Αρχική Blog Σελίδα 652

Νέα μελέτη παρέχει την πρώτη ακριβή εξήγηση για το πώς ξεκινά η αστραπή στη φύση

0

 

Φωτογραφία αρχείου: EUROKINISSI
01/08/2025  19:21
Μια νέα μελέτη ρίχνει φως σε ένα από τα πιο μυστηριώδη φυσικά φαινόμενα, την εκκίνηση της αστραπής.

Ο καθηγητής του Penn State Βίκτορ Πάσκο και οι συνεργάτες του κατάφεραν για πρώτη φορά να δώσουν μια ακριβή, ποσοτική εξήγηση για το πώς ξεκινά η αστραπή στη φύση.

Όπως εξηγούν στη δημοσίευσή τους, τα ισχυρά ηλεκτρικά πεδία που αναπτύσσονται μέσα στα σύννεφα καταιγίδας επιταχύνουν ηλεκτρόνια, τα οποία συγκρούονται με μόρια όπως το άζωτο και το οξυγόνο. Αυτές οι συγκρούσεις παράγουν ακτίνες Χ και προκαλούν μια καταρρακτώδη «έκρηξη» πρόσθετων ηλεκτρονίων και φωτονίων υψηλής ενέργειας – ένα είδος φυσικού ντόμινο που οδηγεί τελικά στη δημιουργία κεραυνών.

«Τα ευρήματά μας συνδέουν ξεκάθαρα τα ηλεκτρικά πεδία, τις ακτίνες Χ και τη φυσική των ηλεκτρονικών χιονοστιβάδων», δήλωσε ο καθηγητής Πάσκο.

Για την έρευνα, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν μαθηματικά μοντέλα ώστε να επαληθεύσουν παρατηρήσεις στον πραγματικό κόσμο σχετικά με τα φωτοηλεκτρικά φαινόμενα που συμβαίνουν στην ατμόσφαιρα της Γης.

Ειδικότερα, επικεντρώθηκαν σε περιστατικά όπου ηλεκτρόνια υψηλής ενέργειας -που εισέρχονται στην ατμόσφαιρα από το Διάστημα μέσω κοσμικών ακτίνων- πολλαπλασιάζονται μέσα σε καταιγιδοφόρα ηλεκτρικά πεδία και παράγουν σύντομες εκρήξεις ακτίνων Χ και άλλων ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων.

Η γήινη έκλαμψη γάμα
Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως «γήινη έκλαμψη γάμα» (terrestrial gamma-ray flash) και περιλαμβάνει αόρατες, φυσικές εκπομπές ακτίνων Χ και παράλληλων ραδιοκυμάτων.

«Αναπαράγοντας με ακρίβεια τις συνθήκες που παρατηρήθηκαν στον φυσικό χώρο μέσα από το μοντέλο μας, καταφέραμε να εξηγήσουμε πλήρως γιατί παρατηρούνται ακτίνες Χ και ραδιοεκπομπές στα σύννεφα», σημείωσε ο Πάσκο.

Η ομάδα συνέκρινε το μοντέλο της με μετρήσεις από άλλες ερευνητικές ομάδες που συνέλεξαν δεδομένα μέσω αισθητήρων εδάφους, δορυφόρων και αεροσκαφών μεγάλης υψομετρικής πτήσης.

Ο συν-συγγραφέας της μελέτης, καθηγητής Pervez, πρόσθεσε: «Εξηγήσαμε πώς ξεκινούν τα φωτοηλεκτρικά γεγονότα, τι συνθήκες απαιτούνται στα σύννεφα για την έναρξη της χιονοστιβάδας ηλεκτρονίων και τι προκαλεί την ποικιλία ραδιοσημάτων που παρατηρούνται πριν από κάθε κεραυνό».

Το μοντέλο τους, γνωστό ως photoelectric feedback discharge, αναπαριστά με ακρίβεια τις φυσικές συνθήκες υπό τις οποίες μπορεί να ξεκινήσει μια αστραπή.

Οι εξισώσεις του μοντέλου είναι διαθέσιμες στο άρθρο για χρήση από άλλους ερευνητές.

Επιπλέον, η μελέτη εξηγεί γιατί πολλές φορές καταγράφονται γήινες εκλάμψεις γάμα χωρίς ορατά φώτα ή ραδιοκύματα, δηλαδή χωρίς τα «παραδοσιακά» σημάδια μιας αστραπής.

«Στο μοντέλο μας, οι ακτίνες Χ που παράγονται από τις χιονοστιβάδες ηλεκτρονίων υψηλής ενέργειας δημιουργούν νέα ηλεκτρόνια μέσω του φωτοηλεκτρικού φαινομένου στον αέρα, ενισχύοντας ραγδαία την αντίδραση», εξηγεί ο καθηγητής Πάσκο. «Αυτό εξηγεί γιατί οι εκλάμψεις γάμα μπορούν να προέλθουν από περιοχές των σύννεφων που φαίνονται οπτικά “ήσυχες” και χωρίς ραδιοσήματα».

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Geophysical Research: Atmospheres.

Πηγή: Journal of Geophysical Research: Atmospheres / Penn State University/iefimerida.gr

APPEAL TO EUROPEAN CITIZENS AND THE EUROPEAN PARLIAMENT

0
The European Public Prosecutor’s Office has sent a file to the Hellenic Parliament for further investigation into the misuse of European funds by two former ministers of the current Mitsotakis government: Makis Voridis and Lefteris Avgenakis.
The government majority, acting under orders from Mitsotakis and debasing every notion of parliamentary democracy, decided that there is no need for a Parliamentary Preliminary Investigation Committee to examine the scandal, claiming that there is insufficient evidence. But that is precisely the role of a Preliminary Committee — to investigate whether evidence exists.
Prime Minister Kyriakos Mitsotakis was not only aware of the scandalous misuse of European funds; photographs of him with the central figures of the scandal have been published. The Prime Minister is covering up the scandal by employing parliamentary tactics that dismantle every concept of democracy.
Greece is no longer even a nominal Western democracy. It is a postmodern dictatorship.
In a country where the judiciary is appointed by the government and directed through public statements by the Prime Minister, where Parliament resembles a military unit, where the media have been nationalized through continuous government funding, and where the President of the Republic is essentially appointed by the Prime Minister, the final refuge of hope would be the government’s restraint in the face of public opinion — the sense that if the people become aware of its corruption, there will be political consequences.
With Mr. Mitsotakis’s conduct in Parliament, even that last taboo has been breached.
No pretenses remain. The message is: steal, and we will protect you if you are one of us. The corruption of society is becoming complete.
Greece is a postmodern dictatorship.
If the political regime’s problem is primarily a matter for the Greek people to resolve, there is something that concerns all European citizens.
It is not merely a matter of misuse of European funds. These funds are being misappropriated with the knowledge of Prime Minister Mitsotakis, by government and party officials.
Help restore democracy in Greece — even in its most basic form.
In the photo, the central figures of the scandal, Makis Voridis (left) and Lefteris Avgenakis (right), are seen congratulating each other after the government majority’s decision not to investigate the file from the European Public Prosecutor’s Office.

Evangelos Venizelos: Degradation of institutions due to legitimacy crisis – Commentary on Evangelos Venizelos’ remarks regarding the parliamentary debacle

0
Christos Simatos

July 31, 2025

The parliamentary majority of New Democracy during the 2008–2009 period withdrew three times (twice for the Vatopedi case and once for the Pavlidis case) from parliamentary sessions that concerned proposals for the establishment of a special parliamentary committee to conduct a preliminary investigation under Article 86 para. 3 subpara. b of the Constitution. On all three occasions, control of the procedure passed to the opposition MPs who were present, and no secret ballot was held because at least 151 MPs—the constitutionally required majority—were not present. The proposals for the formation of a preliminary investigation committee were not rejected but remained pending. The then Speaker of the Hellenic Parliament, the late Dimitris Sioufas, who was himself presiding, accepted the position of the opposition, respecting Article 67 of the Rules of Procedure of the Parliament.

The current parliamentary majority of New Democracy, that is to say, its leadership, in the case of OPEKEPE, did not want to follow what it termed the “Triantopoulos/Karamanlis model,” namely the formation of a preliminary investigation committee which, through an expedited process, referred the accused ministers in the Tempi case to the investigating magistrate and the judicial council of the Special Court, even for the misdemeanor of breach of duty.

Nor did it want to withdraw, following the precedent of the 2008–2009 period, leaving the proposals for the formation of a preliminary committee pending, fearing their possible revival in this or the next parliamentary term.

Nor did it want to allow its MPs to personally and conscientiously participate in the secret ballot, fearing the number of defections that could undermine its cohesion.

Faced with this impasse, the leadership of the ruling party chose not only a blatant violation of the Constitution and the Rules of Procedure of the Parliament but a multiple degradation of institutions:

First, it forbade its MPs from participating personally and conscientiously in the secret ballot and placed them under suffocating control, degrading the institutional role of the government-side MP.

Second, it blatantly violated the provision of Article 70A of the Rules of Procedure of the Parliament, which permits postal voting only when the MP is on an official mission abroad for the government or the Parliament, or in cases of pregnancy or maternity, or when pandemic-related restrictions apply. In doing so, it degraded the provision for postal voting.

Third, it attempted to artificially fabricate the conditions required for a valid parliamentary decision, by asserting that these consisted of a quorum of at least 75 MPs under Article 67 of the Constitution. However, Article 67 of the Constitution does not stipulate a quorum for the Parliament’s session but rather the minimum number of votes required to make a decision, unless a more specific constitutional provision requires a larger number, that is, an increased majority of the total number of MPs. Such a provision, more specific than Article 67, is Article 86 para. 3, which requires an absolute majority of the total number of MPs (151 out of 300). Despite the effort, in the end only 83 MPs participated in the vote, and thus the requirements for a valid decision—which require at least 151 and not merely 75 MPs—were not met. The vote was therefore invalid, and the conclusion that the proposals for the formation of a preliminary investigation committee were supposedly rejected was inaccurate. The proposals remain pending until they are put to a vote in accordance with the Constitution and the Rules of Procedure of the Parliament.

Fourth, it placed the Speaker of Parliament in an extremely difficult position and led him to a conspicuous absence from the entire process, for which he is institutionally responsible. Consequently, it drove the presiding Vice-President and former Minister of Rural Development to a blatant violation of Article 67 para. 7 of the Rules of Procedure of Parliament, as he refused to put to a vote the objection raised by PASOK and supported unanimously by the opposition, regarding his rejection of the motion to postpone the vote. This, with the childish justification that there were 90 MPs in the chamber who, in the very next minute, were no longer there because the opposition walked out in protest! Furthermore, the Minutes of Parliament and the audiovisual material of the session recorded numerous violations of the provisions of Article 73 of the Rules of Procedure of Parliament, which govern the conduct of secret ballots. The blow to the dignity of the Parliamentary Presidency is unfortunately significant.

I wonder, what was the reason for this extreme disgrace of Parliament? The government majority could have participated normally in the vote, and the proposals might not have gathered 151 affirmative votes and thus be rejected, even with some defections among ruling party MPs. The institutional and political cost for the government would have been much smaller than the cost of the image of institutional degradation that was recorded yesterday. The government majority could also—an extreme and borderline scenario—have declared its abstention from the vote, with its MPs refusing to participate in the secret ballot but remaining present in the session so as to retain the ability to make procedural decisions without violating this whole set of provisions of the Constitution and the Rules of Procedure. Of course, this would still violate the fundamental guarantee of the MP’s right to vote according to conscience, particularly in such a judicial-type procedure, in which MPs must not be subjected to ironclad party discipline.

If all this is a demonstration of complete disregard for the constitutional framework of parliamentary functioning, the situation is institutionally precarious. If all this is the result of political fear for the cohesion of the majority, the underlying problem is not addressed through such high political-cost maneuvers. If the shift from the “Triantopoulos/Karamanlis model” to yesterday’s model means that there is now no longer even the minimal comfort to express trust in the “natural judge” of the Special Court, then things may have a depth not yet visible to the naked eye.

The common denominator seems to be a crisis of internal trust and self-confidence despite appearances. Such a crisis, however, almost automatically becomes a crisis of legitimacy.-

*Evangelos Venizelos served as Deputy Prime Minister and Minister of Finance and Foreign Affairs during the economic crisis. He also served as President of PASOK. He is Professor Emeritus of Constitutional Law at the Aristotle University of Thessaloniki.

**The translation from Greek to English was carried out by Anichnefseis.

source: evenizelos.gr

Οδικός Χάρτης για τις Ειρηνευτικές Διαπραγματεύσεις Τουρκίας και Συρίας-Ροζάβα-Τουρκίας

0

Δραστηριότητα για την Ειρήνη

Συγγραφείς: Γιάννης Βασίλης Γιαϊλαλί
Στις 29 Ιουλίου 2025
Τελευταία ενημέρωση: 30 Ιουλίου 2025

  1. Εισαγωγή

Η επίλυση των εσωτερικών συγκρούσεων δεν απαιτεί μόνο τον αφοπλισμό των ένοπλων ομάδων, αλλά και τη διασφάλιση της κοινωνικής δικαιοσύνης, της πολιτικής συμμετοχής και της διαχείρισης των περιφερειακών δυναμικών. Οι ειρηνευτικές διαδικασίες με τις FARC και ELN στην Κολομβία, καθώς και η Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής με τον IRA στην Ιρλανδία, αποτελούν παγκόσμια πρότυπα στο πλαίσιο αυτό [1, 2]. Η σύγκρουση στην Τουρκία με το PKK που διαρκεί πάνω από 40 χρόνια απέκτησε ιστορική ευκαιρία το 2025 με την απόφαση του PKK να καταθέσει τα όπλα και να αυτοδιαλυθεί στη Σουλεϊμανιγιέ [3]. Ωστόσο, το καθεστώς που συνδέεται με την HTŞ υπό την ηγεσία του Άχμετ ελ-Σάρα μετά τον Άσαντ στη Συρία, η δυσπιστία των Κούρδων προς αυτό το καθεστώς (λόγω των σφαγών Αλεβιτών και Δρούζων το 2025 στη Λαττάκεια και τη Σουέιντα), η αντιμετώπιση από την Τουρκία της παρουσίας των YPG στη Ροζάβα ως απειλή ασφαλείας, η προσέγγιση που χαρακτηρίζεται ως «φοβία κατά των Κούρδων», και στο πλαίσιο αυτό η κατοχή κουρδικών περιοχών όπως το Άφριν, το Αζάζ, το Τζαραμπλούς, το Σερέ Κανιγιέ, και το Γκιρέ Σπι, η ανάγκη περιορισμού της δύναμης της HTŞ στον συριακό στρατό και η παρουσία του Ισραήλ στη Συρία με επίκεντρο την ασφάλεια, καθιστούν αναγκαία την αξιολόγηση της ειρηνευτικής διαδικασίας από περιφερειακή σκοπιά [4, 5, 6, 46]. Το παρόν άρθρο, αντλώντας διδάγματα από διεθνείς ειρηνευτικές διαδικασίες, προτείνει έναν συνολικό οδικό χάρτη για τις ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ PKK-Τουρκίας και Συρίας-Ροζάβας-Τουρκίας.

  1. Διδάγματα από Διεθνείς Ειρηνευτικές Διαδικασίες

2.1. Η Ειρηνευτική Διαδικασία στην Κολομβία

Ιστορικό Πλαίσιο και Διαπραγματεύσεις: Στην Κολομβία, ο ένοπλος αγώνας που ξεκίνησε η FARC το 1964, με αιτήματα για κοινωνικοοικονομική δικαιοσύνη και αγροτική μεταρρύθμιση, επιχειρήθηκε να τερματιστεί με διαπραγματεύσεις που ξεκίνησαν το 2012 υπό την ηγεσία του Χουάν Μανουέλ Σάντος. Οι διαπραγματεύσεις που διεξήχθησαν υπό την εγγύηση της Νορβηγίας και της Κούβας κάλυψαν θέματα όπως η αγροτική μεταρρύθμιση, η πολιτική συμμετοχή, το παράνομο εμπόριο ναρκωτικών και τα δικαιώματα των θυμάτων, και ολοκληρώθηκαν με την Τελική Συμφωνία το 2016 [7]. Ωστόσο, η συμφωνία απορρίφθηκε με ποσοστό 50,24% στο δημοψήφισμα και τέθηκε σε ισχύ με την έγκριση του κοινοβουλίου με μικρές τροποποιήσεις [8]. Η συμμετοχή των γυναικών στη διαδικασία ξεχώρισε με την ίδρυση υποεπιτροπής για το φύλο [9].

Αποτελέσματα και Δυσκολίες: Η FARC, παραδίδοντας 8.102 όπλα το 2017, μετατράπηκε στο Κόμμα των Κομούνων [10]. Ωστόσο, λόγω της αμφίσημης στάσης της κυβέρνησης, ορισμένες αντιπολιτευτικές ομάδες επανεξοπλίστηκαν και οι συγκρούσεις με την ELN ανέδειξαν την ευθραυστότητα της διαδικασίας. Οι συγκρούσεις που ξέσπασαν στην περιοχή Κατατούμπο το 2025, με πάνω από 80 νεκρούς, ανέδειξαν αυτές τις δυσκολίες [11].

2.2. Η Ειρηνευτική Διαδικασία στην Ιρλανδία

Ιστορικό Πλαίσιο και Διαπραγματεύσεις: Οι «Ταραχές» (The Troubles) στη Βόρεια Ιρλανδία, από τη δεκαετία του 1960 έως τη δεκαετία του 1990, οδήγησαν σε θρησκευτικές συγκρούσεις με περίπου 3.500 νεκρούς [12]. Η Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής που υπογράφηκε το 1998 εξασφάλισε την κατανομή της εξουσίας και τον αφοπλισμό με τη μεσολάβηση του Αμερικανού γερουσιαστή Τζορτζ Μίτσελ [13]. Οι Αρχές Μίτσελ όρισαν ως προϋπόθεση την εγκατάλειψη της βίας από όλες τις πλευρές [14].

Αποτελέσματα και Δυσκολίες: Η συμφωνία εξασφάλισε την κατάθεση των όπλων από τον IRA και τη συμμετοχή του Σιν Φέιν στην κυβέρνηση της Βόρειας Ιρλανδίας [15]. Ωστόσο, οι συνοριακές διαφωνίες μετά το Brexit δυσχέραναν τη διαδικασία [16]. Σε αντίθεση με την Κολομβία, η ισότητα των φύλων παρέμεινε ασθενής στις διαπραγματεύσεις [17].

2.3. Άλλα Διεθνή Παραδείγματα

Η Συμφωνία του Ντέιτον του 1995 στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη έθεσε τέλος στη σύγκρουση με κατανομή εξουσίας μεταξύ εθνοτικών ομάδων, ωστόσο οι θρησκευτικές εντάσεις συνεχίστηκαν [18]. Η Επιτροπή Αλήθειας και Συμφιλίωσης του 1994 στη Νότια Αφρική διευκόλυνε την αντιπαράθεση με το παρελθόν και συνέβαλε στην κοινωνική ειρήνη [19]. Αυτά τα παραδείγματα αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα των ειρηνευτικών διαδικασιών σε πολυεθνοτικές και θρησκευτικά διαιρεμένες κοινωνίες.

  1. Συγκριτική Ανάλυση

3.1. Ομοιότητες

  1. Διεθνής Διαμεσολάβηση: Στην Κολομβία, η Κούβα και η Νορβηγία, στην Ιρλανδία, οι ΗΠΑ και η Δημοκρατία της Ιρλανδίας διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης [7, 13].
  2. Αφοπλισμός και Πολιτική Συμμετοχή: Οι FARC και ο IRA, αφήνοντας τα όπλα, μετατράπηκαν σε πολιτικά κόμματα [10, 15].
  3. Κοινωνική Αντίσταση: Η απόρριψη του δημοψηφίσματος στην Κολομβία και η αντίθεση των ενωτικών στην Ιρλανδία δείχνουν την αντίσταση στις διαδικασίες [8, 16].

3.2. Διαφορές

  1. Φύση της Σύγκρουσης: Στην Κολομβία, η κοινωνικοοικονομική αδικία και στην Ιρλανδία, η θρησκευτική και εθνική ταυτότητα είναι οι κύριες πηγές σύγκρουσης [1, 12].
  2. Οπτική του Κοινωνικού Φύλου: Στην Κολομβία τονίστηκε η συμμετοχή των γυναικών, ενώ στην Ιρλανδία αυτή η διάσταση παρέμεινε αδύναμη [9, 17].
  3. Επιτυχία Εφαρμογής: Ενώ στην Ιρλανδία η συμφωνία έθεσε σε μεγάλο βαθμό τέλος στη βία, στην Κολομβία υπήρξαν εμπλοκές στη διαδικασία με την ELN και την FARC λόγω της στάσης της κυβέρνησης και της αμφιθυμίας της [11, 15].
  4. Προτάσεις για τις Ειρηνευτικές Διαπραγματεύσεις PKK-Τουρκίας

Η σύγκρουση της Τουρκίας με το PKK από το 1978 έως το 2025 έχει προκαλέσει πάνω από 40.000 θανάτους [20]. Η απόφαση του PKK το 2025 να καταθέσει τα όπλα και να διαλυθεί προσφέρει μια ευκαιρία για ειρήνη [3]. Υπό το φως των διδαγμάτων από τις διαδικασίες στην Κολομβία, την Ιρλανδία, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και τη Νότια Αφρική, έχουν διαμορφωθεί οι παρακάτω προτάσεις:

4.1. Διεθνής Διαμεσολάβηση και Οικοδόμηση Εμπιστοσύνης

Στην Κολομβία και την Ιρλανδία, ουδέτεροι διαμεσολαβητές διαδραμάτισαν κρίσιμο ρόλο στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης [7, 13]. Στην Τουρκία, η Διαδικασία Επίλυσης του 2013-2015 διεκόπη λόγω έλλειψης διαμεσολαβητή [21].

Πρόταση: Οι διαπραγματεύσεις να ξεκινήσουν στη Γενεύη με διαμεσολάβηση ενός ουδέτερου φορέα, όπως ο ΟΗΕ ή η Νορβηγία, και οι δεσμεύσεις των πλευρών να παρακολουθούνται με διαφάνεια [22].

4.2. Κοινωνική Συμμετοχή και Υποστήριξη της Κοινής Γνώμης

Η απόρριψη του δημοψηφίσματος στην Κολομβία οφειλόταν στην απουσία προετοιμασίας της κοινής γνώμης [8]. Στην Τουρκία, οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης μετά τα γεγονότα του Χαμπούρ αποδυνάμωσαν τη Διαδικασία Επίλυσης [23].

Πρόταση: Η κοινωνία των πολιτών, οι ακαδημαϊκοί και οι διαμορφωτές κοινής γνώμης πρέπει να εμπλακούν στη διαδικασία, και όπως πρότεινε το κόμμα DEM, να διοργανώνονται ενημερωτικές συγκεντρώσεις για το κοινό [24].

4.3. Νομική Διασφάλιση και Θεσμική Δομή

Η έγκριση από το κοινοβούλιο στην Κολομβία και το μοντέλο κατανομής εξουσίας στην Ιρλανδία παρείχαν νομική βάση στις διαδικασίες [8, 15]. Η ενιαία κρατική δομή της Τουρκίας επικρίνεται για κεντρικιστικές πολιτικές στο Κουρδικό ζήτημα [25].

Πρόταση: Να συσταθεί στη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας Επιτροπή «Ειρήνης και Δημοκρατικής Κοινωνίας» με συμμετοχή όλων των κομμάτων, να συζητηθούν νόμοι περί αμνηστίας, εκπαίδευση στην κουρδική γλώσσα και πολιτιστικά δικαιώματα και να αξιολογηθούν μοντέλα ασύμμετρης ομοσπονδίας όπως της Ισπανίας ή του Καναδά [26].

4.4. Συμμετοχή των Γυναικών και Ένταξη της Ισότητας των Φύλων

Η υποεπιτροπή φύλου στην Κολομβία αύξησε την περιεκτικότητα της διαδικασίας [9]. Η έννοια της «τζινεολογίας» του PKK υπογραμμίζει τον ρόλο των γυναικών [27].

Πρόταση: Να συμμετέχουν γυναίκες εκπρόσωποι και ειδικοί σε θέματα φύλου στις διαπραγματεύσεις, και να υιοθετηθεί προοπτική κοινωνικού φύλου στην επανένταξη πρώην μαχητών [28].

4.5. Διαδικασία Αφοπλισμού και Ασφάλειας

Ο αφοπλισμός του IRA στην Ιρλανδία εποπτεύθηκε από ανεξάρτητη επιτροπή και στην Κολομβία από τον ΟΗΕ [10, 15]. Η τελετή αφοπλισμού του PKK το 2025 στην Τουρκία αποτελεί μια αρχή [3].

Πρόταση: Η διαδικασία αφοπλισμού να εποπτευθεί από τον ΟΗΕ και να καταρτιστεί χρονοδιάγραμμα για την ενσωμάτωση των πρώην μαχητών [29].

4.6. Αντιπαράθεση με το Παρελθόν και Δικαιοσύνη

Οι επιτροπές αλήθειας στην Κολομβία έδωσαν φωνή στα θύματα, ενώ το παράδειγμα της Νότιας Αφρικής διευκόλυνε την αντιπαράθεση με το παρελθόν [9, 19]. Στην Τουρκία, οι ανεξιχνίαστες δολοφονίες της δεκαετίας του 1990 και οι επιθέσεις του PKK σε πολίτες δημιούργησαν κοινωνικά τραύματα [20].

Πρόταση: Πρέπει να συσταθεί μια «Επιτροπή Αλήθειας και Συμφιλίωσης», να διερευνηθούν οι παραβιάσεις και να αποδοθεί δικαιοσύνη στα θύματα [30].

  1. Προτάσεις για τις Ειρηνευτικές Διαπραγματεύσεις Συρίας-Ροζάβας-Τουρκίας

Μετά την ανατροπή του Άσαντ στη Συρία, το καθεστώς που σχετίζεται με την HTŞ υπό την ηγεσία του Άχμετ ελ-Σάρα έχει κλονίσει την εμπιστοσύνη των Κούρδων. Οι συνδέσεις της HTŞ με την πρώην Τζεμπχάτ αλ-Νούσρα και οι σφαγές άνω των 1.000 Αλεβιτών στη Λαττάκεια και Δρούζων στη Σουέιντα το 2025 ενέτειναν τη δυσπιστία των Κούρδων προς το καθεστώς [4, 31]. Η Τουρκία βλέπει την παρουσία των YPG στη Ροζάβα ως απειλή ασφαλείας που σχετίζεται με το PKK, διαμορφώνοντας μια προσέγγιση που χαρακτηρίζεται ως «φοβία κατά των Κούρδων» [32]. Ωστόσο, οι Κούρδοι στη Ροζάβα δηλώνουν ότι δεν αισθάνονται ζήτημα ασφάλειας από την Τουρκία, αντιθέτως θεωρούν προβληματική τη στάση άρνησης της κουρδικής ταυτότητας από την Τουρκία [33]. Η παρουσία του Ισραήλ στη Συρία, ιδίως στα Υψίπεδα του Γκολάν και με αφορμή ζητήματα ασφάλειας, περιπλέκει τις περιφερειακές δυναμικές [46]. Ακολουθούν προτάσεις εμπνευσμένες από διεθνείς ειρηνευτικές διαδικασίες στο πλαίσιο Συρίας-Ροζάβας-Τουρκίας.

5.1. Διεθνής Διαμεσολάβηση και Περιφερειακή Ασφάλεια

Στην Κολομβία και την Ιρλανδία, οι διαμεσολαβητές συνέβαλαν αποτελεσματικά στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης [7, 13]. Στη Συρία, το αιματοβαμμένο θρησκευτικό παρελθόν της HTŞ και οι σφαγές κλονίζουν την εμπιστοσύνη των Κούρδων προς το καθεστώς, ενώ οι επιχειρήσεις της Τουρκίας στη Ροζάβα (π.χ. Επιχείρηση Πηγή Ειρήνης το 2019) εντείνουν την περιφερειακή ένταση [34]. Το Ισραήλ διεξάγει αεροπορικές επιθέσεις ενάντια σε δυνάμεις που υποστηρίζονται από το Ιράν και τη Χεζμπολάχ στη Συρία, στοχεύοντας στην προστασία της ασφάλειάς του [46, 47]. Το 2025, στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, η στρατιωτική παρουσία και κατοχή της Τουρκίας στη Ροζάβα συζητήθηκαν στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και της εδαφικής ακεραιότητας της Συρίας. Ορισμένα κράτη μέλη (όπως η Ρωσία και η Κίνα) χαρακτήρισαν τις επιχειρήσεις της Τουρκίας ως «κατοχή» και ζήτησαν την αποχώρησή της, ενώ οι ΗΠΑ και οι ευρωπαϊκές χώρες πρότειναν προσέγγιση που λαμβάνει υπόψη τις ανησυχίες ασφαλείας της Τουρκίας [55, 56].

Πρόταση: Να ξεκινήσουν ειρηνευτικές συνομιλίες Συρίας-Ροζάβας-Τουρκίας υπό την ηγεσία του ΟΗΕ ή των ΗΠΑ, με άμεση ή έμμεση συμμετοχή Κούρδων εκπροσώπων (YPG/PYD), ώστε να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες ασφαλείας της Τουρκίας, η δυσπιστία των Κούρδων προς την HTŞ και τα συμφέροντα ασφαλείας του Ισραήλ στη Συρία. Το ΣΑ του ΟΗΕ πρέπει να διαμορφώσει ένα πλαίσιο για σταδιακή αποχώρηση της Τουρκίας από τη Ροζάβα και η διαδικασία να υποστηριχθεί με διεθνή εποπτεία [35, 55].

5.2. Κοινωνική Συμμετοχή και Περιφερειακή Συμφιλίωση

Στην Κολομβία, η αποτυχία προετοιμασίας της κοινής γνώμης οδήγησε σε απόρριψη του δημοψηφίσματος [8]. Στη Συρία, οι Κούρδοι αντιτίθενται στη σουνιτική τζιχαντιστική φύση και τις σφαγές της HTŞ, ενώ οι Κούρδοι στην Τουρκία βλέπουν τη Ροζάβα ως πηγή έμπνευσης [4, 36]. Η προσέγγιση της Τουρκίας που χαρακτηρίζεται ως «φοβία κατά των Κούρδων» αποτελεί εμπόδιο στην ικανοποίηση των αιτημάτων ισότητας των Κούρδων [32].

Πρόταση: Στη Συρία, να δημιουργηθεί μια περιεκτική πλατφόρμα διαλόγου με συμμετοχή Κούρδων, Αλεβιτών, Δρούζων και Αράβων εκπροσώπων. Στην Τουρκία, να συζητηθούν οι ανησυχίες για τη Ροζάβα, την HTŞ, το Ισραήλ και τον ρόλο της Τουρκίας στη Συρία μέσω πολιτικών κομμάτων, οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και του κόμματος DEM [24].

5.3. Νομική Διασφάλιση και Μοντέλο Διακυβέρνησης

Η Συμφωνία του Ντέιτον στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη εξασφάλισε κατανομή εξουσίας μεταξύ εθνοτικών ομάδων [18]. Στη Συρία, η ομοσπονδιακή αυτόνομη διοίκηση στη Ροζάβα έδειξε την ικανότητα των Κούρδων για αυτοδιοίκηση, όμως η HTŞ και η Τουρκία τη θεωρούν απειλή [4, 32]. Η ενιαία κρατική δομή της Τουρκίας αντιμετωπίζει την αυξανόμενη ζήτηση για αυτονομία από Κούρδους με αντίσταση, λόγω φόβων «διάσπασης» [37].

Πρόταση: Για τη Συρία, ένα ομοσπονδιακό μοντέλο παρόμοιο με της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης μπορεί να εξασφαλίσει κατανομή εξουσίας μεταξύ εθνοτήτων. Η Τουρκία, διατηρώντας την ενιαία δομή της, μπορεί να υιοθετήσει το ασύμμετρο ομοσπονδιακό μοντέλο της Ισπανίας για την αναγνώριση πολιτιστικών και διοικητικών δικαιωμάτων των Κούρδων [26].

5.4. Συμμετοχή των Γυναικών και Ένταξη της Ισότητας των Φύλων

Η ηγεσία των γυναικών στη Ροζάβα στην αυτόνομη διοίκηση παρέχει μοντέλο παρόμοιο με την υποεπιτροπή φύλου στην Κολομβία [9, 38].

Πρόταση: Να συμπεριληφθούν γυναίκες εκπρόσωποι στις συνομιλίες Συρίας και Τουρκίας και να χρησιμοποιηθεί ως οδηγός η εμπειρία της γυναικοκεντρικής διοίκησης της Ροζάβας [39].

5.5. Ενσωμάτωση της YPG στον Συριακό Στρατό

Ο αφοπλισμός των FARC στην Κολομβία και του IRA στην Ιρλανδία αποτελούν πρότυπα [10, 15]. Ωστόσο, στη Συρία, αντί για πλήρη αφοπλισμό της YPG, η διατήρηση της δομής της και η ενσωμάτωσή της στον συριακό στρατό προβάλλεται ως πιο εφαρμόσιμη επιλογή για την περιφερειακή σταθερότητα [48]. Η YPG έχει αποδείξει την ικανότητά της να εγγυάται την ασφάλεια της αυτόνομης διοίκησης στη Ροζάβα, αλλά η αντίληψη της Τουρκίας για σύνδεσή της με το PKK δυσχεραίνει τη διαδικασία ενσωμάτωσης [32].

Πρόταση: Η YPG πρέπει να διατηρήσει την ύπαρξή της και να ενταχθεί στον συριακό στρατό, η διαδικασία αυτή να οργανωθεί υπό την εποπτεία του ΟΗΕ και οι «δήθεν ανησυχίες ασφαλείας» της Τουρκίας να αντιμετωπιστούν με διεθνείς εγγυήσεις \[48].

5.6. Περιορισμός της Ισχύος της HTŞ στην Κυβέρνηση και τον Στρατό της Συρίας

Η αυξανόμενη επιρροή της HTŞ υπό την ηγεσία του Άχμετ ελ-Σάρα στην κυβέρνηση και τον στρατό της Συρίας έχει δημιουργήσει σοβαρή δυσπιστία μεταξύ Κούρδων, Αλεβιτών και Δρούζων \[4, 31]. Οι πρώην σχέσεις της HTŞ με την Τζεμπχάτ αλ-Νούσρα και οι σφαγές άνω των 1.000 Αλεβιτών στη Λαττάκεια και των Δρούζων στη Σουέιντα το 2025 ενίσχυσαν αυτή τη δυσπιστία \[5, 31]. Η δύναμη της HTŞ στην κυβέρνηση και τον στρατό αυξάνει τον κίνδυνο συνέχισης των σεκταριστικών πολιτικών και απειλεί την περιφερειακή ειρήνη \[49].

Πρόταση: Η επιρροή της HTŞ στην κυβέρνηση και τον στρατό της Συρίας πρέπει να περιοριστεί μέσω ενός διεθνούς μηχανισμού εποπτείας (π.χ. υπό την ηγεσία του ΟΗΕ ή των ΗΠΑ), και ο στρατός να αναδομηθεί ώστε να αντικατοπτρίζει την εθνοτική και θρησκευτική πολυμορφία της χώρας \[50].

5.7. Αντιπαράθεση με το Παρελθόν και Δικαιοσύνη

Η Επιτροπή Αλήθειας και Συμφιλίωσης της Νότιας Αφρικής διευκόλυνε την αντιπαράθεση με το παρελθόν \[19]. Στη Συρία, οι σφαγές Αλεβιτών και Δρούζων από την HTŞ, και στην Τουρκία η διαδικασία άρνησης και εξόντωσης των Κούρδων από την ίδρυση του τουρκικού κράτους έως σήμερα (σφαγή του Κοτσγκιρί, σφαγή Ζιλάν, Γενοκτονία του Ντερσίμ), και οι ανεξιχνίαστες δολοφονίες της δεκαετίας του 1990, καθώς και οι συνεχείς επιθέσεις και σφαγές μέχρι την Ειρηνευτική και Δημοκρατική Κοινωνική διαδικασία, έχουν δημιουργήσει μεγάλα κοινωνικά τραύματα \[4, 20].

Πρόταση: Πρέπει να συσταθεί Επιτροπή Αλήθειας και Συμφιλίωσης τόσο στην Τουρκία όσο και στη Συρία, να διερευνηθούν όλες οι παραβιάσεις και να αποδοθεί δικαιοσύνη στα θύματα \[30].

5.8. Περιφερειακές Δυναμικές: Η Παρουσία του Ισραήλ στη Συρία

Η δυσπιστία των Κούρδων προς το καθεστώς της HTŞ στη Συρία έχει ενταθεί λόγω των σφαγών Αλεβιτών και Δρούζων \[4, 31]. Οι επιχειρήσεις της Τουρκίας στη Ροζάβα αυξάνουν την περιφερειακή ένταση, ενώ η παρουσία του Ισραήλ στη Συρία, ιδιαίτερα οι επιχειρήσεις γύρω από τα Υψίπεδα του Γκολάν κατά της Χεζμπολάχ και των παραστρατιωτικών δυνάμεων που υποστηρίζονται από το Ιράν, περιπλέκουν τις περιφερειακές δυναμικές \[46]. Το Ισραήλ ισχυρίζεται ότι η αστάθεια στη Συρία απειλεί την ασφάλειά του και πραγματοποίησε περιορισμένες παρεμβάσεις κατά του καθεστώτος της HTŞ το 2025 \[47].

Πρόταση: Οι ανησυχίες ασφαλείας του Ισραήλ πρέπει να ενσωματωθούν στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις Συρίας-Ροζάβας-Τουρκίας, και οι επιπτώσεις των επιχειρήσεων του Ισραήλ στη Συρία στη διαδικασία περιφερειακής ειρήνης να εξισορροπηθούν μέσω του ΟΗΕ ή των ΗΠΑ \[51].

5.9. Είναι Κατάλληλο το Ομοσπονδιακό Μοντέλο για τη Συρία;

Η εθνοτική και θρησκευτική ποικιλομορφία της Συρίας καθιστά δύσκολη τη διατήρηση ενός συγκεντρωτικού μοντέλου διακυβέρνησης \[42]. Το ομοσπονδιακό μοντέλο στη Ροζάβα έδειξε την ικανότητα των Κούρδων, αλλά το σεκταριστικό παρελθόν και οι σφαγές της HTŞ προκάλεσαν προβλήματα εμπιστοσύνης \[4, 31]. Το ομοσπονδιακό σύστημα στο Ιράκ αποτελεί παράδειγμα, αλλά είχε περιορισμένη επιτυχία λόγω θρησκευτικών εντάσεων \[43].

Πρόταση: Ένα ομοσπονδιακό μοντέλο παρόμοιο με της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης μπορεί να εξασφαλίσει κατανομή εξουσίας μεταξύ εθνοτικών ομάδων στη Συρία, ωστόσο απαιτούνται εγγυήσεις από τον ΟΗΕ λόγω της δυσπιστίας προς την HTŞ και των ανησυχιών ασφαλείας του Ισραήλ \[18].

5.10. Η Ενιαία Δομή της Τουρκίας και το Κουρδικό Ζήτημα

Η ενιαία δομή της Τουρκίας επικρίνεται λόγω των κεντρικιστικών πολιτικών της \[25]. Η αυτόνομη διοίκηση στη Ροζάβα έχει αυξήσει τα αιτήματα για αυτονομία μεταξύ των Κούρδων στην Τουρκία \[36]. Η προσέγγιση της Τουρκίας που χαρακτηρίζεται ως «φοβία κατά των Κούρδων» αποτελεί εμπόδιο στην ικανοποίηση των αιτημάτων ισότητας των Κούρδων, ενώ οι Κούρδοι της Ροζάβας δηλώνουν ότι δεν αντιμετωπίζουν θέμα εμπιστοσύνης προς την Τουρκία, αλλά θεωρούν προβληματική τη στάση άρνησης της ταυτότητάς τους \[33].

Πρόταση: Η Τουρκία, διατηρώντας την ενιαία της δομή, μπορεί να αναγνωρίσει τα δικαιώματα των Κούρδων υιοθετώντας το μοντέλο ασύμμετρου φεντεραλισμού της Ισπανίας [26].

5.11. Πολιτική Βούληση και Διαφάνεια

Η αφοσίωση των πολιτικών κομμάτων στην Ιρλανδία και η ηγεσία του Σάντος στην Κολομβία ενίσχυσαν τις διαδικασίες [7, 13]. Στην Τουρκία, η έκκληση του Μπαχτσελί το 2024 προς τον Οτζαλάν και η υποστήριξη του κόμματος DEM δείχνουν πολιτική βούληση [44].

Πρόταση: Οι διαπραγματεύσεις πρέπει να διεξαχθούν με διαφάνεια, με κέντρο τη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας, και να ενημερωθεί το κοινό για τις ανησυχίες που αφορούν τη Ροζάβα, την HTŞ και τον ρόλο του Ισραήλ στη Συρία [45].

5.12. Οι Στρατιωτικές Επιχειρήσεις της Τουρκίας στη Ροζάβα, η Κατοχή και οι Συζητήσεις στο ΣΑ του ΟΗΕ

Πλαίσιο και Προβλήματα: Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις της Τουρκίας στη Ροζάβα, ιδιαίτερα η Επιχείρηση Κλάδος Ελαίας το 2018 και η Επιχείρηση Πηγή Ειρήνης το 2019, που είχαν ως αποτέλεσμα τον έλεγχο του Άφριν, περιπλέκουν την περιφερειακή ειρηνευτική διαδικασία. Η Τουρκία υποστηρίζει ότι διεξήγαγε τις επιχειρήσεις αυτές για λόγους εθνικής ασφάλειας, λόγω της σύνδεσης της YPG με το PKK [32]. Ωστόσο, η έκθεση του 2020 της Ανεξάρτητης Διεθνούς Ερευνητικής Επιτροπής για τη Συρία του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ καταγράφει σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων από ένοπλες ομάδες που υποστηρίζονται από την Τουρκία (ιδίως ο Συριακός Εθνικός Στρατός – SMO) σε Άφριν, Αζάζ, Τζαραμπλούς, Σερέ Κανιγιέ και Γκιρέ Σπι [52]. Σύμφωνα με την έκθεση, ομάδες του SMO διέπραξαν αυθαίρετες συλλήψεις, βασανιστήρια, σεξουαλική βία, κατασχέσεις περιουσιών και αναγκαστικούς εκτοπισμούς. Ιδιαίτερα, διακρίσεις και λεηλασίες κατά του κουρδικού πληθυσμού δημιούργησαν βαθιά δυσπιστία μεταξύ των ντόπιων [52, 53]. Μέχρι το 2025, οι πολιτικές δημογραφικής αλλοίωσης στο Άφριν, με τον εκτοπισμό του κουρδικού πληθυσμού και την εγκατάσταση αραβικών οικογενειών, έχουν προκαλέσει διεθνή κριτική [54].

Το 2025, στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, η στρατιωτική παρουσία και de facto κατοχή της Τουρκίας στη Ροζάβα αποτέλεσαν αντικείμενο έντονης συζήτησης. Η Ρωσία και η Κίνα χαρακτήρισαν την τουρκική παρουσία σε Άφριν, Αζάζ, Τζαραμπλούς, Σερέ Κανιγιέ και Γκιρέ Σπι ως παραβίαση της εδαφικής ακεραιότητας της Συρίας και ζήτησαν σταδιακή αποχώρηση σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο [55]. Οι ΗΠΑ και οι ευρωπαϊκές χώρες, ενώ αναγνώρισαν τις ανησυχίες ασφαλείας της Τουρκίας (ιδίως τις συνδέσεις YPG–PKK), ζήτησαν ανεξάρτητη έρευνα για τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Άφριν [56]. Το ψήφισμα 2254 του ΣΑ του ΟΗΕ υποστηρίζει την πολιτική μετάβαση και την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας, αλλά η παρουσία της Τουρκίας στη Ροζάβα δυσχεραίνει την εφαρμογή του [50]. Κούρδοι εκπρόσωποι στις συνεδριάσεις του ΣΑ δήλωσαν ότι η κατοχή της Ροζάβας από την Τουρκία απειλεί το μοντέλο αυτόνομης διακυβέρνησης και υπονομεύει την οικοδόμηση εμπιστοσύνης στη διαδικασία ειρήνης [57].

Διδάγματα από Διεθνείς Ειρηνευτικές Διαδικασίες:

Κατά την αφοπλιστική διαδικασία της FARC στην Κολομβία, ο εποπτικός ρόλος του ΟΗΕ διευκόλυνε την οικοδόμηση εμπιστοσύνης [10]. Στην Ιρλανδία, ανεξάρτητη επιτροπή επέβλεψε τη διαδικασία αφοπλισμού του IRA, διασφαλίζοντας διαφάνεια [15]. Η Επιτροπή Αλήθειας και Συμφιλίωσης της Νότιας Αφρικής έδειξε ότι η διερεύνηση παλαιότερων παραβιάσεων μπορεί να συμβάλει στην κοινωνική ειρήνη [19]. Οι παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η de facto κατοχή της Τουρκίας σε Άφριν, Αζάζ, Τζαραμπλούς, Σερέ Κανιγιέ και Γκιρέ Σπι αποτελούν βασικά εμπόδια στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης στη διαδικασία ειρήνης.

Πρόταση:

  1. Ανεξάρτητη Έρευνα και Λογοδοσία: Πρέπει να ξεκινήσει ανεξάρτητη έρευνα υπό την ηγεσία του ΟΗΕ για τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων από ομάδες που υποστηρίζονται από την Τουρκία στις περιοχές Άφριν, Αζάζ, Τζαραμπλούς, Σερέ Κανιγιέ και Γκιρέ Σπι. Οι παραβιάσεις που περιγράφονται στην έκθεση του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ του 2020 πρέπει να ενταχθούν στην ατζέντα μιας «Επιτροπής Αλήθειας και Συμφιλίωσης» και να παρασχεθούν αποζημιώσεις στα θύματα [30, 52]. Αυτό θα μπορούσε να μειώσει τη δυσπιστία των Κούρδων απέναντι στην Τουρκία και να ενθαρρύνει τη συμμετοχή τους στη διαδικασία ειρήνης.
  2. Σταδιακή Αποχώρηση της Τουρκίας από τη Ροζάβα: Υπό το φως των συζητήσεων στο ΣΑ του ΟΗΕ το 2025, πρέπει να καταρτιστεί οδικός χάρτης για τη σταδιακή αποχώρηση της Τουρκίας από τη Ροζάβα. Η διαδικασία αυτή να διεξαχθεί υπό την εποπτεία του ΟΗΕ και οι ανησυχίες ασφαλείας της Τουρκίας (π.χ. αφοπλισμός ή ενσωμάτωση της YPG) να αντιμετωπιστούν με διεθνείς εγγυήσεις [55, 56]. Το μοντέλο εποπτείας του ΟΗΕ στην Κολομβία μπορεί να λειτουργήσει ως οδηγός σε αυτή τη διαδικασία [10].
  1. Αντιστροφή Δημογραφικών Αλλαγών: Ο αναγκαστικός εκτοπισμός του κουρδικού πληθυσμού και οι πολιτικές δημογραφικής αλλοίωσης σε Άφριν, Αζάζ, Τζαραμπλούς, Σερέ Κανιγιέ και Γκιρέ Σπι παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο [52]. Η Τουρκία πρέπει να συνεργαστεί με τον ΟΗΕ για να εξασφαλίσει την ασφαλή επιστροφή των εκτοπισμένων και να τερματίσει την κατάσχεση περιουσιών.
  2. Κοινωνικός Διάλογος και Τοπική Συμμετοχή: Εκπρόσωποι των Κούρδων, Αράβων και άλλων κοινοτήτων στις περιοχές Άφριν, Αζάζ, Τζαραμπλούς, Σερέ Κανιγιέ και Γκιρέ Σπι πρέπει να συμπεριληφθούν στις ειρηνευτικές συνομιλίες Συρίας-Ροζάβας-Τουρκίας. Οι εμπειρίες γυναικοκεντρικής διοίκησης της Ροζάβας μπορούν να αποτελέσουν οδηγό για την ίδρυση περιεκτικών τοπικών πλατφορμών διαλόγου [38, 39].
  3. Αντιπαράθεση με τη «Φοβία κατά των Κούρδων» στην Τουρκία: Οι επιχειρήσεις της Τουρκίας στη Ροζάβα ενίσχυσαν την προσέγγιση που χαρακτηρίζεται ως «φοβία κατά των Κούρδων» [32]. Το ασύμμετρο φεντεραλιστικό μοντέλο της Ισπανίας προσφέρει πλαίσιο για την αναγνώριση πολιτιστικών και διοικητικών δικαιωμάτων των Κούρδων, διατηρώντας την ενιαία δομή της Τουρκίας [26]. Η αντιμετώπιση των παραβιάσεων και της κατοχής σε Άφριν, Αζάζ, Τζαραμπλούς, Σερέ Κανιγιέ και Γκιρέ Σπι μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για αλλαγή αυτής της προσέγγισης.
  4. Ο Ρόλος του ΣΑ του ΟΗΕ: Το ΣΑ του ΟΗΕ πρέπει να εγκρίνει ψήφισμα που να υποστηρίζει την αποχώρηση της Τουρκίας από τη Ροζάβα και τη διερεύνηση των παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Το ψήφισμα αυτό πρέπει να ενσωματωθεί στην εφαρμογή του ψηφίσματος 2254 [50]. Η ουδέτερη εποπτεία του ΣΑ μπορεί να ενισχύσει την εμπιστοσύνη Κούρδων εκπροσώπων και της Τουρκίας στη διαδικασία [57].
  5. Συμπεράσματα

Οι ειρηνευτικές διαδικασίες στην Κολομβία, την Ιρλανδία, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και τη Νότια Αφρική αναδεικνύουν τη σημασία της διεθνούς διαμεσολάβησης, του αφοπλισμού και της κοινωνικής συμμετοχής. Η Τουρκία μπορεί να αξιοποιήσει την απόφαση διάλυσης του PKK το 2025 ως ευκαιρία για την έναρξη μιας περιεκτικής ειρηνευτικής διαδικασίας στο πλαίσιο Συρίας-Ροζάβας-Τουρκίας. Η δυσπιστία των Κούρδων προς το καθεστώς που σχετίζεται με την HTŞ στη Συρία έχει ενταθεί λόγω των σφαγών Αλεβιτών και Δρούζων [4, 31]. Η de facto κατοχή της Ροζάβας από την Τουρκία, ιδίως στις περιοχές Άφριν, Αζάζ, Τζαραμπλούς, Σερέ Κανιγιέ και Γκιρέ Σπι, και οι εκεί παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πολιτικές δημογραφικής αλλαγής δυσχεραίνουν την οικοδόμηση εμπιστοσύνης [52, 54]. Οι συζητήσεις του ΣΑ του ΟΗΕ το 2025 υπογραμμίζουν την ανάγκη σταδιακής αποχώρησης της Τουρκίας από τη Ροζάβα και διερεύνησης των παραβιάσεων [55, 56]. Η ενσωμάτωση της YPG στον συριακό στρατό και ο περιορισμός της ισχύος της HTŞ στην κυβέρνηση και τον στρατό είναι κρίσιμης σημασίας για τη σταθερότητα της περιοχής [48, 50]. Η παρουσία του Ισραήλ στη Συρία, επικεντρωμένη σε ζητήματα ασφάλειας, πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη στη διαδικασία ειρήνης [46]. Ένα ομοσπονδιακό μοντέλο για τη Συρία μπορεί να εφαρμοστεί με διεθνείς εγγυήσεις, ενώ η Τουρκία μπορεί να εξισορροπήσει τη δομή της μέσω ασύμμετρου φεντεραλισμού [26]. Η μακροπρόθεσμη ειρήνη είναι δυνατή μόνο μέσω μιας διαφανούς, περιεκτικής και με διεθνή υποστήριξη διαδικασίας.

  1. Kaltwasser, C. R. (2019). «Ομοσπονδισμός και Εθνοτική Σύγκρουση: Η Περίπτωση της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης». Publius: The Journal of Federalism, 49(2), 234-258.
  2. Tutu, D. (1999). Καμία Συγχώρεση χωρίς Αλήθεια. Λονδίνο: Rider.
  3. International Crisis Group. (2023). «Η Σύγκρουση της Τουρκίας με το PKK: Μια Οπτική Επεξήγηση».
  4. Wikipedia. (2023). «Διαδικασία Ειρήνης Τουρκίας–PKK 2013–2015».
  5. Lederach, J. P. (1997). Οικοδομώντας την Ειρήνη: Βιώσιμη Συμφιλίωση σε Διαιρεμένες Κοινωνίες. Ουάσιγκτον: United States Institute of Peace Press.
  6. BBC News Türkçe. (2015). «Οτζαλάν: Τι συνέβη κατά τη διαδικασία επίλυσης 2013–2015;»
  7. Δημοκρατικό Κόμμα των Λαών (DEM), «Συναντήσεις του Λαού για την Ειρήνη και τη Δημοκρατική Κοινωνία» (2025).
  8. Yeğen, M. (2016). Το Κουρδικό Ζήτημα στην Τουρκία: Από την Άρνηση στην Αναγνώριση. Λονδίνο: Routledge.
  9. O’Driscoll, D. (2016). «Το Μέλλον του Ομοσπονδισμού στο Ιράκ». Middle East Policy, 23(4), 67-79.
  10. Öcalan, A. (2013). Απελευθερώνοντας τη Ζωή: Η Επανάσταση των Γυναικών. Κολωνία: International Initiative Edition.
  11. UN Women. (2015). Αποτροπή Συγκρούσεων, Μετασχηματισμός της Δικαιοσύνης, Εξασφάλιση της Ειρήνης: Παγκόσμια Μελέτη για την Εφαρμογή του Ψηφίσματος 1325 του ΣΑΗΕ.
  12. Συμβούλιο Ασφαλείας Ηνωμένων Εθνών. (2000). «Ψήφισμα 1325 για Γυναίκες, Ειρήνη και Ασφάλεια».
  13. Hayner, P. (2011). Ανεκλάλητες Αλήθειες: Μεταβατική Δικαιοσύνη και η Πρόκληση των Επιτροπών Αλήθειας. Νέα Υόρκη: Routledge.
  14. Independent Türkçe. (2025). «Στη Δαμασκό ανάμεσα σε Δρούζους, Αλεβίτες και Κούρδους».
  15. Gunter, M. M. (2020). Οι Κούρδοι στη Μέση Ανατολή: Διαρκή Προβλήματα και Νέα Δυναμική. Λάνχαμ: Lexington Books.
  16. Allsopp, H., & van Wilgenburg, W. (2019). Οι Κούρδοι της Βόρειας Συρίας: Διακυβέρνηση, Ποικιλομορφία και Συγκρούσεις. Λονδίνο: I.B. Tauris.
  17. Lister, C. (2018). Η Συριακή Τζιχάντ: Αλ Κάιντα, Ισλαμικό Κράτος και η Εξέλιξη της Εξέγερσης. Οξφόρδη: Oxford University Press.
  18. International Crisis Group. (2020). «Οι SDF Αναζητούν Δρόμο προς τη Σταθερότητα στη Συρία».
  19. Kaya, Z. (2020). Χαρτογραφώντας το Κουρδιστάν: Επικράτεια, Αυτοδιάθεση και Εθνικισμός. Κέιμπριτζ: Cambridge University Press.
  20. Allsopp, H. (2017). Η Κουρδική Άνοιξη: Ένας Νέος Χάρτης της Μέσης Ανατολής. Νέα Υόρκη: Routledge.
  21. Knapp, M., Flach, A., & Ayboga, E. (2016). Επανάσταση στη Ροζάβα: Δημοκρατική Αυτονομία και Απελευθέρωση των Γυναικών στο Συριακό Κουρδιστάν. Λονδίνο: Pluto Press.
  22. UN Women. (2020). Ουσιαστική Συμμετοχή των Γυναικών στις Ειρηνευτικές Διαδικασίες: Μαθήματα από τη Συρία και Πέραν Αυτής.
  23. Ηνωμένα Έθνη. (2015). Πλαίσιο για μια Συνολική Πολιτική Μετάβαση στη Συρία.
  24. Human Rights Watch. (2020). «Συρία: Παραβιάσεις σε Κουρδικά Ελεγχόμενες Περιοχές».
  25. McDowall, D. (2021). Μια Σύγχρονη Ιστορία των Κούρδων. Λονδίνο: I.B. Tauris.
  26. O’Driscoll, D., & Zoonen, D. (2017). «Το Μέλλον του Ιράκ: Ανασυγκρότηση ή Διάσπαση;» Middle East Research Institute.
  27. @StrtejikG. (2025, 12 Μαΐου). Δημοσίευση στο Twitter/X, 21:59 EEST.
  28. Stedman, S. J. (2002). «Τερματισμός Εμφυλίων Πολέμων: Η Εφαρμογή των Ειρηνευτικών Συμφωνιών». International Security, 26(3), 5-40.
  29. Al Jazeera. (2025). «Οι Στρατιωτικές Επιχειρήσεις του Ισραήλ στη Συρία: Εξισορρόπηση Ασφάλειας και Περιφερειακής Σταθερότητας».
  30. Byman, D. (2020). «Η Πολιτική Ασφαλείας του Ισραήλ σε μια Μεταβαλλόμενη Μέση Ανατολή». Foreign Affairs, 99(3), 45-56.
  31. International Crisis Group. (2021). «Οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις: Ενσωμάτωση σε μια Μεταπολεμική Συρία».
  32. Human Rights Watch. (2025). «Συρία: Ο Ρόλος της HTŞ στη Μετα-Άσαντ Διακυβέρνηση και οι Ανησυχίες για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα».
  33. Συμβούλιο Ασφαλείας Ηνωμένων Εθνών. (2017). «Ψήφισμα 2254: Οδικός Χάρτης για την Ειρήνη στη Συρία».
  34. Jones, S. G. (2022). «Περιορίζοντας το Χάος: Η Στρατηγική του Ισραήλ στη Συρία και Πέραν Αυτής». Ουάσιγκτον: Center for Strategic and International Studies.
  35. Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ. (2020). «Έκθεση της Ανεξάρτητης Διεθνούς Επιτροπής Έρευνας για τη Συριακή Αραβική Δημοκρατία» (A/HRC/45/31).
  36. Human Rights Watch. (2018). «Τουρκία: Ένοπλες Ομάδες στο Άφριν Διαπράττουν Εγκλήματα Πολέμου».
  37. Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. (2025). «Άφριν: Δημογραφικές Αλλαγές και Συνεχιζόμενες Παραβιάσεις Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων».
  38. Συμβούλιο Ασφαλείας Ηνωμένων Εθνών. (2025). «Πρακτικά Συνεδρίασης: Κατάσταση στη Μέση Ανατολή (Συρία)» (S/PV.9012).
  39. Reuters. (2025). «Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ Συζητά τη Στρατιωτική Παρουσία της Τουρκίας στη Βόρεια Συρία».
  40. ANF News. (2025). «Κούρδοι Εκπρόσωποι Ζητούν τον Τερματισμό της Τουρκικής Κατοχής στο ΣΑΗΕ».

Γιάννης Βασίλης Γιαϊλαλί
Ο Γιάννης-Βασίλης Γιαϊλαλί είναι ακτιβιστής υπέρ της ειρήνης και δημοσιογράφος στην Τουρκία. Είναι Τούρκος πολίτης ελληνικής καταγωγής, γεννημένος στην περιοχή Μπαφρά των ακτών του Εύξεινου Πόντου.
[email protected]

barisicinaktivite.net

Το δίλημμα της Ευρώπης με την Τουρκία

0

 


1 Αυγούστου 2025
Του: Robert Ellis

Η Ευρώπη χρειάζεται την Τουρκία για να ενισχύσει την άμυνά της. Αλλά είναι η Άγκυρα δεσμευμένη στην ευρωπαϊκή ασφάλεια;
Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται μεταξύ σφύρας και άκμονος. Από τη μία, αντιμετωπίζει την επίθεση της Ρωσίας του Βλαντίμιρ Πούτιν, η οποία είναι αποφασισμένη να ανατρέψει τη διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες, και από την άλλη, τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει παρόμοια ατζέντα.

Η Anne Applebaum, στο Autocracy, Inc., παρέθεσε τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ λίγο μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 να λέει: «Αυτό δεν έχει καμία σχέση με την Ουκρανία, αλλά με τη διεθνή τάξη. Η παρούσα κρίση είναι μια μοιραία, εποχιακή στιγμή στην σύγχρονη ιστορία. Αντικατοπτρίζει τη μάχη για το πώς θα μοιάζει η παγκόσμια τάξη».

Τον Φεβρουάριο, ο επιθετικός αντιπρόεδρος του Τραμπ, JD Vance, στάλθηκε στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου για να «βάλει τους Ευρωπαίους στη θέση τους». Στις δηλώσεις του, ο Vance ανέφερε ότι ο πρόεδρος Τραμπ είχε καταστήσει απολύτως σαφές ότι οι Ευρωπαίοι φίλοι τους πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερο ρόλο στην εγγύηση της ασφάλειας της ηπείρου.

Η «ημέρα απελευθέρωσης» του Τραμπ στις 2 Απριλίου, κατά την οποία ανακοίνωσε μια σειρά δασμών στις εισαγωγές των ΗΠΑ, έχει αναστατώσει το παγκόσμιο εμπόριο και οι συνέπειές της εξακολουθούν να γίνονται αισθητές. Η ΕΕ υπέκυψε στις εμπορικές απαιτήσεις του Τραμπ στο γήπεδο γκολφ του στο Τέρνμπερι της Σκωτίας.

Η ΕΕ, η οποία απολάμβανε επί μακρόν «το μέρισμα της ειρήνης» από την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, έλαβε το μήνυμα και κινητοποιείται. Τον Μάρτιο, η επικεφαλής εξωτερικών υποθέσεων της ΕΕ, πρώην πρωθυπουργός της Εσθονίας Kaja Kallas, παρουσίασε το Readiness 2030, ένα σχέδιο για την παροχή έως και 800 δισεκατομμυρίων ευρώ σε αμυντικές δαπάνες.

Τον Μάιο, η ΕΕ παρουσίασε το SAFE, ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο που παρέχει έως και 150 δισεκατομμύρια ευρώ με τη μορφή δανείων για αμυντικές προμήθειες. Ωστόσο, ανεξάρτητα από τα μέσα που διαθέτει η ΕΕ και το κατά πόσο τα ευρωπαϊκά κράτη μέλη του ΝΑΤΟ τηρούν τη δέσμευσή τους να δαπανούν το 5 τοις εκατό του αντίστοιχου ΑΕΠ τους για την άμυνα, η προσπάθεια θα είναι ανηφορική.

Τον Φεβρουάριο, η δεξαμενή σκέψης Bruegel με έδρα τις Βρυξέλλες εκτίμησε ότι θα χρειάζονταν επιπλέον 300.000 στρατιώτες και αύξηση των ετήσιων αμυντικών δαπανών τουλάχιστον κατά 250 δισεκατομμύρια ευρώ για την αποτροπή της ρωσικής επιθετικότητας.

Η έλλειψη ενιαίας διοίκησης και ελέγχου αποτελεί σημαντικό μειονέκτημα. Για τον ίδιο λόγο, η μαχητική ισχύς 300.000 Αμερικανών στρατιωτών είναι σημαντικά μεγαλύτερη από εκείνη του αντίστοιχου αριθμού Ευρωπαίων στρατιωτών κατανεμημένων σε 29 εθνικούς στρατούς.

Η αμυντική προμήθεια αποτελεί ένα ακόμη μεγάλο ζήτημα, και η έκθεση θέτει το ερώτημα κατά πόσον αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί χωρίς πρόσβαση στη στρατιωτικο-βιομηχανική βάση των ΗΠΑ. Ο Can Kasapoglu και ο Peter Rough έχουν επίσης καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία είναι αυταπάτη για αυτόν ακριβώς τον λόγο.

Η ετοιμότητα της Ευρώπης είναι άνιση. Η Δανία, στην πύλη της Βαλτικής, δυσκολεύεται να συγκροτήσει μία ταξιαρχία έτοιμη για μάχη. Ωστόσο, σε μια γραμμή άμυνας που εκτείνεται από τη Νορβηγία, τη Φινλανδία, τα κράτη της Βαλτικής (Εσθονία, Λετονία και Λιθουανία) έως την Πολωνία, τα κράτη των συνόρων είναι έτοιμα να αποκρούσουν μια ρωσική επίθεση.

Την περασμένη Παρασκευή, ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ δήλωσε ότι ο στρατηγός Άλεξους Γκρίνκεβιτς, ο νέος διοικητής του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, αντήχησε τις αναφορές των ΗΠΑ ότι η Ρωσία θα μπορούσε να αντιμετωπίσει την Ευρώπη ήδη από το 2027, ενισχύοντας την αίσθηση του κατεπείγοντος.

Ο επίτροπος Μεταφορών της ΕΕ, Απόστολος Τζιτζικώστας, προειδοποίησε ότι οι ευρωπαϊκοί δρόμοι, γέφυρες και σιδηρόδρομοι δεν είναι κατάλληλοι για τη γρήγορη μετακίνηση αρμάτων μάχης, στρατευμάτων και στρατιωτικών εφοδίων σε περίπτωση πολέμου με τη Ρωσία. Θα κοστίσει 17 δισεκατομμύρια ευρώ για να αναβαθμιστεί η ευρωπαϊκή υποδομή ώστε να ενισχυθεί η στρατιωτική κινητικότητα.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, με τη στήριξη του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, είχε προσπαθήσει να δημιουργήσει μια «συμμαχία προθύμων» για την παροχή ειρηνευτικής δύναμης στην Ουκρανία, αλλά όπως τα ποντίκια που συμφώνησαν να κρεμάσουν κουδούνι στη γάτα, κανείς δεν ήταν πρόθυμος να αναλάβει δράση. Παρ’ όλα αυτά, η Διακήρυξη του Νόρθγουντ, όπου η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο επανεπιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους στη συνεργασία στον τομέα των πυρηνικών, θα μπορούσε να θεωρηθεί ως αναβίωση της Εγκάρδιας Συνεννόησης.

Ακολούθησε η Συνθήκη του Κένσινγκτον μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Γερμανίας, η οποία, σε 30 άρθρα, καθόρισε συγκεκριμένους τομείς συνεργασίας. Ουσιαστικά, αυτή η τριμερής εταιρική σχέση θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο ασφάλειας.

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν είχε επίσης προσκληθεί στη συνάντηση του Λονδίνου και, σε συνέντευξή του, εξέφρασε το ενδιαφέρον της Τουρκίας να αποτελέσει μέρος μιας νέας ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας. Με τη ραγδαία αναπτυσσόμενη αμυντική της βιομηχανία, η Τουρκία έχει επίσης σαφές συμφέρον να επωφεληθεί από το εργαλείο SAFE της ΕΕ.

Ωστόσο, υπάρχει ο όρος ότι η συμμετοχή της Τουρκίας θα απαιτούσε ομόφωνη ευρωπαϊκή έγκριση και ότι κανένα κράτος που απειλεί τα συμφέροντα της ΕΕ και άλλου κράτους μέλους της ΕΕ δεν μπορεί να συμπεριληφθεί.

Λαμβάνοντας υπόψη την ενίσχυση της τουρκικής άμυνας και την προσπάθεια του προέδρου Ερντογάν να αποδομήσει την κοσμική αντιπολίτευση, υπάρχει βάσιμος λόγος να αμφισβητηθεί η σοφία της απόφασης της Γερμανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου να εγκρίνουν την πώληση 40 μαχητικών αεροσκαφών Eurofighter Typhoon στην Τουρκία.

Οι ΗΠΑ έχουν ήδη εγκρίνει την πώληση 40 μαχητικών F-16 με αντάλλαγμα την κύρωση από την Τουρκία της ένταξης της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, και ο πρόεδρος Ερντογάν είναι βέβαιος ότι η Τουρκία θα επανενταχθεί στο πρόγραμμα των F-35 των ΗΠΑ.

Πριν έξι χρόνια, ο Μακρόν είχε προειδοποιήσει ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει την άνοδο της Κίνας και τη στροφή προς τον αυταρχισμό των καθεστώτων σε Ρωσία και Τουρκία. Πριν τρία χρόνια, ο πρόεδρος της Τουρκίας Ερντογάν απείλησε την Αθήνα με πυραυλική επίθεση, ενώ το ναυτικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» στοχοποιεί τόσο την Ελλάδα όσο και την Κύπρο.

Αντιμέτωπη με την πιθανή παραίτηση του υπουργού Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ και τη ρευστή πολιτική κατάσταση, θα ήταν παραλογισμός εκ μέρους της Ευρώπης να βάλει όλα τα αυγά της σε αυτό το καλάθι.

Σχετικά με τον συγγραφέα: Robert Ellis
Ο Robert Ellis είναι αναλυτής και σχολιαστής για την Τουρκία. Είναι επίσης διεθνής σύμβουλος στο RIEAS (Ινστιτούτο Έρευνας για Ευρωπαϊκές και Αμερικανικές Σπουδές) στην Αθήνα. Είναι τακτικός σχολιαστής για τουρκικά ζητήματα στον δανικό και διεθνή Τύπο. Παλαιότερα υπήρξε σύμβουλος στην Ομάδα Αξιολόγησης για την Τουρκία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Senior Fellow στο Ινστιτούτο Gatestone στη Νέα Υόρκη.

Εικόνα: Roibu / Shutterstock.com.

nationalinterest.org

Ο Ράμα επιτίθεται με την Ουνία στην Ορθοδοξία στην Χειμάρρα

0
epa09769240 A handout picture provided by the Vatican Media shows Pope Francis receiving in audience Patriarchs and Major Archbishops of the Eastern Catholic Churches, Vatican City, 18 February 2022. EPA/VATICAN MEDIA HANDOUT HANDOUT EDITORIAL USE ONLY/NO SALES

EPA/VATICAN MEDIA HANDOUT HANDOUT EDITORIAL USE ONLY/NO SALES
Ένα ύπουλο σχέδιο προαγάγει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, Καινοτομίας και Πολιτισμού της Αλβανίας, σε κεντρική κοινότητα του Δήμου Χειμάρρας, σχέδιο που αποτελεί πρόκληση στο ευαίσθητο-θρησκευτικό πεδίο. Συγκεκριμένα, στην ιστορική μαρτυρούμενη κοινότητα του Βουνού, προγραμματίζεται η κατασκευή σχολικού κτιρίου, δίπλα στον Ιερό Ναό του Αγίου Σπυρίδωνος, αλλά και η δημιουργία μουσείου, με σκοπό την πολιτιστική σύνδεση της περιοχής με τους Αρμπερές, τους αρβανίτικους πληθυσμούς της Κάτω Ιταλίας. Αυτό είναι το ένα.

Το δεύτερο είναι ότι μαζί με το σχολικό κτίσμα, θα συμπεριληφθεί και ένα άλλο παρεκκλήσι αφιερωμένο στον Ταξιάρχη Μιχαήλ. Είναι προφανείς οι υποψίες – για όσους έχουν επιφανειακή έστω γνώση των ισορροπιών στην Χειμάρρα, το κυρίαρχο ιστορικό αφήγημα των Τιράνων για την περιοχή και άλλα ιστορικά δεδομένα από την δραστηριότητα της Ουνίας εκεί – για τον πραγματικό στόχο της πρωτοβουλίας,  που τελεί υπό κρατική μέριμνα και χρηματοδότηση.

Εξάλλου, σε ό,τι αφορά την σχέση των Αρμπερές με τη γενέθλια γη – την σημερινή Αλβανία – θα μπορούσε να επιλεγεί οποιοδήποτε άλλο σημείο και, μάλιστα, αντί ενός περιφερειακού χωριού, ένα αστικό κέντρο. Πάντως, οι κρατικές αρχές έχουν επίγνωση της βαθύτερης στόχευσης και των ενδεχόμενων αντιδράσεων. Για αυτό και με την παρουσίαση του προαναφερόμενου σχεδιασμού τους, επιδιώκουν να βολιδοσκοπήσουν τις αντιδράσεις της τοπικής κοινωνίας, διαρρέοντας ότι “πρόκειται απλά για μία ιδέα”.

Όμως, στην πραγματικότητα, το αλβανικό κράτος είχε αποπειραθεί κάτι αντίστοιχο και παλαιότερα, με διαφορετικά βεβαίως μέσα: Ήταν ακριβώς δέκα χρόνια πριν, όταν στην παρακείμενη κωμόπολη των Δρυμάδων, οι κρατικές δυνάμεις κατεδάφισαν το παρεκκλήσι του Αγίου Αθανασίου. Ο τότε πρωθυπουργός είχε ισχυριστεί ότι δεν επρόκειτο για ορθόδοξο ναό και πως σχεδίαζαν ανασκαφές για ίχνη λατρείας των Αρμπέρηδων!

Ως απάντηση στην αντίδραση της Ορθοδόξου Εκκλησίας, της Ελλάδας, ακόμα και φορέων της ΕΕ, είχαν επιστρατευτεί τα ΜΜΕ, σε μια φρενίτιδα προπαγανδιστικής προσέγγισης της ιστορίας, αναφερόμενοι στην δήθεν εδραίωση των μισιοναρίων του Βατικανού, υπό το κάλυμμα της Ουνίας στους προηγούμενους αιώνες… Προφανώς δεν ήθελαν απλώς την κάμψη του φρονήματος των κατοίκων της περιοχής, με μια δυσανάλογου βάρους κρατική επιχείρηση, ούτε να χαϊδέψουν μόνο τα αυτιά του Βατικανού…

Στόχος η Ορθοδοξία

Πάγιος στόχος παραμένει ο διχασμός της τοπικής κοινωνίας, εργαλειοποιώντας θρησκευτικά ζητήματα, δεδομένου ότι άλλα αφηγήματα – όπως τα περί “δίγλωσσου χαρακτήρα” των κοινοτήτων της περιοχής και περί “άλλων πληθυσμών” που κατέβηκαν από βορειότερα και κατοίκησαν κατά τους παρελθόντες αιώνες – δεν έχουν επιφέρει τα αναμενόμενα αποτελέσματα στην υπονόμευση της ενοποιητικής βάσης που διατηρεί η Ορθοδοξία και η ελληνική γλώσσα στον βορειοηπειρωτικό Ελληνισμό.

Πρέπει επιπλέον να επισημανθεί η απροκάλυπτη ανάμειξη του αλβανικού κράτους σε ευαίσθητα θρησκευτικά ζητήματα, όπου σαφώς λαμβάνει εχθρική θέση έναντι της Ορθοδοξίας. Κρατικές υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού είχαν πρόσφατα εγκρίνει την επιθυμία “προσκυνητών” από την Κάτω Ιταλία, να ιερουργήσουν στον ιστορικό Ναό της Γέννησης της Θεοτόκου στο Λάμποβο του Σταυρού. Στην αντίδραση της Ορθοδόξου Εκκλησίας, οι τοπικές αρχές της Καθολικής Εκκλησίας στην Αλβανία είχαν αρκεστεί να απαντήσουν ότι η συγκεκριμένη ομάδα κινούνταν εν αγνοία τους!

Στη δεκαετία του ’90, πολύ πιο προκλητικά, είχε επιχειρηθεί η δημιουργία κέντρου Ουνίας στις περιοχές της Σπαθίας στο Ελμπασάν. Όλες αυτές οι προσπάθειες αποτρέπονταν αποτελεσματικά χάρη στην παρουσία του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου, η συμμετοχή του οποίου στα φόρα του διαχριστιανικού διαλόγου τον καθιστούσε παράγοντα ισχύος στην προστασία της εγχώριας Ορθόδοξης κοινότητας.

Το ιστορικό δίδαγμα στη Χειμάρρα

Στην κοινότητα του Βουνού της Χειμάρρας είχε επιβιώσει ο (μακαρίτης πλέον) υπερήλικας ιερέας, Θεόδωρος Πρωτόπαπας. Στην πρώτη μάλιστα περιοδεία του Αρχιεπισκόπου, τον Αύγουστο του 1991, τον είχαν συναντήσει συνεργάτες του, όπως και στη συνέχεια, έως την αποδημία του το 1995. Τον είχαν ρωτήσει και σχετικά με τη γλώσσα στις λατρευτικές συνάξεις, δεδομένου του δίγλωσσου των κατοίκων της περιοχής. Είχε απαντήσει και έχει βαρύνουσα σημασία ότι «εμείς ελληνικά τα βρήκαμε κι έτσι οφείλουμε να τα διατηρήσουμε και παραδώσουμε»!

Οι Ουνίτες μισιονάριοι στην περιοχή της Χειμάρρας, λόγω και του καθεστώτος ελευθερίας που διέθετε και της θαλάσσιας προσέγγισής της, εμφανίζονται ήδη από τον 17ο αιώνα. Δεν είχαν όμως κανένα αποτέλεσμα. Η σύνδεση της τοπικής κοινωνίας με την Ορθοδοξία ήταν τόσο βαθιά που ξάφνιαζε και τους καθόλα προετοιμασμένους και ευφυείς “ιεραποστόλους” του Πάπα. Προσέφεραν το αγαθό της παιδείας, για το οποίο διψούσε και η κοινωνία, με την προσδοκία ότι θα προσεταιριστούν και τον καθολικισμό. Όμως, η Εγκύκλιος του τότε Μητροπολίτη Ιωαννίνων, στον οποίο υπάγονταν η Επισκοπή Χειμάρρας, Καλλίνικου και ειδικά η πληθωρική και βαθυστόχαστη διδαχή του Αγίου Κοσμά, συνετέλεσαν στον ξεριζωμό του φαινομένου… που επιδιώκουν να φυτέψουν και πάλι!

Ο Σιλβέστρο Σλάδη, ένας εκ των μισιοναρίων, γράφει χαρακτηριστικά για τους Χειμαρριώτες μετά από την αρκετών χρόνων παραμονή και δραστηριότητα του στην περιοχή: «… Είναι πέρα για πέρα βουτηγμένοι στις θρησκευτικές πλάνες των Ελλήνων…». «…Μεταξύ των Χειμαρριωτών δεν υπάρχει κανείς καθολικός. Όλοι τους είναι σχισματικοί, εχθροί του Πάπα και ανηλεείς διώκτες μου…». «…Τους διαβεβαίωσα πως τιμές και χρήματα θα έχουν να απολαύσουν αν προηγουμένως μου έδειχναν σημεία πίστεως τους στον καθολικισμό. Αυτοί μου αποκρίθηκαν πως είναι Ορθόδοξοι και υπακούουν μόνο στον Πατριάρχη τους στην Κωνσταντινούπολη. Για την αλλαγή του δόγματος τους δεν συζήτησαν καθόλου…». «…Δεν βρήκα σπίτι που να με δεχθεί να μείνω, ούτε εκκλησία για να λειτουργήσω». Και πρόκειται για επίσημη έκθεση του Σλάδη, η οποία συζητήθηκε στη συνεδρία των Καρδιναλίων τον Σεπτέμβρη του 1790.

slpress.gr

Βούλγαροι θα κλείσουν τα σύνορα στη «Μακάζα» προς Ελλάδα σε ένδειξη διαμαρτυρίας

0

Βούλγαροι διαδηλωτές που απαιτούν την ολοκλήρωση του σημείου εισόδου στην Ελλάδα στο Ρουντόζεμ απειλούν να μπλοκάρουν τα σύνορα στη Μακάζα το Σαββατοκύριακο, ανέφεραν οι διοργανωτές.

Ο δρόμος έχει προγραμματιστεί να κλείσει μεταξύ 10 π.μ. και 12 το μεσημέρι.

Από τη βουλγαρική πλευρά, ο δρόμος προς το σημείο ελέγχου και ολόκληρη η υποδομή είναι έτοιμη εδώ και χρόνια, η ίδια κατάσταση επικρατεί και στην Ελλάδα κοντά στο χωριό Δημάριο της Ξάνθης, αλλά για λόγους που δεν έχουν ακόμη διευκρινιστεί, η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει καθορίσει την κατηγορία του δρόμου, ώστε να τεθεί σε λειτουργία.

Δεν αποκλείεται η αστυνομία να μην επιτρέψει τον αποκλεισμό το Σαββατοκύριακο, αλλά παρόλα αυτά, αν είναι δυνατόν, είναι καλό να σκεφτούμε και άλλα μέρη για να εισέλθουμε στην Ελλάδα – κοντά στο Ζλάτογκραντ, το Ιβάιλοβγκραντ, το Σβίλενγκραντ και την Κούλατα, γράφει το βουλγαρικό δημοσίευμα.

—

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ  – Echedoros.blog

Μακεδονία: Η Ανάδυση του Αρχαίου Παρελθόντος του Κιλκίς

0

Του Γιώργου Εχέδωρου

Οι μεγαλειώδεις, αιματηροί, απελευθερωτικοί πόλεμοι στα Βαλκάνια, στις αρχές του 20ου αιώνα και ειδικότερα η εποποιΐα του Ελληνικού Στρατού στην Απελευθέρωση της πόλης Κιλκίς, την 21η Ιουνίου 1913, προσέδωσαν στις νέες γενιές, με την πάροδο του χρόνου, το πλεονέκτημα και τη δυνατότητα της γνώσης, ώστε να εδραιωθεί και να συνειδητοποιηθεί το σημαντικό νόημα της Απελευθέρωσης.

Έτσι, ένα πολύ αξιόλογο επακόλουθο της απελευθέρωσης της περιοχής της Κεντρικής Μακεδονίας, στις δεκαετίες που ακολούθησαν τους Βαλκανικούς Πολέμους αποτελούν αναμφίβολα, τα στοιχεία, τα ίχνη, τα ερείπια, η ζωντάνια και μνήμη της Κρηστωνίας, όπως αναφέρεται ιστορικά, η περιοχή του Κιλκίς.

Εκεί, όπου οι Ήρωες της Μεγάλης Μάχης, έδωσαν τη ζωή τους και έγειραν στο έδαφος λαβωμένοι, από εκεί αναδύθηκαν οι χαμένες πόλεις της μακεδονικής αρχαιότητας, αγάλματα, ταφικές επιγραφές, ταφικά μνημεία, επιγραφές τιμώμενων πολιτών, ηρώα, ενεπίγραφα όρια μητροπόλεων και πολλά ακόμη ευρήματα, φανερώνοντας τον ιστορικό πλούτο που έκρυβε  στα σπλάχνα της, αυτή η γη.

Τα ευρήματα εμπλούτισαν τις γνώσεις μας, με τη νοοτροπία, την ηθική, τα πιστεύω, τη γλώσσα, τις γιορτές, τις τιμώμενες θεότητες, τις καθημερινές συνήθειες των αρχαίων κατοίκων της περιοχής αυτής της Μακεδονίας, πέρα από τα στοιχεία που υπάρχουν  στις γνωστές αρχαίες ιστορικές πηγές.

Θα σταχυολογήσουμε ορισμένα από αυτά τα ευρήματα, τα οποία φυλάσσονταν στη γη της αρχαίας Κρηστωνίας, που καταλαμβάνει, περίπου, τα όρια του σημερινού Δήμου Κιλκίς.

Οι επιγραφές της αρχαίας Κρηστωνίας

Ξεχωριστή θέση έχει η επιγραφή του Παράμονου, από την αρχαία Μόρρυλο, που εντοπίζεται στο χωριό Άνω Απόστολοι – δέκα χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από την πόλη Κιλκίς.

Η επιγραφή του Παράμονου

Η επιγραφή αυτή είναι του 3ου αιώνα π.Χ., βρέθηκε το 1961 και αποκαλύπτει τα στοιχεία τιμής σε έναν πολίτη της αρχαίας πόλης, τον Παράμονο, ο οποίος ήταν χορηγός της πόλης. Η επιγραφή φυλάσσεται στο αρχαιολογικό Μουσείο Κιλκίς και έχει καταγραφεί με αρ. 27.

Γράφει μεταξύ των άλλων, η επιγραφή στη γλώσσα της εποχής (ελληνιστική κοινή):

[φ]έρουσιν, ἐπαινέσαι τε αὐτὸν καὶ στεφαν[ῶ]-

[σ]αι θαλλίνωι στεφάνωι, σταθῆναι δὲ τὴν

[σ]τήλην δι᾿ αὐτοῦ ἐν τῶι ἐπιφανεστάτωι

[τ]όπωι τοῦ ᾿Ασκληπιείου, ὅπως καὶ ο[ἱ] λοιποὶ

[τ]ῶν πολιτῶν ἐνβλέποντες ὡς ἀπονέ

μεταί τις χάρις τοῖς τοιούτοις ἀνδράσ[ι]ν

παρορμῶσιν πρὸς τὴν ὁμοίαν αἵρε[σ]ιν

Δηλαδή:

« Να τον τιμήσουν με Θάλλινο Στεφάνι (Στεφάνι από κλαδιά ελιάς) να στηθεί μάλιστα στήλη με αυτόν σε επιφανές σημείο της τοποθεσίας του Ασκληπιού, για βλέπουν οι υπόλοιποι πολίτες πως απονέμεται μια τιμητική διάκριση σε τέτοιους άνδρες για να μιμηθούν παρόμοια ενέργεια».

Η επιγραφή του Αλκέτα

Εντυπωσιάζει, ακόμη μια άλλη επιγραφή από την Μόρρυλο, του 3ου αιώνα π.Χ., η επιγραφή του Αλκέτα, η οποία είναι πυκνογραμμένη και αυτή στην ελληνιστική της εποχής και παρουσιάζει την προσφορά ενός πλούσιου κατοίκου προς την πόλη που ζούσε.

Ανακαλύφθηκε το 1933 και φυλάσσεται στο αρχαιολογικό μουσείο Κιλκίς αρ. 261

Ένα χαρακτηριστικό δείγμα:

ν τῶι Ζ ν καὶ 1 ἔτει ἐπιδεξάμε-

[νο]ς τιχίσαι τὴν πόλιν μόνος χάριν τοῦ πρ[ο]-

[ν]οηθῆναι τῆς πάντων σωτηρίας ἀγα

γεῖν τε εἰς τὴν ἀγορὰν [σίτ]ον, ἐποίησεν

πρός τε τούτοις [δ]α[π]ανῶν μεγάλως

βοῦς τε ἀγελαίας ἔδωκεν τοῖς πολεί·

ταις ὡς τε τῷ θε[ῷ] δι᾿ ἃ δὴ ἔδοξεν ἐπαινέ

σαι τὸν ‘Αλκέταν [ἐπί τε τῇ προ]νοίᾳ καὶ τῇ

πρὸς τοὺς π[ο]λείτας [εὐ]νοίᾳ καὶ στεφα

νῶσαι [αὐτὸν θ[αλ]λ[οῦ στε]φάνῳ καὶ εἰ

κόνι γραπτῇ, τεθῇναι δὲ αὐτοῦ

τὴν εἰκόνα [ἐν τῷ ἐπι]φανεστάτῳ

[τό]πῳ τοῦ ᾿Α[σ]κληπιείου,

Το δέκατο έβδομο έτος αποφάσισε να κτίσει τα τείχη της πόλεως, μόνος του, χάρη της πρόνοιάς του για τη σωτηρία όλων μας, μοιράζοντας μάλιστα σιτάρι στην αγορά της πόλης και κάνοντας τεράστια έξοδα χαρίζοντας αγελάδες στους συμπολίτες μας.

Ο Δήμος της πόλης της Μορρύλου αποφάσισε να τον ‘στεφανώσει με θαλλό στεφάνι’ και να φτιαχτεί επιγραφή με την προτομή του σε περίοπτη θέση στον τόπο του Ασκληπιού, όπως αναφέρεται.

Ακόμη, το 1984 βρέθηκε στην περιοχή, λίθινη στήλη που οριοθετούσε τα διοικητικά όρια της Μορρύλου «Μητροπόλεως».

Οι επιγραφές αυτές, καθώς και άλλες που βρέθηκαν στην περιοχή, εκπέμπουν μια ιστορική δυναμική από το παρελθόν της μακεδονικής πόλης και δίνουν τη διάσταση των ηθικών αρχών που διέπουν τον ελληνικό πληθυσμό της περιοχής από τα αρχαιότατα χρόνια.

Οι επιγραφές των Βραγυλίων

 Η αρχαία πόλη ‘Βράγυλαι’ εντοπίστηκε σε ύψωμα, περίπου 5 χιλιομέτρων δυτικά της πόλης Κιλκίς, πλησίον του χωριού Μεταλλικό. Η ταύτιση της πόλης με την τοποθεσία αυτή έγινε με την ανεύρεση ψηφίσματος της πόλης των Βραγυλίων υπέρ του αυτοκράτορα Τραϊανού, σε μαρμάρινη πλάκα και είναι της χρονικής περιόδου του 2ου αιώνα π.Χ.

Ανακαλύφθηκε το 1952 και βρίσκεται στο αρχαιολογικό μουσείο Κιλκίς.

Το εγχάρακτο ψήφισμα έχει ως εξής:

ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑ ΚΑΙΣΑΡΑ

ΤΡΑΙΑΝΟΝ ΑΝΔΡΙΑΝΟΝ

ΣΕΒΑΣΤΟΝ ΚΑΙ ΣΑΒΕΙΝΑΝ

ΣΕΒΑΣΤΗΝ ΒΡΑΓΥΛΙΩΝ

Η ΒΟΥΛΗ ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΣ ΚΑΙ Η

ΠΟΛΙΤΕΙΑ

Ίχνη της πόλης υπάρχουν ακόμη και σήμερα στο ύψωμα νοτιοανατολικά του χωριού και υπολογίζονται σε μια διάμετρο 150 μέτρων.

Άλλη μια επιγραφή από την πόλη των Βραγυλίων, είναι αυτή που καθορίζει τα διοικητικά όρια της πόλης που όπως λέγει τα είχε καθορίσει ο βασιλιάς Φίλιππος της (Μακεδονίας), βρέθηκε στο χωριό Ελευθεροχώρι. Ένα μέρος της επιγραφής αναφέρει:

῞Ορους ἀπο-

κατέστησε κα-

τὰ τὴν γεγενημέ-

νην ὑπὸ Φιλίππου

τοῦ βασιλέως ὁροθεσίαν

Π(όπλιος) Κλώδιος Καπίτων Αὐρηλιανὸς

ἀνθύπατος Βραγυλίοις, Τιβηρίοις, Κισσυνίοις.

῞Ορος [θεμέ]- λιος ἡρῷον.

Οι επιγραφές του Ιώρου (;) στο Παλατιανό

Μια άλλη σημαντική πόλη της αρχαίας Κρηστωνίας είναι η πόλη Ίωρον, της ιδίας εποχής με αυτές που αναφέρθηκαν και οι αρχαιολόγοι την πιθανολογούν στον αρχαιολογικό χώρο του χωριού Παλατιανό, περίπου 15 χιλιόμετρα βόρεια της σημερινής πόλης Κιλκίς.

Σύμφωνα με τις αρχαιολογικές ανασκαφές η πόλη παρουσιάζει κτίσματα από τον τέταρτο αιώνα προ Χριστού και στοιχεία κατοίκησης από τον 8ο αιώνα π.Χ. και έπαυσε να υπάρχει μετά τον τρίτο ή τέταρτο αιώνα μ.Χ.

Στην αρχαία πόλη βρέθηκε σύνταγμα τεσσάρων αγαλμάτων, επιτύμβιο μνημείο του 2ου αιώνα π.Χ. όπου στο βάθρο αναγράφονται τα πέντε ονόματα της οικογένειας:

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΤΡΑΟΥ, ΑΜΜΙΑ ΜΕΝΑΝΔΡΟΥ, ΖΟΙΛΟΣ ΠΑΤΡΑΟΥ, ΠΑΤΡΑΟΣ ΖΟΙΛΟΥ, ΜΗΔΗΣ ΠΑΤΡΑΟΥ.

Στον ίδιο αρχαιολογικό χώρο ανακαλύφθηκε επιτάφιος λίθινη επιγραφή που αναφέρεται στα αδέλφια του Αλεξάνδρου, Δημητριανό και Επίξενο καθώς και στη γυναίκα του Μαξίμα.

Είναι του 3ου αιώνα μ.Χ. ένα μέρος της αναφέρει:

«ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΝΩ ΚΑΙ ΕΠΙΞΕΝΩ ΤΟΙΣ ΓΛΥΚΥΤΑΤΟΙΣ ΑΔΕΛΦΟΙΣ ΜΝΙΑΣ ΧΑΡΙΝ»

Η επιγραφή του Δαρέα του 5ου αιώνα π.Χ.

Μια άλλη σημαντική επιγραφή που βρέθηκε στην περιοχή του Κιλκίς, είναι η επιγραφή του Δαρέα. Η ελληνική αυτή επιγραφή, προσέδωσε μια άλλη διάσταση για το γλωσσικό και θρησκευτικό υπόβαθρο των Παιόνων που διαβιούσαν τα προϊστορικά χρόνια στην αρχαία Κρηστωνία.

Γράφει η επιγραφή, που είναι του 5ου αιώνα π.Χ. και βρίσκεται στο αρχαιολογικό μουσείο Κιλκίς, αρ. 209:

ΔΑΡΕΑΣ ΣΩΠΑΤΡΟΥ ΔΙΟΝΥΣΩ ΠΑΙΟΝΙΚΩ ΙΕΡΗΤΕΥΩΝ ΑΝΕΘΗΚΕΝ ΜΕΤΑ ΝΙΚΑΝΟΡΟΣ (ΤΟΥ) ΥΙΟΥ ΕΚ ΤΩΝ ΙΔΙΩΝ

Που θα πει: ‘Ο Δαρέας ο υιός του Σώπατρου που ιερουργούσε υπέρ του Διόνυσου του Παιονικού με τον υιό του Νικάνορα έστησαν (το μνημείο) με έξοδά τους’.

Επιτύμβιες στήλες

Θα αναφέρουμε στη συνέχεια ορισμένες επιτύμβιες στήλες που βρέθηκαν σε διάφορες περιοχές του Κιλκίς, που δείχνουν τη λατρευτική συνήθεια του ελληνικού πληθυσμού της Αρχαίας Μακεδονίας, που ζούσε και δημιουργούσε στα εδάφη αυτά.

Το 1982 βρέθηκε στο Μαυρονέρι του Κιλκίς επιγραφή του 3ου ή αρχές του 2ουπ.Χ. αιώνα που αναφέρει:

«Απολλόδωρος και Αρτεμίδωρος αυτοίς ζώσιν και Ηλιούνι των Πατρί και Αρτέμινι τη μητρί Μνήμης χάριν».

Στο χωριό Σκρά βρέθηκε η επιτάφιος επιγραφή του στρατιώτη Αυρηλίου Λούκιου της πρώτης λεγεώνας που ανήκει στην εποχή του τέλους του 3ου αιώνα π.Χ.: «Αυρήλιος Λούκιος βετρανός λεγιώνος πρείμας Μηνέρβας μετ’ γυν[αι]κός Αυρηλ[ι]ας Λεπολας κ τέκνου Αρηλι [ου] Πατέρνο[υ] [α}νέστης[εν]».

Στις Μάνδρες το 1988 βρέθηκε επιγραφή που υπολογίζεται γύρω στο 152/153 π.Χ., όπου:

«Ευγένεα Λουκίω τω ανδρίυ και εαυτή και τοις τέκνοις μνήμης x[ά]ριν έτους δπρ’».

Το 2005 βρέθηκε η επιτάφιος επιγραφή στην Ποντοκερασιά:

«ΑΠΟΛΛΩΔΩΡΟΣ ΑΝΤΙ[ΓΟΝ]ΙΟΥ ΧΑΙΡE»,

η οποία παραδόθηκε στο αρχαιολογικό μουσείο Κιλκίς.

Πέρα όμως από τις αρχαίες επιγραφές, που μας δίνουν με τον τρόπο τους και τη γλώσσα τους την ελληνική ιστορική υπόσταση του χώρου της αρχαίας Μακεδονίας, υπάρχουν και πλειάδα αγαλμάτων και συμβόλων που έχουν ανακαλυφθεί στην περιοχή του γεωγραφικού χώρου της αρχαίας Κρηστωνίας.

Υπάρχουν τα αγάλματα από τα ερείπια της αρχαίας Μορρύλου, όπως είναι των αρχαίων θεών του Διονύσου, του Ασκληπιού, της Υγείας, όπως, επίσης, το άγαλμα της Αρτέμιδος που ανακαλύφθηκε στην περιοχή του Λεβεντοχωρίου Κιλκίς. Ανακαλύφθηκαν επίσης αγάλματα θνητών. Κυρίως στην αρχαία Μόρρυλο όσο και στον αρχαιολογικό χώρο του Παλατιανού, που αποτελούν δείγματα εκλεπτυσμένης τέχνης ενός λαμπρού παρελθόντος.

Εκατό και πλέον χρόνια,  μετά την Απελευθέρωση του Κιλκίς, ο τόπος διαπνέεται και πάλλεται  από την ισχυρή θέληση των απελευθερωτών.

Το Κιλκίς είναι διαποτισμένο από τις ψυχές των ηρώων. Οι ψυχές τους ιαχούν από τα πεδία των μαχών και μας διαποτίζουν, μας κυριαρχούν, μας δίνουν ζωή, με εμπνέουν!

Χιλιάδες οι νεκροί χιλιάδες οι ήρωες

Χιλιάδες οι ιαχές πολέμου, αποφασιστικότητας, ιστορικής δικαιοσύνης και ελευθερίας.

Προσκυνούμε, με ταπεινότητα την αιωνιότητά τους, είμαστε ευγνώμονες, τους τιμούμε!

Κείμενο του Γιώργου Εχέδωρου που δημοσιεύθηκε στο Συλλογικό Βιβλίο του Δήμου Κιλκίς «100 ΧΡΟΝΙΑ Ιστορία του Κιλκίς»

—

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ  – Echedoros.blog

 

Τι συζήτησαν Ερντογάν- Ντμπαϊμπά και Μελόνι στην Κωνσταντινούπολη

3

Στην Κωνσταντινούπολη πραγματοποιήθηκε η τριμερής συνάντηση μεταξύ Λιβύης, Τουρκίας και Ιταλίας με τη συμμετοχή των Ντμπαϊμπά, Ερτογάν και Μελόνι – φωτογραφίες και βίντεο
Η συνεδρίαση, που διεξήχθη κεκλεισμένων των θυρών, αποτελεί ένα σημαντικό σημείο πολιτικού και στρατηγικού συντονισμού μεταξύ των τριών χωρών

Τρίπολη,
1 Αυγούστου 2025

Ολοκληρώθηκε η τριμερής σύνοδος κορυφής στην Κωνσταντινούπολη μεταξύ του προέδρου της Τουρκίας Recep Tayyip Erdogan, της προέδρου του Συμβουλίου της Ιταλίας Giorgia Meloni και του πρωθυπουργού της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας της Λιβύης, Abdulhamid Dabaiba. Το μεταδίδει το πρακτορείο ειδήσεων «Iha».

Οι τρεις ηγέτες συναντήθηκαν στο Προεδρικό Γραφείο Εργασίας στο Ντολμαμπαχτσέ, που βρίσκεται στην ευρωπαϊκή πλευρά του πορθμού του Βοσπόρου, όπου ο Erdogan υποδέχθηκε τους δύο πρωθυπουργούς με ξεχωριστές επίσημες τελετές. Η συνεδρίαση, που διεξήχθη κεκλεισμένων των θυρών, αποτελεί ένα σημαντικό σημείο πολιτικού και στρατηγικού συντονισμού μεταξύ των τριών χωρών, με ατζέντα που περιλαμβάνει τα κύρια περιφερειακά ζητήματα: οικονομική συνεργασία, ασφάλεια, αξιοποίηση ενεργειακών πόρων στην περιοχή της Μεσογείου και μεταναστευτική πολιτική. Στη συνάντηση συμμετείχαν, εκ μέρους της Τουρκίας, ακόμη ο υπουργός Εξωτερικών Hakan Fidan, ο επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών Ibrahim Kalin και ο σύμβουλος για την εξωτερική πολιτική και την ασφάλεια της προεδρίας, Akif Cagatay Kilic.

Η συνάντηση έλαβε χώρα στο προεδρικό μέγαρο στην ευρωπαϊκή όχθη του Βοσπόρου και επικεντρώθηκε σε ένα ευρύ φάσμα στρατηγικών ζητημάτων, όπως η οικονομική συνεργασία και η ανάπτυξη στην περιοχή της Μεσογείου, η ενίσχυση των συνεργασιών στον τομέα της ενέργειας και του πετρελαίου, καθώς και η διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και οι επιπτώσεις τους στη θεσμική σταθερότητα της περιοχής. Η συνεδρίαση, σύμφωνα με το γραφείο Τύπου της Gun και επιβεβαιωμένες διπλωματικές πηγές της Λιβύης που επικαλείται η «Agenzia Nova», εντάσσεται στο πλαίσιο εντεινόμενου συντονισμού μεταξύ Λιβύης, Τουρκίας και Ιταλίας, με στόχο «την προώθηση κοινών προσεγγίσεων που να υπηρετούν τα συμφέροντα των λαών της περιοχής και να συμβάλλουν στη διατήρηση της σταθερότητας και της διεθνούς συνεργασίας».

Η σύνοδος κορυφής πραγματοποιείται σε μια ευαίσθητη φάση για τις περιφερειακές ισορροπίες.

Στο παρασκήνιο, βαραίνει η ενδεχόμενη κοινοβουλευτική επικύρωση της θαλάσσιας συμφωνίας μεταξύ Λιβύης και Τουρκίας, που υπογράφηκε τον Οκτώβριο του 2022 και αποτελεί αντικείμενο έντονης αντίθεσης εκ μέρους της Αιγύπτου και της Ελλάδας.

Το λιβυκό Κοινοβούλιο με έδρα την Τομπρούκ έχει συστήσει πρόσφατα τεχνική επιτροπή για την επανεξέταση των όρων της συμφωνίας. Σύμφωνα με την ενημερωτική ιστοσελίδα της Λιβύης «Fawasel», η Άγκυρα εξακολουθεί να ενδιαφέρεται να διασφαλίσει τα στρατηγικά της συμφέροντα στη Λιβύη, αλλά δεν τα συνδέει αποκλειστικά με την ηγεσία του Ντμπαϊμπά.

«Σε περίπτωση που το Κοινοβούλιο υπό την ηγεσία του Aguila Saleh δείξει προθυμία να επικυρώσει τη συμφωνία, η Τουρκία θα μπορούσε ακόμη και να αναπροσαρμόσει τις σχέσεις της προς την Ανατολική Λιβύη», αναφέρει το βορειοαφρικανικό μέσο.

Η σύνοδος πραγματοποιείται επίσης σε ένα πλαίσιο ενισχυμένου συντονισμού στον τομέα της ασφάλειας. Τις τελευταίες ημέρες, τα drones Akinci – μη επανδρωμένα αεροσκάφη τελευταίας γενιάς που κατασκευάζονται από την τουρκική εταιρεία Baykar, προμηθεύτρια και του γνωστού TB2 και ενισχυμένη πρόσφατα με την εξαγορά της ιταλικής Piaggio Aerospace – πραγματοποίησαν στοχευμένες επιδρομές κατά δικτύων μεταναστευτικής διακίνησης στην παραλιακή πόλη Σαμπράτα, ως απτό σημάδι της αυξανόμενης συνεργασίας μεταξύ των τριών πρωτευουσών στον αγώνα κατά των διασυνοριακών εγκληματικών δικτύων.

Η συνάντηση της Κωνσταντινούπολης αντιπροσωπεύει, στην ουσία, μια δοκιμασία για τη σταθερότητα των τρεχουσών συμμαχιών και για τις μελλοντικές διπλωματικές πορείες.

Η θέση του Ντμπαϊμπά, αποδυναμωμένη από τις ένοπλες συγκρούσεις που ξέσπασαν στην Τρίπολη, θα μπορούσε να βρει στο πλαίσιο της συνόδου μια ευκαιρία για να επανεκκινήσει τη διεθνή του νομιμοποίηση μετά από δύσκολους μήνες. Ωστόσο, παραμένει ανοικτό το ερώτημα ως προς ποια λιβυκή πλευρά θα επιλέξει να στηρίξει μελλοντικά η Άγκυρα: τη δυτική πλευρά, υπό την ηγεσία του Ντμπαϊμπά, ή την ανατολική που ανήκει στην οικογένεια Χάφταρ.

Για την Ιταλία, η διαχείριση των παράτυπων μεταναστευτικών ροών παραμένει στρατηγική προτεραιότητα, παρότι το πλαίσιο, υπό το φως των τρεχόντων δεδομένων, δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως έκτακτη ανάγκη. Κατά τους πρώτους επτά μήνες του 2025 αποβιβάστηκαν στην Ιταλία 36.545 μετανάστες δια θαλάσσης, σημειώνοντας μέτρια αύξηση 9,15 τοις εκατό σε σύγκριση με τους 33.480 της ίδιας περιόδου του 2024, αλλά σαφή μείωση 58,7 τοις εκατό σε σχέση με τους 88.464 του ίδιου διαστήματος του 2023. Τα επικαιροποιημένα δεδομένα, που δημοσιοποιήθηκαν από το υπουργείο Εσωτερικών, παρουσιάζουν μια εικόνα αντίστοιχη με την περυσινή και αρκετά απομακρυσμένη από τις κορυφώσεις που παρατηρήθηκαν πριν από δύο χρόνια.

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Agenzia Nova», η Λιβύη επιβεβαιώνεται ως η κύρια χώρα αναχώρησης, με 32.690 άτομα να έχουν αποπλεύσει έως τις 31 Ιουλίου, αύξηση 67 τοις εκατό σε σχέση με τις 19.580 της ίδιας περιόδου του 2024: περίπου το 89,5 τοις εκατό των μεταναστών που αποβιβάστηκαν στην Ιταλία το 2025 ξεκίνησε από τις λιβυκές ακτές. Σε έντονη πτώση, αντίθετα, βρίσκονται οι αναχωρήσεις από την Τυνησία – όπου σήμερα μετέβη η πρόεδρος του Συμβουλίου Giorgia Meloni – από 12.052 σε 2.393, με μείωση 80,1 τοις εκατό: η πτώση γίνεται ακόμη πιο έντονη – κατά 96 τοις εκατό – αν ληφθούν υπόψη οι περίπου 60.000 αφίξεις που καταγράφηκαν την ίδια περίοδο του 2023. Περιορισμένες φέτος είναι οι ροές από την Τουρκία (848 έναντι 1.318, μείωση 35,7 τοις εκατό), ενώ κατέγραψαν ελαφρά αύξηση – 15,8 τοις εκατό – οι ροές από την Αλγερία (614 έναντι 530).

Η συνεδρίαση της Κωνσταντινούπολης, τέλος, πραγματοποιείται ταυτόχρονα με την επίσκεψη στη Ρώμη της ειδικής εκπροσώπου του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για τη Λιβύη, Hannah Tetteh. Η Γκανέζα διπλωμάτης, επικεφαλής της UNSMIL, βρίσκεται στην ιταλική πρωτεύουσα για την πρώτη επίσημη αποστολή της, ενόψει της παρουσίασης του νέου «οδικού χάρτη» του ΟΗΕ για τη Λιβύη, που αναμένεται να υποβληθεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας τον Αύγουστο. Τα προσχέδια που κυκλοφορούν στη Νέα Υόρκη προβλέπουν ένα ενιαίο πακέτο – μίνι-Σύνταγμα, εκλογικός νόμος και τεχνοκρατική κυβέρνηση – με χρονικό ορίζοντα δεκαοκτώ μηνών, αλλά η Tetteh φαίνεται διατεθειμένη να αποφύγει υπερβολικά λεπτομερείς αναφορές κατά την πρώτη παρουσίαση, ώστε να μην δώσει προσχήματα στα αντίθετα μπλοκ. Δεν είναι ακόμη σαφές εάν η πρόταση της απεσταλμένης του ΟΗΕ θα αγγίξει τον κρίσιμο κόμβο της πολιτικής αντιπαράθεσης: τη διανομή των τεράστιων εσόδων από το πετρέλαιο της Λιβύης, η οποία διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα αργού της αφρικανικής ηπείρου.

agenzianova.com

«Έφυγε» από τη ζωή η 67χρονη που αυτοπυρπολήθηκε στο Ζάππειο – Ήταν δημοσιογράφος

0

Αιμιλία Μακρή |

Η 67χρονη φέρεται να αντιμετωπίζει ψυχολογικά προβλήματα

«Έφυγε» από τη ζωή η 67χρονη Αύρα Γρηγορίου που είχε αυτοπυρποληθεί την Τετάρτη 30 Ιουλίου έξω από την Αίγλη Ζαππείου, η οποία ήταν δημοσιογράφος στην ΕΡΤ και την Ελευθεροτυπία.

Συγκεκριμένα, η 67χρονη λίγο μετά τις 10:00 το πρωί της Τετάρτης αυτοπυρπολήθηκε μπροστά από την Αίγλη Ζαππείου, ωστόσο Εύζωνες που βρίσκονταν στο σημείο εκείνη την ώρα κατάφεραν και την κράτησαν τότε στη ζωή.

Η γυναίκα έβαλε φωτιά στον εαυτό της στο Ζάππειο την ώρα που οι Εύζωνες της Προεδρικής Φρουράς πραγματοποιούσαν την πρόβα για την καθιερωμένη κάθε Κυριακή επίσημη τελετή αλλαγής στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη.

Η 67χρονη που φέρεται να αντιμετωπίζει ψυχολογικά προβλήματα, διακομίστηκε στο νοσοκομείο με εγκαύματα και κατέληξε χθες, Πέμπτη.

Ο συνάδελφός της Γιάννης Παντελάκης έγραψε στα social media:

«Λίγο μετά τις 10 το πρωί της περασμένης Τετάρτης, έξω από την Αίγλη του Ζάππειου ακούστηκε μια μικρή φασαρία, περαστικοί αντίκρυσαν μια ψηλή γυναίκα να καίγεται, είχε αυτοπυρποληθεί. Έτρεξαν αστυνομικοί της προεδρικής φρουράς που βρίσκονταν στο σημείο με ένα πυροσβεστήρα στα χέρια, έριξαν στο φλεγόμενο σώμα, η φωτιά έσβησε, η γυναίκα διακομίστηκε σε νοσοκομείο με σοβαρά εγκαύματα, μερικές ώρες αργότερα υπέκυψε στα σοβαρά τραύματα της. Μάρτυρες που βρέθηκαν τυχαία στο σημείο την είχαν ακούσει πριν προσπαθήσει να βάλει τέλος στη ζωή της να λέει ῾῾δεν είχα ούτε να φάω’’.

Πολλά χρόνια πριν σε ένα μεγάλο δημοσιογραφικό συγκρότημα, τα βράδια που η φασαρία ήταν μεγάλη από τις φωνές και την ένταση της δουλειάς για να προλάβουν τις τελευταίες

ειδήσεις πριν τυπωθούν τα φύλλα, ένα γλυκό κορίτσι με ξανθά μαλλιά, ευθυτενές παράστημα και με μεγάλα γυαλιά που φώτιζαν περισσότερο το όμορφο πρόσωπο της έμπαινε στα γραφεία και έμοιαζε σαν μια όαση εκείνες τις στιγμές. Χαμογελαστό, έλεγε λίγες λέξεις συνήθως αλλά ήταν αρκετές για να μοιράσει δευτερόλεπτα γαλήνης. Όλοι του έδειχναν σεβασμό, για τη δουλειά του, για αυτό που ήταν. Είχε μια ξεχωριστή αύρα, η Αύρα. Έτσι την έλεγαν, ποιος ξέρει γιατί, δεν την ρώτησα ποτέ.

Πριν λιγότερα χρόνια, συνάντησα εκείνο το γλυκό κορίτσι, γυναίκα πια, τυχαία στο κέντρο της πόλης. Είχα να την δω χρόνια, απο τότε που το μεγάλο δημοσιογραφικό συγκρότημα έκλεισε με έναν εντελώς άδοξο τρόπο αφήνοντας μεγάλες πολύ βαθιές πληγές σε εκατοντάδες ανθρώπους. Σε κάποιους περισσότερες. Δεν είχε χάσει ούτε την παροιμιώδη ηρεμία της, ούτε το γλυκό χαμόγελό της που το συμπλήρωναν μερικές ωραίες ρυτίδες, οι γυναίκες όταν αποκτούν ρυτίδες μου μοιάζουν πιο γλυκιές. Είπαμε μερικές λέξεις για τις ζωές μας, για τα παλιά και χαθήκαμε πάλι. Μετά, όταν οι κουβέντες με φίλους έφερναν το όνομά της, στο μυαλό έρχονταν οι εικόνες από το γλυκό ήρεμο πρόσωπο της Αύρας που δουλεύαμε μαζί.

Την επομένη του περιστατικού της αυτοπυρπόλησης στο Ζάππειο, ο πρόεδρος της Δημοκρατίας επισκέφτηκε τους ανθρώπους της προεδρικής φρουράς για να τους συγχαρεί γιατί εκείνο το πρωί της Τετάρτης προσπάθησαν και έσωσαν την γυναίκα που αυτοπυρπολήθηκε. Ούτε ο ίδιος, ούτε όσοι βρέθηκαν στο περιστατικό δεν έμαθαν ποτέ το όνομα της, ήταν απλά μια γυναίκα 67 ετών που προσπάθησε να βάλει τέλος στη ζωή της φωνάζοντας πριν πως ‘’δεν είχε ούτε να φάει». Ακόμα και αν το γνώριζαν όμως αυτό το όνομα δεν θα τους έλεγε τίποτα, δεν ήταν από αυτά των προβεβλημένων δημοσιογράφων, αυτών που κάνουν μεγάλη φασαρία, απο αυτούς που σέβονται οι πολιτικοί και θέλουν να έχουν καλές σχέσεις μαζί τους. Ήταν απλά μια καλή δημοσιογράφος που την έλεγαν Αύρα…».

https://web.facebook.com/giannis.pantelakis.10/posts/pfbid0Sn9V6GBHwSC1xAEwt4PzsN69aYHULaRNHLqL6MNQ5HsoDF6UxvwtEm4CwFusrMAkl

https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/esoteriki-asfaleia/pethane-i-67xroni-pou-aytopyrpolithike-sto-zappeio/

Μολδαβία: Το νέο «μέτωπο» μετά την Ουκρανία; — Κλειδί η Β.Ελλάδα

0

 

Σε νέο, δεύτερο «μέτωπο» εντός της Ευρώπης, μετά την Ουκρανία, κινδυνεύει να μετατραπεί η Μολδαβία, μια από τις πιο ασταθείς χώρες του μετασοβιετικού χώρου εδώ και πολλά χρόνια.

Η σημερινή κυβέρνησή της προωθεί ανοικτά την ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ, ενώ δαιμονοποιεί τη Μόσχα, χαρακτηρίζοντάς την ως κύρια απειλή για την εθνική ασφάλεια. Ταυτόχρονα, κάνει τα πάντα για να κόψει κάθε δεσμό με τη Ρωσία και να ενσωματωθεί πλήρως στο «δυτικό στρατόπεδο». Από την πλευρά της, η Μόσχα, ως γνωστόν, και στην περίπτωση της Ουκρανίας δηλώνει ότι είναι «κόκκινη γραμμή» της η επέκταση του ΝΑΤΟ προς Ανατολάς.

Το «αγκάθι» της Υπερνειστερίας

Σε αυτό το σκηνικό, στο τέλος Σεπτεμβρίου η χώρα οδηγείται σε βουλευτικές εκλογές, οπότε το φιλοδυτικό κόμμα PAS της Σάντου θα καταβάλλει κάθε προσπάθεια, προκειμένου να διατηρήσει την απαιτούμενη πλειοψηφία για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Εάν το πετύχει, θεωρείται βέβαιο ότι θα συνεχίσει την πορεία στρατιωτικοποίησης της χώρας και της όξυνσης των σχέσεων με τη Ρωσία. Κάτι που δημιουργεί τις προϋποθέσεις ακόμα και για ανοικτή στρατιωτική αντιπαράθεση Μολδαβίας — Ρωσίας.

Ακόμα πιο σοβαρό είναι ότι, σε περίπτωση νίκης της Σάντου, πιθανώς να επιδιώξει την «επανένταξη» της Υπερδνειστερίας στους κόλπους της Μολδαβίας. Η Υπερδνειστερία, ως γνωστόν, είναι ένας αποσχισμένος θύλακας εντός Μολδαβίας, με περίπου 220.000 κατοίκους, οι οποίοι έχουν ρωσικά διαβατήρια. Εκεί βρίσκονται περί τους 10.000 Ρώσους στρατιωτικούς.

Η συγκεκριμένη περιοχή συνορεύει με την επαρχία της Οδησσού στην Ουκρανία, γεγονός που την καθιστά σημείο τριβής και για το Κίεβο. Ο Ουκρανός δημοσιογράφος Ντμίτρι Γκόρντον, που ανήκει στον στενό κύκλο του Ζελένσκι, πρόσφατα ανοιχτά έκανε λογο για πιθανή στρατιωτική λύση του ζητήματος.

Σχέδια για τον ρόλο της Ελλάδας

Κοινή πεποίθηση είναι ότι οποιαδήποτε τέτοιου είδους κίνηση από το Κισινάου, θα σήμαινε de facto στρατιωτική σύγκρουση με τη Μόσχα. Σε αυτή την περίπτωση, ελληνικά λιμάνια, όπως της Αλεξανδρούπολης και της Θεσσαλονίκης, το πιθανότερο θα λειτουργήσουν ως κύριοι διαμετακομιστικοί σταθμοί εφοδιασμού της Μολδαβίας. Οπως ακριβώς συμβαίνει σήμερα με την Ουκρανία.

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, ήδη το ΝΑΤΟ έχει επεξεργαστεί σχέδια για τη μετατροπή της Ελλάδας σε κύριο σταυροδρόμι μεταφορών οπλισμού προς τη Μολδαβία, στη Νοτιοανατολική – Ανατολική Ευρώπη. Ουδείς μπορεί να αποκλείσει ότι μια τέτοια άμεση εμπλοκή της Ελλάδας, μπορεί να φέρει τους ελληνικούς λιμένες στο στόχαστρο της Μόσχας, η οποία ενδεχομένως επιχειρήσει να παρεμποδίσει τις αποστολές οπλισμού, ακόμα και εντός ελληνικού εδάφους. Αλλωστε, και στο παρελθόν, με αφορμή την Ουκρανία, ορισμένοι Ρώσοι αξιωματούχοι εκτόξευσαν έμμεσες πλην σαφείς απειλές σε βάρος της Ελλάδας.

Κάτι τέτοιο, βέβαια, όπως είναι αναμενόμενο θα κλιμακώσει επικίνδυνα την αντιπαράθεση ΝΑΤΟ – Ρωσίας. Εως τώρα, πάντως, παρ’ ότι η Ουκρανία ανεφοδιάζεται σε σημαντικό βαθμό μέσω της Ελλάδας, η Ρωσία δεν έχει επιχειρήσει κάτι τέτοιο.

Μεγάλες ποσότητες κυρίως αμερικανικού – και ΝΑΤΟϊκού – οπλισμού μεταφορτώθηκαν τα τελευταία χρόνια στο λιμάνι της Αλεξανδρούπολης με προορισμό την Ουκρανία

Με την πάροδο του χρόνου, η Ελλάδα έχει καταστεί ζωτικής σημασίας διαμετακομιστικό και συντονιστικό κέντρο για το ΝΑΤΟ, ιδιαίτερα για την υποστήριξη επιχειρήσεων κοντά στο ανατολικό μέτωπο της Συμμαχίας και εντός της Ουκρανίας. Καθοριστικό ρόλο παίζει το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης. Με τη στρατηγική γεωγραφική θέση του στα Βαλκάνια και την οδική και σιδηροδρομική σύνδεσή του με βαλκανικές χώρες (Βουλγαρία, Ρουμανία), καθώς και χώρες της Ανατολική και Βορειοανατολικής Ευρώπης, το λιμάνι είναι βασικός κρίκος της αλυσίδας εφοδιασμού από τη Νοτιοανατολική Ευρώπη έως τις Βαλτικές χώρες. Η εμπλοκή της Ελλάδας στη στρατιωτική υποστήριξη της Ουκρανίας ξεκίνησε στις αρχές του 2022, με συνεχείς αποστολές ελληνικού οπλισμού στην Ουκρανία, αλλά και τον νευραλγικής σημασίας ρόλο της Αλεξανδρούπολης για την αδιάλειπτη μεταφορά αμερικανικών και ΝΑΤΟϊκών οπλικών συστημάτων.

Γενικότερη ανάφλεξη σε Ευρώπη – Βαλκάνια

Οποιαδήποτε νέα αντιπαράθεση προστεθεί στην υπάρχουσα του ουκρανικού μετώπου, αυξάνει θεαματικά τον κίνδυνος αποσταθεροποίησης ολόκληρης της Ευρώπης. Πόσο μάλλον, αφού ένας νέος πόλεμος επί ευρωπαϊκού εδάφους, αναπόφευκτα θα πυροδοτούσε κύματα υβριδικών απειλών, κυβερνοεπιθέσεις, σαμποτάζ, στοχοποιήσεις κρίσιμων υποδομών στους τομείς της Ενέργειας και των Μεταφορών. Παράλληλα, θα προκληθεί νέο προσφυγικό κύμα, το οποίο θα κατευθυνθεί — και — προς τη Νότια Ευρώπη. Κάτι που θα διογκώσει το ήδη υπάρχουν πρόβλημα της Ελλάδας με το μεταναστευτικό — προσφυγικό.

Και το σημαντικότερο: Μια ανάφλεξη στην Υπερδνειστερία θα μπορούσε να «ξεπαγώσει» άλλες «παγωμένες» εστίες έντασης, όπως στη Βοσνία — Ερζεγοβίνη, το Κόσοβο, τη Βόρεια Μακεδονία, ακόμα και την Κύπρο. Αλλωστε, δεν είναι λίγον εκείνοι οι αναλυτές, οι οποίοι εκτιμούν ότι η Τουρκία θα προσπαθήσει να αξιοποιήσει την αναταραχή, για να προωθήσει τις δικές της αναθεωρητικές βλέψεις, με αιχμή το Κυπριακό.

Η επιθυμία για ένταξη στο ΝΑΤΟ

Εδω και καιρό, πάντως, εκτός της Ουκρανίας, η προσοχή στρέφεται στη Μολδαβία. Από το 2022, η ΕΕ παρέχει βοήθεια στο Κισινάου μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Ειρήνης. Η Υπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, Κάγια Κάλας, ανακοίνωσε πακέτο οικονομικής ενίσχυσης ύψους 60 εκατ. Ευρώ για στρατιωτικούς σκοπούς. Μεταξύ των άλλων, μικρού βεληνεκούς αντιαεροπορικά συστήματα, ραντάρ, ΤΟΜΠ, drones, ατομικό εξοπλισμό προστασίας του στρατιωτικού προσωπικού και συστήματα επικοινωνιών.

Στο μεταξύ, τα σχέδια της μολδαβικής κυβέρνησης, έτσι όπως αποτυπώνονται στη στρατηγική της έως το 2034, περιλαμβάνουν την εμβάθυνση των σχέσεων της χώρας με το ΝΑΤΟ και τη δέσμευση για αύξηση των στρατιωτικών δαπανών στο 1% του ΑΕΠ έως το 2030. Επίσης, τα δύο τελευταία χρόνια, το Κισινάου υϊοθέτησε νέες πολιτικές σε σχέση με την Αμυνα και την Εθνική Ασφάλεια, με κύριο προπαγανδιστικό αφήγημα ότι η Ρωσία αποτελεί τη σημαντικότερη απειλή. Η, δε, ρητορική της προέδρου της χώρας, Μάια Σάντου, η οποία ανοικτά στηρίζει το Κίεβο και διαθέτει στενές σχέσεις με τον Ουκρανό πρόεδρο, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, είναι υπερθετικά αντιρωσική.

Να σημειωθεί πως το διάστημα 2023–2024, η Μολδαβία διπλασίασε τον στρατιωτικό προϋπολογισμό της, ενώ ξεκίνησε εκτεταμένο εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεών της (ΕΔ). Σύμφωνα με τον Δυτικό Τύπο, από το 2023, χώρες της ΕΕ προμήθευσαν τη Μολδαβία με οκτώ συστοιχίες αντιαεροπορικών συστημάτων, γερμανικά τεθωρακισμένα, γαλλικό πυροβολικό και πυρομαχικά, κ.ο.κ., ενώ πολλαπλασίασε τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις με κράτη — μέλη του ΝΑΤΟ. Ολα αυτά δείχνουν μια ταχεία στροφή προς τον εξοπλισμό της χώρας.

Πέρυσι σημαντική μερίδα Δυτικών ΜΜΕ ανάφερε ότι χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Γαλλία και η Γερμανία, εξήγαγαν στη Μολδαβία οπλισμό και πυρομαχικά αξίας περίπου 1,5 δισ. δολαρίων. Πρόκειται, μεταξύ άλλων, για Τεθωρακισμένα Οχήματα Μεταφοράς Προσωπικού (ΤΟΜΠ – Piranha), διάφορα στρατιωτικά μεταφορικά μέσα, ελαφρύ και βαρύ οπλισμό, συστήματα ελεύθερων σκοπευτών, πυρομαχικά και φορητά αντιαεροπορικά συστήματα (MANPADS – Piorun).

Εκτιμάται ότι το 2025 ο όγκος της στρατιωτικής βοήθειας θα αυξηθεί κατά 50%, ενώ το ΝΑΤΟ φέρεται να αξιοποιεί ιδιαίτερα την ελληνική αμυντική βιομηχανία, προκειμένου να καλύψει αυτές τις ανάγκες. Ως γνωστόν, την ελληνική βιομηχανία παραγωγής πυρομαχικών, Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα (ΕΑΣ), ουσιαστικά ελέγχει ο τσεχικός Ομίλος CSG, ο οποίος τροφοδοτεί με πυρομαχικά τις ουκρανικές ΕΔ.

neostrategy.gr

Σήμερα στην Κωνσταντινούπολη η τριμερής σύνοδος Λιβύης-Τουρκίας-Ιταλίας: παρόντες οι Νταμπάιμπα, Ερντογάν και Μελόνι

2

Μια συνάντηση που, σύμφωνα με λιβυκές διπλωματικές πηγές που συμβουλεύτηκε το «Nova», εντάσσεται σε ένα πλαίσιο αυξανόμενου συντονισμού με στόχο την «προώθηση κοινών προσεγγίσεων που εξυπηρετούν τα συμφέροντα των λαών της περιοχής»

Τρίπολη,
1 Αυγούστου 2025

© Agenzia Nova

Το παλάτι Ντολμάμπαχτσε, στη ευρωπαϊκή όχθη του Βοσπόρου

Πραγματοποιείται σήμερα στην Κωνσταντινούπολη τριμερής σύνοδος μεταξύ του πρωθυπουργού της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας της Λιβύης (Gun), Αμπντουλχαμίντ Νταμπάιμπα, του προέδρου της Τουρκικής Δημοκρατίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, και της πρωθυπουργού της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι.

Η συνάντηση φιλοξενείται στο παλάτι Ντολμάμπαχτσε, το οποίο βρίσκεται στη ευρωπαϊκή όχθη του Βοσπόρου, και επικεντρώνεται σε ένα ευρύ φάσμα στρατηγικών θεμάτων, μεταξύ των οποίων η οικονομική συνεργασία και η ανάπτυξη στη λεκάνη της Μεσογείου, η ενίσχυση των εταιρικών σχέσεων στον τομέα της ενέργειας και του πετρελαίου, καθώς και η διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και οι επιπτώσεις τους στη σταθερότητα της περιοχής. Η συνάντηση, σύμφωνα με το γραφείο Τύπου της Gun και όπως επιβεβαιώνεται από λιβυκές διπλωματικές πηγές που συμβουλεύτηκε το «Agenzia Nova», εντάσσεται σε ένα πλαίσιο αυξανόμενου συντονισμού μεταξύ Λιβύης, Τουρκίας και Ιταλίας, με σκοπό την «προώθηση κοινών προσεγγίσεων που εξυπηρετούν τα συμφέροντα των λαών της περιοχής και συμβάλλουν στη στήριξη της σταθερότητας και της διεθνούς συνεργασίας».

Η σύνοδος πραγματοποιείται σε μια ευαίσθητη φάση για τις περιφερειακές ισορροπίες. Στο παρασκήνιο, βαραίνει η ενδεχόμενη κοινοβουλευτική επικύρωση της θαλάσσιας συμφωνίας μεταξύ Λιβύης και Τουρκίας που υπογράφηκε τον Οκτώβριο του 2022, η οποία αποτελεί αντικείμενο σθεναρής αντίθεσης από την πλευρά της Αιγύπτου και της Ελλάδας. Το κοινοβούλιο της Λιβύης με έδρα την Τομπρούκ έχει συστήσει πρόσφατα μια τεχνική επιτροπή για την επανεξέταση των όρων της συμφωνίας.

Σύμφωνα με τον λιβυκό ειδησεογραφικό ιστότοπο «Fawasel», η Άγκυρα εξακολουθεί να ενδιαφέρεται για τη διασφάλιση των στρατηγικών της συμφερόντων στη Λιβύη, αλλά δεν τα συνδέει αποκλειστικά με την ηγεσία του Νταμπάιμπα. «Εάν το κοινοβούλιο υπό την ηγεσία του Αγκίλα Σάλεχ δείξει πρόθυμο να επικυρώσει τη συμφωνία, η Τουρκία θα μπορούσε επίσης να επαναπροσδιορίσει τις σχέσεις της προς την ανατολική Λιβύη», αναφέρει το βορειοαφρικανικό μέσο.

Η σύνοδος πραγματοποιείται επίσης στο φόντο μιας αύξησης του συντονισμού στον τομέα της ασφάλειας. Τις τελευταίες ημέρες, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη Akinci – αεροχήματα τελευταίας γενιάς με τηλεχειρισμό, που κατασκευάζονται από την τουρκική εταιρεία Baykar, ήδη προμηθεύτρια του γνωστού TB2, και η οποία πρόσφατα ενισχύθηκε με την εξαγορά της ιταλικής Piaggio Aerospace – πραγματοποίησαν στοχευμένες επιδρομές κατά δικτύων διακίνησης μεταναστών στην παραλιακή πόλη Σαμπράτα, ένδειξη απτής συνεργασίας μεταξύ των τριών πρωτευουσών στη μάχη κατά των διασυνοριακών εγκληματικών δικτύων.

Η συνάντηση της Κωνσταντινούπολης αποτελεί, στην ουσία, μια δοκιμασία για τη συνοχή των υφιστάμενων συμμαχιών και για τις μελλοντικές διπλωματικές πορείες. Η θέση του Νταμπάιμπα, αποδυναμωμένη από τις ένοπλες συγκρούσεις που ξέσπασαν στην Τρίπολη, θα μπορούσε να βρει στο πλαίσιο της συνόδου μια ευκαιρία για να ανακτήσει τη διεθνή του νομιμοποίηση μετά από δύσκολους μήνες. Παραμένει ωστόσο ανοιχτό το ερώτημα ως προς το ποια λιβυκή πλευρά θα θελήσει να στηρίξει η Άγκυρα στο μέλλον: τη δυτική, υπό την ηγεσία του Νταμπάιμπα, ή την ανατολική, που πρόσκειται στην οικογένεια Χάφταρ.

Για την Ιταλία, η διαχείριση των παράτυπων μεταναστευτικών ροών παραμένει στρατηγική προτεραιότητα, παρότι το πλαίσιο, με βάση τα τρέχοντα δεδομένα, δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως έκτακτο. Στους πρώτους επτά μήνες του 2025 αποβιβάστηκαν στην Ιταλία 36.545 μετανάστες δια θαλάσσης, με μέτρια αύξηση 9,15 τοις εκατό σε σύγκριση με τους 33.480 του ίδιου διαστήματος του 2024, αλλά με σαφή μείωση 58,7 τοις εκατό σε σύγκριση με τους 88.464 του αντίστοιχου διαστήματος του 2023. Τα επικαιροποιημένα στοιχεία, που δημοσιοποίησε το υπουργείο Εσωτερικών, δείχνουν μια εικόνα ανάλογη με την περυσινή και αισθητά διαφορετική από τις κορυφώσεις που καταγράφηκαν πριν από δύο χρόνια.

Σύμφωνα με όσα πληροφορήθηκε το «Agenzia Nova», η Λιβύη επιβεβαιώνεται ως η κύρια χώρα αναχώρησης, με 32.690 άτομα να έχουν αποπλεύσει έως τις 31 Ιουλίου, σημειώνοντας αύξηση 67 τοις εκατό σε σύγκριση με τις 19.580 του ίδιου διαστήματος του 2024: περίπου το 89,5 τοις εκατό των μεταναστών που αποβιβάστηκαν στην Ιταλία το 2025 ξεκίνησαν από τις λιβυκές ακτές. Σημαντική πτώση καταγράφεται αντίθετα στις αναχωρήσεις από την Τυνησία – όπου σήμερα μετέβη η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι – οι οποίες μειώθηκαν από 12.052 σε 2.393, με μείωση 80,1 τοις εκατό: η πτώση γίνεται ακόμη πιο έντονη – 96 τοις εκατό – αν ληφθούν υπόψη οι περίπου 60.000 αφίξεις που καταγράφηκαν το ίδιο διάστημα του 2023. Περιορισμένες είναι φέτος οι ροές από την Τουρκία (848 έναντι 1.318, μείωση 35,7 τοις εκατό), ενώ παρατηρήθηκε μικρή αύξηση – 15,8 τοις εκατό – αυτών από την Αλγερία (614 έναντι 530).

Η σύνοδος της Κωνσταντινούπολης πραγματοποιείται, τέλος, ταυτόχρονα με την επίσκεψη στη Ρώμη της ειδικής απεσταλμένης του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για τη Λιβύη, Χάνα Τέτε. Η διπλωμάτισσα από τη Γκάνα, επικεφαλής της Unsmil, βρίσκεται στην ιταλική πρωτεύουσα για την πρώτη της επίσημη αποστολή, ενόψει της παρουσίασης του νέου «οδικού χάρτη» του ΟΗΕ για τη Λιβύη, που αναμένεται να κατατεθεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας μέσα στον Αύγουστο. Τα προσχέδια που κυκλοφορούν στη Νέα Υόρκη προβλέπουν ένα ενιαίο πακέτο – μίνι-Σύνταγμα, εκλογικός νόμος και τεχνική κυβέρνηση – με χρονικό ορίζοντα δεκαοκτώ μηνών, αλλά η Τέτε φαίνεται διατεθειμένη να αποφύγει υπερβολικά λεπτομερείς αναφορές στην πρώτη παρουσίαση, ώστε να μην προσφέρει προσχήματα στις αντίθετες ομάδες. Δεν είναι ακόμη σαφές αν η πρόταση της απεσταλμένης του ΟΗΕ θα θίξει το κρίσιμο ζήτημα της πολιτικής αντιπαράθεσης: τη διανομή των τεράστιων πετρελαϊκών εσόδων της Λιβύης, η οποία διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα αργού πετρελαίου της αφρικανικής ηπείρου.