Αρχική Blog Σελίδα 498

Γαλλία: Η εισαγγελία προτείνει αποφυλάκιση του Ν.Σαρκοζί υπό δικαστική επιτήρηση

0

Ο πρώην πρόεδρος βρίσκεται 20 ημέρες στη φυλακή για υπόθεση λιβυκής χρηματοδότησης

Η δικαστική διαδικασία για την τύχη του Νικολά Σαρκοζί εισέρχεται σε νέο κρίσιμο στάδιο, καθώς η εισαγγελία του Παρισιού ζήτησε σήμερα την αποφυλάκισή του υπό αυστηρή δικαστική επιτήρηση

Ο πρώην πρόεδρος της Γαλλίας βρίσκεται κρατούμενος εδώ και 20 ημέρες, μετά την καταδίκη του για την υπόθεση της λιβυκής χρηματοδότησης της προεκλογικής του εκστρατείας το 2007

Το αίτημα αποφυλάκισης συζητήθηκε σε ακροαματική συνεδρίαση ενώπιον του εφετείου της γαλλικής πρωτεύουσας.

Ο εισαγγελέας Νταμιάν Μπρινέ τόνισε ότι, παρά την πρόταση για αποφυλάκιση, υπάρχουν κίνδυνοι ενδεχόμενης συνεννόησης του Σαρκοζί με συνεργούς ή πίεσης μαρτύρων. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο υποστηρίζει ότι η δικαστική επιτήρηση κρίνεται απαραίτητη για την προστασία της διαδικασίας.

Κατά την παρουσία του στην ακροαματική διαδικασία, ο Σαρκοζί περιέγραψε τη φυλάκισή του ως «πολύ σκληρή», «εξουθενωτική» και «έναν εφιάλτη», υπογραμμίζοντας τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει κάθε κρατούμενος.

Παρά τις δυσκολίες, ο πρώην πρόεδρος θέλησε να εκφράσει την εκτίμησή του στο σωφρονιστικό προσωπικό, που, όπως είπε, «κατέστησε υποφερτό αυτό τον εφιάλτη».

Το ζήτημα της αποφυλάκισης Σαρκοζί έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον στη Γαλλία, καθώς αφορά έναν πρώην ηγέτη που καταδικάστηκε σε σημαντική υπόθεση διαφθοράς.

Η απόφαση του εφετείου αναμένεται να κρίνει εάν θα μπορεί να συνεχίσει να βρίσκεται ελεύθερος με περιοριστικούς όρους ή αν θα παραμείνει στη φυλακή έως ότου ολοκληρωθεί η περαιτέρω νομική διαδικασία.

Η σημερινή εξέλιξη δείχνει ότι η γαλλική δικαιοσύνη προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην τήρηση του νόμου και στην αξιολόγηση του κινδύνου, θέτοντας ως προτεραιότητα την ομαλή διεξαγωγή της υπόθεσης χωρίς νέες παρεμβάσεις.

https://www.pronews.gr/kosmos/gallia-i-eisaggelia-proteinei-apofylakisi-tou-n-sarkozi-ypo-dikastiki-epitirisi/

Με μια λακωνική ανακοίνωση το Κρεμλίνο έβαλε τέλος στην παραφιλολογία της Δύσης περί απομάκρυνσης του Σ.Λαβρόφ

0

Η Ρωσία επανέλαβε τη θέση της, με λεκτικό περιεχόμενο στο ίδιο μοτίβο, όπως και το περασμένο μήνυμα της Παρασκευής (07/11)

Με μια λιτή ανακοίνωση που εξέδωσε σήμερα (10/11), το Κρεμλίνο έβαλε τέλος στην παραφιλολογία περί απομάκρυνσης του Ρώσου ΥΠΕΞ, Σεργκέι Λαβρόφ, από την θέση του επικεφαλής της εξωτερικής διπλωματίας.

Η Ρωσία επανέλαβε τη θέση της, με λεκτικό περιεχόμενο στο ίδιο μοτίβο, όπως και το περασμένο μήνυμα της Παρασκευής (07/11).

«Ο Σεργκέι Λαβρόφ εργάζεται ενεργά ως υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας.

Ο κόσμος οφείλει να αγνοεί τις εικασίες των δυτικών μέσων ενημέρωσης. Λένε πως ο υπουργός έχει πέσει στη δυσμένεια του προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν.

Αυτά δεν ισχύουν σε καμία περίπτωση», αναφέρει η σχετική ανακοίνωση του Κρεμλίνου.

Η συνωμοσιολογία από την πλευρά δυτικών ΜΜΕ ξεκίνησε όταν ο 75χρονος επικεφαλής της εξωτερικής διπλωματίας, απουσίαζε από μια μεγάλη συνάντηση στο Κρεμλίνο την περασμένη εβδομάδα, στην οποία κανονικά θα παρευρισκόταν.

Ωστόσο, το Κρεμλίνο απέρριψε και σήμερα όπως επίσης και την περασμένη Παρασκευή (07/11), τις εικασίες ότι ο Λαβρόφ έχει πέσει στη δυσμένεια του Πούτιν, αφότου «πάγωσαν» οι προσπάθειες να διοργανωθεί σύνοδος κορυφής ανάμεσα στον Ρώσο πρόεδρο και τον Ντόναλντ Τραμπ τον περασμένο μήνα.

https://www.pronews.gr/kosmos/me-mia-lakoniki-anakoinosi-to-kremlino-evale-telos-stin-parafilologia-tis-dysis-peri-apomakrynsis-tou-s-lavrof/

How Did the Ramayana, India’s Great Epic, Remember the Ancient Greeks?

0

Ramayana, India’s great epic poem, mentions in various chapters the Greeks. This implies that Greeks were actually present in what is modern day India before the composition of this epic poem, which narrates the journey of virtue in the annihilation of vice.

Ramayana is composed over a period of nearly a millennium, with scholars estimating the earliest stage of the text to be between the 8th and 4th centuries BCE, and later stages extending up to the 3rd century CE.

However, Sankalia clarifies it was only after the second Greek invasion that Indians became quite familiar with Greeks and Indo-Greeks. This was after the besieging of Pataliputra and Madhyamika in Rajasthan by the Greeks. Pataliputra is in modern day Patna in Eastern India while Madhyamika is a hill fort, which is now a UNESCO world heritage site near Chitor.

After the Greeks, Scythians, and Kushanas arrived in the region of India, according to a Georgian theory, the Abhiras, Huns, and Gurjaras subsequently followed. However, no mention of either the Abhiras or Huns is found in the Ramayana.

The “Bala Kanda” of the Valmiki Ramayana covers the childhood of Lord Ram, the seventh reincarnation of Hindu god Vishnu as the prince—and later king—of Ayodhya. At least a portion of the Bala Kanda is dated to a time earlier than the second century A.D. but after the second Indo-Greek invasion.

The Greeks first began their invasion of India under Alexander the Great in 326 B.C., when they crossed the Indus River into Punjab. In fact, Ayodhya was ruled by Greeks for some time, as was Mathura. Thus, both the Ramayana and Mahabharata, the second of the two major Sanskrit epics, made mention of the Greeks. 

Ramayana and the Iliad

Heroes of Iliad. Image Credits: Nikolai Utkin via Wikimedia Commons.
Heroes of Iliad. Image Credits: Nikolai Utkin via Wikimedia Commons. Public Domain

The Sanskrit Ramayana, written by Valmiki, contains nearly fifty thousand lines of verse. It is much longer than either the Iliad or the Odyssey. The Iliad and Ramayana in particular have several similarities, and a lot of study has actually been dedicated to comparing the two literary works. In the Iliad, the hero is Achilles, while Rama is the hero in Ramayana. Ramayana literally means “Rama’s Journey.”

Iliad and Ramayana similarities

In the Iliad, Paris abducts Helen, and Troy is attacked and burned. In the Ramayana, Sita, the wife of Rama, is abducted, and Lanka is attacked and burned by Hanuman, the monkey commander of the monkey army, who, as a child, attempted to grab the Sun when he mistook it for a fruit.

Rama is accompanied by Laxman, whom he loves dearly, and, at one point, he gets severely injured in battle, almost dying as a result of his wounds, though he is rescued by Hanuman. Similarly, Achilles is followed by Patroclus, who is devoted to him. Patroclus is injured and killed by Hector, who stabs him in the stomach with a spear.

Greeks in Ramayana 

Hellenistic culture in the Indian subcontinent.
Hellenistic culture on the Indian subcontinent. Credit: Public Domain

In the oldest religious text of the Hindus, Rig Veda, Greeks are known as Alinas, meaning Hellenes, or Ancient Greeks. This attests to the presence of Greeks in Asia even at that earlier time. In the first book of the Ramayana, called “Boyhood,” which covers the childhood of Lord Rama and sets the scene for subsequent adventures, there is reference to Sakas (Scythians) , Palhavas (Persians), Yavanas (Greeks), and Yavana-misrita (Indo-Greeks).

The book of Kishkindha is the fourth book of Ramayana. In the fourth book, King Sugriva, the monkey king of Kishkindha—a kingdom of the Vanaras in Hinduism now called Hampi—sent a group of Vanaras, or monkeys, to find Sita. Sita is a well-known Hindu goddess known for her courage and dedication. In Ramayana, she is known for her subtle strength.

The Vanaras that were sent out in search of Sita were also instructed to go to the territory of the Ionian Greeks, who were among the first outsiders to arrive in India. The Vanaras were thus sent to the north, where they were to search far and wide, including on various mountain ranges, China, and even among the Yavanas—the Ionians or more generally-speaking, the Greeks, for Sita.

There are three very characteristic features of the Sundara Kanda, the fifth and most popular book of the Ramayana of Valmiki. This book recounts the adventures of the monkey hero Hanuman in leaping across the ocean to the island citadel of Lanka as per Sankalia. There, he encounters facilities, including drinking houses and sports stadiums (kridagriha), of Indo-Greek origin.

Lord Rama provided Hanuman with a ring in order to convince Sita of his role as the agent of Lord Rama. It bore the name of Rama, according to Sankalia. Such finger-rings appeared for the first time when the Indo-Greeks and others ruled in Taxila and the general area of northwest India.

In fact, the best and perhaps only evidence of such rings of an early period is available from Taxila. Fortunately, this was fully discussed and illustrated by John Marshall, the director general of the Indian Archaeological Survey (1902–1931) during the British Raj years. 

Vishvamitra and Greeks

Mention of Greeks is found in reference to the sage Vishvamitra in both Ramayana and the Mahabharata. Vishvamitra was a Kshatriya king who attempted to steal the holy cow, Nandini, that was given by Indra, the king of the devas, or demigods.

The cow had been given to a Brahamana named Vasishtha, who, as per Ramayana, was the teacher of Lord Rama. A Brahamana is one who possesses the virtues of honesty, generosity, good conduct, discipline, and compassion. Priests and yogis are Brahamanas, for instance.

The sacred cow hence grew hostile, and its anger was so extreme that it attacked the troops of Vishvamitra. Various parts of the cow’s body thus birthed different ethnic groups. It was her womb which birthed an army of Greeks that then attacked the armies of King Vishvamitra and obliterated them.

When Vishvamitra witnessed the destruction unleashed on his forces by the ascetic power of Vasishtha, he grew disgusted by the power of warriors and came to the conclusion that neither his power nor wealth could possibly confront the power of a Brahamana. Thus, he abandoned his vast kingdom and regal riches to pursue the life of a hermit.

Vishvamitra set his mind on asceticism and became a great sage instead. He was famed for his yogic powers. Hence, it can be said that Greeks played a significant role in Vishvamitra’s transformation, and it is believed that the Greeks fought the armies of the Vishvamitra, Scythians, and Persians using wide-bladed swords.

Dasaratha and Greeks

Dasaratha was the Emperor of Ayodhya, a town on the banks of the holy river of Sarayu in the Indian state of Uttar Pradesh. He was also the father of Lord Rama. Dasaratha married Kaikeyi, the daughter of Kekaya. Kekaya was the king of Gandhara, which connected trade routes of India, Central Asia, and the Middle East and was therefore culturally diverse and significant.

Ancient Greek historian Herodotus, attests that the Gandharian mercenaries of the First Persian Empire were recruited for the army of Emperor Xerxes I (486-465 BCE), which he led against the Greeks. The Ramayana epic provides only a general description of the country, though it does not reveal the names of the local rivers.

However, claims that the country on either bank of the Indus River was fertile and beautiful are true to this day. This territory was ruled by foreigners such as Persians, Greeks, Indo-Greeks, Scythians, Parthians, Sakas, and Kushanas, who had ruled for some time between 500 B.C. to 100 A.D. The author of the Bala Kanda is familiar with Sakas, Yavanas, and Yavana-Misrita.

It is somewhat surprising that the composer of the Uttara Kanda is satisfied with a non-committal general name, Gandharva. A gandharva is actually a member of a group of celestial beings in Dharmic religions, such as Hinduism, Buddhism, and Jainism in which the males are divine performers—singers and musicians—and the females are divine dancers. They are, in other words, celestial demigods serving as musicians for the devas (gods).

The subsequent statement of King Yudhajit of Kekaya to “conquer these Gandharvas, and establish two cities here” is significant. At Sirkap (Taxila), the city conquered by the Indo-Greeks, there are no less than three palace complexes along with their temples, which were referred to.

Each palace complex had a number of courts. The various halls mentioned by the Ramayana in descriptions of the residence of Dasaratha and Rama are likely rather similar to the palaces and temples of the Indo-Greeks at Sirkap, as per Sankalia.

Pillar of Heliodorus aka Heliodora, Garuda
Structure and decorative elements of the Heliodorus pillar, in Vidisha, India. The pillar originally supported a statue of Garuda. Credit: Dilipkumarftii1977 / Wikimedia commons CC BY-SA 4.0

According to the Yuga Purana, a religious text of the Hindus, having invaded Ayodhya, the Panchalas, and Mathura, the Greeks then reached Kusumadhvaja, known as “the town of the flower-standard.” When the thick mud-fortified embankment at Pataliputra in modern Patna was reached, all the provinces were in disorder and complete chaos.

Ultimately, a great battle ensued. Demetrius was the Indo-Greek king of the sieges of Ayodhya and Madhyamika, mentioned by Yogaguru Patanjali. Greeks who ruled over these holy cities of Hindus were rather tolerant and inclusive because, instead of persecution, Indic religions were widely accepted into Greek society.

Lord Rama and Lord Krishna were reincarnations of Hindu god Vishnu, who, according to the Heliodorus pillar inscription, was worshipped by Heliodorus, an ambassador of the Indo-Greek king, Antialcidas. Antialcidas reigned from his capital at Taxila from around 115 to 95 B.C.

The text of the pillar reads: “This Garuda-pillar of Vasudeva, the god of gods, was constructed here by Heliodora [Heliodorus], the Bhagavata, the son of Diya [Dion], of Takhkhashila [Taxila], the Greek ambassador who came from the Great King Amtalakita [Antialkidas] to king Kasiputra [Kashiputra] Bhagabhadra, the Savior, prospering in [his] fourteenth year.”

Hence, Greek Hinduism and Greek Buddhism played a vital role in the spread of these respective religions on a global scale as has been clarified herein, contributing to the merging of cultures on the Indian subcontinent.

https://greekreporter.com/2025/11/09/greeks-ramayana-epic-poem-india/

Punishing Israel, Rebuilding Gaza and Courting Trump: Erdogan’s Plan for Turkey’s Mideast Role

0

If Turkey decides to fall in line with the White House and pave the way for other countries to join the multinational force set to operate in Gaza, it is doubtful whether Israel – or an Israeli-Egyptian partnership – would be able to prevent the move

The arrest warrants issued Friday by the Istanbul Chief Public Prosecutor’s Office against 37 Israeli officials are only the start of Turkey’s pursuit of the perpetrators of what it says are systematic acts of genocide and crimes against humanity in Gaza.

As expected, Prime Minister Benjamin Netanyahu tops the list, followed by Defense Minister Israel Katz, National Security Minister Itamar Ben-Gvir, IDF Chief of Staff Eyal Zamir and the commander of the Israel Navy, David Saar Salama. The statement did not name the 32 other individuals for whom arrest warrants were issued.

The statement details dozens of incidents involving harm to civilians, including women and children, citing the destruction of hospitals and other civilian infrastructure and the withholding of food and other humanitarian aid.

A senior Turkish official told Haaretz that the warrants were drawn up on the explicit instruction of President Recep Tayyip Erdoğan and that the process took weeks. He added that the main dilemma was the timing, with a significant obstacle to issuing the warrants being Turkey’s discussions with the United States and the mediating countries over the composition of the multinational force that is supposed to be deployed in the Strip.

“It seems that Erdoğan concluded that in light of Israel’s resolute opposition to letting Turkish forces operate in Gaza, and the understanding that the American administration tends to adopt Jerusalem’s position,” the official said, “there was no point in waiting any longer.”

U.S. President Donald Trump welcomes Turkey's President Recep Tayyip Erdogan at the White House in Washington, D.C., U.S., September.
U.S. President Donald Trump welcomes Turkey’s President Recep Tayyip Erdogan at the White House in Washington, D.C., U.S., September. Credit: Kevin Lamarque/Reuters

However, this Turkish interpretation should be taken with a grain of salt. For Erdoğan, the issue of Turkey’s participation in the multinational force is not yet resolved, and he plans to fight fiercely for it.

It is doubtful whether he sees any contradiction between issuing arrest warrants against senior Israeli officials and increasing Ankara’s chances of joining the multinational force. Erdoğan may well try to leverage his status as the “darling of the Trump administration,” both to punish Israel and to secure American approval for participating in the force.

Erdoğan’s push is not only about cementing Turkey’s position as a pillar in a region that has become the focus of U.S. policy. For years, Turkey was excluded from any involvement in the Israeli-Palestinian conflict. It was not a party to any previous negotiations between American administrations, Israel and the Palestinian Authority revolving around a solution for the “Palestinian problem.”

Even during periods when Erdoğan’s relations with Israeli prime ministers were good and even excellent, such as his close friendship with Ehud Olmert, Israel did not see Turkey as a potential mediator.

Furthermore, Egypt, Jordan, the United States and the Palestinian Authority itself preferred Arab mediation to Turkish involvement. It is not superfluous to mention in this context Turkey’s sharp criticism of the United Arab Emirates when the latter signed a peace agreement with Israel, and Ankara’s threat to sever relations with Abu Dhabi as a result.

The signing of the agreements between Israel and the UAE in Washington, September 2020.
The signing of the agreements between Israel and the UAE in Washington, September 2020. Credit: Tom Brenner/Reuters

Throughout the war in Gaza, too, Turkey never found a seat for itself at the main mediation table, even though in the early days of the war, both Israel and the United States repeatedly sought out Turkey to contribute to the efforts to release the hostages. According to Israeli sources, Turkey did secure the release of five Thai citizens from Gaza, and it participated in other discussions on the release of Israeli hostages.

However, in all the “public shows” led by Qatar, Egypt and the United States, Turkey was absent from the main stage. It appears that only toward the final phase, when U.S. President Donald Trump presented his plan, did Hamas grant Turkey its public status as one of the guarantor countries for the cease-fire and the full implementation of Trump’s 20-point plan.

The partnership with Turkey that Trump embraced in light of Erdoğan’s signing of Trump’s so-called Declaration for Enduring Peace and Prosperity after the October 13 Sharm el-Sheikh Gaza summit has stepped on many toes – not only in Israel.

Egypt, which holds the copyright claim for the blueprint for Trump’s peace plan, is also side-eyeing Turkey’s involvement. While full diplomatic relations between Egypt and Turkey have been restored after about 12 years of estrangement and deep hostility, and trade ties are flourishing, Cairo has weighty reasons to oppose massive Turkish involvement in Gaza.

If Trump’s plan advances past the cease-fire, into its second and third phases, Egypt sees itself as the natural candidate to implement Gaza’s reconstruction plan by supervising the “Board of Peace” that Trump is to head.

Egyptian volunteers hold signs reading "To our people in Gaza from every home in Egypt" next to trucks loaded with humanitarian aid en route to the Rafah border crossing to enter Gaza, in Egypt, October.
Egyptian volunteers hold signs reading “To our people in Gaza from every home in Egypt” next to trucks loaded with humanitarian aid en route to the Rafah border crossing to enter Gaza, in Egypt, October. Credit: Amr Abdallah Dalsh/Reuters

For Egypt, this would mean not only billions of dollars in revenue, but also the employment of Egyptian companies and workers in Gaza’s reconstruction, the purchase of consumer goods and building materials, as well as the collection of fees and tariffs for services purchased in Gaza. Egypt seeks to command the multinational force in order to guarantee the “welfare” of its border with the Strip

In this future scenario, the last thing Cairo needs is business competition with Ankara that would eat into the profits Gaza might generate. And this isn’t the only concern. There are political “areas of tension” between Egypt and Turkey stemming from their rivalry in Libya, when Turkey and Qatar politically and militarily supported the recognized government, as Egypt and the United Arab Emirates supported the separatist military commander Khalifa Haftar.

The maritime boundary treaty between Turkey and Libya, which threatened Egyptian gas exports to Europe, also sparked a conflict between the two that has since subsided, especially after Turkey made a gas liquefaction ship available to Egypt to help it overcome its shortage of natural gas. However, the political tension hasn’t quite dissipated.

While Erdoğan has warmly embraced Syria’s new leader, Ahmad al-Sharaa, and transformed the country into a Turkish protectorate, Egyptian President Abdel-Fattah al-Sissi is still holding the new darling of Trump and his “old friend” Saudi Crown Prince Mohammed bin Salman at arm’s length.

Al-Sissi fears that Turkish forces in Gaza, at a time when Erdoğan enjoys Trump’s support, could transfer the “concession” over security control of the Strip to Turkey, or at least force Egypt to maintain military vigilance. It is no coincidence that al-Sissi did not send Foreign Minister Badr Abdelatty or any representative on his behalf to the conference initiated by Turkey last week to discuss Gaza’s future.

פותחת
Conference of senior Mideast officials to discuss Gaza’s future, Turkey, last week. Credit: Ozan Kose/AFP

When asked to explain Egypt’s conspicuous absence, Turkish Foreign Minister Hakan Fidan explained that his Egyptian counterpart’s busy schedule precluded his participation. Abdelatty’s published schedule, however, revealed that no important meetings were planned or held in Cairo during the days of the conference in Turkey.

The decision on Turkey’s participation in the multinational force will ultimately be made in the White House, which is under heavy pressure from Arab and Muslim countries that are potential candidates. It remains unclear which countries will join the force, who will command it, and what its exact missions will be.

Above these questions hangs the question of the source of the force’s authority. Will it be a peacekeeping force operating under the authorization of the UN Security Council, or within the framework of an international agreement to be signed by the partners? And if it operates under a United Nations mandate, will it enjoy the powers granted in Chapter 7 of the UN Charter, which includes the use of military force to enforce peace, or will it be limited to supervisory powers?

The draft resolution submitted to the Security Council on Thursday, formulated by the Trump administration, does not address most of the questions and concerns of the multinational force’s presumed members, and the Turkish foreign minister made it clear that Ankara’s participation will depend on agreeing to the final wording of the resolution.

Turkey is expected to be a key player that could influence both the wording of the resolution and the way it is implemented, even if that wording does not align with Israel’s aspirations. If Turkey decides to fall in line with the White House and serve as a pioneer, paving the way for other countries to join the multinational force, it is doubtful whether Israel – or an Israeli-Egyptian partnership – would be able to prevent the move.

https://www.haaretz.com/middle-east-news/2025-11-09/ty-article/.premium/turkeys-erdogan-is-determined-to-join-gazas-reconstruction-while-punishing-israel

Για μιά επανάσταση της γνώσης και της επίγνωσης[1]

0

Γράφει ο Κώστας Λάμπος

Cui bono?

Κικέρων[2]

«Η Ελλάδα δε θα οφείλει ποτέ στον κόσμο τόσα,

όσα οφείλει ο υπόλοιπος κόσμος στην Ελλάδα»

Στίβεν Φράι[3]

«Σε μια εποχή παγκόσμιου ψεύδους, το να

λες την αλήθεια είναι μια πράξη επαναστατική»

Τζωρτζ Όργουελ[4]

«Ένοχος είναι αυτός που κάνει πίσω στην επιθυμία του: Αυτός

που αφήνεται να χειραγωγηθεί ως προς την πορεία του κόσμου»

  1. Lacan[5]

Οι επιστήμες, διαχρονικός καρπός της πανανθρώπινης αγωνίας με την μορφή των συνεχόμενων κοινωνικών αγώνων για την βελτίωση των συνθηκών ζωής και την κατάκτηση της κοινωνικής ισότητας, ως προϋπόθεση της καθολικής ευημερίας, της ελευθερίας και της ευτυχίας, έχασαν τον κοινωνικό χαρακτήρα τους από την στιγμή που υποτάχθηκαν στους σχεδιασμούς της εκάστοτε εξουσίας, η οποία αποτέλεσε καρπό της βίαιης καθιέρωσης του δικαιώματος της ατομικής ιδιοκτησίας πάνω στην γη και στη συνέχεια πάνω στα μέσα παραγωγής που θρυμμάτισε τις κοινωνίες σε ανταγωνιζόμενες μερίδες και τάξεις. Η καταχρηστική χρησιμοποίηση των επιστημών από τις εκάστοτε εξουσίες τις μετέτρεψε σε ιδεολογία και γλώσσα της εξουσίας, αλλά ο ανταγωνισμός μεταξύ των εξουσιών άφηνε περιθώρια στις επιστήμες να αναπτύσσονται ως απελευθερωτική δύναμη προάγοντας την έρευνα και συσσωρεύοντας γνώση με την μορφή των παραγωγικών δυνάμεων, που κατά περιόδους αμφισβητούσαν τις καθυστερημένες παραγωγικές σχέσεις και οδηγούσαν στην πρόοδο της ανθρωπότητας. Με αυτόν τον τρόπο οι επιστήμες επιτελούσαν τον επαναστατικό κοινωνικό τους ρόλο και ταυτόχρονα δημιουργούσαν σταδιακά όλες εκείνες τις αναγκαίες αντικειμενικές και υποκειμενικές προϋποθέσεις για την κοινωνική ισότητα, αλλά και για την δική τους απελευθέρωση από τα δεσμά της απολυταρχικής εξουσίας.

Σήμερα, στον 21ο αιώνα, επιστήμες και κοινωνία/ανθρωπότητα, βρίσκονται στο κρίσιμο σταυροδρόμι να κάνουν την υπέρβαση της καπιταλιστικής βαρβαρότητας, με την απελευθέρωση των επιστημών από το κεφάλαιο, προϋπόθεση για το πέρασμα στην αμεσοδημοκρατική αυτοδιεύθυνση των κοινωνιών, ή για την οριστική υποδούλωση στον τεχνοφασισμό της Νέας Τάξης Πραγμάτων που ορίζει ως άχρηστο και περιττό το μεγαλύτερο μέρος του ανθρώπινου πληθυσμού, την εξόντωση του οποίου σχεδιάζει η παγκόσμια Ελίτ ως προϋπόθεση της διαιώνισης της απόλυτης κυριαρχίας της με την μορφή της παγκόσμιας ηγεμονίας του αμερικανισμού. Η ματαίωση αυτής της δυστοπίας μπορεί να συμβεί μόνο με την απελευθέρωση και την αποϊδεολογικοποίηση των επιστημών και ιδιαίτερα της επιστήμης της Πολιτικής Οικονομίας, προϋπόθεση ικανή και αναγκαία για την αφύπνιση των δυνάμεων της εργασίας, της επιστήμης και του πολιτισμού και την μετακίνησή τους από την θέση του αντικειμένου του κεφαλαίου στην θέση του υποκειμένου της ιστορίας, με αποκλειστικό σκοπό την κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας πάνω στα μέσα παραγωγής που κατακερματίζει τις κοινωνίες και την επιστημονική θεμελίωση του πολιτισμού της κοινωνικής ισότητας και του αταξικού Ουμανισμού.

Η κρισιμότητα των στιγμών και η άμεση απειλή του τεχνοφασισμού με μέσο την ‘τεχνητή νοημοσύνη’ και τα σχέδια για τον ‘μετανθρωπισμό’ προειδοποιούν πως δεν υπάρχει χρόνος για άλλες ψευδαισθήσεις. Τώρα είναι η ώρα, η ανθρωπότητα να πάρει την μεγάλη απόφαση να αφήσει πίσω της την προϊστορία της και να εισέλθει με την ουμανιστική επανάστασή της στην εποχή της ιστορίας του αταξικού Ουμανισμού.

Αυτός είναι και ο λόγος που τα τελευταία χρόνια το ενδιαφέρον μου επικεντρώθηκε στην κύρια και βασική αιτία της ανθρώπινης τραγωδίας, στην ατομική ιδιοκτησία πάνω στα μέσα παραγωγής, η οποία, ως αποκλειστικά ατομική, ταξική, κρατικομονοπωλιακή, εθνικιστική και ιμπεριαλιστική βίαιη εξουσία κακοφορμίζει την κοινωνική ζωή και τις σχέσεις μεταξύ των κρατικών οντοτήτων της διεθνούς κοινότητας και καταλήγει σε καπιταλιστική βαρβαρότητα. Αναζητώντας λυτρωτική λύση, προχώρησα στην απόπειρα αποκρυπτογράφησης της ιστορίας και διαπίστωσα πως, αυτή δεν έρχεται από το μέλλον, που δεν υπάρχει μέχρι να το δημιουργήσουμε, αλλά από το πολύ μακρινό παρελθόν με την μορφή των διαχρονικών κοινωνικών αγώνων που, οι εκάστοτε δυνάμεις της εργασίας, της επιστήμης και του πολιτισμού, έδιναν και συνεχίζουν να δίνουν για τον εκάστοτε καλύτερο κόσμο με περισσότερη κοινωνική ισότητα, ελευθερία και πανανθρώπινη ειρήνη. Διαπίστωσα επίσης πως η ιστορία κινείται στην λογική του δικού της χρονικού κύκλου που είναι πολλαπλάσιος του ανθρώπινου βιολογικού κύκλου, πράγμα που δυσκολεύει την κατανόηση των προβλημάτων της καθημερινότητας, ως συνέπεια μακροχρόνιων λαθών και σκοπιμοτήτων. Αυτή η δυσκολία δημιουργεί αταξία και αναντιστοιχίες μεταξύ των βολονταριστικών ανθρώπινων, συχνά και των κοινωνικών επιθυμιών και των αποτελεσμάτων της κοινωνικής εξέλιξης, πράγμα που καταγράφεται στον χώρο της οικονομίας και της κοινωνίας ως φαύλος κύκλος και κρίση ανορθολογισμού. Ο ανορθολογισμός, όμως, ως υστερόβουλη επιλογή και πολιτική τσαπατσουλιά παίρνει την μορφή του καταστροφικού χάους, όταν οι εξουσίες της κοινωνικής ανισότητας προσπαθούν με όλα τα θεμιτά και αθέμιτα μέσα να εκτρέψουν την πορεία της ιστορίας της ανθρωπότητας προς τα δικά τους σκοτεινά καταγώγια της ταχύτερης και μεγαλύτερης κερδοφορίας του κεφαλαίου, καταστρέφοντας την γήινη βιόσφαιρα και μακελεύοντας τις κοινωνίες και την ανθρωπότητα συνολικά.

Για να κατανοήσω τον λόγο της δύναμης του ανορθολογισμού, της ανισότητας, της αδικίας και της καθολικής και γενικευμένης κρίσης του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής κατάφυγα στο κικερώνειο ‘cui bono?’, το οποίο με οδήγησε στην αναζήτηση της απάντησης ‘ποιος ωφελείται;’ από όλα αυτά που ζημιώνουν τα 99% του ανθρώπινου πληθυσμού;. Το cui bono?, που στις μέρες μας αποδίδεται με την φράση ‘ακολούθα τον δρόμο του χρήματος’, και στο, ‘τελικά ποιος ωφελείται’; Αυτό το ερώτημα είναι το αδιαμφησβήτητο κλειδί για να κατανοήσει κανείς τα παράλογα, απάνθρωπα και εγκληματικά συμβαίνοντα. Το τέρμα της αναζήτησης ήταν το ‘μεγάλο χρήμα’, (the Big Money), η απόδειξη πως από όλα αυτά ωφελείται το 1% που κατέχει τα μέσα παραγωγής και γι’ αυτό μπορεί να εξουσιάζει, να καταστρέφει και να εγκληματεί κατά της ανθρωπότητας και του πολιτισμού. Οπότε το ερώτημα που σκάει στο μυαλό σου είναι: Και τώρα τι μπορεί να γίνει;

Η αναζήτηση της απάντησης οδηγεί αναγκαστικά στην έννοια και στην κατανόηση της δομής, της λειτουργίας και του σκοπού του συστήματος, του κοινωνικού συστήματος στο προκείμενο. Ένας γενικός ορισμός λέει πως το σύστημα είναι ένα σύνολο από πράγματα, σχέσεις και συνθήκες, που βρίσκονται σε αλληλεξάρτηση, έτσι ώστε κάθε μεταβολή στο ένα από αυτά να έχει θετική ή αρνητική επίδραση σε ένα ή σε όλα τα άλλα. Προφανώς το κοινωνικό σύστημα είναι μια πιο πολύπλοκη οντότητα, η οποία χαρακτηρίζεται από πρόσωπα, πράγματα, συνθήκες, θεσμούς, δομές, παραδόσεις, συνήθειες, έννοιες, διαδικασίες και λειτουργίες που την κάνουν να συμπεριφέρεται με σταθερό και προβλέψιμο τρόπο για την επιτυχία κάποιου συγκεκριμένου σκοπού, γεγονός που την καθιστά ανώτερη από το άθροισμα των μερών της. Τα καθαρά, τα γνήσια και ανυστερόβουλα κοινωνικά συστήματα, προφανώς, αποσκοπούν στην κάθε φορά αποτελεσματικότερη οργάνωση της κοινωνικής ζωής και στην μεγιστοποίηση της ευτυχίας των μελών της εκάστοτε κοινωνίας, χωρίς διακρίσεις, γεγονός που δεν τους επιτρέπει να είναι στατικά, αλλά δυναμικά. Κι’ αυτό επειδή δυναμικά εξελίσσονται οι ανθρώπινες και οι κοινωνικές ανάγκες, πράγμα που σημαίνει πως τα κοινωνικά συστήματα εμπεριέχουν στο DNA τους την πάγια εντολή της ομαλής συνεχούς αλλαγής και του μετασχηματισμού, δηλαδή, της προσαρμογής στις εκάστοτε νέες ανάγκες και συνθήκες. Αυτή η πάγια εντολή εκφράζεται μέσα από την εξέλιξη των εμπειριών, που κατασταλάζουν στην μορφή της γνώσης και των κοινωνικών αγώνων σε διαχρονική στρατηγική προόδου προς την κοινωνική ισότητα και ολοκληρώνονται ως αέναη και διαρκής επαναστατική δημιουργικότητα των επιστημών. Αυτά ως θεωρία, γιατί στην πράξη τα κοινωνικά συστήματα, τα οποία στην εξέλιξη των κοινωνιών και της ανθρωπότητας συνολικά, δεν αποτελούν παρά σειρά από διαδοχικές ‘διακλαδώσεις’[6], πάνω στον βασικό κορμό της εκάστοτε κοινωνίας, στάδια, φάσεις και σταθμοί, που διαδέχονται ο ένας τον άλλον στην πρόοδο της ανθρωπότητας προς το κάθε φορά καλύτερο, μέχρι να ολοκληρωθεί ο ιστορικός τους κύκλος, να παρακμάσουν και να πεθάνουν για να τα διαδεχθούν τα αντίστοιχα των καινούργιων αναγκών και συνθηκών στάδια.

Κατά κανόνα όμως τα κοινωνικά συστήματα γίνονται αιχμάλωτοι οργανωμένων συμφερόντων στη βάση της κοινωνικής ανισότητας, τα οποία επιβραδύνουν ή ακόμα και συνειδητά εμποδίζουν, με την βία των νόθων θεσμών, των δυνάμεων καταστολής και των αποικιοκρατικών και ιμπεριαλιστικών πολέμων, την ομαλή και ορθολογική εξέλιξη των κοινωνικών συστημάτων. Αυτή η εκτροπή προσδιορίζεται από την αποξένωση της κοινωνίας από τα κοινά μέσα παραγωγής, δια της θέσπισης του δικαιώματος της ατομικής ιδιοκτησίας πάνω σε αυτά, γεγονός που καταλήγει στον κοινωνικό καταμερισμό της εργασίας, κατά τον οποίο η εργαζόμενη κοινωνία παράγει, χωρίς να αποφασίζει η ίδια, πλούτο για τους ιδιοκτήτες των μέσων παραγωγής και φτώχεια για την ίδια. Όπου και όταν οι συμμορίες συμφερόντων αποφασίζουν τους κανόνες της οικονομίας και συνεπώς και της κοινωνίας σε σκοτεινά οβάλ γραφεία ‘οίκων αξιολόγησης’ και ηγεμονικού γεωστρατηγικού προγραμματισμού, τότε οι επιστήμες αποσύρονται και τον λόγο τον παίρνουν τα όπλα και οι κομπογιαννίτες για να δικαιολογήσουν τα αδικαιολόγητα των καταστροφικών κρίσεων. Έτσι το μπλοκάρισμα της ομαλής εξέλιξης των κοινωνικών συστημάτων καταλήγει νομοτελειακά σε όξυνση της κοινωνικής ανισότητας, σε τοξικότητα στο εποικοδόμημα, σε χαοτικές, ανορθολογικές πολυσύνθετες καταστροφικές κρίσεις στο οικοδόμημα, γεγονότα που πυροδοτούν τον μηχανισμό της συστημικής κατάρρευσης[7]. Αυτό όλο, όμως, μετατοπίζει το πρόβλημα από το εποικοδόμημα, στο οικοδόμημα και κύρια στο θεμέλιο του οικονομικοκοινωνικού συστήματος, το οποίο αδυνατεί να στηρίξει πιά το οικοδόμημα, γεγονός που επιτάσσει τον άμεσο επαναπροσδιορισμό της σχέσης της κοινωνίας με τα μέσα παραγωγής, προς την κατεύθυνση της κατάργησης της ατομικής ιδιοκτησίας πάνω στα μέσα παραγωγής για την επανασυγκόλληση της ενιαίας και κοινής παραγωγικής βάσης της κοινωνίας, η οποία αυτόματα προκαλεί και την επανασύνθεση της κοινωνίας σε ενιαίο Όλον, στο Εμείς.

Επειδή τόσο στην Φύση όσο και στις κοινωνίες δεν νοείται η ύπαρξη κενού, οι κοινωνίες που εξεγείρονται με το αίτημα της θεμελιακής κοινωνικής αλλαγής, όταν πιά η πολιτική αλλαγή και οι ψευδομεταρρυθμίσεις αποδεικνύονται κοινωνικά ατελέσφορες, οφείλουν, με την εμφάνιση των σημείων της συστημικής κατάρρευσης, να είναι έτοιμες να γεμίσουν αυτές το κενό με τις αναπόφευκτες ειρηνικές, μαζικές, λαϊκές, κοινωνικές επαναστάσεις, πριν τις προλάβουν οι ΝΑΤΟϊκές ορδές, οι κρατικές εξουσιαστικές καμαρίλες και οι κατά κανόνα ιδιοτελείς κομματικές και ‘επαναστατικές πρωτοπορίες’. Σήμερα, στον 21ο αιώνα η ανθρωπότητα βρίσκεται στο στάδιο της συστημικής κατάρρευσης, αφού ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής δεν αδυνατεί απλά να αντιμετωπίσει τα προβλήματα της ανθρωπότητας, αλλά γίνεται και επικίνδυνος γι’ αυτήν και για την γήινη βιόσφαιρα, δηλαδή για την ίδια την ζωή. Οπότε το ζητούμενο είναι το παλιό, το φθαρμένο οικονομικό σύστημα της κοινωνικής ανισότητας να αντικατασταθεί συθέμελα από το καινούργιο, το ορθολογικό, το κοινωνικοποιημένο και αυτοπροσδιοριζόμενο που μπορεί με την δύναμη των επιστημών, της ειρηνικής τεχνολογίας, της κοινωνικής αυτοδιεύθυνσης και του οικονομικού ορθολογισμού να ανταποκρίνεται στις κοινωνικές ανάγκες και να ανοίγει τον δρόμο στην παραπέρα πρόοδο της ανθρωπότητας θεμελιωμένο πάνω στην κοινωνική ισότητα. Ο μηδενισμός της σπατάλης για την εξουσία των λίγων πάνω στους πολλούς και των κατακτητικών πολέμων για την ηγεμονία του ενός πάνω στους άλλους, δεν θα λύσει μόνο το πρόβλημα της παγκόσμιας πείνας, αλλά θα ανοίξει νέους ορίζοντες για την ανθρωπότητα της συνεργασίας, της ευημερίας, της ελευθερίας και της ειρήνης.

Το συμπέρασμα, λοιπόν, στο οποίο καταλήγω είναι πως η ανθρωπότητα έχει μόνο μια επιλογή για να υπερβεί το συγκεκριμένο στάδιο της καπιταλιστικής βαρβαρότητας, κι’ αυτή είναι η μελέτη, η κατανόηση σε βάθος και η διεξαγωγή της επανάστασης της κοινωνικής ισότητας και του ορθολογισμού[8], διδασκόμενη από τον ανορθολογισμό, τα λάθη, τις αποτυχίες και τα εγκλήματα όλων των προηγούμενων ολοκληρωτικών αντεπαναστάσεων, ή των ανολοκλήρωτων κοινωνικών επαναστάσεων. Επαναστάσεις που σχεδιάστηκαν ερήμην της κοινωνίας από ‘εξουσιαστικές επαναστατικές πρωτοπορίες’ που φλέγονταν από το πάθος της εξουσίας και, συνειδητά ή ασυνείδητα, δεν έχει τελικά σημασία, ενεργούσαν υποκριτικά και υστερόβουλα, ως εντολοδόχοι, τάχα, της ιστορίας και για λογαριασμό, τάχα, της κοινωνίας/ανθρωπότητας, ενώ τελικά ο κερδισμένος ήταν και παραμένει η εκάστοτε οικονομική ολιγαρχία. Όλα αυτά, απότοκα σε έναν βαθμό, του χαμηλού βαθμού ανάπτυξης των αντικειμενικών και υποκειμενικών παραμέτρων μιας ορθολογικής εξέλιξης της ανθρώπινης ιστορίας, ενισχύθηκαν από τα εκάστοτε σκοταδιστικά και εξουσιαστικά ιερατεία με σκοπό την διαιώνιση της ηγεμονίας της εκάστοτε κυρίαρχης τάξης. Σήμερα, όμως, στον 21ο αιώνα η διαχρονική ανθρωπότητα έχει δημιουργήσει σταδιακά όλες εκείνες τις αναγκαίες και ικανές αντικειμενικές και υποκειμενικές συνθήκες, όπως αυτές εκφράζονται μέσα από τις σύγχρονες επιστήμες, τις τεχνολογίες αλλά και τον τεράστιο πνευματικό/πολιτισμικό πλούτο, που της επιτρέπουν να κάνει το επόμενο βήμα της προόδου προς ένα καλύτερο κόσμο, φτάνει μόνο να τις απελευθερώσει από το κεφάλαιο που τις κρατά σε ομηρία και από δύναμη κοινωνικής απελευθέρωσης τις μεταστοιχείωσε σε δεσμοφύλακες και καταπιεστές της κοινωνίας.

Η σύγχρονη ειρηνική, ορθολογική επανάσταση των δυνάμεων της εργασίας, της επιστήμης και του πολιτισμού προϋποθέτει μια καινούργια κοσμοαντίληψη, απαλλαγμένη από θεία σκιάχτρα, ιδιοκτησιακά προνόμια για λίγους και εξουσιαστικούς φόβους, που θα καταστήσει εφικτή την αποκαπιταλιστικοποίηση του φαντασιακού μας, της καθημερινότητάς μας, της οικονομίας και της κοινωνίας μας από τα ιδεολογήματα της αγοραίας καπιταλισμένης ψευδοδημοκρατίας της Δύσης και του βάναυσα κρατικοκαπιταλισμένου απολυταρχισμού της Ανατολής. Είναι αυτή η νέα πυξίδα που μπορεί να οδηγήσει τις κατά τόπους κοινωνίες, τα έθνη, τα οργανωμένα κράτη και συνολικά την ανθρωπότητα στον ορθολογισμό της σκέψης και της δράσης μέχρι του σημείου που η κοινωνία/ανθρωπότητα να διαψεύσει τις νεοκλασικές και νεοφιλελεύθερες θεωρίες που αρνούνται την ύπαρξή της και υποστηρίζουν πως ‘κοινωνίες δεν υπάρχουν παρά μόνο άτομα και συμφέροντα’, αλλά και να αποδείξουν πως τελικά μόνο κοινωνίες υπάρχουν που δρουν και δημιουργούν πολιτισμό και πρόοδο, ως αυτοδιευθυνόμενες οντότητες.

Το δοκίμιο που κρατάτε στα χέρια σας ξεκινά από την ιστορική βεβαιότητα πως ανθρώπινα όντα εκτός κοινωνίας δεν υπήρξαν και δεν θα υπάρξουν ποτέ. Υπήρξαν πάντα μόνο κοινωνίες που γέννησαν και ανάθρεψαν ανθρώπους, τους οποίους τα ιερατεία, που μαστόρεψαν θρησκείες και ιδεολογίες, τους εξαπάτησαν και, τους έστρεψαν ενάντια στις κοινωνίες τους και στην ουσία ενάντια στους εαυτούς τους και στα συμφέροντά τους. Γι’ αυτό και διερευνά την δυνατότητα επανασύνδεσης των ανθρώπων στο ένα και ενιαίο Εμείς, ως την μοναδική δυνατότητα αποσύνδεσης της ανθρωπότητας από την καταστροφική παρακμή του καπιταλισμού. Γιατί μόνο έτσι η μετακαπιταλιστική περίοδος μπορεί να οδηγήσει ομαλά και δημιουργικά τις επιμέρους κοινωνίες στην πρόοδο, στην καθολική ευημερία, στην αμοιβαία συνεργασία, στην αμεσοδημοκρατική συμβίωση των ανθρώπων και στην ειρηνική συνύπαρξη των εθνών.

Αυτή η δυνατότητα, κατά την ταπεινή μου γνώμη, υπάρχει, υπό τον όρο πως οι δυνάμεις της εργασίας της επιστήμης και του πολιτισμού θα μετακινηθούν από την θέση του αντικειμένου του κεφαλαίου προς την θέση του υποκειμένου της ιστορίας και θα απελευθερώσουν τις επιστήμες από την εξουσία του κεφαλαίου, προκειμένου να ανταποκριθούν στον διαχρονικό τους ρόλο του απελευθερωτή και όχι του καταπιεστή του ανθρώπου.

Όταν οι νέοι συνειδητοποιήσουν ότι πρέπει να απεγκλωβιστούν από τις αναστολές του παρωχημένου αξιακού συστήματος της κοινωνικής ανισότητας και διατυπώσουν ένα δικό τους, που θα στηρίζεται στην γνώση και στην επίγνωση του επιπέδου των απελεύθερων σύγχρονων επιστημών που θα ανταποκρίνεται στην υπηρεσία του ανθρώπου και της κοινωνίας τους, τότε θα μπορέσουν να αφοπλίσουν ηθικά το κεφάλαιο, να αχρηστέψουν την υποκριτική ιδεολογία του καθώς και κάθε μηχανισμό βίας, παραπλάνησης και εξουσιασμού και να θέσουν στο περιθώριο τον απάνθρωπο και καταστροφικό καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής. Τότε θα μπορούν στην θέση του χάους και του ανορθολογισμού να εγκαταστήσουν τον ορθολογισμό στην οικονομία και την αμοιβαιότητα στις κοινωνικές και στις διακρατικές σχέσεις με αποτέλεσμα την αντικατάσταση της ανορθολογικής αιτίας των καταστροφικών συγκρούσεων όλων με όλους, με την ορθολογική και αμοιβαία ωφέλιμη δημιουργική συνεργασία όλων με όλους. Τελικά το ζητούμενο είναι να αντικαταστήσουμε τον ανορθολογισμό της μισθωτής ανθρώπινης δουλείας με τον ορθολογισμό της έλλογης αξιοποίησης των επιστημών και της τεχνολογίας στην παραγωγική διαδικασία για καλύτερο περιβάλλον, για διαρκή ειρήνη, για περισσότερο ελεύθερο χρόνο, με τον οποίο ο μονοδιάστατος homo economicus individualis θα μπορέσει να μετεξελιχθεί στην βαθμίδα του πολυδιάστατου homo humanisticus universalis.

Για την σύλληψη, την επεξεργασία, την υιοθέτηση και την διεξαγωγή αυτής της ορθολογικής ουμανιστικής επανάστασης αποκτά ξεχωριστή σημασία η επιστήμη της Πολιτικής Οικονομίας, η οποία, από γλώσσα της εξουσίας και από θεραπαινίδα του κεφαλαίου που την κατάντησαν, θα πρέπει να καταστεί ζωτική κοσμοθεωρία, καταλύτης της κριτική σκέψης σχετικά με την σχέση της κοινωνίας με τα μέσα παραγωγής, ως σχέση της κοινωνίας με την κατανομή του πλούτο που η ίδια παράγει. Μόνο έτσι μπορεί να κατανοηθεί ότι αυτή η αντιφατική και νοσηρή πραγματικότητα, ως αποτέλεσμα της διάσπασης της παραγωγικής βάσης της κοινωνίας σε ατομικές ιδιοκτησίες, οδηγεί αναγκαστικά στον κατακερματισμό της ίδιας της κοινωνίας σε εγωιστικά και αυτοκαταστροφικά Εγώ και σε θανάσιμα συγκρουόμενες τάξεις, χώρες και συνασπισμούς. Ταυτόχρονα θα κατανοηθεί πως η επανασυγκόλληση της παραγωγικής βάσης της κοινωνίας οδηγεί αυτόματα και στην επανένωση της κοινωνίας σε ένα ενιαίο και αδιαίρετο Όλων. Τότε θα έχει κατακτηθεί και ο ορθολογισμός ως έννοια, ως τακτική, αλλά και ως στρατηγική για την μετάβαση σε έναν καλύτερο κόσμο, στον κόσμο και τον πολιτισμό της κοινωνικής ισότητας.

Τότε θα αχρηστευτούν όλες οι σκοταδιστικές θρησκείες και οι εξουσιαστικές ιδεολογίες μαζί με τα ιερατεία τους και τις επαγγελματικές συμμορίες που, με τον μισανθρωπισμό τους και την εγκληματικότητά τους, διασπούν και κατακρεουργούν τις κοινωνίες υποβαθμίζοντας τον άνθρωπο από ‘ζώον πολιτικόν’, δηλαδή από Πολίτη, φορέα πολιτικής και δημιουργό πολιτισμού, σε ‘πιστό’, οπαδό και ποίμνιο, σε κρετίνο, ρατσιστή, θρησκόληπτο και φασίστα, σε σκέτο μισάνθρωπο ζώον, στον απολίτιστο καπιταλισμένο homo homini lupus. Είναι, ακριβώς, αυτήν την στρεβλή πραγματικότητα του κεφαλαίου, αφενός, και την εναλλακτική δυνατότητα, αφετέρου, που φέρνουν οι δυνάμεις της εργασίας, της επιστήμης και του πολιτισμού, που προσπαθούν να συσκοτίσουν οι εξουσιαστικές ελίτ και οι ‘ακαδημαϊκοί επαΐοντες’ που, με τις βαθυστόχαστες σχολαστικές θεωρητικές αψιμαχίες τους και την υποκριτική κριτική τους, αρνούνται την άρνηση και την νέα θέση της διαλεκτικής κίνησης της ανθρωπότητας, με σκοπό τον εγκλωβισμό της ιστορίας στον φαύλο κύκλο του κεφαλαίου. Αυτός είναι ο φαύλος κύκλος που πρέπει να σπάσει, για να βγούμε από την αδράνεια που εξυπηρετεί το 1%, τους λίγους και να μπούμε ξανά στον δρόμο της προόδου για τους πολλούς, για το 99%=100%-1%.

[1] Απόσπασμα από το βιβλίο ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΕΞΟΥΣΙΑ που μόλις κυκλοφόρησε, https://biblionet.gr/k%C3%B3stas-l%C3%A1mpos-c35266,

[2] O Marcus Tullius Cicero, -(106-43), ήταν Ρωμαίος πολιτικός και φιλόσοφος.

[3] Ο Stephen Fry, (1957- ), είναι Βρετανός ηθοποιός, συγγραφέας και σκηνοθέτης.

[4] Ο George Orwell, ψευδώνυμο του Eric Arthur Blair, (1903-1950), ήταν Βρετανός συγγραφέας.

[5] Ο Jacques Marie Émile Lacan, (1901-1981) ήταν Γάλλος, από τους σημαντικότερους σύγχρονους ψυχαναλυτές και ψυχιάτρους.

[6] «Η ανθρώπινη ιστορία βρίθει διακλαδώσεων. Η μετάβαση από την Παλαιολιθική στην Νεολιθική εποχή, έγινε επειδή οι άνθρωποι ήταν σε θέση να αξιοποιούν καλύτερα τους φυσικούς πόρους και την μεταλλουργία, μπορεί να θεωρηθεί ως διακλάδωση.[…] Κάθε φορά που ανακαλύπτεται ένας καινούργιος φυσικός πόρος, υλικός, όπως ο άνθρακας, ή άυλος, όπως ο ηλεκτρισμός, ο κόσμος οργανώνεται εκ νέου και έτσι προκύπτει μια νέα διακλάδωση. Σήμερα ο κόσμος αλλάζει με την τεχνολογία της πληροφορικής, η οποία εξελίσσεται με έναν ρυθμό που δεν ήταν αναμενόμενος. […] Έτσι μπορούμε να αντιληφθούμε τις δομές που μας περιβάλλουν ιδωμένες από μια ιστορική προοπτική που αντιστοιχεί στην διαδοχή των διακλαδώσεων», Prigogine Ilya, Οι νόμοι του Χάους, ΤΡΑΥΛΟΣ, Αθήνα 2003, σελ. 102, 103 και 104.

[7] Beaton Roderick. Οι Έλληνες μια παγκόσμια ιστορία, ΠΑΤΑΚΗΣ, Αθήνα 2022.

[8] Ως ορθολογισμός ορίζεται η συνολική φιλοσοφική κατεύθυνση που αποδέχεται ως αφετηρία και γνώμονα της γνώσης την λογική σκέψη, και πως η γνώση μας προέρχεται κυρίως από την ορθή λογική ανάλυση του φυσικού κόσμου και της κοινωνικής πραγματικότητας, που επιβεβαιώνεται από την επιστημονική εγκυρότητα και την κοινωνική χρησιμότητά της.

Στράτος Σιμιτζής: η υπογεννητικότητα

0

 

του  Στράτου  Σιμιτζή

Κατ επανάληψιν το ισοζύγιο γεννήσεων και θανάτων της χώρας καταλήγει εις βάρος των γεννήσεων, γεγονός που υποδηλοί το κρίσιμο ζήτημα της υπογεννητικότητας.

Συχνά οι αρμόδιοι αποδίδουν το κρίσιμο αυτό εθνικό ζήτημα σε συγκεκριμένα αίτια, όπως αυτό της απόκτησης ενός μόνο παιδιού από τα σύγχρονα ζευγάρια ή και καθόλου.

Ένα δραματικό στοιχείο όμως το οποίο σπανίως αναφέρεται, ενώ συμβάλλει στο να εξελιχθεί η Ελλάδα σε χώρα γερόντων και συνταξιούχων, είναι και η συχνή θυσία στον Μολώχ της νεολαίας μας.

Όσο τραγικό κι αν είναι το μέλλον της χώρας, η νεολαία μας συχνά θυσιάζεται στην άσφαλτο διότι οδηγεί δίκυκλα και αυτοκίνητα με υπερβάλλοντα ζήλο, με νεανικό ενθουσιασμό και ανευθυνότητα.

Από τη μία πλευρά η υπογεννητικότητα και από την άλλη πλευρά η αλόγιστη θυσία της νεολαίας της χώρας στην άσφαλτο, πώς να ορθοποδήσει η χώρα χωρίς μέλλον;

Πριν   από   χρόνια   ο   δημοσιογραφος  των  New  York  Times            Τζον Μπόγκαρτ  έδωσε τον πραγματικό ορισμό της έννοιας «είδηση».

Είδηση είναι όταν «ο άνθρωπος δαγκώνει τον σκύλο και όχι ο σκύλος  τον άνθρωπο», είπε ο Αμερικανός δημοσιογράφος.

Πρωτότυπος ορισμός, όμως πόσο πραγματικός, όταν κάθε μέρα μας απασχολούν οι ίδιες και οι ίδιες ειδήσεις.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για του λόγου το αληθές είναι οι πορείες, οι διαδηλώσεις και κάθε άλλης μορφής κοινωνική αναταραχή στην χώρα μας.

Κάτοχοι του παγκοσμίου ρεκόρ στις προαναφερόμενες εκδηλώσεις, μετρούμε περισσότερες από τρισήμιση χιλιάδες το χρόνο, ώστε με άνεση να ισχυριστούμε πως είδηση δεν είναι όταν αναφερόμαστε σ αυτές όταν πραγματοποιούνται, αλλά όταν θα πραγματοποιείται μία από αυτές κάθε τόσο.

Όπως αν συμβεί να πάψουν να πραγματοποιούνται.

Αυτό θα είναι είδηση κατά τον Αμερικανό δημοσιογράφο.

 

 

 

 

 

 

 

 

Κ. Χολέβας: ΚΥΠΡΟΣ: ΕΝΑΣ ΑΓΩΝΑΣ, ΕΝΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟ, ΠΟΛΛΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ

1

Εβδομήντα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από τον απελευθερωτικό αγώνα των Ελλήνων Κυπρίων (1955-1959).  Για την άντληση διδαγμάτων διοργανώθηκε στη Λευκωσία, στις 31 Οκτωβρίου – 2 Νοεμβρίου,  ένα τριήμερο Επιστημονικό Συνέδριο με τίτλο: «70 χρόνια από τον Αγώνα της ΕΟΚΑ: Απόηχοι, Αναλύσεις, Επανεκτιμήσεις». Την ευθύνη της διοργάνωσης ανέλαβαν η Ιερά Αρχιεπισκοπή Κύπρου, το Ίδρυμα Απελευθερωτικού Αγώνα ΕΟΚΑ 1955-59, οι Σύνδεσμοι Αγωνιστών ΕΟΚΑ, τέσσερα Πανεπιστημιακά Τμήματα από την Ελλάδα και την Κύπρο και άλλοι φορείς.

Είχα την τιμή να περιληφθώ μεταξύ των 110 ομιλητών (μίλησα εξ αποστάσεως μέσω διαδικτύου) και καταθέτω τα κυριώτερα σημεία της ομιλίας μου:

Ο αγώνας κατά της Βρετανικής αποικιοκρατίας ήταν σκληρός και κατέληξε στην Ανεξαρτησία της Κύπρου. Η Κυπριακή Δημοκρατία ιδρύθηκε με τις Συνθήκες Ζυρίχης- Λονδίνου του 1959.  Οι μάχες των Ελλήνων ήσαν πολύμορφες. Άλλοτε με όπλα (παρά την εμφανή απειρία), άλλοτε με διαδηλώσεις, άλλοτε με την παλλαϊκή στήριξη στο αίτημα της Ένωσης, με πράξεις θυσίας, με ήρωες, με εννέα απαγχονισθέντες.

Διερωτώνται ορισμένοι: Άξιζε άραγε να γίνει αυτός ο αγώνας; Η απάντησή μου είναι ότι: ΝΑΙ, για τους εξής λόγους:

  1. Έστω και αν δεν επετεύχθη η Ένωση τουλάχιστον ιδρύθηκε ένα ανεξάρτητο Κυπριακό κράτος, δηλαδή μία δεύτερη μικρή Ελλάδα στην Ανατολική Μεσόγειο. Ένα κράτος, στο οποίο σήμερα ζουν Έλληνες, με ελληνική παιδεία, με Ορθόδοξη Εκκλησία, με τον ελληνικό Εθνικό Ύμνο, με την ελληνική σημαία. Αν δεν γινόταν ο Αγώνας υπήρχε κίνδυνος αφελληνισμού του λαού από το οργανωμένο σχέδιο της Βρετανικής Αποικιακής Διοικήσεως. Μετά την εξέγερση των Ελλήνων Κυπρίων τον Οκτώβριο του 1931, με αίτημα την Ένωση με την Ελλάδα, οι Βρετανοί επέβαλαν μέτρα απαγορευτικά εις βάρος παντός του ελληνικού. Απαγορεύθηκε η ελληνική Ιστορία, η ελληνική σημαία και ο ελληνικός Εθνικός Ύμνος στα σχολεία. Καλλιεργήθηκε η ψευδής ιστορική άποψη ότι οι Κύπριοι είναι απόγονοι Φοινίκων και Ασσυροβαβυλωνίων.
  2. Ο Αγώνας άξιζε να γίνει, διότι έδωσε ένα παράδειγμα της πνευματικής εμβέλειας των ελληνορθοδόξων ιδανικών του Γένους μας. Τα παλληκάρια που απαγχονίσθηκαν έψαλλαν μπροστά  στην αγχόνη τα τροπάρια της Εκκλησίας μας και τον Εθνικό Ύμνο. Οι επιστολές των φυλακισμένων προς τους συγγενείς τους μιλούν για Χριστό και Ελλάδα. Οι 4 ήρωες του Αχυρώνα του Λιοπετρίου, που πυροβολήθηκαν, ενώ έκαναν έξοδο σαν τους Μεσολογγίτες, είχαν στις τσάντες  τους την Καινή Διαθήκη. Τα Ορθόδοξα Χριστιανικά Σωματεία διέπλασαν το φρόνημα αγοριών και κοριτσιών. Τα ψευδώνυμα των αγωνιστών αποδεικνύουν την πίστη στη συνέχεια του Ελληνισμού. Διγενής ο αρχηγός Γεώργιος Γρίβας, με όνομα Βυζαντινού Ακρίτα. Ζήδρος ο υπαρχηγός Γρηγόρης Αυξεντίου, με όνομα Δυτικομακεδόνα αρματολού της Τουρκοκρατίας.
  3. Ο Κυπριακός Αγώνας ένωσε την κοινωνία της Ελλάδος, η οποία είχε αγρίως διχασθεί στον Εμφύλιο και σε όλη τη διάρκεια της δεκαετίας 1940- 1949. Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια διοργανώθηκαν συλλαλητήρια με τη συμμετοχή νεολαιών από τα τρία μεγάλα πολιτικά ρεύματα. Δεξιά, Κέντρο και Αριστερά. Στα Προπύλαια του Πανεπιστημίου Αθηνών και σε κάθε ελληνική πόλη εκατοντάδες χιλιάδες Ελλήνων πολιτών κράυγαζαν «Ελλάς- Κύπρος- Ένωσις» ενωμένοι ανεξαρτήτως  ιδεολογικών διαφορών. Ο απαγχονισμός των πρώτων καταδικασθέντων, του Μιχαλάκη Καραολή και του Ανδρέα Δημητρίου, οδήγησε πολλούς δημάρχους της Ελλάδος να δώσουν τα ονόματα των Κυπρίων Εθνομαρτύρων σε δρόμους και πλατείες.

Δεν ξεχνώ τους ήρωες!

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 8.11.2025

Μέση Ανατολή: Η ψυχολογική βία με το ξερίζωμα των ελαιώνων (Αραβική ανάλυση)

1

Ακόμα και οι οξυδερκείς παρατηρητές της γεωπολιτικής κατάστασης στη Μέση Ανατολή δεν μπορούν να αγνοήσουν τον βαρύ αριθμό Παλαιστινίων που χάθηκαν κάτω από τα ισραηλινά πυρά στη Λωρίδα της Γάζας και τη Δυτική Όχθη.

Ωστόσο, το Ισραήλ βρήκε έναν άλλο, πιο ήσυχο τρόπο κυριαρχίας κατά μήκος των λόφων του Λεβάντε, γράφει αραβικό δημοσίευμα.

Η ελιά είναι κάτι περισσότερο από μια απλή καλλιέργεια: ενσαρκώνει την προγονική αυθεντικότητα και αποτελεί ζωντανή απόδειξη της ανθεκτικότητας και της αίσθησης του ανήκειν.

Από την Παλαιστίνη μέχρι τον νότιο Λίβανο και τη βόρεια Ιορδανία, αυτή η ελιά διασχίζει το ιερό και το πρακτικό.

Η φύτευσή της αποτελεί δήλωση πίστης στη μονιμότητα της γης. Η φροντίδα ενός δέντρου ισοδυναμεί με την ένωση μιας γενεαλογίας παλαιότερης από την καταγεγραμμένη ιστορία.

Από το 1967, περισσότερες από 800.000 ελιές έχουν ξεριζωθεί ή καεί από τις ισραηλινές αρχές ή τους εποίκους.

Μόνο κατά τη διάρκεια της περιόδου συγκομιδής του 2025, περισσότερα από 4.000 δέντρα βανδαλίστηκαν και άλλα 16.800 υπέστησαν ζημιές (OCHA, 2025).

Κάθε δέντρο που κόβεται αντιπροσωπεύει όχι μόνο την απώλεια μέσων διαβίωσης, αλλά και μια επίθεση στη μνήμη και την ταυτότητα.

Η σκοπιμότητα της καταστροφής

Οι ψυχολόγοι και οι ανθρωπολόγοι την περιγράφουν ως συμβολική βία: μια χειρονομία κυριαρχίας που στοχεύει στη διακοπή της σύνδεσης μεταξύ ανθρώπων και τόπου.

Η περιβαλλοντική ψυχολογία θεωρεί αυτή τη σύνδεση με τον τόπο ως τον συναισθηματικό και γνωστικό δεσμό που δίνει στις κοινότητες σταθερότητα και νόημα.

Επομένως, η καταστροφή αυτού που ενσαρκώνει αυτόν τον δεσμό αποτελεί επίθεση στην ίδια την ταυτότητα.

Κάθε ελιά έχει μια ιστορία στις ρίζες της

Οικογένειες στην αγροτική Παλαιστίνη ονομάζουν τα παλαιότερα δέντρα τους και αφηγούνται ποιος τα φύτεψε και τους πολέμους που υπέστησαν. Η συγκομιδή, το κλάδεμα και το πάτημα των ελιών δεν είναι απλώς γεωργικές εργασίες, είναι τελετουργίες που διαμορφώνουν τον ρυθμό της ζωής.

Όταν οι έποικοι καταστρέφουν έναν ελαιώνα, διαλύουν αυτούς τους κύκλους νοήματος.

Οι αγρότες αντιμετωπίζουν την απώλειά τους με θλίψη. Η Διεθνής Αμνηστία και το Human Rights Watch καταγράφουν μαρτυρίες από χωρικούς που την παρομοιάζουν με την απώλεια ενός μέλους της οικογένειας.

Ψυχολογία του… Ξεριζωμού

Η καταστροφή των ελαιόδεντρων είναι μια πράξη απελπισίας. Επιδιώκει να δημιουργήσει ένα αίσθημα αδυναμίας, μια πεποίθηση ότι καμία φροντίδα ή αντίσταση δεν μπορεί να αποτρέψει την απώλεια. Οι αγρότες ξαναφυτεύουν μόνο και μόνο για να βρουν νέα δενδρύλλια καμένα ξανά, ένας κύκλος θλίψης που ο περιβαλλοντικός φιλόσοφος Γκλεν Άλμπρεχτ αποκαλεί «νοσταλγία»: ο πόνος της απώλειας του περιβάλλοντος στην αυλή κάποιου.

Αυτή η θλίψη αναδιαμορφώνει την κοινωνική ζωή, αδειάζοντας τις τελετουργίες που αποτελούσαν το γεωργικό ημερολόγιο.

Τα χωριά χάνουν τις συγκεντρώσεις και τα τραγούδια της συγκομιδής. Οι οικογένειες χάνουν τον διαγενεακό ρυθμό που συνέδεε την εργασία, τη μνήμη και την προσευχή. Το σοκ είναι συλλογικό και αθροιστικό.

Οι τρεις λόγοι της καταστροφής

Υπάρχουν τρεις αλληλένδετοι λόγοι πίσω από αυτή τη βία.

Ο πρώτος είναι συμβολικός: τα αρχαία δέντρα ενσαρκώνουν την καταγωγή και τη συνέχεια, και η καταστροφή τους σβήνει τους ορατούς προγόνους.

Ο δεύτερος είναι οικονομικός: οι ελιές παρέχουν μια επαναλαμβανόμενη συγκομιδή και κεφάλαιο για τις μελλοντικές γενιές· η απώλειά τους επιδεινώνει τη φτώχεια.

Ο τρίτος είναι αναπαραστατικός: οι επιθέσεις είναι δημόσιες, με σκοπό να ταπεινώσουν και να προειδοποιήσουν. Η ίδια η σκηνή διακηρύσσει ότι η γη δεν ανήκει πλέον σε αυτούς που την καλλιεργούν.

Ερευνητές όπως οι Peluso και Weizman έχουν δείξει ότι αυτή η περιβαλλοντική καταστροφή αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης πολιτικής δομής ελέγχου.

Ο Weizman περιγράφει τη χειραγώγηση του τοπίου – αποψίλωση των δασών, επέκταση οικισμών και κατασκευή δρόμων – ως χωρική πολιτική κυριαρχίας.

Στη Δυτική Όχθη, η καταστροφή των δέντρων είναι τόσο εδαφική όσο και ψυχολογική: πειθαρχία της γης μέσω του φόβου.

Αυτή η βία φαίνεται στρατηγική σε πολλούς Παλαιστίνιους. Όπως είπε ένας αγρότης από το Αλ-Μουγκαγίρ:

 «Κόβουν τα δέντρα μας για να μας πουν ότι δεν ανήκουμε εδώ. Αλλά κάθε φορά, τα ξαναφυτεύουμε, γιατί έτσι τους λέμε ότι είμαστε ακόμα εδώ».

Η «αρχιτεκτονική της κατοχής»

Ο έλεγχος της γης είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με τον έλεγχο των ανθρώπων. Ερευνητές όπως οι Al-Atout και Weizman καταδεικνύουν πώς η κατοχή επεκτείνεται πέρα ​​από τη στρατιωτική βία στην περιβαλλοντική διακυβέρνηση, αναδιαμορφώνοντας την τοπογραφία και τη βλάστηση για να παραχθεί αυτό που ο Weizman αποκαλεί «αρχιτεκτονική της κατοχής». Η ισοπέδωση των ελαιώνων στέλνει ένα χωρικό μήνυμα ότι η εξουσία επί του τοπίου ανήκει στον κατακτητή.

Έτσι, η καταστροφή του περιβάλλοντος λειτουργεί τόσο ως στρατηγική όσο και ως γλώσσα. Το κόψιμο των δέντρων αντιπροσωπεύει δύναμη· η αναφύτευσή τους αντιπροσωπεύει αντίσταση.

Η ανθρωπολόγος Julie Petit το αποκαλεί αυτό «πολιτική της διαγραφής» – τη συστηματική αναδιαμόρφωση του περιβάλλοντος για την ομαλοποίηση της κατοίκησης.

Αυτή η χρόνια επίθεση δημιουργεί ένα αίσθημα κακοήθειας, μια προσμονή απώλειας πριν καν συμβεί.

Οι κοινότητες αναφυτεύουν τη γη τους γνωρίζοντας ότι η καταστροφή θα επιστρέψει. Αυτός ο κύκλος, που τροφοδοτείται από τον φόβο του ανήκειν, υπονομεύει τη συλλογική εμπιστοσύνη, μετατρέποντας την προσκόλληση σε ευαλωτότητα. Όπως δήλωσε ένας αγρότης από το Salfit στη Διεθνή Αμνηστία, «Όταν καίνε τα δέντρα μας, καίνε τα χρόνια μας».

Η σύνδεση με τη γη

Κάθε χρόνο, οι Παλαιστίνιοι και οι σύμμαχοί τους επιστρέφουν στους λόφους για να αναφυτεύσουν. Αυτές οι εορταστικές εκδηλώσεις δεν είναι απλώς συμβολικές ή γεωργικές δραστηριότητες· είναι πράξεις ηθικής ανασυγκρότησης.

Οι κοινωνικοί ψυχολόγοι το περιγράφουν αυτό ως ανασυγκρότηση τόπου (Altman & Law, 1992): μια συλλογική διαδικασία που αποκαθιστά την ταυτότητα ανανεώνοντας τη σύνδεση με τη γη.

Στη Δυτική Όχθη, ΜΚΟ και συνεταιρισμοί οργανώνουν εκστρατείες αναφύτευσης στις ίδιες τοποθεσίες όπου οι έποικοι κατέστρεψαν τους οπωρώνες τους.

Κάθε δενδρύλλιο γίνεται ταυτόχρονα ανάμνηση και αντίσταση. Αυτή η πράξη αποκαθιστά μια φυσική σύνδεση – μια αίσθηση του εδάφους, έναν ρυθμό εργασίας – αντιμετωπίζοντας το μούδιασμα που επιβάλλει η βία.

Μετατρέπει την απελπισία σε ικανότητα δράσης. Οι τελετουργίες αναφύτευσης, που συχνά συνοδεύονται από τραγούδια, προσευχές και τη συμμετοχή παιδιών, αποτελούν μια μορφή πολιτιστικής αποκατάστασης: μια ανασύσταση του κοινωνικού ιστού μέσω μιας κοινής συμβολικής πράξης.

Ο πανάρχαιος συμβολισμός της ελιάς στη Μέση Ανατολή

Στη βαθύτερη έννοια, ο πόλεμος κατά των ελαιόδεντρων είναι ένας πόλεμος κατά του ίδιου του χρόνου. Τα δέντρα ενσαρκώνουν έναν χρόνο ξένο προς τον σύγχρονο μιλιταρισμό: αργό, κυκλικό και αιώνιο.

Μια μόνο ελιά μπορεί να ζήσει για χίλια χρόνια, καταγράφοντας ξηρασίες, πολέμους και μεταναστεύσεις στους κύκλους της. Η κοπή τους είναι μια προσπάθεια ελέγχου του ίδιου του χρόνου. Ωστόσο, ακόμη και εδώ, ο κατακτητής αποτυγχάνει: η ελιά αναγεννάται από τις ρίζες της, αντανακλώντας την ανθεκτικότητα όσων αρνούνται να σβηστούν.

Για χιλιετίες, η ελιά αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της πνευματικής γεωγραφίας του Λεβάντε. Στις κοινωνίες των Χαναναίων και των Φοινίκων, το λάδι της ήταν σύμβολο αγνότητας και φωτός.

Η ελιά στις θρησκευτικές πηγές της Ανατολής

Αυτή η ανανέωση αντηχεί με τον ιερό συμβολισμό της ελιάς. Στα διάφορα ιερά κείμενα της περιοχής, η ελιά αντιπροσωπεύει ένα κοινό σύμβολο φωτός, ειρήνης και ανθεκτικότητας. Στο Κοράνι, περιγράφεται ως «ευλογημένη ελιά, ούτε της ανατολής ούτε της δύσης» (Σούρατ Αν-Νουρ 35) και το έλαιό της ενσαρκώνει το θείο φως και την ισορροπία.

Στην Παλαιά Διαθήκη, το περιστέρι που επέστρεψε στον Νώε με ένα φύλλο ελιάς (Γένεση 11:8) διακηρύττει ανανέωση μετά την καταστροφή, ενώ το Βιβλίο των Ψαλμών παρομοιάζει την πίστη με «μια πράσινη ελιά στον οίκο του Θεού» (Ψαλμός 52:8).

Στην Καινή Διαθήκη, ο Ιησούς προσεύχεται στον Κήπο της Γεθσημανή – τον ​​«τόπο του ελαιοτριβείου» – όπου το ελαιοτριβείο συμβολίζει τον ανθρώπινο πόνο και τη λύτρωση.

Σε αυτές τις παραδόσεις, η ελιά ενσαρκώνει την πνευματική φαντασία του Λεβάντε ως ζωντανό σύμβολο συνέχειας, συμφιλίωσης και ελπίδας.

Αυτή η ιερότητα βιώνεται από τους αγρότες. Μιλούν για το ότι ανήκουν στα δέντρα, όχι για το ότι τα κατέχουν. Ο οπωρώνας είναι ένα οικογενειακό αρχείο, τα κλαδιά του φέρουν αναμνήσεις από γεννήσεις, γάμους και επιβίωση. Αυτή η οικειότητα καθιστά την καταστροφή μια συμβολική πράξη δολοφονίας της μητέρας – δολοφονίας αυτού που θρέφει και θυμάται.

Διεθνής σιωπή

Η αντίδραση του κόσμου σε αυτή την αργή βία ήταν εντυπωσιακά σιωπηλή.

Οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τα Ηνωμένα Έθνη καταγράφουν τα θύματα, αλλά η διεθνής κάλυψη συχνά τα αντιμετωπίζει ως μεμονωμένες πράξεις «δολιοφθοράς». Αυτή η περιγραφή αφαιρεί από αυτές τις πράξεις την ψυχολογική και πολιτική τους σημασία.

Ο νομικός μελετητής Τζεφ Χάλπερ υποστηρίζει ότι η ίδια η τεκμηρίωση γίνεται μια μορφή αντίστασης.

Οι δημοσιογράφοι και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής που ασχολούνται με αυτά τα γεγονότα έχουν την ευθύνη να τα απεικονίσουν στο πραγματικό τους πλαίσιο: ως ψυχολογικό πόλεμο, όχι ως μεμονωμένα περιστατικά. Η προστασία των ελαιόδεντρων δεν είναι απλώς μια περιβαλλοντική πράξη. Είναι μια υπεράσπιση της ταυτότητας και της συνέχειας.

Χρόνος, μνήμη και η άρνηση του θανάτου

Η έννοια της συμβολικής βίας του Pierre Bourdieu ενσαρκώνει αυτή την ταπείνωση: την κυριαρχία του νοήματος μέσω της βεβήλωσης του ιερού.

Στην Παλαιστίνη, το ξερίζωμα των ελαιόδεντρων υλοποιεί αυτή τη λογική. Το τραύμα που προκύπτει -αυτό που ο Sommerfeld και ο Albrecht ονομάζουν πολιτισμική αγωνία και νοσταλγία- δεν είναι μόνο ψυχολογικό αλλά και πολιτισμικό, στοχεύοντας τις δομές που συνδέουν τις γενιές.

Ωστόσο, κάθε αναφύτευση είναι μια ανάκτηση του χρόνου. Κάθε δενδρύλλιο στις στάχτες ενός κατεστραμμένου οπωρώνα φέρει μέσα του μια προκλητική χρονικότητα: μια άρνηση να αποδεχτούν ότι το μέλλον ανήκει στον κατακτητή.

Για τους Παλαιστίνιους, η αναφύτευση είναι μια μαρτυρία – μετατρέπει τη θλίψη σε συνέχεια, διακηρύσσοντας ότι το να ανήκεις κάπου δεν μπορεί να ισοπεδωθεί και ότι η ταυτότητα, όπως και η ίδια η ελιά, παραμένει υπόγεια μέχρι να ξαναζωντανέψει.

Έτσι, η ελιά γίνεται ταυτόχρονα θύμα και μάρτυρας. Φέρει τα σημάδια της κατοχής, αλλά συνεχίζει να αποδίδει καρπούς. Η ανθεκτικότητά της αποκαλύπτει τον παραλογισμό μιας ηγεμονίας που συγχέει την καταστροφή με τον έλεγχο.

Το ηθικό δικαίωμα στη μνήμη

Αυτό για το οποίο αγωνίζονται δεν είναι απλώς η γη, αλλά το ηθικό δικαίωμα στη μνήμη. Το κάψιμο μιας ελιάς είναι μια αναδιατύπωση της μνήμης του τόπου. Η φροντίδα μιας ελιάς είναι μια επιβεβαίωση ότι η μνήμη θα διαρκέσει και μετά την πτώση της αυτοκρατορίας. Όπως παρατήρησε ο Παλαιστίνιος συγγραφέας Ράτζα Σεχάντεχ, «Η φροντίδα ενός δέντρου εδώ είναι μια επιμονή ότι η ζωή μπορεί να συνεχιστεί και μετά τη βία της πολιτικής».

Αυτή η σύγκρουση κρυσταλλώνει μια ευρύτερη πάλη που διαμορφώνει το Λεβάντε: μια πάλη μεταξύ εκείνων που θεωρούν τη γη ιδιοκτησία τους και εκείνων που τη θεωρούν ιερή εμπιστοσύνη· μεταξύ κυριαρχίας και αντίστασης· μεταξύ της θέλησης για διαγραφή και της θέλησης για επιβίωση. Είτε στην Παλαιστίνη είτε στον Λίβανο, οι άνθρωποι αντλούν από την ελιά την πεποίθηση ότι το να ανήκεις κάπου είναι επιβίωση. Η κοπή της είναι μια δήλωση υπεροχής· η διατήρησή της είναι μια ιστορική πρόκληση.

Απέναντι στους μηχανισμούς διαγραφής, η ελιά παραμένει η πιο εύγλωττη απάντηση στην περιοχή της εξόντωσης – μια ζωντανή απόδειξη ότι η ζωή, η μνήμη και η ταυτότητα δεν μπορούν να ξεριζωθούν για πάντα.

Elijah J. Magnier – «Al-Rai»

—

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ  – Echedoros.blog

Υπομονετικός Εξτρεμισμός: Τα Πολλά Πρόσωπα των Αδελφών Μουσουλμάνων

0

Εισαγωγή
Επιμέλεια: David Adesnik

Στο καταστατικό του 1988 με το οποίο ανακοίνωσε την ύπαρξή της, η Χαμάς αυτοσυστήνεται ως «μία από τις πτέρυγες των Αδελφών Μουσουλμάνων στην Παλαιστίνη». Το καταστατικό συνεχίζει ενημερώνοντας τον αναγνώστη ότι οι Αδελφοί Μουσουλμάνοι «είναι μια παγκόσμια οργάνωση που αποτελεί το μεγαλύτερο ισλαμικό κίνημα των νεότερων χρόνων.» Αυτή δεν είναι μια αβάσιμη καύχηση. Οι Αδελφοί έχουν δεκάδες εθνικά παραρτήματα σε όλο τον κόσμο. Ανάμεσά τους, η Χαμάς ξεχωρίζει για το αδιάλειπτο ιστορικό βίας και την ετοιμότητά της να σφαγιάζει άνδρες, γυναίκες και παιδιά, όπως έκανε στο νότιο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023. Ωστόσο, οι ιδέες που εμπνέουν τη Χαμάς δεν είναι μοναδικές· είναι μέρος της κοινής κληρονομιάς των Αδελφών. Αυτές οι ιδέες έχουν επίσης διαδοθεί πολύ πέρα από την ίδια την Αδελφότητα, εμψυχώνοντας την αλ-Κάιντα, το Ισλαμικό Κράτος και πολλές άλλες θανατηφόρες οργανώσεις.

Η θεαματική βία της αλ-Κάιντα και του Ισλαμικού Κράτους εξασφαλίζει μια αποφασιστική απάντηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλα θύματα. Ταυτόχρονα, οι επιθέσεις τους συντελούν σε έναν ορισμένο εφησυχασμό απέναντι στους Αδελφούς Μουσουλμάνους, των οποίων τα παραρτήματα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη απορρίπτουν τη χρήση βίας στις χώρες που τους φιλοξενούν. Σε παγκόσμιο επίπεδο, ωστόσο, η Αδελφότητα αποτελεί πύλη προς την τρομοκρατία, εμφυσώντας στα μέλη της τα θρησκευτικά δόγματα και το μίσος που δικαιολογούν τη βία. Τα πιο αποφασισμένα από αυτά τα μέλη είτε σχηματίζουν αποσχισμένες ομάδες είτε εντάσσονται ατομικά σε τρομοκρατικές οργανώσεις.

Στην Αίγυπτο, το αρχικό παράρτημα της Αδελφότητας γέννησε την Αιγυπτιακή Ισλαμική Τζιχάντ (EIJ), η οποία δολοφόνησε τον πρόεδρο Ανουάρ Σαντάτ το 1981, αφού εκείνος σύναψε ειρήνη με το Ισραήλ. Το 1993, ο απόφοιτος της Αδελφότητας, Αϊμάν αλ-Ζαουάχρι, ανέλαβε την ηγεσία της EIJ και την συγχώνευσε με την αλ-Κάιντα. Η οργάνωση εκείνη ξεκίνησε ως συνεργασία μεταξύ του Οσάμα μπιν Λάντεν και ενός Παλαιστίνιου μέλους των Αδελφών, του Αμπντουλάχ Αζάμ, ο οποίος έγινε γνωστός στους τζιχαντιστές τόσο για τα γραπτά του όσο και για την αδιάκοπη δράση του υπέρ των συντρόφων τους που μάχονταν τις σοβιετικές δυνάμεις στο Αφγανιστάν τη δεκαετία του 1980. Μία από τις πιο γνωστές φράσεις του Αζάμ είναι:

«Η αγάπη για την τζιχάντ έχει κυριεύσει τη ζωή μου, την ψυχή μου, τις αισθήσεις μου, την καρδιά μου και τα συναισθήματά μου. Αν η προετοιμασία [για την τζιχάντ] είναι τρομοκρατία, τότε είμαστε τρομοκράτες. Αν η υπεράσπιση της τιμής μας είναι εξτρεμισμός, τότε είμαστε εξτρεμιστές. Αν η τζιχάντ ενάντια στους εχθρούς μας είναι φονταμενταλισμός, τότε είμαστε φονταμενταλιστές.»

Παρά αυτή τη γενεαλογία τρόμου, η Αδελφότητα συνεχίζει να προκαλεί σύγχυση σε πολιτικούς και ειδικούς. Μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, αναπτύχθηκε μια σχολή σκέψης που θεωρούσε την Αδελφότητα ως μετριοπαθή δύναμη και σύμμαχο της Δύσης στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας. Δύο υπερασπιστές αυτής της άποψης έγραψαν το 2007: «Όταν πρόκειται για τους Αδελφούς Μουσουλμάνους, η αρχή της σοφίας βρίσκεται στη διάκριση από τον ριζοσπαστικό ισλαμισμό και στην αναγνώριση των σημαντικών διαφορών μεταξύ των εθνικών οργανώσεων της Αδελφότητας.»

Η δεύτερη φράση αυτής της δήλωσης έχει μεγάλη αξία, καθώς οι διαφορές μεταξύ των εθνικών παραρτημάτων της Αδελφότητας είναι τεράστιες. Πολλά ακολουθούν πολιτική μη βίας επί δεκαετίες. Ωστόσο, αυτό σχεδόν πάντα πηγάζει από φρόνηση, όχι από αρχή. Η Αδελφότητα είναι συνήθως πολύ πιο συντηρητική από την αλ-Κάιντα ή το Ισλαμικό Κράτος όταν υπολογίζει το πιθανό κόστος μιας στροφής προς τη βία. Τα παραρτήματά της διστάζουν να προκαλέσουν την οργή των εθνικών κυβερνήσεων. Η Αδελφότητα δίνει επίσης μεγάλη σημασία στη δυνατότητα να προωθεί σταδιακά τη δική της εκδοχή του Ισλάμ, ιδιαίτερα σε χώρες με μουσουλμανική πλειοψηφία. Μετά τις διαδηλώσεις της Αραβικής Άνοιξης του 2011 που ανέτρεψαν δικτατορίες σε όλη τη Μέση Ανατολή, πολλά παραρτήματα της Αδελφότητας ακόμη και αποδέχτηκαν τις εκλογές ως μέσο για την κατάκτηση της εξουσίας. Κι αυτό, ωστόσο, ήταν μια τακτική επιλογή. Μπορεί να αποδέχονται ηγέτες που εκλέγονται από τον λαό, αλλά η βασική τους πεποίθηση παραμένει ότι καμία κυβέρνηση δεν είναι νόμιμη αν δεν κυβερνά σύμφωνα με τις επιταγές της σαρία, του ισλαμικού νόμου.

Δεδομένων των ουσιαστικών διαφορών μεταξύ των παραρτημάτων των Αδελφών Μουσουλμάνων, οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους δεν θα πρέπει να υιοθετήσουν μια ενιαία πολιτική απέναντι στην οργάνωση. Αντιθέτως, απαιτείται μια πολιτική που να μπορεί να προσαρμόζεται σε διαφορετικά περιβάλλοντα και καταστάσεις. Στη Δύση, η βασική ανάγκη είναι η εντατική επιβολή του νόμου, καθώς και η ενημέρωση του κοινού σχετικά με τη φύση της Αδελφότητας. Παρόλο που απορρίπτουν τη βία, τα παραρτήματα στη Δύση — και συγκεκριμένα στις Ηνωμένες Πολιτείες — έχουν δει μέλη και συνεργάτες τους να καταδικάζονται για χρηματοδότηση της Χαμάς και της αλ-Κάιντα.

Στο εξωτερικό, και ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή, η Ουάσιγκτον θα πρέπει να εξετάσει τη χρήση χαρακτηρισμών ως τρομοκρατικών οργανώσεων και άλλων κυρώσεων. Θα είναι απαραίτητο να καθοριστεί με προσοχή ποια παραρτήματα δικαιολογούν τέτοιο χαρακτηρισμό· ο σκοπός αυτού του υπομνήματος είναι να αρχίσει η χαρτογράφηση του πεδίου, παρέχοντας σύντομες αλλά καίριες αναφορές για τη δράση των Αδελφών Μουσουλμάνων σε έξι χώρες: Αίγυπτος, Ιορδανία, Λίβανος, Κατάρ, Σουδάν και Υεμένη. Η βία αποτελεί μέρος της ιστορίας σε καθεμία από αυτές τις χώρες, ωστόσο παίρνει διαφορετικές μορφές σε κάθε περίπτωση.

Στην Αίγυπτο, η καταστολή από την κυβέρνηση έχει κατά κύριο λόγο καταρρεύσει την Αδελφότητα, αλλά έχει δημιουργήσει βίαιες αποσχισθείσες ομάδες. Στην Ιορδανία, ένα παράρτημα που φαινόταν να απορρίπτει τη βία σχεδίασε μια μεγάλη επίθεση που απετράπη από τις αρχές τον Απρίλιο. Στον Λίβανο, όπου η Αδελφότητα λειτουργεί ως η Ισλαμική Ομάδα, πολέμησε στο πλευρό της Χεζμπολάχ κατά του Ισραήλ την περίοδο 2023–2024.

Στο Σουδάν, το όχημα της Αδελφότητας είναι το Ισλαμικό Κίνημα Σουδάν (SIM), το οποίο πλέον αποτελεί μέρος του εμφυλίου πολέμου της χώρας. Η Ουάσιγκτον έχει επιβάλει κυρώσεις σε δύο κορυφαία στελέχη του SIM, αλλά όχι στην οργάνωση στο σύνολό της. Στην Υεμένη, η Αδελφότητα δρα ως αλ-Ισλάχ, η οποία είναι πλέον μέρος της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης (IRG). Ωστόσο, ο ιδρυτής του Ισλάχ υπήρξε μέντορας του μπιν Λάντεν και υπάρχουν ενδείξεις ότι το κόμμα συνεργάζεται με τους Ανσάρ Αλλάχ, την τρομοκρατική οργάνωση που υποστηρίζεται από το Ιράν και είναι περισσότερο γνωστή ως Χούθις.

Το Κατάρ παρουσιάζει τη μεγαλύτερη ιδιαιτερότητα. Δεν διαθέτει εγχώριο παράρτημα των Αδελφών Μουσουλμάνων, ωστόσο η βασιλική οικογένεια αποτελεί επί μακρόν χορηγό της Χαμάς και άλλων παραρτημάτων. Το δίκτυο Al Jazeera προβάλλει αφηγήματα υπέρ της Χαμάς και της Αδελφότητας σε όλη την περιοχή. Η Ντόχα προβάλλεται ως διαμεσολαβητής μεταξύ εμπόλεμων μερών, ωστόσο η χρηματοδότηση και η παροχή ασύλου από το Κατάρ σε τρομοκρατικούς ηγέτες προωθούν τη βία που η Ντόχα ισχυρίζεται ότι θέλει να επιλύσει. Η Ουάσιγκτον δεν φαίνεται να αναγνωρίζει αυτό το πρόβλημα, έχοντας χορηγήσει στο Κατάρ το καθεστώς του «Κύριου Συμμάχου εκτός ΝΑΤΟ». Απαιτείται πλήρης επανεξέταση της πολιτικής.

Οι εκτιμήσεις που παρατίθενται εδώ είναι σύντομες και μπορούν να αποτελέσουν αφετηρία για τη χάραξη πολιτικής από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους. Αναμφίβολα, οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ και των συμμάχων θα έχουν να προσφέρουν επιπλέον γνώσεις σχετικά με τις προθέσεις και τις δυνατότητες των διάφορων παραρτημάτων της Αδελφότητας. Οι εκτιμήσεις αυτές αποσκοπούν επίσης στο να θέσουν τη βάση για δημόσια συζήτηση και προβληματισμό, καθώς η Ουάσιγκτον αρχίζει να δρα κατά αυτού του δικτύου. Μια πιο συστηματική προσέγγιση απέναντι στην Αδελφότητα είναι εδώ και καιρό αναγκαία.

Αίγυπτος: Το Αρχικό Παράρτημα
Από τη Mariam Wahba

Ο Αιγύπτιος δάσκαλος Hassan al-Banna ίδρυσε τους Αδελφούς Μουσουλμάνους το 1928. Ο συνδυασμός θρησκευτικής αναζωπύρωσης και πολιτικής δράσης επέτρεψε την ανάπτυξή τους σε μαζικό κίνημα στην Αίγυπτο, ενώ αποτέλεσε πρότυπο για ισλαμιστικές ομάδες σε ολόκληρη την περιοχή. Η αδιαίρετη σχέση θρησκείας και πολιτικής υπηρέτησε ως βασική αρχή του κινήματος. Σε μια περικοπή γνωστή σε γενιές Brothers, ο Banna απέρριψε οποιονδήποτε περιορισμό στα ζητήματα στα οποία εφαρμόζεται το Ισλάμ επειδή «οι διδασκαλίες του είναι όλες-συμπεριλαμβανόμενες.» Εξήγησε, «Το Ισλάμ είναι πίστη και λατρεία, έθνος και εθνικότητα, θρησκεία και κράτος, πνεύμα και πράξη, ιερό κείμενο και σπαθί.»6 Ή με τα λόγια του δόγματος που επέλεξε ο Banna για την οργάνωση, «Το Κοράνι είναι το σύνταγμά μας.»7

Κατά τον πρώτο αραβο-ισραηλινό πόλεμο, οι Αδελφοί απέστειλαν τάγματα εθελοντών για να πολεμήσουν το αναδυόμενο εβραϊκό κράτος. Μερικοί Brothers επίσης πραγματοποίησαν βίαιες ενέργειες εντός της Αιγύπτου, συμπεριλαμβανομένης της δολοφονίας του πρωθυπουργού Mahmoud al-Nuqrashi. Το 1954, ένα ακόμη μέλος επιχείρησε να σκοτώσει τον Gamal Abdel Nasser, τον ηγέτη της χούντας και μελλοντικό πρόεδρο, προκαλώντας μια πανεθνική καταστολή που περιλάμβανε τη φυλάκιση χιλιάδων.8

Έκτοτε, η Αδελφότητα λειτούργησε στα περιθώρια της νομιμότητας, με εναλλασσόμενες περιόδους μεγαλύτερης και μικρότερης κρατικής καταστολής. Εν συντομία, μετά την πτώση του καθεστώτος του Hosni Mubarak το 2011, η Αδελφότητα μπόρεσε να λειτουργήσει χωρίς περιορισμούς, σχηματίζοντας ένα πολιτικό κόμμα και κερδίζοντας μια σειρά εκλογών, με τον Mohammed Morsi να γίνεται ο πρώτος εκλεγμένος πρόεδρος της Αιγύπτου. Ωστόσο το 2013, ένας συνδυασμός μαζικών διαδηλώσεων και στρατιωτικού πραξικοπήματος ανέτρεψε τον Morsi και εγκαινίασε μια νέα περίοδο καταστολής.9 Έκτοτε, το Κάιρο αντιμετωπίζει επίμονες κατηγορίες ότι βασανίζει κρατούμενους της Αδελφότητας.10

Κατά τη διάρκεια της θητείας του Morsi, ήρθαν στο φως εικόνες του, δύο χρόνια πριν αναλάβει τα καθήκοντά του, όπου περιέγραφε τους Σιωνιστές ως «αιμοβόρους» και «απόγονους πιθήκων και χοίρων.» Κάλεσε επίσης τους Αιγύπτιους να «θρέψουν τα παιδιά και τα εγγόνια μας με μίσος.»11 Άλλα ανώτερα στελέχη της Αδελφότητας εξέφρασαν επίσης αντισημιτικά συναισθήματα, ένα χαρακτηριστικό της οργάνωσης από την ίδρυσή της. Ενώ ο Morsi βρισκόταν στην εξουσία, ο αιγύπτιος Ανωτατος Ηγέτης των Αδελφών Mohammed Badie είπε ότι οι Εβραίοι «διασπείρουν τη διαφθορά στη γη», μια απειλή για την οποία «η ιερή τζιχάντ» είναι το αντίδοτο.12

Τις εβδομάδες μετά την ανατροπή του Morsi, η Αδελφότητα και οι οπαδοί της εξαπέλυσαν κύμα βίας εναντίον εκείνων που υποστήριξαν την απομάκρυνσή του, στοχοποιώντας ιδιαίτερα τις κοινότητες των Αιγυπτίων Κοπτών Χριστιανών. Στη Nazla, ένα χωριό 250 μίλια νότια του Καΐρου, ισλαμιστές πυρπόλησαν, λεηλάτησαν και κατέστρεψαν δύο τοπικές εκκλησίες. Παρόμοιες επιθέσεις ξέσπασαν στη Minya, Zerby και άλλες πόλεις σε όλη την Αίγυπτο, αφήνοντας δεκάδες νεκρούς και τραυματίες.13

Στη δεύτερη επέτειο της σφαγής της 7ης Οκτωβρίου, ο υπηρεσιακός γενικός ηγέτης της αιγυπτιακής Αδελφότητας επαίνεσε την επίθεση και κάλεσε για περισσότερες παρόμοιες ενέργειες. Είπε, «[έχει] ξυπνήσει τη σπινθήρα της τζιχάντ μέσα στο έθνος … και ενέπνευσε εκείνους που είναι έντονα κινητοποιημένοι και αφοσιωμένοι στην αποστολή να καταλάβουν πώς να δράσουν για την απελευθέρωση.» Παράλληλα προέτρεψε τον κόσμο να παρέχει στη Γάζα «όλες τις μορφές πολιτικής, οικονομικής και στρατιωτικής υποστήριξης.»14

Βίαιες Ενέργειες και Υποστήριξη στην Τρομοκρατία
Κατά τη δεκαετία του 1960, μια υπόγεια ομάδα εντός της Αδελφότητας άρχισε να προετοιμάζεται για ένοπλη σύγκρουση με το αιγυπτιακό κράτος.15 Από τη δεκαετία του 1970, η Αδελφότητα δεν έχει εμπλακεί άμεσα σε βίαιες ενέργειες, ωστόσο πολλές αποσχισθείσες και παρακλάδια οργανώσεις εξελίχθηκαν σε εξέχουσες τρομοκρατικές οργανώσεις.16 Παρ’ όλα αυτά, ηγετικά στελέχη στην εξορία έχουν ταχθεί υπέρ της βίας. Ο Reda Fahmy, πρώην βουλευτής της Αδελφότητας, κάλεσε σε «ένοπλο και επαναστατικό ακτιβισμό.»17

Αιγυπτιακή Ισλαμική Τζιχάντ (EIJ): Ιδρύθηκε το 1973 και ευθύνεται για τη δολοφονία του προέδρου Ανουάρ Σαντάτ το 1981. Ο Αϊμάν αλ-Ζαουάχρι έγινε ηγέτης της ομάδας το 1993 και αργότερα τη συγχώνευσε με την αλ-Κάιντα.18
Αλ-Γκαμάα αλ-Ισλαμίγια (Η Ισλαμική Ομάδα): Η ομάδα προήλθε από κύκλους της Αδελφότητας και παρέμεινε ενεργή μέχρι τη δεκαετία του 1990. Ενεπλάκη στη βομβιστική επίθεση στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου το 1993 και ευθύνεται για τη σφαγή στο Λούξορ, που κόστισε τη ζωή σε 62 άτομα το 1997.19
HASM (Κίνημα Ένοπλης Αντίστασης της Αιγύπτου): Η HASM ευθύνεται για επιθέσεις, όπως η βομβιστική ενέργεια με αυτοκίνητο που σκότωσε 20 άτομα έξω από αιγυπτιακό νοσοκομείο το 2019. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ χαρακτήρισε τη HASM ως Ξένη Τρομοκρατική Οργάνωση το 2021.20 Οι αιγυπτιακές αρχές κατηγορούν την ομάδα ότι λειτουργεί ως ένοπλη πτέρυγα της Αδελφότητας.21
Liwa al-Thawra (Τάγμα της Επανάστασης): Το Τάγμα ευθύνεται για τη δολοφονία ενός αιγύπτιου στρατηγού και επίθεση σε αστυνομικό τμήμα. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ενέταξε την ομάδα στη λίστα Παγκόσμιων Ορισμένων Τρομοκρατών το 2018.22

Πηγές Χρηματοδότησης και Περιουσιακά Στοιχεία
Η Αδελφότητα βασίστηκε ιστορικά σε εισφορές μελών, συνδρομές και ζακάτ (θρησκευτική ελεημοσύνη). Επιπλέον, διαθέτει δίκτυο πλούσιων υποστηρικτών και αντλεί κέρδη από επιχειρηματικές επενδύσεις. Μετά το 2013, μεγάλο μέρος του χρηματοδοτικού της δικτύου διαλύθηκε στην Αίγυπτο, ωστόσο η συγκέντρωση πόρων συνεχίζεται στο εξωτερικό μέσω κοινοτήτων της διασποράς, μη κυβερνητικών οργανώσεων και συμμαχικών δικτύων στην Τουρκία, το Κατάρ και την Ευρώπη.23

Κύριοι Ηγέτες και Ιδεολόγοι
Mohamed Badie: Ανώτατος ηγέτης της Αδελφότητας, φυλακισμένος στην Αίγυπτο24
Khayrat al-Shater: Αναπληρωτής ανώτατος ηγέτης, φυλακισμένος στην Αίγυπτο25
Saad El-Katatni: Πρώην πρόεδρος της βουλής και επικεφαλής του πολιτικού βραχίονα της Αδελφότητας, φυλακισμένος στην Αίγυπτο26

Συνδεδεμένες Οργανώσεις
Κόμμα Ελευθερίας και Δικαιοσύνης (FJP): Ο πολιτικός βραχίονας της Αδελφότητας, που κέρδισε τις κοινοβουλευτικές εκλογές μετά την επανάσταση του 2011 και διατήρησε την προεδρία επί Μόρσι (2012–2013).27 Οι αρχές απαγόρευσαν το FJP το 2014.28
Αιγυπτιακό Επαναστατικό Συμβούλιο: Συμμαχία εξόριστων μελών της Αδελφότητας που ιδρύθηκε μετά το πραξικόπημα του 2013 κατά του Μόρσι. Συντονίζει την αντιπολίτευση κατά της κυβέρνησης Σίσι και ζητούσε την επαναφορά του Μόρσι πριν από τον θάνατό του.29
Συνδικάτα Αιγυπτίων Μηχανικών, Δικηγόρων, Ιατρών και Εκπαιδευτικών: Επαγγελματικές ενώσεις που κυριαρχούνταν ιστορικά από στελέχη της Αδελφότητας. Ο έλεγχός τους έληξε κατά τη διάρκεια της καταστολής του 2013.30

Ιορδανία: Στροφή προς τη Βία
Από τον Ahmad Sharawi

Η Μουσουλμανική Αδελφότητα της Ιορδανίας έφτασε σε νέο επίπεδο επιρροής εν μέσω του πολέμου στη Γάζα, αλλά στη συνέχεια υπέστη πρωτοφανές πλήγμα στη φήμη της νωρίτερα φέτος. Ο πολιτικός βραχίονας της ιορδανικής Αδελφότητας, το Ισλαμικό Μέτωπο Δράσης (IAF), εκμεταλλεύτηκε τη μαζική λαϊκή υποστήριξη προς τη Χαμάς, κερδίζοντας περισσότερες έδρες από οποιοδήποτε άλλο κόμμα στις κοινοβουλευτικές εκλογές του Σεπτεμβρίου 2024.31 Διαδηλωτές που συνδέονταν με την Αδελφότητα συχνά φορούσαν κορδέλες της Χαμάς και φώναζαν: «Όλη η Ιορδανία είναι Χαμάς!» ή «Είμαστε οι άντρες σου, Mohammed Deif», αναφερόμενοι στον εκλιπόντα στρατιωτικό διοικητή της Χαμάς.32

Αν και τεχνικά η Αδελφότητα ήταν παράνομη από το 2020, η κυβέρνηση της επέτρεπε να λειτουργεί με σχετική ελευθερία μέχρι τον Απρίλιο του 2025, όταν οι αρχές ανακοίνωσαν τη σύλληψη 16 μελών της για σχεδιασμό επιθέσεων με στόχο «την υπονόμευση της εθνικής ασφάλειας, τη δημιουργία χάους και δολιοφθοράς.»33 (Για λεπτομέρειες, δείτε «Βίαιες Ενέργειες και Υποστήριξη στην Τρομοκρατία.») Στις 23 Απριλίου, ο Υπουργός Εσωτερικών Mazen al-Farayya ανακοίνωσε ότι η κυβέρνηση θα αντιμετωπίζει την Αδελφότητα ως πλήρως παράνομη οργάνωση, οδηγώντας σε κατάσχεση των περιουσιακών της στοιχείων και απαγόρευση προώθησης της ιδεολογίας της.34

Η Ιορδανική Αδελφότητα ιδρύθηκε το 1945. Συμμετείχε σε εκλογές στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και στις αρχές της δεκαετίας του 1990 υπό την αιγίδα του Ισλαμικού Μετώπου Δράσης (IAF). Το 2015, μια αποσχιστική ομάδα ίδρυσε την ανταγωνιζόμενη Οργάνωση Μουσουλμανικής Αδελφότητας, μετά από διαφωνίες σχετικά με τους δεσμούς της ομάδας με την διεθνή Μουσουλμανική Αδελφότητα και ανησυχίες για το πώς αυτοί οι δεσμοί θα επηρέαζαν τη σχέση της με το ιορδανικό κράτος.(The New Arab)

Μετά το διαχωρισμό, ομάδες συνδεδεμένες με την Αδελφότητα εγκατέλειψαν το IAF για να σχηματίσουν το Εθνικό Ισλαμικό Κόμμα, το οποίο τώρα έχει επτά έδρες στο κοινοβούλιο σε σύγκριση με τις 31 του IAF, που κατέχει περίπου το ένα τέταρτο των 138 εδρών του σώματος.(Arab Reform Initiative) Αυτά τα δύο κόμματα εξακολουθούν να λειτουργούν ελεύθερα, ωστόσο η απαγόρευση της Αδελφότητας στην Ιορδανία είναι πιθανό να προκαλέσει σημαντική οικονομική ζημία στο ευρύτερο δίκτυο.

Η σχέση της Αδελφότητας με το μοναρχικό καθεστώς ήταν διαχρονικά τεταμένη, με την αντιπαλότητα να οξύνεται λόγω της σφοδρής αντίθεσής της στη συνθήκη ειρήνης του 1994 με το Ισραήλ. Η Χαμάς είχε ισχυρή παρουσία στην Ιορδανία μέχρι το 1999, όταν το βασίλειο επέβαλε την απέλασή της υπό την πίεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Την τελευταία δεκαετία, η επιρροή της Χαμάς εντός της ιορδανικής Αδελφότητας αυξήθηκε. Μια αξιολόγηση του 2017 διαπίστωσε ότι «η Χαμάς δρούσε με οργανωμένο τρόπο εντός της ιορδανικής Αδελφότητας … εγχύοντας τεράστια ποσά χρημάτων για την πρόσληψη μελών.» Αυτή η διείσδυση δημιούργησε ένα κομμάτι προσανατολισμένο στη Χαμάς εντός της Αδελφότητας, κυριαρχούμενο από Ιορδανούς παλαιστινιακής καταγωγής, που σήμερα ελέγχει το Συμβούλιο Σούρα της οργάνωσης.(washingtoninstitute.org) Το πτέρυγα της Χαμάς στην Αδελφότητα έχει εκφράσει ρητά υποστήριξη για την επιστροφή της Χαμάς στην Ιορδανία· το 2021, ένας από τους βουλευτές της κάλεσε δημόσια την ιορδανική κυβέρνηση να «ανοίξει ξανά τα γραφεία της Χαμάς στην Ιορδανία και να βελτιώσει τις σχέσεις με τους παρατάξεις της αντίστασης.»

Βίαιες Ενέργειες και Υποστήριξη στην Τρομοκρατία
Προ της αποκάλυψης των γεγονότων του Απριλίου 2025, η Αδελφότητα είχε περιορισμένο ιστορικό βίας στην Ιορδανία. Το 2014, το Ισραήλ φέρεται να αντάλλαξε πληροφορίες με την Ιορδανία σχετικά με ένα κύτταρο των Αδελφών που λειτουργούσε από την Ιορδανία και το οποίο το Ισραήλ κατηγόρησε για λαθρεμπόριο όπλων προς παλαιστίνιους αγοραστές στη Δυτική Όχθη. Αργότερα, οι ιορδανικές αρχές συνέλαβαν 31 άτομα, κυρίως παλαιστίνιους φοιτητές σε ιορδανικά πανεπιστήμια.(Reuters)

Τον Οκτώβριο του 2024, δύο Ιορδανοί που συνδέονταν με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα πέρασαν στην ισραηλινή επικράτεια και τραυμάτισαν δύο Ισραηλινούς. Ο εκπρόσωπος της Αδελφότητας, Moath al-Khawaldeh, δήλωσε ότι οι επιτιθέμενοι ήταν «μέλη της οργάνωσης και πάντα συμμετείχαν σε εκδηλώσεις αλληλεγγύης στη Γάζα και υποστήριξης της αντίστασης.»

Μετά τις συλλήψεις του Απριλίου, οι αρχές δημοσιοποίησαν πληροφορίες που ανέφεραν ότι προετοιμαζόταν συντονισμένη τρομοκρατική εκστρατεία. Η Γενική Διεύθυνση Πληροφοριών του Αμμάν ανέφερε ότι άτομα συνδεόμενα με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα συμμετείχαν σε «κατασκευή πυραύλων και drones, κατοχή εκρηκτικών και όπλων, και στρατολόγηση επιχειρησιακών στελεχών στην Ιορδανία και στο εξωτερικό.» Οι αρχές ισχυρίζονται ότι τα κύτταρα ετοίμαζαν επιθέσεις σε «ευαίσθητες τοποθεσίες» της χώρας. Οι συλλεχθέντες ανέφεραν ότι ο ανώτατος διοικητής τους δραστηριοποιείται από τον Λίβανο, όπου τα στελέχη έλαβαν εκπαίδευση και χρηματοδότηση για την προμήθεια υλικών κατασκευής όπλων. Ένα κύτταρο κατασκευής πυραύλων λειτουργούσε σε εγκατάσταση στην πόλη Ζάρκα, όπου τα μέλη συναρμολογούσαν σκελετούς πυραύλων· βίντεο που κατασχέθηκε επιβεβαίωσε ότι οι πύραυλοι είχαν εκτιμώμενο βεληνεκές 3–5 χιλιομέτρων, αποτελώντας σοβαρή απειλή για εγχώριους στόχους. Το κύτταρο επίσης διατηρούσε αποθήκες στον Αμμάν για εκρηκτικά όπως TNT και C4.(Reuters)

Η Μουσουλμανική Αδελφότητα αρνήθηκε οποιαδήποτε συμμετοχή στο σχέδιο, αν και πολλά από τα μέλη του κυττάρου ήταν μέλη της οργάνωσης. Το γκρουπ υποστήριξε ότι τα άτομα αυτά ενεργούσαν ανεξάρτητα για να «υποστηρίξουν την αντίσταση» εν μέσω του συνεχιζόμενου πολέμου Χαμάς–Ισραήλ, ωστόσο οι αρχές σημείωσαν ότι οι δραστηριότητές τους χρονολογούνται από το 2021 — δύο χρόνια πριν τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου.(The Washington Post)

Πηγές Χρηματοδότησης και Περιουσιακά Στοιχεία
Τον Ιούλιο, οι αρχές δήλωσαν ότι αποκάλυψαν ένα παράνομο χρηματοοικονομικό δίκτυο που χρησιμοποιούσε η Αδελφότητα για τη συγκέντρωση δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων «τα τελευταία χρόνια», συμπεριλαμβανομένων εκατομμυρίων που κατασχέθηκαν από αποθήκη βόρεια του Αμμάν. Η ομάδα ισχυριζόταν ότι συγκέντρωνε κεφάλαια για ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα, αλλά δεν συντόνιζε τη δράση της με επίσημους ή ανθρωπιστικούς φορείς. Πολλές από τις οντότητες που συγκέντρωναν χρήματα συνδέονταν με το Ισλαμικό Μέτωπο Δράσης (IAF). Το 2018, έκδοση με έδρα το Αμμάν ανέφερε ότι ειδησεογραφικές ιστοσελίδες στην Ιορδανία που συνδέονται με την Αδελφότητα λάμβαναν μηνιαίες επιχορηγήσεις από την Τουρκία, με μία από αυτές να λαμβάνει μηνιαίως 5.000–15.000 ιορδανικά δηνάρια, δηλαδή 7.000–21.000 δολάρια.

Κύριοι Ηγέτες και Ιδεολόγοι
Hamzah Mansour: Πρώην πρόεδρος του Συμβουλίου Σούρα της Αδελφότητας, πρώην γενικός γραμματέας του IAF και επικεφαλής πολλών φιλανθρωπικών οργανώσεων που συνδέονται με την Αδελφότητα.
Wael Saqqa: Γενικός γραμματέας του IAF και μέλος του Συμβουλίου Σούρα της Αδελφότητας.
Ahmad al-Zarqan: Πρόεδρος του Συμβουλίου Σούρα του IAF, μέλος της Αδελφότητας από το 1973 και μέλος του εκτελεστικού της συμβουλίου. Ο al-Zarqan φυλακίστηκε τον Απρίλιο του 2025 μετά την απαγόρευση της Αδελφότητας.
Murad al-Adaileh: Γενικός ελεγκτής της Αδελφότητας και πρώην γενικός γραμματέας του IAF. Ο al-Adaileh συνελήφθη τον Ιούνιο του 2025 σε υπόθεση που σχετιζόταν με τα εξωτερικά χρηματοδοτικά δίκτυα της Αδελφότητας, αλλά αφέθηκε ελεύθερος την ίδια ημέρα.

Συνδεδεμένες Οργανώσεις
Islamic Charity Center Society: Η πιο προβεβλημένη ισλαμική φιλανθρωπική οργάνωση στην Ιορδανία.
Forum for the Training and Empowerment of Women and Children: ΜΚΟ με επίκεντρο τις γυναίκες, τα παιδιά και τις οικογένειες.
The Green Crescent Charity: Φιλανθρωπικό σωματείο που υποστηρίζει ορφανά.
Al-Urwah al-Wuthqa (Σύνδεσμος της Πίστης): Οργάνωση που υλοποιεί ανθρωπιστικά έργα, όπως γεωτρήσεις, έκτακτη βοήθεια, στέγαση και παροχή τροφής.
The Barari Flower Charity: Φιλανθρωπική οργάνωση που επίσης χορηγεί ορφανά.
Yarmouk TV: Το πρώτο δορυφορικό κανάλι της ιορδανικής Αδελφότητας, που ξεκίνησε το 2011. Μετά την 7η Οκτωβρίου, το Yarmouk άρχισε να μεταδίδει περιεχόμενο από το Al-Aqsa TV, κανάλι που συνδέεται με τη Χαμάς και έχει χαρακτηριστεί από τις ΗΠΑ ως σχετιζόμενο με τρομοκρατία. Τον Μάιο του 2024, οι ιορδανικές αρχές έκλεισαν το κανάλι.

Λίβανος: Η Ισλαμική Ομάδα
Από τον David Daoud

Ο Mohammed Takkoush, γενικός γραμματέας της al-Jamaa al-Islamiya (Ισλαμική Ομάδα), είπε πέρυσι ότι «η συνεργασία με μια ομάδα όπως η Χαμάς, το πιο τιμημένο κίνημα απελευθέρωσης, είναι τιμή.» Ο Takkoush επίσης χαρακτήρισε τις σχέσεις της ομάδας του με τη σιιτική Χεζμπολάχ ως «καλές και αυξανόμενες» λόγω του ότι πολέμησαν μαζί ενάντια στο Ισραήλ.66 Εντός του Λιβάνου, η Ισλαμική Ομάδα λειτουργεί ανοιχτά. Είναι εγγεγραμμένη οργάνωση, όπως και οι θυγατρικές της. Από την ίδρυσή της το 1964, η Ομάδα υποστήριξε τη σταδιακή και βαθμιαία εγκαθίδρυση ενός πολιτικού συστήματος βασισμένου στη σαρία.67 Ωστόσο, οι σουννίτες μουσουλμάνοι δεν αποτελούν περισσότερο από το ένα τέταρτο του πληθυσμού του Λιβάνου. Από το 1943, το άγραφο Εθνικό Σύμφωνο του Λιβάνου έχει κατανεμήσει την εξουσία με βάση τις θρησκευτικές ομάδες, και η σχεδόν-συνταγματική Συμφωνία του Ταίφ του 1989 συνδέει την κατανομή με τη δημογραφική δύναμη κάθε θρησκευτικής κοινότητας. Επιπλέον, οι Λιβανέζοι σουννίτες τείνουν να έχουν μετριοπαθή προοπτική, εκφράζοντας μικρό ενδιαφέρον σε δημοσκοπήσεις για την εγκαθίδρυση θεοκρατικού συστήματος.68 Ως αποτέλεσμα, τα δημογραφικά εμπόδια στην επιβολή της σουννικής σαρία είναι ουσιαστικά ανυπέρβλητα. Δεν αποτελεί έκπληξη ότι η επιτυχία της Ισλαμικής Ομάδας στις εκλογές ήταν περιορισμένη. Στις εκλογές του 2022, κατέβασε πέντε υποψηφίους και κατέλαβε μία μόνο έδρα από τις 120 στη βουλή.69

Η κοινή εχθρότητα προς το Ισραήλ έχει δώσει στη Χεζμπολάχ και στην Ισλαμική Ομάδα ένα κοινό σκοπό, ωστόσο οι θρησκευτικές εντάσεις μερικές φορές τις έχουν βάλει σε αντίπαλα στρατόπεδα. Το 2009, εν μέσω οξυμένων εντάσεων μεταξύ της Χεζμπολάχ και του λεγόμενου στρατοπέδου της 14ης Μαρτίου, που περιελάμβανε σχεδόν όλους τους Σουννίτες, η Ισλαμική Ομάδα τάχθηκε στο πλευρό του στρατοπέδου της 14ης Μαρτίου.70 Παρ’ όλα αυτά, βασικοί ηγέτες εντός της ομάδας συνέχισαν να ευνοούν τη συνεργασία με τον ιρανικής ηγεσίας Άξονα της Αντίστασης, συμπεριλαμβανομένης της Χεζμπολάχ.71 Ο αείμνηστος σεΐχης Faisal al-Mawlawi, τότε γενικός γραμματέας της Ισλαμικής Ομάδας, επαίνεσε «το Ιράν, σήμερα, [για] τη στήριξη των σουννιτικών και σιιτικών κινημάτων αντίστασης ως μέρος του ιδεολογικού του έργου για την απελευθέρωση της αλ-Κουντς [δηλαδή, της Ιερουσαλήμ].»72 Τη δεκαετία του 2010, ο εμφύλιος πόλεμος στη Συρία τροφοδότησε νέες εντάσεις, με τη Χεζμπολάχ να πολεμά τους σουννιτικούς τζιχαντιστές στη Συρία στο πλευρό του καθεστώτος του Μπασάρ αλ-Άσαντ. Το 2016, ο γενικός γραμματέας της Ισλαμικής Ομάδας περιέγραψε τις ενέργειες της Χεζμπολάχ ως ενέργειες τρομοκρατών.73 Ωστόσο ο πόλεμος στη Γάζα 2023–2025 έφερε εκ νέου τη Χεζμπολάχ και την Ισλαμική Ομάδα στο ίδιο πλευρό.

Η Ισλαμική Ομάδα είναι επίσης κοντά στη Χαμάς. Τον Ιούνιο του 2024, ο αναπληρωτής πρόεδρος του Πολιτικού Γραφείου Bassam Hammoud περιέγραψε τη σχέση της ομάδας με τη Χαμάς και την Παλαιστινιακή Ισλαμική Τζιχάντ ως «μια μακροχρόνια ιστορία … τζιχάντ, πολιτικής, κοινωνικής και προσηλυτιστικής εργασίας.»74 Νωρίτερα εκείνο το έτος, αφού το Ισραήλ σκότωσε δύο μέλη της Ισλαμικής Ομάδας σε επιδρομή στη Βηρυτό που στόχευε τον ανώτερο αξιωματούχο της Χαμάς Saleh Al Arouri, ο Hammoud τόνισε παρομοίως ότι «η Ισλαμική Ομάδα και η Χαμάς είναι δύο πλευρές του ίδιου νομίσματος στην αντιπαράθεση με τον σιωνιστικό εχθρό», ορκιζόμενος έναν «όρκο στους μάρτυρες να συνεχίσουν [αυτήν] την πορεία έως ότου επιτευχθεί δικαιοσύνη, καταστραφεί η κατοχή και απελευθερωθεί η γη [δηλαδή, η Παλαιστίνη].»75

Βίαιες Ενέργειες και Υποστήριξη στην Τρομοκρατία
Λίγο μετά τη ισραηλινή εισβολή στον Λίβανο τον Ιούνιο του 1982, η Ισλαμική Ομάδα ίδρυσε τις Δυνάμεις της Αυγής (Quwwat al-Fajr). Παρέμειναν κατά διαστήματα ενεργές μέχρι την αποχώρηση του Ισραήλ από τον Λίβανο το 2000. Στον πόλεμο του Ιουλίου 2006 μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ, οι Δυνάμεις της Αυγής φέρεται να συγκρούστηκαν με ισραηλινά χερσαία στρατεύματα σε αρκετές τοποθεσίες.76 Μετά τη σφαγή στο νότιο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, η Ισλαμική Ομάδα πίεσε για να εκκινήσει η Χεζμπολάχ έναν ολοκληρωμένο πόλεμο στο βόρειο μέτωπο του Ισραήλ, ακόμη και εκφράζοντας παράπονο για την επιφυλακτικότητα του γενικού γραμματέα της Χεζμπολάχ Hassan Nasrallah.77 Μέχρι τα μέσα του 2024, η ομάδα είχε αναφερθεί ότι διέθετε δύναμη έως και 500 μαχητών.78 Αναγνώρισε το θάνατο πολλών διοικητών ως αποτέλεσμα ισραηλινών επιδρομών.79 Τον Απρίλιο, οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF) δήλωσαν ότι «στόχευσαν και σκότωσαν τον Hussain Izzat Mohammad Atwi, έναν εξέχοντα τρομοκράτη της Ισλαμικής Ομάδας, κοντά στη Naameh στον Λίβανο.» Σύμφωνα με τις IDF, ο Atwi συμμετείχε στον σχεδιασμό και την εκτέλεση επιθέσεων εναντίον δυνάμεων των IDF στο βόρειο Ισραήλ, απόπειρες διείσδυσης σε ισραηλινό έδαφος και σχέδια για επίθεση σε ισραηλινά στόχους παγκοσμίως.80 Η Ισλαμική Ομάδα ανέλαβε συγκεκριμένα την ευθύνη για επτά ρουκέτες εναντίον του Ισραήλ, που πραγματοποιήθηκαν στις ακόλουθες ημερομηνίες και με τους αναφερόμενους στόχους:

18 Οκτωβρίου 2023: βόρειο Ισραήλ, πόλη μη καθορισμένη.81
19 Οκτωβρίου 2023: βόρειο Ισραήλ, πόλη μη καθορισμένη.82
21 Οκτωβρίου 2023: βόρειο Ισραήλ, πόλη μη καθορισμένη.83
29 Οκτωβρίου 2023: Kiryat Shmona, βόρειο Ισραήλ.84
5 Δεκεμβρίου 2023: Kiryat Shmona, βόρειο Ισραήλ.85
6 Ιανουαρίου 2024: Kiryat Shmona, βόρειο Ισραήλ.86
9 Σεπτεμβρίου 2024: Moshav Beit Hillel στο Kiryat Shmona, βόρειο Ισραήλ.87

Πηγές Χρηματοδότησης και Περιουσιακά Στοιχεία
Οι ακριβείς πηγές χρηματοδότησης της Ισλαμικής Ομάδας παραμένουν ασαφείς. Σύμφωνα με όσα μπορούν να εξακριβωθούν από δημόσια διαθέσιμες πηγές, η ομάδα βασίζεται σε φιλανθρωπικές δωρεές, συμπεριλαμβανομένων χρημάτων που δίνονται απευθείας σε διάφορους συνδεδεμένους οργανισμούς της. Για παράδειγμα, οι Προσκοπικοί του Ιμάν (βλ. «Συνδεδεμένοι Οργανισμοί») έχουν καταχωρίσει στην ιστοσελίδα τους τόσο αμερικανικό όσο και λιβανέζικο τραπεζικό λογαριασμό, όπου μπορεί να κατατεθούν δωρεές απευθείας στον προσκοπικό οργανισμό.88

Κύριοι Ηγέτες και Ιδεολόγοι
Mohammed Takkoush: Γενικός γραμματέας από το 2022.89
Mohammed Shatila: Πρόεδρος του συμβουλίου Σούρα από το 2022.90
Ali Abu Yassine: Πρόεδρος του Πολιτικού Γραφείου.91
Bassam Hammoud: Αναπληρωτής πρόεδρος του Πολιτικού Γραφείου.92
Δρ. Azzam al-Ayyoubi: Επικεφαλής των εξωτερικών σχέσεων.93
Δρ. Imad Al Hout: Ο μοναδικός βουλευτής της Ισλαμικής Ομάδας.94
Δρ. Wael Nejm: Επικεφαλής του γραφείου ΜΜΕ.95
Jihad al-Mughrabi: Επικεφαλής της Ένωσης Μουσουλμάνων Φοιτητών.96
Khalid Badia: Διοικητής των Δυνάμεων της Αυγής με ευθύνη για τις περιοχές Σιδώνας, Τρίπολης και Ακάρ.97
Talal Al Hajjar: Διοικητής των Δυνάμεων της Αυγής με ευθύνη για το Ικλίμ αλ-Χαρρούμπ νότια της Βηρυτού, και για σουνιτικά προπύργια στις παράκτιες περιοχές της Περιφέρειας Όρους Λιβάνου και της Κοιλάδας Μπεκάα.98
Maher Qalawoun: Επικεφαλής της Υπηρεσίας Ασφαλείας των Δυνάμεων της Αυγής.99

Συνδεδεμένοι Οργανισμοί
Ένωση Μουσουλμάνων Φοιτητών: Στρατολογεί άνδρες και γυναίκες από λιβανέζικα πανεπιστήμια. Όπως και η Ισλαμική Ομάδα, έχει την έδρα της στο Ισλαμικό Κέντρο Ντάουα στη συνοικία Αΐσα Μπακκάρ της Βηρυτού.100
Προσκοπικοί του Ιμάν: Νεανικό προσκοπικό παρακλάδι με έδρα την Τρίπολη — διαθέτει 25 ομάδες και 1.500 μέλη.101
Φιλανθρωπικός Σύλλογος Ιρσάντ: Ο φιλανθρωπικός και οικονομικός βραχίονας συγκέντρωσης δωρεών της Ισλαμικής Ομάδας, με έδρα την Τρίπολη.102
Εβδομαδιαία Εφημερίδα Al Aman: Επίσημη έκδοση της Ισλαμικής Ομάδας.103
Σύλλογος Ισλαμικής Εκπαίδευσης: Εκπαιδευτικός βραχίονας της Ισλαμικής Ομάδας, που διαχειρίζεται σχολεία σε όλο τον Λίβανο.104
Κοινωνική Επιτροπή Al-Najat: Βραχίονας κοινωνικού ακτιβισμού για γυναίκες.105
Σύνδεσμος Μουσουλμάνων Λογίων: Σύνδεσμος της Ισλαμικής Ομάδας για μουσουλμάνους κληρικούς και θεολόγους.106
Ισλαμικός Ιατρικός Σύλλογος – Λίβανος: Φιλανθρωπικός ιατρικός βραχίονας της Ισλαμικής Ομάδας.107

Κατάρ: Ο Χορηγός της Αδελφότητας
Από τη Natalie Ecanow

Η πιο ορατή συμβολή του Κατάρ στον σκοπό των Αδελφών Μουσουλμάνων είναι η πολυετής υποστήριξη προς τη Χαμάς και ο έλεγχος του Δικτύου Μέσων Al Jazeera, ωστόσο η Ντόχα έχει υποστηρίξει πολλές ακόμη πρωτοβουλίες της Αδελφότητας στη Δυτική Ευρώπη και τη Βόρεια Αφρική. Το καταρινό παράρτημα της Αδελφότητας διαλύθηκε το 1999, γεγονός που αντανακλά την έλλειψη ανεκτικότητας του καθεστώτος απέναντι σε κάθε πολιτική δύναμη που δεν ελέγχει πλήρως, όμως το παγκόσμιο κίνημα συνεχίζει να λαμβάνει στήριξη από την Ντόχα.

Κατά τη σύντομη περίοδο που η Αδελφότητα βρισκόταν στην εξουσία στο Κάιρο, το Al Jazeera παρείχε θετική κάλυψη στην κυβέρνηση του Μοχάμεντ Μόρσι, ενώ η Ντόχα διοχέτευσε 8 δισεκατομμύρια δολάρια για την ανακούφιση των οικονομικών προβλημάτων της κυβέρνησης.108 Η στήριξη του Κατάρ προς τον Μόρσι προκάλεσε ένταση με άλλα αραβικά κράτη του Κόλπου. Το 2013, ο εμίρης του Κατάρ υπέγραψε συμφωνία με τον βασιλιά της Σαουδικής Αραβίας και τον εμίρη του Κουβέιτ που απαγόρευε την οικονομική ή πολιτική υποστήριξη σε «παρεκκλίνουσες» ομάδες όπως η Αδελφότητα.109 Μια επακόλουθη συμφωνία το επόμενο έτος υποχρέωνε τη Ντόχα να απελάσει συνεργάτες της Αδελφότητας.110 Το Κατάρ, ωστόσο, εφάρμοσε ελάχιστα μέτρα, γεγονός που όξυνε τις σχέσεις και συνέβαλε στην απόφαση Σαουδικής Αραβίας, Μπαχρέιν, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και Αιγύπτου να διακόψουν τις σχέσεις με την Ντόχα και να επιβάλουν εμπάργκο το 2017. Η διαμάχη έληξε το 2021, με την πλήρη αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων.111

Από τις 7 Οκτωβρίου και έπειτα, το Κατάρ υποστήριξε δημοσίως τις θέσεις της Χαμάς, παρουσιάζοντας παράλληλα τον εαυτό του ως ουδέτερο διαμεσολαβητή. Την ημέρα της σφαγής, το Υπουργείο Εξωτερικών της Ντόχα εξέδωσε ανακοίνωση αναφέροντας ότι «θεωρεί το Ισραήλ αποκλειστικά υπεύθυνο» για την κλιμάκωση της βίας, χωρίς καμία αναφορά σε θηριωδίες.112 Ανώτερα μέλη της βασιλικής οικογένειας του Κατάρ υποστηρίζουν επίσης τη Χαμάς. Η μητέρα του εμίρη, Sheikha Moza bint Nasser, δημοσίευσε δημόσιο επικήδειο για τον Yahya Sinwar μετά τον θάνατό του τον Οκτώβριο του 2024.113 Τον Απρίλιο, ο αναπληρωτής πρωθυπουργός Sa’oud bin Abd Al-Rahman Al Thani φέρεται να έγραψε στην πλατφόρμα X: «Είμαστε όλοι Χαμάς», πριν αφαιρέσει το σχόλιο.114

Βίαιη Δράση και Υποστήριξη στην Τρομοκρατία
Το 2012, πέντε χρόνια μετά την αιματηρή κατάληψη της εξουσίας στη Γάζα από τη Χαμάς, ο εμίρης του Κατάρ — πατέρας του σημερινού εμίρη — έγινε ο πρώτος ξένος αρχηγός κράτους που επισκέφθηκε τον θύλακα που ελεγχόταν από τη Χαμάς, όπου υποσχέθηκε βοήθεια 400 εκατομμυρίων δολαρίων.115 Την ίδια χρονιά, η Χαμάς μετέφερε το πολιτικό της αρχηγείο στο Κατάρ. Η Ντόχα ισχυρίζεται ότι η Ουάσιγκτον της ζήτησε να φιλοξενήσει την ηγεσία της οργάνωσης· παραμένει ασαφές αν η Ουάσιγκτον το ζήτησε ρητά ή απλώς δεν αντιτάχθηκε.116 Μέχρι το 2021, το Κατάρ είχε προσφέρει στην κυβέρνηση της Χαμάς στη Γάζα περίπου 1,8 δισεκατομμύρια δολάρια, με τις πληρωμές να φθάνουν τα 30 εκατομμύρια δολάρια μηνιαίως.117 Η κυβέρνηση του Ισραήλ ενέκρινε τις μεταφορές, οι οποίες συνεχίστηκαν μέχρι τη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου. Οι υποστηρικτές της απόφασης υποστήριζαν ότι γίνονταν για ανθρωπιστικούς λόγους. Οι επικριτές έλεγαν ότι βασίζονταν στη λανθασμένη πεποίθηση ότι η Χαμάς μπορούσε να εξαγοραστεί με μετρητά.118 Αν και το Κατάρ αρνείται ότι τα χρήματα χρησιμοποιήθηκαν για εξοπλισμό, οι ισραηλινές δυνάμεις κατέσχεσαν εσωτερικά έγγραφα της Χαμάς στη Γάζα που δείχνουν ότι ο εμίρης του Κατάρ είχε «συμφωνήσει επί της αρχής να υποστηρίξει διακριτικά την αντίσταση» και ότι «είχαν ήδη συγκεντρωθεί 11 εκατομμύρια δολάρια από τον εμίρη για την ηγεσία του κινήματος.»119

Στη Γάζα, ισραηλινοί στρατιώτες εντόπισαν έγγραφα που υποδεικνύουν συντονισμό μεταξύ της Χαμάς και του Al Jazeera όσον αφορά την κάλυψη της Γάζας από το καταρινό δίκτυο. Σε έγγραφο του 2022, η Χαμάς ζητούσε από το δίκτυο να μην χρησιμοποιήσει τη λέξη «σφαγή» για να περιγράψει αποτυχημένη εκτόξευση ρουκέτας της Ισλαμικής Τζιχάντ που σκότωσε Παλαιστίνιους αμάχους. Το Al Jazeera συμμορφώθηκε. Ο ισραηλινός στρατός έχει επίσης δημοσιοποιήσει κατασχεθέν υλικό που φέρεται να δείχνει ότι ανταποκριτές του Al Jazeera ήταν ταυτόχρονα και επιχειρησιακά στελέχη του στρατιωτικού μηχανισμού της Χαμάς. Ορισμένοι εξ αυτών φέρεται να συνόδευαν τρομοκράτες της Χαμάς κατά τη διάρκεια της σφαγής της 7ης Οκτωβρίου.120

Κύριοι Ηγέτες και Ιδεολόγοι
Ali al-Qaradaghi: Γενικός γραμματέας της Διεθνούς Ένωσης Μουσουλμάνων Λογίων (IUMS — βλέπε «Συνδεδεμένοι Οργανισμοί»).121
Khaled Meshaal: Μέλος του πενταμελούς συμβουλίου ηγεσίας της Χαμάς, πρώην επικεφαλής του πολιτικού γραφείου της Χαμάς, αξιωματούχος της Χαμάς με έδρα το Κατάρ, κάτοικος Κατάρ από το 2012.122
Khalil al-Hayya: Μέλος του πενταμελούς συμβουλίου ηγεσίας της Χαμάς, επικεφαλής διαπραγματευτής της κατάπαυσης πυρός του Οκτωβρίου, με έδρα το Κατάρ πριν από την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου.123

Συνδεδεμένοι Οργανισμοί
Al Jazeera: Το καταρινής ιδιοκτησίας και κρατικού ελέγχου δίκτυο μέσων ενημέρωσης προωθεί σταθερά τις θέσεις και αφηγήσεις των Αδελφών Μουσουλμάνων, συμπεριλαμβανομένης της συνεχούς φιλο-Χαμάς κάλυψης του πολέμου στη Γάζα.124 Το δίκτυο παρέχει επί μακρόν ασπίδα προστασίας στην Αδελφότητα έναντι της δημόσιας κριτικής και φιλοξενεί τακτικά φωνές που ευθυγραμμίζονται με αυτή, μεταξύ των οποίων και ανώτερους αξιωματούχους της Χαμάς.125 Ο εκλιπών Yusuf al-Qaradawi — ισλαμικός θεολόγος και άτυπος κύριος ιδεολόγος της Αδελφότητας — παρουσίαζε στο δίκτυο εκπομπή θρησκευτικού περιεχομένου με τίτλο «Η Σαρία και η Ζωή». Προβαλλόταν για 17 χρόνια και φέρεται να είχε δεκάδες εκατομμύρια θεατές.126 Στις 7 Οκτωβρίου 2023, το δίκτυο μετέδωσε δήλωση του Ismail Haniyeh, ηγέτη της Χαμάς με έδρα το Κατάρ, στην οποία καλούσε τους μουσουλμάνους «να ενωθούν σε αυτήν τη μάχη, ο καθένας με τον δικό του τρόπο, χωρίς καθυστέρηση ή υπαναχώρηση.»127

Διεθνής Ένωση Μουσουλμάνων Λογίων (IUMS): Παγκόσμιο δίκτυο ισλαμικών λογίων με έδρα το Κατάρ, που ιδρύθηκε κυρίως από κληρικούς που ανήκουν στους Αδελφούς Μουσουλμάνους.128 Ο πρώην εμίρης του Κατάρ, Sheikh Hamad bin Khalifa Al Thani, χρηματοδότησε τη δημιουργία της IUMS το 2004 και ο Qaradawi υπηρέτησε ως ιδρυτικός πρόεδρος. Ένας πρώην επικεφαλής της ένωσης δήλωσε: «Είναι δικαίωμα και υποχρέωση να αμφισβητούμε το Ολοκαύτωμα.»129 Η IUMS έχει επίσης παράσχει αδιάκοπη υποστήριξη στη Χαμάς μετά τη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου, φιλοξενώντας ακόμη και τον εκλιπόντα αρχηγό του πολιτικού γραφείου της Χαμάς, Haniyeh, σε εκδήλωσή της.130 Η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν και η Αίγυπτος κατέταξαν από κοινού την IUMS στη λίστα τρομοκρατικών οργανώσεων το 2017.131

Σουδάν: Ο Εμφύλιος Δημιουργεί Ευκαιρίες για Ισλαμιστές
Από τον Hussain Abdul-Hussain

Ένα στρατιωτικό πραξικόπημα το 2021 έβαλε τέλος στη σύντομη περίοδο πολιτικής διακυβέρνησης του Σουδάν. Σύντομα ακολούθησε εμφύλιος πόλεμος, ως αποτέλεσμα διαιρέσεων ανάμεσα στους στρατιωτικούς ηγέτες. Οργανωμένοι στο πλαίσιο του Ευρέος Ισλαμικού Ρεύματος, οι ισλαμιστές της χώρας μάχονται πλέον στο πλευρό των Σουδανικών Ενόπλων Δυνάμεων (SAF) υπό τον στρατηγό Abdel Fattah al-Burhan.

Ιστορικά, το Ισλαμικό Κίνημα του Σουδάν (SIM) υπήρξε ο θεμέλιος λίθος των ισλαμιστικών δικτύων της χώρας. Εμφανίστηκε τη δεκαετία του 1940 ως παρακλάδι της Αιγυπτιακής Μουσουλμανικής Αδελφότητας και εξελίχθηκε σε επίσημο οργανισμό το 1954.132 Κατά τη διάρκεια της 30ετούς διακυβέρνησης του δικτάτορα Omar al-Bashir, η οποία ξεκίνησε το 1989, το SIM ασκούσε τεράστια επιρροή, ελέγχοντας κατά καιρούς κρατικούς θεσμούς και καταλαμβάνοντας την πλειοψηφία στο αξιωματικό σώμα.133

Τον Απρίλιο του 2022, δέκα ισλαμιστικές παρατάξεις ενώθηκαν για να ιδρύσουν το Ευρύ Ισλαμικό Ρεύμα, η ηγεσία του οποίου εναλλάσσεται κάθε τρεις μήνες για να διατηρείται πολιτική ισορροπία.134 Ωστόσο, το SIM αποτελεί την κινητήρια δύναμη αυτής της συμμαχίας, στην οποία περιλαμβάνονται επίσης δύο οργανώσεις που ταυτίζονται με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα. Οι ηγέτες της Αδελφότητας στην Αίγυπτο και το Ηνωμένο Βασίλειο αναγνωρίζουν τη μικρότερη από τις δύο, υπό την ηγεσία του Adel Ala Allah, ως μέρος του κινήματος.135 Κατά τη σύντομη περίοδο πολιτικής διακυβέρνησης 2019–2021, ο Ala Allah καταδίκασε τις κυβερνητικές κινήσεις για εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ και κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι επιδιώκει τροποποιήσεις στο σύνταγμα που «αντιβαίνουν σε ρητές διατάξεις του ισλαμικού νόμου.»136

Βίαιη Δράση και Υποστήριξη στην Τρομοκρατία
Οι Ηνωμένες Πολιτείες χαρακτήρισαν το Σουδάν ως Κράτος Υποστηρικτή της Τρομοκρατίας από το 1993 έως το 2020, λόγω της υποστήριξης και της παροχής ασύλου από το ισλαμιστικό καθεστώς του Μπασίρ σε οργανώσεις όπως η αλ‑Κάιντα, η Χαμάς, η Χεζμπολάχ και άλλες τρομοκρατικές.137 Η Ουάσιγκτον ανέκλησε τον χαρακτηρισμό μετά την κατάρρευση του καθεστώτος Μπασίρ το 2019 και μια σύντομη περίοδος πολιτικής κυβέρνησης έδειξε διάθεση για εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ.138 Το πραξικόπημα του 2021 και η έκρηξη του εμφυλίου πολέμου το 2023 διέλυσαν την προσπάθεια εξομάλυνσης. Τον Σεπτέμβριο του 2025, οι ΗΠΑ εξέδωσαν δήλωση, μαζί με την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, στην οποία διακήρυξαν: «Το μέλλον του Σουδάν δεν μπορεί να υπαγορευτεί από βίαιες εξτρεμιστικές ομάδες που είναι μέρος ή φανερά συνδεδεμένες με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, της οποίας η αποσταθεροποιητική επιρροή τροφοδότησε βία και αστάθεια σε όλη την περιοχή.»139

Η πιο εξέχουσα ισλαμιστική δύναμη στον τρέχοντα πόλεμο είναι η Ταξιαρχία al‑Baraa Bin Malik,140 στην οποία οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις τον Σεπτέμβριο του 2025. Το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ αναφέρει ότι η ταξιαρχία είναι ισλαμιστική πολιτοφυλακή που έχει τις ρίζες της σε μια προηγούμενη παραστρατιωτική οργάνωση που συνδέεται με το καθεστώς Μπασίρ. Η ταξιαρχία έχει συνεισφέρει πάνω από 20.000 μαχητές στον συνασπισμό υπό τις Σουδανικές Ένοπλες Δυνάμεις (SAF), «χρησιμοποιώντας εκπαίδευση και όπλα που παρείχε η IRGC» — το Ιράν Ισλαμικό Σώμα Φρουρών. Η οργάνωση έχει εμπλακεί σε «αυθαίρετες συλλήψεις, βασανιστήρια και εκτελέσεις χωρίς δίκη.»141 Ο διοικητής της οργάνωσης ισχυρίστηκε, τον Ιούλιο, ότι σχεδιάζει να διαλύσει την ταξιαρχία και να τη μετατρέψει σε πολιτική οργάνωση — ανακοίνωση που αντιμετωπίστηκε με σκεπτικισμό στο Σουδάν.142

Κύριοι Ηγέτες και Ιδεολόγοι
Ali Karti: Γενικός γραμματέας του SIM από το 2021, υπό κυρώσεις ΗΠΑ και ΕΕ. Ο Karti υπηρέτησε τον Μπασίρ ως υπουργός Εξωτερικών από το 2010 έως το 2015. Όταν το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επέβαλε κυρώσεις στον Karti, περιέγραψε τον SIM ως «σκληροπυρηνική ισλαμιστική ομάδα που αντιτάσσεται ενεργά στη δημοκρατική μετάβαση του Σουδάν.»143
Mohammed Etta Elmoula Abbas: Επικεφαλής του SIM στην Τουρκία και πρώην αρχηγός πληροφοριών επί Μπασίρ, υπό κυρώσεις ΗΠΑ από το 2023.144
Adel Ala Allah: Επικεφαλής της Μουσουλμανικής Αδελφότητας (αναγνωρισμένου παραρτήματος).145
Saifidean Arbab: Επικεφαλής της Μουσουλμανικής Αδελφότητας στο Σουδάν.146
Al‑Musbah Abu Zaid: Διοικητής της Ταξιαρχίας al‑Baraa Bin Malik.147

Συνδεδεμένες Οργανώσεις
Organization for Islamic Proselytization (MADA): Φιλανθρωπική οργάνωση της Αδελφότητας, διαλύθηκε από την πολιτική κυβέρνηση το 2020 και επανιδρύθηκε το 2022 μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα της προηγούμενης χρονιάς. Η εταιρεία κρατικών συμβάσεων Dan Fodio Holding Corporation διασφάλισε κερδοφόρες συμβάσεις υπό τον Μπασίρ.148

Υεμένη: Η al‑Islah
Από τη Bridget Toomey

Ο Abd‑al Majid al‑Zindani, χαρακτηριζόμενος τρομοκράτης από τις ΗΠΑ, πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του στην Τουρκία, όπου πέθανε τον Απρίλιο του 2024 σε ηλικία 82 ετών.149 Το 2004, το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ τον κατέταξε στη μαύρη λίστα για την «εκτενή του ιστορία συνεργασίας με τον Osama bin Laden», που τον θεωρούσε «πνευματικό ηγέτη».150 Ως φοιτητής στην Αίγυπτο τη δεκαετία του 1950, ο Zindani είχε επαφές με μέλη της Αιγυπτιακής Μουσουλμανικής Αδελφότητας και έγινε εξέχων ισλαμιστής ηγέτης μετά την επιστροφή του στην Υεμένη.151 Το 1990, ο Zindani συνίδρυσε την al‑Islah (Μεταρρύθμιση), επίσημα γνωστή ως Υεμενίτικη Συνάθροιση Για Μεταρρύθμιση, η οποία από τότε λειτουργεί ως ο κύριος πολιτικός φορέας της Αδελφότητας στην Υεμένη, αν κι επίσης περιλαμβάνει σαλαφιστές και φυλετικούς ηγέτες.152

Από την ίδρυσή της, η al‑Islah διατήρησε σημαντική επιρροή στα υεμενίτικα πολιτικά πράγματα ως μέρος τόσο της κυβέρνησης όσο και της αντιπολίτευσης. Η al‑Islah υποστηρίζει ότι δεν έχει πολιτικούς ή οργανωτικούς δεσμούς με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, ωστόσο οι διαχρονικοί ρόλοι βασικών ήδη μελών της Αδελφότητας στο κόμμα είναι πολύ πιο σημαντικοί από οποιουσδήποτε επίσημους συνδέσμους.153 Τη δεκαετία του 1990 και του 2000, μετά την επανένωση Βόρειας και Νοτίου Υεμένης, η al‑Islah συμμάχησε με την κυβέρνηση του προέδρου Ali Abdullah Saleh, αλλά διαχώρισε τη θέση της από τον Saleh κατά τη διάρκεια της Αραβικής Άνοιξης. Το κόμμα αργότερα ασκούσε ουσιαστική επιρροή υπό τον αντικαταστάτη του Saleh, Abed Rabbo Mansour Hadi, επικεφαλής της Διεθνώς Αναγνωρισμένης Κυβέρνησης (IRG).154 Το 2022, ο Hadi παρέδωσε την εξουσία σε ένα οκταμελές Προεδρικό Συμβούλιο Ηγεσίας (PLC), του οποίου η σύσταση περιλαμβάνει δύο πρόσωπα της al‑Islah.

Οι πολιτικές θέσεις της al‑Islah έχουν πολλά κοινά στοιχεία με άλλους ισλαμιστές και παραρτήματα της Μουσουλμανικής Αδελφότητας. Κατά τη θητεία του Saleh, ο Zindani συνέβαλε στην εξασφάλιση συνταγματικής διάταξης που όριζε τη σαρία ως πηγή όλων των νομοθεσιών.155 Εν μέσω των διαδηλώσεων της Αραβικής Άνοιξης, είπε στους οπαδούς του: «Ένα ισλαμικό κράτος έρχεται», και, «Αφότου απαλλαγούμε από αυτόν τον καταπιεστή [Saleh], θα υπάρξει δικαιοσύνη — και το χαλιφάτο.»156

Βίαιες Δράσεις και Υποστήριξη στην Τρομοκρατία
Πέραν των μακροχρόνιων συνδέσεων του Zindani με την αλ‑Κάιντα, το κόμμα Al‑Islah διατηρεί στενούς δεσμούς με τη Hamas, την οποία υποστήριξε καθ’ όλη τη διάρκεια του τρέχοντος πολέμου στη Γάζα. Το 2024, το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών επέβαλε κυρώσεις στον Hamid al‑Ahmar, γιο ενός συνιδρυτή της Islah και ο ίδιος ηγέτη του κόμματος, ο οποίος διεύθυνε περιουσιακά στοιχεία άνω των 500 εκατομμυρίων δολαρίων προς όφελος της Χαμάς.157 Όταν οι ισραηλινές δυνάμεις σκότωσαν τον ηγέτη της Χαμάς Yahya Sinwar, η Islah τον επαίνεσε ως «μάρτυρα ενώ πολεμούσε δίπλα στο λαό του, κρατώντας το όπλο του.»158

Παρότι η συμμετοχή της Islah στο Προεδρικό Συμβούλιο Ηγεσίας (PLC) την τοποθετεί στο αντίπαλο στρατόπεδο του εμφυλίου πολέμου της Υεμένης σε σύγκριση με τους ιρανικής υποστήριξης Χούθις, ανώτερα στελέχη της Islah έχουν υποστηρίξει επιθέσεις των Χούθις εναντίον του Ισραήλ και έχουν φωτογραφηθεί με ηγέτες των Χούθις.159 Υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι στο νότιο τμήμα της Υεμένης, όπως ο Aidarous al‑Zubaidi, πρόεδρος του Νότιου Μεταβατικού Συμβουλίου, έχουν κατηγορήσει την Islah για συνεργασία με τους Χούθις και παράδοση εδαφών στην ομάδα, μέσω απομάκρυνσης δυνάμεων της Islah από περιοχές που εισέβαλαν οι Χούθις.160 Υπάρχουν επίσης καταγγελίες ότι η ηγεσία της Islah αγνόησε λαθρεμπόριο όπλων των Χούθις και της αλ‑Κάιντα σε περιοχές υπό έλεγχο της Islah.161

Στην πρώτη επέτειο της τρομοκρατικής επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου της Χαμάς, ο επίσημος ιστοχώρος της Islah δημοσίευσε δήλωση που χαρακτήρισε τη σφαγή ως «προληπτική επίθεση που εκτόξευσαν οι Ταξιαρχίες al‑Qassam [η στρατιωτική πτέρυγα της Χαμάς] κατά της ισραηλινής κατοχής.»162 Συνεχίζει λέγοντας πως ο λαός «βγήκε στους δρόμους σε πολλές επαρχίες λίγες ώρες μετά την έναρξη της Επιχείρησης [al‑Aqsa] Flood, δηλώνοντας την απόλυτη υποστήριξή του για τη μάχη και εκφράζοντας τον θαυμασμό του για αυτή.»163

Πηγές Χρηματοδότησης και Περιουσιακά Στοιχεία
Υπάρχουν περιορισμένες πληροφορίες για τη χρηματοδότηση της Islah. Το κόμμα αναφέρει ότι πηγές είναι οι συνδρομές των μελών, εισφορές, δωρεές, οικονομικές δραστηριότητες και επενδύσεις, καθώς και κρατική υποστήριξη.164 Η Σαουδική Αραβία έχει επίσης αναπτύξει συνεργασία με την Islah παρά τη γενική εχθρική της στάση απέναντι στη Μουσουλμανική Αδελφότητα.165 Αυτό περιλαμβάνει, σύμφωνα με αναφορές, σημαντικές δωρεές προς την Islah από πλούσιους Σαουδάραβες.166 Αντίθετα, η Islah διατηρεί δυσχερείς σχέσεις με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία τη θεωρούν αδιακρίτως εξίσου με άλλα παραρτήματα της Αδελφότητας.167

Κύριοι Ηγέτες και Ιδεολόγοι
Sultan Ali al‑Arada: Μέλος του PLC και κυβερνήτης της Μαρίμπ, μιας στρατηγικής περιοχής με εκτεταμένους φυσικούς πόρους.168
Abdullah al‑Alimi Bawazeer: Μέλος του PLC και προηγουμένως στενός σύμβουλος του πρώην προέδρου Hadi.169
Mohammed Abdullah al‑Yadoumi: Πρόεδρος της Ανώτατης Αρχής της Islah.170
Abdul‑Wahab al‑Ansi: Γενικός γραμματέας της Islah.171
Ali Mohsen al‑Ahmar: Αντιστράτηγος και μέλος της Islah, που υπηρέτησε ως αντιπρόεδρος στην IRG της Υεμένης πριν τη σύσταση του PLC.172

Συνδεδεμένοι Οργανισμοί
Al‑Iman University: Ο Zindani ίδρυσε την πανεπιστημιακή σχολή στη Σανάα το 1993.173 Οι Χούθις την έκλεισαν το 2014.174 Η Islah επίσης διηύθυνε μεγάλο δίκτυο δημοτικών σχολείων, τα οποία πέρασαν υπό κρατικό έλεγχο το 2002.175
Charitable Society for Social Welfare (CSSW): Η Islah διευθύνει την CSSW, εταίρο του ΟΗΕ στην ανθρωπιστική δράση,176 αλλά έχει συνεργαστεί με πολιτικές οργανώσεις της αλ‑Κάιντα.177 Το Νότιο Μεταβατικό Συμβούλιο έκλεισε τα κεντρικά της CSSW στην Άντεν το 2021 «μετά από παρακολούθηση ύποπτων δραστηριοτήτων της ένωσης.» Ωστόσο, το STC έχει επιδιώξει να περιθωριοποιήσει πολιτικούς αντιπάλους εντός της επικράτειάς του και ενδέχεται να έκλεισε το γραφείο για πολιτικούς λόγους.178
Suhail: Δίκτυο τηλεοπτικού καναλιού που λειτουργεί η Islah.179
Al‑Sahwa Net: Η επίσημη εφημερίδα της Islah.180

Συμπεράσματα
Η Μουσουλμανική Αδελφότητα ιδρύθηκε σχεδόν πριν από έναν αιώνα και έχει αποδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα μέσα σε εντελώς διαφορετικά πολιτικά περιβάλλοντα σε δεκάδες χώρες. Η πρόκληση για τους Δυτικούς υπεύθυνους χάραξης πολιτικής δεν είναι η εξάλειψη της Αδελφότητας, αλλά η εστίαση των προσπαθειών τους εκεί όπου συνιστά την πιο ξεκάθαρη απειλή. Οι πολιτικοί θα χρειαστεί επίσης να επιλέξουν ή να αναπτύξουν τα κατάλληλα εργαλεία, καθώς καμία ενιαία πολιτική δεν επαρκεί για να αντιμετωπίσει τις ποικίλες μορφές που λαμβάνει η Αδελφότητα. Τέλος, για να εξασφαλιστεί η στήριξη σε μια τέτοια εξατομικευμένη προσέγγιση, οι αιρετοί και διορισμένοι ηγέτες θα πρέπει να ξεκινήσουν ειλικρινείς δημόσιες συζητήσεις για την απειλή που ενδέχεται να αποτελεί η Αδελφότητα. Ελπίζουμε η παρούσα έκδοση να συμβάλει σε τέτοιες τεκμηριωμένες συζητήσεις.

[pdf-embedder url=”http://www.anixneuseis.gr/wp-content/uploads/2025/11/fdd_memo_muslim_brotherhood.pdf”]

fdd.org

Ένα αστείο βιβλίο για την πίστη

0

Stephanie Bai

Associate editor


Μια αγνώριστη γυναικεία σιλουέτα
(Maria Korneeva / Getty)

Το τελευταίο πράγμα που με έκανε να ξεσπάσω σε γέλια: Traveling Mercies, της Anne Lamott. Αφηγείται την πορεία της προς την πίστη: μεγάλωσε σε μια άθεη, διανοούμενη οικογένεια του Bay Area, εθίστηκε στο αλκοόλ και τα ναρκωτικά, έχασε τον πατέρα της από καρκίνο, και τελικά βρήκε τον δρόμο της προς τον Χριστιανισμό.

Μερικά από τα πιο αστεία σημεία αφορούν την ανατροφή του γιου της. Όταν ντρέπεται που του φώναξε: «Είναι σαν να χαστουκίζεις τον Ε.Τ.». Όταν μια άλλη μητέρα από την τάξη του γιου της κάνει ένα παθητικοεπιθετικό σχόλιο: «Σκέφτηκα τόσο φριχτά πράγματα που δεν μπορώ καν να τα πω δυνατά, γιατί θα έκαναν τον Ιησού να θέλει να πιει τζιν απευθείας από το μπολ της γάτας.»

Το τελευταίο πράγμα που με έκανε να κλάψω: Επίσης από το Traveling Mercies, όπου η Lamott περιγράφει τον Θεό σαν έναν θετό γονιό που θα δεχτεί ακόμη και τα πιο δύσκολα παιδιά. «Το μυστήριο της αγάπης του Θεού, όπως το καταλαβαίνω, είναι ότι ο Θεός αγαπά τον άνθρωπο που φέρθηκε σκληρά στον σκύλο του όσο και τα μωρά· αγαπά τη Susan Smith, που έπνιξε τους δύο γιους της, όσο και τον Desmond Tutu», γράφει. «Οπότε φυσικά αγαπά και τη μέτρια, συνηθισμένη εμένα, ακόμα κι – ή ειδικά – όταν είμαι φοβισμένη, μικρόψυχη, κακιά και εμμονική. Με αγαπά. Με διαλέγει.»

Μια αγαπημένη ιστορία που διάβασα στο The Atlantic: Έπρεπε να σκουπίσω τα δάκρυα από τα γέλια διαβάζοντας το «Crying Myself to Sleep on the Biggest Cruise Ship Ever» του Gary Shteyngart.

Ένας ηθοποιός που θα παρακολουθούσα σε οτιδήποτε: Anthony Hopkins.

Μια συγγραφέας της οποίας θα διάβαζα τα πάντα: Ann Patchett.

Ένα ήσυχο τραγούδι που αγαπώ και ένα δυνατό τραγούδι που αγαπώ: Ένα από τα αγαπημένα μου ήσυχα τραγούδια είναι το «Misty», όπως το ερμηνεύει ο συνθέτης του, ο πιανίστας Erroll Garner. Το να το ακούς κάνει ακόμα και έναν απλό περίπατο γύρω από το τετράγωνο ονειρικό. (Bonus: Αν εξερευνήσετε περισσότερο τη δουλειά του Garner, θα παρατηρήσετε ότι μουρμουρίζει και τραγουδάει καθώς παίζει!) Για κάτι δυνατό, έχω κολλήσει τελευταία με το «Nobody’s Son» της Sabrina Carpenter. Κάθε ηχητική μεταβλητή είναι τέλεια ρυθμισμένη ώστε να παράγει την ιδανική ποσότητα bubblegum pop.

Μια πολιτιστική διαφωνία που είχα πρόσφατα: Ένας φίλος κι εγώ διαφωνήσαμε για το αν το νέο άλμπουμ της Taylor Swift, The Life of a Showgirl, είναι καλό. Είμαι χρόνια φαν της Swift, αλλά ακόμη κι εγώ νόμιζα ότι ακουγόταν σαν έκδοση της Taylor Swift από το ChatGPT. Κι όμως, το «The Fate of Ophelia» δεν φεύγει από το κεφάλι μου. Ούτε καν μου αρέσει το τραγούδι! Ίσως αυτό εννοούσε η Swift όταν είπε ότι το άλμπουμ θα περιέχει «μελωδίες τόσο κολλητικές που θα σε κάνουν σχεδόν να θυμώσεις». [Σχετικό: Το παραμύθι της Taylor Swift τελείωσε.]

Κάτι που ξαναείδα πρόσφατα: Ολοκλήρωσα πρόσφατα ένα άρθρο περιοδικού για το μαγαζί μουσικών οργάνων του πατέρα μου, το οποίο υπήρξε επίκεντρο της μουσικής σκηνής του Λος Άντζελες τη δεκαετία του ’60 και του ’70. Μόλις δημοσιεύτηκε το άρθρο, ξαναείδα το This Is Spinal Tap, γιατί τίποτα δεν σατιρίζει με περισσότερη αγάπη τη ροκ μουσική.

Η τελευταία έκθεση μουσείου ή γκαλερί που λάτρεψα: Γενικά, η εικαστική τέχνη με επηρεάζει λιγότερο απ’ ό,τι η μουσική. Η εξαίρεση ίσως να ήταν η έκθεση «Sargent and Paris» στο Met νωρίτερα φέτος, την οποία είδα τέσσερις φορές. Λάτρεψα ιδιαίτερα έναν πίνακα με δύο νεαρές γυναίκες σε μια ταράτσα στην Ιταλία· η μία φαίνεται να χορεύει ταραντέλα και η άλλη να παίζει ντέφι. Μπορείς να ακούσεις τη μουσική· μπορείς να νιώσεις τον δροσερό αέρα του Κάπρι. Η σκηνή με γεμίζει με ένα συναίσθημα που ακόμη δεν έχω καταφέρει να προσδιορίσω, γι’ αυτό και επιστρέφω ξανά και ξανά.

Ο αγαπημένος μου τρόπος να χάνω χρόνο στο κινητό: Στην πραγματικότητα, έχανα τόσο πολύ χρόνο στο κινητό μου (κυρίως στο Instagram), που αναγκάστηκα να διαγράψω κάθε διασκεδαστική εφαρμογή. Όμως, ένας από τους αγαπημένους μου τρόπους να χάνω χρόνο στον υπολογιστή είναι το Pinterest. Είναι, κατά την εμπειρία μου, το πιο θετικό κομμάτι του διαδικτύου. Το χρησιμοποιώ σαν εργαλείο για να ονειρεύομαι — συνήθως για το σπίτι σε στυλ νοτιοδυτικών πολιτειών που ελπίζω να αποκτήσω κάποια μέρα, εκεί όπου θα έχω σαύρες και κογιότ για γείτονες. [Σχετικό: Τι είναι το Pinterest; Μια βάση δεδομένων προθέσεων.]

Μια καλή πρόταση που έλαβα πρόσφατα: Το μυθιστόρημα Piranesi, της Susanna Clarke. Θα στο περιγράψω όπως μου το είπε η φίλη μου: Είναι ένα παράξενο, όμορφο μικρό βιβλίο, εντελώς διαφορετικό από οτιδήποτε έχω διαβάσει, και είναι καλύτερα να ξέρεις όσο το δυνατόν λιγότερα πριν το ξεκινήσεις.

Γ. Γεραπετρίτης: οι άξονες της εξωτερικής μας πολιτικής

0

του Γιώργου Γεραπετρίτη, Υπουργού Εξωτερικών της Ελλάδας

Τα τελευταία δυόμισι χρόνια, το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών εφαρμόζει ένα συγκροτημένο και ολιστικό διπλωματικό σχέδιο τριών διαδοχικών επιπέδων.

Το πρώτο επίπεδο αποσκοπούσε στην εμπέδωση ηρεμίας στην περιοχή μας. Σε ένα εξαιρετικά σύνθετο και ευμετάβλητο διεθνές περιβάλλον και εν μέσω δύο, όχι μακρινών από εμάς, πολέμων, χτίσαμε συνθήκες ειρηνικής συνύπαρξης και ασφάλειας, περιορίζοντας τις εστίες έντασης και διευθετώντας κρίσιμα ανοικτά κεφάλαια στη γειτονιά μας.

Στο πλαίσιο αυτό, αναπτύχθηκε μια λειτουργική σχέση με την Τουρκία, όπως επιβεβαιώθηκε με την υπογραφή της Διακήρυξης των Αθηνών τον Δεκέμβριο του 2023, που οδήγησε σε ελαχιστοποίηση παραβιάσεων του εθνικού εναέριου χώρου, σε μεγάλη μείωση των εξ ανατολών μεταναστευτικών ροών, σε σαφή ενίσχυση του διμερούς εμπορίου, σε αναβάθμιση του τουρισμού από την Τουρκία προς ελληνικά νησιά μέσω της διαδικασίας γρήγορης θεώρησης που εξασφάλισε το Υπουργείο Εξωτερικών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Στο ίδιο πνεύμα, χτίσαμε τις διπλωματικές μας σχέσεις με τη γειτονική Λιβύη, παρά την προΰπαρξη του ανυπόστατου τουρκολιβυκού μνημονίου και την έλλειψη επικοινωνίας με τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Δυτικής Λιβύης.

Σήμερα, η Ελλάδα είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που διατηρεί ανοικτούς διαύλους με τις δύο πλευρές στη χώρα, μετά και τις επαφές μας σε Τρίπολη και Βεγγάζη με τις ηγεσίες των δύο πλευρών. Το αποτέλεσμα είναι να έχουν περιοριστεί καίρια οι μεταναστευτικές ροές από Λιβύη, η προκήρυξη οικοπέδων από τη Λιβύη να σέβεται τη δική μας μέση γραμμή και να έχουν ενεργοποιηθεί οι τεχνικές επιτροπές για την οριοθέτηση της ΑΟΖ μεταξύ των δύο χωρών, που δυστυχώς είχαν διακοπεί άδοξα το 2010, με τις γνωστές συνέπειες.

Δεν χρειάζεται να είναι κανείς ειδήμων περί την εξωτερική πολιτική για να αντιληφθεί τη σημασία του χρόνου που μεσολάβησε χάρη στα ήρεμα νερά, μετά από μια μακρά και επώδυνη περίοδο μείζονος οικονομικής κρίσης. Για την ανάταξη της οικονομίας μας, για την αποκατάσταση της αμυντικής μας ισχύος, για την εδραίωση της διπλωματικής μας θέσης.

Το δεύτερο επίπεδο αποσκοπούσε στην περαιτέρω εδραίωση των εθνικών θέσεων. Ο στόχος ήταν διπλός: αφενός να χτίσουμε στερεώς δομημένες διεθνείς συμμαχίες και, αφετέρου, να αυξήσουμε τα επιχειρήματα υπέρ των θέσεών μας με παρεμβάσεις στο πεδίο.

Στα διεθνή μας ερείσματα είχαμε τη σχεδόν ομόφωνη εκλογή μας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, από δε τη συμμετοχή μας αναπτύσσουμε καθημερινά νέες συμμαχίες και συναποφασίζουμε θέματα που αφορούν τη διεθνή αρχιτεκτονική ασφαλείας. Διαμορφώσαμε το ρυθμιστικό πλαίσιο της ευρωπαϊκής άμυνας, ώστε τα εθνικά μας συμφέροντα να μην μπορούν να τεθούν σε αμφισβήτηση από κανέναν. Επαυξάνουμε συστηματικά την αυτονόητα κρίσιμη σχέση μας με τις ΗΠΑ. Διατηρήσαμε τη στρατηγική μας σχέση με το Ισραήλ, αλλά και την εξαιρετική μας σχέση με όλο τον αραβικό κόσμο. Οικοδομήσαμε ουσιαστικούς διαύλους με νέες δυνάμεις του παγκόσμιου στερεώματος, όπως η Ινδία και οι χώρες του Κόλπου. Και αναβαθμίσαμε την Ελλάδα ως ενεργειακό κόμβο στην νοτιοανατολική Ευρώπη – και όχι μόνο.

Από την άλλη πλευρά, αναλάβαμε πρωτοβουλίες χωρίς προηγούμενο. Θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός  που αποτυπώνει για πρώτη φορά ως ευρωπαϊκό κεκτημένο τα απώτατα όρια δυνητικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Θαλάσσια περιβαλλοντικά πάρκα που εξουδετερώνουν κάθε τυχόν βλέψη σε εθνική μας κυριαρχία. Συμμετοχή των ενεργειακών αμερικανικών κολοσσών Chevron και ExxonMobil στην έρευνα και εξόρυξη υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης και στο Ιόνιο αντίστοιχα, με τη δεύτερη να καθίσταται δυνατή χάρη στην οριοθέτηση ΑΟΖ με την Ιταλία. Όλα αυτά ενισχύουν τα επιχειρήματά μας. Όχι γενικά και αφηρημένα, αλλά έμπρακτα και με ουσία – πολιτική και νομική. Οι όποιες, εν πολλοίς αναμενόμενες, έξωθεν αντιδράσεις εξυπακούεται ότι δεν πρόκειται να μας μετακινήσουν από τη βασική μας γραμμή.

Το τρίτο επίπεδο αποσκοπεί στην κεφαλαιοποίηση της υψηλής διπλωματικής θέσης μας. Εδώ βρισκόμαστε σήμερα. Έχοντας αναπτύξει ισχυρά επιχειρήματα, έχοντας εδραιώσει μεγάλες συμμαχίες, έχοντας αναλάβει επιδραστικές θέσεις σε διεθνείς οργανισμούς, είναι η στιγμή η Ελλάδα να πάρει μεγάλες πρωτοβουλίες, με αυτοπεποίθηση και χωρίς φοβικά σύνδρομα.

Σε αυτό το περιβάλλον, η χώρα μας αναλαμβάνει, μεταξύ πολλών άλλων στρατηγικών δράσεων, την πρωτοβουλία για τη δημιουργία ενός διαρκούς πολυμερούς περιφερειακού σχήματος στην Ανατολική Μεσόγειο, μια περιοχή με μεγάλες εντάσεις και προκλήσεις αλλά και σημαντική οδό για τη διασυνδεσιμότητα μεταξύ Ασίας, Αφρικής και Ευρώπης. Η συνεργασία παράκτιων χωρών για την αντιμετώπιση των κοινών προκλήσεων μπορεί να εμπεδώσει ένα κλίμα αμοιβαίας κατανόησης και να συμβάλει καθοριστικά στην σταθερότητα και την ασφάλεια.

Η πρωτοβουλία έχει τα ακόλουθα χαρακτηριστικά. Ως προς τους συμμετέχοντες, η πρόταση καταλαμβάνει τα τέσσερα κράτη της Ανατολικής Μεσογείου με τα οποία η Ελλάδα έχει θαλάσσια σύνορα. Δεν αποκλείεται στο μέλλον η διεύρυνση της συμμετοχής, δεδομένου μάλιστα ότι υπάρχει κοινότητα ενδιαφερόντων και σε άλλα κράτη της περιοχής. Ως προς το πλαίσιο της συζήτησης, είναι αυτονόητο ότι αποτελεί αναγκαία προκαταρκτική παραδοχή ενός εκάστου μέρους η καθολική αποδοχή του Διεθνούς Δικαίου και ο πλήρης σεβασμός της κυριαρχίας των κρατών. Ως προς τη θεματολογία, καταλαμβάνει θέματα εύλογου κοινού ενδιαφέροντος, όπως η πολιτική προστασία, το Μεταναστευτικό και η προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος, αλλά και πιο σύνθετα, όπως η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών και η συνδεσιμότητα. Ως προς τα επόμενα βήματα,  η ελληνική πλευρά θα διερευνήσει τις προθέσεις των μερών για συμμετοχή στο σχήμα και, εάν υπάρχει προκαταρκτική κοινή κατανόηση, θα μπορούσε να συνταχθεί ένα μνημόνιο κατανόησης που θα μας οδηγούσε σε μία πρώτη συνάντηση για τη διαμόρφωση ατζέντας και την προτεραιοποίηση θεμάτων.

Η ελληνική πρόταση αποτελεί το πρώτο δομημένο και σχηματοποιημένο σχέδιο συνεργασίας των παράκτιων κρατών της περιοχής μας. Η  αναφορά στα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 2ας Οκτωβρίου 2020 σε ένα πολυμερές συνέδριο για την Ανατολική Μεσόγειο συνιστούσε ουσιαστικά μία γενική εξουσιοδότηση προς τον Ύπατο Εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, που όμως ουδέποτε ενεργοποιήθηκε.

Στο υψηλότερο διπλωματικό της σημείο, που συνιστά και μεγάλη ευκαιρία για τη χώρα, η Ελλάδα αναλαμβάνει την πρωτοβουλία των κινήσεων ως μία διαβουλευτική και ηγετική χώρα στην περιοχή. Δεν παραβλέπουμε τα προβλήματα στην υλοποίηση της πρότασης – δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετικά με ένα εγχείρημα τέτοιου βεληνεκούς. Όμως θεωρούμε ότι πρέπει να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων και να διερευνήσουμε κάθε δυνατότητα ουσιαστικής σύγκλισης στη γειτονιά μας που θα εισφέρει στην μακρά ειρήνη και στην καλή γειτονία. Είναι η ώρα της ευθύνης και όχι των υπεκφυγών. Ο καθένας μας στέκεται, σήμερα, απέναντι στην μελλοντική ιστορική του μνήμη.

*Το άρθρο δημοσιεύθηκε στις 09.11.25 στο Βήμα

Τουρκία: «Θέλετε να πάνε οι Σύροι σε Στρατιωτικές Ακαδημίες της Ελλάδας και του Ισραήλ;»… Εμείς είχαμε αυτοκρατορία!

0

Άγκυρα.

Όταν το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας ανακοίνωσε ότι 49 Σύριοι στρατιωτικοί φοιτητές θα λάμβαναν εκπαίδευση στη Στρατιωτική Ακαδημία του Εθνικού Πανεπιστημίου Άμυνας, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ξέσπασαν σε αναβρασμό, γράφει τουρκικό δημοσίευμα.

Κυκλοφορούσε μια σειρά από κενές προφητείες, που κυμαίνονταν από την ιδέα ότι Σύριοι αξιωματικοί θα υπηρετούσαν στις Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις, ότι ένας Σύρος θα γινόταν τελικά Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου, ότι η επιρροή του τουρκικού στρατού στις ένοπλες δυνάμεις θα μειωνόταν σταδιακά και ότι οι Σύριοι σύντομα θα αποτελούσαν την πλειοψηφία του πληθυσμού.

Δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ του να λέμε «Ας μην δεχτούμε Σύρους φοιτητές στις Στρατιωτικές Ακαδημίες» και του να σκεφτόμαστε «Ας εκπαιδεύσουμε τους υποψήφιους αξιωματικούς της γειτονικής μας Συρίας σε άλλες χώρες, όπως το Ισραήλ ή την Ελλάδα, και ας τους αφήσουμε να αποφοιτήσουν από τις στρατιωτικές τους ακαδημίες με τις πολιτικές απόψεις αυτών των χωρών, δηλαδή ως εχθρούς της Τουρκίας, και ας παραμείνουμε αδιάφοροι σε μια τέτοια πιθανότητα και ας την αγνοήσουμε».

Όσοι έκαναν φασαρία για τους Σύρους φοιτητές το συνειδητοποίησαν αυτό αρκετά αργά:

Η Τουρκία δέχεται στρατιωτικούς φοιτητές από ξένες χώρες στις στρατιωτικές της ακαδημίες εδώ και 90 χρόνια.

Η πρακτική αυτή ξεκίνησε το 1935, κατά την εποχή του Ατατούρκ, με μια ομάδα φοιτητών από το Αφγανιστάν, και ο αριθμός των χωρών αποστολής έχει αυξηθεί με την πάροδο των ετών.

Ως αποτέλεσμα της αυξανόμενης παγκόσμιας επιρροής της Τουρκίας και των προσπαθειών του Εθνικού Πανεπιστημίου Άμυνας σε αυτόν τον τομέα, το ποσοστό των ξένων φοιτητών, γνωστών ως «φιλοξενούμενο στρατιωτικό προσωπικό», στις στρατιωτικές ακαδημίες αντιπροσωπεύει πλέον το 10% του τουρκικού φοιτητικού πληθυσμού.

Υπάρχουν περίπου 1.800 ξένοι φοιτητές σε σύγκριση με περίπου 18.000 Τούρκους φοιτητές

Ο αριθμός των ξένων χωρών που δέχονται φοιτητές έχει αυξηθεί από 23 πριν από τις 15 Ιουλίου σε 45, και αυτές οι χώρες περιλαμβάνουν το Αζερμπαϊτζάν, το Καζακστάν, το Κιργιστάν, το Ουζμπεκιστάν, το Τουρκμενιστάν, τους Τουρκοκύπριους, το Πακιστάν, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, το Κοσσυφοπέδιο, τη Λιβύη, τη Νότια Κορέα, τη Βόρεια Μακεδονία, τη Γεωργία, την Ιορδανία, την Μπουρκίνα Φάσο, το Μάλι, τη Σενεγάλη, τη Σομαλία, τη Μογγολία και τη Σαουδική Αραβία.

Οι αφρικανικές χώρες που κάποτε ήταν γαλλικές αποικίες αλλά τώρα έχουν προβλήματα με τη Γαλλία, τώρα μας επιλέγουν.

Πολλαπλά τα οφέλη

Η παροχή εκπαίδευσης σε φοιτητές από ξένες χώρες στις στρατιωτικές μας ακαδημίες προσφέρει πολλά οφέλη στην Τουρκία.

Οι νέοι αξιωματικοί που είναι απόφοιτοι των στρατιωτικών μας ακαδημιών και μιλούν άπταιστα τουρκικά στο επίπεδο διοίκησης αυτών των χωρών είναι πολύ καλά εξοικειωμένοι με τα τουρκικά όπλα και την τουρκική αμυντική βιομηχανία.

Σύντομα θα έχουν λόγο σε στρατιωτικά ζητήματα στις χώρες τους, ιδίως στην προμήθεια όπλων.

Το πιο σημαντικό είναι ότι οι στρατοί αυτών των χωρών θα περιλαμβάνουν αξιωματικούς που είναι εξοικειωμένοι με την Τουρκία και συμπαθούν την Τουρκία.

Είμαστε το κυρίαρχο στοιχείο της Αυτοκρατορίας

Η Τουρκία αγνοεί ένα σημαντικό χαρακτηριστικό: ότι είμαστε οι κληρονόμοι μιας αυτοκρατορίας.

Είναι ιστορική παράδοση ότι, μετά τη διάλυση μιας αυτοκρατορίας, το πρώην κυρίαρχο κράτος αυτής της αυτοκρατορίας φροντίζει τους πρώην υπηκόους του.

Με άλλα λόγια, οι μεγάλες αυτοκρατορίες της αρχαιότητας αντιμετώπιζαν πάντα τα προβλήματα των κρατών που κάποτε κυβερνούσαν, αλλά αργότερα αναγκάστηκαν να παραχωρήσουν ανεξαρτησία.

Για παράδειγμα, η Γαλλία, η οποία κάποτε κατείχε σημαντικά εδάφη στην Αφρική, εξακολουθεί να εμπλέκεται όσο το δυνατόν πιο στενά στις υποθέσεις των πρώην αποικιών της.

Οι Βρετανοί έχουν παρόμοια συνήθεια να παρακολουθούν την κατάσταση. Μέσω της Κοινοπολιτείας, διατηρούν συνεχή επαφή και συνεργασία με τις νέες χώρες που κάποτε αποτελούσαν μέρος της πρώην αυτοκρατορίας τους.

Μέσω του Λονδίνου, συνεχίζουν να ενεργούν ως προστάτες για μικρές, ιδιαίτερα φτωχές, χώρες σε μακρινές ηπείρους.

Και άτομα από χώρες που κάποτε ήταν αυτοκρατορικά εδάφη αλλά τώρα είναι ξεχωριστά κράτη μπορούν να κατέχουν σημαντικές θέσεις στην πρώην αυτοκρατορική πρωτεύουσα, και αυτό δεν θεωρείται ασυνήθιστο.

Για παράδειγμα, μέχρι πρόσφατα, ένας Ινδός διετέλεσε Πρωθυπουργός της Αγγλίας.

Ο Δήμαρχος του Λονδίνου και ο Υπουργός Εσωτερικών είναι επί του παρόντος ινδικής καταγωγής. Ομοίως, μέχρι πρόσφατα, ένας Ινδός διετέλεσε Πρωθυπουργός της Σκωτίας.

Μια παρόμοια κατάσταση ισχύει και για τις σύγχρονες αυτοκρατορίες, που τώρα ονομάζονται «πολυεθνικά κράτη», όπως αποδεικνύεται από την ανάθεση της Ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας σε μια γυναίκα ταταρικής καταγωγής και την πρόσφατη νίκη ενός Μουσουλμάνου Ινδού ως Δημάρχου της Νέας Υόρκης.

Ας μην ξεχνάμε ότι η καταγωγή του πρώην Βρετανού πρωθυπουργού Μπόρις Τζόνσον προέρχεται από μια άλλη αυτοκρατορία, την Οθωμανική Αυτοκρατορία, και ότι ο Τζόνσον είναι δισέγγονος του Τούρκου δημοσιογράφου και πολιτικού Αλί Κεμάλ.

Επειδή δεν θυμόμαστε πλέον ότι η Τουρκία ήταν αυτοκρατορία στο παρελθόν, και επειδή έχουμε πέσει μάλιστα στην παράξενη παγίδα να αντιλαμβανόμαστε την αυτοκρατορία ως κακή έννοια για κάποιο λόγο, παρόμοιες εξελίξεις δεν είναι ευπρόσδεκτες εδώ, πόσο μάλλον να τις σκεφτόμαστε καν.
Τουρκικά προϊόντα

Μερικοί από εμάς δεν μπορούν καν να ανεχθούν την εκπαίδευση Σύριων φοιτητών στις στρατιωτικές μας ακαδημίες.

Όλες οι στρατιωτικές ακαδημίες στους γείτονές μας, ειδικά στις αραβικές χώρες, ιδρύθηκαν από αξιωματικούς που αποφοίτησαν από τη στρατιωτική ακαδημία της Κωνσταντινούπολης κατά την οθωμανική εποχή!

Μόλις τα τελευταία χρόνια η Τουρκία άρχισε να εκπληρώνει αυτόν τον ρόλο του «μεγάλου αδελφού» που επιφυλάσσεται για τα κυρίαρχα στοιχεία των πρώην αυτοκρατοριών.

Αρχίσαμε επιτέλους να θυμόμαστε και να νοιαζόμαστε για περιοχές όπως η Λιβύη, η Συρία και η Γάζα, τις οποίες έχουμε παραμελήσει από τη δεκαετία του 1920, ακόμη και να τις απορρίπτουμε με ένα είδος άρνησης της κληρονομιάς.

Πριν από περίπου σαράντα χρόνια, πήγα ως δημοσιογράφος στη Ντζαμένα, την πρωτεύουσα του Τσαντ στην καρδιά της Αφρικής, μια πόλη που αποτελούνταν από σπίτια από λάσπη και παράγκες και δεν είχε ούτε ένα διώροφο κτίριο εκτός από το προεδρικό μέγαρο.

Η Λιβύη και η Γαλλία πολεμούσαν η μία την άλλη εκεί επειδή ο Καντάφι είχε βάλει στο μάτι τα πολύ πλούσια κοιτάσματα ουρανίου στη Λωρίδα Ούζου στο βόρειο Τσαντ.

Αλλά δεν υπήρχε κάτι τέτοιο όπως «στρατός του Τσαντ». Τα εμπόλεμα μέρη ήταν η Λιβύη και η Γαλλία… Το Τσαντ δεν είχε ποτέ έναν πραγματικό στρατό εξαρχής, οι λίγες μονάδες που είχε διαλύθηκαν από μια σειρά πραξικοπημάτων, και όταν τα στρατεύματα του Καντάφι άρχισαν να καταλαμβάνουν την Ουζού, η Γαλλία έστειλε αμέσως τους λεγεωνάριους και τα βομβαρδιστικά της, τα Μιράζ, στη Ντζαμένα…

Ρώτησα έναν από τους Γάλλους αξιωματικούς της λεγεώνας: «Τι κάνετε στη Λιβύη; Υπάρχει τόση αφθονία ουρανίου στο Ουζού;»

Ο άντρας είχε απαντήσει: «Πού εξορύξατε το ουράνιο, κύριε;» «Αυτή ήταν κάποτε η Γαλλία, και όταν ο Καντάφι προσπάθησε να εισβάλει, ήρθαμε να βοηθήσουμε την παλιά μας γη! Το ουράνιο και όλα αυτά είναι πολύ μακριά!»

Μουράτ Μπαρντακτσί – Haber Turk

—

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ  – Echedoros.blog