν έχουν σοβαρή πρόταση για εθνική λύση. Κατόπιν τούτου, εκτιμώ πως το μεταναστευτικό ζήτημα πρέπει να τεθεί στη σωστή του βάση, ώστε αυτοί που διαμαρτύρονται να καταλαβαίνουν το γιατί, αλλά κυρίως να κατανοούν πως πρέπει να ενεργήσουν από εδώ και στο εξής.
Παρακάτω θα τονίσω τέσσερις βασικές απόψεις για το μεταναστευτικό και κατόπιν θα υποβάλω δύο προτάσεις.
1. Οι μεταναστευτικές ροές δεν διακόπτονται
Υπάρχουν πάρα πολλοί λόγοι για τους οποίους η πλήρης διακοπή των μεταναστευτικών ροών αποτελεί απλώς μία φαντασίωση. Οι κυριότεροι είναι οι παρακάτω: Ο υπερπληθυσμός των φτωχών χωρών. Οι κακές συνθήκες ζωής, η φτώχεια, οι πολιτικές και θρησκευτικές διώξεις. Η αναζήτηση καλύτερου μέλλοντος και καλύτερης ζωής. Η ευκολία μετακίνησης και η δραστηριότητα των σύγχρονων δουλεμπόρων. Η (έως τώρα) θερμή υποδοχή από τις πλούσιες χώρες και η παροχή προνομίων που δεν τα απολαμβάνουν ούτε οι γηγενείς. Τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα. Η συνδρομή ΜΚΟ με τεράστια οικονομική δύναμη σε συνεργασία με δουλέμπορους. Η πολιτική υποστήριξη ακόμα και σε επίπεδο ΟΗΕ και το ανάλογο νομικό πλαίσιο. Η αναζήτηση εργατικών χεριών από τις πλούσιες χώρες που αντιμετωπίζουν έντονο δημογραφικό πρόβλημα και έλλειψη νέων ανθρώπων. Η πρακτική δυσκολία προστασίας των συνόρων μαζί με την απουσία νομικού πλαισίου για την παρεμπόδιση των πλοίων που μεταφέρουν τους ανθρώπους.
Από τα παραπάνω είναι φανερό, ότι, παρότι η άσκηση μεταναστευτικής πολιτικής αποτελεί κυρίως εθνική υπόθεση, το διεθνές περιβάλλον, οι διεθνείς συμφωνίες και συνθήκες, οι πολιτικές των άλλων χωρών και οι μαζικές κινήσεις των πληθυσμών, όλα τα παραπάνω μαζί, περιορίζουν τη δυνατότητα άσκησης εθνικής πολιτικής στο μεταναστευτικό. Κανένα κράτος στον κόσμο δεν τα έχει πλήρως καταφέρει στον τομέα αυτό.
2. Η Ελλάδα σβήνει και χωρίς παρουσία αλλοδαπών
Είναι γνωστό ότι ο ελληνισμός έχει εισέλθει ήδη στην τελευταία πολύ σύντομη φάση της μακραίωνης ιστορίας του και θα εξαφανιστεί οριστικά μέσα στα επόμενα 150 χρόνια ενώ ο τελευταίος Έλληνας θα γεννηθεί μεταξύ 2135 και 2148. (https://www.tovima.gr/…/dramatikes-provlepseis-crgia…/). Μέχρι να φτάσουμε στο παραπάνω χρονικό σημείο, η ζωή στην Ελλάδα για τους Έλληνες θα χειροτερεύει με γεωμετρική πρόοδο σε όλους τους τομείς, καθώς ο πληθυσμός θα μειώνεται και κυρίως θα γερνάει.
Η παραπάνω τραγική πραγματικότητα και εξέλιξη ΔΕΝ σχετίζεται με τους αλλοδαπούς. Ακόμα και ούτε ένας να μην υπήρχε στη χώρα, ο ελληνισμός θα σβήσει ούτως ή άλλως, αν συνεχιστεί η σημερινή δημογραφική πολιτική. Το στοιχείο αυτό προφανώς δεν το γνωρίζει ο Έλληνας, δεν το κατανοεί ή δεν θέλει να το κατανοήσει, διότι έχει και ο ίδιος ευθύνη αρνούμενος να κάνει πολλά παιδιά και υποστηρίζοντας με την ψήφο του πολιτικές και πολιτικούς που ήταν και είναι εχθρικοί προς το δημογραφικό ζήτημα και την τεκνογονία. Κατόπιν τούτου, επικεντρώνεται σε αυτό που τον συμφέρει και σε αυτό που δύναται να κάνει κριτική, στο μεταναστευτικό ζήτημα.
Η αντικατάσταση πληθυσμού
Την απελπιστική δημογραφική κατάσταση, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, την παραδεχόμαστε όλοι χρησιμοποιώντας τον όρο «αντικατάσταση πληθυσμού». Αυτός ο όρος είναι απόρροια του δημογραφικού προβλήματος διότι αν αυτό δεν υπήρχε, ο όρος θα ήταν 100% άνευ ουσίας και σημασίας, απλώς δεν θα υπήρχε πληθυσμός για αντικατάσταση.
Το πρωτεύον και το δευτερεύον πρόβλημα
Στο σημείο αυτό εντοπίζεται η σημερινή παράνοια και η έλλειψη αληθινής και γνήσιας εθνικής συνείδησης. Αντί να ασχοληθούμε με το πρωτεύον πρόβλημα που είναι το δημογραφικό, ασχολούμαστε μόνο με το δευτερεύον που είναι το μεταναστευτικό.
Το δημογραφικό το αποκαλώ πρωτεύον, διότι σχετίζεται άμεσα με την ύπαρξη το ελληνικού έθνους. Επιπλέον, χωρίς δημογραφικό πρόβλημα δεν θα υπήρχε και μεταναστευτικό ζήτημα διότι οι αλλοδαποί δεν θα έβρισκαν κενά για να καλύψουν.
Το μεταναστευτικό το αποκαλώ δευτερεύον, διότι από μόνο του δεν είναι τόσο αρνητικό ούτε έχει σοβαρές επιπτώσεις. Γίνεται σοβαρό και έχει αρνητικές επιπτώσεις, όχι αφ’ εαυτού, αλλά λόγω του δημογραφικού προβλήματος.
Ωστόσο, εμάς σήμερα δεν μας ενδιαφέρει που η χώρα ερημώνει, μας ενοχλεί να κατοικήσουν σε αυτήν οι αλλοδαποί. Δεν ισχυρίζομαι πως δεν πρέπει να μας ενοχλεί, αλλά μήπως θα έπρεπε να μας ενοχλεί πολύ περισσότερο η ερήμωση;
3. Η χώρα θα κατοικηθεί ούτως ή άλλως
Από τη στιγμή που η χώρα, αρχής γενομένης από την ύπαιθρο, αδειάζει από Έλληνες, δεν μπορεί να αναμένει σοβαρά κανείς ότι θα παραμείνει εσαεί ερημωμένη. Η Ελλάδα είναι μία χώρα εύφορη, στην πιο όμορφη γωνιά του κόσμου, ο τόπος είναι παράδεισος, είναι δεδομένο ότι θα γεμίσει. Αν εμείς θέλουμε να εξαφανιστούμε, τότε οι μνηστήρες είναι πάρα πολλοί. Μήπως να κάνουμε μία σοβαρή προσπάθεια να παραμείνουμε ζωντανοί στον δικό μας προαιώνιο χώρο;
4. Το πρόβλημα δεν είναι οι αριθμοί, είναι η ηλικία
Ένα δεδομένο που δυσχεραίνει την πραγματικότητα της έλευσης αλλοδαπών, είναι η νεαρή τους ηλικία σε σχέση με τους Έλληνες. Στη δημογραφία ο κύριος δείκτης δεν είναι ο αριθμός του πληθυσμού αλλά η διάμεση ηλικία, δηλαδή ο μέσος όρος της ηλικίας, αυτή δείχνει τη δυναμική του πληθυσμού. Μεγαλύτερη δυναμική και πιο ευοίωνο μέλλον έχει ένα έθνος 5 εκατομμυρίων με διάμεση ηλικία 30 ετών από ένα έθνος 20 εκατομμυρίων με διάμεση ηλικία 50 ετών.
Στην Ελλάδα σήμερα έχουμε υπερβεί τα 47 χρόνια, οδεύουμε ταχέως προς τα 50, αλλά και τα 60 είναι ζήτημα μίας γενεάς (30 χρόνια). Επειδή οι αλλοδαποί που έρχονται είναι νέοι, αυτοί είναι που θα κάνουν οικογένειες και παιδιά, ώστε σταδιακά αλλά γρήγορα και ταυτόχρονα με τον θάνατο των ηλικιωμένων Ελλήνων, θα ανατρέψουν την πληθυσμιακή αναλογία.
Αυτός είναι ο λόγος που το ΠΔ που δημοσιεύτηκε στο πρόσφατο ΦΕΚ 194/15 Απρ 25 και με το οποίο η ελληνική κυβέρνηση καθόρισε τη δυνατότητα κατασκευής εγκαταστάσεων προσωρινής υποδοχής και φιλοξενίας προσφύγων μέχρι εκατό (100) ατόμων σε όλους τους ελληνικούς οικισμούς κάτω των δύο χιλιάδων 2.000 κατοίκων, είναι άκρως ανησυχητικό και επικίνδυνο. Διότι λόγω της υπογεννητικότητας, και της συγκέντρωσης των νέων στα μεγάλα αστικά κέντρα, στους εν λόγω οικισμούς οι νέοι κάτοικοι είναι ελάχιστοι. Οι αλλοδαποί θα αποτελούν πλέον τον νέο νεανικό πληθυσμό των οικισμών και η αντικατάσταση του ελλείποντος ελληνικού πληθυσμού θα αρχίσει να λαμβάνει χώρα και οστά.
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
Σε ό,τι αφορά στις προτάσεις θα αρχίσω με το πρωτεύον ζήτημα που είναι το δημογραφικό, παρότι φαίνεται ότι δεν είναι αυτό που ταλαιπωρεί αυτές τις ημέρες τη χώρα.
1. Άμεση λήψη μέτρων για το δημογραφικό ώστε ο αριθμός γεννήσεων να αυξηθεί και ο δείκτης γονιμότητας από το 1,2 που είναι σήμερα να εκτοξευτεί τουλάχιστον στο διπλάσιο. Για να επιτευχθεί αυτό πρέπει οι πολίτες να κατανοήσουν τη σοβαρότητα της κατάστασης, να συμβάλλουν όλοι και φυσικά να μην ξαναψηφίσουν ποτέ κόμματα και πολιτικούς που μας έφεραν σε αυτήν την κατάσταση.
2. Άμεση λήψη όλων των ενδεδειγμένων μέτρων (αποτελεσματική φύλαξη συνόρων και απαγόρευση εισόδου, απελάσεις, άσυλο, εργασιακές ρυθμίσεις, αναθεώρηση συνθηκών, περιορισμός δράσης των ΜΚΟ, αυστηρές ποινές σε δουλεμπόρους κ.λπ.) με κύριο στόχο τον περιορισμό με ποσόστωση των αλλοδαπών στη χώρα. Ο στόχος είναι, όταν θα αρχίσουν να αποδίδουν τα δημογραφικά μέτρα, μετά από μία γενεά (30 χρόνια), η ισορροπία τόσο σε επίπεδο συνολικού πληθυσμού όσο και κυρίως στη διάμεση ηλικία να κλίνει υπέρ των Ελλήνων.
Επίλογος
Ανακεφαλαιώνω. Όταν το έθνος σβήνει ταχέως εξαιτίας του έντονου δημογραφικού προβλήματος, η ασχολία σχεδόν αποκλειστικά με το μεταναστευτικό δεν θα αποφέρει απολύτως κανένα κέρδος, διότι ο ευλογημένος τόπος θα γεμίσει σταδιακά από αλλοδαπούς, αυτό είναι δυστυχώς αναπόφευκτο. Για αυτό λοιπόν προτρέπω όλους τους αναγνώστες, αν θέλουν πραγματικά να ωφελήσουν τη χώρα, να σταματήσουν να βλέπουν το μεταναστευτικό ζήτημα αποκομμένο από το δημογραφικό.
Η πραγματική λύση και το ανάχωμα για το μεταναστευτικό ζήτημα είναι ο νεανικός και ακμαίος ελληνικός πληθυσμός. Χωρίς ενδιαφέρον για το δημογραφικό ζήτημα, στο μέλλον η κατάσταση συνεχώς θα χειροτερεύει και εμείς θα αναλωνόμαστε σε διαμαρτυρίες και αναρτήσεις χωρίς απολύτως κανένα αποτέλεσμα.
Μετά από πόλεμους και εστίες βίας που ανάγονται στη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, το Αζερμπαϊτζάν εξαπέλυσε μια αστραπιαία επίθεση το 2023 για να καταλάβει το Ναγκόρνο-Καραμπάχ — που είχε διοικηθεί επί μακρόν από Εθνοτικούς Αρμένιους, αλλά διεθνώς αναγνωρίζεται ως μέρος του Αζερμπαϊτζάν.
Κατά τη διάρκεια αυτής της επιχείρησης, περίπου 100.000 ντόπιοι (το 99% του πληθυσμού της περιοχής) εγκατέλειψαν τις εστίες τους φοβούμενοι εθνοκάθαρση.
Έτσι, το Αζερμπαϊτζάν απέκτησε σαφή υπεροχή σε αυτό το κρίσιμο σκέλος της διαμάχης.
Τι μένει τώρα;
Στο τραπέζι υπάρχει ακόμη ένα μεγάλο θέμα πριν οι δύο αντίπαλοι υπογράψουν τη συνθήκη ειρήνης που είχαν συμφωνήσει στα τέλη Μαρτίου: ο λεγόμενος «Διάδρομος Ζανγκενσούρ» (Zangezur Corridor).
Η Αρμενία απορρίπτει αυτή την ορολογία – καθώς αναφέρεται σε μια 32‑χιλιόμετρα διαδρομή που διέρχεται από έδαφός της. Ωστόσο, το Αζερμπαϊτζάν και οι Τούρκοι σύμμαχοί του προωθούν την ιδέα:
Το Αζερμπαϊτζάν επιθυμεί χωρίς εμπόδια πρόσβαση μέσω αυτού του διαδρόμου ώστε να συνδεθεί με το αυτόνομο έδαφός του πέρα από την Αρμενία, τη Νάχιτσεβαν.
Η Τουρκία υποστηρίζει τη σύνδεση – καθώς αυτός ο «διάδρομος» θα επέτρεπε τη διασύνδεση με την ίδια, αποκλείοντας ανταγωνιστές όπως το Ιράν και η Ρωσία, ενώ προβάλλει την ενότητα του «τουρκικού κόσμου» (Τουρκία, Αζερμπαϊτζάν και διάφορα κράτη των Στάν που μιλούν τουρκογενείς γλώσσες).
Από την άλλη, η Αρμενία αισθάνεται δυσαρέσκεια βλέποντας τους ισχυρότερους γείτονές της να συζητούν χαλαρά για κομμάτια του εδάφους της σαν να πρόκειται για «διάδρομο» προς την καντίνα στο γειτονικό ΚΤΕΟ.
Οι αντιδράσεις της διεθνούς κοινότητας
Ιράν: δεν έχει τη δυνατότητα να επιβάλλει κυρίαρχη θέληση, αλλά αντιτίθεται στην προσπάθεια Αζερμπαϊτζάν–Τουρκίας, θεωρώντας ότι θα περιοριστεί η δική του διέλευση προς την Ευρώπη.
Ρωσία: έχει εκφράσει θετική στάση — αλλά υπό τον όρο ότι Ρώσοι συνοριοφύλακες θα επιβλέπουν τον διάδρομο, κάτι που στην παρούσα συγκυρία δύσκολα θα γίνει αποδεκτό από την περιοχή.
Κίνα: εμφανίζεται να στηρίζει την ιδέα διότι θα μπορούσε να συνδέσει την υποδομή της Belt & Road με νέα λιμάνια στη Μαύρη Θάλασσα χωρίς τη διαμεσολάβηση της Μόσχας — αν και έχουν χαθεί οι αρχικές αναφορές που ανέφεραν ότι η Κίνα προσφέρθηκε να κατασκευάσει υποδομές για τον διάδρομο.
Ο παράγοντας των ΗΠΑ
Και εδώ αρχίζουν τα ενδιαφέροντα: μετά την απρόσμενη επίσκεψη του Steve Witkoff στο Μπακού τον Μάρτιο, ένας κορυφαίος Αμερικανός απεσταλμένος στην Τουρκία, ο Tom Barrack, δήλωσε την Παρασκευή:
«Τσακώνονται για 32 χιλιόμετρα δρόμου… οπότε η Αμερική παρεμβαίνει και λέει ‘Εντάξει, πάρτε το πάνω μας. Δώστε μας αυτά τα 32 χιλιόμετρα δρόμου με 100ετή παραχώρηση και εσείς το μοιράζεστε’».
Αυτή η πρόταση —αμερικανικής διαχείρισης του διαδρόμου σε μακροχρόνια βάση— κάνει την ιστορία ακόμα πιο περίπλοκη και άκρως ενδιαφέρουσα.
Πρόκειται για την πρώτη επίσημη επιβεβαίωση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ανοιχτές σε μια ιδέα που εδώ και καιρό κυκλοφορούσε ως φήμη, βασισμένη σε προηγούμενες προτάσεις της Τουρκίας και της ΕΕ: αμερικανικές εταιρείες logistics (και πιθανώς ασφάλειας) να αναλάβουν τη διαχείριση του διαδρόμου, μοιράζοντας τα δεδομένα με όλες τις πλευρές.
Οι πληροφορίες λένε ότι τόσο η Αρμενία όσο και το Αζερμπαϊτζάν είναι δεκτικές στην πρόταση, ενώ αν και το Πεκίνο, η Μόσχα και η Τεχεράνη αναμενόμενα θα αντιδράσουν σε οποιαδήποτε αμερικανική παρουσία στην περιοχή, η απόφαση δεν είναι δική τους.
Και τώρα;
Απέχουμε ακόμη πολύ από μια τελική συμφωνία.
Οι ηγέτες της Αρμενίας (Πασινιάν) και του Αζερμπαϊτζάν (Αλίγιεφ) μόλις συναντήθηκαν στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και αναμένεται να ξανασυναντηθούν στο Ντουμπάι αργότερα αυτόν τον μήνα. Οποιαδήποτε συμφωνία όμως θα απαιτήσει δύσκολες υποχωρήσεις από τον Αρμένιο ηγέτη, ο οποίος ήδη αντιμετωπίζει διαδηλώσεις λόγω παραχωρήσεων ενόψει των εκλογών του επόμενου έτους. Παρόλα αυτά, ίσως θεωρεί ότι αυτός ο διάδρομος είναι ένα τίμημα που αξίζει να πληρωθεί για μια τελική ειρηνευτική συμφωνία.
Η άποψη του Intrigue
Αυτό είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η διπλωματία μπορεί να στηρίζεται στη δημιουργική διατύπωση ή σε ιδέες που βοηθούν να περάσει η γραμμή. Η ιστορία είναι γεμάτη από τέτοιες περιπτώσεις:
Ο Τζέιμς Μπέικερ βοήθησε στη διατύπωση της φράσης «με όλα τα αναγκαία μέσα» (all necessary means) που επέτρεψε στις μεγάλες δυνάμεις να συναινέσουν σε απόφαση του ΟΗΕ για την καταδίκη της εισβολής του Ιράκ στο Κουβέιτ.
Άγρυπνες νύχτες οδήγησαν στη φράση «σταδιακή απεξάρτηση» από τα ορυκτά καύσιμα, που εξασφάλισε την υπογραφή της διακήρυξης της COP από τα ΗΑΕ.
Και δύο χρόνια διαπραγματεύσεων κατέληξαν στη φράση «ισοτιμία της εκτίμησης» (parity of esteem) ανάμεσα σε ενωτικές και εθνικιστικές ταυτότητες, που άνοιξε τον δρόμο για τη Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής.
Αλλά το άλλο στοιχείο που τραβά την προσοχή μας εδώ είναι η Ρωσία: τόσο η Αρμενία όσο και το Αζερμπαϊτζάν υπήρξαν μέλη του ΝΑΤΟ της Ρωσίας (του Οργανισμού της Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας – CSTO). Το Αζερμπαϊτζάν αποχώρησε από το CSTO ήδη από το 1999 και έκτοτε κρατά αποστάσεις από τη Μόσχα, ειδικά μετά την κατάρριψη αεροσκάφους του από τις ρωσικές δυνάμεις και τη θανάτωση Εθνοτικών Αζέρων σε αστυνομική επιχείρηση.
Όσο για την Αρμενία, πάγωσε τη συμμετοχή της στο CSTO πέρυσι, μετά την αδράνεια των Ρώσων «ειρηνευτών» όταν το Αζερμπαϊτζάν εξαπέλυσε τον σύντομο αλλά αιματηρό πόλεμο για το Ναγκόρνο το 2023.
Άρα η ιδέα ότι αυτοί οι δύο γείτονες προχωρούν τώρα σε απευθείας συμφωνία χωρίς τη Ρωσία — και μάλιστα παρά τις αντιρρήσεις της — αποτελεί σαφή ένδειξη της συρρίκνωσης της ρωσικής επιρροής σε έναν χώρο που το Κρεμλίνο εξακολουθεί να θεωρεί ως σφαίρα επιρροής του.
Υπάρχει κοινή αντίληψη – παραδοχή ότι στην πρόσφατη ρηματική διακοίνωση της Λιβύης στον ΟΗΕ για την διαμαρτυρία της στις Ελληνικές έρευνες Νότια της Κρήτης, κρύβεται η Τουρκία με την υποστήριξη – επιμονή της στο τουρκολιβυκό μνημόνιο
Η Λιβύη είναι ένα failed state που για 14 χρόνια είναι σε εμφύλιο πόλεμο και για πολλά χρόνια θα συνεχίσει να είναι, καθοδηγούμενη από την Τουρκία και στις 2 υπάρχουσες κυβερνήσεις πλέον, αφού η Ελλάδα δεν κατάφερε διπλωματικά να συνεχίσει να συντάσσεται με τον Χαφτάρ ο οποίος ελέγχει το 70% της έκτασης της Λιβύης
1.Το τουρκολιβυκό μνημόνιο, ενώ είναι ανυπόστατο ακόμα και στοιχειωδώς γεωγραφικά, χωρίς αντικείμενες ακτές Τουρκία Λιβύης,
χωρίς να έχει αναγνωριστεί από την ΕΕ, (θεωρείται αντίθετο με το διεθνές δίκαιο),
έχει απορριφθεί από την Γαλλία, το ΗΒ, την Γερμανία και τις ΗΠΑ,
θα πρέπει όμως η Ελλάδα να το αποκηρύξει – διαβάλει πολιτικά και επιχειρησιακά
2. Διαπιστώνεται γεωγραφικά ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο μηδενίζεται σχεδόν εν τη γενέσει του από τις ακτές της Τουρκίας,
εάν η Ελλάδα επιτηρεί – υποστηρίξει επιχειρησιακά την Τμηματική ΑΟΖ Ελλάδας Αιγύπτου του 2020 από τον 26ο μέχρι τον 28ο μεσημβρινό,
διότι επικαλύπτει το τουρκολιβυκό μνημόνιο και το αποκόπτει ολοσχερώς.
3. Δυστυχώς όμως από τις 15 Οκτωβρίου 2020 και μετά από την δήλωση ως “Κόκκινη Γραμμή Ελληνικών Συμφερόντων τα 6 νμ Χωρικών Υδάτων” του τότε, Υπουργού Επικρατείας,
η χώρα μας όχι μόνο δεν έχει υποστηρίξει τα κυριαρχικά της δικαιώματα στην υπόψη περιοχή ΑΟΖ Ελλάδας Αιγύπτου πολιτικά αλλά έχει εγκλειστεί στα 6 νμ Χωρικών Υδάτων και συνεπώς ούτε και επιχειρησιακά
4. Από τότε (15 Οκτωβρίου 2020) και μετά, όταν έπεσε σαν αστραπή η δήλωση του νυν Υπουργού Εξωτερικών, δυστυχώς περιόρισε τις κινήσεις του Πολεμικού Ναυτικού,
όταν η γενναία επακούμβηση της φρεγάτας Λήμνος με την τουρκική Κεμάλ Ρέϊς είχε προηγηθεί – συνέβη στα 40 ναυτικά μίλια ΝΑ του Καστελόριζου (12 Αυγούστου 2020)
5. Σε επιχειρησιακό επίπεδο, η διακοπή – πιθανή ματαίωση της πόντισης των καλωδίων της Ηλεκτρικής Διασύνδεσης Ελλάδας Κυπριακής Δημοκρατίας Ισραήλ στην Κάσο 2 φορές και στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης,
είχε ως αποτέλεσμα η Τουρκία από την Ναυτική Βάση του Ακσάζ, κοντά στην Ρόδο, να είναι παρούσα σε σύντομο χρονικό διάστημα 30 λεπτών και να αμφισβητεί επιχειρησιακά την Τμηματική ΑΟΖ Ελλάδας Αιγύπτου καθημερινά,
ενώ ο Ελληνικός Στόλος ελλιμενίζεται σταθερά στην Σαλαμίνα 6 ώρες μακριά.
6. Στην ευαίσθητη περιοχή Νότια και Νοτιανατολικά της Κρήτης το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό θα έπρεπε να έχει μόνιμα παρουσία με νέα Διοίκηση, έστω και στην Σούδα, πολύ περισσότερο όταν υπάρχουν θέματα και με την Λιβύη και τις παράνομες μεταναστευτικές ροές
7. Η μόνη φορά που αντέδρασε η Ελλάδα ήταν ο εγκλεισμός των 8 τουρκικών F16 κοντά στην Ρόδο από τους S 300 της Κρήτης (όχι από τα Rafale στην Εύβοια), με εντολή του τότε Α ΓΕΕΘΑ Στρατηγού Φλώρου Κωνσταντίνου, το 2022 όταν είχαμε όλη την χρονιά 11.500 παραβιάσεις – παραβάσεις του Ελληνικού Εναέριου Χώρου, κυρίως στην υπόψη περιοχή ΑΟΖ Ελλάδας Αιγύπτου
Επομένως το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει πολιτική βούληση – αποφασιστικότητα και η εξωτερική πολιτική έχει βασιστεί σε έναν Υπουργό Εξωτερικών, ο οποίος από τις 15 Οκτωβρίου 2020 οδηγεί την χώρα σε μια κατευναστική πολιτική αποποίησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας μας στην πράξη, αλλά υπάρχει και το χειρότερο διότι απολαμβάνει της εμπιστοσύνης που του δείχνει ο ΠΘ
Ο εν αποστρατεία Υποναύαρχος Τζεμ Γκιουρντενίζ προβαίνει, στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, σε μια εκ βάθους ανάλυση για τη θέση της Τουρκίας στη σημερινή γεωπολιτική πραγματικότητα.
Ο ιμπεριαλισμός, εκ φύσεως, δεν εγκαταλείπει ποτέ τους στόχους του. Αυτή η απέραντη περιοχή, ιδιαίτερα στη Δυτική Ασία, η οποία έχει φιλοξενήσει αυτοκρατορίες και έχει αναπτύξει πολιτισμούς σε όλη την ιστορία, βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο της νέας τάξης εκμετάλλευσης του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου.
Περιλαμβάνοντας την Ερυθρά Θάλασσα, τον Περσικό Κόλπο, την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα σαν ζώνη, αυτή η περιοχή είναι το πεδίο μάχης του νέου αιώνα, κατέχοντας όχι μόνο ενεργειακούς πόρους αλλά και σπάνιες γαίες, πόρους γλυκού νερού, γεωργικές λεκάνες και στρατηγικές πύλες.
Ο στόχος σε αυτόν τον αγώνα είναι σαφής: περιφερειακά κράτη όπως η Κίνα, η Ρωσία, το Ιράν και η Τουρκίαθα κατακερματιστούν, θα μειωθούν σε μέγεθος, θα τεθούν υπό έλεγχο και θα μετατραπούν σε διαδρόμους μεταφοράς ενέργειας.
Στα μάτια της Δύσης, αυτές οι χώρες δεν είναι ούτε κυρίαρχα κράτη ούτε πολύτιμα περιουσιακά στοιχεία λόγω της πολιτιστικής και πολιτικής τους ταυτότητας. Είναι απλώς περιφερειακές πηγές που παρέχουν πρώτες ύλες, φθηνό εργατικό δυναμικό και, όταν είναι απαραίτητο, γίνονται ζώνες συγκρούσεων. Στόχος του ιμπεριαλισμού είναι να ελέγξει αυτήν την περιοχή όχι μόνο γεωοικονομικά αλλά και γεωπολιτικά.
Τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται για την επίτευξη αυτού του στόχου είναι σαφή: η ομπρέλα του ΝΑΤΟ, ο οικονομικός μανδύας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η στρατιωτική ισχύς του Ισραήλ και τα κράτη-πληρεξούσια στην περιοχή.
Χώρες όπως η Ουκρανία, η Ελλάδα, η Ρουμανία και η Κυπριακή Δημοκρατία, ειδικότερα, αποτελούν τα προκεχωρημένα σημεία αυτού του σχεδίου.
Κύριος κίνδυνος για την Τουρκία το κουρδικό έθνος
Η Τουρκία είναι ουσιαστικά περικυκλωμένη από μια αυτοκρατορική αλυσίδα πολιορκίας. Ο πιο κρίσιμος κρίκος σε αυτήν την αλυσίδα είναι ένα «Κουρδιστάν με πρόσβαση στη θάλασσα».
Αυτός ο γεωπολιτικός στόχος, που τέθηκε από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, έχει γίνει ολοένα και πιο σαφής στην εποχή μετά τον Ψυχρό Πόλεμο και έχει γίνει το ακλόνητο σχέδιο του αγγλοσαξονικού-σιωνιστικού άξονα.
Δυστυχώς, διάφορες κυβερνήσεις της Δημοκρατίας της Τουρκίας έχουν συμβάλει σε αυτό το έργο, συνειδητά ή όχι. Η υλικοτεχνική υποστήριξη που παρείχαμε στη Δύναμη Σφυρί κατά τη διάρκεια του Πρώτου και Δεύτερου Πολέμου του Κόλπου, η αδράνεια μας κατά της εγκαθίδρυσης μιας de facto κουρδικής κυβέρνησης στο Βόρειο Ιράκ μετά το 2005, και οι τεράστιες επενδύσεις που πραγματοποίησαν τουρκικές εταιρείες στην περιοχή αποτελούν γεωπολιτικά αυτοκτονικά βήματα χωρίς πολιτική δεινότητα.
Αντί να δημιουργήσουν ένα στρατηγικό οικονομικό προστατευτικό πεδίο εκτός των εθνικών συνόρων της Τουρκίας, οι επενδύσεις στο Ερμπίλ και τη Σουλεϊμανίγια διατήρησαν ουσιαστικά την περιοχή οικονομικά βιώσιμη για μια αυτονομιστική οντότητα.
Η δεύτερη πράξη αυτής της γεωπολιτικής αδυναμίας εκτυλίχθηκε κατά τη διάρκεια του συριακού εμφυλίου πολέμου.
Η Τουρκία, εν γνώσει ή εν αγνοία της, συνέβαλε στην κατάρρευση της Συρίας, της πιο σημαντικής ζώνης ασφαλείας μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ.
Ενώ η βόρεια Συρία εγκαταλείφθηκε σε τρομοκρατικές οργανώσεις μέσω της υποστήριξης ριζοσπαστικών οργανώσεων όπως η HTS (Χαγιάτ Ταχριρ αλ Σαμ) το Ισραήλ απέκτησε την ελευθερία να χρησιμοποιεί τον συριακό εναέριο χώρο χωρίς περιορισμούς κατά την επίθεσή του στο Ιράν στις 13 Ιουνίου 2025.
Αυτό αντιπροσωπεύει μια στρατηγική απώλεια που θα είναι μη αναστρέψιμη για την Τουρκία.
Περιοχές όπως το Τελ Ριφάατ, η Μανμπίτζ και η Χασάκα τέθηκαν υπό τον έλεγχο του YPG, μιας επέκτασης του ΡΚΚ, και οι ΗΠΑ νομιμοποίησαν αυτή τη δομή αποκαλώντας την «επίγεια δύναμή μας».
Η Τουρκία έκανε λάθη στην Κύπρο
Η Τουρκία υπέπεσε σε παρόμοιο λάθος στην Κύπρο. Η δημόσια διπλωματία και η πίεση που ασκήθηκε για να αναγκαστεί η τουρκική πλευρά να ψηφίσει «ναι» στο Σχέδιο Ανάν, το οποίο προτάθηκε για πρώτη φορά το 2004, έχει μείνει στην ιστορία ως μια μαύρη κηλίδα.
Αν οι Ελληνοκύπριοι δεν είχαν πει «όχι», η τουρκική παρουσία στην Κύπρο θα είχε ουσιαστικά τελειώσει σήμερα και η κατοχή του βόρειου τμήματος της Κύπρου θα είχε περάσει στην ιστορία.
Δυστυχώς, κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, τα εθνικά μας συμφέροντα παραβλέφθηκαν χάριν της διαδικασίας ένταξης στην ΕΕ.
Η τύχη ευνόησε το τουρκικό έθνος και το Σχέδιο Ανάν δεν υλοποιήθηκε. Ωστόσο, η τύχη δεν είναι πάντα με το μέρος των Τούρκων.
Στη Συρία…και η Γαλάζια Πατρίδα
Σήμερα, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν πλήρη κυριαρχία στη Συρία.
Στην Ανατολική Μεσόγειο, δεν έχουν διεξαχθεί δραστηριότητες θαλάσσιας δικαιοδοσίας από τον Νοέμβριο του 2020. Η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία ενεργούν ως το δεύτερο Ισραήλ των ΗΠΑ στη Μεσόγειο, και η θαλάσσια γεωπολιτική της Τουρκίας καταστέλλεται συστηματικά.
Υποβάθμιση της ‘Γαλάζιας Πατρίδας’
Ο λόγος περί Γαλάζιας Πατρίδας είναι πλέον απλώς ρητορικός, ένας ισχυρισμός χωρίς πραγματική βάση στο έδαφος. Σε αυτή την ατμόσφαιρα κατάρρευσης, ακόμη και ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Άγκυρα φτάνει στο σημείο να ζητήσει δημόσια αλλαγή καθεστώτος και να εισάγει διχαστικές έννοιες όπως το «εθνικό σύστημα».
Ωστόσο, ούτε η κυβέρνηση ούτε η αντιπολίτευση έχουν αντιδράσει σοβαρά.
Η Τουρκία απαλλάχθηκε από την «τρομοκρατία» αλλά οι Κούρδοι επεκτείνονται…
Σε μια τέτοια περίοδο, η ανάκληση της συζήτησης για τις συνταγματικές τροποποιήσεις με τη ρητορική μιας «Τουρκίας απαλλαγμένης από την τρομοκρατία» συσκοτίζει το πραγματικό ζήτημα.
Η απειλή του ΡΚΚ εντός της Τουρκίας έχει σε μεγάλο βαθμό εξαλειφθεί. Ωστόσο, οι επεκτάσεις του στο Ιράκ και τη Συρία επεκτείνονται και θεσμοθετούνται από τις ΗΠΑ.
Ο άξονας των SDF/YPG/PYD σύντομα θα μετατραπεί σε νόμιμο παράγοντα και θα εισαχθεί στην Τουρκία.
Στη συνέχεια, ενώνοντας τις δυνάμεις του με τους Κούρδους του Ιράκ και του Ιράν, θα δημιουργηθεί ένα κράτος-διάδρομος.
Σήμερα, η Τουρκία, τόσο στο κυβερνών κόμμα όσο και στην αντιπολίτευση, δεν έχει το θάρρος να αντιμετωπίσει τον άξονα ΗΠΑ-Ισραήλ.
Οικονομική χειραγώγηση
Η πίεση του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου, τα οικονομικά σημεία συμφόρησης και οι πολιτικές διαμάχες για την εξουσία εμποδίζουν την εθνική βούληση.
Ωστόσο, το τουρκικό έθνος βλέπει πέρα από αυτό το σκοτεινό παιχνίδι. Σε μια εποχή που ακόμη και τα παιδιά στη Γάζα γίνονται στρατιωτικοί στόχοι και η γενοκτονία διεξάγεται ανοιχτά, η μη απάντηση στη δήλωση της Jerusalem Post, «Το να σταματήσουμε την Τουρκία είναι δυνατό μόνο με ένα κουρδικό κράτος», έχει χαραχτεί στη μνήμη αυτού του έθνους.
Η Συρία, η οποία εξακολουθεί να παραδίδεται σε παρακλάδια της Αλ Κάιντα, έχει ενταχθεί στη στρατηγική ασφαλείας του Ισραήλ, ενώ η Τουρκία έχει αποκλειστεί από το ευρύτερο παιχνίδι. Εάν αυτή η τάση δεν ανακοπεί, η Τουρκία θα μπορούσε να αντιμετωπίσει μια ακόμη Συνθήκη των Σεβρών…
Ωστόσο, αυτή τη φορά, η απειλή δεν θα προέλθει από τα τανκς, αλλά από την οικονομία δι αντιπροσώπων και συνταγματική χειραγώγηση.
Όπως ακριβώς το κράτος μας ξέφυγε από την παγίδα του «βάζεις έναν μέσα, παίρνεις τρεις» στο ιρακινό βάλτο το 1991, έτσι δεν πρέπει να ξεγελιέται από τις νεοοθωμανικές ψευδαισθήσεις που κατευθύνει σήμερα ο πρέσβης των ΗΠΑ, ούτε να πέσει σε παγίδες μελιού.
Κάθε «όραμα» που προσφέρει ο ιμπεριαλισμός φέρνει διάλυση, εξάρτηση και αποσύνθεση μακροπρόθεσμα.
Μία είναι η λύση
Η λύση είναι σαφής: μια κοσμική, δημοκρατική, ενιαία και πλήρως ανεξάρτητη Δημοκρατία. Μόνο η ενοποιητική δύναμη του τουρκικού έθνους μπορεί να διαρκέσει επ’ αόριστον σε αυτά τα εδάφη υπό την ομπρέλα του έθνους-κράτους που ίδρυσε ο Ατατούρκ.
Η γεωπολιτική αφύπνιση ξεκινά με την απελευθέρωση των νοών που βρίσκονται μέσα. Η Τουρκία πρέπει τώρα να στραφεί όχι σε γεωπολιτικές αυτοκτονικές πολιτικές, αλλά σε μια πλήρως ανεξάρτητη, ορθολογική και εθνική στρατηγική.
Εδώ και καιρό παρατηρούμε εξαιρετικά ενδιαφέρουσες εξελίξεις από τις οποίες ή Ελλάδα ή είναι απούσα ή όπου συμμετέχει τα κάνει θάλασσα. Το αποτέλεσμα είναι η απόλυτη απομόνωση, κυρίως, ως προς την επαφή με τις ΗΠΑ. Κακά τα ψέματα από αυτήν την επαφή προκύπτει και το διεθνές status χώρας. Όσο υπήρχε, ο Έλληνας πρωθυπουργός γινόταν δεκτός μετά βαϊων στις ευρωπαϊκές αυλές. Με την νέα αμερικανική κυβέρνηση η οποία απαξιοί και ένα βλέμμα να του ρίξει, ο κ. Μητσοτάκης έγινε αποσυνάγωγος. Και αυτή η κατάσταση είναι άκρως επικίνδυνη.
Είναι επικίνδυνη όχι, μόνο, διότι οι σχέσεις με την Ουάσιγκτον δεν είναι καλές αλλά και λόγω αδυναμίας της πολιτικής ηγεσίας της χώρας να διαχειριστεί ένα δύσκολο και σύνθετο διεθνές περιβάλλον. Ούτε ο κ. Γεραπετρίτης, ούτε ο κ. Μητσοτάκης μπορούν να σταθούν στο διεθνές περιβάλλον με αποτέλεσμα η χώρα να υφίσταται συνεχείς ήττες. Τελευταία τραγική περίπτωση η Λιβύη από την οποία εξεδιώχθη η ευρωπαϊκή αντιπροσωπεία στην οποία συμμετείχε και ο Έλληνας υπουργός μετανάστευση. Αλλά και η καταγγελία της Λιβύης κατά της Ελλάδας στον ΟΗΕ. Νωρίτερα, ο υπουργός εξωτερικών συναντήθηκε με τον Χαφτάρ αλλά ουδέν νεώτερον προέκυψε από την συνάντηση. Στο μεταξύ, καθημερινά, στρατιές Λίβυων μεταναστών φθάνουν στην Κρήτη.
Που οφείλεται η σύγχρονη ελληνική τραγωδία; Στην άνοδο και την διακυβέρνηση της χώρας από ασημαντότητες. Η Ελλάδα δεν ανέδειξε μια ηγετική πολιτική ομάδα που θα μπορούσε να διαχειριστεί προς όφελος της χώρας και του λαού της τις σύγχρονες εξελίξεις. Και όσο και αν δεν ομολογείται, η χώρα κινδυνεύει. Η μόνη της ελπίδα είναι να μην πετύχουν τον στόχο τους οι κύριοι αντίπαλοί της, και συγκεκριμένα η Τουρκία, σε μέτωπα τα οποία δεν αφορούν την Αθήνα. Η ελληνική ελπίδα έχει εναποτεθεί στην αντιπαράθεση για την ηγεμονία της Μέσης Ανατολής να μην επικρατήσει η Άγκυρα. Αλλά το Ισραήλ. Τόσο φιλόδοξη είναι η ελληνική πολιτική. Οι μέχρι, τώρα, εξελίξεις είναι ανησυχητικές.
Στο εσωτερικό μέτωπο, τώρα.
Πριν ακόμη εισέλθει στην πολιτική, ο σημερινός πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε δώσει δείγματα γραφής για το πώς αντιλαμβάνεται τη σχέση κράτους, ιδιωτικού τομέα και δημόσιου χρήματος. Η υπόθεση της IVEN A.E., μιας εταιρείας θυγατρικής της Εθνικής τράπεζας, υπήρξε η πρώτη δημόσια εμφάνιση της πολιτικοοικονομικής κουλτούρας που θα χαρακτήριζε την πορεία του.
Στις αρχές του 2000, σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, ο τότε πρώην πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Μητσοτάκης φέρεται να παρενέβη στον Κώστα Σημίτη, ζητώντας του την πρόσληψη του γιου του στην Εθνική Τράπεζα. Το τηλεφώνημα αυτό, όπως περιγράφεται, κατέληξε στην εντολή του τότε πρωθυπουργού προς τον υποδιοικητή της Τράπεζας, Νικόλαο Καραμούζη, να «τακτοποιήσει» τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Παρακάμπτοντας τις προβλεπόμενες διαδικασίες και το ΑΣΕΠ, ο νεαρός Μητσοτάκης προσλήφθηκε το 2000 στη θέση του διευθυντή χρηματοοικονομικών προϊόντων της Εθνικής, με πολύ υψηλές απολαβές που προκάλεσαν θύελλα διαμαρτυριών από αρχαιότερα και πιο έμπειρα στελέχη της τράπεζας.
Λίγο αργότερα, ο ίδιος φέρεται να πρότεινε τη δημιουργία μιας νέας θυγατρικής εταιρείας της Εθνικής Τράπεζας, που θα αναλάμβανε τη διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων υπέρ καινοτόμων επιχειρήσεων. Ακολούθησε η πρότασή του, ως συμβούλου της ΕΤΕ προς τον τότε Γενικό Γραμματέα Έρευνας και Τεχνολογίας Δημήτρη Δενιόζο για την δημιουργία «θερμοκοιτίδων νεοφυών τεχνολογικών εταιριών» που ορθά ενσωματώθηκε στο Γ ΚΠΣ
Η πρόταση έγινε δεκτή. Η εταιρεία ονομάστηκε IVEN Καινοτόμες Επιχειρήσεις Α.Ε. και —προβλέψιμα— ο ίδιος ανέλαβε Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της. Ο δρόμος για την κατάχρηση ευρωπαϊκών κονδυλίων άνοιξε.
Η εταιρεία αυτή ήταν χρήσιμη για να ενισχυθούν νεοφυείς επιχειρήσεις. Αλλά ο ίδιος που έκανε την πρόταση ανέλαβε και πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος. Δηλαδή ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Και εδώ βρίσκεται η πρώτη σκοπιμότητα. Η δεύτερη παραδοξολογία ήταν η επιλογή των εταιρειών που θα χρημοτοδοτούνταν.. Όπως αναφέρθηκε καινοτόμα κουρεία και αποθήκευση εντύπων σε υπόγεια αποτελούσαν προτιμήσεις του κ. Μητσοτάκη. Υπάρχουν και άλλες επισημάνσεις που θα μπορούσαν να γίνουν ως προς την διαδικασία επιλογής για χρηματοδότηση αλλά ας μείνουμε σε αυτές.
Στην πράξη, η IVEN δεν αποτέλεσε εργαλείο ανάπτυξης, αλλά βιτρίνα για απορρόφηση και κατάχρηση κοινοτικών κονδυλίων. Χρηματοδοτήθηκαν εταιρείες με αμφίβολο ή καθόλου καινοτόμο χαρακτήρα. Σύμφωνα με πληροφορίες από το εσωτερικό της ΝΔ και παλαιά στελέχη του κόμματος, το σκάνδαλο εσωκομματικά ήρθε στο φως χάρη στην παρέμβαση του, τότε, Γενικού Γραμματέα Έρευνας και Τεχνολογίας, Γιάννη Τσουκαλά, ο οποίος διαδέχθηκε τον Δημήτρη Δενιόζο μετά τις εκλογές του 2004.
Ο Τσουκαλάς αποκάλυψε ενδοκυβερνητικά τις ασύλληπτες στρεβλώσεις στη λειτουργία της IVEN. Κατά τον έλεγχο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε ήδη αποχωρήσει —αν και, όπως καταγγέλλεται, για μεγάλο χρονικό διάστημα δεν φαινόταν ως υπεύθυνος της εταιρείας. Στη τη θέση του εμφανίσθηκε ένας άγνωστος μέχρι τότε, Θεσσαλονικιός, ο οποίος ανέλαβε να «καθαρίσει» την εικόνα της εταιρείας ενώ οι έλεγχοι εντείνονταν.
Η IVEN μπήκε σε εκκαθάριση, και η Εθνική Τράπεζα κλήθηκε να επιστρέψει τα κοινοτικά κονδύλια στο Ελληνικό Δημόσιο. Η υπόθεση έφτασε στη Δικαιοσύνη το 2008, με τον Εισαγγελέα να ζητά την άρση της ασυλίας του Κυριάκου Μητσοτάκη, τότε ήδη βουλευτή της ΝΔ από το 2004. Στις 14 Ιανουαρίου 2009, η Βουλή απέρριψε την αίτηση με 203 ψήφους κατά και μόλις 2 υπέρ.
Στη δημόσια απολογία του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε να εμφανίσει το σκάνδαλο ως μια απλή «διαφωνία» για το τι θεωρείται καινοτομία, αρνούμενος ότι υπήρξε οποιαδήποτε ζημιά στο δημόσιο ή την Ε.Ε. Τα έγγραφα και οι επιστροφές κονδυλίων όμως λένε άλλα.
Η υπόθεση IVEN δεν είναι απλώς μια ακόμη «ιστορία από τα παλιά». Είναι το θεμέλιο της πολιτικής διαδρομής ενός ανθρώπου που εδραίωσε την ηγεσία του πάνω στην κουλτούρα της εξουσίας χωρίς λογοδοσία. Είναι το πρώτο επεισόδιο μιας σειράς απορρύθμισης θεσμών, από τη λογοδοσία στη δικαιοσύνη μέχρι τις σχέσεις με την Ε.Ε., με θύμα —όπως πάντα— το δημόσιο συμφέρον.
Στα βιογραφικά του Κυριάκου Μητσοτάκη, η IVEN παρουσιάζεται ως «πρώτη και μοναδική εργασία στον ιδιωτικό τομέα». Η εμπειρία του πριν από την Εθνική ήταν κάποιους μήνες σε αμερικανική τράπεζα — πιθανώς πρακτική. Κι όμως, με αυτή τη «βαρύτητα» επαγγελματικής διαδρομής, του δόθηκε η διαχείριση εκατομμυρίων ευρώ από κοινοτικά ταμεία.
Σήμερα, με τον ίδιο στη θέση του Πρωθυπουργού και τον παλιό «εκσυγχρονιστικό μηχανισμό» να έχει επανέλθει στον πυρήνα του κράτους, η υπόθεση IVEN λειτουργεί σαν σκοτεινό πολιτικό μνημείο — ένα προοίμιο της διαπλοκής, πριν αυτή γίνει καθεστώς.
ΥΓ: οι ασημαντότητες δεν περιορίζονται στην κυβέρνηση. Το είδος ευδοκιμεί σε όλη τηην αντιπολίτευση.
Η κυβέρνηση της Λιβύης κατήγγειλε τη χώρα μας με ρηματική διακοίνωση στον ΟΗΕ σχετικά με παραβίαση κυριαρχικών δικαιωμάτων της. Επικαλείται τις θαλάσσιες περιοχές “Νοτίως της Κρήτης 1” και “Νοτίως της Κρήτης 2” που βρίσκονται σε διαδικασία παραχώρησης από την Αθήνα. Η Τρίπολη εκφράζει στη ρηματική της διακοίνωση την ανησυχία της θεωρώντας ότι η ελληνική κυβέρνηση δρα παράνομα παραχωρώντας προς έρευνα και εκμετάλλευση περιοχές νοτίως της Κρήτης που παραμένουν ανεπίλυτη διαφορά μεταξύ Ελλάδος και Λιβύης.
Από την άλλη πλευρά, η Λιβύη προκήρυξε διαγωνισμό για την παραχώρηση 22 υποθαλάσσιων οικοπέδων, κάποια από αυτά γειτνιάζουν με τις δύο παραχωρήσεις της Κρήτης και εφάπτονται της μέσης γραμμής με την Ελλάδα που όρισε ο νόμος Μανιάτη το 2011 ως δυνητικό όριο των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων, προφανώς για να μην εμπλακούν οικονομικά συμφέροντα με γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις και συγκρούσεις. Δηλαδή δεν ορίστηκαν με βάση το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών δεν έχει γίνει μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης και η οριοθέτηση δεν μπορεί να είναι μονομερής. Η χώρα μας επικαλείται την αδυναμία διαπραγματεύσεων με τη Λιβύη λόγω της διαίρεσης της Λιβύης. Πώς όμως κατόρθωσε η Τουρκία σε αυτές τις συνθήκες να διαπραγματευθεί και να προκύψει το τουρκολιβυκό μνημόνιο;
Γιατί επί δεκαετίες Ελλάδα και Λιβύη δεν προέβησαν στην οριοθέτηση της ΑΟΖ, καίτοι η γεωγραφική τους θέση διευκόλυνε σε αυτό; Διότι η οριοθέτηση της ΑΟΖ Ελλάδας – Λιβύης δεν θα επέτρεπε στην Τουρκία να συνομολογήσει με την αναγνωρισμένη από τον ΟΗΕ κυβέρνηση της Τρίπολης το 2019 το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Σε τι βάθος χρόνου θα πρέπει να αναζητηθεί η ευθύνη των κυβερνήσεων της χώρας να ρυθμίσουν το θέμα της ΑΟΖ με τη Λιβύη προτρέχοντας της Τουρκίας;
Ο Ελμαχντί Ελμαρτζ, μόνιμος αντιπρόσωπος της κυβέρνησης Σάραζ της Λιβύης στον ΟΗΕ, δηλαδή της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Λιβύης,. σε επιστολή του προς τον ΟΗΕ το 2020 κατηγορούσε την Ελλάδα ότι προσπάθησε στο παρελθόν να διεκδικήσει επήρεια που δεν της ανήκει. «Από το 2004, έγραφε, η Λιβύη διεξήγαγε τέσσερις γύρους διαπραγματεύσεων με την Ελλάδα με τη συμμετοχή εμπειρογνωμόνων και από τις δύο χώρες. Οι διαπραγματεύσεις αυτές δεν επέφεραν κανένα αποτέλεσμα, διότι η Ελλάδα επέμενε να καθορίσει τη θαλάσσια δικαιοδοσία της έναντι της Λιβύης με βάση τα εξαιρετικά μικρά ακατοίκητα νησιά χωρίς νομική σημασία. Η Ελλάδα επέμενε να σχεδιάσει μια διάμεση γραμμή βασιζόμενη σε αυτές τις υπερβολές των νησιών και αρνήθηκε να εφαρμόσει την αρχή της αναλογικότητας (ευθυδικία) που χρησιμοποιείται διεθνώς σε τέτοιες καταστάσεις. Η αλληλογραφία μεταξύ των δύο πλευρών συνεχίστηκε μέχρι το 2014. Δυστυχώς η Ελλάδα αγνόησε εντελώς τα δικαιώματα της Λιβύης και έσπευσε με τους συμμάχους της στο Φόρουμ Φυσικού Αερίου της Ανατολικής Μεσογείου να συνάψει συμφωνίες και να εκμεταλλευτεί τις περιφερειακές εντάσεις για να επιβάλει de facto μονοπώλιο στην παραγωγή, υγροποίηση και μεταφορά αερίου (προφανώς εννοεί τον East Med)» (Καθημερινή 10/1/2020). Τα ανωτέρω επιβεβαιώνει ο Χρήστος Ροζάκης στο βιβλίο «Η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και το Διεθνές Δίκαιο», εκδ. Παπαζήση, 2013, σελ. 47: «Η αδυναμία προσέγγισης των δύο μερών (Ελλάδας – Λιβύης) στο θέμα της οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών στην περιοχή πρέπει να οφείλεται στις διαμετρικά διαφορετικές απόψεις τους σε σχέση με τη μέθοδο οριοθέτησης: η Λιβύη υποστηρίζει ότι η μέθοδος οριοθέτησης πρέπει να είναι η ευθυδικία – τη στιγμή που η Ελλάδα υποστηρίζει σταθερά τη μέση γραμμή – και αντιτίθεται σε απόδοση πλήρους επήρειας των ελληνικών νησιών νοτίως της Κρήτης και των ακτών της Πελοποννήσου». Να σημειώσουμε ότι το 2020 στα πλαίσια της οριοθέτησης της ελληνοιταλικής ΑΟΖ, στις νήσους Στροφάδες αποδεχθήκαμε επήρεια μόνον 32%. Γιατί όχι τότε;
Εκείνο όμως που εντυπωσιάζει διαβάζοντας άρθρο του Χρήστου Ροζάκη πάλι, με τίτλο «Το μνημόνιο Τουρκίας – Λιβύης και τα ελληνικά νησιά» (Καθημερινή 8/12/2019) είναι ότι η Λιβύη προσέφυγε δύο φορές στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, τη μια με την Τυνησία (1982) και την άλλη με τη Μάλτα (1985) επί Καντάφι για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, δηλαδή η Τρίπολη ακολουθούσε τον δρόμο της διεθνούς Δικαιοσύνης για την επίλυση των θαλάσσιων διαφορών με τα γειτονικά κράτη. Στην Αθήνα λοιπόν εναπόκειτο επί τόσες δεκαετίες να συμφωνήσει και να πορευτεί με την Τρίπολη στη Χάγη. Ο Καντάφι το έπραξε, η Αθήνα όχι, διότι οι ελληνικές κυβερνήσεις προτάσσουν το πολιτικό κόστος και την επανεκλογή τους. Όμως οι εξελίξεις τρέχουν και ανατρέπουν το γεωπολιτικό σκηνικό.
Ποιά ήταν η τελευταία ευκαιρία αποτροπής του τουρκολιβυκού συμφώνου; Τον Ιούλιο του 2019 ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Μουσταφά Ακιντζί κοινοποίησε στον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας επιστολή του προς στον Γ.Γ. του ΟΗΕ με την οποία πρότεινε τη συγκρότηση κοινής επιτροπής υδρογονανθράκων, για τον διαμοιρασμό των κερδών και τις υφιστάμενες αδειοδοτήσεις. Η πρόταση του Τουρκοκύπριου ηγέτη απορρίφθηκε Όμως, η πρόταση Ακιντζί είχε την έγκριση της Άγκυρας. Διότι παράλληλα με τη δημοσιοποίηση της συγκεκριμένης κίνησης του κ. Ακιντζί, ο ΥΠΕΞ της Τουρκίας Μεβλούτ Τσαβούσογλου σε άρθρο του στην τουρκοκυπριακή εφημερίδα Kibris Postasi ανέφερε ότι σε περίπτωση απόρριψης της πρότασης Ακιντζί η Τουρκία θα συνεχίσει τις έρευνες και τις γεωτρήσεις, όπως και έγινε, ενώ αργότερα καυτηρίασε επανειλημμένα την απόρριψή της.
Ποιές ήταν οι συνέπειες της απόρριψης της πρότασης Ακιντζί; Η αποδοχή της πρότασης, η οποία προηγήθηκε μήνες του συμφώνου Ερντογάν – Σάραζ, θα αποστερούσε από την Άγκυρα, κατά τη διάρκεια των συζητήσεων των δύο κοινοτήτων για την κατανομή των ενεργειακών πηγών, κάθε επιχείρημα ώστε να προβεί στη συνομολόγηση του συμφώνου με τη Λιβύη. Διότι θα ήταν αδιανόητο να συζητούν οι δύο κοινότητες με τη συναίνεση της Άγκυρας για την κατανομή των ενεργειακών πηγών εντός της κυπριακής ΑΟΖ και ταυτόχρονα ο Ερντογάν να συνυπογράφει με τον Σάρατζ το σύμφωνο που αγνοούσε (μηδένιζε) την ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Αν η πολιτική είναι η τέχνη του δυνατού, ο Ντόναλντ Τραμπ είναι ένας πολιτικός Ρενουάρ. Ή, αν προτιμάτε, ένας Τζάκσον Πόλοκ. Μπορεί να απεχθάνεστε τον άνδρα, να θεωρείτε ότι συνιστά απειλή για την ελευθερία, τη δημοκρατία και όλα τα καλά για τον πλανήτη Γη, αλλά από την άποψη του πώς να κάνει την κυβέρνηση να δουλέψει δεν μπορεί να συγκριθεί με κανέναν πολιτικό στον σύγχρονο κόσμο.
Ενώ η Εργατική κυβέρνηση του Κιρ Στάρμερ πελαγοδρομεί με μια πλειοψηφία 170 εδρών σε μια κοινοβουλευτική δημοκρατία που είχε χαρακτηριστεί κάποτε αιρετή δικτατορία, ο Τραμπ κυβερνά σαν μονάρχης με μια πολύ μικρή πλειοψηφία σε ένα ομοσπονδιακό πολιτικό σύστημα, ειδικά σχεδιασμένο για να περιορίζει τη δύναμη οποιουδήποτε κλάδου της κυβέρνησης. Και μέσα σε έξι μήνες έχει πετύχει πολλά. Τελευταίο του επίτευγμα η υπερψήφιση του «μεγάλου, ωραίου νομοσχεδίου», που περιλαμβάνει μεγάλες φορολογικές μειώσεις, περιορισμό των κοινωνικών προγραμμάτων και αύξηση των δαπανών για την άμυνα και την ασφάλεια των συνόρων.
Οι μικρές βάρκες μπορεί να εξακολουθούν να φτάνουν σε μεγάλους αριθμούς στις βρετανικές ακτές, αλλά ο Τραμπ έχει σχεδόν σταματήσει την παράτυπη μετανάστευση προς τις ΗΠΑ: τον Μάιο πέρασαν παράνομα τα σύνορα 6.000 άνθρωποι, έναντι 80.000 τον Μάιο του 2024 και 250.000 ανθρώπων τον Δεκέμβριο του 2023. Οι συλλήψεις παράτυπων μεταναστών έχουν φτάσει τις 750 ημερησίως, έναντι μέσου όρου 350 συλλήψεων την προηγούμενη δεκαετία.
Ο θόρυβος για τους δασμούς που αποφασίστηκαν την «Ημέρα της Απελευθέρωσης», τον περασμένο Απρίλιο, κόπασε παρόλο που παρέμειναν σε ισχύ αυξημένοι δασμοί στα περισσότερα προϊόντα που εισάγουν οι ΗΠΑ, κάτι που αλλάζει ριζικά το οικονομικό σύστημα. Το Budget Lab, μια ομάδα οικονομικών ερευνών στο Πανεπιστήμιο Γέιλ, υπολογίζει ότι οι μέσοι δασμοί που πληρώνουν σήμερα οι Αμερικανοί εισαγωγείς είναι γύρω στο 15%, έναντι 3% που ήταν πριν αναλάβει την εξουσία ο Τραμπ. Παρ’ όλα αυτά, και τις προειδοποιήσεις για τον οικονομικό Αρμαγεδώνα που θα ακολουθούσε αυτόν τον εναγκαλισμό με τον προστατευτισμό, η αμερικανική οικονομία εξακολουθεί να αναπτύσσεται με ικανοποιητικούς ρυθμούς. Η ανεργία, για παράδειγμα, παραμένει κοντά στο πρόσφατο χαμηλό του 4,1%.
Μολονότι ο Αμερικανός πρόεδρος έχει υποστεί πολλές ήττες στα δικαστήρια αναφορικά με το εύρος των διαταγμάτων του για τη μετανάστευση, τις κυβερνητικές δαπάνες, τα πανεπιστήμια και άλλα ζητήματα, τις μεγαλύτερες υποθέσεις τις έχει κερδίσει. Επιπλέον, οι εγχώριοι αντίπαλοί του είναι διχασμένοι, τελούν σε σύγχυση και καταφεύγουν σε έναν καταστροφικό εξτρεμισμό που το πιθανότερο είναι ότι θα οδηγήσει σε συσπείρωση γύρω από τον Τραμπ. Τα ηγετικά πρόσωπα του κόμματος είναι δύο νέοι που αυτοαποκαλούνται «δημοκρατικοί σοσιαλιστές»: ο Ζόραν Μαμντάνι, υποψήφιος του κόμματος για τη δημαρχία της Νέας Υόρκης, και η βουλευτής της Νέας Υόρκης Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτέζ.
Οι απειλές του Τραμπ κατά της Γροιλανδίας και του Καναδά δεν είχαν, όπως αναμενόταν, κανένα αποτέλεσμα. Ο ακτιβισμός του όμως σε θέματα άμυνας και εξωτερικής πολιτικής έχει φέρει αποτελέσματα. Την περασμένη εβδομάδα, οι χώρες του ΝΑΤΟ συμφώνησαν σε κάτι που ζητά κάθε Αμερικανός πρόεδρος εδώ και 40 χρόνια: να αυξήσουν τη συμβολή τους στις αμυντικές δαπάνες της Συμμαχίας.
Αν και είναι δύσκολο να αμφισβητήσει κανείς ότι ο Τραμπ έχει κάνει πολλά πράγματα, δεν γνωρίζουμε ακόμη τι ακριβώς έχει κάνει. Μπορεί επίσης να υπάρξουν αρνητικές επιπτώσεις από πολλές αποφάσεις του, όπως η επιβολή των δασμών ή η επίθεση στο Ιράν. Καθώς όμως οι Ηνωμένες Πολιτείες εισέρχονται στη 250ή επέτειο της ανεξαρτησίας τους, τι καλύτερος τρόπος θα υπήρχε να τη γιορτάσουν από το να υμνήσουν έναν αυτοκράτορα;
(*) O Τζέραρντ Μπέικερ είναι αρθρογράφος των Times
του Δημήτρη Τσαϊλά, Υποναυάρχου ε.α.
*Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Σήμερα είναι συνεργάτης και ερευνητής του Institute for National and International Security(INIS), και του Strategy International (SI) και του Research Institute for European and American Studies (RIEAS).
του Δημήτρη Καμπισιούλη, Υποστρατήγου ε.α.
του Κωνσταντίνου Κούσαντα, Αντιστρατήγου ε.α.
