Το υπό τουρκική σημαία δεξαμενόπλοιο μεταφοράς υγραερίου «ORINDA» δέχτηκε επίθεση κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων εκκένωσης στο λιμάνι του Ιζμαήλ στην Ουκρανία. Στο πλοίο ξέσπασε πυρκαγιά και η περιοχή τέθηκε γρήγορα σε κατάσταση συναγερμού.
Το πλοίο μεταφοράς υγραερίου ORINDA, με τουρκική σημαία, με 16 μέλη πληρώματος από την Τουρκία, χτυπήθηκε από άγνωστο πύραυλο ή ρουκέτα κατά την εκκένωσή του από το λιμάνι του Izmail στην Ουκρανία. Το πλήρωμα εκκένωσε με ασφάλεια το πλοίο, το οποίο έπιασε φωτιά.
Ανακοινώθηκε ότι και τα 16 μέλη του τουρκικού προσωπικού που επέβαιναν στο πλοίο είχαν εκκενώσει με ασφάλεια το πλοίο. Οι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι δεν υπήρξαν τραυματισμοί μεταξύ του πληρώματος και ότι το προσωπικό βρισκόταν σε ασφαλή ζώνη.
Συνεχίζεται η κατάσβεση της πυρκαγιάς στο πλοίο
Οι Ουκρανοί πυροσβέστες συνεχίζουν να ανταποκρίνονται στην πυρκαγιά του πλοίου και θα διενεργηθεί λεπτομερής αξιολόγηση της έκτασης των ζημιών μόλις η πυρκαγιά τεθεί πλήρως υπό έλεγχο. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι τουρκικές αρχές παρακολουθούν στενά την κατάσταση.
Παρόμοιες επιθέσεις έχουν σημειωθεί στη Μαύρη Θάλασσα
Κατά τη διάρκεια του πολέμου Ουκρανίας-Ρωσίας, εμπορικά πλοία με τουρκική σημαία ή τουρκικής ιδιοκτησίας στη Μαύρη Θάλασσα υπέστησαν παρόμοιες ζημιές στο παρελθόν.
Σε αυτά τα περιστατικά, τα πλοία που έπλεαν κοντά σε λιμάνια υπέστησαν γενικά ζημιές, αλλά το μεγαλύτερο μέρος του πληρώματος διασώθηκε σώο και αβλαβές.
Το πρόσφατο περιστατικό που αφορούσε το πλοίο ORINDA ανέδειξε για άλλη μια φορά τους κινδύνους που θέτει για τις θαλάσσιες μεταφορές η σύγκρουση στην περιοχή.
Μια ολοκληρωμένη έρευνα του τουρκικού ειδησεογραφικού καναλιού GZT News ισχυρίζεται ότι το Ισραήλ, μαζί με την Ελλάδα και την Κύπρο, χτίζει ένα στρατιωτικό περίβλημα που αποτελεί άμεση απειλή για την Τουρκία.
Η έρευνα, η οποία ξεκίνησε με την ανάλυση ενός απλού βίντεο στο TikTok που έδειχνε τη μεταφορά ενός εκτοξευτή πυραύλων, αποκαλύπτει πώς οι δημοσιογράφοι «παρακολούθησαν σχολαστικά, βήμα προς βήμα, την τροχιά του πυραύλου που στάλθηκε από το Ισραήλ στην Ελλάδα».
Σύμφωνα με την έκθεση, «Τα τελευταία δέκα χρόνια, οι σχέσεις μεταξύ Αθήνας και Τελ Αβίβ έχουν εξελιχθεί σε στρατηγική εταιρική σχέση, πέρα από την απλή εμπορική ή διπλωματική προσέγγιση».
Η έρευνα εξηγεί την κίνηση ως ιστορική αλλαγή, σημειώνοντας ότι «ενώ στον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ, οι αραβικές χώρες επιτέθηκαν στο Ισραήλ… η Τουρκία συνδεόταν με το Ισραήλ με ισχυρούς στρατιωτικούς δεσμούς», σήμερα η κατάσταση έχει αντιστραφεί.
Ο κύριος λόγος για αυτό, σύμφωνα με την τουρκική ανάλυση, είναι ότι «η Ελλάδα, λόγω του δόγματος της «γαλάζιας πατρίδας» της Τουρκίας, προσπαθεί πάντα να κρατάει το Ισραήλ στο πλευρό της».
Η έκθεση περιγράφει λεπτομερώς τη στρατιωτική συνεργασία: «Η Ελλάδα προσπαθεί να αναβαθμίσει το απόθεμά της κυρίως με όπλα ισραηλινής κατασκευής», συμπεριλαμβανομένης της αγοράς πυραύλων «Spike», έξυπνων βομβών «Space» και πυραύλων «Rampage», τους οποίους το Ισραήλ «έχει χρησιμοποιήσει σε επιθέσεις κατά του Ιράν» και έχουν αποδειχθεί «πολύ αποτελεσματικά πυρομαχικά».
Ταυτόχρονα, «το γεγονός ότι η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία λαμβάνει εκπαίδευση από το Ισραήλ είναι ένας σημαντικός παράγοντας».
Επιπλέον, η έρευνα υποστηρίζει ότι «είναι αναμφισβήτητο ότι τα εβραϊκά και ελληνικά λόμπι στην Αμερική είχαν σαφή επιρροή στην αποτροπή της επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35 και στην παράδοση του αεροσκάφους».
Όσον αφορά τη συνεργασία στον τομέα της ενέργειας, «τα αποθέματα φυσικού αερίου που ανακαλύφθηκαν στην ανατολική Μεσόγειο έχουν μετατρέψει τη συνεργασία μεταξύ Ισραήλ και Ελλάδας σε γεωπολιτικό ενεργειακό διάδρομο».
Ο ερευνητής παρουσίασε μια φωτογραφία που δείχνει «τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Νετανιάχου, τον Έλληνα πρωθυπουργό και τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, κατά την υπογραφή του έργου του αγωγού φυσικού αερίου EastMed, ο οποίος έχει ως στόχο τη μεταφορά ισραηλινού φυσικού αερίου στην Ευρώπη μέσω Κύπρου και Ελλάδας».
Αλλά η κύρια ανησυχία στην Άγκυρα αφορά την αεράμυνα.
Υποστηρίζεται ότι η Ελλάδα, η οποία «αδυνατεί να δημιουργήσει το δικό της σύστημα αεράμυνας», έχει στραφεί στο Ισραήλ με στόχο την κατασκευή της «Ασπίδας του Αχιλλέα», παρόμοιας με τον τουρκικό «Ατσάλινο Θόλο», χρησιμοποιώντας συστήματα όπως η «Σφεντόνα του Δαυίδ».
Η μεγαλύτερη ανησυχία είναι η ανάπτυξη του συστήματος «Barak-MX» στην Κύπρο: «Είναι ένα επικίνδυνο σύστημα… Η εμβέλεια του ραντάρ είναι πολύ μεγάλη… Θα μπορεί να παρακολουθεί μέχρι την Αττάλεια… Αυτό σημαίνει ότι η εναέρια κυκλοφορία μεταξύ Τουρκίας και Κύπρου θα βρίσκεται υπό συνεχή επιτήρηση από την ισραηλινή πλευρά και το Ισραήλ δεν θα εγκαταλείψει μια τέτοια ικανότητα πληροφοριών».
Η έρευνα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι «φαίνεται ότι αυτές οι συμμαχίες δεν έχουν μόνο αμυντικούς σκοπούς, αλλά αποτελούν επίσης μέρος του αγώνα για την αναδιαμόρφωση της ισορροπίας δυνάμεων στην περιοχή».
Πιράτ Τσελίκ: Ο επικεφαλής ρεπόρτερ και συντάκτης ειδικού περιεχομένου του GZT, ο οποίος ηγείται της έρευνας και είναι ο κύριος παρουσιαστής.
Μεχμέτ Κοτσούκ: Προσκεκλημένος σχολιαστής, ο οποίος ορίζεται ως ο αρχισυντάκτης του Defense Turk, παρέχει επαγγελματική και στρατηγική ανάλυση.
Το 1948, τα Ηνωμένα Έθνη όρισαν τη γενοκτονία ως οποιαδήποτε από τις πέντε «πράξεις που διαπράττονται με πρόθεση εξόντωσης, εν όλω ή εν μέρει, μιας εθνικής, εθνοτικής, φυλετικής ή θρησκευτικής ομάδας». Αυτές οι πέντε πράξεις ήταν: η δολοφονία μελών της ομάδας, η πρόκληση σοβαρής σωματικής ή ψυχικής βλάβης, η επιβολή συνθηκών διαβίωσης που αποσκοπούν στην εξόντωση της ομάδας, η παρεμπόδιση γεννήσεων και η βίαιη μεταφορά παιδιών έξω από την ομάδα. Δεν γινόταν αναφορά στον πολιτισμό, αν και θα τολμούσα να πω πως αυτό συμπεριλαμβανόταν εξ ορισμού, αφού οι πέντε πράξεις σαφώς συνεπάγονται και την καταστροφή του.
Πριν παρουσιάσω τη γνωσιακή θεμελίωση και τη μεθοδολογική προσέγγιση του θέματος, παραθέτω ένα σχόλιο του πατέρα μου πριν λίγα χρόνια:
«Το απάνθρωπο γένος αποτελείται από μερικά από τα πιο κακόβουλα και βίαια πλάσματα στον κόσμο. Υπάρχουν και μερικά άλλα, όπως για παράδειγμα οι καρχαρίες, αλλά εδώ και χιλιάδες χρόνια οι άνθρωποι απολαμβάνουν να σκοτώνουν ανθρώπους, πολλούς απόλυτα αθώους, κατά εκατομμύρια. Και αυτό συνεχίζεται ακόμη! Μερικές φορές εύχομαι να είχα γεννηθεί μαϊμού, να περνούσα τις μέρες μου στο δάσος ψάχνοντας φρούτα και ξηρούς καρπούς. Αλλά μετά σκέφτηκα: πόσο θα έπαιρνε μέχρι να κοπεί το δάσος μου για να φτιαχτεί χαρτί για διαφημίσεις; Οπότε εγκατέλειψα την ιδέα!»
Προσέγγιση
Για να προσεγγίσουμε το θέμα της πολιτιστικής γενοκτονίας με νηφαλιότητα, χρειάζεται να αποφύγουμε τις θεωρίες και τα μοντέλα των διεθνών σχέσεων και να υιοθετήσουμε μια καθαρά ιστορική, ακόμη και σχολαστική, μέθοδο. Παραθέτω τον A. J. P. Taylor:
«Ένας ιστορικός δεν πρέπει να διστάζει, ακόμη κι αν τα βιβλία του παρέχουν βοήθεια και παρηγοριά στους εχθρούς της Βασίλισσας […], ή ακόμη και στους κοινούς εχθρούς της ανθρωπότητας.»
Προτού εμβαθύνουμε στο ζήτημά μας, παραθέτω μερικές υπενθυμίσεις σχετικά με τη συμπεριφορά του ανθρώπου, έχοντας υπόψη ότι στις πιο σκοτεινές και σκονισμένες γωνιές της ανθρώπινης ψυχής ελλοχεύουν ιδιότητες όπως η απληστία, ο ενεργός ρατσισμός, η δειλία και η καθαρή βαρβαρότητα. Το ίδιο ισχύει και για κράτη και αυτοκρατορίες, οι περισσότερες εκ των οποίων έχουν τον δικό τους σκελετό στην ντουλάπα, ο οποίος, όταν ανοίξει, αποκαλύπτει φρικαλεότητες όπως:
– η καταστροφή της Μήλου (Αθήνα),
– το τύφλωμα των Βουλγάρων (Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία),
– οι δολοφονίες ιερέων, γυναικών και παιδιών στην Ιρλανδία, στο Wexford και το Drogheda (Αγγλία),
– η σφαγή του Αμριτσάρ (Βρετανία),
– η γενοκτονία των Αρμενίων και των Ελλήνων (Οθωμανική Αυτοκρατορία),
– η γενοκτονία των Αμερικανών ιθαγενών και η σφαγή στο My Lai (ΗΠΑ),
– η εκτέλεση άοπλων Πολωνών αιχμαλώτων (Σοβιετική Ένωση),
– η γενοκτονία των Ρομά και των Εβραίων (Γερμανία),
– ο βομβαρδισμός της Δρέσδης (ΗΠΑ την ημέρα, Βρετανία τη νύχτα),
– η γενοκτονία των Σέρβων (Κροατία),
– η γενοκτονία στην Καμπότζη (Καμπότζη),
– και οι σφαγές Παλαιστινίων στη Σάταχ, στη Σάμπρα και αλλού (Ισραήλ), και, καθώς γράφω, στη Γάζα, όπου ο ισραηλινός στρατός έχει δολοφονήσει περίπου 20.000 παιδιά.
Γενοκτονία Ποντίων
Αυτά και πολλά άλλα μαρτυρούν τη σκοτεινή πλευρά της ανθρώπινης συμπεριφοράς απέναντι στον συνάνθρωπο, και πόσο βαθιά μη πολιτισμένο παραμένει το είδος μας, ανεξαρτήτως των κομψών ενδυμάτων που φοράμε, της τεχνολογίας που χρησιμοποιούμε ή των θεωριών που εκθέτουμε. Όταν φτάνει η ώρα της αλήθειας, δεν είμαστε παρά ντυμένα ζώα. Η «πολιτισμένη» μας τεχνολογία έχει αυξήσει τη δυνατότητα θανάτωσης: στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο σκοτώθηκαν μόλις δέκα εκατομμύρια, ενώ στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ο αριθμός αυτός πενταπλασιάστηκε. Επιπλέον, στην τελευταία σύρραξη η πλειοψηφία των θυμάτων ήταν άμαχοι, σε αντίθεση με τον πρώτο.
Όπως έγραψε ο Λιν Γιουτάνγκ, το να προσπαθεί κανείς να αποδώσει τις ανθρώπινες υποθέσεις με ακριβείς φόρμουλες δείχνει έλλειψη χιούμορ — και επομένως έλλειψη σοφίας — ενώ η αγάπη του ανθρώπου για τους ορισμούς αποτελεί βήμα προς την άγνοια. Όσο περισσότερο ορίζει κάτι, στοχεύοντας σε μια αδύνατη λογική τελειότητα, τόσο πιο αδαής γίνεται. Το ίδιο συμβαίνει και με μεγάλο μέρος της θεωρίας των διεθνών σχέσεων μετά τη δεκαετία του ’60, αλλά ιδιαίτερα με τη γεωπολιτική — μια «πρωτόγονη μορφή θεωρίας διεθνών σχέσεων», όπως τη χαρακτηρίζει ο Κρίστοφερ Χιλ.
Η γεωπολιτική ως σύγχρονος όρος συνδέεται στενά με την εμμονή των μεγάλων δυνάμεων να αποκτούν ακόμη περισσότερη ισχύ, μέσω του ελέγχου των φυσικών πόρων. Παρά τη στενή της σύνδεση με φιλοϊμπεριαλιστές όπως ο Μακίντερ και με ναζιστές συμβούλους όπως ο Χάουσχοφερ, ήταν ο Κίσινγκερ — όλων των ανθρώπων — αυτός που επανέφερε τον όρο στο σύγχρονο λεξιλόγιο των διεθνών σχέσεων, χρησιμοποιώντας τον ως συνώνυμο της πολιτικής ισορροπίας ισχύος. Ο όρος χρησιμοποιείται συχνά από πολιτικούς, οι οποίοι τον συγχέουν — ενίοτε με άγνοια — με τον όρο «γεωστρατηγική».
Με τον αυξανόμενα απελπισμένο ανταγωνισμό για τους παγκόσμιους πόρους, οι αγωγοί πετρελαίου και φυσικού αερίου τείνουν να μετατρέπονται σε γεωγραφικούς χάρτες. Τα παραδοσιακά σύνορα, που κάποτε περικλείανε πολιτισμικά και εθνολογικά ομοιογενείς ομάδες, χάνουν τη σημασία τους στα μάτια του γεωπολιτικού αναλυτή. Όπως γράφει ο Χιλ, ο τυχαίος τρόπος με τον οποίο επιβλήθηκαν τα σύνορα στον κόσμο σημαίνει ότι τα κράτη διαφέρουν τεράστια μεταξύ τους ως προς το μέγεθος, τον ορυκτό πλούτο, την πρόσβαση στη θάλασσα, την ευαλωτότητα και τη συνοχή.
Ένα απλό βλέμμα σε έναν χάρτη της Μέσης Ανατολής αρκεί για να δείξει πόσο κυνικά η Βρετανία και η Γαλλία τεμάχισαν την περιοχή μετά τη συμφωνία Σάικς-Πικό, για να εξυπηρετήσουν τις γεωπολιτικές τους ορέξεις. Τα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα αποτελέσματα ήταν η διαρκής ένταση στην περιοχή από τότε.
Ίδια ήταν και η περίπτωση του νεότερου ελληνικού κράτους, η ίδρυση του οποίου βασίστηκε περισσότερο σε έναν συμβιβασμό των μεγάλων δυνάμεων, παρά αποκλειστικά στην αγάπη για την ελληνική ελευθερία, όπως θα δούμε παρακάτω.
Όσο για την Κύπρο, η Βρετανία την απέκτησε για απλούς γεωπολιτικούς λόγους. Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε το υπόβαθρο της τουρκικής εισβολής, η οποία οδήγησε σε πολιτιστική γενοκτονία, προτού αντιμετωπίσουμε ευθέως το ίδιο το γεγονός.
Η Εισβολή
Η τουρκική εισβολή — και επομένως η επερχόμενη πολιτιστική γενοκτονία — είχε δρομολογηθεί ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του ’60, όταν η Τουρκία κατάφερε τελικά να βρει ένα πρόσχημα, έστω και κάπως προσχηματικό, για να αποβιβάσει στρατεύματα στο νησί στις 20 Ιουλίου 1974. Σε γενικές γραμμές, μπορούμε με βεβαιότητα να πούμε ότι η χούντα που κυβερνούσε τότε την Αθήνα, ή τουλάχιστον ηγετικά της στοιχεία, σχεδίαζαν την ανατροπή του Μακαρίου και την κήρυξη της ένωσης με την Ελλάδα. Όταν το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου εκδηλώθηκε στις 15 Ιουλίου, η Τουρκία μπόρεσε, ελλείψει βρετανικής υποστήριξης, να αποβιβάσει δυνάμεις στο νησί, επικαλούμενη τη Συνθήκη Εγγυήσεως. Είχε έτσι ένα αρχικό άλλοθι, αφού η Βρετανία είχε εγκαταλείψει απροκάλυπτα τις ευθύνες της, περιφρονώντας μια συνθήκη που είχε υπογράψει η ίδια. Η ακόλουθη φράση από το Υπουργείο Εξωτερικών και Κοινοπολιτείας (FCO) τα λέει όλα:
«Δεν θα διακινδύνευα Βρετανούς στρατιώτες σε μια τέτοια κατάσταση, εκτός κι αν ήταν σαφές ότι θα είχαμε την πλήρη υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών.»
Παρότι οι ΗΠΑ δεν είχαν καμία νομική αρμοδιότητα στα κυπριακά ζητήματα, ο Βρετανός Υπουργός Εξωτερικών, Κάλλαχαν, και το FCO, βρίσκονταν υπό την επιρροή του Χένρι Κίσινγκερ.
Μετά τις πρώτες αποβάσεις των Τούρκων στις 19 Ιουλίου, τέσσερις ημέρες αργότερα ο Γλαύκος Κληρίδης ανέλαβε προσωρινά τα καθήκοντα του Προέδρου Μακαρίου, εν αναμονή της επιστροφής του. Η συνταγματική τάξη αποκαταστάθηκε, και συνεπώς η Τουρκία δεν είχε πλέον καμία νομική βάση για να διατηρεί τα στρατεύματά της στην Κύπρο. Όμως, γνωρίζοντας ότι διέθετε λευκή επιταγή από τις ΗΠΑ, συνέχισε να προελαύνει, αψηφώντας το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ της 22ας Ιουλίου και εν μέσω των πυρετωδών διαπραγματεύσεων που ακολούθησαν. Η απροθυμία του Κίσινγκερ να συνεχίσει άμεσα την αναγνώριση του Μακαρίου μετά το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου λέει πολλά. Ξεκάθαρα ενθάρρυνε την Τουρκία.
Ως αποτέλεσμα της κωλυσιεργίας του Κίσινγκερ, οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις μπόρεσαν να συνεχίσουν ανενόχλητες την προέλασή τους και μετά την υποτιθέμενη εκεχειρία, η οποία είχε συμφωνηθεί να τεθεί σε ισχύ στις 22 Ιουλίου.
Κι όμως, ο Ύπατος Αρμοστής Όλβερ είχε αναφέρει ότι οι Τουρκοκύπριοι δεν διέτρεχαν καμία απολύτως απειλή και ότι η Τουρκία δεν είχε κανένα πρόσχημα για στρατιωτική επέμβαση. Στις 18 Ιουλίου είχε αναφέρει:
«Δεν έχω (καμία) απόδειξη για άμεση απειλή προς την Τουρκοκυπριακή κοινότητα. Δεν έχουν υπάρξει επιθέσεις κατά της κοινότητας τις τελευταίες ημέρες. Ο Τουρκοκύπριος Υπουργός Άμυνας, κ. Ορέκ, επιβεβαίωσε σε μέλος του προσωπικού μου σήμερα το πρωί ότι η Ελληνοκυπριακή Κοινότητα, και ειδικά η Εθνική Φρουρά, επέδειξε αξιοθαύμαστη σύνεση: υπήρξαν ελάχιστα θύματα από αδέσποτες σφαίρες που διέσχισαν κατά λάθος την Πράσινη Γραμμή, αλλά γενικά η Τουρκοκυπριακή Κοινότητα δεν είχε λόγο παραπόνου από αυτή την άποψη.»
Συνεπώς, οι επίσημοι λόγοι που επικαλέστηκε η Τουρκία για την εισβολή — δηλαδή η προστασία των Τουρκοκυπρίων και η αποκατάσταση της συνταγματικής τάξης — δεν στέκουν.
Ψευδόμενοι Διπλωμάτες
Η κοινοβουλευτική επιτροπή που συστάθηκε για να διερευνήσει το φιάσκο δήλωσε καταπέλτης στην έκθεσή της:
«Η Βρετανία είχε το δικαίωμα να παρέμβει, είχε την ηθική υποχρέωση να παρέμβει, είχε τη στρατιωτική ικανότητα να παρέμβει. Δεν παρενέβη για λόγους που η Κυβέρνηση αρνείται να αποκαλύψει.» Το παρακάτω εξηγεί γιατί.
Στις 19 Φεβρουαρίου 1976, ο Κάλλαχαν εμφανίστηκε ενώπιον της Επιτροπής Επιλογής για την Κύπρο, η οποία επρόκειτο να συντάξει μια έκθεση που ντρόπιασε το FCO (Υπουργείο Εξωτερικών και Κοινοπολιτείας). Τον συνόδευαν ο Άλαν Γκούντισον, Διευθυντής του Τμήματος Νοτίου Ευρώπης, ο Ντέρικ Μπέρντεν, Διευθυντής του Τμήματος Αποζημιώσεων, και ο Τζον Φρίλαντ, Αναπληρωτής Νομικός Σύμβουλος. Έχουμε ήδη δει πώς ο Κάλλαχαν και το FCO είχαν κάποιες ενδείξεις ότι οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις σχεδίαζαν εισβολή στην Κύπρο. Αυτό που έχουμε δει ως τώρα πρέπει να συγκριθεί με τις απαντήσεις του Κάλλαχαν και των «συνοδών» του:
κ. Ρις-Ντέιβις: […] Δεδομένου ότι ο Ετζεβίτ είχε φύγει από το Λονδίνο και είχε επιστρέψει, ακολούθησε η πρώτη τουρκική εισβολή, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 20 Ιουλίου, την ίδια στιγμή που, σύμφωνα με το ανακοινωθέν σας, βρίσκονταν σε εξέλιξη αποτυχημένες συνομιλίες με τους Τούρκους αντιπροσώπους. Με αυτά τα δεδομένα, αναγνωρίσατε τουλάχιστον, έτσι δεν είναι, ότι επίκειται άμεση εισβολή των Τούρκων τουλάχιστον στο βόρειο τμήμα της Κύπρου, και ότι αυτή ήταν επικείμενη;
κ. Κάλλαχαν: Όχι.
[…]
κ. Ρις-Ντέιβις: Όταν πραγματοποιήθηκε η πρώτη Διάσκεψη της Γενεύης και υπογράφηκαν τα ανακοινωθέντα στις 30 Ιουλίου, εκείνη την εποχή δεν υπήρξε καμία ένδειξη ότι οι Τούρκοι αποσύρονταν, καθώς υπήρχαν ακόμη αναφορές ότι ενίσχυαν τον έλεγχό τους στη Βόρεια Κύπρο· σωστά, έτσι δεν είναι;
κ. Γκούντισον: Είναι αλήθεια ότι αμέσως μετά την υπογραφή της Διακήρυξης της Γενεύης οι Τούρκοι προχώρησαν λίγο πιο μπροστά, αλλά το κύριο περιεχόμενο της Διακήρυξης ήταν ότι θα σταματούσαν, και περιλάμβανε την οριοθέτηση των γραμμών της κατάπαυσης του πυρός, η οποία θα προχωρούσε μεταξύ των δύο διασκέψεων. Περιμέναμε ότι οι γραμμές θα σταθεροποιούνταν μετά την πρώτη Διάσκεψη της Γενεύης.
κ. Ρις-Ντέιβις: Σωστά. Το περιμένατε, αλλά στην πράξη, τα γεγονότα δεν εξελίχθηκαν έτσι. Εξακολουθούσαν να υπάρχουν ενδείξεις ότι υπήρχε σοβαρός κίνδυνος περαιτέρω προέλασης, δεν είναι έτσι;
κ. Κάλλαχαν: Όχι, δεν νομίζω ότι υπήρξαν τέτοιες ενδείξεις.
Το βρετανικό υπουργείο εξωτερικών
Λίγες ημέρες αργότερα, στις 26 Φεβρουαρίου, το FCO (Foreign and Commonwealth Office) ενίσχυσε το ψεύδος σε τηλεγράφημά του προς τη Λευκωσία:
«Μπορείτε, εφόσον είναι απαραίτητο, να αρνηθείτε ότι η Κυβέρνηση της Αυτής Μεγαλειότητας είχε οποιαδήποτε εκ των προτέρων πληροφόρηση για το πραξικόπημα ή την εισβολή και να πείτε ότι το αρνήθηκα στην Επιτροπή Επιλογής.»
Πέρα από την έκθεση της Κοινής Επιτροπής Πληροφοριών (JIC) της 19ης Ιουλίου που αναφέρθηκε προηγουμένως, η πιο ξεκάθαρη ένδειξη ότι ο Κάλλαχαν και οι αξιωματούχοι του επέλεξαν να εξαπατήσουν την Επιτροπή αποδεικνύεται ξεκάθαρα από το περιεχόμενο μιας επιστολής «Άκρως Απόρρητης» προς αυτόν στις 10 Αυγούστου 1974, στο αποκορύφωμα της δεύτερης διάσκεψης της Γενεύης, από τον Αντιπτέραρχο Φράνσις Μέλερς, Υπαρχηγό Επιτελείου Άμυνας, ο οποίος βρισκόταν στη Γενεύη:
«ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΕΣ ΠΤΥΧΕΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ
Πιθανά Τουρκικά Σχέδια
Ο τουρκικός στρατός αναζητά πρόσχημα για να συνεχίσει τις επιχειρήσεις. Ο επόμενος πιθανός στόχος τους είναι η επέκταση της ζώνης ελέγχου τους ώστε να καταλάβουν ολόκληρη τη βορειοανατολική Κύπρο, οριοθετούμενη από μια γραμμή πέντε μίλια ανατολικά της Μόρφου, διαμέσου των νότιων προαστίων της Λευκωσίας και κατά μήκος του παλιού δρόμου Λευκωσίας–Αμμοχώστου έως την ίδια την Αμμόχωστο. Θεωρώ ότι για να το επιτύχουν αυτό θα εξαπολύσουν χερσαία επίθεση από τις θέσεις τους στα δυτικά και στη Λευκωσία, σε συνδυασμό με απόβαση δύο ταγμάτων αλεξιπτωτιστών στον θύλακα του Τσάτου και πιθανώς με αποβατική ενέργεια στο βόρειο τμήμα του κόλπου της Αμμοχώστου. Την ίδια στιγμή θα επιχειρήσουν τεθωρακισμένη προέλαση ανατολικά από τις ανατολικές τους θέσεις για να ενωθούν με τον θύλακα του Τσάτου. Απόβαση στον κόλπο της Μόρφου θεωρείται απίθανη σε αυτό το στάδιο. […]»
Την ίδια μέρα, ο Μέλερς απέστειλε επείγον τηλεγράφημα («flash») στον Αναπληρωτή Αρχηγό του Επιτελείου Άμυνας, μέσω της Βρετανικής Αντιπροσωπείας στον ΟΗΕ στη Γενεύη:
«Ο Υπουργός Εξωτερικών ανησυχεί ιδιαιτέρως για τη σκληρή στάση που υιοθετεί η τουρκική αντιπροσωπεία στη Γενεύη και για τις ισχυρές ενδείξεις ότι ενδέχεται σύντομα να επιχειρήσουν ευρείας κλίμακας εξόρμηση από την περιοχή που ήδη ελέγχουν. Έχουν ζητηθεί από τους εκπροσώπους του Υπουργείου Άμυνας γενικές εισηγήσεις για τη μορφή που ενδεχομένως θα λάβει η εξόρμηση αυτή και τι θα μπορούσε να πράξει η UNFICYP (Ειρηνευτική Δύναμη του ΟΗΕ στην Κύπρο) εφόσον ενισχυθεί κατάλληλα, παρεμβαίνοντας με τρόπο που να καταστεί σαφές προς τους Τούρκους ότι για να επιτύχουν τους στόχους τους θα πρέπει να αντιμετωπίσουν δύναμη του ΟΗΕ. Η δύναμη αυτή θα έπρεπε να είναι επαρκώς μεγάλη και εξοπλισμένη ώστε να μπορεί να προβάλει ικανοποιητική αντίσταση, αλλά τόνισα ότι το μόνο που θα μπορούσαμε να ελπίζουμε είναι η αποτροπή και ότι οποιαδήποτε προσπάθεια αναχαίτισης των Τούρκων είναι εκτός συζήτησης δεδομένων των επιπέδων δύναμής τους και της τουρκικής αεροπορικής υπεροχής [sic]. […]»
Η βρώμικη όψη της πολιτικής
Η Βρόμικη Όψη της Πολιτικής
Δεδομένης της σκοτεινής πλευράς της εθνικής και διεθνούς πολιτικής, δεν είναι δύσκολο να εξηγήσει κανείς το ηθικό ολίσθημα του Κάλλαχαν και του Υπουργείου Εξωτερικών (FCO). Πρώτον, κατά τη διάρκεια της τουρκικής εισβολής, που εκτυλίχθηκε σε διάστημα ενός μηνός, ο Κάλλαχαν ουσιαστικά υποχρεώθηκε σταδιακά να ευθυγραμμιστεί με τη γραμμή Κίσινγκερ: δηλαδή, να μην αναζητήσει πραγματική δράση κατά της ελληνικής χούντας και των πραξικοπηματιών στην Κύπρο όπως προέβλεπε η Συνθήκη Εγγυήσεως, και κατόπιν να μην κινηθεί κατά της Τουρκίας.
Η ανεξαρτησία που είχε αρχίσει να επιδεικνύει η Βρετανία απέναντι στις ΗΠΑ και η αυξανόμενη συνεργασία της με και εντός της ΕΟΚ, είχαν εξατμιστεί όταν ο ήπια γκωλικός πρωθυπουργός Έντουαρντ Χιθ (ο μόνος Βρετανός πρωθυπουργός που επισκέφθηκε ποτέ την Κύπρο, προκαλώντας τουρκικές αντιδράσεις) έχασε τις εκλογές την άνοιξη του 1974. Αν ο Κάλλαχαν δεν έλεγε ψέματα, οι επικριτές της τουρκικής εισβολής θα κατηγορούσαν τη βρετανική κυβέρνηση για αδυναμία και απροθυμία να ενεργήσει χωρίς την υποστήριξη των Αμερικανών. Έστω κι αν αυτό ήταν αλήθεια, τέτοια γεγονότα ήταν υπερβολικά ντροπιαστικά για να αποκαλυφθούν στο Κοινοβούλιο.
Δεύτερον, αλλά συναφές, ήταν το γεγονός ότι ο Κάλλαχαν ετοιμαζόταν για τη διαδοχή στην πρωθυπουργία από τον ασθενούντα Χάρολντ Ουίλσον. Η αλήθεια δύσκολα θα ενίσχυε την εικόνα του Κάλλαχαν ως ανεξάρτητου πολιτικού. Αυτά ως προς το υπόβαθρο που οδήγησε στην πολιτιστική γενοκτονία στην Κύπρο. Ας την καταγράψουμε και εξετάσουμε τώρα.
Πολιτιστική και Θρησκευτική Γενοκτονία
Η εισβολή οδήγησε στον εσωτερικό εκτοπισμό περίπου 180.000 Ελληνοκυπρίων, με μόνο μια χούφτα ηλικιωμένων να παραμένει στην Καρπασία. Επρόκειτο για τη μεγαλύτερη επιχείρηση εθνοκάθαρσης παγκοσμίως από την εκδίωξη 750.000 Παλαιστινίων από τα σπίτια τους το 1948. Παράνομοι έποικοι αντικατέστησαν τους εκτοπισμένους Ελληνοκυπρίους. Αρχαιολογικοί χώροι, εκκλησίες και μοναστήρια λεηλατήθηκαν. Πολύτιμα θρησκευτικά κειμήλια, ιδίως εικόνες, και αρχαίοι θησαυροί κατέληξαν σε ξένες αίθουσες δημοπρασιών και μουσεία. Η εθνοκάθαρση, η μετονομασία τοποθεσιών και ο συστηματικός εποικισμός αποτελούσαν μέρος μιας προσχεδιασμένης πολιτικής.
Ας δούμε τώρα ορισμένα συγκεκριμένα στοιχεία.
Ο Κίσιγκερ και το επίτευγά του
Πολύ πριν από την εισβολή του 1974, η λαθραία διακίνηση πολιτιστικών θησαυρών είχε ήδη ξεκινήσει, ιδιαίτερα μετά την αυτο-γκετοποίηση της πλειοψηφίας των Τουρκοκυπρίων σε θύλακες το 1964. Ο πιο γνωστός διεθνής έμπορος αρχαιοτήτων ήταν ο Αϊντίν Ντικμέν, ο οποίος είχε μάλιστα εκτίσει ποινή φυλάκισης στην Τουρκία για απάτη σχετιζόμενη με λαθρεμπόριο. Η εισβολή αποδείχθηκε χρυσωρυχείο για τον Ντικμέν, λόγω των ευρύτατων διασυνδέσεών του με κρατικούς φορείς. Παρά τη φαινομενικά σκληρή στάση των τουρκικών αρχών κατά του λαθρεμπορίου, ο τουρκικός στρατός κάλυπτε κατά καιρούς τις δραστηριότητες αυτές, φτάνοντας μέχρι και στο να φρουρεί μία από τις αποθήκες του Ντικμέν. Το χρήμα μιλάει, ιδίως σε περιβάλλοντα διαφθοράς. Οι Τουρκοκύπριοι κλέφτες χρειάζονταν τις διασυνδέσεις του Ντικμέν με την τουρκική ενδοχώρα για να προωθήσουν τα κλοπιμαία τους στις διεθνείς αγορές. Όπως έγραψαν δύο Τούρκοι αρχαιολόγοι: «Η Τουρκία είναι ο νούμερο ένα προμηθευτής κλασικών αρχαιοτήτων στη Δύση — όλες παράνομες.»
Μετά την εισβολή, η UNESCO διόρισε έναν αξιωματούχο, τον Ζακ Νταλιμπάρ, για να επιβλέψει τη συντήρηση και αποκατάσταση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Εκείνος συνέταξε μια μακροσκελή και μάλλον καταπέλτη έκθεση για την κατάσταση της αρχαιολογικής κληρονομιάς του νησιού, η οποία όμως καταχωνιάστηκε, αναμένοντας μια συντομότερη και επεξεργασμένη εκδοχή — που κι αυτή καθυστέρησε έως τον Απρίλιο του 1976 λόγω των τουρκικών και τουρκοκυπριακών αντιδράσεων.
Μία από τις πιο προσοδοφόρες μορφές λεηλασίας αφορά αυτό που αποκαλώ θρησκευτική γενοκτονία, που μπορεί να θεωρηθεί υποσύνολο της πολιτιστικής γενοκτονίας: δηλαδή η λεηλασία εικόνων και η κλοπή χριστιανικών ορθόδοξων εκκλησιαστικών κειμηλίων. Τα κέρδη είναι εξωφρενικά. Η ανίχνευση αυτών των κλοπιμαίων είναι δύσκολη, αν και έχουν σημειωθεί κάποιες επιτυχίες — ωστόσο ελάχιστες μπροστά στην τεράστια ποσότητα των καμουφλαρισμένων κλοπιμαίων. Ας ολοκληρώσουμε τώρα αυτήν τη θλιβερή ιστορία.
Συμπεράσματα: Τα Κέρδη του Πολέμου
Στον τελευταίο πόλεμο, η Γερμανία έκλεψε τεράστιες ποσότητες από τις χώρες που κατέλαβε. Όμως η πολιτιστική λεηλασία και καταστροφή είναι σχεδόν τόσο παλιά όσο και ο «πολιτισμένος» άνθρωπος: τυμβωρύχοι εκμεταλλεύονταν πολέμους και αναταραχές για να λεηλατήσουν. Οι Έλληνες λεηλατούσαν αιγυπτιακούς τάφους, οι Ρωμαίοι έσκαβαν ετρουσκικούς και ελληνικούς τάφους, και βάρβαροι από την Ανατολή ρήμαξαν βυζαντινούς τάφους.
Ακόμα και οι «πολιτισμένοι» Βενετοί λεηλάτησαν αμέτρητους θησαυρούς, μετά τη βάρβαρη (από ελληνικής σκοπιάς) κατάληψη της Κωνσταντινούπολης το 1204 από τους Δυτικούς. Ελάχιστοι τουρίστες γνωρίζουν ότι τα αρχαία ελληνικά χάλκινα άλογα της Πλατείας Αγίου Μάρκου στη Βενετία εκλάπησαν από την Κωνσταντινούπολη.
Πιο πρόσφατα έχουμε το παράδειγμα του κλέφτη λόρδου Έλγιν και της ιεροσυλίας του Παρθενώνα, ο οποίος εκμεταλλεύτηκε την χαοτική οθωμανική διοίκηση για να αποκομίσει οικονομικό όφελος.
Είναι ενδιαφέρον να αντιπαραβάλει κανείς τις περιπτώσεις του Ιράκ και της Κύπρου. Και στις δύο περιπτώσεις σημειώθηκε μαζική λεηλασία ως αποτέλεσμα εισβολής, με μία διαφορά: η Κύπρος είναι πολύ μικρότερη σε έκταση από το Ιράκ, και οι χιλιάδες Τούρκοι στρατιώτες θα έπρεπε να επαρκούν ώστε να αποτραπούν εγκλήματα όπως η λεηλασία. Κι όμως, συνέβη το αντίθετο. Η λογική του μονολιθικού τουρκικού συστήματος περιλαμβάνει μία ιστορική ροπή προς τη δωροδοκία, η οποία αναπόφευκτα ευνόησε την ατομική διαφθορά, οδηγώντας στην αποδόμηση ενός πολιτισμού που είχε επιβιώσει επί χιλιετίες, για να αντικατασταθεί σχεδόν εν μία νυκτί από έναν ξένο. Με τη βοήθεια και συνενοχή διεθνών και ντόπιων εγκληματιών, πολλοί εκ των οποίων διέθεταν διασυνδέσεις ικανές να εξαγοραστούν στον επίσημο κόσμο — συμπεριλαμβανομένων μουσείων, συλλεκτών και επενδυτών πρόθυμων να κλείσουν τα μάτια μπροστά σε κλεμμένα αγαθά — οι κερδοσκόποι γέλασαν καθοδόν προς την τράπεζα.
Με αυτή τη θλιβερή διαπίστωση ολοκληρώνω τη σύντομη παρέμβασή μου στην πολιτιστική γενοκτονία στην Κύπρο, επαναλαμβάνοντας τα λόγια του πατέρα μου: «Το απάνθρωπο είδος αποτελείται από κάποια από τα πιο μοχθηρά και βίαια πλάσματα στον κόσμο. Υπάρχουν και μερικά άλλα, όπως για παράδειγμα οι καρχαρίες, αλλά εδώ και χιλιάδες χρόνια απολαμβάνουν να σκοτώνουν ανθρώπους, πολλούς από αυτούς εντελώς αθώους, κατά εκατομμύρια. Και συνεχίζεται ακόμα! Μερικές φορές εύχομαι να είχα γεννηθεί μαϊμού, να περνάω τις μέρες μου στο δάσος ψάχνοντας για φρούτα και ξηρούς καρπούς. Αλλά μετά σκέφτηκα, πόσος καιρός θα περνούσε μέχρι να κόψουν το δάσος μου για να φτιάξουν χαρτί για διαφημίσεις. Οπότε εγκατέλειψα την ιδέα!»
*Ο William Mallinson είναι πρώην Βρετανός διπλωμάτης και νυν συγγραφέας. Ανάμεσα στα έργα του περιλαμβάνονται τα «Cyprus: a Modern History» (Bloomsbury) και «Guicciardini, Geopolitics and Geohistory: Understanding Inter-State Relations» (Palgrave Macmillan).
Υπενθυμίζουμε στους αναγνώστες μας ότι η δημοσίευση άρθρων στην ιστοσελίδα μας δεν σημαίνει απαραίτητα ότι συμφωνούμε με το περιεχόμενό τους. Η πολιτική μας είναι να δημοσιεύουμε οτιδήποτε θεωρούμε ενδιαφέρον, ώστε να βοηθήσουμε τους αναγνώστες μας να διαμορφώσουν τη δική τους άποψη. Μερικές φορές δημοσιεύουμε ακόμη και άρθρα με τα οποία διαφωνούμε πλήρως, επειδή πιστεύουμε ότι είναι σημαντικό να υπάρχει ενημέρωση σε όσο το δυνατόν ευρύτερο φάσμα απόψεων.
Σύμφωνα με νέο βρετανικό ντοκιμαντέρ, η ανάλυση του DNA του Χίτλερ αποδεικνύει την ύπαρξη μιας σπάνιας σεξουαλικής διαταραχής και υψηλού κινδύνου για ψυχικές ασθένειες. Ωστόσο, η σύνδεση της συμπεριφοράς του με τη γενετική είναι επιστημονικά προβληματική.
Σύνδρομο Kallmann: Η σπάνια διαταραχή του δικτάτορα
Βάσει γενετικής αλληλούχισης, ο Χίτλερ έπασχε από σύνδρομο Kallmann, μια σπάνια γενετική διαταραχή που οδηγεί σε μειωμένη παραγωγή σεξουαλικών ορμονών. Αυτό εμποδίζει ή καθυστερεί σημαντικά την εφηβεία και προκαλεί χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης, ατροφική όσφρηση (ανωνοσμία), ατελή κάθοδο όρχεων και αυξημένη πιθανότητα μικροφαλλίας ή άλλων ανωμαλιών των γεννητικών οργάνων.
Ήδη από το 1939, Βρετανοί στρατιώτες σατίριζαν τις φυσικές του ατέλειες με το τραγούδι «Ο Χίτλερ έχει μόνο έναν όρχι». Τα ευρήματα της γενετικής ανάλυσης συμβαδίζουν με τα ιατρικά του αρχεία από τη φυλακή του Λαντςμπεργκ, όπου κρατήθηκε το 1924 μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα. Εκεί, ο γιατρός της φυλακής είχε διαγνώσει «κρυψορχία δεξιού όρχεως», δηλαδή ότι ο δεξιός του όρχις δεν είχε κατέβει.
Ο προσωπικός του γιατρός, Θεόδωρος Μορέλ, είναι επίσης γνωστό ότι του χορηγούσε τακτικά ενέσεις τεστοστερόνης από το 1944 και μετά, κάτι που ενισχύει τη θεωρία περί συνδρόμου Kallmann.
Κίνδυνοι ψυχικής υγείας στο DNA του Χίτλερ;
Σύμφωνα με το ντοκιμαντέρ, που αναμένεται να προβληθεί αργότερα μέσα στον μήνα, το DNA του Χίτλερ παρουσιάζει αυξημένη πιθανότητα για διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ADHD), υψηλή πιθανότητα αυτιστικής συμπεριφοράς και σχιζοφρένειας, καθώς και τάση προς αντικοινωνική συμπεριφορά.
Υπάρχουν επαληθεύσιμες πηγές και μαρτυρίες της εποχής που δείχνουν «ψυχική αστάθεια» στον Χίτλερ. Στο βιβλίο του A First-Rate Madness: Uncovering the Links Between Leadership and Mental Illness (2013), ο ιρανοαμερικανός ψυχίατρος Nassir Ghaemi, καθηγητής ψυχιατρικής στην Ιατρική Σχολή Tufts και λέκτορας στο Χάρβαρντ, μελέτησε την «ψυχική αστάθεια» ιστορικών ηγετών, από τον Αβραάμ Λίνκολν μέχρι τον Ουίνστον Τσώρτσιλ. Ο Χίτλερ ήταν το μοναδικό του αρνητικό παράδειγμα.
Ο Ghaemi θεωρεί τα ευρήματα του DNA «επιστημονικά βάσιμα» και είναι πεπεισμένος ότι ο Χίτλερ έπασχε από μανιοκατάθλιψη. «Τα μανιακά χαρακτηριστικά αυξάνουν τη δημιουργικότητα και την ανθεκτικότητα, ενώ τα καταθλιπτικά αυξάνουν την ενσυναίσθηση και τον ρεαλισμό — όλα αυτά είναι προσόντα για έναν ηγέτη. Αυτές οι ικανότητες ηγεσίας μπορούν να αξιοποιηθούν σε οποιοδήποτε πολιτικό πλαίσιο, είτε αυταρχικό και τυραννικό, όπως στην περίπτωση του Χίτλερ, είτε δημοκρατικό, όπως στην περίπτωση του Τσώρτσιλ», δήλωσε ο ψυχίατρος στην DW, αν και δεν συμμετείχε στο ντοκιμαντέρ.
Η «ψυχική αστάθεια» του Χίτλερ επιδεινώθηκε μετά το 1937 λόγω της καθημερινής ενδοφλέβιας χορήγησης αμφεταμινών για την αντιμετώπιση της κατάθλιψής του, σύμφωνα με τον Ghaemi — μια εκτίμηση που υποστηρίζεται και από ιστορικές πηγές.
Ο Ghaemi προσθέτει ότι η πιθανότητα να έπασχε ο Χίτλερ από σύνδρομο Kallmann θα μπορούσε να εξηγήσει «γιατί δεν φαίνεται να είχε έντονη σεξουαλική επιθυμία, σε αντίθεση με τους περισσότερους ανθρώπους με μανιακά χαρακτηριστικά, ενώ είχε πολλά άλλα μανιακά στοιχεία — πολυλογία, υψηλή σωματική ενέργεια, χαμηλή ανάγκη για ύπνο, υπερβολική αυτοεκτίμηση». Όλα αυτά, όμως, είναι ενδείξεις και όχι αποδείξεις.
Λέγεται ότι ο Αδόλφος Χίτλερ είχε προβληματική σχέση με γυναίκες
Αμφίβολα συμπεράσματα για τη συμπεριφορά
Αν και τέτοιες αξιολογήσεις και τα νέα ιατρικά ευρήματα μπορούν να μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε καλύτερα την ψυχολογία του Χίτλερ, δεν είναι επιστημονικά θεμιτό να συνδέονται ατομικές συμπεριφορές αποκλειστικά με βάση γενετικές αναλύσεις και τις πολυγονιδιακές δοκιμές κινδύνου (PRS) που χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση γενετικού κινδύνου εμφάνισης μιας ασθένειας.
Η σοβαρότητα των ψυχικών διαταραχών εξαρτάται από μια περίπλοκη αλληλεπίδραση μεταξύ γενετικών παραγόντων, περιβάλλοντος, προσωπικής ιστορίας και εμπειριών. Οι γενετικές εξετάσεις δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διάγνωση ψυχικών ασθενειών, καθώς αυτή απαιτεί πλήρη αξιολόγηση βάσει συμπτωμάτων, περιβάλλοντος και συζητήσεων με το άτομο που επηρεάζεται.
«Το να περάσεις από τη βιολογία στη συμπεριφορά είναι ένα τεράστιο άλμα», λέει στο ντοκιμαντέρ ο Βρετανός ψυχολόγος Simon Baron-Cohen.
Οι γενετιστές και ψυχολόγοι που συμμετείχαν στο ντοκιμαντέρ αναγνωρίζουν ότι τα συμπεράσματα που βασίζονται αποκλειστικά σε αυξημένο κίνδυνο, όπως αυτός προσδιορίζεται από τη γενετική ανάλυση, δεν είναι ρεαλιστικά — ωστόσο συνεχίζουν να κάνουν εικασίες για πιθανές διαγνώσεις ή πρότυπα συμπεριφοράς.
Αυτή η εικασία προκαλεί τώρα προβλήματα για τη Βρετανοκαναδή γενετίστρια και αρχαιολόγο Turi King. Η King είναι σήμερα διευθύντρια του Κέντρου Εξέλιξης Milner στο Πανεπιστήμιο του Μπαθ και έγινε διάσημη για την ανάλυση DNA στα λείψανα του Ριχάρδου Γ΄, τα οποία βρέθηκαν σε χώρο στάθμευσης στο Λέστερ.
Η King, που προσλήφθηκε από την εταιρεία παραγωγής για το ντοκιμαντέρ για τον Χίτλερ, είχε την πρόθεση να καταθέσει τα ευρήματα της γενετικής της έρευνας σε ιατρικό περιοδικό για αξιολόγηση από ομότιμους. Όμως η εταιρεία παραγωγής δεν ήθελε να περιμένει τη χρονοβόρα ακαδημαϊκή διαδικασία και η King τελικά συμφώνησε. Τώρα η επιστημονική της φήμη διακυβεύεται.
Ανατροπή φήμης: Ο Χίτλερ δεν ήταν Εβραίος
Η γενετική ανάλυση έστω κατήργησε μια διαρκή φήμη: την υποτιθέμενη εβραϊκή καταγωγή του Χίτλερ. Ακόμα και το 2022, ο Ρώσος Υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ ισχυριζόταν ότι ο Χίτλερ είχε εβραίο παππού. Ωστόσο, η γενετική ανάλυση παρέχει πλέον σαφείς ενδείξεις ότι ο Χίτλερ είχε αυστριακογερμανική καταγωγή.
Από αίμα στον καναπέ του καταφυγίου
Σύμφωνα με το ντοκιμαντέρ, το γενετικό υλικό που εξετάστηκε προήλθε από αιματοβαμμένο καναπέ, στον οποίο ο Χίτλερ αυτοπυροβολήθηκε μέσα στο καταφύγιό του στο Βερολίνο στις 30 Απριλίου 1945.
Αργότερα, ο συνταγματάρχης Roswell P. Rosengren, αξιωματικός Τύπου του αμερικανικού στρατού, πήρε ένα κομμάτι από το υφασμάτινο κάλυμμα του καναπέ με το σχέδιο, ως μακάβριο ενθύμιο από το «καταφύγιο του Φύρερ». Το αντικείμενο φυλάσσεται σήμερα στο Μουσείο Ιστορίας του Γκέτισμπεργκ στην Πενσυλβάνια. Η ιστορία θεωρείται απολύτως αξιόπιστη: υπάρχουν πολλές φωτογραφίες του Χίτλερ με τον συγκεκριμένο καναπέ, καθώς και εικόνες Σοβιετικών και Αμερικανών στρατιωτών να κόβουν κομμάτια από το ύφασμα του καλύμματος.
Αμερικανός στρατιώτης συλλέγει ενθύμια κοντά στον καναπέ όπου αυτοπυροβολήθηκε ο Χίτλερ.
Πιο προβληματική είναι όμως η ταυτοποίηση: Η ταινία ισχυρίζεται ότι η αυθεντικότητα του γενετικού υλικού επαληθεύτηκε με σύγκριση προς γνωστά δείγματα συγγενή του Χίτλερ. Όμως ποιος είναι αυτός ο συγγενής και αν έδωσε συναίνεση για την ανάλυση, παραμένει ασαφές.
Κίνδυνος στιγματισμού
Οι ερευνητές που συμμετείχαν στο ντοκιμαντέρ γνώριζαν επίσης ότι η σύνδεση του αυτισμού ή της ΔΕΠΥ με τον Χίτλερ είναι εξαιρετικά προβληματική. «Όταν εξετάζουμε τέτοια γενετικά αποτελέσματα, υπάρχει ο κίνδυνος στιγματισμού», επισημαίνει στο ντοκιμαντέρ ο ψυχολόγος Simon Baron-Cohen. Μια τέτοια σύνδεση ενέχει τον κίνδυνο να συνδεθούν άτομα με ψυχικές ασθένειες με τον μαζικό δολοφόνο.
Υπάρχει επίσης ο κίνδυνος ότι η παθολογικοποίηση του Χίτλερ ως ψυχικά ασθενή θα μπορούσε να εξανθρωπίσει ή να αποδώσει τη συμπεριφορά του σε γενετική προδιάθεση, αποδυναμώνοντας τη βαρβαρότητα των πράξεών του. Σύμφωνα με τον Ghaemi, «αυτό είναι μια διαρκής ανησυχία μεταξύ ορισμένων Γερμανών ακαδημαϊκών και ακτιβιστών». Ωστόσο, όπως σημειώνει ο ειδικός, «η παρουσία ή η απουσία ψυχικής ασθένειας δεν είναι κρίσιμη για να αποφασίσουμε αν κάποιος είναι ηθικά ή νομικά υπεύθυνος για εγκλήματα ή αποτρόπαιες πράξεις».
Ο μύθος της ‘Άριας φυλής των κυρίαρχων’
Η ειρωνεία της ιστορίας είναι ότι, σύμφωνα με τους ίδιους τους ναζιστικούς νόμους, ο Χίτλερ θα θεωρούνταν «κληρονομικά νοσών» και «ανάξιος για ζωή» και πιθανότατα θα ήταν θύμα των δικών του προγραμμάτων ευθανασίας.
Σύμφωνα με το αποκαλούμενο «φυλετικό δόγμα» των Ναζί, η μοίρα του ανθρώπου καθορίζεται από το αίμα. «Η ικανότητα να λαμβάνεις θετικές ή αρνητικές αποφάσεις είναι χαρακτηριστικό του χαρακτήρα που καθορίζεται από το αίμα», έγραφε ο Χίτλερ στο «Ο Αγών μου» (Mein Kampf).
Σύμφωνα με το δόγμα του Χίτλερ, η καθαρότητα του αίματος επέτρεπε στο άτομο να παίρνει «σωστές» αποφάσεις και ενίσχυε τη συνοχή του έθνους. Αντίθετα, η «φυλετική επιμειξία» οδηγούσε σε «παράλογες» ενέργειες που κατέστρεφαν πολιτισμούς — κάτι που ο ίδιος ο Χίτλερ έκανε σε μεγάλο μέρος του κόσμου κατά τη 12ετή τρομοκρατική του κυριαρχία.
Το ντοκιμαντέρ του Channel 4 «Το DNA του Χίτλερ: Το Γενετικό Σχέδιο ενός Δικτάτορα» θα κυκλοφορήσει σε δύο επεισόδια και θα είναι διαθέσιμο στο σύνολό του από τις 22 Νοεμβρίου 2025.
Το άρθρο γράφτηκε αρχικά στα γερμανικά. Οι ώρες μετάδοσης του ντοκιμαντέρ διορθώθηκαν στις 17 Νοεμβρίου 2025.
Alexander Freund, DW Science
Επιστημονικός συντάκτης με ειδίκευση στην αρχαιολογία, την ιστορία και την υγεία
@AlexxxFreund
Το γραφείο Τύπου του υπουργείου Άμυνας της Συρίας ανέφερε ότι κοινή αντιπροσωπεία των Υπουργείων Άμυνας της Συρίας και της Ρωσίας πραγματοποίησε περιοδεία πεδίου που περιλάμβανε διάφορα στρατιωτικά σημεία και εγκαταστάσεις στη νότια Συρία.
Σύμφωνα με το συριακό πρακτορείο ειδήσεων Sana:
«Μια κοινή αντιπροσωπεία από τα Υπουργεία Άμυνας της Συρίας και της Ρωσίας πραγματοποίησε μια περιοδεία πεδίου που περιλάμβανε μια σειρά από στρατιωτικά σημεία και τοποθεσίες στη νότια Συρία, με στόχο να ενημερωθεί για την κατάσταση στο πεδίο στο πλαίσιο της υπάρχουσας συνεργασίας μεταξύ των δύο πλευρών».
O Αμπού Κάσρα δέχεται υψηλού επιπέδου ρωσική στρατιωτική αντιπροσωπεία για την ενίσχυση των μηχανισμών συνεργασίας και συντονισμού μεταξύ Δαμασκού και Μόσχας.
Xθες, ο Σύρος υπουργός Άμυνας, Μαρχάφ Αμπού Κάσρα, δέχθηκε υψηλόβαθμη στρατιωτική αντιπροσωπεία από τη Ρωσία με επικεφαλής τον Ρώσο αναπληρωτή υπουργό Άμυνας Γιουνούς-Μπεκ Γιεβκούροφ.
Το Συριακό Πρακτορείο Ειδήσεων εξήγησε ότι στη συνάντηση συζητήθηκαν τομείς στρατιωτικής συνεργασίας και ενίσχυσης των μηχανισμών συντονισμού με τρόπο που να εξυπηρετεί τα κοινά συμφέροντα και να ανταποκρίνεται στις φιλοδοξίες και των δύο χωρών.
Οι ΗΠΑ έχουν αρχίσει σκανδαλωδώς να διερευνούν κάθε τρόπο για την ανατροπή της κυβέρνησης Μαδούρο στη Βενεζουέλα, γράφει τουρκικό δημοσίευμα.
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει φέρει στο τραπέζι την επιλογή της Τουρκίας σε περίπτωση που ο πρόεδρος της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, αποχωρήσει από το αξίωμα.
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ φέρεται να διερευνά επιλογές που θα επιτρέψουν στον πρόεδρο της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, να εγκαταλείψει τη χώρα με ασφάλεια σε περίπτωση παραίτησής του.
Σύμφωνα με το Politico, η Ουάσινγκτον εξετάζει σενάρια για την απομάκρυνση του Μαδούρο, καθώς και τα επόμενα βήματα.
Αμερικανοί αξιωματούχοι λένε ότι εάν ο Μαδούρο εγκαταλείψει την εξουσία και δεν επιλέξει τη Ρωσία, το Αζερμπαϊτζάν ή την Κούβα, η Τουρκία θα μπορούσε να εξεταστεί ως επιλογή.
Ως σκανδαλώδη αμερικανικό σχέδιο βλέπει η τουρκική εφημερίδα την καταφυγή του Μαδούρου στην Τουρκία…
Αξιωματούχοι ανέφεραν επίσης ότι η πιθανότητα ο ηγέτης της Βενεζουέλας να συλληφθεί και να δικαστεί στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν μεταξύ των σεναρίων που εξετάζονται.
Αναφέρθηκε ότι μια ναυτική ομάδα των ΗΠΑ με επικεφαλής το αεροπλανοφόρο USS Gerald Ford εισήλθε στην Καραϊβική Θάλασσα τη νύχτα της 16ης Νοεμβρίου. Ο υπουργός Στρατού των ΗΠΑ Ντάνιελ Ντρίσκολ επιβεβαίωσε ότι οι επίγειες δυνάμεις είναι έτοιμες να αναπτυχθούν στη Βενεζουέλα εάν χρειαστεί.
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ κατηγορεί την κυβέρνηση Μαδούρο ότι δεν καταπολεμά το εμπόριο ναρκωτικών.
Έχει υποστηριχθεί ότι η κυβέρνηση Τραμπ εξουσιοδότησε τη CIA να διεξάγει μυστικές επιχειρήσεις στη Βενεζουέλα.
Αν και ο Τραμπ δήλωσε στις 3 Νοεμβρίου ότι «οι ΗΠΑ δεν έχουν καμία πρόθεση να πολεμήσουν τη Βενεζουέλα», αργότερα δήλωσε ότι η στρατηγική για το Καράκας είχε «καθοριστεί».
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο Μαδούρο κάλεσε τους «απλούς Αμερικανούς» να υποστηρίξουν τη Μπολιβαριανή Δημοκρατία για τη διατήρηση της ειρήνης στη Λατινική Αμερική.
Σημείωσε ότι ενώ ο Λευκός Οίκος βρίσκεται σε επαφή με την αντιπολίτευση της Βενεζουέλας, δεν έχουν συμπεριληφθεί σε κρίσιμες διαπραγματεύσεις σχετικά με το μέλλον της χώρας.
Η γαλλική εφημερίδα Le Monde ανέφερε τον αυξανόμενο αριθμό απελάσεων Ουιγούρων από την Τουρκία με τον τίτλο «Οι Ουιγούροι Τούρκοι δεν είναι πλέον ευπρόσδεκτοι στην Τουρκία».
Η Κίνα έχει δεχθεί διεθνή κριτική τα τελευταία χρόνια για φερόμενες συστηματικές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που στρέφονται κατά των Ουιγούρων Τούρκων και άλλων μειονοτήτων στην Αυτόνομη Περιοχή των Ουιγούρων του Σιντζιάνγκ.
Ο Ύπατος Αρμοστής των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα δημοσίευσε έκθεση σχετικά με τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Αυτόνομη Περιοχή Σιντζιάνγκ Ουιγούρων της Κίνας την 1η Σεπτεμβρίου 2022.
Η έκθεση 48 σελίδων, η οποία περιλάμβανε συνεντεύξεις με άτομα που ζουν στο Σιντζιάνγκ, εντόπισε αυθαίρετες κρατήσεις και σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων με το πρόσχημα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας και του εξτρεμισμού. Τόνιζε επίσης αξιόπιστες αναφορές για ανησυχητικά βασανιστήρια, κακομεταχείριση και αναγκαστική ιατρική περίθαλψη όσων κρατούνται σε στρατόπεδα επανεκπαίδευσης στην περιοχή.
Η γαλλική εφημερίδα Le Monde ισχυρίστηκε επίσης , με άρθρο της με τίτλο «Οι Ουιγούροι Τούρκοι δεν είναι πλέον ευπρόσδεκτοι στην Τουρκία», ότι ο αριθμός των απελαθέντων Ουιγούρων έχει αυξηθεί με τη βελτίωση των σχέσεων με την Κίνα.
Σύμφωνα με την έκθεση, περίπου 50.000 Ουιγούροι Τούρκοι ζουν στην Τουρκία, καθιστώντας την τη χώρα με τον μεγαλύτερο πληθυσμό Ουιγούρων εκτός των χωρών της Κεντρικής Ασίας.
Σύμφωνα με έκθεση που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη 13 Νοεμβρίου, το Human Rights Watch (HRW) κατηγόρησε την Κίνα για την αλλαγή πολιτικής της Άγκυρας. Η έκθεση, στην οποία πήραν συνεντεύξεις από 20 άτομα, ισχυρίστηκε ότι οι τουρκικές αρχές επέβαλαν αυθαίρετους περιορισμούς στους Ουιγούρους και τους χαρακτηρίζουν «απειλή για τη δημόσια ασφάλεια» χωρίς αποδεικτικά στοιχεία.
Υποστηρίχθηκε επίσης ότι η κινεζική κυβέρνηση έδωσε στις τουρκικές αρχές πληροφορίες για άτομα που χαρακτήρισε ως «τρομοκράτες» .
«Φοβάμαι να βγω έξω ακόμα και για απλά πράγματα, όπως τα ψώνια στο σούπερ μάρκετ», είπε ένας Ουιγούρος που ζήτησε να παραμείνει ανώνυμος.
Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι ουδέποτε έχει απελάσει άμεσα Ουιγούρους Τούρκους στην Κίνα. Ωστόσο, το Human Rights Watch ισχυρίζεται ότι έχει καταγράψει τουλάχιστον πέντε απόπειρες απέλασης, σύμφωνα με την έκθεση.
Τέλος, η Le Monde ισχυρίστηκε ότι οι φιλοκυβερνητικές εφημερίδες στην Τουρκία δημοσίευσαν πρόσφατα άρθρα που επαινούν το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα. Το Human Rights Watch (HRW) θεώρησε επίσης αυτά τα άρθρα ως «περισσότερο διαφήμιση παρά αντικειμενική δημοσιογραφία»
People take selfie photographs during the unveiling ceremony of Kyiv's main Christmas tree on St. Sophia Square in the Ukrainian capital of Kyiv, on December 19, 2022. - Drones attacked the Ukrainian capital early on December 19, 2022 morning, the Kyiv city military administration said, urging people to heed air alerts. (Photo by Sergei SUPINSKY / AFP)
Πολλοί αναλυτές αναρωτιούνται γιατί ο Πόλεμος της Ουκρανίας διαρκεί τόσο πολύ. Κι αν πλέον το ερώτημα είναι: θα τελειώσει η σύγκρουση πιο γρήγορα απ’ όσο φανταζόμασταν;
Edouard Husson
17 Νοεμβρίου
Σύμφωνα με την ΕΕ, η Ουκρανία θα αγοράσει αεροσκάφη που θα παραδοθούν σε δέκα χρόνια…
Η ευρωπαϊκή πολιτική πραγματικότητα μοιάζει όλο και περισσότερο με τις χρηματοπιστωτικές κερδοσκοπικές φούσκες. Έτσι διαβάζουμε στο Moon of Alabama:
Την επόμενη διετία, η Ουκρανία σχεδιάζει να δαπανήσει περίπου 140 δισεκατομμύρια ευρώ (162 δισεκατομμύρια δολάρια) που δεν διαθέτει, για να συνεχίσει τον πόλεμό της κατά της Ρωσίας. Υπάρχουν σοβαρές αμφιβολίες σχετικά με την ικανότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία έχει ήδη χορηγήσει 180 δισεκατομμύρια ευρώ (216 δισεκατομμύρια δολάρια) στην Ουκρανία, να πληρώσει έστω και ένα μέρος αυτού του ποσού.
Παρά την έλλειψη χρημάτων της Ουκρανίας, ο υπηρεσιακός πρόεδρός της, Βλαντιμίρ Ζελένσκι, ανακοινώνει συμφωνίες για την αγορά πανάκριβων στρατιωτικών αεροσκαφών σε πρωτοφανή κλίμακα.
Στα τέλη Οκτωβρίου μετέβη στη Σουηδία για να αγοράσει μαχητικά πολλαπλών ρόλων JAS 39 Gripen‑E που κατασκευάζονται από τη Saab:
Η Ουκρανία θα μπορούσε να αποκτήσει 150 προηγμένα σουηδικά μαχητικά αεροσκάφη στο πλαίσιο συμφωνίας που μόλις υπογράφηκε – CNN, 23 Οκτωβρίου 2025
(…) Η συμφωνία που υπέγραψαν την Τετάρτη ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και ο Σουηδός πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον είναι επιστολή προθέσεων, πράγμα που σημαίνει ότι οι ακριβείς όροι, τα κόστη και οι ημερομηνίες παράδοσης 100 έως 150 αεροσκαφών Saab Gripen‑E μένουν να καθοριστούν.
Αλλά και οι δύο ηγέτες δήλωσαν ότι αυτή η συμφωνία μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα, όχι μόνο για την Ουκρανία, η οποία έχει επείγουσα ανάγκη ενίσχυσης των αεροπορικών της δυνατοτήτων στη μάχη κατά της Ρωσίας, αλλά και για το ΝΑΤΟ και την ευρωπαϊκή ασφάλεια γενικότερα. (…)
Το συνολικό κόστος των μαχητικών ξεπερνά τα 20 δισεκατομμύρια δολάρια. Το ποσό αυτό είναι πιθανό να αυξηθεί, καθώς η κατασκευή των αεροσκαφών θα διαρκέσει πολλά χρόνια (…)
Λιγότερο από έναν μήνα αργότερα, ο Ζελένσκι μεταβαίνει στη Γαλλία για να αγοράσει ακόμη ακριβότερα αεροσκάφη Rafale:
Η Ουκρανία θα αγοράσει «έως και 100» γαλλικά μαχητικά αεροσκάφη, ανακοινώνει το Ελιζέ – CNN, 17 Νοεμβρίου 2025
Η Ουκρανία θα αγοράσει «έως και 100» μαχητικά Rafale γαλλικής κατασκευής καθώς και αντιαεροπορικά συστήματα και drones από τη Γαλλία, επιβεβαίωσε το Ελιζέ, ενώ ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι βρισκόταν σε επίσκεψη στο Παρίσι τη Δευτέρα.
Το Ελιζέ δήλωσε ότι οι αγορές που καλύπτονται από την επιστολή προθέσεων θα εκτείνονται σε βάθος δεκαετίας. (…)
Η συμφωνία που υπογράφηκε τη Δευτέρα είναι μόνο επιστολή προθέσεων, πολύ μακριά από μια συγκεκριμένη αγορά, γεγονός που εγείρει ερωτήματα σχετικά με το πώς η Ουκρανία θα πληρώσει τα γαλλικά αεροσκάφη όταν τον Οκτώβριο υπέγραψε επιστολή προθέσεων για 100 έως 150 αεροσκάφη Gripen σουηδικής κατασκευής.
Όπως επισημαίνει εύστοχα ο Γερμανός μπλόγκερ, κανείς δεν γνωρίζει με ποια χρήματα θα αγοραστούν τα αεροσκάφη, πότε ακριβώς θα παραδοθούν κ.λπ. Τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με εξαίρεση την Ουγγαρία και τη Σλοβακία, συνεχίζουν να ζουν σε άρνηση της πραγματικότητας.
Η αποτραπείσα τρομοκρατική συνωμοσία στις ΗΠΑ αποκαλύπτει τον κεντρικό ρόλο της Τουρκίας ως κόμβου διέλευσης και επιμελητείας για το ISIS
Ο Tomas-Kaan Jimenez-Guzel, ο οποίος κατηγορήθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες για τρομοκρατία, και η μητέρα του, διπλωμάτης του ΟΗΕ Meral Guzel, με καταγωγή από την Τουρκία.
Abdullah Bozkurt/Stockholm
Μια λεπτομερής, 48 σελίδων, ποινική μήνυση του FBI που κατατέθηκε στο Περιφερειακό Δικαστήριο των ΗΠΑ για το Νιου Τζέρσεϊ αποκαλύπτει ότι η Τουρκία βρισκόταν στο επίκεντρο ενός διακρατικού δικτύου στρατολόγησης και επιμελητείας του ISIS που εκτεινόταν στις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Σουηδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Φινλανδία και τη Μέση Ανατολή.
Το έγγραφο, το οποίο υπογράφεται ενόρκως από τον Ειδικό Πράκτορα του FBI Dylan James Cochran, κατηγορεί τον Tomas-Kaan Jimenez-Guzel, 19 ετών, υπήκοο των Ηνωμένων Πολιτειών, της Τουρκίας και της Ισπανίας, και τον Saed Ali Mirreh, 19 ετών, από την Πολιτεία της Ουάσιγκτον, για συνωμοσία παροχής υλικής υποστήριξης στο Ισλαμικό Κράτος στο Ιράκ και στη Συρία (ISIS) με το σχέδιό τους να ταξιδέψουν μέσω Τουρκίας για να φτάσουν στη Συρία.
Και οι δύο συνελήφθησαν στις 4 Νοεμβρίου 2025 — ο Jimenez-Guzel στο αεροδρόμιο Newark Liberty ενώ ταξίδευε προς Κωνσταντινούπολη και ο Mirreh αργότερα την ίδια ημέρα στο σπίτι του στην Ουάσιγκτον.
Σύμφωνα με το FBI, το ζευγάρι και οι διαδικτυακοί συνεργοί τους — διασκορπισμένοι σε όλη την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική — επέλεξαν την Τουρκία ως «περιοχή προετοιμασίας» για να φτάσουν σε εδάφη που ήλεγχε το ISIS. Σε κρυπτογραφημένες συνομιλίες από τον Ιούλιο έως τον Νοέμβριο 2025 ο Jimenez-Guzel περιέγραφε ένα περίπλοκο σχέδιο επανασυγκέντρωσης στο Ντιγιαρμπακίρ, στη νοτιοανατολική Τουρκία, πριν από τη λαθραία μεταφορά τους στο «Sham», κωδική λέξη για τη Συρία.
Η περιοχή του Ντιγιαρμπακίρ, όπως αναφέρεται στη μήνυση, παρουσιαζόταν από τον Jimenez-Guzel ως «ο κόμβος» των τζιχαντιστικών επιχειρήσεων. Είπε στην ομάδα ότι «όλα τα όπλα, οχήματα, τεχνολογία και drones είναι στο Ντιγιαρμπακίρ … μπορείς να αγοράσεις ό,τι θέλεις, είναι σαν μια ελεύθερη μαύρη αγορά». Ισχυρίστηκε επίσης ότι είχε προσωπικές επαφές με Τούρκους λαθρεμπόρους όπλων, καυχιόταν μάλιστα: «Ξέρω έναν λαθρέμπορο όπλων. Θα του ζητήσω απλά να μας περάσει λαθραία.»
Σε πολλαπλά μηνύματα ο Jimenez-Guzel τόνιζε τη γεωγραφική και επιμελητειακή σημασία της Τουρκίας, δηλώνοντας ότι η Τουρκία ήταν «η πιο εύκολη» διαδρομή επειδή «ο κόσμος πηγαίνει από την Τουρκία στο Ιράκ όλη την ώρα — και στο Sham. Η Τουρκία συνορεύει και με το Ιράκ και με το Sham.» Επέμεινε ότι κάθε ομάδα ξένων στρατολογημένων που ταξιδεύει στην Τουρκία θα έπρεπε να περιλαμβάνει τουλάχιστον ένα άτομο που μιλά τουρκικά και μπορεί να «περάσει ως ντόπιος».
Κείμενο του κατηγορητηρίου που κατατέθηκε εναντίον των Tomas-Kaan Jimenez-Guzel, υπηκόου των Ηνωμένων Πολιτειών, της Τουρκίας και της Ισπανίας, και Saed Ali Mirreh, Αμερικανού πολίτη:
Ο Jimenez-Guzel μιλά επίσης τουρκικά, καθώς η μητέρα του, Meral Guzel, κατάγεται από την Τουρκία. Σπούδασε στην Τουρκία και απέκτησε πτυχίο οικονομικών από το Πανεπιστήμιο Μαρμαρά στην Κωνσταντινούπολη προτού μετακομίσει στην Ευρώπη, έπειτα στον Ισημερινό και αργότερα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Παντρεύτηκε τον πατέρα του Jimenez-Guzel, ο οποίος έχει διπλή υπηκοότητα Ισημερινού και Ισπανίας, αλλά αργότερα χώρισαν. Η Meral Guzel επέστρεψε στην Τουρκία το 2014 και στη συνέχεια επέστρεψε στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου σήμερα ηγείται του Women’s Entrepreneurship Accelerator του ΟΗΕ, ενός προγράμματος υπό την αιγίδα του Οργανισμού που επικεντρώνεται στην προώθηση των δικαιωμάτων των γυναικών και της οικονομικής τους ενδυνάμωσης.
Οι συνωμότες χαρτογράφησαν ακόμη και τέσσερα πιθανά σημεία διέλευσης από την Τουρκία προς τη Συρία και κυκλοφόρησαν φωτογραφίες και χάρτες που σημείωναν τις διαδρομές.
Η ένορκη κατάθεση του FBI δείχνει ότι οι δύο νεαροί συντόνισαν τις πτήσεις τους προς την Κωνσταντινούπολη, ενώθηκαν δε με άλλα μέλη του πυρήνα που σχεδίαζαν να ταξιδέψουν από τη Σουηδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Φινλανδία. Στις 27 Οκτωβρίου 2025 ο Jimenez-Guzel αγόρασε εισιτήριο χωρίς επιστροφή από το Newark προς την Κωνσταντινούπολη για τις 17 Νοεμβρίου. Την επόμενη ημέρα ο Mirreh έκλεισε τη δική του πτήση από το Seattle-Tacoma προς την Κωνσταντινούπολη για τις 16 Νοεμβρίου.
Μετά τη σύλληψη συνδεδεμένου πυρήνα στο Dearborn του Μίσιγκαν από το FBI για ξεχωριστή συνωμοσία του ISIS, οι δύο επιτάχυναν τα σχέδιά τους, αλλάζοντας τις ημερομηνίες αναχώρησής τους για Κωνσταντινούπολη στις 5 Νοεμβρίου. Ο Jimenez-Guzel συνελήφθη στο Newark λίγες ώρες πριν επιβιβαστεί στην πτήση του με την Turkish Airlines, ενώ ο Mirreh συνελήφθη αργότερα το ίδιο βράδυ στην κατοικία του στην Ουάσιγκτον.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού οι ύποπτοι και οι συνεργοί τους συζητούσαν διαδρομές λαθραίας μεταφοράς και δίκτυα προμήθειας όπλων στην Τουρκία. Οι συνωμότες σχεδίαζαν αρχικά να μεταφέρουν σταδιακά στρατολογημένους από δυτικές χώρες στην Αίγυπτο. Από την Αίγυπτο σκόπευαν να μετακινήσουν αυτούς τους στρατολογημένους στην Τουρκία. Μόλις έφθαναν στην Τουρκία, η ομάδα σχεδίαζε να εγκατασταθεί στο Ντιγιαρμπακίρ για να δημιουργήσει παρουσία και να προετοιμαστεί. Τέλος, αφού εγκαθίσταντο, σκόπευαν να περάσουν στο «Sham» για να «αναλάβουν δράση», η οποία θα μπορούσε να περιλαμβάνει εργασία προπαγάνδας, ένοπλο τζιχάντ, επιχειρήσεις μαρτυρολογίας ή δια ζώσης ντάουα (άμεση θρησκευτική διάδοση).
Η Μεράλ Γκιουζέλ, αξιωματούχος του ΟΗΕ με καταγωγή από την Τουρκία, και ο γιος της, Τόμας-Καάν Χιμένες-Γκιουζέλ, ο οποίος κατηγορήθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες για τρομοκρατία.
Οι συνωμότες οραματίζονταν το Ντιγιαρμπακίρ τόσο ως πεδίο εκπαίδευσης όσο και ως επιμελητειακή βάση, όπου οι «δυτικοί αδελφοί» θα μπορούσαν να συναντηθούν, να αποκτήσουν όπλα και να συντονίσουν τις διελεύσεις τους. Συζήτησαν ρητά τη χρήση Τούρκων λαθρεμπόρων τόσο για τη μεταφορά όπλων όσο και για την κίνηση προσώπων.
Ο Jimenez-Guzel προειδοποίησε την ομάδα ότι ήταν πολύ ριψοκίνδυνο να περάσουν νόμιμα στη Συρία και συνέστησε «να περάσουμε με λαθρέμπορους τη νύχτα», χρησιμοποιώντας λεωφορεία σε όλη την Τουρκία για να αποφύγουν την αστυνομική επιτήρηση. «Θα κινούμαστε κυρίως πολύ νωρίς το πρωί ή πολύ αργά τη νύχτα», δήλωσε σε καταγεγραμμένη βιντεοκλήση. Συζήτησαν επίσης επιλογές στέγασης σε τουρκικές πόλεις, με τον Jimenez-Guzel να κυκλοφορεί βίντεο από διαμερίσματα και αγγελίες ενοικίασης, προτείνοντας να ζήσουν σε μικρά αγροτικά χωριά «επειδή ξέρω μερικούς τύπους εκεί».
Η ένορκη κατάθεση του FBI σημειώνει ότι τρία μέλη του πυρήνα, συμπεριλαμβανομένου του Jimenez-Guzel, μιλούσαν τουρκικά και σχεδίαζαν να το εκμεταλλευτούν. Ένα μήνυμα ανέφερε: «Τρεις από εμάς μιλάμε τουρκικά και μπορούμε να περάσουμε για ντόπιοι». Η ομάδα το θεωρούσε αυτό απαραίτητο για να αποφύγει την αντιτρομοκρατική επιτήρηση στην Τουρκία, λέγοντας ότι «η Τουρκία παλιά [έψαχνε για τζιχαντιστές]», υπονοώντας ότι ο αντιλαμβανόμενος κίνδυνος είχε μειωθεί.
Τα μηνύματα του Jimenez-Guzel αποκαλύπτουν λεπτομερή γνώση της τουρκικής γεωγραφίας και των συγκοινωνιακών υποδομών. Έδινε οδηγίες στους άλλους να αποφύγουν να πετάξουν απευθείας στην Κωνσταντινούπολη και αντ’ αυτού να αγοράσουν πτήσεις με πολλαπλούς ενδιάμεσους σταθμούς που θα έκρυβαν τον πραγματικό τους προορισμό. «Μην αγοράζετε εισιτήρια που έχουν την Κωνσταντινούπολη ως τελικό προορισμό», έγραψε. «Αγοράστε κάτι που να φαίνεται σαν να είναι για μετεπιβίβαση ή τουρισμό.»
Ένα από τα πιο αποκαλυπτικά σημεία της μήνυσης του FBI καταγράφει πώς το Ντιγιαρμπακίρ περιγραφόταν ως «ελεύθερη μαύρη αγορά» όπου μπορεί κανείς να αγοράσει τα πάντα — από όπλα μέχρι drones. «Όλα τα όπλα, οχήματα, τεχνολογία, drones είναι στο Ντιγιαρμπακίρ … μπορείς να αγοράσεις ό,τι θέλεις», είπε ο Jimenez-Guzel στην ομάδα.
Ο Τόμας-Καάν Χιμένες-Γκουζέλ φωτογραφήθηκε με θολό πρόσωπο, καθισμένος μπροστά σε μια σημαία του ISIS και κρατώντας ένα μαχαίρι στο αριστερό του χέρι.
Αυτό συνάδει με προηγούμενες εκτιμήσεις δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών ότι τα νοτιοανατολικά παραμεθόρια της Τουρκίας παραμένουν κορεσμένα από δίκτυα λαθρεμπορίου που συνδέουν τις περιοχές Ιντλίμπ και Ράκκα της Συρίας.
Η μήνυση αναφέρει επίσης σχέδια να μετατοπιστεί αργότερα το σημείο διέλευσης προς το Ερμπίλ στο Ιρακινό Κουρδιστάν λόγω της στρατιωτικοποίησης των τουρκικών συνόρων, κάτι που δείχνει την προσαρμοστικότητα του πυρήνα και τις περιφερειακές του επαφές. Το επιχειρησιακό τους σχέδιο ήταν να πετάξουν στην Κωνσταντινούπολη και από εκεί να ταξιδέψουν προς το Ερμπίλ στο Ιρακινό Κουρδιστάν, το οποίο θεωρούσαν πολιτισμικά παρόμοιο με το Ντιγιαρμπακίρ.
Ο Συνωμότης 5 θα βρισκόταν ήδη στο Ερμπίλ για να τους υποδεχτεί, ώστε να μην χρειάζεται να ανησυχούν για στέγαση, τροφή ή άλλα απαραίτητα. Συμφώνησαν ότι κατά τα άλλα «όλα τα υπόλοιπα είναι ίδια» σε σχέση με το σχέδιό τους, και συζήτησαν αν θα έπρεπε να αγοράσουν εισιτήρια απλής μετάβασης ή με επιστροφή, αναγνωρίζοντας ότι τα εισιτήρια με επιστροφή είναι ασφαλέστερα αλλά ακριβότερα. Τόνισαν επίσης την ανάγκη για πρακτικό κάλυμμα και είπαν ότι τα μέλη πρέπει να φαίνονται και να συμπεριφέρονται σαν ντόπιοι για να αποφύγουν τον εντοπισμό.
Το έγγραφο του FBI αποκαλύπτει ότι ο Jimenez-Guzel είχε ήδη ταξιδέψει στην Τουρκία νωρίτερα, τον Ιούλιο του 2025, πετώντας από το Newark στην Κωνσταντινούπολη στις 4 Ιουλίου. Όσο βρισκόταν εκεί, έστειλε μήνυμα σε μια επαφή λέγοντας ότι είχε επιλέξει «τον δρόμο του jihad fi sabilillah» (στο μονοπάτι του Θεού) και παρότρυνε άλλους να τον ακολουθήσουν. Επέστρεψε στις ΗΠΑ στις 24 Αυγούστου και συνέχισε τις πανεπιστημιακές του σπουδές στο Νιου Τζέρσεϊ, ενώ ταυτόχρονα σχεδίαζε μια μεγαλύτερη, συντονισμένη αναχώρηση μέσω Τουρκίας. Το προηγούμενο ταξίδι του πιθανότατα λειτούργησε ως αποστολή αναγνώρισης για να δοκιμάσει αεροπορικές διαδρομές, καταλύματα και διαδικασίες στα σύνορα.
Μια φωτογραφία του Jimenez-Guzel να κρατάει ένα όπλο στο δεξί του χέρι.
Οι συνομιλίες περιέγραφαν σχέδια για πολλαπλές υποομάδες, με έδρα τις ΗΠΑ, τη Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, να συγκλίνουν στην Κωνσταντινούπολη πριν επιβιβαστούν σε λεωφορεία μεγάλων αποστάσεων με προορισμό το Ντιγιαρμπακίρ, περίπου 1.000 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά. «Σε το πολύ έξι μήνες, θα συναντηθούμε στο Ντιγιαρμπακίρ», είπε στους συνεργούς του ο Jimenez-Guzel. «Θα πάμε σε ομάδες. Κάθε ομάδα χρειάζεται ένα άτομο που μιλάει τουρκικά.»
Σχεδίαζαν να γυρίσουν βίντεο στρατολόγησης στην Τουρκία για να προβάλουν «δυτικούς μουσουλμάνους που κάνουν χίτζρα προς το Νταρ αλ-Τζιχάντ», μιμούμενοι τις προπαγανδιστικές τακτικές του ISIS από το 2014–2016. «Τα μέσα είναι πολύ σημαντικά. Πρέπει να δείξουμε στον κόσμο ότι οι δυτικοί μουσουλμάνοι πάνε στο νταρ αλ-τζιχάντ. Θα δώσει κίνητρο και σε άλλους», είπε ο Jimenez-Guzel.
Το FBI διαπίστωσε ότι η συνωμοσία οργανώθηκε σε διάφορες χώρες. Ένα μέλος που βρισκόταν στη Σουηδία και ταυτοποιείται ως Συνωμότης 3, ή Bob, επιλέχθηκε από την ομάδα ως γενικός ηγέτης. Ο Mirreh ήταν ο υποτιθέμενος «χρηματοδότης», κατηγορούμενος ότι συγκέντρωσε χιλιάδες δολάρια για να χρηματοδοτήσει το ταξίδι προς τη Συρία με τη βοήθεια διαδικτυακού απατεώνα, επίσης Bob. Ο Συνωμότης 4, με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, ήταν υπεύθυνος για την επιμελητεία. Ο Συνωμότης 5, από τη Φινλανδία, διαχειριζόταν μέρη της κρυπτογραφημένης υποδομής επικοινωνίας.
Ο Συνωμότης 6, επίσης στο Ηνωμένο Βασίλειο, ισχυρίστηκε ότι είχε εμπειρία σε εκπαίδευση με όπλα και προσφέρθηκε να βοηθήσει με τακτικές. Οι στρατολογημένοι από τις ΗΠΑ, μεταξύ των οποίων ο Tomas-Kaan Jimenez-Guzel και ο Saed Ali Mirreh, είχαν αναλάβει να ενωθούν και να συναντηθούν με τις ευρωπαϊκές ομάδες στην Τουρκία. Αυτή η δομή αντανακλούσε τους κλασικούς αγωγούς ξένων μαχητών του ISIS από τη Δυτική Ευρώπη προς τη Συρία, με την Τουρκία ως σημείο συγκέντρωσης.
Παρά τους ισχυρισμούς της τουρκικής κυβέρνησης ότι τα νότια σύνορα είναι σφραγισμένα, η μήνυση του FBI επιβεβαιώνει ότι εξτρεμιστές με βάση τις ΗΠΑ εξακολουθούν να θεωρούν την Τουρκία ως το πιο προσβάσιμο πέρασμα προς τα εδάφη του ISIS.
Η Meral Guzel, γεννημένη και σπούδασε στην Τουρκία, διατηρεί στενούς δεσμούς με την πατρίδα της. Τον Μάρτιο του 2025, συμμετείχε σε συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με την Τούρκο υπουργό Mahinur Özdemir Göktaş, μαζί με Τουρκάλες που δραστηριοποιούνται στον εταιρικό και μη κυβερνητικό τομέα.
Οι ειδικοί πληροφοριών εδώ και χρόνια επισημαίνουν τις τουρκικές επαρχίες Ντιγιαρμπακίρ, Γκαζιαντέπ, Κιλίς και Σανλιούρφα ως ιστορικούς κόμβους διέλευσης για μαχητές του ISIS μεταξύ 2013 και 2017. Δίκτυα ντόπιων λαθρεμπόρων, διεφθαρμένων αξιωματούχων και συμπαθούντων μαχητών διευκόλυναν τις διελεύσεις προς τις συριακές περιοχές Ράκκα και Χαλέπι — διαδρομές που εξακολουθούν να θεωρούνται βιώσιμες από στρατολογητές τζιχαντιστών.
Στην προκειμένη περίπτωση οι συζητήσεις των συνωμοτών αντανακλούσαν τις τρέχουσες πρακτικές λαθρεμπορίου: μετακίνηση μέσω Τουρκίας με πλαστές ιστορίες κάλυψης, ταξίδι με λεωφορείο σε παραμεθόριες επαρχίες και χρήση τοπικών τουρκικών επαφών για νυχτερινή διέλευση μέσα από ορεινά περάσματα ή ανεπίσημα σημεία ελέγχου.
Η άμεση δράση του FBI σταμάτησε τους δύο νεαρούς πριν προλάβουν να φτάσουν στην Κωνσταντινούπολη. Η μήνυση καταδεικνύει ότι ήδη συντόνιζαν τις κινήσεις τους με υποστηρικτές του ISIS στο εξωτερικό και είχαν ορκιστεί πίστη στην οργάνωση. Φωτογραφίες που ανακτήθηκαν από τα τηλέφωνά τους έδειξαν τον Jimenez-Guzel να ποζάρει μπροστά σε σημαία του ISIS κρατώντας μαχαίρι, ενώ ο Mirreh έστελνε εικόνες φορώντας καπέλο του ISIS και κρατώντας όπλο.
Ο Jimenez-Guzel ανάρτησε μάλιστα στο διαδίκτυο δήλωση για την πραγματοποίηση επίθεσης τύπου Βοστώνης. «Η Αμερική είναι η επόμενη. Σε 2 εβδομάδες, θα είμαστε σε όλα τα νέα στη Βοστώνη», είπε στα σχόλιά του σε πλατφόρμα κοινοποίησης βίντεο. Τον Οκτώβριο του 2024 το FBI τον είχε ανακρίνει στην κατοικία του, διάστημα κατά το οποίο παραδέχθηκε, μεταξύ άλλων, ότι ήταν ο χρήστης που είχε κάνει την προαναφερθείσα δήλωση.
Ο Jimenez-Guzel και ο Mirreh έχουν κατηγορηθεί για συνωμοσία και απόπειρα παροχής υλικής υποστήριξης σε ορισμένη ξένη τρομοκρατική οργάνωση, με κάθε κατηγορία να επιφέρει ποινή έως 20 χρόνια φυλάκισης.
Η υπόθεση υπογραμμίζει πως, δύο δεκαετίες μετά την άνοδο του ISIS, η Τουρκία εξακολουθεί να αποτελεί βασική αρτηρία διέλευσης για εξτρεμιστικά δίκτυα, προσφέροντας την υποδομή, τη γεωγραφία και τις γκρίζες ζώνες που καθιστούν δυνατή την κινητικότητα των τζιχαντιστών. Από την έναρξη της συριακής κρίσης το 2011, η ισλαμιστική κυβέρνηση του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει διευκολύνει, εξοπλίσει και παράσχει επιμελητειακή υποστήριξη σε διάφορες τζιχαντιστικές ομάδες στη Συρία, περιλαμβανομένης της μυστικής βοήθειας σε φατρίες του ISIS. Οι τουρκικές δικαστικές και αστυνομικές αρχές συχνά υιοθέτησαν επιεική στάση απέναντι σε μέλη του ISIS, με τις περισσότερες συλλήψεις να οδηγούν σε γρήγορες αποφυλακίσεις και τις δίκες συχνά να καταλήγουν σε αθωώσεις.
Για τους αξιωματούχους της αντιτρομοκρατίας, η συνωμοσία Jimenez-Guzel–Mirreh αποτελεί ανατριχιαστική υπενθύμιση ότι, παρόλο που το «χαλιφάτο» του ISIS έχει χαθεί, οι παγκόσμιες γραμμές στρατολόγησης μέσω Τουρκίας δεν έχουν διαλυθεί. Το σχέδιο στο Ντιγιαρμπακίρ, όπως καταγράφηκε στα ίδια τα στοιχεία του FBI, δείχνει ότι οι ίδιοι διάδρομοι που χρησιμοποιήθηκαν κάποτε από δεκάδες χιλιάδες μαχητές εξακολουθούν να διερευνώνται — αυτή τη φορά από ριζοσπαστικοποιημένους νέους της ψηφιακής εποχής από την Αμερική και την Ευρώπη.
Μετά από μήνες προσπαθειών να αποπροσανατολίσει τη συζήτηση γύρω από τα αρχεία του Jeffrey Epstein, ο Donald Trump δηλώνει πλέον ότι υποστηρίζει ψηφοφορία της Βουλής για τη δημοσίευσή τους. Η στροφή του δείχνει πόσο κακός σύμμαχος είναι — αλλά ενδέχεται να βλάπτει και τον ίδιο.
Ο Trump δεν ανησυχεί για τα αρχεία του Jeffrey Epstein. Παρακαλώ μην γράψετε στην εφημερίδα ότι ανησυχεί. Σε ανάρτηση χθες το βράδυ, ο πρόεδρος έγραψε: «Οι Ρεπουμπλικανοί της Βουλής πρέπει να ψηφίσουν για τη δημοσίευση των αρχείων Epstein, επειδή δεν έχουμε τίποτα να κρύψουμε, και είναι ώρα να προχωρήσουμε από αυτή τη δημοκρατική απάτη που εξαπολύθηκε από ριζοσπαστικούς αριστερούς τρελούς». Προσέθεσε πως «η Επιτροπή Εποπτείας της Βουλής μπορεί να έχει ό,τι νόμιμα δικαιούται. «ΔΕΝ ΜΕ ΝΟΙΑΖΕΙ! Το μόνο που με ενδιαφέρει είναι οι Ρεπουμπλικανοί να ΞΑΝΑΜΠΟΥΝ ΣΤΟ ΣΩΣΤΟ ΔΡΟΜΟ».
Ποιο ακριβώς είναι αυτό το «συντρήμα»;
Αντί για κάποιο σαφές πολιτικό μήνυμα, ο Trump προσέφερε μια διασπασμένη, επαναλαμβανόμενη λίστα με 11 σημεία, περιλαμβανομένης της οικονομίας και της προσιτότητας («όπου κερδίζουμε ΜΕΓΑΛΑ!» έγραψε). Μόλις πριν λίγο καιρό, αυτός ο τύπος θεωρούνταν ένας από τους πιο χαρισματικούς συνθηματολόγους στην αμερικανική πολιτική ιστορία.
Η έγκριση της ψηφοφορίας της Βουλής είναι παράξενη
Δεδομένου ότι ο Trump θα μπορούσε απλώς να δημοσιοποιήσει ο ίδιος τα αρχεία, η έγκριση είναι παράξενη — αλλά παρά τις προσπάθειές του να υποβαθμίσει το θέμα, πρόκειται για μεγάλη υποχώρηση. Ο Trump ενέδωσε μόνο αφού οι επανειλημμένες προσπάθειές του να εκτροχιάσει τη δημοσίευση απέτυχαν. Αλλά με την αλλαγή πορείας, ανοίγει τον εαυτό του σε νέους πολιτικούς κινδύνους — και δείχνει γιατί είναι τόσο κακός πολιτικός σύμμαχος για τους Ρεπουμπλικανούς της Βουλής.
Πώς φτάσαμε ως εδώ
Μέχρι το Σαββατοκύριακο, ο Λευκός Οίκος είχε περάσει τους τελευταίους μήνες κάνοντας τα πάντα για να καταπνίξει τη συζήτηση γύρω από τα αρχεία. Τον Φεβρουάριο, παρέδωσε εντυπωσιακά συγγράμματα με πλήθος πληροφοριών σε αρκετούς influencers — που αποδείχτηκε πως ήταν μόνο στοιχεία που ήταν ήδη δημόσια. Όταν αυτό δεν σιώπησε το ενδιαφέρον, το Υπουργείο Δικαιοσύνης ανακοίνωσε τον Ιούλιο ότι «δεν υπάρχει τίποτα να δείτε εδώ». Αργότερα τον ίδιο μήνα, ο υποδιευθυντής του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα Todd Blanche μίλησε με την Ghislaine Maxwell, καταδικασμένη συνεργάτιδα του Epstein σε εγκλήματα σεξουαλικής φύσης, η οποία επίσης τον διαβεβαίωσε ότι «δεν υπάρχει τίποτα να δείτε εδώ». Λίγο αργότερα, μεταφέρθηκε ανεξήγητα σε πιο άνετη ομοσπονδιακή φυλακή. (Ο Trump απέρριψε την Παρασκευή να αποκλείσει το ενδεχόμενο χορήγησης χάρης στη Maxwell.)
Μόλις την περασμένη εβδομάδα, η κυβέρνηση Trump φέρεται να συγκαλούσε συναντήσεις υψηλού επιπέδου στην αίθουσα έκτακτης ανάγκης του Λευκού Οίκου — με τη συμμετοχή, μεταξύ άλλων, του Blanche, της Γενικής Εισαγγελέως Pam Bondi και του Διευθυντή του FBI Kash Patel — για να συζητήσουν τα αρχεία. Λέγεται ότι κάλεσαν τη Ρεπουμπλικανή βουλευτή Lauren Boebert από το Κολοράντο, που υποστηρίζει τη δημοσιοποίηση των αρχείων, προκειμένου να συζητήσουν τη θέση της. Ο πρόεδρος επίσης έδωσε εντολή στο Υπουργείο Δικαιοσύνης να ερευνήσει τους δεσμούς του Epstein με προβεβλημένους Δημοκρατικούς, αλλά αυτή η αδύναμη απόπειρα εκτροπής απλώς υπογράμμισε τις δικές του στενές σχέσεις.
Οι προσπάθειες του Trump να πιέσει τους Ρεπουμπλικανούς εκπροσώπους απέτυχαν — όχι μόνο με τον επιβεβαιωμένο εσωκομματικό του αντίπαλο Thomas Massie από το Κεντάκι, αλλά και με πρόσωπα των οποίων η πολιτική ταυτότητα βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στο κίνημα MAGA και στην εγγύτητα με τον Trump, όπως η Boebert και η Marjorie Taylor Greene. Ο Trump επιτέθηκε στη Greene την Παρασκευή, αποκαλώντας την «παλαβή» και υποσχέθηκε να στηρίξει πρόκληση εναντίον της στις προκριματικές εκλογές του 2026 στη Τζόρτζια «αν κατέβει ο κατάλληλος άνθρωπος». Η Greene κάποτε θεωρούνταν πιθανή υποψήφια αντιπρόεδρος του Trump για το 2024· τώρα μιλά ανοιχτά για το πώς η ρητορική του έχει εμπνεύσει απειλές για βόμβες και θάνατο εναντίον της. (Για να είμαστε δίκαιοι, φέρεται να έχει φερθεί χειρότερα σε πραγματικό υποψήφιο αντιπρόεδρό του.)
Μέχρι να γίνει δυσκολότερο να αγνοηθούν οι δεσμοί του Trump με τον Epstein, κάποια πρόσωπα στην κυβέρνηση έβλεπαν τα αρχεία ως χρήσιμο πολιτικό εργαλείο — κάτι για να κλείνεις το μάτι αλλά να μην παίρνεις στα σοβαρά. Όπως και η πολυαναμενόμενη αντικατάσταση του Obamacare από τους Ρεπουμπλικανούς, οι ζουμερές αποκαλύψεις για τον Epstein είχαν τη μεγαλύτερη πολιτική χρησιμότητα όταν δεν έβγαιναν ποτέ πραγματικά στο φως. Έτσι, η Bondi μπορούσε να δηλώσει ότι έχει τη λίστα πελατών του Epstein στο γραφείο της και έπειτα, μήνες αργότερα, να πει ότι αυτή δεν υπήρξε ποτέ. Ο Αντιπρόεδρος J. D. Vance είχε γράψει στο Twitter το 2021: «Θυμάστε όταν μάθαμε ότι οι πιο πλούσιοι και ισχυροί άνθρωποι μας είχαν δεσμούς με έναν τύπο που είχε κυριολεκτικά κύκλωμα διακίνησης παιδιών για σεξ; Και μετά αυτός ο τύπος πέθανε μυστηριωδώς στη φυλακή; Και τώρα απλώς δεν μιλάμε γι’ αυτό;» Τώρα, απλώς δεν μιλά γι’ αυτό.
Όταν ο Massie και ο Δημοκρατικός βουλευτής Ro Khanna άρχισαν να συλλέγουν υπογραφές για να επιβάλουν ψηφοφορία σχετικά με τη δημοσίευση των αρχείων, ο Λευκός Οίκος ίσως υπέθεσε ότι οι πολιτικοί του σύμμαχοι δεν πίστευαν πραγματικά ούτε οι ίδιοι τα επιχειρήματα που προέβαλαν για τα αρχεία του Epstein. Όμως, η Boebert, η Greene και η Nancy Mace υπέγραψαν το αίτημα και δεν μπορούσαν να εκφοβιστούν για να κάνουν πίσω. Ίσως η Greene, που κάποτε φλέρταρε με θεωρίες συνωμοσίας τύπου QAnon, να πίστευε όντως σε μια τεράστια συνωμοσία παιδόφιλων στην εξουσία· τα emails του Epstein δεν διαλύουν ακριβώς αυτές τις ανησυχίες. Ίσως εκείνοι που απομακρύνθηκαν από τον Trump πιστεύουν ότι οι ψηφοφόροι τους θέλουν να δημοσιοποιηθούν τα αρχεία. (Τα δημοσκοπικά στοιχεία δείχνουν πως το ίδιο επιθυμεί η πλειοψηφία των Αμερικανών.) Όποια κι αν είναι τα κίνητρά τους, οι Ρεπουμπλικανοί που παρακούουν τον Trump διατρέχουν πραγματικό πολιτικό κίνδυνο.
Από την άλλη, το ίδιο ισχύει και για όσους παραμένουν στο πλευρό του. Ο Trump ζήτησε από τους περισσότερους απλούς Ρεπουμπλικανούς να του κάνουν μια χάρη: να εναντιωθούν στη δημοσιοποίηση. Ο Massie επισήμανε την περασμένη εβδομάδα ότι αυτό μπορεί να αποτελέσει διαρκές στίγμα, λέγοντας στο CNN: «Τι θα κάνετε το 2028 και το 2030 όταν βρίσκεστε σε ντιμπέιτ με Ρεπουμπλικανό ή Δημοκρατικό και σας λένε: “Πώς να σας εμπιστευτούμε; Καλύψατε έναν παιδόφιλο το 2025”;» Όμως αλλάζοντας ο ίδιος θέση, ο Trump τους άφησε έκθετους.
Ο Trump είναι ο Trump, και η πολιτική είναι πολιτική — αυτό μάλλον δεν είναι η τελευταία λέξη. Η ρητορική στήριξη και η πραγματική συμμόρφωση δεν είναι το ίδιο πράγμα, και ο Trump άφησε περιθώριο ελιγμών δηλώνοντας ότι στηρίζει την Επιτροπή Εποπτείας στο να λάβει «ό,τι δικαιούται νομικά». Όμως φαίνεται να βρίσκεται σε δίλημμα. Αν προσπαθήσει να εμποδίσει τη δημοσιοποίηση κάποιων πληροφοριών, θα ενισχύσει τους ισχυρισμούς περί συγκάλυψης και θα παρατείνει μια ιστορία που θέλει να κλείσει. Κι όμως, μέχρι τώρα φαίνεται πως ήθελε τόσο πολύ να μπλοκάρει τη δημοσιοποίηση για κάποιο λόγο — κι ας μπορούμε μόνο να κάνουμε εικασίες για το ποιος είναι· όσα έχουν ήδη δει το φως της δημοσιότητας είναι επιβαρυντικά για τον ίδιο, όπως και για άλλους. Ο Trump είναι κακός σύμμαχος για τα μέλη του Κογκρέσου — αλλά μπορεί τελικά να πλήττει και τον ίδιο.
Το καλώδιο GSI, που αποτελεί έργο ενδιαφέροντος και χρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα παράσχει ενεργειακή ασφάλεια στην Κύπρο και το Ισραήλ μέσω της σύνδεσής τους με την Ε.Ε.
Η πορεία του είναι μέσω του βυθού της Κυπριακής Αιγιαλίτιδας, και της οριοθετημένης ΑΟΖ της Κύπρου με την Αίγυπτο. Εν συνεχεία μέσω της ανοιχτής θάλασσας (Διεθνών Υδάτων) θα εισέλθει στην Ελληνική ΑΟΖ, που οριοθετήθηκε το 2020 με την Αίγυπτο, νομίμως. Και πάλι θα εισέλθει στην Ελληνική Αιγιαλίτιδα της Ανατολικής Κρήτης.
Η Τουρκία αντιδρά επικαλούμενη το παράνομο και ανυπόστατο Τουρκολιβυκό μνημόνιο «οριοθέτησης» (2019), που δεν γίνεται όμως αποδεκτό διεθνώς. Επιπλέον, η Ελλάδα, εκτός από το ισχυρό «χαρτί» της Ελληνο-Αιγυπτιακής ΑΟΖ, μπορεί να επικαλεστεί το δυνητικό δικαίωμα της χώρας μας για επέκταση της Αιγιαλίτιδας Ζώνης στα 12 ν.μ., αλλά και της μελλοντικής ολοκλήρωσης της Ελληνικής ΑΟΖ προς τα Ανατολικά, μέχρι το Δυτικό όριο της Κυπριακής ΑΟΖ, μέσω οριοθέτησης Ελλάδος-Κύπρου ή ολοκλήρωσης της οριοθέτησης ΑΟΖ Ελλάδος-Αιγύπτου προς τα Ανατολικά του 28ου Μεσημβρινού, όπως προβλέπει ο χάρτης της Σεβίλλης (αποδεκτός από την Ε.Ε.), δηλαδή την σημερινή περιοχή ανοιχτής θάλασσας, που διεκδικεί παρανόμως η Τουρκία, είτε μέσω της ανερμάτιστης ψευδοθεωρίας της «Γαλάζιας Πατρίδας», είτε εν μέρει και μέσω του Τουρκολιβυκού μνημονίου, επίσης μη ισχύοντος!
Αν θέλει η Τουρκία ας προσφύγει στα Διεθνή Δικαστήρια για να υπερασπιστεί τους «νομικούς τίτλους» της στις εν λόγω περιοχές…! Δεν θα το κάνει γιατί θα χάσει, και γι’ αυτό καταφεύγει στο bulling προς την Ελλάδα (και την Κύπρο), μεταξύ άλλων και με την ψηφισμένη από το Κοινοβούλιό της απειλή πολέμου (casus belli), που αντίκειται στο θεμέλιο του Καταστατικού Χάρτη του Ο.Η.Ε. δηλαδή το άρθρο 2 §4, που απαγορεύει την απειλή ή την χρήση βίας για επίλυση διεθνών διαφορών! Το θυμήθηκε εφέτος μιλώντας στην ΔΕΘ ο Έλληνας Πρωθυπουργός, ζητώντας την κατάργησή του.
Αυτό βέβαια θα έπρεπε να είχε ζητηθεί πριν την «Διακήρυξη των Αθηνών» φιλίας και καλής γειτονίας μεταξύ των δύο χωρών, που «ναυάγησε» στα ρηχά νερά!
“Αυτό όμως που, στο νομικό επίπεδο, πρέπει να γνωρίζει ο ελληνικός λαός και βέβαια να αποδεχθεί η Τουρκία, είναι ότι τόσο στον βυθό της ΑΟΖ (Υφαλοκρηπίδα) όσο και στον βυθό της ανοιχτής θάλασσας (Διεθνή Ύδατα) τα διεθνή καλώδια επιτρέπονται χωρίς άδεια από το παράκτιο κράτος (άρθρο 79 § 2 και 3) ενώ για τους σωληναγωγούς (μόνο) μπορεί να χρειαστεί η συναίνεση του παράκτιου κράτους μόνο για την χάραξη της ακριβούς πορείας τους, ώστε να μην εμπλέκονται με υπάρχοντα ήδη καλώδια ή σωληναγωγούς του παράκτιου κράτους. Τα υπόλοιπα είναι Τουρκικοί μύθοι και νταηλίκια…!
Συνεπώς, και αν δεν επιτευχθεί το ευκταίο, δηλ. η ύπαρξη κοινού ορίου μεταξύ Ελληνικής και Κυπριακής ΑΟΖ στην Ανατ. Μεσόγειο, το οποίο προβλέπει με βάση την μέση γραμμή ο χάρτης του Πανεπιστημίου της Σεβίλλης σε μήκος 26ν.μ., η κατασκευή υποβρύχιου σωληναγωγού μεταξύ Κύπρου και Ελλάδος, δεν μπορεί να εμποδιστεί νομίμως από την Τουρκία, αν ο αγωγός διέρχεται και μέσω της ΑΟΖ/Υφαλοκρηπίδας της, αλλά δεν συγκρούεται η όδευσή του με υπάρχοντα Τουρκικό σωληναγωγό η άλλη εγκατάσταση. Η όποια διαβούλευση με την Τουρκία θα αφορά μόνο μικρή, προφανώς, μετακίνηση της όδευσης του Ελληνοκυπριακού σωληναγωγού ώστε να μην συμπίπτει με δικές της προυπάρχουσες εγκαταστάσεις (αν υπάρχουν) και όχι παροχή αδείας για την διέλευση!
Αντίθετα, στην περίπτωση καλωδίου δεν απαιτείται η διαβούλευση με την Τουρκία ως χώρας διέλευσης .
Άρα, το ηλεκτρικό καλώδιο GSI δεν χρειαζόταν οποιαδήποτε Τουρκική άδεια προς το Ιταλικό ερευνητικό σκάφος που ερευνούσε τον θαλάσσιο πυθμένα, για να κατασκευαστεί και να διέλθει από την ανοικτή θάλασσα στην Ελληνική ΑΟΖ και στη συνέχεια στην Ελληνική Αιγιαλίτιδα ,πλησίον της Κάσου! Ούτε το 2024 ούτε ποτέ στο μέλλον!
Το όλο εγχείρημα της Τουρκίας ήταν να προσπαθήσει θρασύτατα να «νομιμοποιήσει» την περιοχή του ανυπόστατου Τουρκολιβυκού μνημονίου ,ως περιοχή Τουρκικής Υφαλοκρηπίδας…!
Όταν μάλιστα η περιοχή αυτή συμπίπτει σαφέστατα με περιοχή Ελληνικής ΑΟΖ, σύμφωνα με την οριοθετημένη μερικώς, από το 2020, Ελληνο-Αιγυπτιακή ΑΟΖ, που χαίρει νομιμότητας και διεθνούς αναγνώρισης ! Και επιπλέον στερεί από τα Ελληνικά νησιά (Αν. Κρήτη, Κάσο , Κάρπαθο, σύμπλεγμα 14 νησιών του Καστελλορίζου) την πλήρη Αιγιαλίτιδα Ζώνη που δικαιούνται ,από τα 6 ως τα 12 νμ. και προς τις Ανατολικές ακτές τους.
“Το δυνητικό, λοιπόν ,αυτό δικαίωμα πρέπει το ταχύτερο να νομοθετηθεί μονομερώς από τη χώρα μας, όπως αυτή δικαιούται.
Και βέβαια να κηρυχθεί γενικά ΑΟΖ , όπου δεν υπάρχει , με ταυτόχρονη πρόσκληση προς τα γειτονικά κατά θάλασσα κράτη να διαβουλευθούν με την Ελλάδα για την οριοθέτησή της, απαρεγκλίτως σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο (της Θάλασσας), Συμβατικό και Εθιμικό. Που βέβαια επικαλύπτονται σχεδόν πλήρως, και δεσμεύουν όλα τα κράτη της Υφηλίου.
Δεν έχουν περάσει πολλές μέρες από την εναρκτήρια διαδικασία της υπογραφής της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Κυβερνοέγκλημα (UN Convention against Cybercrime or Hanoi Convention), η οποία έλαβε χώρα στο Ανόι του Βιετνάμ, μετά από έναν μακροχρόνιο διάλογο στα όργανα του ΟΗΕ.
Σε μια εποχή κορύφωσης των νέων τεχνολογιών και συνεχούς αναδιαμόρφωσης του Κυβερνοχώρου δηλ. του ψηφιακού περιβάλλοντος που συγκροτούν οι δισεκατομμύρια συνδεδεμένες συσκευές και πλατφόρμες μαζί με το ανθρωπογενές πλαίσιο (χρήστες της τεχνολογίας, καινοτόμοι δημιουργοί της τεχνολογίας), αναδύονται νέες και σημαντικές προκλήσεις.
Το έγκλημα στον Κυβερνοχώρο, ως μια υψηλής απαξίας αντικοινωνική συμπεριφορά και ως μια ομολογία αποτυχίας της Κυβερνοασφάλειας, εξαπλώνεται ταχύτερα σήμερα, μέσα από την καθημερινή δράση εγκληματικών ομάδων που ακολουθούν επιχειρησιακά μοντέλα, υποστηριζόμενα από την τεχνολογία (ουσιαστικά μιλάμε για την κακή χρήση της τεχνολογίας).
Ταυτόχρονα οι επιπτώσεις από τον δυναμικό χαρακτήρα του Κυβερνοεγκλήματος είναι οδυνηρές για τις κοινωνίες και τα κράτη αφού διαπράττονται διαρκώς σοβαρά εγκλήματα, όπως η σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών, οι ποικιλόμορφες κυβερνοεπιθέσεις (σε βάρος ατόμων, εταιρειών κρατών), οι διάφορες κατηγορίες απατών στον κυβερνοχώρο, η διακίνηση ναρκωτικών και ψυχότροπων ουσιών και ουσιών ντόπινγκ (μέσω του εμφανούς και μη διαδικτύου αλλά και η μεταφορά τους με νέα τεχνολογικά μέσα, σε μια εποχή «delivery»), η διακίνηση όπλων, η εμπορία ανθρώπων, παραβιάσεις της νομοθεσίας για την διανοητική ιδιοκτησία, ο διαδικτυακός τζόγος, η διακίνηση των fake news, η σύγχρονη τρομοκρατία (μέσα από την ριζοσπαστικοποίηση, την ανάπτυξη των ακραίων ιδεολογιών, την ρητορική του μίσους), κα.
Όλες οι επίσημες εκθέσεις των αρχών αντιμετώπισης του Κυβερνοεγκλήματος (Cyber law Enforcement) και των διεθνών οργανισμών (ο OHE, το Συμβούλιο της Ευρώπης, η Ευρωπαική Ένωση, ο ΟΟΣΑ, η Παγκόσμια Τράπεζα, ASEAN, κα) καταγράφουν με ακρίβεια την αυξητική τάση των εγκλημάτων στον Κυβερνοχώρο και ταυτόχρονα αναδεικνύουν την αποτελεσματικών Κυβερνοεγκλήματος.
Η διαπίστωση της ανάγκης αυτής έχει γίνει αντιληπτή από τους διεθνείς δρώντες χρονικά λίγο μετά την ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών και για το λόγο αυτό έχουν υπάρξει και συνεχίζονται να υπάρχουν προσπάθειες, σε κρατικό και περιφερειακό επίπεδο, διαμόρφωσης κανονιστικού – θεσμικού πλαισίου.
Στην κατεύθυνση αυτή, ενδεικτικά αναφέρονται οι πρωτοβουλίες δημιουργίας κανόνων δικαίου, όπως η Σύμβαση για το Κυβερνοέγκλημα του Συμβουλίου της Ευρώπης (Cybercrime Convention of Council of Europe- CoE or Budapest Convention), η Σύμβαση για τα Φάρμακα που διακινούνται παράνομα στο διαδίκτυο (Medicrime Convention of CoE), οι πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της ρητορικής του μίσους (hate speech), ο Κανονισμός για την Προστασία των Προσωπικών Δεδομένων (General Data Protection Regulation – GPDR) στο πλαίσιο λειτουργίας της ΕΕ, με συνολική αποτύπωση (EUDPR).
Επιπλέον, στην ίδια οπτική κατεύθυνση προτεραιοποιείται η δημιουργία ικανών μηχανισμών αντιμετώπισης του Κυβερνοεγκλήματος (EC3- European Cybercrime Center) στο πλαίσιο της Europol, αλλά και της Eurojust (EJCN – European Judicial Cybercrime Network) σε δικαστικό επίπεδο, συμπληρωμένο από το αντίστοιχο μηχανισμό στο πλαίσιο της Interpolγια την εκτός της ΕΕ διεθνούς πραγματικότητας.
Η Σύμβαση του ΟΗΕ για το Κυβερνοέγκλημα (ή ακριβέστερα κατά του Κυβερνοεγκλήματος) έρχεται σήμερα όχι μόνο να συμπληρώσει αλλά να ολοκληρώσει αυτή την μερικώς προηγηθείσα συλλογική προσπάθεια των κρατικών και περιφερειακών οντοτήτων, με ένα χαρακτήρα καθολικό και οικουμενικό.
Ο βασικός λόγος που φτάσαμε στην σύμβαση αυτή είναι η ώριμη συνειδητοποίηση από όλα τα κράτη του πλανήτη που απαρτίζουν σήμερα τον Οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών, ότι τελικά ο Κυβερνοχώρος καθίσταται ένας χώρος παγκόσμιος, ζωτικού χαρακτήρα για ολόκληρη την ανθρωπότητα. Η καταπάτηση βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων περνά σήμερα από την φυσική στην εικονική πραγματικότητα, όπου ατομικοί και συλλογικοί δρώντες διαπράττουν πλέον σοβαρά εγκλήματα με την χρήση της εξελισσόμενης τεχνολογίας.
Οι ίδιοι εγκληματικοί δρώντες τροφοδοτούν την γκρίζα οικονομία, αυξάνουν την κοινωνικοοικονομική ανισότητα σε βάρος ευάλωτων ανθρώπων (παιδιά, ηλικιωμένα άτομα, γυναίκες, άτομα με αναπηρία, μετανάστες και πρόσφυγες, κα), συντηρούν την διαφθορά και εμποδίζουν τις κοινωνίες να ζήσουν ειρηνικά και να αναπτυχθούν επιτυγχάνοντας την ευημερία.
Για τον λόγο αυτό η Σύμβαση φιλοδοξεί να βοηθήσει τα κράτη μέλη στην εναρμόνιση του θεσμικού πλαισίου (με απλούς και κοινά αποδεκτούς κανόνες), στην δημιουργία ικανών μηχανισμών διεθνούς συνεργασίας [ανταλλαγής πληροφοριών, αμοιβαίας δικαστικής συνδρομής, τεχνικής βοήθειας και υποστήριξης σε σχέση με την εξιχνίαση των εγκλημάτων αυτών όπως χαρακτηριστική είναι η περίπτωση διαχείρισης των αποδεικτικών μέσων και πειστηρίων (e-evidence), την ανάπτυξη τεχνογνωσίας κι ανταλλαγής εξειδικευμένων γνώσεων].
Ωστόσο ο δρόμος μέχρι την ολοκλήρωση των σκοπών της Σύμβασης δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα, αφού δεν πρέπει να ξεχνούμε κι άλλες παραμέτρους όπως οι συσχετισμοί δυνάμεων (σε οικονομικό, πολιτικό και τεχνολογικό επίπεδο), τα αντικρουόμενα ενδεχομένως συμφέροντα δυνάμεων (όπως οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Ρωσία, η Ινδία, η ΕΕ, αλλά κι άλλων αναδυόμενων στον 21ο αιώνα δυνάμεων), που θα πρέπει να ξεπερνιούνται κάθε φορά για να προχωρήσει ουσιαστικά η συνεργασία. Η χώρα μας συμμετείχε από την πρώτη στιγμή στις διεργασίες για την συγκεκριμένη σύμβαση και συγκαταλέγεται ανάμεσα στις χώρες που πρώτες υπέγραψαν την συγκεκριμένη Σύμβαση, αυξάνοντας θετικά την διεθνή εικόνα της χώρας μας.
Ωστόσο για να ολοκληρώσει η χώρα μας την προσπάθεια αυτή θα πρέπει να κινηθεί με γρηγορότερους ρυθμούς σε μια σειρά από μέτρα που θα προετοιμάσουν καλύτερα και θα αυξήσουν την ικανότητα ανταπόκρισης και διαχείρισης των περιστατικών Κυβερνοεγκλημάτων που τελούνται σε βάρος ανθρώπων που ζουν στη χώρα μας. Συγκεκριμένα θα πρέπει να:
επικυρώσει από τη Βουλή τη Σύμβαση για τα φάρμακα που διακινούνται παράνομα στο διαδίκτυο
αναμορφώσει το ποινικό και δικονομικό πλαίσιο (καθιέρωση ειδικού εισαγγελέα για τα εγκλήματα στον Κυβερνοχώρο, εξειδίκευση δικαστών, καθιέρωση της άυλης δικογραφίας, επιτάχυνση της ψηφιοποίησης των δικαστηρίων, ενσωμάτωση εργαλείων όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη στην δικαστηριακή πρακτική, κα)
δημιουργήσει και ενισχύσει ένα πλαίσιο πρόληψης μέσα από την εκπαίδευση και την ανάπτυξη ψηφιακών ικανοτήτων για όλα τα άτομα και ιδιαίτερα αυτά που χαρακτηρίζονται ως ευάλωτα (με την αξιοποίηση εκπαιδευτικών κι ερευνητικών πόρων, ενεργοποίηση θεσμών όπως η τοπική αυτοδιοίκηση, τα επιμελητήρια, οι βιβλιοθήκες, η εκκλησία, κα).
Δημιουργία εθνικής στρατηγικής για μια κουλτούρα τεχνοηθικής (μέρος της βιοηθικής) υπηρετώντας το τρίπτυχο της αξιοκρατίας-διαφάνειας-δικαιοσύνης
Η σύμβαση του ΟΗΕ για το κυβερνοέγκλημα είναι μια ευκαιρία ακόμη τόσο για την χώρα μας όσο και για όλη την ανθρωπότητα να περιορίσουν τον αρνητικό αντίκτυπο της κακής χρήση της τεχνολογίας και να αυξήσουν την θετική και δημιουργική χρήση της με επίκεντρο τον άνθρωπο.
Κι αυτό δεν ενώνει μόνο τα έθνη – κράτη μέλη του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών αλλά όλους τους 8 ανθρώπους που θέλουν να χωρούν στον Κυβερνοχώρο με αξιοπρέπεια κι ελευθερία.
Δείτε παρακάτω το κείμενο μαζί με τις πηγές του σε pdf
[pdf-embedder url=”http://www.anixneuseis.gr/wp-content/uploads/2025/11/20251117-Η-Σύμβαση-του-ΟΗΕ-για-το-Κυβερνοέγκλημα-Μια-ευκαιρία-για-ουσιαστική-αντιμετώπιση-του-προβλήματος.pdf” title=”20251117 Η Σύμβαση του ΟΗΕ για το Κυβερνοέγκλημα Μια ευκαιρία για ουσιαστική αντιμετώπιση του προβλήματος”]
*Ο William Mallinson είναι πρώην Βρετανός διπλωμάτης και νυν συγγραφέας. Ανάμεσα στα έργα του περιλαμβάνονται τα «Cyprus: a Modern History» (Bloomsbury) και «Guicciardini, Geopolitics and Geohistory: Understanding Inter-State Relations» (Palgrave Macmillan).
Alexander Freund, DW Science
Edouard Husson
του Βενιαμίν Καρακωστάνογλου*
