Θεσσαλονίκη, 6/10/2025
Ομιλία, με τίτλο: «Βιώνοντας τον Χριστόν», θα πραγματοποιήσει ο Πανοσιολογιώτατος Καθηγούμενος της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου αρχιμανδρίτης Γέροντας Εφραίμ, σε τιμητική εκδήλωση που διοργανώνει η Κοσμητεία της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, την Πέμπτη 9 Οκτωβρίου 2025 και ώρα 12.00, στο Δ΄ Αμφιθέατρο της Θεολογικής Σχολής.
Του Παντελή Σαββίδη
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η οπτική για την Τουρκία έχει αλλάξει ριζικά. Το νομοσχέδιο Turkey Diplomatic Realignment Act, που προωθεί τη διοικητική μεταφορά της χώρας από το Γραφείο Ευρωπαϊκών Υποθέσεων στο Γραφείο Εγγύς Ανατολής, δεν είναι απλώς συμβολικό. Είναι ξεκάθαρο μήνυμα ότι η Άγκυρα θεωρείται πια δύναμη της Μέσης Ανατολής, όχι «γέφυρα» με την Ευρώπη.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, με τον συναλλακτικό τρόπο που πολιτεύεται, δείχνει διατεθειμένος να την επανεντάξει στο πρόγραμμα των F-35. Το αντάλλαγμα όμως είναι ξεκάθαρο: να κόψει τις ρωσικές ενεργειακές εξαρτήσεις. Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η αδυναμία της Τουρκίας. Δεν μπορεί εύκολα να παραιτηθεί από μια πηγή κερδών και επιρροής που στηρίζει τον ίδιο τον Ερντογάν. Η Ουάσιγκτον συνεργάζεται μόνο όπου την συμφέρει, με σαφείς όρους και χωρίς να χαρίζει στην Άγκυρα τον παλιό ρόλο του «αναντικατάστατου μεσολαβητή».
Η πρόσφατη επίσκεψη Ερντογάν στις ΗΠΑ επιβεβαίωσε την επιφυλακτικότητα της Ουάσιγκτον απέναντι στην Άγκυρα και δεν απέδωσε τίποτε από όσα επεδίωκε ο Ερντογάν. Η αποκάλυψη της συνομιλίας δημοσιογράφων που κάλυπταν την επίσκεψη του τούρκου προέδρου είναι χαρακτηριστική και προκάλεσε θύελλα στην γειτονική χώρα. Δεν πήραμε τίποτε, ήταν η εύσχημη επωδός. Στην ουσία οι εκφράσεις δεν γράφονται.
Για το Πεκίνο, η Τουρκία χαρακτηρίζεται με υψηλό βαθμό επισφάλειας παρά ως στρατηγικός πυλώνας. Παρά την καίρια γεωγραφική θέση της στον Δρόμο και Ζώνη, (Belt and Road), η Άγκυρα δεν κατάφερε να προσελκύσει τις μεγάλες κινεζικές επενδύσεις. Η μακροοικονομική αστάθεια, οι συνεχείς πολιτικές κρίσεις και η παρουσία οργανώσεων Ουιγούρων στο έδαφός της υπονομεύουν την αξιοπιστία της. Γι’ αυτό και η κινεζική επενδυτική ροή «πάγωσε» μετά το 2023. Η Κίνα βλέπει την Τουρκία ως χρήσιμο συμπλήρωμα, αλλά όχι ως αξιόπιστη άγκυρα. Και αυτό είναι μια ήττα για μια χώρα που διαφημίζει την αυτονομία της αλλά δεν διακρίνεται στην πράξη.
Η Ρωσία, από την άλλη, διατηρεί την Τουρκία δεμένη με αλυσίδες ενεργειακής εξάρτησης. Ο TurkStream και το Akkuyu δίνουν στον Πούτιν την πολυτέλεια να ορίζει τους όρους της σχέσης. Όσο κι αν ο Ερντογάν παριστάνει τον αυτόνομο παίκτη, η Μόσχα είναι αυτή που βάζει τις κόκκινες γραμμές σε Συρία, Καύκασο και Μαύρη Θάλασσα. Το ερώτημα είναι πώς θα απαντήσει η Τουρκία στην παρότρυνση Τράμπ να περιορίσει τον ρωσικό ενεργειακό δεσμό, όταν αυτός αποτελεί τη βασική πηγή ισχύος του Ερντογάν.
Στο εσωτερικό μέτωπο, αρχίζουν τα δύσκολα ενόψει της διαδοχής Ερντογάν. Ο Χακάν Φιντάν, πρώην επικεφαλής της ΜΙΤ και σημερινός υπουργός Εξωτερικών, κινείται με τρόπο που δείχνει φιλοδοξίες διαδοχής. Η δήλωσή του για το πάγωμα του προγράμματος KAAN λόγω αμερικανικών πιέσεων ήταν ένα χτύπημα στην εικόνα του ίδιου του Ερντογάν. Στο προεδρικό μέγαρο η ενόχληση ήταν εμφανής, ενώ στον κομματικό μηχανισμό πολλοί θεώρησαν ότι ο Φιντάν επιχείρησε να κεφαλαιοποιήσει προσωπικά την κρίση. Οι ψίθυροι για τη διαδοχή έχουν φουντώσει. Ο Ερντογάν προωθεί τον γιο του Μπιλάλ, αλλά ο Φιντάν καλλιεργεί το προφίλ του ικανού τεχνοκράτη με διεθνείς επαφές. Ο ένας από τους γαμπρούς του, ο Μπεράτ Αλμπαϊράκ, διεκδικεί, επίσης, ρόλο στην μετά Ερντογάν εποχή σε αντίθεση με την επιθυμία του τούρκου προέδρου. Οι διαρροές πληροφοριών, οι αλληλοκατηγορίες και τα εσωτερικά μέτωπα στο ΑΚΡ δείχνουν ότι η Τουρκία εισέρχεται σε μια επικίνδυνη περίοδο αβεβαιότητας.
Το στρατιωτικό κατεστημένο, μετά τις εκκαθαρίσεις του 2016, εκφράζει πλέον ανοιχτά τη δυσαρέσκειά του για τον ρόλο της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ. Μια χώρα που σηκώνει το βάρος της νότιας πτέρυγας, αλλά παραμένει θεσμικά στο περιθώριο, καταλήγει να αισθάνεται ταπεινωμένη. Αυτή η αίσθηση τροφοδοτεί ακραία σενάρια και επικίνδυνες φωνές, όπως του Μπαχτσελί, για μετατόπιση σε άξονες με Ρωσία και Κίνα. Η Άγκυρα παίζει το χαρτί του «παρεξηγημένου συμμάχου», αλλά στην πραγματικότητα αποδεικνύει ότι είναι αναξιόπιστη και απρόβλεπτη.
Για την Ελλάδα, η Τουρκία συνιστά διαρκή απειλή. Εργαλειοποιεί τη γεωγραφική της θέση ως «μονοπώλιο διαμετακόμισης» για να εκβιάζει ενεργειακά, θεωρεί την Κύπρο πηγή πλούτου και πεδίο γεωπολιτικού ανταγωνισμού, ενώ χρησιμοποιεί τη Λιβύη ως προέκταση της «Γαλάζιας Πατρίδας». Επιδιώκει να έχει τον τελευταίο λόγο σε κάθε εξέλιξη στη Μεσόγειο, αλλά οι κινήσεις της φτάνουν στα όριά τους. Παρά ταύτα, η Αθήνα περιορίζεται στο ρόλο του «σταθερού εταίρου», επαναλαμβάνοντας το ρεφρέν περί διεθνούς δικαίου χωρίς να διεκδικεί αποφασιστικά τα δικαιώματά της.
Η πραγματικότητα είναι πως το διεθνές δίκαιο, αν και θεμέλιο για μια μη αναθεωρητική δύναμη όπως η Ελλάδα, δεν αρκεί σε μια εποχή γεωπολιτικής ρευστότητας. Χρειάζεται πιο ευέλικτη και επιθετική διπλωματική στάση, αξιοποίηση των αδυναμιών της Τουρκίας και προσέγγιση με χώρες των οποίων τα συμφέροντα δεν ταυτίζονται με της Άγκυρας. Η Τουρκία είναι εσωτερικά διχασμένη, εξαρτημένη και αναξιόπιστη· το «προνόμιό» της να καθορίζει τους όρους του παιχνιδιού περιορίζεται.
Μπροστά σε αυτή την εικόνα, η Ελλάδα έχει περιθώρια διπλωματικής κινητικότητας. Η πλεονεξία της Τουρκίας θα τη φέρει αναπόφευκτα αντιμέτωπη με άλλες δυνάμεις της περιοχής. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ιταλία αναδεικνύεται ως υπολογίσιμος παίκτης. Επιχειρεί να διαδραματίσει ρόλο στην Αφρική, διεκδικώντας θέση «γέφυρας» Ευρώπης–Αφρικής, περιοχή όπου και η Άγκυρα διεκδικεί παρουσία. Η στενή παρακολούθηση των εξελίξεων και η αξιοποίηση ευκαιριών συνεργασίας με τη Ρώμη, σε συνδυασμό με τις πρόσφατες αμυντικές συμφωνίες (όπως η αγορά φρεγατών), μπορούν να δημιουργήσουν ένα πλαίσιο διπλωματικής και στρατηγικής σύγκλισης.
Η Ελλάδα, αν επενδύσει αποφασιστικά στο δυναμικό της διπλωματίας της, μπορεί να αναβαθμίσει τη θέση της στη Μεσόγειο και να πάψει να εμφανίζεται απλός παρατηρητής· να γίνει παράγοντας της εξίσωσης.
πηγή:εφημερίδα Θεσσαλονίκη
Του Παντελή Σαββίδη
Διασχίζοντας έναν δρόμο εξαιρετικής φυσικής ομορφιάς που χαράχθηκε επι Μεταξά συνειδητοποιείς την μοναξιά- και την ερημιά- της ελληνικής επαρχίας.
Χιλιόμετρα χωρίς ψυχή, πινακίδες που λείπουν εκεί που τις χρειάζεσαι, GPS που σε ρίχνει σε χωματόδρομους, χωριά που διασχίζεις χωρίς να συναντάς άνθρωπο. Όταν επιτέλους φτάνεις, στο συνέδριο, η πραγματική «θεματική» δεν είναι το νερό: είναι η εγκατάλειψη.
Μέσα στην αίθουσα, παρελαύνουν ευρωβουλευτές, βουλευτές, στελέχη. Η ρητορική είναι γνώριμη: μια Ελλάδα πρωτοπόρα, ένα κράτος που σχεδιάζει, που στηρίζει. Έξω όμως –εκεί που ζουν οι άνθρωποι– το αντίστροφο: ο πρωτογενής τομέας παρακμάζει, οι υποδομές σαπίζουν, ο πληθυσμός γερνά και φεύγει, τα σχολεία αδειάζουν. Η «εντροπία» της περιφέρειας τείνει στο άπειρο. Η Αθήνα, σαν αποκλειστική μητρόπολη, συγκεντρώνει εξουσία, πόρους, προσοχή. Η υπόλοιπη χώρα λειτουργεί ως αποικία της για εισροή πρώτων υλών, φθηνών ψήφων και σιωπηλής ανοχής.
Το Νευροκόπι είναι εμβληματικό. Ορεινό, ακριτικό, σκληρό κλίμα, ενεργειακή φτώχεια, δημογραφική καθίζηση. Είκοσι οικισμοί σκορπισμένοι σε τεράστια έκταση, με πληθυσμό που κατρακυλά και μεσαία ηλικία που ανεβαίνει. Παιδιά μεταφέρονται καθημερινά με λεωφορεία σε μεγαλύτερους οικισμούς για να μορφωθούν, ενώ υπέροχα ιστορικά κτίρια στα χωριά ρημάζουν. Ο πολιτισμός της υπαίθρου ξεθωριάζει, μαζί με τα καφενεία που κλείνουν και τα σπίτια που μπαζώνονται.
Και όμως, δίπλα στο Νευροκόπι βρίσκεται ο Θησαυρός – κυριολεκτικά. Ένα υδροηλεκτρικό έργο που τροφοδοτεί με ρεύμα το σύστημα, χωρίς οι κάτοικοι να απολαμβάνουν κανένα στοχευμένο αντισταθμιστικό όφελος, κανένα ειδικό τιμολόγιο για το ψύχος, καμία τεχνική υποστήριξη για ενεργειακή αυτονομία. Πληρώνουν ακριβά την ενέργεια που παράγεται στην αυλή τους. Αν αυτό δεν είναι ενεργειακή αδικία, τι είναι; Σε παλαιότερη επίσκεψή μου στην κωμόπολη αυτή είχα πληροφορηθεί πως για τον χειμώνα χρειάζονται ένα χρηματικό ποσό μεταξύ 5 και 10 χιλιάδων ευρώ για να ζεσταθούν! Χωρίς κρατική βοήθεια. Αν είναι δυνατόν!
Στην αγροτική οικονομία, οι πληγές είναι γνωστές και επιδεινούμενες. Η πατάτα Νευροκοπίου –σήμα ποιότητας– και το φασόλι υποχωρούν μπροστά στη λειψυδρία, στο ακριβό νερό, στη διάλυση των αρδευτικών δικτύων. Το φράγμα Λευκογείων δεν καλύπτει τις ανάγκες, οι παραγωγοί καταφεύγουν σε ιδιωτικές γεωτρήσεις με δυσβάστακτο κόστος, οι καλλιέργειες συρρικνώνονται. Όσο για την κτηνοτροφία, ασθένειες και έλλειψη πρόληψης ξηλώνουν κοπάδια και εισοδήματα. Πάνω απ’ όλα, λείπει σχέδιο: αποθήκευση, μεταποίηση, συλλογικές εμπορικές δομές, σύγχρονη πιστοποίηση. Χωρίς αυτά, ακόμη και τα καλύτερα προϊόντα χάνουν αξία.
Η φορολογική πολιτική ολοκληρώνει την αδικία. Το Νευροκόπι –όπως και δεκάδες ηπειρωτικές ακριτικές ζώνες– πληρώνει συντελεστές σαν να ήταν Μύκονος, χωρίς καμία χωρική διαφοροποίηση, χωρίς κίνητρα εγκατάστασης νέων, χωρίς εργαλείο προσέλκυσης επενδύσεων μικρής κλίμακας. Όταν υπάρχουν εξαγγελίες για μειωμένο ΦΠΑ, αυτές αφορούν συνήθως νησιά ή ειδικές κατηγορίες, αφήνοντας την ορεινή ενδοχώρα εκτός. Έτσι, η Αθήνα τιμολογεί οριζόντια και η περιφέρεια πληρώνει κάθετη φτωχοποίηση.
Κι έπειτα έρχεται το σκάνδαλο. ΟΠΕΚΕΠΕ: ο οργανισμός που έπρεπε να εγγυάται διαφάνεια στις ενισχύσεις γίνεται καθρέφτης κακοδιαχείρισης. Τα χρήματα των αγροτών καθυστερούν ή χάνονται στον βάλτο της γραφειοκρατίας, η αξιοπιστία της χώρας τραυματίζεται, οι μελλοντικές χρηματοδοτήσεις κινδυνεύουν. Στην πράξη, η περιφέρεια χρηματοδοτεί την πελατειακή νομιμοποίηση της μητρόπολης που την απομυζά.
Ας μην κοροϊδευόμαστε: το πρόβλημα δεν είναι ένα «τυχαίο λάθος πολιτικής». Είναι το αποτέλεσμα ενός αθηνοκεντρικού συστήματος που στήθηκε για να συγκεντρώνει την ισχύ. Η ιδεολογία του είναι μία: κατοχή και νομή της εξουσίας από μια κλειστή κάστα πολιτικοοικονομικού προσωπικού, με μια διανόηση και δημοσιογραφία που συχνά παρέχουν άλλοθι. Όταν η περιφέρεια γίνεται απλώς «χώρος» –κι όχι τόπος– τότε οι άνθρωποι της παύουν να είναι πολίτες και γίνονται υπήκοοι. Αυτό είναι αποικιοκρατία εσωτερικού τύπου.
Υπάρχει αντίδοτο; Ναι, αλλά απαιτεί θάρρος και μετατόπιση κέντρου βάρους: ενθάρρυνση των κατοίκων του λεκανοπεδίου να εγκατασταθούν στην περιφέρεια. Αλλά αυτό δεν πρόκειται να γίνει. Γι αυτό, μαζί με το δημογραφικό, η Ελλάδα πεθαίνει.
Όσο η Αθήνα θα συμπεριφέρεται ως μητρόπολη με την επαρχία ως αποικία, τόσο η Ελλάδα θα μικραίνει –σε έκταση νοήματος, όχι μόνο σε αριθμούς.
Ο κόσμος αλλάζει. Η Ελλάδα μπορεί; Μπορεί αν απο-αποικιοποιήσει το εσωτερικό της. Αν μετατρέψει κωμοπόλεις σαν το Νευροκόπι από καθρέφτη παρακμής σε πύλη ανάκαμψης. Αν ξαναφτιάξει Τόπο. Αλλιώς, θα συνεχίσουμε να χαράσσουμε δρόμους που δεν οδηγούν πουθενά και να κάνουμε συνέδρια για να ξεχνάμε προς τα πού βαδίζουμε. Και τότε, το ερώτημα «Πού οδηγείται η Πατρίς;» θα πάψει να είναι ρητορικό. Θα είναι η τελευταία μας απορία.
πηγή : εφημερίδα “Θεσσαλονίκη”
του Δημήτρη Τσαϊλά, Υποναυάρχου ε.α.
Το σύγχρονο διεθνές σύστημα διέπεται από μια απλή αλήθεια: τα έθνη τελικά εξαρτώνται από τον εαυτό τους. Ακόμα και σε μια εποχή συμμαχιών και συνεργασιών, η αρχή της αυτοβοήθειας παραμένει αμετάβλητη. Κάθε κράτος πρέπει να ενεργεί για να προστατεύσει τα δικά του συμφέροντα, επειδή καμία συμμαχία, όσο φιλική ή ιστορική κι αν είναι, δεν μπορεί να εγγυηθεί ασφάλεια ή ευημερία.
Αυτή η αλήθεια έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα σήμερα. Οι πρόσφατες δυσκολίες της Τουρκίας στις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον, συμβολιζόμενες από την αδυναμία του Προέδρου Ερντογάν να εξασφαλίσει όλα όσα επιδίωκε από τη συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ, έχουν χαιρετιστεί στην Αθήνα ως «καλά νέα». Ωστόσο, αν η Ελλάδα δεν κινηθεί γρήγορα για να αξιοποιήσει αυτές τις εξελίξεις, αυτά τα καλά νέα θα παραμείνουν λίγο περισσότερο από ένας τίτλος.
Μια μεταβαλλόμενη σχέση μεταξύ Άγκυρας και Ουάσιγκτον
Η σχέση της Τουρκίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκεται σε μια ήσυχη αλλά θεμελιώδη μεταμόρφωση. Η προσφορά της Άγκυρας για ένα «πακέτο 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων» για την εξασφάλιση μιας υψηλού προφίλ συνάντησης με τον Τραμπ αποκαλύπτει τον βαθμό στον οποίο εξακολουθεί να εκτιμά τους δεσμούς της με την Ουάσιγκτον. Παρά το φλερτ της με τη Μόσχα, μέσω της πυρηνικής συνεργασίας και της μεγάλης εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο, η Τουρκία δεν επιδιώκει να εγκαταλείψει τη Δύση. Επιδιώκει να ασκήσει πίεση.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, ωστόσο, έχουν γίνει λιγότερο ανεκτικές σε μια τέτοια εξισορρόπηση. Υπό τον Τραμπ, η Ουάσιγκτον διεύρυνε τις απαιτήσεις της. Η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα μαχητικών αεροσκαφών F-35 εξαρτάται πλέον όχι μόνο από την κατάργηση του ρωσικού συστήματος S-400, αλλά και από τη μείωση της ευρύτερης εξάρτησης της Άγκυρας από τη Μόσχα. Εν ολίγοις, οι ΗΠΑ αναμένουν τώρα σαφή ευθυγράμμιση.
Αυτό σηματοδοτεί μια σημαντική μετατόπιση. Το παλιό πλαίσιο της αλληλεγγύης του ΝΑΤΟ έχει δώσει τη θέση του σε έναν πιο συναλλακτικό κόσμο, έναν κόσμο όπου οι συμμαχίες είναι ρευστές και οι υποχρεώσεις εξαρτημένες. Σε αυτό το αβέβαιο περιβάλλον, κάθε χώρα πρέπει να ενεργεί με σαφήνεια και σκοπό για να διαφυλάξει την εθνική της θέση.
Η ελληνική ευκαιρία — αν επιλέξουμε να την εκμεταλλευτούμε
Για την Ελλάδα, η εξελισσόμενη δυναμική ΗΠΑ-Τουρκίας προσφέρει ένα άνοιγμα, αλλά όχι μια εγγύηση. Η Ουάσιγκτον σαφώς αναζητά αξιόπιστους εταίρους στην Ανατολική Μεσόγειο, κράτη που μπορούν να συνδυάσουν σταθερότητα, δημοκρατική νομιμότητα και προθυμία να επωμιστούν την περιφερειακή ευθύνη.
Εάν η αξιοπιστία της Τουρκίας ως στρατηγικού εταίρου αμφισβητείται, η Ελλάδα έχει τα προσόντα να κάνει ένα βήμα μπροστά. Ωστόσο, αυτό δεν θα συμβεί εξ ορισμού. Απαιτείται πρωτοβουλία, διπλωματία και στρατηγική αυτοπεποίθηση.
Δύο μονοπάτια ξεχωρίζουν.
Καταρχάς, η Ελλάδα μπορεί να αναλάβει έναν εποικοδομητικό περιφερειακό ρόλο αξιοποιώντας το μοναδικό διπλωματικό της δίκτυο. Η εμβάθυνση της συνεργασίας μας με το Ισραήλ, σε συνδυασμό με τους ιστορικούς δεσμούς με τον αραβικό κόσμο, δίνει στην Αθήνα μια σπάνια δυνατότητα επικοινωνίας με όλες τις πλευρές. Καθώς οι συζητήσεις για το μέλλον της Γάζας και την περιφερειακή ασφάλεια εντείνονται, η Ελλάδα θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως γέφυρα με μια φωνή μετριοπάθειας και αξιοπιστίας.
Δεύτερον, η Ελλάδα πρέπει να είναι έτοιμη να υπερασπιστεί αποφασιστικά τα συμφέροντά της όταν αμφισβητηθούν, όπως με την ανακοινωθείσα έξοδο της Τουρκίας με το ερευνητικό σκάφος Piri Reis στο Αιγαίο. Η αντίδραση της Αθήνας θα παρακολουθείται στενά, όχι μόνο από την Άγκυρα, αλλά και από την Ουάσιγκτον και τις Βρυξέλλες, ως μέτρο της ετοιμότητάς μας να δράσουμε ως περιφερειακός σταθεροποιητής και όχι ως αντιδραστικός θεατής.
Συμπέρασμα
Οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούν τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, την Ανατολική Μεσόγειο και τη χερσόνησο της Ανατολίας ως έναν διασυνδεδεμένο στρατηγικό χώρο που απαιτεί διαχείριση. Εάν η Τουρκία δεν μπορεί, ή δεν θέλει, να παίξει αυτόν τον ρόλο, κάποιος άλλος πρέπει. Η Ελλάδα έχει το ιστορικό βάθος, τη θεσμική ωριμότητα και τη διεθνή αξιοπιστία για να το κάνει. Αλλά η ηγεσία δεν χαρίζεται ποτέ. Κερδίζεται μέσω της δράσης.
Όλοι γνωρίζουν τη λαϊκή ρήση, «Μεγάλα καράβια, μεγάλες φουρτούνες». Αν η Ελλάδα επιθυμεί να είναι ένα «μεγάλο καράβι» σε αυτά τα ταραγμένα νερά, πρέπει να είναι έτοιμη να πλοηγηθεί μέσα στις καταιγίδες που αναπόφευκτα φέρνει η ηγεσία.
Το στρατηγικό μας περιβάλλον μεταβάλλεται ραγδαία. Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν η Ελλάδα μπορεί να διαδραματίσει μεγαλύτερο ρόλο στην περιοχή, αλλά αν έχουμε την αυτοπεποίθηση και τον συντονισμό για να το επιλέξουμε .
Ο καιρός της παθητικής αισιοδοξίας έχει τελειώσει. Το τι θα ακολουθήσει εξαρτάται από τη δική μας θέληση και όραμα.
*Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Σήμερα είναι συνεργάτης και ερευνητής του Institute for National and International Security(INIS), και του Strategy International (SI) και του Research Institute for European and American Studies (RIEAS).
Το νέο βιβλίο του Β. Κασκαρέλη, «Η Ελληνική Τέλεια Καταιγίδα 2004-2013» (εκδόσεις Μεταίχμιο), κυκλοφορεί ήδη και θα παρουσιαστεί τη Δευτέρα 6 Οκτωβρίου στις 8.30 μ.μ., στο Public Café, στην Πλατεία Συντάγματος. Για το βιβλίο θα μιλήσουν ο διευθυντής της Καθημερινής Αλέξης Παπαχελάς και ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Κωνσταντίνος Φίλης, ενώ ο συγγραφέας Βασίλης Κασκαρέλης θα υπογράψει αντίτυπα του βιβλίου του.
Η διαδρομή του Β. Κασκαρέλη στη διπλωματία συνδέθηκε με τις μεγάλες κοσμοϊστορικές αλλαγές των τελευταίων δεκαετιών: την περίοδο μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο (1974) και το «Βυθίσατε το Χόρα» (1976) από την Πρεσβεία στην Άγκυρα· τη μονομερή ανακήρυξη της «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου» (1983) και την κρίση με το τουρκικό ερευνητικό σκάφος Piri Reis στο Αιγαίο (1987) από την Πρεσβεία στη Λευκωσία· την πτώση του Τείχους του Βερολίνου (1989) και την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης (1990) από την Ελληνική Στρατιωτική Αποστολή στο Δυτικό Βερολίνο· τον πόλεμο στα Δυτικά Βαλκάνια (1999) από τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία στον ΟΗΕ· το τρομοκρατικό κτύπημα της 11ης Σεπτεμβρίου 2001· τους πολέμους στο Αφγανιστάν (2001) και στο Ιράκ (2003) από τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία στο ΝΑΤΟ· καθώς και την απόρριψη του Σχεδίου Ανάν για το Κυπριακό (2004) και τις διευρύνσεις του ΝΑΤΟ (2004) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2004) από τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Μια θαυμαστη πορεία που συνδέθηκε με όλα τα μεγάλα γεγονότα των τελευταίων πέντε δεκαετιών. Ο Β. Κασκαρέλης, όμως, βρήκε την υπομονή και τη θέληση να καταγράψει με αναλυτικό, αλλά και με ιδιαίτερα γλαφυρό και καθαρό τρόπο, τα διπλωματικά παζάρια, τις μικρές και μεγάλες διπλωματικές μάχες, αλλά και τη συνειδητοποίησή , υπηρετώντας τόσα χρόνια στα κέντρα λήψης αποφάσεων, των λόγων που η Ελλάδα οδηγήθηκε στο κέντρο της τέλειας καταιγίδας.
Η συνεισφορά του και με το δεύτερο βιβλίο του είναι σημαντική, καθώς αποκαλύπτει άγνωστα παρασκήνια σε κρίσιμες διαβουλεύσεις με τους Ευρωπαίους εταίρους αλλά και τους Αμερικανούς και αναδεικνύει τις μεγάλες αδυναμίες της χώρας, τις οποίες, ως διπλωμάτης που υπηρετεί την πατρίδα στο εξωτερικό, βλέπει πολύ πιο καθαρά και χωρίς εξωραϊσμούς.
Αρκετά από τα σημεία του βιβλίου μπορεί να εγείρουν ενστάσεις, όπως η επικριτική στάση του απέναντι στη Λευκωσία για την απόρριψη του Σχεδίου Ανάν, καθώς και η αντίληψη που με την εμπειρία του καταθέτει, ότι τα ζητήματα στην εξωτερική πολιτική πρέπει να επιλύονται, γιατί αλλιώς κακοφορμίζουν.
«Όταν τα αναλογίζεσαι, αφού εγκαταλείψεις τον στίβο, συνειδητοποιείς ότι αποφάσεις που αλλάζουν τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων λαμβάνονται με μια εντυπωσιακή ηρεμία και ρεαλισμό που βασίζεται στην κυνική λογική. Όσο κι αν ακούγεται περίεργο, σε αυτή τη βάση στηρίζεται η πολυμερής μάχιμη διπλωματία, διότι η Ιστορία διδάσκει ότι οι συναισθηματικές πατριωτικές εξάρσεις οδηγούν σε λανθασμένες εκτιμήσεις και αποφάσεις, οι οποίες τελικά προκαλούν πολύ μεγαλύτερες καταστροφές στη χώρα και κατ’ επέκταση στους απλούς πολίτες».
Τις συνταρακτικές ιστορικές εξελίξεις που έζησα το διάστημα 2000–2004 στο ΝΑΤΟ τις κατέγραψα στα προηγούμενα βιβλία μου. Στο νέο βιβλίο κατέγραψα με λεπτομέρειες όσα έζησα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στις ΗΠΑ. Λεπτομέρειες ίσως κουραστικές, αλλά απαραίτητες για την πλήρη εικόνα και την ευκολότερη δυνατή κατανόηση από τους αναγνώστες όσων προηγήθηκαν της «Ελληνικής Τέλειας Καταιγίδας» και της εκδήλωσής της, η οποία έπληξε ανελέητα την πολιτική, οικονομική και κοινωνική καθημερινότητα της Ελλάδας.
Και αυτή η εξέλιξη ήταν προδιαγεγραμμένη και αναμενόμενη. Ο λόγος απλός: οι επί δεκαετίες εσωκομματικές τακτικές με στόχο τον προσπορισμό ψήφων, η αναποτελεσματική λειτουργία του δημόσιου τομέα, οι μικροπολιτικές και εσωκομματικές ισορροπίες για την αποφυγή μετωπικών συγκρούσεων με γνωστά οικονομικά και συντεχνιακά συμφέροντα και, παράλληλα, η αδιαφορία ή η άγνοια ακόμα και βασικών διαδικασιών του πολύπλοκου μηχανισμού των Βρυξελλών από την πλειονότητα των πολιτικών.
Στις προσωπικές και ανοικτές συζητήσεις μου στο εξωτερικό με τους Πρωθυπουργούς της χώρας (συνεργάστηκα προσωπικά και σε τακτική βάση με πέντε Πρωθυπουργούς), πάντα έλεγα τα πράγματα όπως τα έβλεπα και έκανα έντονη κριτική για την απογοητευτική κατάσταση που επικρατούσε στη χώρα. Όταν εστίαζα στην οικονομική κρίση, μου έλεγαν: «Βασίλη, υπερβάλλεις. Δες τι γίνεται στην Ιρλανδία, στην Πορτογαλία». Απαντούσα: «Ναι, αλλά στην Ιρλανδία έχουν πρόβλημα στον τραπεζικό τομέα, στην Πορτογαλία στη δημόσια διοίκηση. Εμείς στην Ελλάδα έχουμε προβλήματα από τη μία άκρη στην άλλη· στα δικαστήρια, στα πανεπιστήμια, στα νοσοκομεία, στις δημόσιες μεταφορές, στη δημόσια τάξη, στις εφορίες, στους δήμους, στη δημόσια διοίκηση, για να αναφέρω ενδεικτικά μόνο ορισμένα».
Σημειωτέον ότι ιδιαίτερα σοβαρό είναι το θέμα της νοοτροπίας «ο καθένας για τον εαυτό του». Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι δύο άλλες χώρες ξεπέρασαν γρήγορα την κρίση. Οι Ιρλανδοί δέχθηκαν, χωρίς διαμαρτυρίες και διαδηλώσεις, να εξοφλήσουν μέσω των φόρων τους τα χρέη των τραπεζών, για το καλό του συνόλου. Οι Πορτογάλοι μπήκαν την ίδια εποχή με την Ελλάδα στα μνημόνια, αλλά βγήκαν μόλις τρία χρόνια μετά την επιβολή τους».
Η Ελλάδα και η «Τέλεια Καταιγίδα»
«Η Ελλάδα χρειάστηκε δώδεκα χρόνια (έως το 2022), και ακόμη βέβαια προσπαθεί να χειριστεί το χρέος, το οποίο το 2024 ανερχόταν σε 405 δισ. ευρώ ή στο 152% του ΑΕΠ. Αν και δεν δεχόμαστε εύκολα την κριτική, κυρίως όταν προέρχεται από ξένους, αντιγράφω —επειδή δυστυχώς πιστεύω ότι αποδίδει πιστά την εικόνα της κατάστασης— όσα έγραφε ο Αμερικανός δημοσιογράφος Michael Lewis:
«Αυτή η χώρα δεν λειτουργεί συλλογικά. Λειτουργεί ως συνονθύλευμα από εξατομικευμένα μόρια, που καθένα έχει μάθει να επιδιώκει τα ατομικά του συμφέροντα σε βάρος του κοινού καλού».
Επίσης, όταν έκανα κριτική για τη διαφθορά που επικρατεί μεταξύ δημόσιων και επιχειρηματικών συμφερόντων, η απάντηση των συνομιλητών μου ήταν: «Αυτά γίνονται και σε σοβαρές, δημοκρατικές και καλά οργανωμένες χώρες. Δύσκολα αποφεύγονται». Η δική μου απάντηση ήταν: «Συμφωνώ, αλλά στις σοβαρές χώρες υπάρχουν “κόκκινες γραμμές” και όποιος αποφασίσει να τις περάσει υφίσταται τις συνέπειες».
Και έφερνα ως παράδειγμα την Πολιτεία του Ιλινόις (Σικάγο) στις ΗΠΑ, αντίστοιχη σε έκταση και πληθυσμό με την Ελλάδα, με τεράστια για τα ελληνικά δεδομένα οικονομία (1 τρισ. δολάρια το 2022), η οποία διοικείται από έναν Κυβερνήτη, αντίστοιχο με τον Πρωθυπουργό. Η διαφθορά εκεί ήταν και είναι ιστορικά διαδεδομένη. Όμως η ουσιαστική διαφορά είναι ότι τουλάχιστον από το 2000 αξιωματούχοι με ευρύτατη εξουσία —μεταξύ των οποίων τέσσερις Κυβερνήτες, μέλη της τοπικής Κυβέρνησης και της Γερουσίας, ακόμα και Ανώτατος Δικαστής— βρίσκονται έγκλειστοι, με τις γνωστές πορτοκαλί στολές και χωρίς καμία ειδική μεταχείριση, σε ομοσπονδιακές φυλακές.
Στην Ελλάδα, από όσο θυμάμαι, μόνο ένας πολιτικός κατέληξε στη φυλακή, και αυτό για οφθαλμοφανή διαφθορά: ο Άκης Τσοχατζόπουλος, ο οποίος καταδικάστηκε από το «ταχύτατο» δικαστικό μας σύστημα το 2012, δηλαδή δέκα χρόνια μετά την υπουργική του θητεία στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, σε ποινή κάθειρξης είκοσι ετών, και αφέθηκε ελεύθερος μετά από έξι χρόνια, το 2018. Αυτό, πιστεύω, συνοψίζει όλα όσα υποστήριξα πιο πάνω.»
Η εικόνα που αποτυπώνει ο Β. Κασκαρέλης είναι δραματική και ίσως αποκαλυπτική για το τι έφταιξε και οδήγησε την Ελλάδα στη χρεοκοπία. Διαφθορά, ερασιτεχνισμός, αδιαφορία για την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων, αλλά και η αντίληψη ότι «εύκολα κοροϊδεύουμε τους Ευρωπαίους». Ο έμπειρος διπλωμάτης καταγράφει στο βιβλίο του, εξαντλητικά και γλαφυρά πολλές φορές, τον επιπόλαιο και ελαφρύ τρόπο με τον οποίο Έλληνες υπουργοί χειρίστηκαν μείζονος σημασίας ζητήματα με τις Βρυξέλλες, ενδιαφερόμενοι αποκλειστικά για την ψηφοθηρία.. Είναι ενδεικτικές οι εξιστορήσεις του Β. Κασκαρέλη για δύο περιστατικά, όταν ο τότε Υπουργός Γεωργίας Σ. Χατζηγάκης έφτασε στις Βρυξέλλες για να διαπραγματευτεί το πακέτο των 500 εκατομμυρίων που είχε υποσχεθεί η κυβέρνηση, ενώ η Κομισιόν προειδοποιούσε ότι κάτι τέτοιο ήταν παράνομο.
«Με ειδοποιεί (ο Σ. Χατζηγάκης) ότι θα έρθει με δύο συμβούλους του. Τελικά, εμφανίζεται με δύο νεαρές δεσποινίδες: η μία ανιψιά του, χωρίς απολύτως καμία επαγγελματική εμπειρία, “για να μαθαίνει”, και η δεύτερη “με πλούσια εμπειρία” στα ευρωπαϊκά, που τελικά αποδείχθηκε ότι επρόκειτο απλώς για μία πεντάμηνη πρακτική άσκηση στις Βρυξέλλες».
Αυτά ήταν οι πρακτικές που είδαμε να αναβιώνουν τώρα με τον ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά καταγράφονται και άλλα τέτοια περιστατικά με τα ευρωπαϊκά κονδύλια στον αμαρτωλό ΟΣΕ, τον Νηογνώμονα, αλλά και τα κονδύλια για τα έργα υποδομής.
«Ενδεικτικό παράδειγμα της καταστροφικής διαχείρισης κρίσιμων θεμάτων είναι το ακόλουθο: Το σημαντικότερο ποσοστό των κονδυλίων των ΚΠΣ προοριζόταν για την αναβάθμιση των υποδομών της χώρας. Θα περίμενε κανείς ότι οι αρμόδιοι υπουργοί θα μετείχαν ενεργά (διαπραγματεύσεις, παρεμβάσεις, δημιουργία σχέσεων με ξένους ομολόγους) στις μηνιαίες υπουργικές συνεδριάσεις στις Βρυξέλλες, προκειμένου να διαμορφώσουν ένα θετικό κλίμα για τα ελληνικού ενδιαφέροντος θέματα. Τα σχεδόν έξι χρόνια της θητείας μου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο “Σαρακατσάνος” –όπως αναφερόταν με υπερηφάνεια– Υπουργός Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων Γιώργος Σουφλιάς δεν πάτησε ούτε μία φορά το πόδι του στις Βρυξέλλες. Περιττεύει κάθε σχόλιο…».
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η εκτίμηση που διατυπώνει ο Β. Κασκαρέλης για μια κομβική στιγμή των ελληνοτουρκικών το 2004, όταν η τότε νέα κυβέρνηση Κώστα Καραμανλή «εγκατέλειψε» το Ελσίνκι και τον δρόμο που είχε ανοίξει το 1999 για παραπομπή στη Χάγη. Ο ίδιος, από τη θέση του Μόνιμου Αντιπροσώπου στην Ε.Ε., χειρίστηκε όλες τις δύσκολες διαπραγματεύσεις εκείνης της περιόδου.
«Πολλά έχουν γραφτεί για την αδυναμία της Κυβέρνησης Κώστα Καραμανλή να χειριστεί τα σχετικά με την Τουρκία θέματα και ειδικότερα τα Συμπεράσματα του Ελσίνκι (1999). Αυτό που εξανάγκασε την Αθήνα στην περιθωριοποίηση των αποφάσεων του Ελσίνκι ήταν η τακτική που ακολουθήθηκε εκείνη την κρίσιμη περίοδο από την Κύπρο και κατέληξε στην απόρριψη του Σχεδίου Ανάν. Κατά γενική ομολογία, την περίοδο εκείνη η Λευκωσία είχε μια κρυφή ατζέντα και έναντι της Αθήνας, ελπίζοντας ότι θα έβγαινε κερδισμένη από το “blame game” που πίστευε πως είχε στήσει σε βάρος της Τουρκίας.
Αποδείχθηκε στην πράξη ότι όλοι οι υπολογισμοί της ήταν λάθος. Το αποτέλεσμα ήταν ότι για μία ακόμα φορά η Αθήνα επωμίστηκε τις ευθύνες, και όλες οι κινήσεις εστιάστηκαν στο να μην εκτροχιαστεί η ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Από την άλλη πλευρά, και για τη συμπλήρωση της εικόνας, τη μεγαλύτερη ευθύνη για τη συντήρηση της έντασης με τη γειτονική χώρα και για την ατολμία επίλυσης —έστω και μέρους— των προβλημάτων, τη φέρει η Αθήνα. Όπως υποστήριζα ήδη από τη δεκαετία του 1990, λόγω φόβου και αδυναμίας των κυβερνήσεων να χειριστούν και να αντιμετωπίσουν τον βέβαιο εσωτερικό αρνητικό αντίκτυπο, εξαιτίας της επί δεκαετίες πλύσης εγκεφάλου για τα «αδιαπραγμάτευτα εθνικά κυριαρχικά δικαιώματα», χάθηκαν πολλές ευκαιρίες. Το αποτέλεσμα ήταν ο πολλαπλασιασμός των διαφορών, που προκάλεσαν άσκοπες εντάσεις.
Η άτολμη συντήρηση των διαφορών επί δεκαετίες είχε ως μοναδικό αποτέλεσμα τη μεγέθυνση και την κατακόρυφη αύξησή τους, με τη συνακόλουθη πρόκληση αναταράξεων και νέων, de facto, ανεπιθύμητων και κατά πολύ πιο πολύπλοκων προβλημάτων. Τα δε νέα δεδομένα που διαμορφώνονται μετά τις πολεμικές επιχειρήσεις και τις συνακόλουθες ανακατατάξεις στη Μέση Ανατολή, την περαιτέρω αναβάθμιση της Τουρκίας ως περιφερειακής δύναμης, καθώς και η εκλογή του Προέδρου Τραμπ, θα επιδεινώσουν το κλίμα και θα οδηγήσουν σε πολύ χειρότερες καταστάσεις.
Η κριτική περί ενδοτισμού, που αναπαράγεται σε κάθε κρίσιμη διπλωματική εξέλιξη από την ασφάλεια του «γραφείου» και πίσω από την πρώτη γραμμή, είναι εύκολη. Στην Ιστορία, όμως, έχει μείνει το όνομα του Ελευθερίου Βενιζέλου, ο οποίος, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, την ισοπέδωση των στρατιωτικών δομών και το τεράστιο κύμα προσφύγων που άλλαξε την εικόνα της Ελλάδας, συναντήθηκε με τον τότε Πρόεδρο Κεμάλ Ατατούρκ και τον Πρωθυπουργό Ισμέτ Ινονού στην Άγκυρα, τον Οκτώβριο του 1930, και υπέγραψαν διμερές Σύμφωνο Φιλίας. Επιπλέον, το ίδιο έτος πρότεινε τον Ατατούρκ για το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης.
Ένα άλλο γεγονός που δείχνει ότι οι τολμηρές πολιτικές αποφάσεις μπορούν να αλλάξουν τη δυναμική των κρατών είναι το ακόλουθο: Κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου η Γαλλία είχε 1,3 εκατομμύρια απώλειες στρατιωτικών, το 16% του ανδρικού πληθυσμού, ενώ η Γερμανία 4,2 εκατομμύρια. Στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο η Γαλλία είχε 1,3 εκατομμύρια απώλειες και η Γερμανία 2,1 εκατομμύρια. Σε αυτά τα νούμερα θα πρέπει να προστεθεί και ο τεράστιος αριθμός τραυματιών και προσφύγων, καθώς και η αλλαγή συνόρων και ονομάτων πόλεων. Μετά, όμως, το τέλος των πολέμων, και παρά τις συγκλονιστικά μεγάλες απώλειες, κατόρθωσαν όχι μόνο να παραμερίσουν τις διαφορές, αλλά και να καταστούν ο «γαλλογερμανικός πολιτικός και οικονομικός άξονας» της Ευρώπης. Αυτά για την Ιστορία.
Αν και μπορεί να ακούγεται κουραστικό, επαναλαμβάνω: η ελληνική πλευρά, λόγω φοβίας και έλλειψης συγκεκριμένης πολιτικής, η οποία οδήγησε σε αδράνεια, δεν επωφελήθηκε από τις δυνατότητες που είχε, ώστε να αποτελέσει καθοριστικό παίκτη στη διαμόρφωση των εξελίξεων στη γειτονιά της…».
Ο Β. Κασκαρέλης, στον επίλογο του βιβλίου του, εμφανίζεται ανήσυχος για την επόμενη μέρα και για το μέλλον της ίδιας της Ευρώπης. Γιατί η «τέλεια καταιγίδα» δεν αφορά πια μόνο την Ελλάδα:
«Οι συνθήκες που διαμορφώνονται διεθνώς, με την άνοδο της πολιτικής και οικονομικής ισχύος νέων δυνάμεων (BRICS – Brazil, Russia, India, China, South Africa), επηρεάζουν άμεσα τις παγκόσμιες ισορροπίες. Αν και κατά τα τελευταία ογδόντα χρόνια έχουν αποφευχθεί παγκόσμιοι πόλεμοι, καταγράφονται δεκάδες περιορισμένης έκτασης πολεμικές αναμετρήσεις, που προκαλούν περιφερειακές ανακατατάξεις δυνάμεων και επιρροής. Τα “σύννεφα” όμως πυκνώνουν καθημερινά, και το πόσο θα διαρκέσει αυτή η κατάσταση είναι ένα μεγάλο ερώτημα. Για τον λόγο αυτόν ο ζωτικός χώρος μας, δηλαδή τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα πρέπει άμεσα –διότι έχουν χαθεί τα χρονικά περιθώρια– να αναθεωρήσουν βασικές πολιτικές τους, που σχετίζονται με την αποτελεσματική και γρήγορη λήψη αποφάσεων, τουλάχιστον στους τομείς της οικονομίας και της συλλογικής άμυνας, με τη δημιουργία στρατιωτικών δομών αντίστοιχων των νατοϊκών, ώστε να καταστούν παγκόσμιος παίκτης. Δυστυχώς, όμως, με βάση τα σημερινά δεδομένα, ιδίως μετά την κατάρρευση του γαλλογερμανικού άξονα και την αλλαγή των πολιτικών της Ουάσιγκτον, η εικόνα δεν επιτρέπει ούτε συγκρατημένη αισιοδοξία».
Και, όπως έγραψε ο Θουκυδίδης στην Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου («Διάλογος Μηλίων και Αθηναίων», Βιβλίο 5, κεφ. 89.1):
«τὰ δυνατὰ δὲ οἱ προύχοντες πράσσουσι, καὶ οἱ ἀσθενεῖς ξυγχωροῦσι».
Σε ελεύθερη μετάφραση:
«Οι ισχυροί επιβάλλουν ό,τι τους επιτρέπει η δύναμή τους, και οι αδύναμοι υποχωρούν όσο τους επιβάλλει η αδυναμία τους».
Η Ιστορία θα δείξει…
Ο Γιώργος Κασιμάτης νοσηλευόταν τις τελευταίες ημέρες στο νοσοκομείο Κυθήρων, με προβλήματα στο αναπνευστικό.
Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 93 ετών ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και συνταγματολόγος, Γιώργος Ι. Κασιμάτης.
Γεννηθείς στις 9 Αυγούστου του 1932, ο Γιώργος Κασιμάτης νοσηλευόταν τις τελευταίες ημέρες στο νοσοκομείο Κυθήρων, με προβλήματα στο αναπνευστικό.
Ποιος ήταν ο Γιώργος Κασιμάτης
Ο Γιώργος Κασιμάτης σπούδασε νομική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στα Πανεπιστήμια της Βέρνης και του Μονάχου, όπου έλαβε διδακτορικό δίπλωμα.
Δίδαξε Συνταγματικό Δίκαιο και Πολιτειολογία στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, της οποίας υπήρξε πρόεδρος το διάστημα 1993-1997. Συνταξιοδοτήθηκε το 1999 ως ομότιμος καθηγητής.
Από τον Οκτώβριο του 1981 έως τον Δεκέμβριο του 1988 ήταν διευθυντής του Νομικού γραφείου του πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου, και έβαλε τη σφραγίδα του σε ζητήματα, όπως η αναθεώρηση του Συντάγματος το 1985-1986, και η εθνικοποίηση τμήματος της εκκλησιαστικής περιουσίας το 1987.
Υπήρξε ιδρυτής και διευθυντής του Ινστιτούτου Συνταγματικών Ερευνών, πρόεδρος του Ιονίου Πανεπιστημίου (1985-1990), πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης (1997-1998), αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία.
Το συγγραφικό του έργο ανέρχεται σε εκατοντάδες τίτλων. Επίσης, υπήρξε Επιστημονικός Διευθυντής πολλών επιστημονικών σειρών και εκδόσεων. Οργάνωσε πλήθος επιστημονικών – διεθνών και εθνικών – συνεδρίων, ημερίδων και διαλέξεων στην Αθήνα και έλαβε μέρος σε δεκάδες συνεδρίων στο εξωτερικό. Ο Γιώργος Κασιμάτης διετέλεσε δικηγόρος Αθηνών από το 1960 μέχρι το 2010.
Σύμφωνα με στοιχεία της Ένωσης Εταιρειών Πετρελαίου της Σερβίας (UNKS), οι μέσες τιμές λιανικής πώλησης καυσίμων στις χώρες της περιοχής δείχνουν ότι η Σερβία συγκαταλέγεται στις ακριβότερες αγορές όσον αφορά το ντίζελ , ενώ η βενζίνη βρίσκεται στο ανώτερο τμήμα τιμών, αλλά όχι στο πιο ακριβό.
Βενζίνη: Η Σερβία είναι από τις πιο ακριβές, αλλά πιο κάτω από την Αλβανία και την Ελλάδα
Ντίζελ: Η Σερβία είναι η δεύτερη πιο ακριβή
Οι οδηγοί ντίζελ αισθάνονται τον μεγαλύτερο αντίκτυπο. Η τιμή του ντίζελ EN590 στη Σερβία είναι 1.664 ευρώ , γεγονός που την κατατάσσει ακριβώς πίσω από την Αλβανία, όπου το ντίζελ είναι το πιο ακριβό (1.784 ευρώ).
Συγκριτικά, ένα λίτρο ντίζελ κοστίζει 1.546 ευρώ στην Ελλάδα, 1.533 ευρώ στη Ρουμανία και 1.407 ευρώ στη Σλοβενία.
Η μέση περιφερειακή τιμή είναι 1.440 ευρώ , πράγμα που σημαίνει ότι το ντίζελ στη Σερβία είναι σχεδόν 16% ακριβότερο από τον μέσο όρο.
TNG autogas – Η Σερβία στη μέση
Όσον αφορά το υγραέριο κίνησης (LPG) , η κατάσταση είναι πιο ευνοϊκή: η τιμή στη Σερβία είναι 0,798 ευρώ ανά λίτρο , ενώ η πιο ακριβή είναι στη Σλοβενία (0,886 ευρώ) και την Κροατία (0,856 ευρώ).
Οι χαμηλότερες τιμές καταγράφονται στη Βουλγαρία (0,580 ευρώ) και την Αλβανία (0,634 ευρώ). Η μέση τιμή του υγραερίου κίνησης στην περιοχή είναι 0,734 ευρώ .
Από την άλλη πλευρά, οι τιμές της βενζίνης και της υγραεριοκίνησης είναι υψηλότερες από τον περιφερειακό μέσο όρο, αλλά όχι σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
blic.rs
—
Μην έχετε την παραμικρή αμφιβολία. Ο στολίσκος της συμφοράς, ήταν μια εργολαβία πολιτικής σκοπιμότητας, πλήρως χρηματοδοτημένη από κέντρα που κατά την άποψή μας επιβάλλεται να κατονομαστούν πλήρως και στον βαθμό που έχουν το οποιοδήποτε οικονομικό ή άλλο αποτύπωμα στην χώρα μας, θα πρέπει και να ελεγχθούν εξονυχιστικά…
του Κ. ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
Πολύ δε περισσότερο τώρα, που το Ελληνικό κράτος, είναι αυτό που καλείται εκ των πραγμάτων να εμπλακεί στην διαδικασία του επαναπατρισμού της ομάδας των απερίσκεπτων ανθρώπων, οι οποίοι θεώρησαν ότι – ελέω Θεού – έχουν το δικαίωμα να παρεμβαίνουν, με τον τρόπο που γουστάρουν (κυριολεκτικά) και να επηρεάζουν (με σκοπό να επιδεινώσουν) τις διπλωματικές σχέσεις της χώρας μας με το Ισραήλ.
Από την στιγμή λοιπόν που η συγκεκριμένη επιχείρηση οργανώθηκε και χρηματοδοτήθηκε επαρκώς, ήταν απλώς θέμα ελάχιστου χρόνου το να βρεθούν και οι «χρήσιμοι ηλίθιοι» (ιστορικός όρος Σταλινικής έμπνευσης και κοπής) που, χωρίς δεύτερη σκέψη, θα εξεδήλωναν την προθυμία και την ετοιμότητά τους να πλαισιώσουν το συγκεκριμένο εγχείρημα. Όπερ και εγένετο…
Την ίδια στιγμή, σε ολόκληρη την επικράτεια, στήθηκε ένα υποστηρικτικό σόου οχλαγωγούντων που επικροτούσαν τον συγκεκριμένο «ακτιβιστικό» τσαρλατανισμό και απαιτούσαν (από ποιόν άραγε) να επιτραπεί στον στολίσκο της Hamas-Sumud (όρος που χρησιμοποιήθηκε από το Ισραήλ και βρίσκει απόλυτα σύμφωνο τον γράφοντα), να σπάσει έναν καθ’ όλα νόμιμο, με βάση τα προβλεπόμενα στο εγχειρίδιο του Σαν Ρέμο (San Remo Manual on International Law Applicable to Armed Conflicts at Sea), ναυτικό αποκλεισμό (και μάλιστα με ενεργές πολεμικές επιχειρήσεις, να βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη) και να προσεγγίσει την Γάζα… (Βλέπε σχετικά στην διαδικτυακή εκπομπή των «ΑΝΙΧΝΕΥΣΕΩΝ» τις τοποθετήσεις του Ναυάρχου Δ. Τσαϊλά και στρατηγού Γ. Μπαλτζώη ΕΔΩ)
Και για να μην μένει και καμιά αμφιβολία για την πολιτική πατρότητα του επικοινωνιακού σόου, καλό θα είναι να καταγράψουμε εδώ, τις κραυγές των απερίσκεπτων και εθνικά ανεύθυνων εκπροσώπων της Αριστεράς στην Ελλάδα, που μιλούν για δήθεν «δικαίωμα» του στολίσκου με τις ψαροκασέλες, να σπάσουν τον ΝΟΜΙΜΟ ναυτικό αποκλεισμό και να ελλιμενιστούν σε εμπόλεμη ζώνη, μόνο και μόνο για να εκθέσουν – οι ανόητοι – το Ισραήλ, στα μάτια της Διεθνούς κοινότητας…
Πρόκειται λοιπόν για μια πρωτοβουλία, με αμιγώς πολιτικές επιδιώξεις (οι όποιες αναφορές στον ανθρωπισμό και σε ανθρωπιστική βοήθεια, είναι εντελώς προσχηματικές) και φυσικά πρόκειται για μια πρωτοβουλία χορογραφημένη από συγκεκριμένα κέντρα με απροκάλυπτα αντισημιτικό πρόσημο… Όλα τα υπόλοιπα που λέγονται ή γράφονται, δεν είναι παρά φτηνές επικοινωνιακές πιρουέτες…
Η οργάνωση και η όλη τεχνική προετοιμασία του εγχειρήματος, παραπέμπει σε επιτελικό σχεδιασμό, που είχε ως αποκλειστικό στόχο, πέρα από την εφαρμογή στην πράξη ενός νέου – επικαιροποιημένου μοντέλου ακτιβιστικής παρέμβασης με hi–tech υποστηρικτικό μηχανισμό σε πλήρη λειτουργία, να αποθανατίσει στιγμές και εκδηλώσεις πιθανής υπερβολής, από την διαχείριση των Ισραηλινών δυνάμεων ασφαλείας, για περαιτέρω επικοινωνιακή και νομική αξιοποίηση. Παράλληλα, από την συνολική τακτική και στάση των επιβαινόντων, αυτό που προκύπτει είναι ότι στην βάση συγκεκριμένων οδηγιών – εντολών από τα πολιτικά κέντρα που χορογράφησαν και χρηματοδότησαν την συγκεκριμένη πρωτοβουλία, αυτό που επεδίωκαν σταθερά, ήταν να «σπρώξουν» τα πράγματα σε επικοινωνιακά αξιοποιήσιμες ατραπούς. Αυτός άλλωστε είναι και ο λόγος που αν και προειδοποιήθηκαν έγκαιρα για τα ισχύοντα στον ναυτικό αποκλεισμό, αυτοί τα αγνόησαν επιδεικτικά και συνέχισαν την ΚΥΡΙΟΛΕΚΤΙΚΑ πειρατική τους παρέμβαση, περιφρονώντας τα νομίμως ισχύοντα, ενώ αρνήθηκαν να αποδεχτούν κάθε εναλλακτική δυνατότητα που τους προτάθηκε, προκειμένου η όποια ανθρωπιστική βοήθεια που υποτίθεται ότι μετέφεραν, να παραδοθεί με ασφάλεια στον προορισμό της…
Η αντιμετώπιση από την πλευρά του Ισραήλ, ήταν η απολύτως αναμενόμενη. Το Ισραήλ όφειλε να προειδοποιήσει και το έπραξε. Το αγνόησαν. Όφειλε να υποδείξει εναλλακτικές που θα συνέβαλαν στην εκπλήρωση του υποτιθέμενου πλην διακηρυγμένου στόχου των συμμετεχόντων στον στολίσκο και το έπραξε. Το αγνόησαν και πάλι. Ήθελαν φτηνό θέαμα και τζερτζελέ. Από κει και μετά το Ισραήλ είχε την υποχρέωση να πράξει τα νόμιμα και το έκανε. Όφειλε για την δική του ασφάλεια αλλά και για την ασφάλεια των ιδίων των απερίσκεπτων, να σεβαστεί τον νόμιμο ναυτικό αποκλεισμό που είχε επιβάλει. Ανέκοψε την πορεία των σκαφών… Τα κατέλαβε… Έλεγξε ως όφειλε το περιεχόμενό τους… Συνέλαβε τους ΠΑΡΑΝΟΜΟΥΝΤΕΣ επιβαίνοντες… Ενεργοποίησε τις προβλεπόμενες διαδικασίες της κράτησής τους, μέχρι την διευθέτηση των διαδικασιών για την οριστική τους απέλαση. Αλίμονο εάν έπραττε διαφορετικά για να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις της μανδάμ Πέρκας και της δεσποινίδος Γκρέτα. Δεν θα ήταν κράτος, σοβαρό και υπεύθυνο, αλλά το παραμάγαζο της Αρχόντως. Τέτοιο όμως ΔΕΝ είναι το Ισραήλ…
Υπάρχει πάντως και μια δεύτερη πλευρά την οποία θα πρέπει να αναδείξουμε και αυτή σχετίζεται με την πολυεθνική σύνθεση του στολίσκου της συμφοράς. Στο επικοινωνιακό οπλοστάσιο των οργανωτών, αυτή η διάσταση υπερπροβάλεται, σε μια προσπάθεια να αναδειχτεί το μέγεθος της υποτιθέμενης ανθρωπιστικής ευαισθησίας. Φυσικά, η ανθρωπιστική ευαισθησία – η πραγματική και όχι η υποτιθέμενη και η υποκριτική – ΔΕΝ είναι μέγεθος αλα καρτ. Είναι ένα συναίσθημα πραγματικά μεγαλειώδες, που εκδηλώνεται πάντα, σταθερά, απροκατάληπτα, αμερόληπτα και με όρους πρωτίστως πραγματισμού και αλήθειας και δευτερευόντως με όρους επικοινωνίας.
Η πραγματική ανθρωπιστική ευαισθησία δηλαδή, διαθέτει, διαπρέπει και κυρίως ξεχωρίζει, για όλα όσα δεν διέθετε ούτε για δείγμα, ο στολίσκος των πανηγυρτζήδων των selfies, των προκατασκευασμένων βίντεο, των συνθημάτων και της υποκριτικής προκλητικότητας.
Μήπως τους είδατε να κινητοποιηθούν όταν οι πραγματικοί φονιάδες του Αττίλα, δολοφονούσαν τους Ισαάκ και Σολωμού, προκλητικά, on camera, και χωρίς το πραγματικό ίχνος συστολής;;; Τους είδατε ποτέ όλους αυτούς τους «ευαίσθητους» του συρμού, να τιμήσουν έστω με μια επετειακή εκδήλωση την μνήμη τους;;; Ποτέ…
Ούτε τους είδατε… Ούτε θα τους δείτε… Διότι αυτοί οι άνθρωποι, ΔΕΝ υπήρξαν ποτέ ευαίσθητοι… ΔΕΝ ήσαν ποτέ ειλικρινείς… Παιγνίδι με τα προσχήματα έκαναν πάντα, ανάλογα με τον ποιόν έκριναν ότι μπορούσαν να τοποθετήσουν απέναντί τους.
Και τώρα… Μιλούν για ρεσάλτο… Μιλούν για πειρατεία… Μιλούν για απαγωγή (αν και ουδείς εμφανίστηκε να ζητήσει λύτρα)… Μιλούν για ομηρεία των συλληφθέντων από το Ισραήλ… Μιλούν για ότι φαιδρότητα τους κατέβει, χωρίς να μπουν στον κόπο να διαβάσουν καν τι σημαίνει και πως νομιμοποιείται ο ναυτικός αποκλεισμός. Μιλούν για πειρατεία του Ισραήλ, ενώ η πραγματική πειρατική ενέργεια, ήταν η απερίσκεπτη συμπεριφορά των «αλληλέγγυων» του στολίσκου με τις ψαροκασέλες.
Φαντάζεστε τι θα συνέβαινε την επόμενη κιόλας στιγμή, εάν το Ισραήλ είχε αγνοήσει συνειδητά τα ζητήματα που σχετίζονται με την δική του ασφάλεια και είχε επιτρέψει στο στολίσκο των ανεύθυνων να προσεγγίσει την Γάζα, σε ένα περιβάλλον ενεργών πολεμικών επιχειρήσεων και ένας, προβοκάτορας έστω, έστελνε με μια ρουκέτα μία από τις ψαροκασέλες στον βυθό;;;
Οι όροι θα είχαν αντιστραφεί πλήρως και το Ισραήλ που σήμερα κατηγορείται για πειρατεία, τότε θα ήταν υπόλογο για ανικανότητα να περιφρουρήσει τον ναυτικό αποκλεισμό που επέβαλε, αλλά και για υπαιτιότητα που θα είχε στείλει ενδεχομένως στον θάνατο τους ανεύθυνους της «νηοπομπής»…
Όπως αντιλαμβάνεστε λοιπόν στην πατρίδα μας, το πρόβλημα ΔΕΝ είναι οι 27 απερίσκεπτοι που συμμετείχαν στο φαιδρό αυτό σόου με τις ψαροκασέλες. Το μεγάλο πρόβλημα, είναι νοοτροπία που κυριαρχεί στα μυαλά όλων εκείνων που έστησαν το σχετικό υποστηρικτικό σόου, για να επικροτήσουν, όχι αυτά που δηλώνουν επίσημα, δηλαδή την ανθρώπινη αλληλεγγύη και άλλα κουλά, αλλά το δικαίωμα της Χαμάς και των υπολοίπων φανατικών ισλαμιστών δολοφόνων να δολοφονούν ατιμώρητα. Όχι κύριοι… Δεν πρόκειται για υπερβολή…
Ιδού τι γράφει σε σχετική του ανάρτηση ένας αντιπροσωπευτικός οχλαγωγούν Αριστερός, ο οποίος στηρίζει αναφανδόν το συγκεκριμένο εγχείρημα: «Οι θέσεις της Χαμάς είναι θέσεις όλων των μαχόμενων Παλαιστινίων. Αυτό δηλώνουν οι οργανώσεις Αντίστασης, ανακοινώνοντας ότι πριν απαντήσει στις προτάσεις Τραμπ, η Χαμάς είχε πάρει την έγκριση από όλες. Και συνεχίζει… «Η θέση μας λοιπόν ως αριστερά είναι αυτονόητη: Είμαστε με τις οργανώσεις Αντίστασης που συνεργάζονται σταθερά με τη Χαμάς. Με την Τζιχάντ και το Λαϊκό και Δημοκρατικό Μέτωπο! Μ’ αυτούς που μάχονται με το όπλο στο χέρι για τον λαό τους»…
Προφανώς δεν πρόκειται για τυχαία εκφορά λόγου. Ο ίδιος άνθρωπος παλαιότερα, θεωρούσε απολύτως δικαιολογημένες, λογικές και εν πολλοίς απολύτως νόμιμες τις απειλές του αποδημήσαντος, εις τόπον χλοερόν με 72 παρθένες, Νασράλα, ηγέτη της Χεζμπολάχ, ο οποίος απείλησε ευθέως την Κύπρο. Σύμφωνα λοιπόν με την γνώμη του εν λόγω Αριστερού, η Κύπρος και η Ελλάδα, ΕΠΡΕΠΕ να υποστούν τις συνέπειες της επιλογής τους να συμμετέχουν στην σφαγή στο πλευρό του Ισραήλ. Βρείτε μου ένα κόμμα της Αριστεράς που να βγήκε ΥΠΕΥΘΥΝΑ και ΕΠΩΝΥΜΑ να καταδικάσει αυτές τις δηλώσεις…
Έχετε αμφιβολία για το τι ακριβώς σημαίνει αλληλεγγύη στα μυαλά της Αριστεράς και γιατί επιμένουμε ότι αυτοί οι τύποι, εκτός από εθνικά ανεύθυνοι, είναι και εξαιρετικά επικίνδυνοι για τον τόπο;;;
Δεκάρα τσακιστή δεν δίνουν όλοι αυτοί για το ανθρώπινο δράμα των αμάχων. Τους άμαχους τους έχουν γραμμένους εκεί που τους έχει γραμμένους και η Χαμάς. Η «αλληλεγγύη» για την οποία κόπτονται, είναι ευθέως ανάλογη με το μίσος τους απέναντι στο Ισραήλ, ενώ τα εγκωμιαστικά λόγια για τις τρομοκρατικές οργανώσεις, οφείλονται στο γεγονός ότι η Χαμάς, θεωρεί ότι η γη της Παλαιστίνης, στην οποία συμπεριλαμβάνεται όλο το σημερινό Ισραήλ, χωρίς τα υψώματα του Γκολάν (που ανήκουν στην Συρία και κατελήφθησαν από το Ισραήλ το 1967) είναι η ισλαμική πατρίδα, ιερή γη για τις επερχόμενες γενιές των μουσουλμάνων μέχρι την Ημέρα της Κρίσεως, που δεν μπορεί να παραδοθεί ποτέ σε μη μουσουλμάνους. Υποστηρίζει ότι ο Τζιχάντ για την απελευθέρωση της Παλαιστίνης από το Ισραήλ, που είναι κατακτητής αυτής της γης, είναι θρησκευτικό καθήκον για κάθε μουσουλμάνο (και όχι μόνο για τους Παλαιστίνιους) και να εξαφανίσει το κράτος του Ισραήλ. Μάλιστα η Χαμάς όχι μόνο δεν αναγνωρίζει το Ισραήλ, ως κυρίαρχο κράτος, αλλά αναφέρεται σε αυτό στην διακήρυξη της, του 1988 , ως “σιωνιστική οντότητα”.
Από ανατροπή σε ανατροπή -και σε πολύ επικίνδυνα μονοπάτια για τις σχέσεις Κύπρου και Ελλάδας- οδηγείται το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης, με τον ΑΔΜΗΕ να αντιδρά στην καθυστέρηση της Κυπριακής Δημοκρατίας να πληρώσει τη συμφωνηθείσα πρώτη δόση των 25 εκατ., ζητώντας από τη ΡΑΕΚ… πολλαπλάσια!
Ο Φιλελεύθερος πληροφορείται ότι ο φορέας υλοποίησης του έργου υπέβαλε ένσταση στη ΡΑΕΚ εναντίον της απόφασης της ρυθμιστικής αρχής, ημερομηνίας 31 Ιουλίου 2024, να του εγκρίνει ανάκτηση εξόδων 82 εκατ. ευρώ, με δικαίωμα είσπραξης μόνο 25 εκατ. για την περίοδο Ιανουαρίου – Δεκεμβρίου 2025. Πληροφορίες φέρουν τον ΑΔΜΗΕ να διεκδικεί να του αναγνωριστεί δικαίωμα ανάκτησης ποσού 251 εκατ. ευρώ για δαπάνες που έκανε μέχρι τώρα, πριν ολοκληρωθεί το έργο.
Επί της ουσίας, ο ΑΔΜΗΕ επιχειρεί να ανατρέψει το Πλαίσιο Συμφωνίας που είχε υπογραφεί από τις κυβερνήσεις Κύπρου και Ελλάδας τον Ιούλιο του 2024, το οποίο προβλέπει πως η Κύπρος δεν θα πληρώνει στο στάδιο της κατασκευής του έργου όλα τα έξοδα που γίνονται (κάτι που θα κάνει η Ελλάδα), αλλά μόνο 25 εκατ. τον χρόνο, για την περίοδο 2025-2029. Όλες οι υπόλοιπες δαπάνες θα πληρωθούν σταδιακά από τους καταναλωτές ηλεκτρισμού στην Κύπρο (με αναλογία 63-37%), μετά τη λειτουργία της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Ο ΑΔΜΗΕ θεωρεί -μετά παρέλευση 14 μηνών- λανθασμένη ή και παράνομη τη ρυθμιστική πρακτική που επέλεξε η ΡΑΕΚ (οι δύο κυβερνήσεις, για την ακρίβεια), δηλαδή να του πληρώνει μόνο ένα μικρό ποσοστό από τα συνολικά του έξοδα και τα υπόλοιπα να τα εισπράξει μετά τη λειτουργία της διασύνδεσης.
Ωστόσο, η πρακτική αυτή (να αποπληρώνονται τα υπό ρύθμιση έργα μετά τη λειτουργία τους) εφαρμόζεται από τη ΡΑΕΚ (και από ρυθμιστικές αρχές άλλων κρατών της ΕΕ) και σε όλα τα έργα που εκτελεί η ΑΗΚ. Η απόφαση να δίνονται στον ΑΔΜΗΕ 25 εκατ. τον χρόνο μέχρι και το 2029, πριν λειτουργήσει η διασύνδεση, αποτελεί παρέκκλιση της ΡΑΕΚ (μετά από το Πλαίσιο Συμφωνίας των δύο κυβερνήσεων) από τη συνήθη πρακτική της.
Όμως, σύμφωνα με τη νομοθεσία, αν η ένσταση του ΑΔΜΗΕ απορριφθεί, τότε ο φορέας υλοποίησης αποκτά δικαίωμα να καταθέσει προσφυγή στο Διοικητικό Δικαστήριο της Κύπρου, ζητώντας από αυτό την ακύρωση της ρυθμιστικής απόφασης του Ιουλίου. Και θα είναι μάλλον η 3η φορά που ο ΑΔΜΗΕ προσφεύγει στη Δικαιοσύνη εναντίον αποφάσεων της ΡΑΕΚ, με ορατό πλέον τον κίνδυνο το πολυδιαφημσιμένο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης να εξελιχθεί σε μία τεραστίων διαστάσεων νομική σύγκρουση των δύο κρατών, αφού το πλειοψηφικό πακέτο των μετοχών του ΑΔΜΗΕ διατηρεί η Ελληνική Δημοκρατία.
Αυτό το ενδεχόμενο ίσως επιτρέψει στον ΑΔΜΗΕ να εμφανίσει τη ΡΑΕΚ και την Κυπριακή Δημοκρατία σαν τους αποκλειστικούς υπεύθυνους ενός ναυαγίου του έργου, επικαλούμενος τα «ρυθμιστικά κενά» ή τις «κακές ρυθμιστικές πρακτικές της ΡΑΕΚ» ή και των δύο ρυθμιστών, αποσιωπώντας το μεγαλύτερο πρόβλημα: Τις καταχρηστικές διεκδικήσεις της Τουρκίας στη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Κρήτης και τις συνεχείς αναβολές της ελληνικής Κυβέρνησης να εκδώσει navtex για την πραγματοποίηση των απαραίτητων βυθομετρήσεων, ώστε να μπορέσει να προχωρήσει η πόντιση του καλωδίου που κατασκευάζει η Nexans στη Νορβηγία.
Εκτιμάται από παράγοντες που παρακολουθούν τις εξελίξεις ότι η επιστολή – επίθεση του ΑΔΜΗΕ συνιστά επισημοποίηση της απόφασης του οργανισμού -πιθανό και της ελληνικής Κυβέρνησης- να εμφανίσουν την Κύπρο ότι παρεμποδίζει την υλοποίηση του έργου. Φορτώνοντάς της τις ευθύνες για τα θέματα αποζημιώσεων που θα εγερθούν αν όντως το έργο ματαιωθεί.
Η σοβαρότητα της κατάστασης προφανώς επιβάλλει τη συνδιαχείρισή της από τη ΡΑΕΚ, την Κυβέρνηση και τη Νομική Υπηρεσία.
Ο ΑΔΜΗΕ ΔΙΑΨΕΥΔΕΙ
«Ο ΑΔΜΗΕ διαψεύδει κατηγορηματικά πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο δημοσίευμα της κυπριακής ιστοσελίδας philenews με τίτλο «Αποκαλυπτικό: Κήρυξε πόλεμο ο ΑΔΜΗΕ για το καλώδιο – Επιστολή βόμβα στη ΡΑΕΚ – Ετοιμάζεται για προσφυγή στη δικαιοσύνη», σχετικά με διεκδικήσεις του για το ύψος της προβλεπόμενης αποζημίωσης από την ΡΑΕΚ, όσον αφορά το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου.
Ο ΑΔΜΗΕ αναγνωρίζει και διεκδικεί τη συμφωνημένη πρώτη δόση των 25 εκατ. ευρώ για το 2025, και τίποτα περισσότερο όσον αφορά τις επενδυτικές δαπάνες του έργου (capex), και διαψεύδει την αυθαίρετη και αδιασταύρωτη πληροφορία του δημοσιεύματος περί άμεσης διεκδίκησης των 251 εκατ. ευρώ, το οποίο αποτελεί μέρος των 1,9 δις €, του έργου, και το οποίο θα ανακτηθεί στο βάθος χρόνου των 35 ετών απόσβεσης που έχει προσδιοριστεί ρυθμιστικά.
Ο λόγος που ο ΑΔΜΗΕ με βάση το προβλεπόμενο συμβατικό δικαίωμά του αιτήθηκε αναθεώρηση της απόφασης της ΡΑΕΚ της 31ης Ιουλίου 2025, είναι ότι η ΡΑΕΚ με αυτή την απόφαση δεν αναγνώρισε τα έξοδα που έχει κάνει ο Διαχειριστής έως σήμερα, παρά τα στοιχεία που έχει λάβει και παρά το γεγονός ότι η Ελληνική ρυθμιστική αρχή τα αναγνωρίζει.
Συγκεκριμένα η ΡΑΕΚ αναγνώρισε μόνο ποσό ύψους 82 εκατ. ευρώ, έναντι περίπου 251 εκατ. ευρώ, τα οποία αποτελούν βεβαιωμένες έως σήμερα επενδυτικές δαπάνες. Ο ΑΔΜΗΕ αναγνωρίζει το προς ανάκτηση ποσό των 25 εκατ ευρώ για το 2025 ως έναντι του πραγματικού εσόδου του έργου, το οποίο ρυθμιστικά θα πρέπει να υπολογιστεί στη βάση του συνόλου των επενδυτικών δαπανών, όπως πράττει η ΡΑΑΕΥ, διεκδικεί για τον λόγο αυτόν την αναγνώριση από τη ΡΑΕΚ του συνόλου των πραγματικών δαπανών του έως σήμερα. Με την ένσταση προσκομίζονται όλα τα απαραίτητα στοιχεία που πρέπει να ληφθούν υπόψη».
«Δεν εκβιαζόμαστε», λέει ο Χριστοδουλίδης
Πάντως, σε δηλώσεις του στους δημοσιογράφους, προσερχόμενος στα εγκαίνια του Χατζηγιάννειου Κέντρου Υγείας, στο Ακάκι, και κληθείς να σχολιάσει νέες απαιτήσεις του ΑΔΜΗΕ σε σχέση με το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης, όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε:
«Να αναφέρω πρώτα ότι έχω ενημερωθεί από το πρωτοσέλιδο που έχετε αναφέρει. Να σημειώσω ότι για το συγκεκριμένο έργο υπάρχει πλήρης κατανόηση και συμφωνία πλαίσιο ανάμεσα στην Ελληνική και στην Κυπριακή Κυβέρνηση. Πρόσφατα στη Νέα Υόρκη συμφωνήσαμε με τον Έλληνα Πρωθυπουργό για το πώς προχωρούμε πολύ συγκεκριμένα και, μάλιστα, εκδόθηκε και μια σχετική ανακοίνωση».
«Από κει και πέρα, θέλω να το αναφέρω, αν ο επικεφαλής του ΑΔΜΗΕ νομίζει ότι με τέτοιες επιστολές ή με πληρωμένες καταχωρήσεις εκβιάζεται η Κυπριακή Κυβέρνηση, προφανώς δεν ξέρει με ποιους έχει να κάνει. Η Κυπριακή Κυβέρνηση δεν εκβιάζεται από κανέναν επικεφαλής του ΑΔΜΗΕ και η Κυπριακή Κυβέρνηση είναι εδώ για να στηρίξει μόνο τα συμφέροντα του κυπριακού λαού. Αυτό είναι το ξεκάθαρο μήνυμα προς τον επικεφαλής του ΑΔΜΗΕ», τόνισε ο κ. Χριστοδουλίδης.
Σε επισήμανση δημοσιογράφου ότι, ωστόσο, μεγαλομέτοχος του ΑΔΜΗΕ είναι η Ελληνική Κυβέρνηση, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε ότι «δεν είναι η Ελληνική Κυβέρνηση που αποφασίζει για τις επιστολές που στέλνει ο ΑΔΜΗΕ, γιατί με την Ελληνική Κυβέρνηση υπάρχει πλαίσιο για το πώς προχωρά το έργο, για τις υποχρεώσεις του καθενός, και υπάρχει και η πρόσφατη κοινή ανακοίνωση του Έλληνα Πρωθυπουργού και εμένα, μετά τη συνάντηση μας στη Νέα Υόρκη».
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν / Φωτογραφία: AP
05/10/2025 08:21
Σε εμπρηστικούς τόνους, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, δήλωσε σε συνέντευξή του ότι υπάρχουν συμμαχίες στην Ανατολική Μεσόγειο που προσπαθούν να περικυκλώσουν την Τουρκία.
Όπως είπε, η Τουρκία βλέπει αυτές τις προσπάθειες και αναπτύσσει διπλωματικά μέσα για να τις αντιμετωπίσει, ενώ αν δεν μπορέσει να αναπτύξει διπλωματικά μέσα, ανέφερε, τότε το θέμα παραπέμπεται στον στρατό και στα όργανα ασφαλείας.
Oι δηλώσεις Φιντάν
Συγκεκριμένα, σε συνέντευξή του στο τουρκικό κρατικό δίκτυο TRT, ο Χακάν Φιντάν δήλωσε:
«Μετά την ανάληψη των καθηκόντων μου (ως υπουργός Εξωτερικών), είπα στους συνεργάτες μου ότι υπάρχουν τομείς που πρέπει να προωθηθούν μέσω της διπλωματίας. Δηλαδή, το ζήτημα της Παλαιστίνης, η δημιουργία ενός πλαισίου περιφερειακής ασφάλειας, η επίλυση των συγκρούσεων, η εξεύρεση νέων αγορών, η εξεύρεση νέων πηγών ενέργειας, και δεκάδες άλλα θέματα. Ένα από τα πιο σημαντικά από αυτά είναι οι ορατές και αόρατες περιοχές από τις οποίες περικυκλώνεται την Τουρκία. Οι ορατές περιοχές περικύκλωσης είναι περιοχές συμμαχιών που έχουν δημιουργηθεί εις βάρος της Τουρκίας.
Υπάρχουν περιοχές συμμαχιών που γίνεται προσπάθεια να δημιουργηθούν στη Μεσόγειο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Τις βλέπουμε και αναπτύσσουμε διπλωματικά μέτρα για αυτές. Αν δεν μπορέσεις να αναπτύξεις διπλωματικά μέτρα για συγκεκριμένα θέματα, τότε παραπέμπεις το θέμα στον στρατό σου, στα όργανα ασφαλείας, και συμβαίνουν περισσότερα πράγματα. Δηλαδή, πρέπει να λάβετε εκ των προτέρων τα διπλωματικά μέτρα που μπορείτε να λάβετε».
Σε άλλο σημείο της συνέντευξής του ο Χακάν Φιντάν υποστήριξε ότι υπάρχει η σχέση μεταξύ των προέδρων της Τουρκίας και των Ηνωμένων Πολιτειών, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και Ντόναλντ Τραμπ, η οποία βρήκε πεδίο εφαρμογής στο Παλαιστινιακό και συγκεκριμένα στην εκεχειρία με τη Χαμάς. «Χθες, όπως γνωρίζετε, ο κ. Τραμπ ζήτησε να καλέσει τον πρόεδρο μας και τον κάλεσε. Επικαλούμενος τη φιλία τους, δήλωσε βέβαιος ότι ο πρόεδρος μας έχει ήδη προσφέρει κάθε δυνατή βοήθεια, αλλά τον παρακάλεσε να δείξει και πάλι το ενδιαφέρον του για το θέμα αυτό, από τη δική του πλευρά».
Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας είπε ότι έξι με επτά ώρες μετά τη συνομιλία αυτή, η Χαμάς απάντησε θετικά στο σχέδιο του Τραμπ με μια ανακοίνωση. «Τώρα, αν οι δύο ηγέτες βλέπουν ότι η συνεργασία τους είναι πραγματικά χρήσιμη τόσο για την επίλυση των προβλημάτων μεταξύ των δύο χωρών, όσο και για την προώθηση των συμφερόντων των δύο χωρών, αλλά και για την επίλυση των περιφερειακών προβλημάτων, τότε αυτή είναι μια πραγματικά αποδοτική σχέση. Πιστεύω ότι αυτή η σχέση μπορεί να οδηγήσει σε πολύ πιο επωφελή αποτελέσματα» τόνισε ο Τούρκος ΥΠΕΞ.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
To σχέδιο απόσυρσης που αποδέχτηκε το Ισραήλ και δημοσίευσε ο Τραμπ
05/10/2025 11:30
Μαχητικά αεροσκάφη του Ισραήλ και άρματα μάχης έπληξαν τη Λωρίδα της Γάζας στη διάρκεια της νύχτας, αλλά και σήμερα, καταστρέφοντας αρκετά κτίρια κατοικιών, σύμφωνα με μάρτυρες.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει καλέσει για τον τερματισμό των βομβαρδισμών, ενώ ανέφερε χθες, στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης Truth Social ότι το Ισραήλ έχει συμφωνήσει σε μία «αρχική γραμμή αποχώρησης» στο εσωτερικό της Γάζας και ότι «όταν η Χαμάς το επιβεβαιώσει, η Κατάπαυση του Πυρός θα είναι ΑΜΕΣΑ εφαρμόσιμη».
Ξεκινούν αύριο οι διαπραγματεύσεις στο Κάρικο
Η κλιμάκωση από την πλευρά του Ισραήλ καταγράφεται καθώς η Αίγυπτος προετοιμάζεται για να φιλοξενήσει αύριο, Δευτέρα (6/10) εκπροσώπους της Χαμάς, του Ισραήλ, των ΗΠΑ, αλλά και του Κατάρ για την έναρξη συνομιλιών, σχετικά με την εφαρμογή του σχεδίου που περιλαμβάνει την κατάπαυση του πυρός στη Γάζα, την απελευθέρωση των ομήρων που κρατά η Χαμάς, αλλά και των κρατουμένων Παλαιστινίων σε ισραηλινές φυλακές.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου δήλωσε πως ελπίζει ότι θα ανακοινώσει την απελευθέρωση των ομήρων που κρατούνται στη Γάζα «Μέσα στις επόμενες ημέρες»
Το διάλεγμα Νετανιάχου μετά το «ναι μεν, αλλά…» της Χαμάς
Σε μία τηλεοπτική δήλωσή του, είπε επίσης, ότι «η Χαμάς θα αφοπλιστεί και η Γάζα θα αποστρατικοποιηθεί, είτε με τον εύκολο είτε με το δύσκολο τρόπο, αλλά αυτό θα επιτευχθεί».
Οι δηλώσεις αυτές έγιναν με την ανακοίνωση της Χαμάς την Παρασκευή, στην οποία, συμφώνησε για την απελευθέρωση των ομήρων, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο αμερικανικό σχέδιο ειρήνευσης, χωρίς να κάνει αναφορά στον αφοπλισμό, αφήνοντας να εννοηθεί ότι επιδιώκει τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων για άλλα ζητήματα.
Η Χαμάς ανακοίνωσε το Σάββατο ότι το Ισραήλ συνεχίζει να διαπράττει «σφαγές» μετά τα πλήγματα χθες το πρωί στη Γάζα, παροτρύνοντας για την άσκηση παγκόσμιας πίεσης στο Ισραήλ.
Χθες το βράδυ, το Al-Qahera News, ένα μέσο ενημέρωσης προσκείμενο στις αιγυπτιακές υπηρεσίες πληροφοριών, μετέδωσε ότι οι δύο αντιπροσωπείες βρίσκονταν ήδη καθ’ οδόν ώστε σήμερα και αύριο να διεξαχθούν συνομιλίες, προκειμένου να εξεταστούν οι συνθήκες επί του πεδίου και το πώς θα οργανωθεί αυτή η ανταλλαγή, με βάση την πρόταση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
iefimerida.gr
Η μεταβατική αρχή της Συρίας ετοιμάζεται να σχηματίσει το πρώτο κοινοβούλιο μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ την Κυριακή, εν μέσω επικρίσεων για τον μηχανισμό που δίνει στον πρόεδρο Άχμαντ αλ-Σαράα την εξουσία να διορίζει το ένα τρίτο των μελών της, εκτός από τον αποκλεισμό της εκπροσώπησης από τρία κυβερνεία για λόγους «ασφάλειας».
Μετά την ανατροπή του Άσαντ στις 8 Δεκεμβρίου 2024, η κυβέρνηση έλαβε μια σειρά από μέτρα για τη διαχείριση της μεταβατικής περιόδου. Αυτά περιλάμβαναν τη διάλυση της Λαϊκής Συνέλευσης και την υπογραφή μιας συνταγματικής διακήρυξης που όριζε τη μεταβατική περίοδο σε πέντε χρόνια και όριζε έναν μηχανισμό για την επιλογή ενός συμβουλίου που θα ασκούσε τις εξουσίες του μέχρι να συνταχθεί ένα μόνιμο σύνταγμα και να διεξαχθούν εκλογές βάσει αυτού.
Το κοινοβούλιο, του οποίου η θητεία είναι ανανεώσιμη για τριάντα μήνες, θα σχηματιστεί με βάση έναν μηχανισμό που ορίζεται στη Συνταγματική Διακήρυξη και όχι μέσω άμεσων λαϊκών εκλογών.
Σύμφωνα με τον μηχανισμό, τα περιφερειακά όργανα που σχηματίζονται από μια ανώτερη επιτροπή της οποίας τα μέλη διορίζονται από τη Σαρία θα εκλέγουν τα δύο τρίτα του κοινοβουλίου των 210 μελών, με τον πρόεδρο να διορίζει το υπόλοιπο ένα τρίτο.
Οι Σύριοι επικρίνουν ανοιχτά τη διαδικασία σχηματισμού του νέου κοινοβουλίου, «αφού δεν υπάρχουν εκλογές», όπως δήλωσε ο Λουάι Αλ-Αράφι, 77 ετών, συνταξιούχος του Υπουργείου Δικαιοσύνης.
«Είναι μια αναγκαιότητα της μεταβατικής φάσης», συνέχισε, καθισμένος με φίλους στο καφέ Rawda στο κέντρο της Δαμασκού. «Αλλά θέλουμε άμεσες εκλογές μετά το τέλος αυτής της φάσης».
Ο Σαράα, ο οποίος εργάζεται για την εδραίωση της εξουσίας του στον τομέα της ασφάλειας και της πολιτικής εξουσίας σε όλη τη χώρα, δικαιολόγησε την υιοθέτηση του μηχανισμού έμμεσης εκλογής λέγοντας: «Βρισκόμαστε σε μια μεταβατική φάση και δεν βρισκόμαστε σε θέση που να επιτρέπει άμεσες γενικές εκλογές».
Δεκατέσσερις συριακές οργανώσεις δήλωσαν σε κοινή τους δήλωση ότι ο μηχανισμός επιτρέπει στον πρόεδρο να «σχηματίσει κοινοβουλευτική πλειοψηφία ατόμων που επιλέγει προσωπικά ή των οποίων την πίστη εγγυάται, κάτι που θα μπορούσε να μετατρέψει το συμβούλιο σε ένα σώμα με ενιαίο πολιτικό χρώμα και να υπονομεύσει την αρχή του πλουραλισμού».
Το προσωρινό εκλογικό σύστημα ορίζει ότι ο υποψήφιος δεν πρέπει να είναι «υποστηρικτής του προηγούμενου καθεστώτος ή υποστηρικτής της διχοτόμησης ή της απόσχισης».
Η μεταβατική αρχή κατηγορεί την κουρδική διοίκηση για τα αιτήματά της για εκτεταμένη αποκέντρωση, και μια αρχή των Δρούζων στη Σουέιντα απαιτεί ισραηλινή παρέμβαση για την προστασία της κοινότητας, μετά την πρόκληση βίας σε μεγάλη ρήξη με τη Δαμασκό.
Annahar
—
