Οι βίαιες συγκρούσεις μεταξύ κοινοτήτων στην επαρχία Σουάιντα της νότιας Συρίας, όπου ο πληθυσμός είναι κατά πλειονότητα Δρούζοι, στοίχισαν τη ζωή σε τουλάχιστον 1.100 ανθρώπους μέσα σε μια εβδομάδα, σύμφωνα με τον πιο πρόσφατο απολογισμό που δημοσιοποίησε χθες το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Νεκροί είναι 427 μαχητές και 298 πολίτες που ανήκουν στην κοινότητα των Δρούζων, από τους οποίους 194 «εκτελέστηκαν με συνοπτικές διαδικασίες» από μέλη των δυνάμεων «των υπουργείων Άμυνας και Εσωτερικών». Στην άλλη πλευρά, σκοτώθηκαν 354 μέλη των κυβερνητικών δυνάμεων και 21 βεδουίνοι σουνίτες, συμπεριλαμβανομένων τριών αμάχων που «εκτελέστηκαν από δρούζους μαχητές», σύμφωνα με την οργάνωση αυτή, που έχει έδρα το Λονδίνο και βασίζεται σε ευρύ δίκτυο πηγών στη Συρία.
Παράλληλα, δεκαπέντε μέλη των δυνάμεων της de facto κυβέρνησης σκοτώθηκαν σε βομβαρδισμούς του Ισραήλ, πρόσθεσε η ΜΚΟ.
Έφοδος των δυνάμεων ασφαλείας για την αποτροπή «τρομοκρατικής» συνωμοσίας, αποδοθείσας στο κίνημα Χασμ, τον φερόμενο ως ένοπλο βραχίονα των Αδελφών Μουσουλμάνων -παράταξης εκτός νόμου στην Αίγυπτο για πάνω από μια δεκαετία-, είχε αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους τρεις άνθρωποι, γνωστοποίησε χθες το αιγυπτιακό υπουργείο Εσωτερικών με δελτίο Τύπου που δημοσιοποίησε.
Κατά τη διάρκεια της εφόδου σε «κρησφύγετο μαχητών», σε πυκνοκατοικημένο προάστιο του κέντρου της αιγυπτιακής πρωτεύουσας, δυο ύποπτοι «άρχισαν να ρίχνουν στη τύχη εναντίον δυνάμεων (επιβολής της τάξης) και στον περιβάλλοντα χώρο», σκοτώνοντας διερχόμενο, προτού πέσουν νεκροί, αναφέρει η ανακοίνωση.
Η έφοδος οργανώθηκε στη βάση πρόσφατων πληροφοριών κατά τις οποίες το κίνημα Χασμ, που χαρακτηρίζεται από το Κάιρο ο ένοπλος βραχίονας των Αδελφών Μουσουλμάνων, «προετοιμαζόταν να ξαναρχίσει τις εχθρικές δραστηριότητές του στοχοποιώντας εγκαταστάσεις ασφαλείας και οικονομικές» υποδομές, πάντα κατά την ανακοίνωση.
Το δελτίο Τύπου αναφέρει τα ονόματα πέντε φερόμενων ηγετών της «συνωμοσίας»: είναι όλοι μέλη του κινήματος Χασμ κι έχουν όλοι καταδικαστεί ερήμην να εκτίσουν ποινές ισόβιας κάθειρξης, για σειρά επιθέσεων που είχαν διαπραχτεί στην Αίγυπτο μετά την ανατροπή το 2013 του ισλαμιστή εκλεγμένου προέδρου Μοχάμεντ Μούρσι.
Οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι τέθηκαν εκτός νόμου μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα και την έλευση στην εξουσία του στρατηγού Άμπντελ Φάταχ αλ Σίσι, νυν προέδρου της Αιγύπτου. Χιλιάδες μέλη της παράταξης φυλακίστηκαν.
Το κίνημα Χασμ, στο οποίο αποδόθηκαν απόπειρες δολοφονίας και βομβιστικές επιθέσεις την περίοδο μεταξύ του 2016 και του 2019, έχει πλέον σχεδόν εξαφανιστεί από τη δημόσια θέα.
Μετά την ανατροπή του Μοχάμεντ Μούρσι, η κυβέρνηση του προέδρου Σίσι αυτοπροβάλλεται ως εγγυήτρια της επιστροφής στην «ειρήνη και την ασφάλεια» – όμως μια δεκαετία και πλέον καταστολής έχει στραγγαλίσει σχεδόν κάθε μορφή διαφωνίας, καταγγέλλουν οργανώσεις υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Το υπουργείο Εσωτερικών ανέφερε χθες πως ένας από τους υπόπτους οι οποίο σκοτώθηκαν κατά την ανταλλαγή πυρών είχε λάβει προχωρημένη στρατιωτική εκπαίδευση «σε γειτονική χώρα» προτού μπει παράνομα στην Αίγυπτο για να διαπράξει επιθέσεις.
Η ανακοίνωση του υπουργείου δημοσιοποιήθηκε αφού κυκλοφόρησε αυτόν τον μήνα σε ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης βίντεο στο οποίο εικονίζονται ένοπλοι καθώς εκπαιδεύονται στην έρημο, γυμνάσια με χρήση πραγματικών πυρών που αποδόθηκαν στη Χασμ.
Η κυβέρνηση του Ιράν θα διεξαγάγει νέες συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας με τη Γερμανία, τη Γαλλία και τη Βρετανία -σχήμα γνωστό ως E3-, την Παρασκευή στην Κωνσταντινούπολη, μετέδωσε σήμερα η κρατική τηλεόραση, επικαλούμενη εκπρόσωπο της ιρανικής διπλωματίας.
«Κατόπιν αιτήματος των ευρωπαϊκών χωρών, το Ιράν δέχτηκε να διεξαχθεί νέα συνεδρίαση για συνομιλίες», εξήγησε ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση.
Οι επιθέσεις του Ισραήλ σε συριακό έδαφος εξυπηρετούν άλλους σκοπούς πέρα από την προστασία των Δρούζων, λένε παρατηρητές. Τι καθοδηγεί την ατζέντα Νετανιάχου στη Συρία; Ανάλυση DW.
Οι ισραηλινές επιθέσεις αποδυνάμωσαν περαιτέρω το καθεστώς στη ΔαμασκόΕικόνα: Abdulaziz Ketaz/AFP/Getty Images
Την περασμένη Πέμπτη, πριν καλά καλά ξημερώσει, ο Σύρος πρόεδρος Άχμεντ αλ-Σάρα είχε ήδη κάνει αρκετές ανακοινώσεις στην εθνική τηλεόραση. Σε μια ομιλία του την αυγή, δήλωσε ότι η εσωτερική αναταραχή μεταξύ των Σουνιτών Βεδουίνων και της μειονότητας των Δρούζων, που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο περίπου 360 ατόμων στη νότια επαρχία Σουέιντα είχε τελειώσει. Επιβεβαίωσε επίσης ότι οι κυβερνητικές δυνάμεις είχαν αποχωρήσει από την περιοχή. Ο αλ-Σάρα στη συνέχεια υπογράμμισε τη δέσμευσή του να προστατεύσει τα δικαιώματα και τις ελευθερίες της κοινότητας των Δρούζων και επιβεβαίωσε τη θέση τους στη συριακή κοινωνία.
Αλλά το κύριο μέρος της ομιλίας του απευθυνόταν στο γείτονα της Συρίας, το Ισραήλ. Αυτή την εβδομάδα, το Ισραήλ εξαπέλυσε επιθέσεις σε κτήρια της συριακής κυβέρνησης στη Δαμασκό και σε συριακά στρατεύματα στην περιοχή Σουέιντα, με αποτέλεσμα τον θάνατο 20 ατόμων. Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Βενιαμίν Νετανιάχου, οι επιθέσεις ήταν απαραίτητες «για να σωθούν οι αδελφοί μας Δρούζοι και να εξαλειφθούν οι συμμορίες του καθεστώτος».
Ωστόσο, κατά την άποψη του αλ-Σάρα, το Ισραήλ εκμεταλλευόταν μόνο την αναταραχή, στοχεύοντας πολιτικές υποδομές και επιδιώκοντας να εκτροχιάσει τις προσπάθειες ειρήνης και ανοικοδόμησης στη χώρα του. «Εμείς, ο λαός της Συρίας, γνωρίζουμε πολύ καλά ποιος προσπαθεί να μας σύρει σε πόλεμο και ποιος προσπαθεί να μας διχάσει», δήλωσε ο αλ-Σάρα, προσθέτοντας ότι «δεν θα τους δώσουμε την ευκαιρία να εμπλέξουν τον λαό μας σε έναν πόλεμο που χρησιμεύει μόνο για να κατακερματίσει την πατρίδα μας και να σπείρει την καταστροφή».
To Ισραήλ πιστεύει μόνο στη «δύναμη»
Τα τελευταία πλήγματα στην πρωτεύουσα της Συρίας σηματοδοτούν μια κλιμάκωση της στρατιωτικής εκστρατείας του Ισραήλ στη χώρα. Το Ισραήλ άρχισε να βομβαρδίζει τη Συρία πολύ πιο συχνά μετά την ανατροπή του δικτάτορα της χώρας, Μπασάρ αλ Άσαντ, στις αρχές Δεκεμβρίου 2024, δήθεν για να διασφαλίσει ότι τα όπλα του Άσαντ δεν θα έπεφταν στα χέρια της νέας κυβέρνησης.
Το Ισραήλ βομβάρδισε τη Δαμασκό προφασιζόμενο ότι προστατεύει τους ΔρούζουςΕικόνα: Ali Haj Suleiman/Getty Images
Σύμφωνα με τον Τσαρλς Λίστερ, επικεφαλής της πρωτοβουλίας για τη Συρία του Ινστιτούτου Μέσης Ανατολής με έδρα την Ουάσινγκτον, το Ισραήλ έχει πραγματοποιήσει λίγο κάτω από 1.000 πλήγματα στη Συρία και έχει καταλάβει 180 τετραγωνικά χιλιόμετρα της χώρας από τον Δεκέμβριο του 2024. Ο Λίστερ σημειώνει ότι η κυβέρνηση της Συρίας δεν έχει αντιδράσει καθόλου.
Επίσημα, οι χώρες βρίσκονται σε πόλεμο από το 1967. Εκείνη τη χρονιά, το Ισραήλ κατέλαβε τα Υψίπεδα του Γκολάν της Συρίας, ένα στρατηγικό οροπέδιο στα σύνορα, και στη συνέχεια ουσιαστικά το προσάρτησε το 1981. Ωστόσο, η διεθνής κοινότητα θεωρεί τα Υψίπεδα του Γκολάν ως συριακό έδαφος υπό ισραηλινή στρατιωτική κατοχή. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ αναγνωρίζουν την περιοχή ως ισραηλινή.
Μετά την πτώση του Άσαντ, τα ισραηλινά στρατεύματα έχουν μετακινηθεί πέρα από μια αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη κατά μήκος των ισραηλινο-συριακών συνόρων, η οποία παρακολουθείται από τα Ηνωμένα Έθνη από τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός του 1974 μεταξύ των δύο χωρών.
«Το Ισραήλ προσπαθεί να δημιουργήσει μια άτυπη ζώνη ασφαλείας στη νότια Συρία», δήλωσε αυτή την εβδομάδα στο πρακτορείο ειδήσεων Bloomberg ο Ράιαν Μπολ, ανώτερος αναλυτής για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική στην αμερικανική εταιρεία πληροφοριών ασφαλείας Rane Network. Νωρίτερα τον Μάρτιο, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Νετανιάχου δήλωσε ότι το νότιο τμήμα της Συρίας πρέπει να είναι μια αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη.
«Τα πρόσφατα πλήγματα αποτελούν μήνυμα προς την κυβέρνηση στη Δαμασκό ότι το Ισραήλ παρακολουθεί με ενδιαφέρον και ανησυχία ό,τι συμβαίνει στη Συρία», δήλωσε στο DW ο Γιόσι Μέκελμπεργκ, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Regent’s του Λονδίνου. «Ένα από τα προβλήματα με την τρέχουσα ισραηλινή κυβέρνηση είναι ότι ο μόνος τρόπος λειτουργίας της είναι η χρήση βίας», πρόσθεσε.
Καθοριστικός ο χρόνος των ισραηλινών επιθέσεων
«Υπάρχει πίεση στο Ισραήλ για την προστασία των Δρούζων, καθώς υπάρχει μια μακρά και βαθιά ριζωμένη συμμαχία μεταξύ των Δρούζων και των Εβραίων στο Ισραήλ», δήλωσε ο Μέκελμπεργκ.
Οι ισραηλινές επιθέσεις «συνέπεσαν» με μια νέα κρίση για την κυβέρνηση ΝετανιάχουΕικόνα: Khalil Ashawi/REUTERS
Στο Ισραήλ οι Δρούζοι αποτελούν μια κοινότητα περίπου 150.000 ατόμων. Οι Δρούζοι υπηρετούν τακτικά στον ισραηλινό στρατό. Στη Συρία περίπου 700.000 Δρούζοι αποτελούν μια από τις μεγαλύτερες μειονότητες της Συρίας. Αλλά έχει υποστηριχθεί ότι ο χρόνος των ισραηλινών επιθέσεων στη Συρία αυτή την εβδομάδα ήταν επίσης καθοριστικός.
Την Τετάρτη ο Νετανιάχου έπρεπε να εμφανιστεί στο δικαστήριο στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης δίκης του για διαφθορά. Η κυβέρνηση συνασπισμού του έχει επίσης γίνει ολοένα και πιο εύθραυστη μετά την αποχώρηση από αυτήν δύο κομμάτων νωρίτερα αυτόν τον μήνα. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε γενικές εκλογές στις αρχές του 2026. Ο Νετανιάχου δέχεται επίσης αυξανόμενες πιέσεις από τις ΗΠΑ και τα ευρωπαϊκά κράτη για να τερματίσει τον πόλεμο στη Γάζα και αντιμετωπίζει εκκλήσεις για την επιστροφή των ομήρων που εξακολουθούν να κρατούνται από την ένοπλη ομάδα Χαμάς με έδρα τη Γάζα, η οποία χαρακτηρίζεται ως τρομοκρατική ομάδα από τις ΗΠΑ και πολλές άλλες χώρες.
Τέλος ο Νετανιάχου αντιμετωπίζει εγχώρια και διεθνή καταδίκη για την ανθρωπιστική καταστροφή στη Γάζα ως αποτέλεσμα της συνεχιζόμενης στρατιωτικής εκστρατείας του Ισραήλ εκεί. «Λαμβάνοντας υπόψη την επίδειξη αμείωτου κυνισμού και οπορτουνισμού του ο Νετανιάχου, θα μπορούσε να χρησιμοποιεί καταστάσεις [όπως οι συγκρούσεις που αφορούν τη μειονότητα των Δρούζων της Συρίας] για να αποσπάσει την προσοχή από τις νομικές του υποθέσεις και την κρίση εντός του συνασπισμού του», δήλωσε ο Μέκελμπεργκ.
«Το να κρατάει τουλάχιστον ένα μέτωπο ανοιχτό και να παρουσιάζεται, παρά την 7η Οκτωβρίου, ως εγγυητής της ασφάλειας, ειδικά όταν μπορεί να σκέφτεται πρόωρες γενικές εκλογές, είναι ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούσε πάντα». Την επόμενη εβδομάδα το ισραηλινό κοινοβούλιο θα ξεκινήσει καλοκαιρινές διακοπές, οι οποίες θα παγώσουν την εσωτερική πολιτική μέχρι τον Οκτώβριο.
Το Ισραήλ θέλει τη Συρία αδύναμη
Ο άλλος στόχος του Ισραήλ είναι η Συρία να παραμείνει ένα πολύ αδύναμο ή ένα διαλυμένο κράτος, ώστε να μην μπορεί να απειλήσει το Ισραήλ, δήλωσε ο Μπολ του δικτύου Rane στο Bloomberg. Αυτό φαίνεται να συμβαίνει, λέει ο Νανάρ Χαουάχ, ανώτερος αναλυτής για τη Συρία στο think tank International Crisis Group.
Ξένοι παρατηρητές αμφιβάλουν αν ο αλ-Σάρα μπορεί να προστατεύσει τους ΔρούζουςΕικόνα: Ali Haj Suleiman/Getty Images
«Η Δαμασκός βγήκε αποδυναμωμένη από τις πρόσφατες συγκρούσεις, αναγκάστηκε να υποχωρήσει στρατιωτικά [και] έχασε την εμπιστοσύνη όχι μόνο της κοινότητας των Δρούζων αλλά και διαφόρων κοινοτήτων που δεν είναι ευθυγραμμισμένες με το κράτος», δήλωσε στην DW.
Κατά την άποψή του η Συρία είναι τώρα ακόμη πιο εύθραυστη. «Η Δαμασκός έχασε επίσης γεωπολιτικά, καθώς η κυβέρνηση έχει πλέον μικρότερη παρουσία στο νότο, ειδικά στη Σουέιντα», είπε. Εκφράζει αμφιβολίες για το αν ο προσωρινός πρόεδρος της Συρίας, Αχμάντ αλ-Σάρα, θα μπορούσε να τηρήσει την υπόσχεσή του και να προστατεύσει τη μειονότητα των Δρούζων.
«Φαίνεται να είναι περισσότερο μια πολιτική χειρονομία παρά μια αξιόπιστη εγγύηση», είπε ο Χαουάχ, εξηγώντας ότι οι κυβερνητικές δυνάμεις θεωρούνταν ότι τάσσονταν με τις αντιδραστικές πολιτοφυλακές των Δρούζων και υπήρχαν αξιόπιστες αναφορές για ορισμένες μονάδες που κακοποιούσαν Δρούζους πολίτες.
«Εκτός και αν η Δαμασκός μεταρρυθμίσει την προσέγγισή της στην ασφάλεια και θεωρήσει τις δυνάμεις της υπόλογες, θα δυσκολευτεί να πείσει τους Δρούζους ή άλλες μειονοτικές κοινότητες ότι μπορεί πραγματικά να εγγυηθεί την ασφάλειά τους», κατέληξε.
Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Καρλσρούης απεφάνθη την περασμένη εβδομάδα ότι η αμερικανική βάση Ράμσταϊν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για επιθέσεις drone. Η Γερμανία έχει καθήκον προστασίας.
H αμερικανική στρατιωτική βάση στο Ράμσταϊν είναι κρίσιμης στρατηγικής σημασίας για τις ΗΠΑΕικόνα: Kirill Kudryavtsev/AFP
Ισχύει το «δικαίωμα στη ζωή και τη σωματική ακεραιότητα», το οποίο θεμελιώνεται στο άρθρο 2 του Θεμελιώδους Νόμου της Γερμανίας, όταν σκοτώνονται άνθρωποι μακριά από τη Γερμανία, από ένα άλλο κράτος, το οποίο ωστόσο έχει λάβει τουλάχιστον έμμεση γερμανική βοήθεια εν προκειμένω με τη χρήση στρατιωτικών βάσεων επί γερμανικού εδάφους;
Αυτό ήταν το περίπλοκο ερώτημα που κλήθηκε να απαντήσει το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο την περασμένη εβδομάδα.
Αμερικανικό drone τύπου MQ-9 ReaperΕικόνα: Staff Sgt. Brian Ferguson/U.S. Air Force/abaca/picture alliance
Η υπόθεση αφορά δύο άντρες, οι συγγενείς των οποίων σκοτώθηκαν σε αμερικανική επίθεση με μη επανδρωμένα αεροσκάφη στην Υεμένη το 2012. Η τεχνική υποδομή της αμερικανικής αεροπορικής βάσης στο Ράμσταϊν στο κρατίδιο της Ρηνανίας-Παλατινάτου ήταν αυτή που αξιοποιήθηκε σε μεγάλο βαθμό στο πλαίσιο της επίθεσης.
Οι συγγενείς των δύο θυμάτων προσέφυγαν αρχικά στο Διοικητικό Δικαστήριο της Κολωνίας, το οποίο απέρριψε την προσφυγή ως αβάσιμη. Στη συνέχεια προσέφυγαν στο Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο, το οποίο έκανε εν μέρει δεκτή την προσφυγή διατάσσοντας την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας να λάβει κατάλληλα μέτρα για να διασφαλίσει ότι «οποιαδήποτε χρήση της αεροπορικής βάσης Ράμσταϊν για την ανάπτυξη μη επανδρωμένων αεροσκαφών από τις ΗΠΑ στο έδαφος της Υεμένης πραγματοποιείται σύμφωνα με το δημόσιο διεθνές δίκαιο». Η υπόθεση κατέληξε τελικά μετά από χρόνια στο Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο της Καρλσρούης.
Οι προϋποθέσεις της Καρλσρούης
Στην απόφαση της περασμένης Τρίτης το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο αποφαίνεται ότι η Γερμανία έχει γενικό καθήκον προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των αρχών του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και στο εξωτερικό, αφήνοντας πάντως παράλληλα στην κυβέρνηση μεγάλα περιθώρια για τον καθορισμό της εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής άμυνας.
Το Συνταγματικό Δικαστήριο έκρινε πως η Γερμανία πρέπει να προστατεύει τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα και στο εξωτερικόΕικόνα: Uli Deck/dpa/picture alliance
Όμως η επίθεση στην Υεμένη είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο όχι μόνο υπόπτων για τρομοκρατία, αλλά και αμάχων. Και όπως επικρίνει η νομικός Πολίνα Στάρσκι από το Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ στο γερμανικό δίκτυο Phoenix, «εάν δεν γνωρίζουν εναντίον ποιου επιτίθενται, οφείλουν να υποθέσουν πως πρόκειται για αμάχους».
Εάν η πολεμική αεροπορία των ΗΠΑ μπορούσε να τηλεκατευθύνει τους πυραύλους της από την αμερικανική επικράτεια απευθείας προς τους εκάστοτε στόχους, δεν θα χρειαζόταν να αξιοποιήσει τις δυνατότητες της βάσης στο Ράμσταϊν, παρατηρεί η απόφαση.
Ο δικηγόρος που εκπροσώπησε της οικογένειες των θυμάτων, Αντρέας Σίλερ, χαρακτήρισε απογοητευτική την απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου. Προσέθεσε όμως ότι η διατύπωση του καθήκοντος προστασίας προσφέρει τώρα κατευθυντήριες γραμμές και για το μέλλον: «Από την απόφαση αυτή και έπειτα ενδέχεται να υπάρξουν περιπτώσεις, όπου παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του διεθνούς δικαίου στο εξωτερικό θα φτάνουν στα γερμανικά δικαστήρια».
Ο Νιλς Σμιντ θεωρεί ότι απόφαση δίνει «το απαραίτητο περιθώριο» για να αποτελεί η Γερμανία αξιόπιστο σύμμαχοΕικόνα: Deger Akal/DW
Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση, από την άλλη πλευρά, μάλλον ανακουφίστηκε με την απόφαση του Δικαστηρίου. Ο Γερμανός υφυπουργός Άμυνας Νιλς Σμιντ υπογράμμισε πως η συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο ήταν ανέκαθεν προτεραιότητα της Γερμανίας. Την ίδια στιγμή, προσέθεσε ότι η απόφαση έδωσε στη γερμανική πολιτική άμυνας «το απαραίτητο περιθώριο» για να αποτελεί έναν αξιόπιστο σύμμαχο στο μέλλον.
Για την ιστορία, όπως επισημαίνει στο επίσημο δελτίο Τύπου μετά την έκδοση της απόφασης το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο, η βάση του Ράμσταϊν, που χρησιμοποιείται από τις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ, ενημέρωσε το γερμανικό υπ. Άμυνας τον Απρίλιο του 2010 και τον Νοέμβριο του 2011 για την «προγραμματισμένη κατασκευή σταθμού αναμετάδοσης δορυφορικών σημάτων». Ο σταθμός αυτός, μεταξύ άλλων, επρόκειτο να χρησιμοποιηθεί και για τον χειρσμό μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε ξένες χώρες. Το γερμανικό υπ. Άμυνας δεν έφερε καμία αντίρρηση.
Το αυτοκίνητο επιλέχθηκε για έλεγχο και μετά το άνοιγμα του πορτμπαγκάζ διαπιστώθηκε ότι υπήρχαν 179 συσκευασίες που περιείχαν μια κονιώδη ουσία, μετά από έλεγχο που διαπιστώθηκε ότι επρόκειτο για κοκαΐνη. Οι τρεις κατηγορούμενοι κρατήθηκαν για διάστημα 72 ωρών.
Μια τεράστια ποσότητα κοκαΐνης κατασχέθηκε σε βαλίτσες σε διπλωματικό αυτοκίνητο στο συνοριακό σημείο ελέγχου Καπιτάν Αντρέεβο- με την Τουρκία.
Τρία άτομα κατηγορήθηκαν – ένας Βούλγαρος, ένας πολίτης του Κονγκό με διπλωματική διαπίστευση στο Βέλγιο, και μια 54χρονη Βελγίδα, ανακοίνωσε ο Εισαγγελέας της Περιφέρειας Χάσκοβο Ιβάν Στογιάνοφ.
Στις 18 Ιουλίου, στο Καπιτάν Αντρέεβο, τα τρία άτομα επιχείρησαν να μεταφέρουν σχεδόν 206 κιλά κοκαΐνης από τη Βουλγαρία στην Τουρκία με αυτοκίνητο συνολικής αξίας 37.069.200 λέβα.
Για αυτό το έγκλημα, η ΕΕ προβλέπει ποινή φυλάκισης 15 έως 20 ετών και πρόστιμο 200.000 έως 300.000 λέβα.
Τα τρία άτομα ταξίδευαν σε αυτοκίνητο, που οδηγούσε ο Βούλγαρος. Τα ναρκωτικά βρίσκονταν σε βαλίτσες με σκληρές πλευρές, με 5 βαλίτσες, 4 στο πορτμπαγκάζ και μία στο πίσω κάθισμα πίσω από τον οδηγό. Το αυτοκίνητο επιλέχθηκε για έλεγχο και μετά το άνοιγμα των βαλιτσών διαπιστώθηκε ότι υπήρχαν 179 δέματα που περιείχαν μια κονιώδη ουσία, μετά από έλεγχο διαπιστώθηκε ότι ήταν κοκαΐνη.
Οι τρεις κατηγορούμενοι κρατήθηκαν για 72 ώρες και η Εισαγγελία του Χάσκοβο πρόκειται να υποβάλει αίτημα στο δικαστήριο του Χάσκοβο για μόνιμο μέτρο κράτησης.
Η υπουργός Οικονομικών Τεμενούζκα Πέτκοβα δήλωσε ότι πρόκειται για ρεκόρ, η μεγαλύτερη ποσότητα που έχει κατασχέσει η Εισαγγελία σε χερσαία σύνορα. Όταν οι θεσμοί συνεργάζονται και υπάρχει άριστη αλληλεπίδραση, τα αποτελέσματα είναι καλά. Δείχνουμε ότι η Βουλγαρία φυλάει με επιτυχία τα σύνορα της ΕΕ, τόνισε η Πέτκοβα.
«Ο έλεγχος πραγματοποιήθηκε με τελωνειακό σκύλο και ακτινογραφία και διαπιστώθηκε ότι οι βαλίτσες περιείχαν μόνο συσκευασίες ναρκωτικών. Και ζητήσαμε από τα άτομα να ανοίξουν τις αποσκευές», δήλωσε ο Στέφαν Μπακάλοφ, επικεφαλής του τμήματος καταπολέμησης της εμπορίας ναρκωτικών στο Υπουργείο Εσωτερικών.
«Αυτή είναι η μεγαλύτερη ποσότητα κοκαΐνης που κατασχέθηκε στα χερσαία σύνορα της χώρας μας», πρόσθεσε ο Μπακάλοφ. «Θα διαπιστωθεί επίσης η παραγωγή της κοκαΐνης».
Ο Γκεόργκι Ντίμοφ, διευθυντής του Υπουργείου Εσωτερικών, δήλωσε ότι το αυτοκίνητο εισήλθε στη Βουλγαρία από τη Σερβία.
Ο Κώστας Δρόσος (καθήμενος δεξιά) με το υπόλποιο πλήρωμά του στο αιχμαλωτισμένο τουρκικό άρμα, μετά την μάχη της Σκυλλούρας.
Πενήντα ένα χρόνια μετά τις δραματικές ημέρες του Ιουλίου και του Αυγούστου του 1974, οι εικόνες της μάχης παραμένουν χαραγμένες στη μνήμη του Κώστα Δρόσου σαν να εκτυλίχθηκαν μόλις χθες.
Ο Κώστας Δρόσος, βραβευμένος με το Μετάλιο Εξαίρετων Πράξεων και προτεινόμενος για τον Πολεμικό Σταυρό, ανοίγει την καρδιά του στο CNN Greece και αφηγείται με συγκλονιστικές λεπτομέρειες όχι μόνο το πώς βρέθηκε από στρατεύσιμος έτοιμος για απόλυση να πολεμά τους τούρκους εισβολείς στην Κύπρο, αλλά και πώς, μια χούφτα αρματιστές τόλμησαν το αδιανόητο: να πολεμήσουν τους εισβολείς με τα δικά τους όπλα.
Η αφήγησή του δεν είναι απλά ένα πολεμικό χρονικό. Είναι μια καταγραφή της αγωνίας, της επιβίωσης αλλά και της στρατιωτικής ευφυΐας, όπως αποτυπώθηκε στη μάχη της Σκυλλούρας — εκεί που ένα μοναδικό άρμα, με ελληνικό πλήρωμα αλλά τουρκικά χρώματα, έγραψε το δικό του κεφάλαιο ηρωισμού, εξαπατώντας και εξουδετερώνοντας τουρκικές δυνάμεις, σε μια από τις πιο ιδιότυπες μάχες της σύγχρονης ιστορίας.
Στη συνέντευξή του στο CNN Greece, ο βετεράνος της μάχης της Κύπρου, ξετυλίγει το νήμα της προσωπικής του διαδρομής, από το στρατόπεδο της ΕΛΔΥΚ, έως την Μόρφου, φέρνοντας στο φως στιγμές που δεν καταγράφηκαν ποτέ σε επίσημες εκθέσεις, αλλά επιβιώνουν στα βιώματα των ανθρώπων που βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή, αλλά και το κυριότερο: Ότι όταν οι Έλληνες στρατιώτες, πολέμησαν τους Τούρκους εισβολείς, τους κατατρόπωσαν, όπως έγινε στην Σκυλλούρα, στο αεροδρόμιο της Λευκωσίας και αλλού.
Από το πλοίο της επιστροφής στο πραξικόπημα κατά του Μακαρίου
Ο Κώστας Δρόσος υπηρετούσε την θητεία του στην 3η Ίλη της 21ης ΕΑΝ (σ.σ. Επιλαρχία Αναγνωρισης) της κυπριακής Εθνικής Φρουράς, ασκώντας χρέη Αρχιλοχία, από τον Σεπτέμβρη του 1973.
Ο Κώστας Δρόσος κατά την θητεία του στα τεθωρακισμέναΑρχείο Κ. Δρόσου
Η εξιστόρηση του Κώστα Δρόσου αρχίζει από εκεί:
«Εκείνη την ημέρα εμείς, η σειρά δηλαδή η δική μου, η 103 σειρά, έπρεπε να φύγει. Ήμασταν έτοιμοι να φύγουμε, να πάμε στη Λεμεσό, να πάρουμε το καράβι και να επιστρέψουμε στην Αθήνα, συγκεκριμένα στο Γουδί που ήταν το Κέντρο Τεθωρακισμένων από όπου θα παίρναμε τα απολυτήριά μας, στις 22 Ιουλίου.
Μας έπιασε όμως το πραξικόπημα. Μας μάζεψαν στο χώρο αναφοράς και μας ανακοίνωσαν ότι, συγκεκριμένα θυμάμαι, “σκοτεινές δυνάμεις, επιβουλεύονται την Κυπριακή Δημοκρατία και εμείς είμαστε υποχρεωμένοι να την υπερασπίσουμε”.
Λέμε “την βάψαμε τώρα”. Πράγματι λοιπόν, δεν φύγαμε να πάμε στην Λεμεσό, μείναμε στην μονάδα, η οποία βγήκε έξω και ήταν από αυτές που έκαναν το πραξικόπημα! Η δική μου δηλαδή η 21η ΕΑΝ βγήκε και πήγε στο προεδρικό μέγαρο εκείνη την ημέρα, εγώ ευτυχώς είχα παραδώσει τα πάντα -άρμα και όπλα- και δεν έμπλεξα στο πραξικόπημα».
Τεθωρακισμένα της 21ης ΕΑΝ της Εθνικής Φρουράς στην Λευκωσία κατά την διάρκεια του πραξικοπήματος.AP Photo/FH
Η πρώτη εισβολή
«Από το πραξικόπημα, μέχρι την πρώτη εισβολή, μας έχρισαν “παραμένοντες”, μας έδωσαν όπλα και άρματα και μείναμε στο στρατόπεδο. Στις 20 του Ιουλίου, στις 5 το πρωί οι Τούρκοι βομβάρδισαν ένα γειτονικό στρατόπεδο, ήταν του πυροβολικού. Βλέπουμε τα αεροπλάνα να βομβαρδίζουν και ταυτόχρονα βλέπαμε αλεξιπτωτιστές να πέφτουν μέσα στον τουρκοκυπριακό τομέα της Λευκωσίας.
Από τον βομβαρδισμό της Λευκωσίας από την τουρκική πολεμική αεροπορία, τον Ιούλιο του 1974.AP Photo/Spartaco Bodin
Μην τα πολυλογούμε. Μπήκαμε, στα άρματα και περιμέναμε. Και ενώ οι Τούρκοι ήρθαν στις 5, εμείς βγήκαμε από τη μονάδα στις 8.30 με 09:00 και σε ερωτήσεις που κάναμε “τι γίνεται;”, “τι κάνουμε», μας λέγανε ότι κάποια άσκηση κάνουν οι Τούρκοι.
Τέλος πάντων κατά τις οκτώμισι, εννιά η ώρα βγήκαμε έξω και εγώ με τον υπόλοιπο ουλαμό αρμάτων πήγαμε κοντά στο στρατόπεδο της ΕΛΔΥΚ. Σε ένα σημείο που λέγεται Κολοκασίδι. Από κει περνούσε ο δρόμος προς αεροδρόμιο και το στρατόπεδο ήταν κοντά. Είχαν επιτεθεί με μεγάλες δυνάμεις οι Τούρκοι από αέρα και από ξηρά και γίνονταν σφοδρή μάχη με τους ΕΔΛΥΚάριους. Οι Τούρκοι τα βρήκανε σκούρα στην πρώτη επίθεση διότι στάθηκαν με γενναιότητα θα έλεγα και οργανωμένα οι δυνάμεις οι δικές μας.
Την πρώτη μέρα μας ανατέθηκε καθήκον αντιαεροπορικής προστασίας, με ένα πολυβόλο, ήμασταν καλυμμένοι σε μια πολυκατοικία, προσπαθώντας να χτυπήσουμε με το πενηντάρι, τα αεροπλάνα που βομβάρδιζαν την ΕΛΔΥΚ.
Το βράδυ 20 προς 21 Ιουλίου, κοιμηθήκαμε εκεί σε ένα χώρο διασποράς. Στις 3 τη νύχτα ακούσαμε αεροπλάνα, που αποδείχθηκε ότι ήταν τα ελληνικά αεροπλάνα με την κωδική ονομασία «Νίκη» 1 2, 3 μέχρι 14 και μετέφεραν καταδρομείς από την Κρήτη.
Ακούμε σε μια στιγμή ένα βαρύ αντιαεροπορικό. Κοιτάω προς απάνω ένα αεροπλάνο είχε πιάσει φωτιά, το χτύπησαν και έπεσε. Άλλα 2 χτυπήθηκαν και δεν έπεσαν, αλλά το ένα λαμπάδιασε και το χτύπησαν οι δικές μας δυνάμεις, γιατί δεν είχαν ειδοποιηθεί, γιατί όπως μας είπαν χάλασαν οι διαβιβάσεις. Βέβαια, αν θέλαμε το πιστεύαμε αυτό γιατί στο πραξικόπημα λειτουργούσαν μια χαρά οι διαβιβάσεις μετά χάλασαν».
Η ανακωχή και η «Μαρμάρω»
Ο πρώτος Αττίλας, τελείωσε στις 22 Ιουλίου, όταν υπογράφηκε μία εκεχειρία που κράτησε μέχρι τις 13 Αυγούστου. Το βράδυ, δηλαδή στις 14, έγινε ο δεύτερος. Εμείς εγώ δηλαδή με τον ουλαμό μου, πήγαμε σε ένα χώρο διασποράς. Πήγαμε νύχτα, και ούτε θυμάμαι πόσες μέρες μείναμε εκεί, δεν μείναμε πολλές πάντως στον ελεύθερο τομέα. Ύστερα φύγαμε και πήγαμε σε ένα χωριό έξω από την Μόρφου που λέγεται Σκυλλούρα. Εκεί μείναμε κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας. Είχαμε βάλει τα τεθωρακισμένα, κάτι Marmon Herrington εγγλέζικα προπολεμικά, τα οποία δεν μπορούσαν να αντιμετωπίσουν σε καμία περίπτωση τα σύγχρονα για την εποχή τότε Μ-47 και Μ-48, κάτω από δέντρα για να τα κρύψουμε από την τουρκική αεροπορία.
Τεθωρακισμένο Marmon Herrington της κυπριακής Εθνικής ΦρουράςAP Photo
Όλο τον καιρό εκείνο, δεν σταμάτησαν καθόλου οι Τούρκοι να χτυπάνε. Αλλάζαμε θέσεις συνεχώς γύρω από το χωριό όπου ήτανε κανένα δέντρο, όπου ήτανε κανένα κτίριο, καμιά ρεματιά, κανένα χαντάκι. Δεν μας άφηναν να ησυχάσουμε καθόλου μας χτυπούσαν όλους, όλο το διάστημα. Στο τέλος, αφού δεν είχαμε πού να βάλουμε τα τεθωρακισμένα γύρω από το χωριό, τα βάλαμε μέσα στο χωριό, το οποίο ήδη είχαν εγκαταλείψει οι κάτοικοι. Βάλαμε τα οχήματα και τα καλύψαμε, κάτω από δέντρα, σε αυλές, σε υπόστεγα και μείναμε εκεί.
Εκείνο το διάστημα μας φέρναμε από τον Κόρνο, δύο άρματα Μ-47 και ένα Μ-113 (σ.σ. τεθωρακισμένο όχημα μεταφοράς προσωπικού) τα οποία ήταν Τούρκικα και έπεσαν σε ενέδρα που είχαν στήσει εθνοφρουροί. Δύο από τα τέσσερα άρματα καταστράφηκαν και δύο αχρηστεύτηκαν. Πήγαν οι δικοί μας Ελλαδίτες, τεχνίτες τα πήραν αυτά τα 2 που ήταν εντάξει και τα έφεραν στη Λευκωσία, τα επισκευάσανε και τα εντάξανε στην δύναμή μας.
Άρμα Μ-47 του τουρκικού στρατού κατά την διάρκεια της εισβολής στην Κύπρο.AP Photo
Δεν αλλάξαμε τα χρώματα. Χρησιμοποίησαν ανταλλακτικά από τα δύο κατεστραμμένα, τροχούς και ράβδους στρέψεως, και τα έφτιαξαν. Το τουρκικό Μ-113, ήταν σε καλύτερη κατάσταση και το πήρε ο Ίλαρχος Κώστας Χαραλάμπους, για διοικητικό, καθώς ήταν υπεύθυνος για την περιοχή Σκυλλούρας – Κοντεμένου – Αγίου Βασιλείου, και είχε υπό τις διαταγές του και το 286 Μηχανοκίνητο Τάγμα Πεζικού της Εθνικής Φρουράς.
Ο Ίλαρχος μου ανακοινώνει ότι αναλαμβάνω Αρχηγός Πληρώματος στο Μ-47. Τι να κάνω; Ανέλαβα αλλά είπα ότι θέλω να διαλέξω το πλήρωμά μου. Ο Ίλαρχος μου είπε προχώρα και έτσι πήρα για πυροβολητή, έναν Κύπριο επίστρατο τον Ανδρέα Κουδουνά, που τον έβλεπα να έχει τσαγανό. Πήρα επίσης οδηγό τον δεκανέα Νίκο Τούντα, που δυστυχώς έφυγε πρόσφατα από την ζωή, έβαλα τον λοχία Ανδρέα Κριθάρη γεμιστή και τον Ανδρέα Αποστόλου συνοδηγό. Συνολικά ήμασταν πέντε άτομα».
Η μάχη της Σκυλλούρας
«Η δεύτερη εισβολή, ξεκίνησε στις 14 Αυγούστου το μεσημέρι. Εμείς βρισκόμαστε στην αυλή ενός σπιτιού καλυμμένοι κάτω από ένα δέντρο Συγκεκριμένα εγώ κοιμόμουνα κάτω το άρμα και σε μια στιγμή νιώθω να με κλωτσάει κάποιος. Ήταν ο Απόστολου, ο συνοδηγός: “Λοχία, λοχία, ξύπνα κουμπάρε, έφτασαν οι Τούρκοι” μου λέει. Σηκώνομαι πάνω και εγώ αλαφιασμένος κοιτάμε, και βλέπουμε να ξεπροβάλλουν στα 70-80 μέτρα πίσω από τον καπνό κάποιων καλαμιών που καιγόντουσαν ένα άρμα Μ-47 και ένα Μ-113. Ανάμεσά μας ήταν ένας “ποταμός” όπως τον έλεγαν οι ντόπιοι, ένα χαντάκι στην πραγματικότητα. Δίνω εντολή να κινηθούμε με το άρμα μέσα στο χαντάκι. Μόλις φτάσαμε δίνω εντολή και ο τεχνίτης ο πυροβολητής ανατινάζει με μια βολή το τεθωρακισμένο. Αμέσως χτυπάμε και το Μ-113 που ήδη είχε αρχίζει να αποβιβάζει τους στρατιώτες. Δεν το πετύχαμε, αλλά η βολή εξουδετέρωσε τους στρατιώτες.
Το σχέδιο εμπλοκής, έλεγε να απομακρυνθούμε από το χωριό και να κατευθυνθούμε στο ύψωμα πάνω από το χωριό που ονομάζονταν Φιλιά, όπου θα οχυρωνόμασταν για να αντιμετωπίσουμε τις εχθρικές δυνάμεις. Τα τεθωρακισμένα Marmon Herrington, αλλά και το Μ-113, που χρησιμοποιούσε ο Ίλαρχος, έφυγαν, όμως το άρμα μας, δεν χωρούσε να περάσει από τα στενά του χωριού.
Η μόνη διέξοδος που είχαμε ήταν προς την μεριά του γηπέδου του χωριού. Δίνω εντολή και ακολουθούμε τον δρόμο που είχαμε βρει, πριν αρχίσει η μάχη. Φτάνοντας στο γήπεδο του χωριού, τι να δούμε; Γεμάτο το γήπεδο από τούρκικα άρματα Μ-47 και Μ-48. Κατακόκκινο από τις τουρκικές σημαίες, και από τα πανιά αναγνώρισης που είχαν για την αεροπορία. Τώρα τι κάνω; Εκείνη τη στιγμή σκέφτηκα ότι έχω ακόμη τα τουρκικά διακριτικά. Λέω στον Τούντα “προχώρα όπως οι Τούρκοι” και λέω, στον πυροβολητή τον Κουδουνά, “στρέψε το πυροβόλο όπως οι Τούρκοι”. Μπήκαμε μέσα στο χώρο συγκέντρωσης και πήραμε μια θέση γιατί αυτοί συντάσσονταν για να ξεκινήσουν την επίθεση. Σε όλα αυτό το διάστημα, από τον ασύρματο ακούγαμε μόνο τουρκικά, γιατί δεν μπορέσαμε να αλλάξουμε την εξωτερική συχνότητα στην δικιά μας και δεν μπορούσαμε να επικοινωνήσουμε με τις φίλιες δυνάμεις. Ο Κουδουνάς που ήξερε λίγα τουρκικά κάτι έπιανε και μας μετέφερε τι έλεγαν».
5-0
Τουρκικά άρματα κατά την διάρκεια του Αττίλα 2 στην Κύπρο.AP Photo
«Μπήκαμε μέσα τους λοιπόν και εμείς στην παράταξη και ότι κάνανε αυτοί κάναμε και εμείς. Αφού ετοιμάστηκαν, σιγά – σιγά ξεκινάνε, ξεκινάμε και εμείς, όμως το μυαλό μου ήταν στους άλλους της ομάδας μου και προσπαθούσα, μέσα από το άρμα, να δω εάν είχαν φύγει και είχαν πάει επάνω. Ξαφνικά δεξιά μας, βλέπω σκόνη να σηκώνεται στο ύψωμα και καταλαβαίνω ότι πρόλαβαν και έφτασαν στο σημείο συγκέντρωσης. Τότε επικεντρώθηκαν στην κατάστασή μας. Το συναίσθημα της αυτοσυντήρησης αναμίχθηκε με αυτό του φόβου και της αποφασιστικότητας.
Ήθελα να είμαστε το τελευταίο άρμα στα δεξιά της φάλαγγας, όμως ένας μας πρόλαβε και πέρασε και πήρε την θέση μας, εμποδίζοντάς μας να υλοποιήσουμε το σχέδιο μας να φύγουμε χωρίς να μας αντιληφθούν. Ήταν στα δεξιά μας, στα 70 μέτρα. Αυτόν τον έβαλα στο μάτι. Μόλις φτάσαμε σε ένα σημείο όπου υπήρχε ένα χαντάκι δίπλα στον δρόμο, έβαλα το άρμα μέσα σε αυτό, ώστε να μην πολυφαινόμαστε και του ρίχνουμε από κοντινή απόσταση. Το τουρκικό άρμα καταστράφηκε.
Τώρα οι Τούρκοι βλέποντας αυτό το πράγμα να συμβαίνει δίπλα τους, θορυβήθηκαν και άρχισαν να ψάχνουν από που τους ήρθε. Έπαθαν σύγχυση μεγάλη και οπισθοχώρησαν προς το γήπεδο. Το ίδιο κάναμε και εμείς. Μόλις ξεκίνησαν να κινούνται προς το χωριό, εξουδετερώσαμε το τρίτο και το τέταρτο άρμα.
Όταν χτυπήσαμε το τέταρτο, είδαμε ένα άρμα να έρχεται με ταχύτητα κατά πάνω μας κάθετα από αριστερά. Μάλλον μας είχε καταλάβει γιατί ενώ στα άλλα τρία που χτυπήσαμε, μπορέσαμε να κινηθούμε όπως τα άλλα τουρκικά, ότι και καλά ψάχναμε από που ήρθε η βολή και γυρνούσαμε προς το γήπεδο, στο τέταρτο είχαμε ανοιχθεί πολύ και δεν καταφέραμε να κινηθούμε προς τα πίσω.
Τον είδα από αριστερά να έρχεται με ταχύτητα, και σκέφτηκα ότι θέλει να μας εμβολίσει. Μόλις πλησίασε, του ρίχνουμε και αυτού και τον καταστρέφουμε.
Τότε μας πήραν είδηση για τα καλά όλοι οι υπόλοιποι και μας ρίχνανε ομαδικά. Έβλεπα τα βλήματα να σκάνε δεξιά αριστερά. Ευτυχώς δεν μας πήρε κανένα, γιατί ήμασταν σε κάποια απόσταση και δεν ήταν καλοί σκοπευτές. Τότε λέω στον Τούντα, “δώστα όλα στη Μαρμάρω να βγούμε πάνω”. “Μαρμάρω”, είχαμε βαφτίσει το άρμα.
Ο Νίκος, καλή του ώρα εκεί που είναι, έμπειρος οδηγός και τεχνίτης, βγάζει προπέτασμα καπνού και τα δίνει όλα στην Μαρμάρω. Ανεβήκαμε τον λόφο μέχρι που φτάσαμε σε ένα πλατωμα που είχε καλά σημεία κάλυψης. Τότε συνεχίσαμε να πυροβολούμε κατά των Τούρκων αλλάζοντας συνεχώς θέση, καθηλώνοντας τους.
Συνεχίζαμε να τους πυροβολούμε, μέχρι που σε κάποια στιγμή, το κλείστρο του πυροβόλου, μαγκώνει το γάντι αμιάντου που χρησιμοποιούσε ο Ανδρέας ο γεμιστής για να πιάνει τους κάλυκες και να τους πετάει έξω από το άρμα.
Το πυροβόλο αχρηστεύτηκε. Το κλείστρο ούτε άνοιγε ούτε έκλεινε. Το πυροβόλο δεν πήγαινε ούτε μπρος ούτε πίσω. Είχε μπλοκάρει για τα καλά. Έπρεπε να κάνουμε τεχνητή οπισθοδρόμηση. Για αυτό χρειαζόμασταν ένα γερό σταθερό σημείο για να σπρώξουμε το πυροβόλο προς τα πίσω. Έπρεπε να οπισθοχωρήσουμε. Ξεκινήσαμε με προφυλάξεις να ενωθούμε με το υπόλοιπο τμήμα μας λίγο παραπέρα. Εκεί είδα το Μ-113 του Ίλαρχου. Τότε μου ήρθε η ιδέα να το χρησιμοποιήσω για να κάνουμε την τεχνητή οπισθοδρόμηση.
Το γάντι απελευθερώθηκε και έτσι μαζί με την υπόλοιπη μονάδα, συνεχίσαμε να ρίχνουμε προς τους Τούρκους, τους οποίους και απωθήσαμε.
Η χαρά μας ήταν απερίγραπτη! Όλοι μαζευτήκαμε σε ένα μέρος και αρχίσαμε να πανηγυρίζουμε να αγκαλιαζόμαστε και να γελάμε, μέχρι που ξαφνικά το άρμα μας άρχισε να δέχεται πυροβολισμούς, από φορητά όπλα. Ήταν δικοί μας που έφταναν στο σημείο συγκέντρωσης και είδαν τουρκικό άρμα και ήθελαν να το ανατινάξουν. Ευτυχώς τους σταματήσαμε μέσω του ασυρμάτου του Ίλαρχου πριν φτάσουν τα ΠΑΟ, γιατί αλλιώς η Μαρμάρω δεν θα γλίτωνε».
Πώς σώθηκαν τουλάχιστον 3.000 Ελληνοκύπριοι
«Η μάχη που δώσαμε συνετέλεσε στο να προλάβουν να φύγουν χιλιάδες άμαχοι από τη Μόρφου, στην περιοχή που λέγεται Ασώματος.
Ο δρόμος που μπορούσαν να πάρουν όσοι έφευγαν από την Μόρφου προς τον ελεύθερο τομέα, περνούσε από την Σκυλλούρα. Εξαιτίας της δράσης μας, καθυστερήσαμε τα τουρκικά στρατεύματα από το να καταλάβουν την Μόρφου. Μάλιστα, το απόγευμα που τελειώσαμε την μάχη, ακούσαμε από ένα τρανζιστοράκι, το ΡΙΚ να λέει ότι κατελήφθη η Μόρφου. Όμως στην Μόρφου πήγαμε εμείς το σούρουπο της επόμενης, όταν αποχωρήσαμε από τις θέσεις που είχαμε έως εκείνη των ώρα και την βρήκαμε τελείως άδεια.
Ξημερώματα 15 Αυγούστου, πήραμε διαταγή να εγκαταλείψουμε την Μόρφου και να ενωθούμε με την υπόλοιπη μονάδα μας. Καταφέραμε να μετακινηθούμε κυρίως καλυπτόμενοι από προπετάσματα καπνού αλλά και από τους καπνούς από σπίτια που είχαν βομβαρδιστεί, αλλά και από 2 βενζινάδικα που είχαν βομβαρδίσει τουρκικά αεροσκάφη, μέχρι που βρήκαμε την υπόλοιπη μονάδα μας».
51 χρόνια μετά…
Ο Κ. Δρόσος με την «Μαρμάρω», που διατηρείται και σήμερα σε στρατόπεδο της Εθνικής Φρουράς στην Κύπρο.Αρχείο Κ. Δρόσου
«51 χρόνια μετά εξακολουθούν να είναι ανάμεικτα τα συναισθήματα και για να είμαι ειλικρινής, εμένα μου φαίνεται πως όλα αυτά διαδραματίστηκαν χθες. Θυμάμαι ακόμη τα παιδιά που αφήσαμε εκεί πέρα, τους 128 Έλληνες φαντάρους που είναι θαμμένοι στη Λευκωσία. Σκέφτομαι τους αγνοούμενους, τους ανθρώπους που παραμένουν χαμένοι με τους συγγενείς τους να μην ξέρουν ακόμη που βρίσκονται.
Ο ελληνικός λαός πρέπει να παραμείνει σταθερά αλληλέγγυος στον κυπριακό λαό, στον αγώνα του ενάντια στην κατοχή και σε οποιοδήποτε διχοτομικό σχέδιο. Το δίκαιο αίτημα για μια Κύπρο Ενιαία, Ανεξάρτητη, ένα και όχι δύο κράτη, με μία και μόνη κυριαρχία, μία ιθαγένεια και διεθνή προσωπικότητα, ελεύθερη από ξένες βάσεις και στρατεύματα, χωρίς ξένους εγγυητές και προστάτες, κοινή πατρίδα Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, δεν ακυρώνεται από τις δυσκολίες του σημερινού αρνητικού συσχετισμού δυνάμεων. Γιατί είναι η μόνη θέση που απαντά ακριβώς στα σημερινά επείγοντα προβλήματα και δίνει προοπτική στην πάλη του κυπριακού λαού, όλων των λαών της ευρύτερης περιοχής μας».
Τον ισχυρισμό ότι στην κατοχή των πέντε Ελληνοκυπρίων που «συνελήφθησαν» το Σάββατο στο κατεχόμενο Τρίκωμο βρέθηκαν, μεταξύ άλλων, τίτλοι ιδιοκτησίας, χάρτες και αρχεία με ονόματα διευθυντών κατασκευαστικών εταιρειών που δραστηριοποιούνται στα κατεχόμενα, μεταδίδουν τ/κ ΜΜΕ, δημοσιεύοντας ταυτόχρονα τα ονόματα τους, αλλά και φωτογραφία τους.
Η «Κίπρις Ποστασί» γράφει ότι 5 Ελληνοκύπριοι “συνελήφθησαν” αφού εντοπίστηκαν να εισέρχονται χωρίς άδεια σε τουριστικό θέρετρο σε περιοχή του Τρικώμου και “κατηγορούνται για κατασκοπεία σε τουρκικές περιουσίες”, καθώς βρέθηκαν στην κατοχή τους χάρτες, τίτλοι ιδιοκτησίας και πληροφορίες για κατασκευαστικές εταιρείες. Αναφέρεται ότι οι “ύποπτοι” θα παραμείνουν υπό “κράτηση” για τρεις ημέρες με την κατηγορία της “παραβίασης στρατιωτικής απαγορευμένης περιοχής”.
Μάλιστα, τα τ/κ Μέσαδημοσιεύουν και τα ονόματα των πέντε Ε/κ. Σύμφωνα με την «Κίπρις Ποστασί» πρόκειται για τους Ανδρέα Κυπριανού, Άννυ Κυπριανού, Νίκη Γρηγορίου, Αντώνη Λουκά και Γρηγόρη Γρηγορίου, ενώ το ρεπορτάζ συνοδεύει και φωτογραφία των πέντε κατά την παράνομη μεταφορά τους στο “δικαστήριο”.
To δημοσίευμα της «Κίπρις Ποστασί»
Τι γράφουν τα υπόλοιπα τουρκοκυπριακά ΜΜΕ
Η ιστοσελίδα “Ahbap” έγραψε ότι οι “ύποπτοι συνελήφθησαν με τις κατηγορίες της «παράνομης εισόδου» και της «πρόκλησης δημόσιας αναστάτωσης»”. Κατά την έρευνα στο αυτοκίνητο τους, ισχυρίζονται πως εντοπίστηκαν πολυάριθμοι τίτλοι ιδιοκτησίας, φάκελοι κατασκευαστικών εταιρειών και έγγραφα με τα ονόματα διευθυντών εταιρειών που δραστηριοποιούνται στο ψευδοκράτος, προστίθεται.
Η ιστοσελίδα “Hakikat Newspaper” χρησιμοποίησε τη φράση «υπόνοιες κατασκοπείας» σε σχετικό ρεπορτάζ και ανέφερε ότι 5 Ελληνοκύπριοι που εισήλθαν χωρίς άδεια σε τουριστικό θέρετρο και βρέθηκαν να κατέχουν έγγραφα για κατασκευαστικές εταιρείες, χάρτες και τίτλους ιδιοκτησίας συνελήφθησαν για «κατασκοπεία» και «παραβίαση στρατιωτικά απαγορευμένης περιοχής».
Αναφέρθηκε επίσης ότι στο όχημα των “υπόπτων” βρέθηκαν έγγραφα που σχετίζονται με κατασκευαστικές εταιρείες στο ψευδοκράτος, τα ονόματα των διευθυντών τους, χάρτες και πληροφορίες για ακίνητα. Επιπλέον, αναφέρει ότι οι ύποπτοι είχαν εισέλθει στο ψευδοκράτος χωρίς να ολοκληρώσουν τις “διαδικασίες εισόδου” και “είχαν παραβιάσει στρατιωτική περιοχή πρώτου βαθμού”, όπως αναφέρει η κυπριακή Philenews.
Η τουρκική Sözcü σε σχετικό της δημοσίευμα σημειώνει ότι «από πέρυσι, η Ελληνοκυπριακή Διοίκηση διεξάγει συλλήψεις και διώξεις εναντίον αγοραστών ακινήτων στην ΤΔΒΚ. Αξιωματούχοι της ΤΔΒΚ δηλώνουν ότι ο πρωταρχικός στόχος των Ελληνοκυπρίων με αυτή τη διαδικασία είναι να επιτεθούν στον κατασκευαστικό τομέα και την οικονομία».
Δύτης αναζητά αρχαιολογικό υλικό στον βυθό της λίμνης Αχρίδα, στη νοτιοανατολική Αλβανία
Μια ομάδα Ελβετών και Αλβανών αρχαιολόγων ανακάλυψε τον παλαιότερο γνωστό παραλίμνιο οικισμό στην Ευρώπη στις όχθες της λίμνης Aχρίδας στο χωριό Λιν στην Αλβανία, ανακοίνωσαν οι ερευνητές την Πέμπτη και αναφέρθηκε από το Reuters.
Τα ερείπια, που σώζονται κάτω από το νερό, χρονολογούνται 6.000-8.000 χρόνια πριν και προσφέρουν στοιχεία για μια οργανωμένη κοινότητα κυνηγών και αγροτών.
Οι ανασκαφές πραγματοποιούνται σε βάθος περίπου τριών μέτρων, όπου οι αρχαιολόγοι ανακτούν ξύλινους πυλώνες που στήριζαν τις πρώην κατοικίες.
Έχουν επίσης συλλεχθεί οστά οικόσιτων και άγριων ζώων, χάλκινα αντικείμενα και κεραμικά θραύσματα διακοσμημένα με λεπτομερείς εγχαράξεις.
Ο καθηγητής Άλμπερτ Χάφνερ, από το Πανεπιστήμιο της Βέρνης, λέει ότι η τοποθεσία Λιν είναι τουλάχιστον 500 χρόνια παλαιότερη από άλλους παρόμοιους οικισμούς που ανακαλύφθηκαν στις αλπικές και μεσογειακές περιοχές.
«Το γεγονός ότι αυτά τα λείψανα διατηρήθηκαν κάτω από το νερό επέτρεψε τη διατήρηση της οργανικής ύλης σε καλές συνθήκες, γεγονός που μας δίνει πληροφορίες για τη διατροφή και τις γεωργικές πρακτικές αυτών των ανθρώπων», εξήγησε ο Χάφνερ.
Η λίμνη Aχρίδα, που βρίσκεται στα σύνορα μεταξύ Αλβανίας και Βόρειας Μακεδονίας, θεωρείται η παλαιότερη λίμνη στην Ευρώπη, με εκτιμώμενη ηλικία άνω του ενός εκατομμυρίου ετών.
Ο οικισμός χρονολογήθηκε με χρονολόγηση με ραδιενεργό άνθρακα και δενδροχρονολογική ανάλυση ξύλινων πυλώνων. Πάνω από 1.000 δείγματα συλλέχθηκαν από την τοποθεσία, η οποία θα μπορούσε να φιλοξενούσε αρκετές εκατοντάδες ανθρώπους. Η εκτιμώμενη συνολική έκταση του οικισμού είναι περίπου έξι εκτάρια, αλλά, σύμφωνα με τους ερευνητές, μόνο το 1% της έκτασης έχει ανασκαφεί στα έξι χρόνια της μελέτης.
Ο Χάφνερ υποστηρίζει ότι οι κάτοικοι αυτού του οικισμού θα συνέβαλαν στην εξάπλωση της γεωργίας και της κτηνοτροφίας σε άλλα μέρη της Ευρώπης.
«Παρόλο που συνέχισαν να είναι κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες, η σταθερή πηγή τροφής τους προερχόταν από τη γεωργία», τόνισε.
Ο Αλβανός αρχαιολόγος Άντριαν Αναστάσι εκτιμά ότι μια πλήρης έρευνα του χώρου θα μπορούσε να διαρκέσει δεκαετίες.
«Ο τρόπος που ζούσαν, έτρωγαν, κυνηγούσαν, ψάρευαν και έχτιζαν τα σπίτια τους καταδεικνύει ότι ήταν πολύ ευρηματικοί για την εποχή τους», είπε o Αναστάσι.
Η Ρωσία εξετάζει μια άνευ προηγουμένου επιλογή στην ιστορία της στρατιωτικής της συνεργασίας με την Κίνα.
Αυτή τη στιγμή διερευνά την πιθανότητα να εξοπλίσει το νέο αεροπλανοφόρο της με το κινεζικό μαχητικό αεροσκάφος πέμπτης γενιάς J-35A.
Αυτή η κίνηση αντικατοπτρίζει μια σημαντική μετατόπιση στην προσέγγιση της Μόσχας μετά από χρόνια αποκλειστικής εξάρτησης από τις εγχώριες στρατιωτικές βιομηχανίες και έρχεται σε μια εποχή που εγείρονται σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την τύχη του μοναδικού αεροπλανοφόρου της, του Αντμιράλ Κουζνετσόφ, το οποίο είναι πιθανό να αποσυρθεί οριστικά μετά από χρόνια επαναλαμβανόμενων βλαβών και καθυστερήσεων στη συντήρηση.
Το νέο αεροπλανοφόρο, του οποίου το όνομα δεν έχει ακόμη αποκαλυφθεί, διαθέτει πιο μοντέρνο σχεδιασμό, μικρότερο μέγεθος και ελαφρύτερο βάρος από το Κουζνετσόφ, επιτρέποντάς του να χειρίζεται προηγμένα μαχητικά χωρίς την ανάγκη σημαντικών τροποποιήσεων.
Σύμφωνα με τη ρωσική εφημερίδα Izvestia, η κινεζική επιλογή του μαχητικού J-35A οφείλεται κυρίως στην ταχεία επιχειρησιακή του ετοιμότητα, καθώς αυτή τη στιγμή υποβάλλεται σε επιχειρησιακές δοκιμές στο νεότερο αεροπλανοφόρο της Κίνας, το Fujian.
Εν τω μεταξύ, η Μόσχα δεν αποκλείει την ανάπτυξη μιας ναυτικής έκδοσης του stealth μαχητικού Su-75 Checkmate, αλλά αυτό το έργο βρίσκεται ακόμη στα αρχικά του στάδια και η ναυτική έκδοση δεν αναμένεται να φτάσει στην παραγωγή για χρόνια.
Το κινεζικό μαχητικό J-35A είναι ένα από τα νεότερα στρατιωτικά αεροσκάφη του Πεκίνου, σχεδιασμένο να είναι άμεσος ανταγωνιστής του αμερικανικού F-35C.
Το J-35A συνδυάζει μεγάλη εμβέλεια, μεγάλη χωρητικότητα μεταφοράς πυρομαχικών και προηγμένα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, δίνοντάς του ευέλικτες δυνατότητες για αεροπορική υπεροχή και ακριβείς επιθέσεις.
Η Κίνα επιδιώκει να προωθήσει αυτό το μαχητικό στις διεθνείς αγορές, ιδίως σε χώρες που αντιμετωπίζουν πολιτικές ή νομικές δυσκολίες στην απόκτηση προηγμένων αμερικανικών μαχητικών αεροσκαφών.
Υπάρχει κι άλλο ενδιαφέρον…
Το ενδιαφέρον της Μόσχας δεν σταματά στα μαχητικά αεροσκάφη. Εξετάζει επίσης σοβαρά την πιθανότητα απόκτησης αεροσκαφών έγκαιρης προειδοποίησης και ελέγχου (AEW&C) από την Κίνα, κυρίως του KJ-600, το οποίο δοκίμασε πρόσφατα το Κινεζικό Ναυτικό.
Αυτό το αεροσκάφος αντιπροσωπεύει μια πιθανή ποιοτική προσθήκη στις ναυτικές δυνατότητες της Ρωσίας, δεδομένης της μείωσης των παρόμοιων προγραμμάτων ανάπτυξης αεροσκαφών εντός της Ρωσίας λόγω της πίεσης που ασκείται στην αμυντική βιομηχανία από τον συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία.
Η στροφή της Ρωσίας προς την εξάρτηση από την κινεζική τεχνολογία σε αυτόν τον τομέα, αν και βρίσκεται ακόμη υπό μελέτη, αντικατοπτρίζει μια νέα πραγματικότητα που επιβάλλεται από εσωτερικές και εξωτερικές προκλήσεις.
Μπορεί να δημιουργήσει προηγούμενο στην πορεία της στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ των δύο δυνάμεων, με ευρύτερες στρατηγικές επιπτώσεις που υπερβαίνουν μια απλή συμφωνία όπλων.
Οι σημαίες της Τουρκίας και του Ισραήλ (πηγή: Canva)
Εγκλωβισμένο σε θρησκευτικο-εθνικές ιδεοληψίες, το Ισραήλ απέφυγε να λύσει το παλαιστινιακό πρόβλημα με αποτέλεσμα να βρίσκεται σήμερα εγκλωβισμένο στις παρενέργειές του.
Η πρώτη φυσικά είναι η γενοκτονία που διαπράττει, την οποία κάποια στιγμή θα βρει μπροστά του.
Παράγωγο της πολιτικής του ήταν η επιθετική εναντίον του ρητορική του Ιράν, για την οποία εξάντλησε πολύ χρόνο, διπλωματικό κεφάλαιο, ανθρώπινες ζωές, διεθνές κύρος, οικονομικές επιπτώσεις και γεωπολιτικές αβεβαιότητες για να την αντιμετωπίσει.
Το Ισραήλ κινήθηκε χωρίς την αίσθηση στρατηγικού στόχου. Όπως οι Αμερικανοί. Πρώτα χτύπησε και ύστερα είδε πού πυροβόλησε.
Το αποτέλεσμα είναι να αναδυθεί σήμερα μια Τουρκία με οθωμανικά οράματα και με διάθεση απόλυτης κυριαρχίας στην περιοχή. Την ίδια διάθεση έχει και το Ισραήλ. Την ασφάλειά του δεν την βασίζει σε μια νέα ισορροπία στη Μέση Ανατολή. Πιστεύει πως μια νέα ισορροπία δεν θα του προσφέρει ασφάλεια. Επιδιώκει την απόλυτη κυριαρχία. Όπως και η Τουρκία.
Σε άμεσο πόλεμο δεν φαίνεται να έρχονται Άγκυρα και Τελ Αβίβ. Αλλά ένας ψυχρός πόλεμος μεταξύ τους έχει ήδη αρχίσει.
Στην περιοχή υπήρχε ένα Ιράν, το οποίο παρά τη ρητορική του κατά του Ισραήλ δεν έκανε τίποτε περισσότερο. Είναι αμφίβολο αν θα αποκτούσε πυρηνικά όπλα, αλλά ακόμη και αν τα αποκτούσε, είναι παράμετρος αποτροπής, δεν τα έχουν για να τα χρησιμοποιήσουν οι πυρηνικές δυνάμεις.
Χτυπώντας το Ιράν περιόρισε έναν παράγοντα γεωπολιτικής ανάσχεσης της Τουρκίας. Το ίδιο και με την εξάλειψη της Χεζμπολάχ, όπως και με την ανοχή που επέδειξε στην ανατροπή του Άσαντ. Όλα τα γεωπολιτικά εμπόδια που είχε η Τουρκία στη Μέση Ανατολή εκμηδενίστηκαν με πρωτοβουλία του Ισραήλ.
Και μια ακόμη αιμορραγία στο εσωτερικό της, το κουρδικό αποσχιστικό κίνημα, εκλείπει σιγά-σιγά και αυτή.
Η Τουρκία αναδύεται ως ο ισχυρός παράγοντας που δεν επιδιώκει επιρροή στους άλλους, αλλά υποταγή μέσω της ισχύος. Και το Ισραήλ βρίσκεται στο δίλημμα του πώς αντιμετωπίζει την κατάσταση που διαμορφώνεται.
Δεν έχει πολλές επιλογές. Θα συνεχίσει να στηρίζεται αμυντικά και διπλωματικά/πολιτικά στις ΗΠΑ, και θα ενισχύσει τη συνεργασία του με δυνάμεις που βρίσκονται όπως και αυτό απέναντι στην Τουρκία.
Και οι δυνάμεις αυτές είναι ευάριθμες: Ελλάδα, Κύπρος, Αίγυπτος, Σαουδική Αραβία.
Λογικά, αυτή είναι η επιλογή και της Ελλάδας. Αλλά μια διεφθαρμένη κυβέρνηση με την υποταγή και την εθελοδουλία ως ιδεολογική της αναφορά δεν είναι διατεθειμένη να αντιληφθεί τους κινδύνους που διατρέχει η χώρα. Η ηγετική της ομάδα, πολιτική, οικονομική και πνευματική έχει επίσης αποδεχθεί την ήττα της. Μπορεί το Ισραήλ να βασιστεί σε μια τέτοια χώρα;
Μπορεί μια τέτοια χώρα να θέσει στο τραπέζι των συνομιλιών για συνεργασία με το Ισραήλ και τις άλλες χώρες προβλήματα που απασχολούν διαχρονικά και την ίδια, όπως το Κυπριακό; Έχει κάποιο γεωπολιτικό εκτόπισμα το οποίο να είναι διατεθειμένη να αξιοποιήσει;
Αυτή την παραδομένη από τα αποδυτήρια χώρα μόνο ξένες δυνάμεις που θα έχουν συμφέρον μπορούν να αφυπνίσουν. Η εκλογική πλειοψηφία της κινείται στον ίδιο ρυθμό με την κυβέρνησή της.
Στρατηγικό αδιέξοδο και ο επερχόμενος απολογισμός στην Ουκρανία
του Δημήτρη Τσαϊλά, Υποναυάρχου ε.α.
Περίληψη
Καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται για τρίτο χρόνο, ορίζεται ολοένα και περισσότερο από την εξάντληση των πάντων παρά από την πρόοδο. Τόσο η Ουκρανία όσο και η Ρωσία αντιμετωπίζουν στρατηγικό αδιέξοδο, με πολλά θύματα και ελάχιστες εδαφικές αλλαγές. Η δυτική βοήθεια παραμένει κρίσιμη για την αντοχή του Κιέβου, ενώ η οικονομία της Ρωσίας πιέζεται υπό το βάρος των στρατιωτικών δαπανών, των κυρώσεων και των εσωτερικών ανεπαρκειών. Καμία πλευρά δεν είναι σε θέση να πετύχει μια αποφασιστική νίκη.
Το αποτέλεσμα είναι πιθανό να καθοριστεί λιγότερο από τη δυναμική του πεδίου της μάχης και περισσότερο από την οικονομική και την πολιτική ανθεκτικότητα καθώς και τις διεθνείς πορείες υποστήριξης.
Η Στρατιωτική Ισορροπία: Φθορά, Όχι Ελιγμός
Ο πόλεμος έχει μετατραπεί από κινητές επιθέσεις σε μια σκληρή σύγκρουση φθοράς. Μετά την ανεπιτυχή αντεπίθεση της Ουκρανίας στα τέλη του 2024 και την αδυναμία της Ρωσίας να εκμεταλλευτεί την ορμή, τα μέτωπα έχουν σταθεροποιηθεί, ειδικά στις ανατολικές περιοχές του Ντόνετσκ και της νότιας Ζαπορίζια. Σύμφωνα με την ενημέρωση των βρετανικών υπηρεσιών πληροφοριών άμυνας (Μάιος 2025), τα κέρδη της Ουκρανίας κατά τους προηγούμενους τρεις μήνες ανήλθαν σε λιγότερα από 50 τετραγωνικά χιλιόμετρα, παρά τις σημαντικές επενδύσεις σε ανθρώπινο δυναμικό και υλικό.[1]
Η Ρωσία συνεχίζει να υφίσταται δυσανάλογα υψηλές απώλειες. Οι δυτικές εκτιμήσεις τοποθετούν τις απώλειες ρωσικού προσωπικού σε πάνω από 500.000 νεκρούς ή τραυματίες από τον Φεβρουάριο του 2022, σε σύγκριση με 200.000-250.000 θύματα από την Ουκρανία.[2] Ωστόσο, ο μεγαλύτερος πληθυσμός και η κινητοποίηση της Ρωσίας (145 εκατομμύρια έναντι 37 εκατομμυρίων της Ουκρανίας πριν από τον πόλεμο) της παρέχουν στρατηγικό βάθος σε ανθρώπινο δυναμικό.
Η ουκρανική καινοτομία —ιδίως στον πόλεμο με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και στις αποκεντρωμένες δομές διοίκησης— υπήρξε ένα φωτεινό σημείο. Η χώρα έχει προσαρμοστεί γρήγορα, αναπτύσσοντας εγχώριας κατασκευής μη επανδρωμένα αεροσκάφη όπως τα «Bober» και «Furia» σε αποτελεσματικές επιδρομές βαθιά στη ρωσική επικράτεια.[3] Παρ΄ όλα αυτά, και οι δύο πλευρές βρίσκονται σε έναν πόλεμο υλικού και χρόνου, χωρίς καμία να μπορεί να διαπεράσει χωρίς απαράδεκτες απώλειες.
Οικονομικές Τάσεις: Ανθεκτικότητα και Ρήξη
Η οικονομία της Ρωσίας έχει ξεπεράσει τις προσδοκίες, αλλά η πρόσοψη της σταθερότητας αρχίζει να ραγίζει. Ενώ τα επίσημα στοιχεία αναφέρουν αύξηση του ΑΕΠ κατά 3,5% το 2024, αυτή η ανάπτυξη οφείλεται στον στρατό, συγκαλύπτοντας βαθιές διαρθρωτικές αδυναμίες.[4] Οι υψηλές αμυντικές δαπάνες -σήμερα πάνω από 7% του ΑΕΠ- έχουν οδηγήσει σε πληθωριστικές πιέσεις και σε μια υπερθερμασμένη αγορά εργασίας. Πιο ανησυχητικά για το Κρεμλίνο, δείκτες όπως:
Αθετήσεις στεγαστικών δανείων (αύξηση 22% σε ετήσια βάση),
Μείωση του κύκλου εργασιών (–14% από το 2023) και
Αυξήσεις επιτοκίων από την κεντρική τράπεζα (αυτή τη στιγμή στο 18%)
Η οικονομία της Ουκρανίας, αν και έχει υποστεί σοβαρές ζημιές, παραμένει όρθια λόγω της δυτικής οικονομικής βοήθειας και της περιορισμένης βιομηχανικής ανάκαμψης κατά τη διάρκεια του πολέμου. Το ΔΝΤ εκτιμά ότι το ΑΕΠ της Ουκρανίας συρρικνώθηκε κατά 23% το 2022, αλλά επέστρεψε σε ανάπτυξη 2,7% το 2024 χάρη στην ξένη βοήθεια, τα εμβάσματα της διασποράς και τις γεωργικές εξαγωγές.[6] Ωστόσο, ο πόλεμος συνεχίζει να καταστρέφει τις υποδομές, να εκτοπίζει πληθυσμούς και να περιπλέκει την ανοικοδόμηση.
III. Πολιτική Σταθερότητα και Στρατηγικός Σκοπός
Τα πολιτικά διακυβεύματα διαφέρουν ριζικά. Για την Ουκρανία, ο πόλεμος είναι υπαρξιακός. Η επιβίωσή της ως ανεξάρτητου, δημοκρατικού κράτους εξαρτάται από τη συνεχιζόμενη αντίσταση. Η εθνική ενότητα παραμένει υψηλή, αλλά οι συνεχείς απώλειες, οι οικονομικές δυσκολίες και η δυτική κόπωση θα μπορούσαν να μειώσουν την υποστήριξη με την πάροδο του χρόνου.
Στη Ρωσία, ο πόλεμος δεν είναι υπαρξιακός για το κράτος, αλλά για το καθεστώς. Ο Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν έχει συνδέσει τη νομιμότητά του με την πολεμική προσπάθεια. Μια ήττα ή ένα παρατεταμένο αδιέξοδο διακινδυνεύει τον κατακερματισμό της ελίτ και πιθανή αναταραχή. Η αυξανόμενη εγχώρια καταστολή, η φυλάκιση προσωπικοτήτων της αντιπολίτευσης, η επέκταση των νόμων λογοκρισίας και οι πρόσφατες καταδίκες στρατιωτικών επικριτών, υποδηλώνουν ένα καθεστώς που ασχολείται με τον εσωτερικό έλεγχο και όχι με την επιτυχία στο πεδίο της μάχης.[7]
Πιθανά σενάρια και στρατηγικοί δείκτες
Ανακωχή Χωρίς Ειρήνη
Δείκτες : Σταθεροποίηση στην πρώτη γραμμή, αμυντικές οχυρώσεις, μειωμένος επιθετικός ρυθμός.
Κίνδυνοι : Μακροχρόνια αστάθεια, πιθανή επανάληψη των εχθροπραξιών, συνεχιζόμενη οικονομική ύφεση.
Πολιτικός Συμβιβασμός
Δείκτες : Διαμεσολάβηση τρίτου μέρους (π.χ. από τον ΟΗΕ, την Κίνα), σηματοδότηση από τις ελίτ και από τις δύο πλευρές.
Κίνδυνοι : Εγχώρια αντίδραση στην Ουκρανία· ενθάρρυνση του ρωσικού αναθεωρητισμού.
Ρωσική Κατάρρευση
Δείκτες : Μαζικές λιποταξίες, οικονομική κρίση, αστάθεια ηγεσίας.
Κίνδυνοι : Κλιμακούμενες ρωσικές αντιδράσεις, εσωτερική αποσταθεροποίηση στη Ρωσία.
Ρωσική Στρατηγική Νίκη
Δείκτες : Η παροχή βοήθειας στην Ουκρανία επιβραδύνεται ή σταματά, κατάρρευση των αμυντικών δυνάμεων στην πρώτη γραμμή.
Κίνδυνοι : Απώλεια ουκρανικής κυριαρχίας, ζημία στην αξιοπιστία της Δύσης, πιθανότητα εξέγερσης.
Προϋποθέσεις και Παράγοντες
Για τους Δυτικούς πολιτικούς:
Διατήρηση Προβλέψιμης Βοήθειας: Οι βραχυπρόθεσμες δεσμεύσεις για βοήθεια πρέπει να αντικατασταθούν από πολυετείς δεσμεύσεις για να διασφαλιστεί ο στρατηγικός σχεδιασμός της Ουκρανίας.
Προετοιμασία για Πλαίσια Διαπραγμάτευσης: Χωρίς να πιέσει την Ουκρανία να παραχωρήσει, η Δύση θα πρέπει να ξεκινήσει σιωπηλά την εργασία για τη μελλοντική διπλωματική αρχιτεκτονική, συμπεριλαμβανομένων των εγγυήσεων ασφάλειας μετά τον πόλεμο.
Παρακολούθηση της ρωσικής σταθερότητας: Η ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τους εσωτερικούς ρωσικούς κινδύνους – οικονομικούς ή πολιτικούς – είναι απαραίτητη για την αποφυγή στρατηγικών εκπλήξεων.
Για την Ουκρανία:
Επένδυση στη Βιωσιμότητα: Η εκπαίδευση νέων ταξιαρχιών και οι επενδύσεις σε δυνατότητες μη επανδρωμένων αεροσκαφών και κυβερνοεπιθέσεων θα έχουν μεγαλύτερη σημασία από τις μεγάλης κλίμακας επιθέσεις το 2025.
Αντιμετώπιση Αφηγήσεων Κόπωσης: Το Κίεβο πρέπει να παραμείνει προνοητικό στην αποστολή μηνυμάτων προς το δυτικό κοινό, δίνοντας έμφαση στη μεταρρύθμιση, την ενότητα και την λογοδοσία.
Συμπέρασμα
Ο πόλεμος στην Ουκρανία εισέρχεται σε μια επικίνδυνη και αμφιλεγόμενη φάση. Δεν πρόκειται πλέον μόνο για ζήτημα εδαφικών συνόρων, αλλά για πολιτική αντοχή και οικονομική βιωσιμότητα. Μια σαφής στρατιωτική νίκη από οποιαδήποτε πλευρά είναι ολοένα και πιο απίθανη. Η Δύση πρέπει να προετοιμαστεί για μια σειρά αποτελεσμάτων, κανένα από αυτά δεν θα είναι καθαρό, και όλα θα είναι δαπανηρά. Η στρατηγική υπομονή και η σαφήνεια θα είναι τα πιο πολύτιμα νομίσματα τους επόμενους μήνες.
Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Σήμερα είναι συνεργάτης και ερευνητής του Institute for National and International Security(INIS), και του Strategy International (SI) και του Research Institute for European and American Studies (RIEAS).
[1] UK Ministry of Defence, “Defence Intelligence Update – 16 May 2025,” https://www.gov.uk/government/news/defence-intelligence-update.
[2] U.S. Defense Intelligence Agency estimate, as cited in The New York Times, April 2025.
[3] Mykhailo Fedorov, Ukrainian Ministry of Digital Transformation, Twitter/X, March 2025.
[4] Russian Federal State Statistics Service (Rosstat), Q4 2024 report.
[5] Bank of Russia Monetary Policy Report, April 2025.
[6] International Monetary Fund, “Ukraine Staff Report for the 2024 Article IV Consultation,” March 2025.
[7] Amnesty International, “Russia: Dissent Repressed in the Shadow of War,” 2025.
του Δημήτρη Τσαϊλά, Υποναυάρχου ε.α.
Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Σήμερα είναι συνεργάτης και ερευνητής του Institute for National and International Security(INIS), και του Strategy International (SI) και του Research Institute for European and American Studies (RIEAS).