4 Σεπτεμβρίου 2025

Ο γενοκτονικός πόλεμος στη Γάζα θα έπρεπε να σημάνει σε όλο τον κόσμο ότι αυτή είναι πλέον απλώς άλλη μία σειρά στην ηθική κατάπτωση της ανθρωπότητάς μας, καθώς το «ποτέ ξανά» έχει χάσει το ηθικό του βάρος.

Από τότε που ανέλαβε την εξουσία πριν από 30 χρόνια, ο Νετανιάχου έχει επιδοθεί στο να ναυαγήσει οποιαδήποτε προοπτική ειρήνης με τους Παλαιστίνιους βάσει λύσης δύο κρατών. Ξεκίνησε διαλύοντας τις Συμφωνίες του Όσλο, ενώ συστηματικά δηλητηρίαζε τη δημόσια γνώμη των Ισραηλινών, λοβοτομώντας τους ώστε να πιστέψουν ότι οι Παλαιστίνιοι συνιστούν υπαρξιακή απειλή για να δικαιολογήσει την αδίστακτη κατοχή και τον αποκλεισμό της Γάζας με ψευδείς λόγους εθνικής ασφάλειας. Παρουσιάζει το Ισραήλ ως θύμα, ενώ στην πραγματικότητα θυματοποιεί τους Παλαιστίνιους, μεταχειριζόμενος τους ως υποανθρώπους, αναλώσιμους και μη άξιους να ζουν. Η συγκρότηση τον Δεκέμβριο του 2022 της πλέον φασιστικής, μεσσιανικής και φανατικής κυβέρνησης στην ιστορία του Ισραήλ επιτάχυνε το τέρας της ατζέντας του.

Ο Νετανιάχου είναι εγκληματίας πολέμου
Μετά την αποτρόπαιη επίθεση της Χαμάς, ο Νετανιάχου διεξάγει πόλεμο γενοκτονικού ανταποδοτικού μίσους και εκδίκησης επί σχεδόν δύο χρόνια, προκαλώντας λιμό στους Παλαιστίνιους κατοίκους της Γάζας και καθιστώντας τη χώρα μη βιώσιμη. Για τον Νετανιάχου και τους συνεργούς του, η 7η Οκτωβρίου 2023 αποτέλεσε ιστορική ευκαιρία για να πραγματοποιήσουν το άπιαστο όραμά τους για ένα Μεγάλο Ισραήλ. Ως αποτέλεσμα, βύθισε τη χώρα σε ένα λάκκο ανατριχιαστικών φρικών, ατέλειωτης βίας, καταστροφής και θανάτου.

Η τρέλα του Νετανιάχου στη Γάζα εξέπληξε την διεθνή κοινότητα. Το γεγονός ότι μια ισραηλινή κυβέρνηση είναι ικανή να διαπράξει αυτές τις ανείπωτες φρικαλεότητες την εξέθεσε στον κόσμο, ο οποίος πλέον αντιλαμβάνεται το Ισραήλ ως κράτος απαρτχάιντ, ως ένα ηθικά χρεοκοπημένο έθνος που έχει χάσει τον δρόμο του. Ένα κράτος παρίας που συστηματικά περιφρονεί τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις διεθνείς νόρμες και συμπεριφορές, και πρέπει να απομονωθεί από την παγκόσμια κοινότητα. Χάρη στον Νετανιάχου, το Ισραήλ κατηγορείται για τροφοδότηση της περιφερειακής έντασης, για αποξένωση των φίλων, συμμάχων και μεγάλου μέρους της παγκόσμιας κοινότητας, ενώ το ίδιο το Ισραήλ γίνεται ολοένα και πιο απομονωμένο.

Ο Νετανιάχου πρόδωσε τον λαό και τη χώρα του επιμηκύνοντας επίτηδες τον πόλεμο για την πολιτική επιβίωσή του, ώστε να αποτρέψει μια καταδίκη στη συνεχιζόμενη ποινική του δίκη και την αποφυγή μιας εξεταστικής επιτροπής για την επίθεση της Χαμάς υπό την εποπτεία του. Τα εγκλήματα πολέμου του έχουν εντείνει τον αντισημιτισμό σε πρωτοφανές επίπεδο, έχουν στιγματίσει τη φήμη και τη θέση των Εβραίων σε όλον τον κόσμο, ενώ ταυτοχρόνως επιβεβαιώνουν τις προκαταλήψεις των αντισημιτών ότι οι Εβραίοι είναι εκμεταλλευτές, σκευωροί, συσσωρευτές χρημάτων και κοιτούν μόνο το συμφέρον τους.

Για τον Νετανιάχου, το «Ποτέ Ξανά», που επινοήθηκε μετά το Ολοκαύτωμα, ισχύει αποκλειστικά για τους Εβραίους, και η διάπραξη γενοκτονίας κατά των Παλαιστινίων δεν μετράει.

Ο Τραμπ είναι συνένοχος στη γενοκτονία στη Γάζα
Οι Ηνωμένες Πολιτείες υπό τον Τραμπ έχουν γίνει συνένοχες σε γενοκτονία, προμηθεύοντας το Ισραήλ με όλο τον στρατιωτικό εξοπλισμό και τα πυρομαχικά που χρειάζεται, ενώ του παρέχουν πολιτική κάλυψη και τιμωρούν τις χώρες που επικρίνουν τα εγκλήματα πολέμου του Ισραήλ. Ευχαριστώντας τους Ευαγγελικούς υποστηρικτές του, οι οποίοι στηρίζουν άνευ όρων το Ισραήλ, ο Τραμπ ανταποκρίθηκε πρόθυμα για να ικανοποιήσει τη βάση του.

Χιλιάδες Παλαιστίνιες γυναίκες και παιδιά έχουν σκοτωθεί και εκατοντάδες χιλιάδες λιμοκτονούν. Σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας της Γάζας, 185 άνθρωποι πέθαναν από υποσιτισμό τον Αύγουστο. Αφήστε τους «ευσεβείς» Ευαγγελικούς να πανηγυρίζουν πάνω σε μια γη ποτισμένη με παλαιστινιακό αίμα.

Ο Τραμπ, κυριευμένος από μεγαλείο για τον εαυτό του, καταστρώνει τα πιο προκλητικά σχέδια για να δημιουργήσει τη λεγόμενη «Ριβιέρα της Μέσης Ανατολής», που περιλαμβάνει την εθνοκάθαρση της Γάζας, ενθαρρύνοντας τους Παλαιστίνιους να φύγουν για άλλη χώρα «εθελοντικά», είτε προσωρινά είτε μόνιμα.

Πόσο εθελοντικά; Ε, όπως το σχεδιάζουν οι Ισραηλινοί εταίροι του: να καταστρέψουν ό,τι έχει απομείνει από τα σπίτια τους, να τους ξεριζώσουν, να τους αφήσουν να πεθάνουν από την πείνα, να τους στερήσουν κάθε ιατρική φροντίδα και βασική ανάγκη, και να σκοτώσουν όποιον σταθεί εμπόδιο. Έτσι θα φύγουν «εθελοντικά». Αυτό ακριβώς επιδιώκουν ο Νετανιάχου και η εγκληματική συμμορία του — να απαλλάξουν τη Γάζα από κάθε Παλαιστίνιο άνδρα, γυναίκα και παιδί χρησιμοποιώντας τα πιο σκληρά και απάνθρωπα μέσα και να χτίσουν ένα Μεγάλο Ισραήλ πάνω στις στάχτες τους.

Ο Πόλεμος Πρέπει να Σταματήσει!
Ολόκληρος ο κόσμος πρέπει τώρα να δράσει συντονισμένα, και ιδιαίτερα η ισραηλινή κοινή γνώμη, η ευρωπαϊκή κοινότητα και τα αραβικά κράτη. Όλοι έχουν σημαντικά συμφέροντα στην τελική έκβαση αυτού του γενοκτονικού πολέμου.

Ο ρόλος των Ισραηλινών
Χαιρετίζω το πλήθος των Ισραηλινών που διαδηλώνουν, απαιτώντας τον τερματισμό του πολέμου και την απελευθέρωση των υπόλοιπων ομήρων. Ωστόσο, αυτές οι διαδηλώσεις δεν έχουν εξαναγκάσει τον Νετανιάχου και την κυβέρνησή του να σταματήσουν τον πόλεμο.

Αντιθέτως, ενάντια στις απόψεις της ανώτατης στρατιωτικής ηγεσίας του, αποφάσισε να καλέσει δεκάδες χιλιάδες εφέδρους για να συμμετάσχουν στην απάνθρωπη επανακατοχή της Πόλης της Γάζας, που θα οδηγήσει στην καταστροφή της πόλης και στον θάνατο χιλιάδων Παλαιστινίων αμάχων και δεκάδων Ισραηλινών στρατιωτών. Οι Ισραηλινοί πρέπει τώρα να ανεβάσουν το διακύβευμα λαμβάνοντας αρκετά αποφασιστικά μέτρα:

– Να διαδηλώνουν αδιάκοπα κατά εκατοντάδες χιλιάδες, κατακλύζοντας τους δρόμους κάθε μέρα, για να εξαναγκάσουν τον Νετανιάχου να υποχωρήσει·
– Να ασκήσουν κάθε απαραίτητη πίεση στον Αμνόν Μπαρ-Νταβίντ, τον επικεφαλής της Χισταντρούτ, της κύριας εργατικής ομοσπονδίας του Ισραήλ, ώστε να κηρύξει γενική απεργία για να παραλύσει η χώρα·
– Να προχωρήσουν σε πράξεις πολιτικής ανυπακοής, ιδίως οι έφεδροι του στρατού, οι οποίοι θα πρέπει να αρνηθούν να παρουσιαστούν. Αυτοί αποτελούν τη ραχοκοκαλιά των ενόπλων δυνάμεων, χωρίς τους οποίους θα είναι εξαιρετικά δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να διεξαχθεί μεγάλη επίθεση. Όπως είπε ο Γιοτάμ Βιλκ, έφεδρος λοχαγός στον ισραηλινό στρατό, που πολέμησε για έναν χρόνο στη Γάζα, «το διακύβευμα δεν είναι μόνο οι ζωές, αλλά και η ίδια η ιδέα του Ισραήλ».

Κυρώσεις κατά του Ισραήλ από τις δυτικές δυνάμεις
Ήρθε η ώρα οι δυτικές δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ, και ιδίως της Γαλλίας και της Ιταλίας, μαζί με τον Καναδά και την Αυστραλία, να λάβουν αποφασιστικά μέτρα κατά του Ισραήλ, πέρα από την προσφορά μιας συμβολικής, αν και σημαντικής, χειρονομίας αναγνώρισης παλαιστινιακού κράτους.

Υπάρχουν αρκετά πρακτικά και τιμωρητικά μέτρα που μπορεί να λάβει η ΕΕ:

– Επιβολή περιορισμών στις εισαγωγές και εξαγωγές·
– Τερματισμός πωλήσεων όπλων και στρατιωτικής συνεργασίας·
– Μείωση του επιπέδου των διπλωματικών σχέσεων·
– Περιορισμός στις βίζες για Ισραηλινούς αξιωματούχους·
– Αναστολή κάθε νέας και πάγωμα τρεχουσών συμφωνιών συνεργασίας, ιδίως στον τεχνολογικό τομέα.

Αν και τέτοια μέτρα μπορεί να διαταράξουν πολλές επιχειρήσεις, όλες μπορούν να επιβιώσουν για μερικούς μήνες.

Τα Αραβικά κράτη πρέπει να λάβουν τιμωρητικά μέτρα
Είναι εξαιρετικά απογοητευτικό το γεγονός ότι τα αραβικά κράτη, και ειδικά εκείνα που βρίσκονται σε ειρήνη με το Ισραήλ — δηλαδή η Ιορδανία, η Αίγυπτος, τα ΗΑΕ, το Μπαχρέιν και το Μαρόκο — δεν έχουν ακόμη λάβει καμία δραστική ενέργεια κατά του Ισραήλ για να εκφράσουν την οργή τους για την καταστροφή στην οποία έχουν υποβληθεί οι Παλαιστίνιοι.

Ενώ η Αίγυπτος έχει επικεντρωθεί στη διαμεσολάβηση, οι υπόλοιπες χώρες έχουν αρκεστεί κυρίως στην ανάκληση των πρεσβευτών τους από το Ισραήλ για διαβουλεύσεις, στην έκδοση δηλώσεων καταδίκης του Ισραήλ, και στην κινητοποίηση σε διπλωματικά μέτωπα μέσω του Αραβικού Συνδέσμου για την άσκηση διεθνούς πίεσης κατά του Ισραήλ.

Αν και αυτά τα μέτρα είναι σημαντικά, απέχουν πολύ από όσα πρέπει να πράξουν τα αραβικά κράτη για να εξαναγκάσουν τον Νετανιάχου να εγκαταλείψει τα διαβολικά του σχέδια κατά των Παλαιστινίων στη Γάζα. Ορισμένα από τα κρίσιμα μέτρα που πρέπει να λάβουν είναι:

– Ανάκληση των πρεσβευτών τους μέχρι το Ισραήλ να τερματίσει τον πόλεμο, και απειλή διακοπής των διπλωματικών σχέσεων με το Ισραήλ εάν προχωρήσει στην εκδίωξη των Παλαιστινίων·
– Τερματισμός όλων των εμπορικών συμφωνιών με το Ισραήλ·
– Διακοπή έκδοσης βίζας σε οποιονδήποτε Ισραηλινό, περιλαμβανομένων των αξιωματούχων, που επιθυμεί να εισέλθει στη χώρα·
– Τερματισμός κάθε συνεργασίας σε θέματα ασφαλείας, παρόλο που ένα τέτοιο μέτρο θα μπορούσε να έχει σοβαρές επιπτώσεις, ιδίως λόγω της εμπλοκής των ΗΠΑ.

Η ισραηλινή κοινή γνώμη, η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα αραβικά κράτη έχουν ηθική υποχρέωση να σταματήσουν τον γενοκτονικό πόλεμο του Νετανιάχου προτού επιτύχει να δημιουργήσει μη αναστρέψιμες συνθήκες που θα σφραγίσουν τη μοίρα των Παλαιστινίων στη Γάζα — να εκτοπιστούν ή, στην καλύτερη περίπτωση, να ζήσουν υπό την πιο βάναυση ισραηλινή στρατιωτική κατοχή. Πρέπει όλοι να θυμούνται ότι η αδράνεια δεν θα καταδικάσει μόνο τους Παλαιστινίους της Γάζας σε έναν θανάσιμο τερματισμό, αλλά θα καταστήσει επίσης τη σύγκρουση Ισραήλ-Παλαιστινίων ακόμα πιο φονική και άλυτη για δεκαετίες.

Το «Ποτέ Ξανά» δεν θα φέρει πλέον κανένα ηθικό βάρος, και κανείς δεν θα κατηγορηθεί για μελλοντικές γενοκτονίες παρά μόνο οι χώρες που θα μπορούσαν να έχουν αποτρέψει τη γενοκτονία κατά των Παλαιστινίων στη Γάζα, αλλά επέλεξαν να μην το κάνουν, επειδή και οι ίδιες έχουν χάσει τον ηθικό τους προσανατολισμό.

Συμπληρώνονται 51 χρόνια από τη γενέθλια ημέρα της Ίδρυσης του ΠΑΣΟΚ και της κατάθεσης της Ιδρυτικής Διακήρυξής του από τον Ανδρέα Παπανδρέου.

Ο Κώστας Λαλιώτης με την ευκαιρία της γενέθλιας ημέρας του ΠΑΣΟΚ ανέσυρε από το αρχείο του ένα αναλυτικό κείμενό του, που φέρει τον τίτλο: «Το DNA του ΠΑΣΟΚ. Η στρατηγική της ολικής επαναφοράς του ΠΑΣΟΚ».

Σε αυτό περιγράφει με ενάργεια το DNA του, το γενετικό του κώδικα, όπως αποτυπώνεται συμπυκνωμένα στο Όνομά του, στα Σύμβολά του, στο Χρώμα και στην αριθμο-σοφία του και το προβάλλει στο παρόν και στο μέλλον.

«Το Κείμενο αυτό διατηρεί απολύτως την επικαιρότητά του, αν και γράφτηκε και αναρτήθηκε στις 23/6/2023 (λίγες ημέρες πριν από μια καθοριστική εκλογική αναμέτρηση). Αποτελεί ένα Κείμενο στοχασμού και αυτογνωσίας για την ίδρυση, την εξέλιξη και την προοπτική του ΠΑΣΟΚ, ένα Κείμενο αναφοράς για τον Στρατηγικό και Πολιτικό Σχεδιασμό του ΠΑΣΟΚ με στόχο την ολική επαναφορά του. Με στόχο την ανάδειξη του ΠΑΣΟΚ και πάλι σε Αυτόνομο – Εναλλακτικό Πόλο πολιτικής και προγραμματικής αναφοράς, μιας υπαρκτής κοινωνικής πλειοψηφίας, που αναζητά και διεκδικεί μια μεγάλη, αξιόπιστη και συνεκτική Κεντρο-Αριστερά με σύγχρονη Δημοκρατική Σοσιαλιστική και Προοδευτική έκφραση» τονίζει το ιδρυτικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ.

Ακολουθεί το κείμενο του Κώστα Λαλιώτη:
23.6.2023

Α. Το Όνομα, το Σύμβολο, το Χρώμα και ο Αριθμός 3

1. Στην Πολιτική και για την Πολιτική οι «επαγγελματίες επικοινωνιολόγοι και δημοσκόποι» οφείλουν πάντα και πρωταρχικά να ανακαλύψουν και να νοιώσουν το «γενετικό κώδικα» το DNA ενός πολιτικού σχηματισμού. Οφείλουν να ρίχνουν φως κυρίως στο «branding» με τις σημειολογικές και συμβολικές του αναφορές και μετά να ασχοληθούν με το «rebranding».

Ας μιλήσουμε πρώτα και κύρια για το «branding» και έπειτα δευτερογενώς για το «rebranding». Άλλωστε αν δεν υπάρχει «branding» με ισχυρό γενετικό υλικό, κάθε φιλολογία και κάθε προσπάθεια για «rebranding» είναι μία ματαιοπονία.

• Ας αναλύσουμε, λοιπόν, με τους κώδικες της Επικοινωνίας το ΠΑΣΟΚ ως «Φαινόμενο» με το όνομά του, τα σύμβολά του, το χρώμα του, τον αριθμητικό του συμβολισμό, τα διαχρονικά μηνύματά του με τις συναρτημένες μουσικές τους.

(….Ζητώ συγγνώμη γιατί υιοθετώ δύο λέξεις του συρμού, αλλά το κάνω γιατί έχουν κυριαρχήσει στη Medio-σφαιρα και στο πολιτικό – επικοινωνιακό λεξιλόγιο….)

2. Στη Μεταπολίτευση του 1974 υπήρχε ένα θεμελιακό ερώτημα. Ο Ανδρέας Παπανδρέου θα δημιουργούσε έναν νέο πολιτικό σχηματισμό, ως φυσική προέκταση της θετικής μετεξέλιξης, της δυναμικής ωρίμανσης, και της ριζοσπαστικής προοπτικής τής Κεντροαριστεράς, ή θα συνέχιζε την παράδοση της Ένωσης Κέντρου; Αυτό βεβαίως το ερώτημα είχε απαντηθεί από το 1967 εως το 1974. Δεν μπορούσε να ξανατεθεί το 1974. Άλλωστε είχε προηγηθεί η ίδρυση του Π.Α.Κ. ως νέου και αυτόνομου Φορέα αντιδικτατορικής δράσης.

Ήταν δεδομένη η επιλογή ο Ανδρέας ως χαρισματικός Ηγέτης να αναλάβει μία ιστορική πρωτοβουλία, να δημιουργήσει ένα νέο πολιτικό σχηματισμό, που θα έδινε μια σύγχρονη έκφραση, έναν ιδεολογικό και πολιτικό ριζοσπαστισμό στη Δημοκρατική – Προοδευτική Παράταξη, στην ευρύτατη Κεντρο-Αριστερά (… και όχι Κεντρο-Αντι-Αριστερά…), στη σύγχρονη αμφισβητησιακή Νέα Αριστερά, στον Ευρωπαϊκό Δημοκρατικό Σοσιαλισμό και Ουμανισμό. Αυτό και συνέβη.

• Κάτω από αυτές τις συνθήκες, το ΠΑΣΟΚ με την Ιδρυτική του Διακήρυξη στις 3 του Σεπτέμβρη το 1974 προέκυψε με όρους αυτο-οργάνωσης ως ένας λαογέννητος πολιτικός φορέας.

3. Ας περάσουμε τώρα από την Πολιτική στην Επικοινωνία.

• Η ίδρυση του ΠΑΣΟΚ ήταν μία πολιτική αναγκαιότητα, ένα ιστορικό αποτύπωμα. Στην Ελλάδα τότε δεν υπήρχαν «επικοινωνιολόγοι», «ειδικοί σύμβουλοι», «δημοσκόποι», «σύγχρονες μέθοδοι» και «τεχνητά συμπληρωματικά μέσα» για να είναι ή να παριστάνουν τους πλοηγούς των Ηγετών και τους ιδιότυπους καθοδηγητές των Κομμάτων.

• Ευτυχώς τότε υπήρχε μόνο η πολιτική διορατικότητα, η αφυπνισμένη σκέψη, η πίστη, η φαντασία και η διαίσθηση του Ιδρυτή Ανδρέα Παπανδρέου, και της Ιδρυτικής Ομάδας του ΠΑΣΟΚ, μια «χούφτα» άνθρωποι, όπου ο καθένας είχε τη δική του διαδρομή, τις δικές του αναφορές και τη δική του δημιουργική συμβολή.

«Εν αρχή» είναι ο Λόγος, η Ιδρυτική Διακήρυξη, οι ιδέες, οι αρχές, οι θέσεις, οι προτάσεις. Όμως για να προχωρήσεις θέλεις ένα Όνομα, που να προσδιορίζει μία ταυτότητα στις ιδέες σου, στον λόγο σου, στο πρόγραμμα σου, στις επαγγελίες σου και στην προοπτική σου.

• Το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα είναι το Όνομά μας.

Οι Λέξεις έχουν τη δική τους σημασία, έχουν τη δική τους διαχρονική δυναμική, έχουν τη δική τους ανεπανάληπτη σημειολογική και συμβολική εγγραφή.

• Δεν επιλέξαμε τη λέξη Πανελλαδικό, αλλά επιλέξαμε τη λέξη Πανελλήνιο, για να έχουμε τις αναφορές μας στον Ελληνισμό.

• Δώσαμε σαφέστατη και μονοσήμαντη αναφορά στη λέξη Σοσιαλιστικό γιατί θέλαμε να εγγράψουμε μία υποθήκη για το μέλλον σε αντιστοιχία με τα ομόλογα Κόμματα στις χώρες της Ευρώπης και τα προοδευτικά Κόμματα στον Κόσμο.

• Δεν υιοθετήσαμε τη λέξη Κόμμα, αλλά υιοθετήσαμε τη λέξη Κίνημα.

Γιατί θέλαμε να δώσουμε τη δυναμική εξέλιξη ενός ανοιχτού και ελπιδοφόρου ρεύματος που στηρίχτηκε στην αυτο-οργάνωση Λαϊκών Δυνάμεων, γιατί εμείς καλέσαμε τους Πολίτες να αυτο-οργανωθούν σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, σε κάθε χωριό, πόλη και συνοικία, σε κάθε Περιφέρεια και σε κάθε Νομό, σε κάθε κοινωνικό χώρο. Η αυτο-οργάνωση αποτελούσε μια ριζική τομή, μια πολιτική καινοτομία, στα μέχρι τότε οργανωτικά πρότυπα, αποτελούσε μία ριζική διάκριση ανάμεσα σε ένα Πολιτικό Κόμμα και σε ένα Πολιτικό Κίνημα.

Το ΠΑΣΟΚ από την ίδρυσή του φιλοδοξούσε βήμα-βήμα να ενώσει, να διευρύνει και να δώσει μία νέα σύγχρονη ριζοσπαστική ταυτότητα στην Κεντρο-Αριστερά. Να αντιπαρατεθεί και να συγκρουστεί ιδεολογικά – πολιτικά και προγραμματικά με τη Δεξιά και τη Συντήρηση. Να οριοθετηθεί ιδεολογικά, πολιτικά και προγραμματικά με την Παραδοσιακή Αριστερά. Να αναδειχθεί ως ο ιστορικά αντίπαλος της Νέας Δημοκρατίας με ένα ισχυρό και ανανεωμένο ρεύμα κοινωνικής και πολιτικής πλειοψηφίας, με μια αναγεννητική και εναλλακτική πρόταση εξουσίας.

4. Έπρεπε να επιλέξουμε, εκτός από το «Όνομά μας», τα «Σύμβολά μας».

Υπήρξε σε εκείνη τη συγκυρία, ένας ζωηρός, γόνιμος και εποικοδομητικός διάλογος, αν και ορισμένες φορές έπαιρνε τη μορφή μιας άγονης και αφοριστικής αντιπαράθεσης. Κατατέθηκαν πολλές εναλλακτικές προτάσεις.

• Υπήρξε μια πρόταση για το σύμβολο που είχαν τα περισσότερα Σοσιαλιστικά και Εργατικά Κόμματα στις χώρες της Ευρώπης. Ήταν το «Τριαντάφυλλο με τη γροθιά». Μετά από διάλογο το απορρίψαμε.

• Υπήρξε μια άλλη πρόταση, όπου η κεντρική αναφορά της ήταν οι νέοι άνθρωποι με αυτονόητη παραπομπή στην Παιδεία, τον Πολιτισμό και στο πνεύμα της εποχής. Έδινε μία υπόσταση, μία έμφαση στα πρόσωπα και στα μέσα, που σχετίζονται με την παιδεία, τον πολιτισμό και την εκπαίδευση. Η απεικόνιση ήταν πρόσωπα νέων μαζί με σύμβολα της εκπαίδευσης όπως το βιβλίο και ο διαβήτης.

• Υπήρξε μία άλλη πρόταση με εικαστική περιγραφή της Ελληνικής Σημαίας και του «Ουράνιου Τόξου».

• Υπήρξαν και άλλες εκδοχές με έμφαση στα πρόσωπα. Ένα παζλ με ανθρώπους που έδιναν υπόσταση στις κοινωνικές αναφορές μας. Μισθωτοί, Εργαζόμενοι, Αγρότες, Επιστήμονες, Μικρομεσαίοι, Γυναίκες, Νέοι, Συνταξιούχοι. Αυτό το κοινωνικό φάσμα που στήριξε το ΠΑΣΟΚ και έγινε πρόσωπο του ΠΑΣΟΚ, με κοινωνικό και πολιτικό προσδιορισμό στους μη προνομιούχους.

Αλλά και αυτό ήταν μια δύσκολη σύνθεση, και δεν μπορούσε να γίνει.

• Υπήρξαν και άλλες σκέψεις που είχαν σχέση με μια εικαστική καταγραφή της Ελληνικής σημαίας και του χάρτη της Ελλάδας με ένα αστέρι.

• Τελικά, σωστά και απολύτως προβλεπτικά επιλέξαμε τον «Ήλιο». Γιατί αρχετυπικά και συμβολικά στην εξέλιξη του ανθρώπινου γένους και σε όλους τους Πολιτισμούς, είναι ένα σύμβολο αδιαμφισβήτητης αναφοράς και καθολικής αναγνώρισης.

Ο «Ήλιος» ως ένα αιώνιο σύμβολο είναι συνυφασμένο με το Φως και τη λάμψη, με την ακτινοβολία και την αέναη κίνηση. Ένα σύμβολο συνυφασμένο με τη ζωή, τον άνθρωπο, τη φύση και την ατελείωτη ενέργεια.

Έτσι υιοθετήσαμε ένα ριζικά διαφορετικό σύμβολο, ένα νέο σύμβολο, που δεν είχε χρησιμοποιηθεί στην Πολιτική και δεν είχε συνταύτιση με άλλα Κόμματα.

• Θέλαμε να είμαστε ριζικά διαφορετικοί. Η επιλογή του Ήλιου ως σύμβολο σηματοδότησε μια μεγάλη υπέρβαση για να δημιουργηθεί το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα ως ένας νέος ελπιδοφόρος πολιτικός φορέας.

Τότε κατ’ αρχήν εικαστικά είχε αποδοθεί ως μία συνάρτηση με το σύμβολο της ΕΠΟΝ και τον Ήλιο της, που συμβόλιζε την πιο αγνή επαγγελία της Εθνικής Αντίστασης και της Εθνικής Δημοκρατικής Ανάτασης και Αναγέννησης.

Όμως μετά από διαδοχικές εικαστικές παραλλαγές, τελικά επιλέξαμε ως σήμα και ως σύμβολο τον «Ήλιο» με τις 9 ακτίνες, παραπέμποντας συνδυαστικά σε μια ζώσα ιστορική μνήμη με μια αδιαμφισβήτητη πρόσθετη και πρόσφατη θετική εγγραφή.

5. Υιοθετήσαμε το «Πράσινο χρώμα», ως το χρώμα της Ελπίδας, σε μια ριζική αντίστιξη ανάμεσα στο μπλε της Δεξιάς και το κόκκινο της Παραδοσιακής Αριστεράς.

Βέβαια, για το χρώμα υπήρξαν ορισμένες ενστάσεις, ως προς τη «φαινομενική» αναντιστοιχία ανάμεσα στις πορτοκαλί και τις πράσινες αποχρώσεις. Όμως μέσα από τη συμβολική συσχέτιση με τον Ήλιο της ΕΠΟΝ, ξεπεράστηκαν αμέσως οι όποιες αμφιβολίες.

• Τέλος, τα συστατικά σύμβολα και τα εμβληματικά μηνύματα του ΠΑΣΟΚ έχουν «ηχόχρωμα». Είναι αλληλένδετα και σηματοδοτημένα με τη Μουσική και τα Τραγούδια κορυφαίων Συνθετών και Ποιητών Ελλήνων και Ξένων.

6. Έχει ιδιαίτερη σημασία και αξία ο χρονικός συμβολισμός της γέννησης, της ίδρυσης του ΠΑΣΟΚ στις 3 του Σεπτέμβρη του 1974.

Μια ημερομηνία με ιστορικές συσχετίσεις και με πολιτικούς συνειρμούς.

Μια ημερομηνία που παραπέμπει στην εξέγερση, στην επανάσταση του 1843, που επέβαλλε στον Βασιλιά Όθωνα την αναγκαιότητα του Δημοκρατικού Συντάγματος και τη μετάβαση της Ελληνικής Πολιτείας μέσα από αγώνες του Ελληνικού Λαού από την απόλυτη Μοναρχία προς τη Συνταγματική Δημοκρατία.

• Συναφής με τη γενέθλια μέρα του ΠΑΣΟΚ είναι και τα «οδόσημα» της έδρας μας, που ταυτίζονται συμβολικά με τον Ελευθέριο Βενιζέλο και τον Χαρίλαο Τρικούπη. Η πρώτη έδρα μας ήταν Πανεπιστημίου – Ελευθερίου Βενιζέλου 57 και η διαχρονική μας έδρα είναι Χαριλάου Τρικούπη 50.

• Βεβαίως, αν κάποιος μυηθεί στην Πυθαγόρεια φιλοσοφική θεώρηση και στην «αριθμο-σοφία» μπορεί να ανακαλύψει τους πρωταρχικούς συμβολισμούς του αριθμού 3 με την αρμονία και τη συμμετρία. Αναμφίβολα, ο αριθμός 3 αποτελεί τη λυδία λίθο του ιδρυτικού μας μύθου και της ιδρυτικής αλήθειας του ΠΑΣΟΚ.

Η γενέθλια ημέρα μας είναι η τρίτη (3) στην αριθμητική σειρά του Σεπτέμβρη.

Ο Σεπτέμβρης είναι ο ένατος μήνας ως πολλαπλάσιου του 3 (3χ3=9).

Το 1974 έχει ως άθροισμά του (1+9+7+4=21=2+1=3) παραπέμπει και πάλι στο 3.

• Το όνομά μας έχει 3 Λέξεις, Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα.

• Ο Ήλιος ως σύμβολό μας έχει 9 ακτίνες (3χ3=9).

• Η ταυτοσημία του ΠΑΣΟΚ ως Κίνημα Αλλαγής παραπέμπει πάλι σε δύο Λέξεις, που και αυτές είναι 3σύλλαβες.

Το Πυθαγόρειο αριθμολογικό – φιλοσοφικό αποτύπωμα στο DNA του ΠΑΣΟΚ είναι ένα στοχαστικό και συναρπαστικό παίγνιο. Είναι μια πρόκληση για τους «Επικοινωνιολόγους» να ανακαλύψουν τα κρυφά νοήματα των λέξεων αλλά και των αριθμών, όπως και των άπειρων συνδυασμών τους.

Β. Το ισχυρό DNA του ΠΑΣΟΚ και το «Ιερό ΤΟΤΕΜ»

7. Είπαμε για τους συμβολισμούς και τώρα τι άλλο;

Το όνομά μας και τα σύμβολά μας, τα χρώματα και οι μουσικές μας, οι ιδέες και οι πολιτικές μας, οι αξίες, οι αρχές και οι Διακηρύξεις μας, τα «έργα και οι ημέρες μας», οι λέξεις και τα βασικά πολιτικά μας μηνύματα, έχουν μία διαχρονική αξία, έχουν ένα ξεχωριστό νόημα. Αποτελούν μία αδιαπραγμάτευτη παρακαταθήκη. Είναι το γενετικό μας υλικό, είναι το DNA μας.

• Όταν διαθέτεις αυτό το DNA, αυτό το «BRAND», δεν χρειάζεσαι «rebranding» και νέα λογότυπα. Προβάλλει όμως ως ζωτική ανάγκη μια γνήσια συσχέτιση, ένας γόνιμος δημιουργικός διάλογος, μία γόνιμη συνάφεια ανάμεσα σε διαφορετικές Γενιές για να δημιουργήσεις μία άρρηκτη κυτταρική, συνειρμική και συναισθηματική σχέση ανάμεσα στη «μνήμη του Παρελθόντος» και τη «μνήμη του Μέλλοντος», που ενώνει και συμπυκνώνει το χρόνο χωρίς να τον διχοτομεί ή να τον τριχοτομεί.

Ας μην ξεχνάμε ποτέ ότι η μνήμη στην οποιαδήποτε εγγραφή της έχει άρρηκτη σχέση με την αλήθεια. Η αλήθεια ως λέξη σημαίνει άρνηση της λήθης.

• Ορισμένοι απορούν και άλλοι «δυσανασχετούν» πως και γιατί οι νέες Γενιές ανακαλύπτουν το ΠΑΣΟΚ, αν και δεν έχουν τις προσλαμβάνουσες παραστάσεις και βιώματα από την 50χρονη διαδρομή του. Η εξήγηση είναι απλή. Τις έχουν μέσα από τις αφηγήσεις των προηγούμενων Γενιών, μέσα από τις ιστορικές αναγνώσεις τους, μέσα από τις ζωντανές παραδόσεις της οικογένειάς τους. Τις έχουν μέσα από την αίσθηση μιας αλληλουχίας Προσώπων και γεγονότων, δεδομένων και καταστάσεων μιας 50χρονης ιστορικής εξέλιξης της Ελλάδας και της Κοινωνίας μας, της οικονομίας και των θεσμών μας, των οικογενειών μας και της ζωής μας.

• Το ΠΑΣΟΚ ως ιστορικό ιδεολογικό, πολιτικό, προγραμματικό, κοινωνικό ρεύμα έρχεται από πολύ μακριά και οφείλει να πάει ακόμα πιο μακριά μέσα από τη διαδοχή του χρόνου και την αλληλοτροφοδότηση των Γενιών. Οι νέες Γενιές αρχίζουν να ανακαλύπτουν και να εξοικειώνονται με το DNA του ΠΑΣΟΚ, με τον αξιακό, ιδεολογικό και προγραμματικό «γενετικό του κώδικα».

Αν καταλάβει κανείς ότι αξίζει να είναι περήφανος για το όνομά του, τις ιδέες και τα σύμβολά του, με την ανεπανάληπτη ιστορική, συναισθηματική, ψυχική και πολιτική φόρτισή τους, τότε γυρίζει σε αυτά.

Στην Πολιτική δεν χρειάζονται πειραματισμοί με το DNA ενός Κινήματος. Οι απόπειρες για πολιτικούς μεταμορφισμούς και ονοματολογικές μεταλλαγές είναι αδιέξοδες, ατελέσφορες και μάταιες.

Το γενετικό σου κώδικα, το γονίδιο σου, όταν προσπαθείς να το μεταλλάξεις σε εκδικείται είτε με το θάνατό σου, είτε με την τερατογέννεσή σου.

• Επίσης ας μην ξεχνάμε ότι στη μακρά περίοδο της Μεταπολίτευσης δημιουργήθηκαν από επίδοξους, φιλόδοξους και ματαιόδοξους Αρχηγούς πολλά Κόμματα, με μηδαμινή απήχηση. Ορισμένα αν και είχαν μία υπαρκτή αξιοσημείωτη αλλά μικρή εκλογική επίδοση, δεν άντεξαν στο χρόνο. Είχαν ημερομηνία λήξης και έσβησαν σαν «διάττοντες αστέρες».

8. Σε όλες τις χώρες οι Εθνικές, Πολιτικές και Κοινωνικές εξελίξεις έχουν τους ιστορικούς τους κύκλους, οι εποχές και οι κόσμοι αλλάζουν, οι άνθρωποι αλλάζουν, οι κοινωνίες αλλάζουν, τα πολιτικά υποκείμενα μετασχηματίζονται και ανανεώνονται.

Aς μην ξεχνάμε ότι οι νέοι άνθρωποι, αρχίζουν και αναζητούν, το αυθεντικό. Επιθυμούν την επανασύνδεσή τους με το αυθεντικό και τις αλήθειές του, όχι μόνο με όρους νοσταλγίας για το πριν αλλά με τις απαιτήσεις στο τώρα και τις προσδοκίες για το μετά. Γιατί το πριν, το τώρα και το μετά στη ροή του χρόνου συνυπάρχουν διαλεκτικά και οργανικά.

• Την αδιάκοπη ροή του χρόνου την περιγράφει παραστατικά και γλαφυρά ο μέγιστος Ποιητής Τ.Σ. ΕΛΙΟΤ με τους εξής στίχους :

(α.) «……Ο παρών χρόνος και ο παρελθών χρόνος

είναι ίσως και οι δύο παρόντες στον μέλλοντα χρόνο

και ο μέλλων χρόνος να περιέχεται στον παρελθόντα χρόνο……».

(β.) «……Ο παρελθών χρόνος και ο μέλλων χρόνος

ό,τι θα μπορούσε να είχε συμβεί και ό,τι συνέβη

δείχνουν σ’ ένα τέλος, που είναι πάντοτε παρόν…..».

(γ.) «….Βήματα αντηχούν στη μνήμη

στο μονοπάτι που δεν πήραμε

προς την πόρτα που ποτέ δεν ανοίξαμε

του κήπου με τις τριανταφυλλιές.

Οι λέξεις μου αντηχούν επομένως, στο μυαλό σου…..».

• Το ΠΑΣΟΚ στην ιστορική διαδρομή του έχει δημιουργήσει το δικό του πολιτικό γονιδίωμα και χρωμόσωμα. Αυτό το DNA με το συνακόλουθο «brand» δεν μπορεί να το ακυρώσει κανείς, δεν μπορεί να το σβήσει κανείς γιατί τροφοδοτεί υπαρκτές αλήθειες, γιατί ξαναζωντανεύει ιδρυτικούς και λυτρωτικούς «μύθους», γιατί ανατροφοδοτεί βιώματα, αγώνες, αγωνίες και ελπίδες ανθρώπων.

• Είναι σίγουρο ότι οι νέες γενιές στην αέναη αναζήτησή τους πάντα θα αξιολογούν θετικά το αυθεντικό, με τη δύναμη, την έλξη και την αίγλη της γνησιότητας και θα απορρίπτουν τις κάλπικες μιμήσεις και τις ψευδεπίγραφες απομιμήσεις.

Το ίδιο συμβαίνει με την τζαζ, το ίδιο με το ροκ, το ίδιο με την κλασική μουσική. Το ίδιο έχει συμβεί με το Ρεμπέτικο, το ίδιο με το Λαϊκό τραγούδι, το ίδιο με το Δημοτικό τραγούδι, με τη Βυζαντινή Μουσική, με τις αναφορές στις ρίζες μας. Το ίδιο συμβαίνει σε όλα τα Κινήματα στην Τέχνη, στην Ποίηση, στη Λογοτεχνία, στο Θέατρο, στον Κινηματογράφο, στην Επιστήμη, παντού. Το ίδιο συμβαίνει και στην Πολιτική και στη Ζωή.

• Όπως στη ζωή και στον Πολιτισμό, έτσι και στην Πολιτική και την Ιστορία τα «αυθεντικά» και τα «Τοτεμικά» ρεύματα μπορεί να χάσουν πρόσκαιρα την αίγλη τους ή τη δυναμική τους, αλλά ποτέ δεν πεθαίνουν. Έχουν μέσα τους μια γενετική δύναμη και πάντα αναγεννιούνται, πάντα επιστρέφουν και κυριαρχούν. Σε αυτή την αλήθεια ενυπάρχει το μυστικό της ολικής επαναφοράς τους και της διαχρονίας τους.

• Για όσους επιθυμούν να καταλάβουν και να εξηγήσουν τόσο τον Ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ Ανδρέα Παπανδρέου ως «Φαινόμενο» και ως «Ιερό ΤΟΤΕΜ» στην Πολιτική, όσο και το διαχρονικό ΠΑΣΟΚ ως «Φαινόμενο» και ως «Ιερό ΤΟΤΕΜ» στην Ελληνική Κοινωνία αξίζει να διαβάσουν τη διεισδυτική και βαθυστόχαστη ανάλυση του τρισμέγιστου Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα για το «ΝΤΟΥΕΝΤΕ».

Γ. Η ολική επαναφορά του ΠΑΣΟΚ

9. Το ΠΑΣΟΚ εκφράζει ένα ρεύμα διακριτό και διαχρονικό, που έρχεται και επανέρχεται γιατί ανατροφοδοτεί, συμπυκνώνει και συνθέτει δημιουργικά τη μνήμη του Παρελθόντος, τα προτάγματα του Παρόντος και τη μνήμη του Μέλλοντος.

• Η διαχρονική πορεία και εξέλιξη του ΠΑΣΟΚ ενδεικτικά είναι σηματοδοτημένη με την παρουσία, τη θητεία και τη συμβολή των διαδοχικών του Προέδρων, του Ιδρυτή Ανδρέα Παπανδρέου, του Κώστα Σημίτη, του Γιώργου Παπανδρέου, του Ευάγγελου Βενιζέλου, της αείμνηστης Φώφης Γεννηματά και του Νίκου Ανδρουλάκη.

Σε αυτά τα 49 χρόνια έχουμε 19 κρίσιμα ορόσημα, 19 έχουμε κρίσιμους σταθμούς της πορείας μας που σηματοδοτούνται από τα αποτελέσματα των εκλογών μετά τη Μεταπολίτευση.

Το ΠΑΣΟΚ το έλαβε 1974 13% , το 1977 25%.

Το 1981 48%, το 1985 46%.

Το 1989 δύο αναμετρήσεις, τον Ιούνιο 39,1% και το Νοέμβριο 40,5% και το 1990 τον Απρίλιο 38,7 περίπου.

Το 1993 47%, το 1996 41,5%

Το 2000 43,5%, το 2004 40,55%, το 2007 38,1%.

Το 2009 43,92%, το 2012 δύο αναμετρήσεις, τον Μάιο 13,18%, τον Ιούνιο 12,28%.

Το 2015 δύο αναμετρήσεις, τον Ιανουάριο 4,68%, τον Σεπτέμβριο 6,29%.

Το 2019 8,10% και το 2023 το Μάιο 11,46%.

• Το 2009, μετά από μια μεγάλη Νίκη, το ΠΑΣΟΚ ανέλαβε τη διακυβέρνηση της χώρας μας. Μιας χώρας, που με βασική και κύρια ευθύνη της Νέας Δημοκρατίας, βρισκόταν στα πρόθυρα της οικονομικής χρεοκοπίας. Αυτή η αδιαμφισβήτητη χρεοκοπία με αποκλειστική ευθύνη της Νέας Δημοκρατίας κυοφόρησε και γέννησε τα Μνημόνια.

• Το ΠΑΣΟΚ με σθένος πρόταξε το εθνικό καθήκον να σωθεί η χώρα. Να βγει η Ελληνική κοινωνία από μια πρωτόγνωρη πολύμορφη κρίση, με όποιο πολιτικό και κομματικό κόστος. Δυστυχώς, για πολλά χρόνια, μέσα από λαθεμένους χειρισμούς και λαθεμένες επιλογές φέρει το «στίγμα» του Μνημονίου με έναν έντονο αρνητισμό.

• Αντίθετα η Νέα Δημοκρατία την περίοδο 2007 – 2009 και ως Κυβέρνηση και ως Κόμμα περιέφερε το ψέμα της «θωρακισμένης» οικονομίας και της συγκάλυψης της χρεοκοπίας (περίοδος Κώστα Καραμανλή). Μετά το 2010 ως το 2012 περιέφερε το «αγανακτισμένο» πρόγραμμά της «στο Ζάππειο Ι» και «Ζάππειο ΙΙ», που θα ακύρωνε το 1ο Μνημόνιο (περίοδος Αντώνη Σαμαρά). Όμως η Νέα Δημοκρατία υπέγραψε και υλοποίησε το 2ο Μνημόνιο αλλά το 2012 έριξε την «Κυβέρνηση Παπαδήμου». Προκάλεσε τυχοδιωκτικά δύο αλλεπάλληλες εκλογές για να γίνει μονοκομματική Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας και για να ομολογήσει μπροστά στην Άγκελα Μέρκελ ο Αντώνης Σαμαράς ως Πρωθυπουργός την αλησμόνητη φράση «…. Ουδείς αναμάρτητος….».

• Την ίδια εποχή αλλά και μετά ο ΣΥΡΙΖΑ περιέφερε το «αγανακτισμένο» πρόγραμμά του «Θεσσαλονίκη» με τις επικίνδυνες «αυταπάτες» του, που θα ακύρωνε τα Μνημόνια «με ένα Νόμο και ένα άρθρο». Όμως μετά το 2015, η Κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα ως «πρώτη φορά Αριστερά» με τον Ακροδεξιό Πάνο Καμμένο αγκαλιά και μετά από τις επικίνδυνες ακροβασίες ενός ακατανόητου Δημοψηφίσματος, έφερε και εφάρμοσε το επαχθέστατο 3ο Μνημόνιο.

• Είναι σαφές ότι το ΠΑΣΟΚ, ανεξάρτητα από τις αδυναμίες, τις ολιγωρίες και τα λάθη του, έσωσε τη χώρα από τη χρεοκοπία και κράτησε την κοινωνία όρθια, αλλά με δυσβάστακτο κόστος και θυσίες για τους Πολίτες. Σίγουρα με τα Μνημόνια συμπιέστηκε, λοιδορήθηκε, στιγματίστηκε. Έγιναν πολλαπλές προσπάθειες και από τη Νέα Δημοκρατία, από το ΣΥΡΙΖΑ και άλλους κύκλους να διαγραφεί από τον πολιτικό χάρτη και να ακυρωθεί ιστορικά.

Σε εκείνη την πολυτάραχη εθνικά, πολιτικά και οικονομικά εκρηκτική περίοδο, το ΠΑΣΟΚ πλήρωσε βαρύτατα ένα δυσανάλογο τίμημα, όπως και οι δύο Πρόεδροί του, ο Γιώργος Παπανδρέου και ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Όμως ο στιγματισμός και η απαξίωσή τους βρίσκονται σε πλήρη αναντιστοιχία με τη συμβολή τους να αποτραπεί μία ολοκληρωτική καταστροφική χρεοκοπία.

10. Το 2012 και κυρίως το 2015 το ΠΑΣΟΚ συρρικνώθηκε θεαματικά. Ηττήθηκε πολιτικά και εκλογικά με πρωτόφαντο και συντριπτικό τρόπο.

Το 2015 το ΠΑΣΟΚ έφτασε στα όρια του αφανισμού του. Όμως πάντα κάθε Πολιτικός σχηματισμός οφείλει να προχωράει σε μία σοβαρή και αξιόπιστη αυτοκριτική, με προσδιορισμό στα λάθη του και τις ευθύνες του και τη συνάρτησή τους με αποφάσεις και πρόσωπα.

Το ΠΑΣΟΚ μέσα σε συνθήκες κρίσης, αμφισβήτησης και απαξίωσης προσπάθησε και βρήκε πάλι το βηματισμό του. Έκανε αυτοκριτική για τα λάθη του. Προχώρησε σε ουσιαστικές τομές και ριζικές αλλαγές. Αποφάσισε να προχωρήσει μπροστά με ευθύνη, τόλμη και ανανέωση.

• Κάτω από αντίξοες συνθήκες μαζί με την αείμνηστη Φώφη Γεννηματά δώσαμε με σταθερά βήματα την δύσκολη μάχη της ύπαρξης και της προοπτικής, τη μάχη του Τρίτου Κόμματος, του Τρίτου Πόλου.

Με το Νίκο Ανδρουλάκη μέσα σε ευνοϊκότερες συνθήκες, με συντεταγμένη και δημιουργική προσπάθεια διαμορφώνουμε προϋποθέσεις και δυνατότητες να κάνουμε μεγάλα βήματα και μεγάλα άλματα.

• Το ΠΑΣΟΚ στην εκλογική αναμέτρηση στις 21 Μαΐου του 2023, μέσα σε δύσκολες συνθήκες πολιτικής πόλωσης, τοξικού φανατισμού και ψευδεπίγραφων αλλά εκβιαστικών διλημμάτων, από τις ηγεσίες της Νέας Δημοκρατίας και του ΣΥΡΙΖΑ, έδωσε μία σκληρή μάχη. Στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία γιατί ξεφύγαμε από τις συμπληγάδες ενός ιστορικά παράδοξου, πολιτικά ιδιότυπου και εκλογικά καχεκτικού Δικομματισμού, που είχαν επιβάλλει για μια 10ετία η Νέα Δημοκρατία και ο ΣΥΡΙΖΑ.

• Το εκλογικό αποτέλεσμα με τη νίκη της Νέας Δημοκρατίας και τη διαφαινόμενη αυτοδυναμία της, με την εκλογική συντριβή και την πολιτικο-στρατηγική ήττα του ΣΥΡΙΖΑ, η άνοδος του ΚΚΕ, όπως και οι διεργασίες των μικρότερων Κομμάτων στο χώρο της Ριζοσπαστικής Αριστεράς και στο χώρο της Δεξιάς και Ακροδεξιάς έχουν δημιουργήσει ένα νέο σκηνικό, πολύ ρευστό, ιδιόμορφο και σύνθετο.

• Το ποσοστό του ΠΑΣΟΚ (11,5%) ισοδυναμεί με μια δυναμική ώθηση, με ένα σαφές και ζωτικής σημασίας άλμα για την ύπαρξή μας, την προοπτική μας και τη στρατηγική μας. Ισοδυναμεί με μια μεγάλη υπέρβαση.

Για την ανάδειξή μας σε έναν ΑΛΛΟ Αυτόνομο ΠΟΛΟ πολιτικής και προγραμματικής αναφοράς.

Για την ανάδειξή μας σε έναν ΑΛΛΟ ΠΟΛΟ αξιόπιστης και μαχόμενης Αντιπολίτευσης με επιχειρήματα και προτάσεις, με πειστικές παρεμβάσεις και πρωτοβουλίες μέσα στη Βουλή και μέσα στην Κοινωνία.

Για την ανάδειξή μας σε έναν ΑΛΛΟ ΠΟΛΟ δυνητικής αλλαγής των συσχετισμών και δυνητικής εναλλακτικής διακυβέρνησης με αντίστιξη, με αντιπαράθεση και σύγκρουση με τη Νέα Δημοκρατία του Κυριάκου Μητσοτάκη, με τις πολιτικές που εκφράζει, με τα συμφέροντα που εκπροσωπεί και πιστά υπηρετεί.

• Αυτή η «Μεγάλη Υπέρβαση» βάζει οριστικό τέλος στις θεωρίες, που ήθελαν το ΠΑΣΟΚ και το Κίνημα Αλλαγής ένα ασπόνδυλο συμπλήρωμα, ένα βολικό Κυβερνητικό Εταίρο, που θα μετατρέπεται σε δεκανίκι και ουρά είτε της Νέας Δημοκρατίας είτε του ΣΥΡΙΖΑ.

Η «Μεγάλη Υπέρβαση» βάζει οριστικό τέλος στην «καλοσύνη των άλλων», που με τις Mediaκες σειρήνες τους καταδίκαζαν το ΠΑΣΟΚ και το Κίνημα Αλλαγής στο ρόλο του κομπάρσου, στο ρόλο του «χρήσιμου ηλίθιου», στο ρόλο του «ιδανικού αυτόχειρα».

11. Το ΠΑΣΟΚ στις 25 Ιουνίου δίνει μία κρίσιμη μάχη με αυτοπεποίθηση, με αισιοδοξία, με στόχο να επαναλάβει τη δυναμική του ώθηση με μια ακόμη νίκη του.

Σε κάθε περίπτωση μέσα στους 12 επόμενους μήνες θα δοθούν κρίσιμες μάχες, τον Οκτώβριο του 2023, για τις Δημοτικές και Περιφερειακές Εκλογές και την άνοιξη του 2024 για τις Ευρωεκλογές.

Για το ΠΑΣΟΚ αυτές οι σημαντικές και κρίσιμες αναμετρήσεις αποτελούν εγερτήριες και θετικές προκλήσεις να κλιμακώσει τις προσπάθειές του με μεγάλα βήματα, με μακριά και μεγάλα άλματα, με νικηφόρες και ελπιδοφόρες προοπτικές.

• Το ΠΑΣΟΚ ως Κίνημα Αλλαγής μετά τη δυναμική ώθησή του κατοχυρώνει τη δεδομένη θέση του να αναδειχτεί στον αξιόπιστο Δημοκρατικό – Προοδευτικό Πόλο, στον Εναλλακτικό Πόλο, που συνδέεται άρρηκτα και αδιαπραγμάτευτα:

• με την αυτοδύναμη στρατηγική του και την αυτόνομη πορεία του,

• με τον αυτόνομο πολιτικό και προγραμματικό Λόγο του,

• με τη Σύγχρονη Δημοκρατική – Προοδευτική ταυτότητά του,

• με τον καταλυτικό και διακριτό πρωταγωνιστικό ρόλο του.

Αυτές οι παραδοχές προϋποθέτουν οριστικά, αμετάκλητα και αταλάντευτα σαφείς ιδεολογικές και πολιτικές οριοθετήσεις, σαφείς προγραμματικές θέσεις και αντιπαραθέσεις με βασικό και κύριο μέτωπο προς την Κυβέρνηση και το Κόμμα της Νέας Δημοκρατίας, αλλά συνδυαστικά και με το ΣΥΡΙΖΑ και τα άλλα Πολιτικά Κόμματα.

12. Η σταδιακή ολική επαναφορά του ΠΑΣΟΚ έχει αρχίσει και κλιμακώνεται με τις σταθερές αναφορές του στην ανάπτυξη, στους δημοκρατικούς θεσμούς, στα δημοκρατικά δικαιώματα και τις ελευθερίες των Πολιτών, με τον καταλυτικό του ρόλο στην ανάδειξη της Ελλάδας σε μία σύγχρονη Δημοκρατική χώρα οργανικά ενταγμένη στο γίγνεσθαι της Ευρώπης, με την αδιαπραγμάτευτη πίστη του για την κατοχύρωση μιας ανοιχτής, ελεύθερης, σύγχρονης και δημοκρατικής Κοινωνίας.

• Το ΠΑΣΟΚ, το Κίνημα Αλλαγής και η Δημοκρατική Προοδευτική Παράταξη με αταλάντευτη αναφορά τους και συνταύτισή τους με την Κεντροαριστερά, τη Σοσιαλδημοκρατία και το Δημοκρατικό Σοσιαλισμό, οφείλουν να υπερασπιστούν με θάρρος και τόλμη την ιστορικό-πολιτική διαχρονική τους διαδρομή.

Να υπερασπιστούν τις ιδέες, τις αρχές και τις αξίες τους, τις προγραμματικές προτάσεις τους και τα «έργα και τις ημέρες» τους, με τις ανεξίτηλες δημοκρατικές κοινωνικές και οικονομικές κατακτήσεις, με τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις, το κοινωνικό κράτος και την κοινωνική δικαιοσύνη, με τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τους αναγκαίους εκσυγχρονισμούς, με τη βιώσιμη ανάπτυξη και την απασχόληση, με τα μεγάλα έργα, τις σύγχρονες υποδομές και την ποιότητα ζωής, με τα σύγχρονα Δίκτυα στην Παιδεία, στον Πολιτισμό και στο Περιβάλλον, με τις υποδομές και τα δίκτυα στο Κοινωνικό Κράτος, στην Υγεία, την Πρόνοια και την Εκπαίδευση.

• Η «Πυξίδα» ενός σύγχρονου Δημοκρατικού και Πατριωτικού Σοσιαλιστικού Κινήματος για την Ελλάδα και την Ευρώπη οφείλει να δείχνει πάντα την πορεία μας για μία Ελλάδα κυρίαρχη, ακέραιη και ασφαλή, για μία Ευρώπη δημοκρατική και αλληλέγγυα, για μία ανοιχτή Κοινωνία με ίσες ευκαιρίες και χωρίς διακρίσεις, με διαφάνεια και αξιοκρατία, για μία σύγχρονη κοινωνία με ελευθερίες, δικαιώματα και ευθύνες.

Η «Πυξίδα» ενός σύγχρονου Πατριωτικού – Δημοκρατικού – Σοσιαλιστικού Κινήματος οφείλει να δείχνει πάντα την πορεία μας για μία οικονομία ισχυρή, εξωστρεφή και ανταγωνιστική, για ένα σύγχρονο και αποτελεσματικό Κράτος, με ισονομία και ισοπολιτεία προς όλους τους Πολίτες, για μια δημιουργική κοινωνία χωρίς ανισότητες με βιώσιμη και ισόρροπη ανάπτυξη, με σεβασμό στο περιβάλλον και στον πολιτισμό, για μια κοινωνία με δικαιοσύνη, με αλληλεγγύη, με ανθρώπινο πρόσωπο.

• Το ιδεολογικό και αξιακό, το πολιτικό, το προγραμματικό, το ιστορικό και δημιουργικό DNA του ΠΑΣΟΚ είναι συνυφασμένο με όλα αυτά.

Το DNA του ΠΑΣΟΚ ΕΙΝΑΙ ΕΔΩ, ΠΑΝΤΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΤΑ.

Η Αλλαγή προς το καλύτερο είναι Εδώ. Η Ελπίδα είναι και πάλι ΕΔΩ.

Από όλα αυτά τα κεκτημένα, από όλες αυτές τις επαγγελίες και τις εναλλακτικές προτάσεις μας, πηγάζει η αστείρευτη δύναμή μας και η προοπτική μας.

iefimerida.gr

Ο Διπλωματικός Χορός Τελείωσε, γράφει ο Μάρτιν Σιφ
Μάρτιν Σιφ
4 Σεπτεμβρίου

Ο δημοσιογράφος Μάρτιν Σιφ έχει λάβει τρεις υποψηφιότητες για το Βραβείο Πούλιτζερ για διεθνή ρεπορτάζ. Ο κύριος Σιφ υπηρέτησε ως επικεφαλής πολιτικός ανταποκριτής του United Press International (UPI) από το 1999 έως το 2009.

Ο Πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν ήταν ήρεμος, με αυτοπεποίθηση, συγκροτημένος και, πάνω απ’ όλα, συνεπής όταν διατύπωσε τους αμετάβλητους όρους της Ρωσίας για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, κατά την ομιλία του στη σύνοδο κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης στο Τιαντζίν την 1η Σεπτεμβρίου.

Για ακόμη μία φορά ξεκαθάρισε ότι η Μόσχα απορρίπτει κάθε « «ηγετικό συμβιβασμό»» που επινόησε ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και οι επικοινωνιολόγοι του στην Ουάσινγκτον, καθώς και εκείνες που κατέστρωσαν οι ηγέτες του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι βιάζονται να κατευνάσουν τον πραγματικό τους Αφέντη, Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Οι ρωσόφωνες πρώην επαρχίες της Ουκρανίας (συμπεριλαμβανομένης της Κριμαίας) πρόκειται να παραμείνουν στη Ρωσία. Η Ουκρανία δεν θα επιτραπεί ποτέ να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ. Κάθε επιρροή του ΝΑΤΟ και κάθε παραστρατιωτική ομάδα νεοναζί θα εκκαθαριστεί. Καμία ποσότητα ύπουλων ελιγμών από τον Ζελένσκι και τα χαϊδεμένα σκυλάκια του —τον Στάρμερ, τον Μακρόν, τον Ρούτε, τον Μερτς και την φον ντερ Λάιεν— δεν πρόκειται να αλλάξει αυτό. Οι Ρώσοι δεν έχουν χάσει έως και 100.000 στρατιώτες τα τελευταία τριάμισι χρόνια, ενώ κερδίζουν στρατιωτικά τον πόλεμο, για να παραδοθούν σε κανένα από αυτά τα ζητήματα. Σε αυτό το καθυστερημένο στάδιο, ο Πούτιν δεν έχει καμία πρόθεση να αρπάξει την ήττα μέσα από τα σαγόνια της νίκης.

Τα περισσότερα μεγάλα μέσα ενημέρωσης της Δύσης, ψευδόμενα απελπισμένα όπως συνήθως, περιέγραψαν την ομιλία και την εμφάνιση του Πούτιν στη σύνοδο κορυφής του ΟΣΣ ως μια προσπάθεια να σπάσει την διπλωματική απομόνωση στην οποία φαντάζονται πως βρίσκεται από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος, τον Φεβρουάριο του 2022.

Αλλά, φυσικά, ο Πούτιν και η Ρωσία δεν υπήρξαν ποτέ απομονωμένοι: η Ρωσία, μαζί με την Κίνα, είναι η κυρίαρχη ηγετική δύναμη του ΟΣΣ, της μεγαλύτερης και ισχυρότερης διπλωματικής ομάδας και στρατιωτικής ένωσης στην ιστορία του ανθρώπινου γένους, από τότε που ιδρύθηκε στις 15 Ιουνίου 2001. Και η Ινδία προσχώρησε σε αυτήν πριν από περισσότερα από οκτώ χρόνια, τον Ιούνιο του 2017. Μέλη είναι επίσης το Ιράν και το Πακιστάν. Και τώρα η Ινδία, η οποία απολαμβάνει συμμαχίες ασφάλειας και στενούς δεσμούς με τη Μόσχα τα τελευταία 70 χρόνια, μειώνει τις σχέσεις των προηγούμενων 25 ετών με τις Ηνωμένες Πολιτείες, απέναντι στις απρόβλεπτα εκβιαστικές απόπειρες του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να εξαναγκάσει το Νέο Δελχί μέσω δασμών.

Το μόνο που κατάφερε ο Τραμπ ήταν να σπρώξει τον Ινδό Πρωθυπουργό Ναρέντρα Μόντι, τον πιο φιλοαμερικανό ηγέτη που είχε ποτέ η Ινδία, στην αγκαλιά του Πούτιν. Ο Μόντι κράτησε κυριολεκτικά χέρι-χέρι τον Ρώσο πρόεδρο για να τονίσει το σημείο αυτό κάτω από το φως της παγκόσμιας δημοσιότητας στο Τιαντζίν.

Λοιπόν, ποιος έχει στην πραγματικότητα απομονώσει ποιον;

Πάνω απ’ όλα, αυτό που έδειξε η ήρεμη και μετρημένη ομιλία του Πούτιν στη σύνοδο κορυφής του ΟΣΣ ήταν ότι η επονείδιστη υποταγή του Ντόναλντ Τραμπ στις επιταγές των ηγετών του ΝΑΤΟ και της Ευρώπης στην Ουάσινγκτον, στις 18 Αυγούστου, σκότωσε εντελώς και ακαριαία τις σύντομες ελπίδες που είχαν αναζωπυρωθεί για γρήγορο τέλος του Πολέμου στην Ουκρανία μέσα από τις συνομιλίες του με τον Πούτιν στη Συγκροτημένη Βάση Έλμεντορφ-Ρίτσαρντσον των ΗΠΑ στις 15 Αυγούστου.

Ενώ οι Ευρωπαίοι έγλειφαν τις μπότες του Ζελένσκι και ο Τραμπ ενέδιδε σε αυτούς, ο Πούτιν δεν μετρίασε ούτε στο ελάχιστο τις απαιτήσεις του.

Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση Τραμπ και οι Μεγάλοι και Καλοί Ηγέτες του ΝΑΤΟ έχουν ξεμείνει από περιθώρια ελιγμών — και έχουν ξεμείνει και από χρόνο.

Το Παβάν τελείωσε· ο διπλωματικός χορός ολοκληρώθηκε.

Οι επίσημοι χοροί Παβάν έχουν σχεδόν ξεχαστεί εντελώς στη λαϊκή αλλά και στην ελίτ κουλτούρα της Δύσης, όμως κυριαρχούσαν στην υψηλή κοινωνία και στη διπλωματική νοοτροπία και τελετουργία της Ευρώπης για τουλάχιστον 400 χρόνια.

Όπως και τόσα άλλα στην κουλτούρα και στα τελετουργικά του σύγχρονου κόσμου μας, οι χοροί Παβάν ήταν προϊόντα της λαμπρής Ιταλικής Αναγέννησης του 16ου αιώνα και προήλθαν από τη Βενετία, την πιο εκλεπτυσμένη, ισχυρή, επιδραστική και επιτυχημένη διπλωματική πρωτεύουσα της Ευρώπης για περισσότερο από μισή χιλιετία.

Οι χοροί Παβάν, των οποίων οι παρτιτούρες δημοσιεύτηκαν για πρώτη φορά το 1508 στη Βενετία από τον Οτταβιάνο Πετρούτσι, είναι μακροί, αργοί και επιβλητικοί. Περιλαμβάνουν πολλούς συμμετέχοντες και αρχικά εκτελούνταν με αρκετά γρήγορο και δυναμικό ρυθμό. Όμως, όσο αυξάνονταν η φήμη, η δημοτικότητα και η πολυπλοκότητά τους και εξαπλώνονταν σε όλη την Ευρώπη, ο ρυθμός τους επιβραδυνόταν.

Τόσο στοιχειωτικό είναι το θέαμα και η έλξη μιας επιβλητικής εκτέλεσης του Παβάν, ώστε ο σπουδαίος Βρετανός συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας Κιθ Ρόμπερτς —που δυστυχώς απεβίωσε το 2000— χρησιμοποίησε τον χορό αυτό ως μεταφορά για την εκτροπή και καταστροφή της προόδου του ευρωπαϊκού πολιτισμού στο αριστούργημά του του 1968 με τίτλο απλώς «Pavane».

Τώρα, ο Ζελένσκι και οι Ευρωπαίοι ηγέτες του ΝΑΤΟ προσπαθούν ξανά να μπλέξουν τον Πούτιν και τη Ρωσία σε ένα ακόμη Παβάν. Θα ήταν συγκρίσιμο με τις ατέρμονες διαδικασίες του Μινσκ του 2014-15, για τις οποίες η πρώην Καγκελάριος της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ παραδέχθηκε πως δεν αποσκοπούσαν ποτέ στον τερματισμό των τρομοκρατικών επιθέσεων, που υποστηρίζονταν από τις ΗΠΑ, κατά των ρωσόφωνων κατοίκων του Λουγκάνσκ και του Ντονέτσκ — των δύο επαρχιών που αποσχίστηκαν από τον έλεγχο του Κιέβου μετά το πραξικόπημα της Μαϊντάν που υποστηρίχθηκε από τη Δύση τον Φεβρουάριο του 2014.

Για περισσότερα από 6 χρόνια οι Ρώσοι σέρνονταν από τη μύτη σε ατελείωτες, μάταιες διαπραγματεύσεις με τη Δύση. Κανένα από τα συμφωνηθέντα που επιτεύχθηκαν τα χρόνια πριν από τον Φεβρουάριο του 2022 δεν τηρήθηκε από την Ουκρανία.

Ακόμη και ενώ ο Ζελένσκι και οι απατημένοι σύμμαχοί του χόρευαν την πρώτη κίνηση ή «μεζούρα» του νέου τους Παβάν με τον Τραμπ και τον Υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στον Λευκό Οίκο στις 18 Αυγούστου, ο Πούτιν εξαπέλυσε μια νέα σειρά ρωσικών αεροπορικών επιδρομών κατά της Ουκρανίας.

Όπως ανέφερε η έγκυρη ειδησεογραφική πηγή One India, η Ρωσία εξαπέλυσε ισχυρές αεροπορικές επιθέσεις σε ολόκληρη την ανατολική Ουκρανία λίγα μόλις λεπτά πριν ο Ζελένσκι και οι υποστηρικτές του —Στάρμερ, Μακρόν και Ρούτε— συναντηθούν με τον Τραμπ.

«Οι Αεροδιαστημικές Δυνάμεις της Μόσχας έπληξαν προσωρινούς χώρους ανάπτυξης ουκρανικών ταξιαρχιών κοντά στο Μίρνογκραντ και στο Ιβανπόλιε, χρησιμοποιώντας αεροπορικές βόμβες FAB-3000 και FAB-500 εξοπλισμένες με πτερύγια ολίσθησης και διορθωτικές μονάδες,» ανέφερε το One India. «Η επίθεση εξάλειψε τις θέσεις της 15ης Ταξιαρχίας της Εθνοφρουράς της Ουκρανίας και προκάλεσε σοβαρές ζημιές στην 100ή Ξεχωριστή Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία.»

Η εκτίμηση του One India για τη σημασία των επιδρομών ήταν σαφής και χωρίς περιστροφές — σε αντίθεση με τις δηλώσεις του Ζελένσκι και των συμμάχων του.

«Η χρονική στιγμή των επιθέσεων στέλνει ένα ανατριχιαστικό μήνυμα, εντείνοντας τις εντάσεις καθώς ο Τραμπ πιέζει τον Ζελένσκι προς μια αμφιλεγόμενη ειρηνευτική συμφωνία που θα μπορούσε να εξαναγκάσει την Ουκρανία να εκχωρήσει εδάφη. Με τους Ευρωπαίους ηγέτες να παρακολουθούν στενά, η ταυτόχρονη κλιμάκωση στο πεδίο της μάχης και στην Ουάσινγκτον υπογραμμίζει το οριακό διακύβευμα της στιγμής.»

Αυτό ακριβώς ήταν το νόημα.

Ο Τραμπ, ο Ζελένσκι και οι Ευρωπαίοι ηγέτες προσπαθούν ακόμη και τώρα να ακούγονται αισιόδοξοι για τις προοπτικές του να τελειώσει επιτέλους ο Πόλεμος στην Ουκρανία. Αλλά το μόνο που κάνουν είναι να κερδίζουν χρόνο — ξανά.

Απλώς χορεύουν έναν ακόμη διπλωματικό Παβάν.

Ο Τραμπ προφανώς δεν αντιλαμβάνεται ότι έχει διαγράψει την αξιοπιστία που με τόσο κόπο είχε κερδίσει — και για τόσο λίγο — με τον Πούτιν στη συνάντησή τους στην Αλάσκα.

Αλλά είναι ακόμη χειρότερο: η υπαναχώρηση του Τραμπ από τις δεσμεύσεις του στην Έλμεντορφ επιβεβαίωσε την πεποίθηση που κυριαρχεί σε ολόκληρη τη ρωσική κυβέρνηση — όχι μόνο στον Πούτιν — κατά τα τελευταία 11 χρόνια προσπαθειών διαπραγμάτευσης με τρεις διαδοχικούς προέδρους των ΗΠΑ για τον τερματισμό της σύγκρουσης στην Ουκρανία.

Η πεποίθηση αυτή είναι ότι όλες οι διαβεβαιώσεις κάθε Αμερικανού προέδρου, περιλαμβανομένου του Τραμπ, είναι άνευ αξίας — και ότι συνεπώς κανένας ηγέτης των ΗΠΑ, περιλαμβανομένου του Τραμπ, δεν είναι άξιος εμπιστοσύνης.

Το Παβάν τελείωσε. Ο διπλωματικός χορός ολοκληρώθηκε. Μόνο ο απεριόριστος πόλεμος — για τη Βόρεια Αμερική όπως και για ολόκληρη την Ευρώπη — προβάλει πλέον μπροστά.

Και σύντομα.

Άρθρο φιλοξενούμενου
Μάρτιν Σιφ
Ο Μάρτιν Σιφ έχει τρεις υποψηφιότητες για το Πούλιτζερ στην κατηγορία του Διεθνούς Ρεπορτάζ, έχει καλύψει 70 χώρες και 12 πολέμους. Υπήρξε Ανώτερος Ξένος Ανταποκριτής για την εφημερίδα The Washington Times, Κύριος Αναλυτής Ειδήσεων του United Press International και είναι συγγραφέας εννέα βιβλίων.

*Οι Ανιχνεύσεις δεν εκφράζονται, κατ ανάγκην απο το περιεχόμενο των άρθρων που αναρτούν.