Η επιστολή αποτελεί μια εκτενή καταγγελία του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (Παράρτημα Κεντρικής Μακεδονίας) προς τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη σχετικά με σοβαρές στρεβλώσεις στην κατανομή των δημόσιων βοσκοτόπων και την καταβολή των ευρωπαϊκών αγροτικών ενισχύσεων. Ο συντάκτης, Δρ. Αθανάσιος Σαρόπουλος, υποστηρίζει ότι η εξαετής αδράνεια για τα Διαχειριστικά Σχέδια Βόσκησης (2019–2025) οδήγησε σε μαζική διασπάθιση ευρωπαϊκών κονδυλίων, μέσα από ψευδείς δηλώσεις ζωικού κεφαλαίου και εικονική κατανομή δημόσιων εκτάσεων, ιδιαίτερα στην Κρήτη.

Η επιστολή τεκμηριώνει ότι στην Κρήτη παρατηρήθηκε εκρηκτική, αδικαιολόγητη αύξηση των δηλωμένων αιγοπροβάτων (έως και 121% σε έξι χρόνια), χωρίς ανάλογη αύξηση στην παραγωγή γάλακτος, γεγονός που αποδίδεται σε εκτεταμένες ψευδείς δηλώσεις. Επιπλέον, ο συντάκτης κατηγορεί συγκεκριμένες πολιτικές αποφάσεις (ιδίως το 2021 και 2022) για τη διαιώνιση της στρέβλωσης, που επέτρεψαν την κατανομή βοσκοτόπων εκτός Κρήτης σε Κρητικούς κτηνοτρόφους και τη μεταφορά επιδοτήσεων ύψους εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ εις βάρος άλλων Περιφερειών, όπως η Κεντρική Μακεδονία.

Στο τέλος, προτείνονται άμεσα διορθωτικά μέτρα: επαναφορά της νομοθεσίας στην αρχική της μορφή, εκπόνηση Διαχειριστικών Σχεδίων Βόσκησης, ενίσχυση του ΟΠΕΚΕΠΕ ως ανεξάρτητης αρχής με νέο προσωπικό και αποκατάσταση της αδικίας στις επιδοτήσεις, ώστε να αποτραπεί περαιτέρω κατασπατάληση ευρωπαϊκών πόρων και να διασφαλιστεί η διαφάνεια στη διαχείριση της αγροτικής πολιτικής.

Κοινοποιείται:

1. Στον Αρχηγό του κόμματος της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, κ. Νίκο Ανδρουλάκη.
2. Στους κ.κ. επικεφαλείς των πολιτικών κομμάτων που εκπροσωπούνται στη Βουλή των Ελλήνων.
3. Στην Εξεταστική Επιτροπή «για τη διερεύνηση όλων των ζητημάτων που έχουν ανακύψει σχετικά με τη λειτουργία του Οργανισμού Πληρωμών & Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού & Εγγυήσεων (ΟΠΕΚΕΠΕ)…»
4. Στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σταύρο Παπασταύρου.
5. Στον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Κωνσταντίνο Τσιάρα.
6. Στον Υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Νίκο Ταγαρά.
7. Στον Υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κα Νίκο Τσάφο.
8. Στον Υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Ιωάννη Αδριανό.
9. Στον Υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Χρήστο Κέλλα.
10. Στον Υφυπουργό Εσωτερικών/τομέας Μακεδονίας Θράκης κ. Κωνσταντίνο Γκιουλέκα.

11. Στους κ.κ. βουλευτές της Βουλής των Ελλήνων.
12. Στην Περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας, κ. Αθηνά Αθανασιάδη – Αηδονά.
13. Στον Γενικό Γραμματέα Δασών κ. Ευστάθιο Σταθόπουλο.
14. Στον Γενικό Γραμματέα Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Σπύρο Πρωτοψάλτη.
15. Στον Γενικό Γραμματέα Αγροτικής Πολιτικής & Διεθνών Σχέσεων κ. Αντώνιο Φιλιππή.
16. Στη Γενική Γραμματέα Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών κ. Αργυρώ Ζέρβα.
17. Στον Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης, κ. Δημήτριο Γαλαμάτη.
18. Στον Αντιπεριφερειάρχη Μ.Ε. Θεσσαλονίκης κ. Κωνσταντίνο Γιουτίκα.
19. Στον Αντιπεριφερειάρχη Π.Ε. Ημαθίας κ. Κωνσταντίνο Καλαϊτζίδη.
20. Στον Αντιπεριφερειάρχη Π.Ε. Κιλκίς κ. Ανδρέα Βεργίδη.
21. Στον Αντιπεριφερειάρχη Π.Ε. Πέλλας κ. Ιορδάνη Τζαμτζή.
22. Στην Αντιπεριφερειάρχη Π.Ε. Πιερίας κ. Σοφία Μαυρίδου.
23. Στον Αντιπεριφερειάρχη Π.Ε. Σερρών κ. Παναγιώτη Σπυρόπουλο.
24. Στην Αντιπεριφερειάρχη Π.Ε. Χαλκιδικής κ. Αικατερίνη Ζωγράφου.
25. Στον Αντιπεριφερειάρχη Αγροτικής Οικονομίας Π.Κ.Μ. κ. Γεώργιο Κεφαλά.
26. Στο Δ.Σ. ΓΕΩΤ.Ε.Ε.
27. Στα Παραρτήματα ΓΕΩΤ.Ε.Ε.
28. Στον Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε.
29. Στον Πανελλήνιο Σύλλογο Εργαζομένων – Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε.
30. Στις Γεωτεχνικές υπηρεσίες
31. Στους Γεωτεχνικούς φορείς
32. Στους Αγροτικούς φορείς
33. Στα ΜΜΕ

Θεσσαλονίκη, 15-10-2025

Αξιότιμε κ. Πρωθυπουργέ,

σε συνέχεια του από 03-06-2025 εγγράφου του Παραρτήματος Κεντρικής Μακεδονίας του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΓΕΩΤ.Ε.Ε.) με θέμα: «η αλήθεια για τον Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. και για τις αιτίες του σκανδάλου»[1], του από 26-08-2025 εγγράφου Υπομνήματος του Παραρτήματος Κεντρικής Μακεδονίας του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. για τα γεωτεχνικά θέματα στο πλαίσιο της 89^ης Δ.Ε.Θ.[2] και μετά την προφορική σχετική ενημέρωση κατά τη συνάντησή μας στις 28-8-2025[3], σας αποστέλλω την παρούσα ανοιχτή επιστολή με αναλυτική καταγραφή των στοιχείων που αναδεικνύουν τις τεράστιες στρεβλώσεις που δημιουργήθηκαν στην κατανομή των δημόσιων βοσκοτόπων στους κτηνοτρόφους της χώρας και στις αντίστοιχες ευρωπαϊκές οικονομικές ενισχύσεις, καθώς και με προτάσεις άμεσης εφαρμογής για την αποκατάστασή τους.

Η αδικαιολόγητη εξαετής (2019 – 2025) αδράνεια για την εκπόνηση των Διαχειριστικών Σχεδίων Βόσκησης, παρά τις τρεις (2019, 2022 και 2023) έγγραφες προειδοποιήσεις του Περ. Παραρτήματος Κεντρικής Μακεδονίας του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. προς την Κυβέρνηση, δεν έβλαψε μόνο την παραγωγικότητα των δημόσιων βοσκοτόπων της Ελλάδας από την έλλειψη της επιστημονικά τεκμηριωμένης ορθολογικής διαχείρισής τους, καθυστερώντας ταυτόχρονα τον εκσυγχρονισμό της Ελληνικής κτηνοτροφίας, αλλά αποτέλεσε και το θεμέλιο της διασπάθισης των ευρωπαϊκών αγροτικών επιδοτήσεων των βοσκοτόπων. Η διασπάθιση αυτή έχει δύο σκέλη. Το πρώτο και ίσως μικρότερο σε οικονομικό μέγεθος σκέλος της διασπάθισης είναι η πλαστογράφηση των εγγράφων νόμιμης κατοχής (μισθωτήρια και Ε9 ή κληρονομητήρια) για την ψευδή δήλωση δημόσιων εκτάσεων βοσκοτόπων ως ιδιωτικών, κυρίως στην κατηγορία του «βοσκότοπου σε καλή γεωργική κατάσταση» χωρίς κατοχή ζώων. Με το πρώτο αυτό σκέλος της διασπάθισης ασχολούνται αποκλειστικά σήμερα οι αρμόδιες αρχές ελέγχου σύμφωνα με τα δελτία τύπου και τις επίσημες ανακοινώσεις. Το δεύτερο και πιθανώς μεγαλύτερο σε οικονομικό μέγεθος σκέλος της διασπάθισης, είναι η ψευδής δήλωση μεγάλου αριθμού επιλέξιμου ζωικού κεφαλαίου από αληθινούς ή ψευδείς κτηνοτρόφους για να δημιουργήσουν τεχνητά τις προϋποθέσεις λήψης περισσοτέρων από ότι δικαιούνται δημόσιων εκτάσεων βοσκοτόπων μέσω της «τεχνικής λύσης» και κατ΄ επέκταση να εισπράξουν παράνομα τις σχετικές ευρωπαϊκές οικονομικές ενισχύσεις για τους βοσκοτόπους. Για το δεύτερο αυτό σκέλος της διασπάθισης δεν έχει δημοσιευθεί οποιαδήποτε πληροφορία έρευνας και αντιμετώπισής της από τις αρμόδιες αρχές, ενώ αντιθέτως η στρεβλή νομοθέτηση που τη δημιούργησε είναι ακόμη σε ισχύ και φαίνεται πως η τεράστια στρέβλωση συνεχίζεται και για το έτος 2025!!!

Στη συνέχεια θα αναπτύξουμε το μηχανισμό με τον οποίο δομήθηκε αυτή η τεράστια διασπάθιση των ευρωπαϊκών αγροτικών επιδοτήσεων και θα προσπαθήσουμε να εκτιμήσουμε το μέγεθός της. Θεμέλιο λίθο για το χτίσιμο της διασπάθισης αποτελεί η απουσία μακροχρόνιας μίσθωσης των δημόσιων βοσκοτόπων της Ελλάδας για αποκλειστική χρήση και η αντικατάστασή της με την ετήσια εικονική (χωρίς πραγματική βόσκηση) κατανομή των βοσκοτόπων στους κτηνοτρόφους, η οποία είναι γνωστή ως «τεχνική λύση». Δυστυχώς, η παρωχημένη στον αναπτυγμένο κόσμο κοινόχρηστη βόσκηση των δημόσιων βοσκοτόπων που ισχύει ακόμη στην Ελλάδα, το γεγονός ότι οι δημόσιοι βοσκότοποι αποτελούν το 85% του συνόλου των βοσκοτόπων της Ελλάδας, το γεγονός ότι ο αρχικός ορισμός του επιλέξιμου βοσκότοπου στην Ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν περιλάμβανε την ξυλώδη και μικτή βλάστηση των μεσογειακών βοσκοτόπων, καθώς και η μεγάλη μείωση των επιλέξιμων βοσκοτοπικών εκτάσεων που επέβαλλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην Ελλάδα για τα έτη 2012 και 2013, οδήγησαν μεν στη νομοθέτηση των απαραίτητων Διαχειριστικών Σχεδίων Βόσκησης (ν. 4351/2015 – ΦΕΚ Α΄ 164), αλλά και στην παράλληλη νομοθέτηση της προσωρινής και εικονικής (γνωστή και ως «τεχνική λύση») κατανομής των δημόσιων βοσκοτόπων στους κτηνοτρόφους της χώρας (άρθρο 19 του ν. 4351/2015 – ΦΕΚ Α΄ 164, ΚΥΑ 873/55993/15 – ΦΕΚ Β΄ 942 & ΥΑ 915/69142/18 – ΦΕΚ Β΄ 1812) ως μεταβατικό στάδιο (όχι πάντως υπερδεκαετές…) μέχρι την εκπόνηση και υλοποίηση των Διαχειριστικών Σχεδίων Βόσκησης.

Συγκεκριμένα, για την κατανομή των δημόσιων βοσκοτόπων στους κτηνοτρόφους της χώρας και για την καταβολή των άμεσων ευρωπαϊκών οικονομικών ενισχύσεων στις κατανεμηθείσες εκτάσεις των βοσκοτόπων: (α) οι Έλληνες κτηνοτρόφοι δηλώνουν – απογράφουν το ζωικό τους κεφάλαιο στην Κτηνιατρική Βάση Δεδομένων (Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηνιατρικής) του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και από τα δηλωθέντα ή και ελεγχθέντα στοιχεία του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κτηνιατρικής (ΟΠΣΚ) κατά την ημέρα της οριστικοποίησης της αίτησης Ενιαίας Ενίσχυσης προς τον Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε., συμπληρώνεται η αίτηση Ενιαίας Ενίσχυσης με το ζωικό κεφάλαιο του κτηνοτρόφου, η οποία θεωρείται και ως αίτηση κατανομής δημόσιων βοσκοτόπων,[4], (β) με βάση τους όρους και τις προϋποθέσεις της ΚΥΑ 873/55993/15 – ΦΕΚ Β΄ 942 όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, κατανέμονται  από τον Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. οι εκτάσεις των δημόσιων βοσκοτόπων στον κάθε κτηνοτρόφο ανάλογα με το μέγεθος του δηλωμένου ζωικού κεφαλαίου και της αναλογίας κατανομής βοσκοτόπων σε κάθε Χωρική Ενότητα (η Ελλάδα χωρίζεται σε εννιά Χωρικές Ενότητες) και (γ) για την καταβολή των άμεσων ευρωπαϊκών οικονομικών ενισχύσεων στις κατανεμηθείσες εκτάσεις των βοσκοτόπων απαιτείται και η ύπαρξη βοσκοτοπικών δικαιωμάτων επιδότησης συγκεκριμένης αξίας ανά εκτάριο (στην αγρονομική περιφέρεια βοσκοτόπων ΠΕ1), τα οποία οι κτηνοτρόφοι: (i) απέκτησαν κατά την πρώτη εφαρμογή του έτους 2015 (σε συνάρτηση με προγενέστερα δικαιώματα πληρωμής) ή (ii) τα αγόρασαν από άλλους κτηνοτρόφους με αίτηση μεταβίβασης δικαιωμάτων ή (iii) τους διανεμήθηκαν δωρεάν από το εθνικό απόθεμα δικαιωμάτων επιδότησης.

1^ο ΣΤΑΔΙΟ: ΔΗΛΩΣΗ ΖΩΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

Οι σοβαρές στρεβλώσεις, οι οποίες παρατηρήθηκαν στις δηλώσεις του ζωικού κεφαλαίου κατά τα τελευταία χρόνια αφορούν στις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις αιγοπροβάτων. Η απογραφή του αριθμού, κατά είδος και κατηγορία, των αιγοπροβάτων μιας κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης γίνεται με την υποβολή του συμπληρωμένου και ενημερωμένου Μητρώου Εκμετάλλευσης Αιγοπροβάτων από τον κτηνοτρόφο στις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες των Περιφερειακών Ενοτήτων υποχρεωτικά κατά τους μήνες Νοέμβριο και Δεκέμβριο, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην ΚΥΑ 263493/2004 (ΦΕΚ Β΄ 1253) όπως τροποποιήθηκε και ισχύει. Η απογραφή αυτή καταγράφεται ηλεκτρονικά στην Κτηνιατρική Βάση Δεδομένων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων από το 2013 και λαμβάνεται υπόψη για την κατανομή των δημόσιων βοσκοτόπων στους κτηνοτρόφους και για την καταβολή των άμεσων ευρωπαϊκών οικονομικών ενισχύσεων από το 2015. Από το 2015 δόθηκε και η δυνατότητα στους κτηνοτρόφους να υποβάλλουν την απογραφή των αιγοπροβάτων τους ηλεκτρονικά μέσω της ιστοσελίδας https://e-services.minagric.gr/ χωρίς να προσέλθουν στην Κτηνιατρική Υπηρεσία.

Σοβαρό πρόβλημα με σωρεία αναληθών δηλώσεων ζωικού κεφαλαίου παρατηρείται στην Κρήτη κατά την τελευταία εξαετία (2019 – 2025) με περίοδο αιχμής τα έτη 2019 – 2021 και σας παραθέτουμε τις παρακάτω ισχυρές ενδείξεις – αποδείξεις για το γεγονός της υποβολής μαζικών αναληθών δηλώσεων απογραφής αιγοπροβάτων, ιδιαιτέρως στους νομούς Ρεθύμνου, Χανίων και Ηρακλείου:

1. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία της Κτηνιατρικής Βάσης Δεδομένων (Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηνιατρικής) του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σε όλους τους νομούς της Ελλάδας καταγράφεται μείωση ή σπανιότερα στασιμότητα του αριθμού των εν λειτουργία αιγοπροβατοτροφικών εκμεταλλεύσεων και του ζωικού τους κεφαλαίου με μεγάλη εξαίρεση την Κρήτη στην οποία, αντιθέτως, καταγράφεται διπλασιασμός του αριθμού των αιγοπροβατοτροφικών εκμεταλλεύσεων και του ζωικού τους κεφαλαίου για τους νομούς Ρεθύμνου, Χανίων και Ηρακλείου και μία μικρότερη αύξηση στο Λασίθι. Στο Παράρτημα της ανοιχτής επιστολής παρατίθενται πίνακες για την ετήσια μεταβολή του ζωικού κεφαλαίου από το 2014 μέχρι το 2025 για το σύνολο της Κρήτης, για το Ρέθυμνο, για τα Χανιά, για το Ηράκλειο, για το Λασίθι και για την Θεσσαλονίκη, καθώς και πίνακας με τα στοιχεία όλων των νομών της Κρήτης και της Κεντρικής Μακεδονίας για την αρχή και για το τέλος της εξαετίας με αναφορά και στα τελευταία διαθέσιμα (2024) στοιχεία ετήσιας παράδοσης πρόβειου και γίδινου γάλακτος.
2. Σύμφωνα με την ΚΥΑ 838/51008/2019 (ΦΕΚ Β’ 964) «Μέτρα ελέγχου της αγοράς του γάλακτος» όλοι οι παραγωγοί πρόβειου και γίδινου γάλακτος υποχρεούνται να λάβουν ηλεκτρονικό κωδικό έγκρισης από τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ και να υποβάλλουν στην εφαρμογή ΑΡΤΕΜΙΣ τριμηνιαίες δηλώσεις παραδόσεων γάλακτος, ακόμη και εάν μεταποιούν οι ίδιοι το σύνολο ή/και μέρος του γάλακτος της κτηνοτροφικής τους εκμετάλλευσης. Επιπροσθέτως, σύμφωνα με την ΥΑ 1629/64708/2017 (ΦΕΚ Β΄ 2127) και την ΥΑ 270/170279/2023 (ΦΕΚ Β΄ 3702) για τον «Καθορισμό λεπτομερειών χορήγησης της συνδεδεμένης ενίσχυσης στον τομέα πρόβειου και αίγειου κρέατος» όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, για να λάβουν οι αιγοπροβατοτρόφοι την οικονομική ενίσχυση της συνδεδεμένης στήριξης στον τομέα πρόβειου και αίγειου κρέατος οφείλουν να δηλώνουν τις παραγόμενες ποσότητες πρόβειου και αίγειου γάλακτος στον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ και μάλιστα για τον υπολογισμό των επιλέξιμων αιγοπροβάτων που θα επιδοτηθούν στη συνδεδεμένη στήριξη λαμβάνεται υπόψη η ελάχιστη αναλογία ποσότητας γάλακτος – αριθμού επιλέξιμων προβατίνων ή/και αιγών, η οποία πρέπει να είναι 100:1. Τα στοιχεία παράδοσης πρόβειου και γίδινου γάλακτος του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, τα οποία είναι αξιόπιστα και υφίστανται καθολικό διοικητικό και δειγματοληπτικό επιτόπιο έλεγχο δεν βρίσκονται σε αναλογία με τον αριθμό των εκμεταλλεύσεων και των ζώων που είναι δηλωμένα από τους κτηνοτρόφους της Κρήτης σε σύγκριση με τα αντίστοιχα στοιχεία της υπόλοιπης Ελλάδας. Στον Πίνακα 7 του Παραρτήματος της παρούσας ανοιχτής επιστολής διαπιστώνεται ότι το επταπλάσιο ζωικό κεφάλαιο της Κρήτης από αυτό της Κεντρικής Μακεδονίας παρέδωσε μόλις το 60% του παραγόμενου γάλακτος της Κεντρικής Μακεδονίας, δηλαδή η παραγωγικότητα των αιγοπροβατοτροφικών εκμεταλλεύσεων στην Κεντρική Μακεδονία κατά μέσο όρο (141 κιλά γάλακτος το έτος) εμφανίζεται ως ενδεκαπλάσια από αυτήν της Κρήτης κατά μέσο όρο (13 κιλά γάλακτος το έτος). Παρομοίως, στην Ηλεία από 736 θηλυκά αιγοπρόβατα άνω του έτους παραδόθηκε ποσότητα αιγοπρόβειου γάλακτος 35.636.710 κιλών το 2024, ενώ στο Ρέθυμνο από 3.189.842 θηλυκά αιγοπρόβατα άνω του έτους παραδόθηκε σχεδόν ισοδύναμη ποσότητα αιγοπρόβειου γάλακτος 34.900.970 κιλών. Στα Χανιά με 778.446 θηλυκά αιγοπρόβατα άνω του έτους σήμερα έχουμε από τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ καταγραφή παράδοσης πρόβειου και γίδινου γάλακτος από 1/1/2025 μέχρι 16/8/2025 στα 7.122.129 κιλά γάλακτος, ενώ στη Λάρισα με παρόμοιο δηλωμένο συνολικό πληθυσμό θηλυκών αιγοπροβάτων άνω του έτους στις 769.990, η καταγραφή παράδοσης πρόβειου και γίδινου γάλακτος από 1/1/2025 μέχρι 16/8/2025 από τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ είναι στα 84.827.452 κιλά γάλακτος, δηλαδή δωδεκαπλάσια! Αυτές οι τεράστιες διαφορές στην παραγωγή και παράδοση αιγοπρόβειου γάλακτος μεταξύ Κρήτης και λοιπής Ελλάδας, οι οποίες καταγράφονται μάλιστα στο επίπεδο του συνόλου μίας ολόκληρης Περιφερειακής Ενότητας με χιλιάδες κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, είναι τόσο μεγάλες που δεν μπορούν να δικαιολογηθούν γεωτεχνικά και κλιματολογικά και δείχνουν μαζικές αναληθείς δηλώσεις ζωικού κεφαλαίου με προφανή σκοπό την παράνομη λήψη ευρωπαϊκών επιδοτήσεων στην Κρήτη.
3. Ακόμη και με τις ίδιες γεωτεχνικές και κλιματολογικές συνθήκες εντός της Κρήτης και σε κάθε Περιφερειακή Ενότητά της, η διαχρονική σύγκριση της παραγωγής και παράδοσης πρόβειου και γίδινου γάλακτος με τον πληθυσμό των παραγωγικών ζώων (θηλυκά αιγοπρόβατα άνω του έτους) δείχνει όχι μόνο ότι υπήρξαν μαζικές αναληθείς δηλώσεις ζωικού κεφαλαίου, αλλά και σε ποιο βαθμό εκτιμώνται ότι έγιναν, καθώς και ότι ο βαθμός αυτός διαφοροποιείται σημαντικά μεταξύ των τεσσάρων (4) Περιφερειακών Ενοτήτων της Κρήτης. Σύμφωνα με τον Πίνακα 8 του Παραρτήματος κατά την 1/1/2024 υπήρχαν 081.925 περισσότερα θηλυκά αιγοπρόβατα άνω του έτους στο σύνολο της Κρήτης σε σχέση με όσα υπήρχαν την 1/1/2018, συνεπώς τα θηλυκά αιγοπρόβατα άνω του έτους αυξήθηκαν το 2024 κατά 121 % σε σχέση με το 2018. Αντίστοιχα, η παράδοση πρόβειου και γίδινου γάλακτος στο σύνολο της Κρήτης για το έτος 2024 ήταν αυξημένη κατά 19.818.919 κιλά σε σχέση με αυτή του 2018, δηλαδή αυξήθηκε κατά μόλις 34 %. Αυτή η μεγάλη απόκλιση μεταξύ της ποσοστιαίας αύξησης των ζώων και της παραγωγής κατά τη χρονική περίοδο 2018 – 2024 δείχνει ότι ο πληθυσμός των αιγοπροβάτων στην Κρήτη αυξήθηκε 3,5 φορές περισσότερο από ότι αυξήθηκε η παραγωγή και παράδοση αιγοπρόβειου γάλακτος και συνεπώς η αδικαιολόγητη – αναληθής αύξηση του ζωικού κεφαλαίου μπορεί να εκτιμηθεί στο 71 % (1-1/3,5*100) της αύξησης των αιγοπροβάτων για το σύνολο της Κρήτης. Αντίστοιχα, η αδικαιολόγητη – αναληθής αύξηση του ζωικού κεφαλαίου μπορεί να εκτιμηθεί στο 84 % (1-1/6,2*100) της αύξησης των αιγοπροβάτων για το Ρέθυμνο, στο 73 % (1-1/3,7*100) για τα Χανιά, στο 52 % (1-1/2,1*100) για το Ηράκλειο και μόλις στο 17 % (1-1/1,2*100) για το Λασίθι. Σημειώνουμε ότι τα παραπάνω ποσοστά της αδικαιολόγητης – αναληθούς αύξησης ζωικού κεφαλαίου αιγοπροβάτων στην Κρήτη είναι μάλλον υποτιμημένα, εάν λάβουμε υπόψη την καταγεγραμμένη αύξηση της παραγωγικότητας και της παράδοσης σε γάλα ανά θηλυκό αιγοπρόβατο κατά την περίοδο 2018 – 2024 στους νομούς της υπόλοιπης Ελλάδας για λόγους γεωτεχνικούς, τεχνολογικούς κλπ. Αυτή η μεγάλη διαφοροποίηση μεταξύ των τεσσάρων (4) Περιφερειακών Ενοτήτων της Κρήτης γίνεται, επίσης, εμφανής και από τις δηλωθείσες εν λειτουργία αιγοπροβατοτροφικές εκμεταλλεύσεις ανά νομό και συγκεκριμένα είναι εντυπωσιακό ότι στο Ρέθυμνο η απογραφή του 2021 δίνει 84.866 μόνιμους κατοίκους και είναι δηλωμένες στην Κτηνιατρική Βάση Δεδομένων σήμερα 13.112 εκμεταλλεύσεις αιγοπροβάτων, δηλαδή μία για κάθε έξι κατοίκους (συμπεριλαμβανομένων των νεογέννητων και των υπερηλίκων). Ο μόνος τρόπος για να περάσουμε από τις εκτιμήσεις στα πραγματικά δεδομένα για την αιγοπροβατοτροφία της Κρήτης είναι να καταμετρηθούν καθολικά και σε σύντομο χρονικό διάστημα τα αιγοπρόβατα της Κρήτης (απαιτείται η ειδική πρόσληψη 200 γεωτεχνικών για 8 μήνες) και να τοποθετηθούν στα αιγοπρόβατα στομαχικοί βόλοι ή υποδόρια microchip για τη σήμανσή τους σε αντικατάσταση των ενωτίων, όπως προτείνεται και για όλη την Ελλάδα. Με αυτό τον τρόπο θα αποδοθεί Δικαιοσύνη και εντός της Κρήτης γιατί υπάρχουν αληθινοί και τίμιοι Κρητικοί κτηνοτρόφοι σε όλη την Κρήτη, οι οποίοι και αδικούνται και δυσφημούνται από τις αναληθείς δηλώσεις των ανεύθυνων συμπολιτών τους.

2^ο ΣΤΑΔΙΟ: ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΒΟΣΚΟΤΟΠΩΝ ΣΤΟΥΣ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΟΥΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΔΗΛΩΜΕΝΟ ΖΩΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Ο διαχωρισμός της Ελλάδας σε εννιά (9) Χωρικές Ενότητες σύμφωνα με την ΚΥΑ 873/55993/15 (ΦΕΚ Β΄ 942) διαφοροποίησε και την αναλογία εκταρίων βοσκοτόπων ανά μονάδα μεγάλου ζώου (ΜΜΖ) ανά Χωρική Ενότητα κατά την κατανομή των δημόσιων βοσκοτόπων στους κτηνοτρόφους. Ως αποτέλεσμα αυτού του δικαίου διαχωρισμού που δεν επέτρεπε την εικονική κατανομή βοσκοτόπων σε κτηνοτρόφους με έδρα της κτηνοτροφικής τους εκμετάλλευση εκτός τη Χωρικής Ενότητας, με μόνη εξαίρεση τους μετακινούμενους κτηνοτρόφους της Ηπειρωτικής Ελλάδας που πραγματικά μετακινούνταν σε άλλη Χωρική Ενότητα, η Χωρικά Ενότητα της Κεντρικής Μακεδονίας είχε κατά την αρχική κατανομή των βοσκοτόπων και των βοσκοτοπικών δικαιωμάτων κατά το έτος 2015 τη μεγαλύτερη αναλογία μονάδας μεγάλου ζώου (ΜΜΖ) ανά εκτάριο βοσκοτόπου σε όλη την Ελλάδα και συγκεκριμένα ίση με 4,13 ΜΜΖ / Ha, ενώ, αντιθέτως, η Χωρική Ενότητα της Κρήτης κατά το 2015 είχε τη μικρότερη αναλογία μονάδας μεγάλου ζώου (ΜΜΖ) ανά εκτάριο βοσκοτόπου σε όλη την Ελλάδα και συγκεκριμένα ίση με 1,76 ΜΜΖ / Ha. Δηλαδή, για τον ίδιο αριθμό ζώων, ο κτηνοτρόφος της Κρήτης έλαβε υπερδιπλάσια έκταση βοσκοτόπων και υπερδιπλάσιο αριθμό βοσκοτοπικών δικαιωμάτων (το ποσό της οικονομικής ενίσχυσης ανά βοσκοτοπικό δικαίωμα, όμως, διαφοροποιούνταν σε κάθε κτηνοτρόφο με βάση τα ιστορικά στοιχεία των προηγούμενων ετών για αυτόν) από τον κτηνοτρόφο της Κεντρικής Μακεδονίας κατά την αρχική κατανομή των βοσκοτόπων με την «τεχνική λύση» το 2015.

Μετά, όμως, από την αδικαιολόγητη – αναληθή σε σημαντικό βαθμό αύξηση των κτηνοτρόφων και του ζωικού πληθυσμού των αιγοπροβάτων στην Κρήτη, κυρίως κατά τα έτη 2019 – 2021, τα περιθώρια κατανομής πρόσθετων δημόσιων βοσκοτοπικών εκτάσεων στους παλαιότερους και στους νεοεισερχόμενους κτηνοτρόφους της Κρήτης, οι οποίοι λάμβαναν ταυτόχρονα και βοσκοτοπικά δικαιώματα οικονομικής ενίσχυσης από το Εθνικό Απόθεμα (όπως θα αποδειχθεί παρακάτω), στένεψαν πολύ και αποφάσισαν να δώσουν λύση στο «τεχνητό αδιέξοδο» οι Υπουργοί Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Κ. Σκρέκας και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Σ.Π. Λιβανός με μία Κοινή Υπουργική Απόφαση, την υπ΄ αρ. 1217/264725 (ΦΕΚ Β΄ 4584/5-10-2021), η οποία τροποποίησε μεταξύ άλλων το άρθρο 4, παρ. 10 της αρχικής ΚΥΑ 873/55993/15 (ΦΕΚ Β΄ 942) με το κείμενο: «Μετά την κάλυψη των απαιτήσεων σε βοσκότοπο των κτηνοτρόφων της οικείας Χ.Ε., τυχόν περίσσεια βοσκοτόπων που προκύπτει σύμφωνα με την παρ. 8, χρησιμοποιείται ως απόθεμα. Το απόθεμα αυτό μπορεί να κατανεμηθεί σε κτηνοτρόφους με έδρα εκμετάλλευσης σε διαφορετική Χ.Ε. αποκλειστικά για την ενεργοποίηση των δικαιωμάτων τους σε ΠΕ1. Στις περιπτώσεις που αφορούν σε κτηνοτρόφους που υποβάλλουν πρώτη φορά Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης το έτος κατανομής, αυτοί λαμβάνουν βοσκότοπο με το μεγαλύτερο ετήσιο συντελεστή αναλογίας μεταξύ των Χ.Ε. της Επικράτειας». Δηλαδή, με λίγα λόγια, μετά από έξι (6) χρόνια εφαρμογής της απόφασης της «τεχνικής λύσης» για την κατανομή των δημόσιων βοσκοτόπων, αποφάσισαν ξαφνικά οι δύο Υπουργοί να επιτρέψουν την κατανομή βοσκοτόπων και σε άλλη Χωρική Ενότητα, δηλαδή των βοσκοτόπων της Ηπειρωτικής και της Νησιωτικής Ελλάδας σε Κρητικούς κτηνοτρόφους, καθώς μόνο αυτοί εμφάνιζαν μεγάλη αύξηση αριθμού νεοεισερχόμενων κτηνοτρόφων και ζωικού κεφαλαίου σε όλη την Ελλάδα. Σημειώνεται ότι αυτή η τροποποίηση έγινε μετά τη δικαίωση της Ελλάδας το 2020 στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, η οποία έδωσε τη δυνατότητα χρήσης πολύ περισσότερων επιλέξιμων εκτάσεων δημόσιων βοσκοτόπων. Αξιοσημείωτο είναι και το γεγονός ότι στις 5 Οκτωβρίου 2021 δημοσιεύεται η απόφαση στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης και την επόμενη ημέρα στις 6 Οκτωβρίου 2021 ο Πρόεδρος του Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. κ. Δ. Μελάς εκδίδει ανακοίνωση για την τελική χορήγηση δικαιωμάτων βασικής ενίσχυσης από το εθνικό απόθεμα έτους 2020[5]. Τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι πολλά. Δεν γνώριζε ο αρμόδιος Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Σ.Π. Λιβανός για τη μεγάλη και αδικαιολόγητη αύξηση του αριθμού των κτηνοτρόφων και του ζωικού κεφαλαίου στην Κρήτη, η οποία και δεν συμβάδιζε με την καταγεγραμμένη παραγωγή και παράδοση γάλακτος από τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ ή δεν γνώριζε για τις περιπτώσεις της προσκόμισης πλαστών εγγράφων κατοχής για δήθεν ιδιωτικούς βοσκοτόπους εκτός Κρήτης από Κρητικούς κτηνοτρόφους κατά τα έτη 2019 και 2020 ή δεν γνώριζε για τη δέσμευση εκατοντάδων ΑΦΜ, κυρίως στην Κρήτη από ελεγκτές του Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε.;;; Και ποιος είναι ο ακριβής λόγος που επέτρεψε από το 2021 νομότυπα τη δήλωση βοσκοτόπων εκτός Κρήτης από Κρητικούς κτηνοτρόφους;;; Το δελτίου τύπου[6] που εξέδωσε ο κ. Σ.Π. Λιβανός λίγες ημέρες μετά τη δημοσίευση της εν λόγω τροποποίησης της ΚΥΑ, δείχνει ξεκάθαρα ότι ο τότε Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων γνώριζε πολύ καλά για την αδικαιολόγητη τεχνητή αύξηση των αμνοεριφίων (ήταν η δικαιολογία του για τη μείωση της αναλογίας Μονάδας Μεγάλου Ζώου ανά αμνοερίφιο), αλλά ταυτόχρονα αποσιωπούσε (!!!) την αντίστοιχη αδικαιολόγητη τεχνητή αύξηση και των ενήλικων παραγωγικών αιγοπροβάτων στην Κρήτη, ενώ παράλληλα μιλούσε για στρεβλώσεις στην «δίκαιη κατανομή καθώς τα αντίστοιχα στοιχεία εκτάσεων και ζώων σε περιφέρειες της χώρας είχαν μεταβληθεί σημαντικά» από το 2015, χωρίς να αναφέρει βέβαια ότι σε όλη την Ελλάδα μειώθηκε ο αριθμός των αιγοπροβάτων και μόνο στην Κρήτη υπερδιπλασιάστηκε προφανώς αδικαιολόγητα και τεχνητά… Πέραν της αναγκαίας διερεύνησης των ερωτημάτων και των ευθυνών που προκύπτουν από την προβληματική αυτή τροποποίηση του άρθρου 4, παρ. 10 της αρχικής ΚΥΑ 873/55993/15 (ΦΕΚ Β΄ 942) της «τεχνικής λύσης», αυτονόητο θεωρείται ότι η οποιαδήποτε προγενέστερη (2015 – 2021) της τροποποίησης αυτής κατανομή δημόσιων βοσκοτόπων σε Κρητικούς κτηνοτρόφους εκτός Κρήτης ήταν κατά παράβαση της κείμενης νομοθεσίας και ποινικά ελεγκτέα.

Τα αποτελέσματα αυτής της ξαφνικής και αδικαιολόγητης – απαράδεκτης τροποποίησης της ΚΥΑ για την εφαρμογή της «τεχνικής λύσης», η οποία έλαβε χώρα το 2021 με κατανομή βοσκοτόπων εκτός Χωρικής Ενότητας, ήταν: (α) να γεμίσει το διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με διαφημίσεις για αγοραπωλησίες βοσκοτοπικών δικαιωμάτων από το 2022 μέχρι και τον Απρίλιο του 2025 και συνεπώς μετά και την εξασφάλιση της μεταβίβασης πρόσθετων βοσκοτοπικών δικαιωμάτων, να μετατραπούν οι αναληθείς δηλώσεις ζωικού κεφαλαίου στην Κρήτη σε πιθανές παράνομες καταβολές ευρωπαϊκών οικονομικών ενισχύσεων (μόνο ο Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. μπορεί να μας ενημερώσει για το ακριβές συνολικό ποσό των βοσκοτοπικών δικαιωμάτων που μεταβιβάσθηκε από όλη την Ελλάδα στους Κρητικούς κτηνοτρόφους από το 2021 μέχρι σήμερα), (β) να δημιουργηθεί ανισότητα στη χορήγηση δικαιωμάτων στους νεοεισερχόμενους κτηνοτρόφους (νόμιμους και παράνομους) καθώς η αναλογία χορήγησης βοσκοτοπικών δικαιωμάτων από 3,4 ΜΜΖ / Ha βοσκοτόπου το 2019 μειώθηκε σε μόλις 1,4 ΜΜΖ / Ha το 2024 και συνεπώς, οι νεοεισερχόμενοι κτηνοτρόφοι του 2024 πήραν υπερδιπλάσιο αριθμό δικαιωμάτων από αυτούς του 2019 και (γ) όπως δήλωσε ο νυν Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Κ. Τσιάρας στις 4/6/2025 «πάνω από το 75% των βοσκοτόπων που δήλωναν στην Κρήτη ήταν εκτός του νησιού»[7].

Άξια απορίας είναι και η έκδοση της υπ΄ αρ. 1485/391112 (ΦΕΚ Β΄ 6647/22-12-2022) ΚΥΑ από τους Υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Γ. Αμυρά και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Γ. Γεωργαντά, η οποία τροποποίησε το άρθρο 5, παρ. 12 της αρχικής ΚΥΑ 873/55993/15 (ΦΕΚ Β΄ 942) προσθέτοντας νέο εδάφιο και διαμορφώνοντας το κείμενο ως εξής: «Στους κτηνοτρόφους που κατέχουν ή μισθώνουν βοσκήσιμες γαίες κατανέμονται επιλέξιμες εκτάσεις μόνο για το μέρος που υπολείπεται για την πλήρη ενεργοποίηση των δικαιωμάτων βασικής ενίσχυσης περιφέρειας βοσκότοπου (ΠΕ1). Οι ιδιωτικές εκτάσεις που δηλώθηκαν κατά το χρόνο απόκτησης των δικαιωμάτων βοσκότοπου εξαιρούνται από την κατ’ έτος απαίτηση κατανομής της παρούσας. Η ανωτέρω εξαίρεση από την κατ’ έτος απαίτηση κατανομής δεν εφαρμόζεται για τις ιδιωτικές εκτάσεις που είχαν δηλωθεί από κτηνοτρόφους, που από το έτος ενίσχυσης 2021 και εφεξής, (α) διαθέτουν πάνω από 100 αιγοπρόβατα ή 15 βοοειδή κατά περίπτωση και (β) λαμβάνουν συνδεδεμένη ενίσχυση ή τεκμηριώνουν την παραγωγική δραστηριότητά τους βάσει ετήσιου κύκλου εργασιών μεγαλύτερου ή ίσου των 2.000,00 €.». Γιατί αποφάσισε ο αρμόδιος Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Γ. Γεωργαντάς ότι πρέπει να θεσπιστεί ξαφνικά έπειτα από επτά (7) χρόνια εφαρμογής του συγκεκριμένου άρθρου και ένα (1) χρόνο μετά την πρώτη τροποποίησή του, η μη εφαρμογή της εξαίρεσης της έκτασης των ιδιωτικών βοσκοτόπων από την ανάγκη κατανομής δημόσιων βοσκοτόπων για την ενεργοποίηση των βοσκοτοπικών δικαιωμάτων, τη στιγμή μάλιστα που υπήρχε η υπόνοια και εκκρεμούσαν έλεγχοι για εκατοντάδες φυσικά πρόσωπα που δήλωναν παράνομα ιδιωτικούς βοσκότοπους και θεμελίωναν παράνομα δικαιώματα από το Εθνικό Απόθεμα;;; Γιατί στην ειδική διατύπωση που μόλις πριν από ένα χρόνο είχε προστεθεί ως τροποποίηση στην παράγραφο αυτή με την προαναφερθείσα υπ΄ αρ. 1217/264725 (ΦΕΚ Β΄ 4584/5-10-2021) ΚΥΑ, προσέθεσε τη δυνατότητα της μη εφαρμογής της;;; Η προϋπόθεση που τέθηκε για το ελάχιστο μέγεθος ζωικού κεφαλαίου (κατά δήλωση του κτηνοτρόφου) και για τον δηλωμένο κύκλο εργασιών (δεν είναι δύσκολο να εμφανίσεις τεχνητά 2.000 ευρώ κύκλο εργασιών στη φορολογική σου δήλωση) δεν αποκλείει οποιαδήποτε άλλη παρανομία (όπως στη νομιμότητα της κατοχής). Δεν υπήρχε, όμως, η αναγκαιότητα για αυτή την τροποποίηση, αφού μπορούσαν οι εν λόγω κτηνοτρόφοι να ενεργοποιήσουν τα βοσκοτοπικά τους δικαιώματα σε κάθε περίπτωση εφόσον διέθεταν ζωικό κεφάλαιο. Γιατί έπρεπε να τους δοθεί η δυνατότητα να αναζητήσουν και πρόσθετα δικαιώματα επιδότησης για επιπλέον εκτάσεις δημόσιων βοσκοτόπων (πέραν του αριθμού των δημόσιων και ιδιωτικών εκτάσεων βοσκοτόπων με τις οποίες κάλυπταν την ενεργοποίηση των βοσκοτοπικών τους δικαιωμάτων) ή ακόμη χειρότερα να τους δοθεί η ευκαιρία να σταματήσουν βολικά τη δήλωση των αρχικών πιθανών παράνομων ιδιωτικών βοσκοτοπικών εκτάσεων και να ενεργοποιήσουν πλέον τα βοσκοτοπικά δικαιώματα με νομότυπες δημόσιες εκτάσεις (με αμφίβολο ζωικό κεφάλαιο);;; Είναι άξιο απορίας το γεγονός ότι με αυτή την τροποποίηση δόθηκε η παράλληλη πρόσθετη πρόσβαση σε δημόσιους βοσκοτόπους (οι οποίοι κατανέμονται με βάση το δηλωθέν ζωικό κεφάλαιο) χωρίς την εξαίρεση των εκτάσεων των ιδιωτικών βοσκότοπων στους κατόχους ιδιωτικών βοσκοτόπων (εκατοντάδες εκ των οποίων αποδείχθηκε ήδη ότι είχαν πλαστογραφημένη κατοχή των εκτάσεων), τη στιγμή που αποφασίζεται για πρώτη φορά[8] ότι οι ιδιωτικοί βοσκότοποι διατήρησης σε καλή γεωργική κατάσταση πρέπει να αποκτήσουν υποχρεωτικά και βοσκοφόρτωση με ελάχιστο ζωικό κεφάλαιο 0,2 ΜΜΖ ανά εκτάριο (βλέπε και ΥΑ 519/135068/2023 – ΦΕΚ Β΄ 3071/9-5-2023) και συνεπώς για πρώτη φορά πολλοί από αυτούς εμφάνισαν και ζωικό κεφάλαιο, το οποίο, όμως, ήταν σε πολλές περιπτώσεις ψευδές, όπως περιγράφει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία στο σχετικό δελτίο τύπου[9]…

Γενικότερα, από το 2022 και μετά υπάρχει αδιαφάνεια και έλλειψη δημοσίευσης στοιχείων για πολλά θέματα σχετικά με την κατανομή των βοσκοτόπων, καθώς και με τις διανομές δικαιωμάτων από το Εθνικό Απόθεμα. Το πιο σημαντικό πρόβλημα, ως προς το θέμα των βοσκοτόπων, υπήρξε το γεγονός ότι δεν τηρήθηκε για τα έτη 2022, 2023 και 2024 η προβλεπόμενη διαδικασία της κύρωσης της εικονικής κατανομής των δημόσιων βοσκοτόπων (τεχνική λύση) από τις αιρετές Περιφέρειες, παρότι αυτή η διαδικασία κύρωσης της κατανομής βοσκοτόπων εφαρμόστηκε μέχρι και το 2021.  Συγκεκριμένα, έπρεπε να πραγματοποιηθεί (α) η αποστολή (μέσω ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής) από τον ΟΠΕΚΕΠΕ των καταστάσεων με την κατανομή των βοσκοτόπων ανά κτηνοτρόφο στην κάθε Περιφερειακή Ενότητα, (β) η ανάρτηση – δημοσίευση της κατανομής βοσκοτόπων στην Περιφερειακή Ενότητα, (γ) η υποβολή και η εξέταση ενστάσεων των ενδιαφερόμενων κτηνοτρόφων για την τροποποίησή της και (δ) η θεώρηση – κύρωση της τελικής κατανομής βοσκοτόπων από τον αρμόδιο χωρικό Αντιπεριφερειάρχη, όπως προβλέπεται από την παρ. 5 του άρθρου 19 του ν. 4351/2015 (ΦΕΚ Α΄ 164) και την υπ΄ αρ. 915/69142/18 (ΦΕΚ 1812 Β/21-05-2018) ΥΑ, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει. Η δικαιολογία του Προέδρου του ΟΠΕΚΕΠΕ κ. Ε. Σημανδράκου, η οποία ήρθε ως απάντηση στα έγγραφα των αρμόδιων υπηρεσιών για την αναζήτηση της κατανομής των βοσκοτόπων του 2022, ήταν η αλλαγή του πληροφοριακού συστήματος, ενώ δόθηκε και μία υπόσχεση για αποστολή των απαιτούμενων στοιχείων στο μέλλον που μέχρι σήμερα δεν πραγματοποιήθηκε. Δηλαδή, για την κατανομή των δημόσιων βοσκοτόπων (τεχνική λύση) δεν έχει τηρηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία της ανάρτησης και της υποβολής και εξέτασης των ενστάσεων, όπως προβλέπει η κείμενη νομοθεσία για κανένα κτηνοτρόφο στην Ελλάδα από το 2022 μέχρι σήμερα!!!

3^ο ΣΤΑΔΙΟ: ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΑ ΒΟΣΚΟΤΟΠΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ

Τα μόνα δημοσιευμένα αναλυτικά στοιχεία καταβολής οικονομικών ενισχύσεων σε βοσκοτοπικά δικαιώματα είναι οι πίνακες χορήγησης δικαιωμάτων βασικής ενίσχυσης από το Εθνικό Απόθεμα για τα έτη 2017, 2018, 2019 και 2020 (Πίνακες 9 – 12 του Παραρτήματος της παρούσας ανοιχτής επιστολής). Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι στα δικαιώματα βασικής ενίσχυσης της αγρονομικής περιφέρειας ΠΕ1 (βοσκότοποι) των ανωτέρω πινάκων περιλαμβάνονται όσα αφορούν στους ιδιωτικούς βοσκότοπους της κατηγορίας «βοσκότοποι σε καλή γεωργική κατάσταση» χωρίς ζωικό κεφάλαιο (σχετίζονται με το πρώτο σκέλος της διασπάθισης των ευρωπαϊκών οικονομικών ενισχύσεων), αλλά και όσα αφορούν στους δημόσιους παραγωγικούς βοσκότοπους που κατανέμονται με την «τεχνική λύση» στους κτηνοτρόφους με βάση το ζωικό κεφάλαιο (σχετίζονται με το δεύτερο σκέλος της διασπάθισης των ευρωπαϊκών οικονομικών ενισχύσεων). Επίσης, θα πρέπει να γίνουν αντιληπτά τα πιθανά μεγέθη για τα δύο σκέλη της διασπάθισης. Σύμφωνα με τις πρόσφατες δηλώσεις του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη κ. Μ. Χρυσοχοΐδη εντοπίστηκαν 1.036 ΑΦΜ με ψευδείς δηλώσεις στοιχείων κατοχής αγροτεμαχίων και ζωικού κεφαλαίου και παράνομες καταβολές επιδοτήσεων ύψους 22.667.522,17 € και εξ αυτών των τα 850 ΑΦΜ έχουν έδρα την Κρήτη με παράνομες καταβολές επιδοτήσεων ύψους 17.234.489,65 €, ενώ σύμφωνα με ανακοίνωση του Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε.[10] κατά το έτος 2024 υπήρχαν 12.259 δικαιούχοι οι οποίοι δήλωσαν βοσκοτόπια χωρίς ζωικό κεφάλαιο (σε όλη την Ελλάδα). Από την άλλη, σύμφωνα με την Κτηνιατρική Βάση Δεδομένων (Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηνιατρικής) του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, στην Κρήτη βρίσκονται σε λειτουργία 28.400 αιγοπροβατοτροφικές εκμεταλλεύσεις, εκ των οποίων σχεδόν οι μισές και για την ακρίβεια οι 13.808 ιδρύθηκαν μετά την 1/1/2018. Είναι πιθανό, επίσης, τα δύο σκέλη της διασπάθισης των ευρωπαϊκών οικονομικών ενισχύσεων των βοσκοτόπων να συνδέονται σε κάποιο βαθμό με κοινούς δράστες.

Από τα στοιχεία των Πινάκων 9 – 12 του Παραρτήματος, διαπιστώνεται ότι από το 2017 μέχρι το 2020 τα βοσκοτοπικά δικαιώματα της Κρήτης απορρόφησαν τελικά την πλειοψηφία της αξίας των δικαιωμάτων βασικής ενίσχυσης που δόθηκαν από το Εθνικό Απόθεμα. Συγκεκριμένα, ενώ το 2017 υπήρχε μία ισορροπία μεταξύ των τριών αγρονομικών περιφερειών στο σύνολο της Ελλάδας με χορήγηση 12.735.897,19 € στους βοσκοτόπους, 12.852.523,12 € στις αροτριαίες καλλιέργειες και 10.604.479,61 € στις δενδρώδεις καλλιέργειες, για το έτος 2020 ανατράπηκε η ισορροπία και τα βοσκοτοπικά δικαιωματα της Κρήτης απορρόφησαν την αξία των δικαιωμάτων τόσο των άλλων αγρονομικών περιφερειών (ΠΕ2 και ΠΕ3), όσο και των άλλων περιοχών της Ελλάδας στα βοσκοτοπικά δικαιώματα (ΠΕ1). Για την ακρίβεια, για το έτος 2020 χορηγήθηκαν σε όλη την Ελλάδα 32.032.990,05 € σε δικαιώματα βοσκοτόπων, 6.241.386,24 € σε δικαιώματα αροτριαίων καλλιεργειών και  6.725.598,57 € σε δικαιώματα δενδρωδών καλλιεργειών, ενώ από τα βοσκοτοπικά δικαιώματα στην Κρήτη δόθηκαν τα 26.219.661,26 € (82 %) ή αλλιώς στην Κρήτη χορηγήθηκαν 129.039,06 βοσκοτοπικά δικαιώματα από το σύνολο των 194.987,91 δικαιωμάτων σε όλες της αγρονομικές περιφέρειες της Ελλάδας, ήτοι τα 2/3 του συνόλου της χώρας.

Τα βοσκοτοπικά δικαιώματα συνολικής αξίας 26.219.661,26 € που χορηγήθηκαν στην Κρήτη για το έτος 2020, καταβλήθηκαν προφανώς και για τα έτη 2021, 2022, 2023, 2024 και ίσως καταβληθούν και για το έτος 2025 (!!!) και κατά συνέπεια, πρόκειται για χρηματικό ποσό συνολικού ύψους τουλάχιστον  131.098.306,30 €, το οποίο αφορά στη χορήγηση βοσκοτοπικών δικαιωμάτων στην Κρήτη μόνο ενός έτους (2020), ενώ δεν έχουν δημοσιευθεί τα στοιχεία του Εθνικού Αποθέματος των ετών 2021, 2022, 2023 και 2024. Εάν συνυπολογίσουμε και τις μεταβιβάσεις βοσκοτοπικών δικαιωμάτων από τους κτηνοτρόφους της Ηπειρωτικής και Νησιωτικής Ελλάδας προς την Κρήτη, αλλά και τα ποσά της Εξισωτικής Αποζημίωσης διαπιστώνουμε ότι τίθενται υπό αμφισβήτηση πολλές εκατοντάδες εκατομμυρίων ευρώ ευρωπαϊκών οικονομικών ενισχύσεων…

Δυστυχώς, αυτή η καταβολή των πιθανών παράνομων επιδοτήσεων στους κτηνοτρόφους της Κρήτης έγινε σε βάρος των κτηνοτρόφων, καθώς και των γεωργών της Κεντρικής Μακεδονίας και των άλλων περιοχών της Ηπειρωτικής και Νησιωτικής Ελλάδας. Συγκεκριμένα, όπως καταγράφεται στον Πίνακα 13 του Παραρτήματος, τα ποσοστά επί του συνόλου της αξίας των χορηγηθέντων δικαιωμάτων βασικής ενίσχυσης από το Εθνικό Απόθεμα και στις τρεις αγρονομικές περιφέρειες (ΠΕ1, ΠΕ2 και ΠΕ3) για την Κρήτη (19 %) και για την Κεντρική Μακεδονία (15 %) ήταν σχεδόν ισοδύναμα για το έτος 2017. Μετά, όμως, από την αδικαιολόγητη – αναληθή αύξηση του ζωικού κεφαλαίου των αιγοπροβάτων στην Κρήτη και τη δήλωση βοσκοτόπων χωρίς ζωικό κεφάλαιο από το 2018 και μετά, καταγράφεται συνεχής αύξηση του ποσοστού συμμετοχής της Κρήτης (το 2018 είναι 37%, το 2019 είναι 54% και το 2020 είναι 64%) και συνεχής μείωση του ποσοστού συμμετοχής της Κεντρικής Μακεδονίας (το 2018 είναι  9%, το 2019 είναι 7% και το 2020 είναι 4%), όπως και των άλλων περιοχών της Ελλάδας στην αξία των χορηγηθέντων δικαιωμάτων στο σύνολο της χώρας. Για το τελευταίο διαθέσιμο δημοσιευμένο έτος, το 2020, στην Κρήτη δόθηκε το 82% των βοσκοτοπικών δικαιωμάτων της χώρας με δεύτερη Περιφέρεια τη Θεσσαλία με μόλις 5% των βοσκοτοπικών δικαιωμάτων, ενώ και στο σύνολο και των τριών αγρονομικών περιφερειών (ΠΕ1, ΠΕ2 και ΠΕ3) η δεύτερη Περιφέρεια ήταν πάλι η Θεσσαλία με μόλις 6% των χορηγηθέντων δικαιωμάτων βασικής ενίσχυσης, το οποίο ήταν μόλις στο 1/10 της Κρήτης. Στην Κεντρική Μακεδονία καταγράφονται οι μεγαλύτερες απώλειες στην αξία των χορηγηθέντων δικαιωμάτων σε σχέση με το 2017 (πριν αρχίσει η αδικαιολόγητη – αναληθής αύξηση του ζωικού κεφαλαίου των αιγοπροβάτων στην Κρήτη) και συνεπώς και στη μετέπειτα καταβολή ευρωπαϊκών οικονομικών ενισχύσεων, χωρίς να συνυπολογίζεται οποιαδήποτε απώλεια χρημάτων στην Κεντρική Μακεδονία από τη χορήγηση των δικαιωμάτων από το Εθνικό Απόθεμα για τα έτη 2021 – 2024, οι γραμμικές μειώσεις των παλαιών δικαιωμάτων για τα έτη 2018 – 2024, καθώς και οι μεταβιβάσεις βοσκοτοπικών δικαιωμάτων προς την Κρήτη.

Αξιότιμε κ. Πρωθυπουργέ,

διαπιστώνοντας τις παραπάνω στρεβλώσεις σε βάρος της Κεντρικής Μακεδονίας, αλλά και των άλλων Περιφερειών της Ελλάδας και αισθανόμενος το χρέος μου προς τους γεωτεχνικούς και τους αγρότες, σας υποβάλλω τις παρακάτω προτάσεις:

1. Ηεκπόνηση και η εφαρμογή των Διαχειριστικών Σχεδίων Βόσκησης, τα οποία θα δώσουν την οριστική και ορθή λύση στο θέμα των δημόσιων βοσκοτόπων στην Ελλάδα (αναμένουμε ακόμη να δημοπρατηθούν 11 χρόνια μετά την πρώτη νομοθέτησή τους), θα διαρκέσει περίπου τέσσερα χρόνια (τα Διαχειριστικά Σχέδια Βόσκησης θα περιέχουν παραγωγικά στοιχεία δύο ετών). Μέχρι τότε θα διενεργείται η κατανομή των δημόσιων βοσκοτόπων με μία “τεχνική λύση”, η οποία, όμως, θα πρέπει να βασίζεται στη δίκαιη κατανομή των βοσκήσιμων γαιών στους πραγματικούς κτηνοτρόφους και να αποτρέπει τις απάτες και την κατασπατάληση των ευρωπαϊκών οικονομικών ενισχύσεων. Για το λόγο αυτό, το άρθρο 4, παρ. 10 της ΚΥΑ 873/55993/15 (ΦΕΚ Β΄ 942) πρέπει άμεσα να τροποποιηθεί και να επανέλθει στην αρχική του μορφή, ώστε να σταματήσει από το έτος 2025 η κατανομή των βοσκοτόπων που βρίσκονται εκτός Κρήτης σε Κρητικούς κτηνοτρόφους για να εξομαλυνθεί η κατάσταση. Θα πρέπει, επίσης, να προστεθεί παράγραφος στο άρθρο αυτό, η οποία θα προβλέπει ότι η κατανομή των δημόσιων βοσκοτόπων γίνεται μόνο σε κτηνοτρόφους, οι οποίοι είναι εγγεγραμμένοι στον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ με καταγεγραμμένη παράδοση ή ίδια μεταποίηση αγελαδινού ή πρόβειου και γίδινου γάλακτος κατά το έτος κατανομής ή εφόσον προσκομίσουν πιστοποιητικά σφαγής ζώων και ταυτόχρονα αποδειχθεί ότι υποβάλλουν φορολογική δήλωση με τα αντίστοιχα κτηνοτροφικά εισοδήματα. Με αυτή τη διάταξη θα αποδοθεί δικαιοσύνη σε όλη την Ελλάδα και ιδιαίτερα στην Κρήτη, στην οποία κατά το έτος 2024 παρέδωσαν πρόβειο και γίδινο γάλα μόλις οι 408 αιγοπροβατοτροφικές εκμεταλλεύσεις από το σύνολο των 28.032 εν λειτουργία εκμεταλλεύσεων που απογράφηκαν μέχρι την 1/1/2025 σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ. Στην προγενέστερη του μορφή πρέπει να επανέλθει άμεσα και το άρθρο 5, παρ. 12 της ΚΥΑ 873/55993/15 (ΦΕΚ Β΄ 942) με την κατάργηση της υπ΄ αρ. 1485/391112 (ΦΕΚ Β΄ 6647/22-12-2022) ΚΥΑ.
2. Από τη διασπάθιση των ευρωπαϊκών οικονομικών ενισχύσεων των βοσκοτόπων, η Κεντρική Μακεδονία και οι άλλες περιοχές της Ηπειρωτικής και της Νησιωτικής Ελλάδας ζημιώθηκαν σημαντικά οικονομικά και αυτό το γεγονός θα πρέπει να τονιστεί και να ληφθεί υπόψη από την Κυβέρνηση ώστε να αποκαταστήσει αυτή την αδικία, ιδιαίτερα αυτή την εποχή που η κτηνοτρόφοι μας πλήττονται σοβαρά από την ευλογιά των αιγοπροβάτων.
3. Τόσο η διασπάθιση των ευρωπαϊκών οικονομικών ενισχύσεων των βοσκοτόπων, όσο και οι στρεβλώσεις στα προγράμματα της βιολογικής κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας ή οι δυσλειτουργίες του πληροφοριακού συστήματος του Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. από το 2022 και μετά, οφείλονται αποκλειστικά σε λανθασμένες επιλογές της πολιτικής ηγεσίας του Υπ.Α.Α.Τ. και των διορισμένων Προέδρων του Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. ή και κάποιων διευθυντικών στελεχών και δεν μπορούν να αποδοθούν σε εκτεταμένη διαφθορά συνολικά εντός των υπαλλήλων του Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. Ο Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. βρέθηκε σε επιτήρηση για τη μη συμμόρφωση με ορισμένα κριτήρια διαπίστευσης όπως αυτά ορίζονται στις κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και συγκεκριμένα για τους ελέγχους εποπτείας και για την έλλειψη προσωπικού!!! Ούτε, φυσικά, ευθύνονται οι υπάλληλοι του Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. για την κοινόχρηστη βόσκηση, για την «τεχνική λύση» κατανομής των βοσκοτόπων, για τη μη υλοποίηση των Διαχειριστικών Σχεδίων Βόσκησης, για τις επιδοτήσεις σε βοσκοτόπους χωρίς ζώα, για τις ψευδείς δηλώσεις στην Κτηνιατρική Βάση Δεδομένων, για τη μη αναγραφή του ΑΤΑΚ στα αγροτεμάχια, για τη μη ολοκλήρωση του Κτηματολογίου και του Δασολογίου, για τις ψευδείς δηλώσεις στο Ε9 και στα ηλεκτρονικά μισθωτήρια της ΑΑΔΕ, για τα λάθη και τις αστοχίες του 2022 κατά τη μετάβαση των δηλώσεων των άμεσων ενισχύσεων στο κυβερνητικό νέφος (gov.gr), για την έλλειψη πληροφόρησης και τις αστοχίες του 2023 (πρώτου έτους εφαρμογής της νέας ΚΑΠ), για την πρωτοφανή καθυστέρηση στην υποβολή των Ενιαίων Αιτήσεων Ενίσχυσης το 2024 που δεν βοήθησε στην εξομάλυνση της κατάστασης των προηγουμένων δύο ετών, για τις επιλογές, τις αμοιβές και το έργο των ιδιωτών παρόχων λογισμικού και τεχνικών συμβούλων του Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε., για τις ωμές πολιτικές παρεμβάσεις στο έργο τους… Ο Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. χρειάζεται σήμερα σημαντική αναβάθμιση και ανεξαρτητοποίηση. Να μετατραπεί σε Ανεξάρτητη Αρχή ή ΝΠΔΔ, να προσληφθούν άμεσα άλλοι 500 εργαζόμενοι κατάλληλων ειδικοτήτων με διαγωνισμό του ΑΣΕΠ για να ενισχύσουν το έργο των έμπειρων στελεχών του (συνολικά μόλις 520 εργαζόμενοι σήμερα), να δοθούν τα κατάλληλα εργαλεία εποπτείας και η πρόσβαση στις κατάλληλες βάσεις δεδομένων. Διαφωνούμε με την υπαγωγή του έργου του Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, η οποία είναι κατά την άποψη μας μία λανθασμένη επιλογή, επειδή είναι παντελώς διαφορετική η φιλοσοφία της ΑΑΔΕ που εισπράττει χρήματα από τους ευπορότερους, από τη φιλοσοφία των ευρωπαϊκών αγροτικών ενισχύσεων που είναι να στηρίζονται – επιδοτούνται οι φτωχότεροι για να διατηρείται το φυσικό περιβάλλον και για να παράγονται ασφαλή και ποιοτικά τρόφιμα. Επίσης, η ΑΑΔΕ ασχολείται κυρίως με αλφαριθμητικά δεδομένα, ενώ ο Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. με γεωχωρικά δεδομένα και η προσέγγιση της ΑΑΔΕ είναι οικονομοτεχνική, ενώ η προσέγγιση του Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. είναι γεωτεχνική. Τέλος, είναι απολύτως αναγκαία η οργανική σχέση εποπτείας του έργου του Οργανισμού με το αρμόδιο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, η οποία θα χαθεί με τη μετάβαση στην ΑΑΔΕ. Μια πιθανή απώλεια σημαντικών ευρωπαϊκών οικονομικών ενισχύσεων από αυτή την πειραματική και αντισυμβατική μετάβαση θα είναι ολέθρια για την αγροτική παραγωγή στην Ελλάδα που βρίσκεται σήμερα στην «κόψη του ξυραφιού» από το υψηλό κόστος παραγωγής και τις αρνητικές συνέπειες της κλιματικής κρίσης και θα οδηγήσει πιθανώς ακόμη και σε οικονομική καταστροφή και επισιτιστική κρίση…

Είμαι στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε περαιτέρω διευκρίνηση και κάθε συνεργασία για τη διόρθωση των σφαλμάτων του παρελθόντος και τον ορθό σχεδιασμό του μέλλοντος με τη λήψη των κρίσιμων αποφάσεων του παρόντος προς όφελος των γεωτεχνικών και των αγροτών.

Με τιμή,

Δρ. Αθανάσιος Σαρόπουλος

Πρόεδρος Δ.Ε. ΓΕΩΤ.Ε.Ε. Κεντρικής Μακεδονίας

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Πίνακας 1. Η ετήσια μεταβολή των συγκεντρωτικών στοιχείων των αιγοπροβατοτροφικών εκμεταλλεύσεων για το σύνολο της Κρήτης από την Κτηνιατρική Βάση Δεδομένων (Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηνιατρικής) του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

Πίνακας 2. Η ετήσια μεταβολή των συγκεντρωτικών στοιχείων των αιγοπροβατοτροφικών εκμεταλλεύσεων για την Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνου από την Κτηνιατρική Βάση Δεδομένων (Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηνιατρικής) του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

Πίνακας 3. Η ετήσια μεταβολή των συγκεντρωτικών στοιχείων των αιγοπροβατοτροφικών εκμεταλλεύσεων για την Περιφερειακή Ενότητα Χανίων από την Κτηνιατρική Βάση Δεδομένων (Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηνιατρικής) του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

Πίνακας 4. Η ετήσια μεταβολή των συγκεντρωτικών στοιχείων των αιγοπροβατοτροφικών εκμεταλλεύσεων για την Περιφερειακή Ενότητα Ηρακλείου από την Κτηνιατρική Βάση Δεδομένων (Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηνιατρικής) του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

Πίνακας 5. Η ετήσια μεταβολή των συγκεντρωτικών στοιχείων των αιγοπροβατοτροφικών εκμεταλλεύσεων για την Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου από την Κτηνιατρική Βάση Δεδομένων (Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηνιατρικής) του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

Πίνακας 6. Η ετήσια μεταβολή των συγκεντρωτικών στοιχείων των αιγοπροβατοτροφικών εκμεταλλεύσεων για τη Μητροπολιτική Ενότητα Θεσσαλονίκης από την Κτηνιατρική Βάση Δεδομένων (Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηνιατρικής) του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

Πίνακας 7. Συγκεντρωτικά στοιχεία των αιγοπροβατοτροφικών εκμεταλλεύσεων για όλες τις Περιφερειακές Ενότητες και για το σύνολο της Περιφέρειας Κρήτης και της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας κατά την 1/1/2019 και την 1/1/2025 από την Κτηνιατρική Βάση Δεδομένων (Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηνιατρικής) του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και η αντίστοιχη συγκεντρωτική παράδοση πρόβειου και γίδινου γάλακτος σε κιλά για το έτος 2024 από τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ

Πίνακας 8. Η αύξηση των θηλυκών αιγοπροβάτων άνω τους έτους κατά την 1/1/2024 σε σχέση με όσα είχαν απογραφεί κατά την 1/1/2018, αριθμητικά και ποσοστιαία (%), στην Κρήτη και σε κάθε Περιφερειακή της Ενότητα από την Κτηνιατρική Βάση Δεδομένων (Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηνιατρικής) του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και η αντίστοιχη αύξηση στην παράδοση πρόβειου και γίδινου γάλακτος σε κιλά για το έτος 2024 σε σχέση με αυτή του 2018, αριθμητικά και ποσοστιαία (%), από τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, καθώς και η αναλογία των δύο ποσοστών αύξησης.

Πίνακας 9. Χορήγηση δικαιωμάτων βασικής ενίσχυσης των αγρονομικών περιφερειών ΠΕ1 (βοσκότοποι), ΠΕ2 (αροτριαίες καλλιέργειες) και ΠΕ3 (δενδρώδεις καλλιέργειες) από το Εθνικό Απόθεμα για το έτος 2017. Πηγή: Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε.

Πίνακας 10. Χορήγηση δικαιωμάτων βασικής ενίσχυσης των αγρονομικών περιφερειών ΠΕ1 (βοσκότοποι), ΠΕ2 (αροτριαίες καλλιέργειες) και ΠΕ3 (δενδρώδεις καλλιέργειες) από το Εθνικό Απόθεμα για το έτος 2018. Πηγή: Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε.

Πίνακας 11. Χορήγηση δικαιωμάτων βασικής ενίσχυσης των αγρονομικών περιφερειών ΠΕ1 (βοσκότοποι), ΠΕ2 (αροτριαίες καλλιέργειες) και ΠΕ3 (δενδρώδεις καλλιέργειες) από το Εθνικό Απόθεμα για το έτος 2019. Πηγή: Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε.

Πίνακας 12. Χορήγηση δικαιωμάτων βασικής ενίσχυσης των αγρονομικών περιφερειών ΠΕ1 (βοσκότοποι), ΠΕ2 (αροτριαίες καλλιέργειες) και ΠΕ3 (δενδρώδεις καλλιέργειες) από το Εθνικό Απόθεμα για το έτος 2020. Πηγή: Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε.

Πίνακας 13. Συνολική αξία των χορηγηθέντων δικαιωμάτων βασικής ενίσχυσης και στις τρεις αγρονομικές πειρφέρειες (ΠΕ1, ΠΕ2 και ΠΕ3) ανά Περιφέρεια και ποσοστό των συνολικών χρηματικών ποσών των Περιφερειών στο σύνολο της χώρας για έτη 2017, 2018, 2019 και 2020. Πηγή: Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε.

[1] https://geotee.gr/2025/06/04/parartima-kentrikis-makedonias-i-alitheia-gia-ton-opekepe-kai-gia-tis-aities-tou-skandalou/

[2] https://geotee.gr/2025/08/27/parartima-kentrikis-makedonias-ypomnima-2025-pros-prothypourgo-gia-geotechnika-themata-sto-plaisio-tis-89is-d-e-th/

[3] https://geotee.gr/2025/08/29/parartima-kentrikis-makedonias-deltio-typou-symmetochi-sti-syskepsi-tou-prothypourgou-me-tous-epistimonikous-paragogikous-foreis-tis-thessalonikis-enopsei-tis-89is-deth/

[4] https://www.opekepe.gr/images/documents/Dec2024/1-%CE%95%CE%B3%CE%BA%CF%8D%CE%BA%CE%BB%CE%B9%CE%BF%CF%82_%CE%9F%CE%A3%CE%94%CE%95.pdf

[5] https://www.agrotypos.gr/files/anakoinosi_xorigisis_vasikis_enisxisis_apo_ea_2020.pdf

[6] https://www.minagric.gr/2013-04-05-10-13-09/ministry-example/ypaat-grafeio-typou/deltiatypou/12017-dt261021a

[7] https://www.agrotypos.gr/thesmoi/dimosia-dioikisi-politiki/tsiaras-gia-techniki-lysi-giati-den-katargithike-tosa-chronia-ti

[8] https://www.agrotypos.gr/chrima/opekepe-ypaat/oi-katigories-epileximon-voskotopon-pos-orizontai-kai-ti-ginetai-me-zoiko

[9] https://www.eppo.europa.eu/en/media/news/greece-eppo-probes-opekepe-officials-over-alleged-organised-agricultural-subsidy-fraud?fbclid=IwY2xjawNPKr5leHRuA2FlbQIxMABicmlkETFGOWI1SkpnZVJSNzZPbVVxAR5RURoQ-XxGczWFrXdXuHfLs-zUCuBoJ4dTyv0j_ddZsBJ_DCVryAqSfZD7gA_aem_V7rZKjo67Y38QvSX9hf4JQ

[10] https://www.opekepe.gr/enimerosi/anouncements/4676-plirwmi-440-4kat-euro-apo-ton-opekepe