Αρχική Blog Σελίδα 461

Στη Γαλλία, ένας αγρότης αυτοκτονεί κάθε δύο ημέρες

0

Ένας αγρότης κοντά στην Τουρ (Ίντρ-ε-Λουάρ) σχημάτισε, το 2017, τη λέξη Help («Βοήθεια») στο χωράφι του για να ευαισθητοποιήσει σχετικά με την αγροτική κρίση.
GUILLAUME SOUVANT / AFP

 Virginie Le Bris Fontier
διδάσκουσα-ερευνήτρια στη κοινωνιολογία, Πανεπιστήμιο Νότιας Βρετάνης (UBS)

Δήλωση διαφάνειας
Η Virginie Le Bris Fontier δεν εργάζεται για, δεν συμβουλεύει, δεν κατέχει μετοχές ούτε λαμβάνει χρηματοδότηση από καμία εταιρεία ή οργανισμό που θα μπορούσε να ωφεληθεί από αυτό το άρθρο, και δεν έχει γνωστοποιήσει καμία σχετική σχέση πέρα από την ακαδημαϊκή της θέση.

4 Δεκεμβρίου 2025

Δυσφορία στον αγρό: γιατί οι αγρότες διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο αυτοκτονίας;

Οι αγρότες, ιδίως οι άνδρες κάτω των 64 ετών, διατρέχουν πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο αυτοκτονίας από τον γενικό πληθυσμό. Πώς εξηγείται αυτό το φαινόμενο; Οι λόγοι είναι πολλοί: κανένας, από μόνος του, δεν εξηγεί τα πάντα. Οι οικονομικές πιέσεις παίζουν ρόλο, όπως και η έλλειψη πρόσβασης σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας και μια ορισμένη ανδρική κατασκευή του επαγγέλματος, η οποία καθιστά ακόμη δυσκολότερο το να ζητήσει κανείς βοήθεια.

Πίσω από τις βουκολικές εικόνες, η πραγματικότητα του αγροτικού κόσμου παραμένει συχνά σκληρή και μερικές φορές τραγική. Στη Γαλλία, ένας αγρότης αυτοκτονεί κάθε δύο ημέρες. Το 2016, 529 εκμεταλλευτές, ασφαλισμένοι στη Γεωργική Κοινωνική Αλληλεγγύη (MSA, το σύστημα κοινωνικής προστασίας των αγροτών), έβαλαν τέλος στη ζωή τους, ένας αριθμός που οι ειδικοί θεωρούν υποτιμημένο.

Γιατί αυτοί οι άνδρες και αυτές οι γυναίκες, που τρέφουν την κοινωνία, είναι τόσο ευάλωτοι απέναντι στον κίνδυνο αυτοκτονίας; Οι οικονομικές δυσκολίες παίζουν ρόλο, αλλά δεν εξηγούν, από μόνες τους, ένα τόσο μαζικό και διαχρονικό φαινόμενο: το 2015, η MSA κατέγραφε 604 αυτοκτονίες ανάμεσα στους δικαιούχους της, ενώ η Santé publique France κατέγραφε σχεδόν 300 αυτοκτονίες μεταξύ 2010 και 2011.

Σε κάθε περίπτωση, οι αγρότες ηλικίας 15 έως 64 ετών έχουν περίπου 46% μεγαλύτερο κίνδυνο να αυτοκτονήσουν σε σχέση με άλλες κοινωνικοεπαγγελματικές κατηγορίες, σύμφωνα με την έκθεση του 2025 της MSA. Η αγροτική αυτοκτονία αποκαλύπτει, επομένως, βαθιούς κοινωνικούς μηχανισμούς.

Η αγροτική αυτοκτονία, ένα κοινωνικό γεγονός
Από τον Εμίλ Ντιρκέμ (1897), η αυτοκτονία γίνεται αντιληπτή ως κοινωνικό γεγονός. Δεν εξαρτάται μόνο από την ατομική ψυχολογία, αλλά και από την κοινωνική ενσωμάτωση και τη συνοχή.

Άλλοτε συγκεντρωμένες στις πόλεις, οι αυτοκτονίες πλήττουν πλέον τον αγροτικό κόσμο, ο οποίος έχει αποδυναμωθεί από τις μεταμορφώσεις της αγροτικής εργασίας, τη μοναξιά και την ανεπαρκή μορφή των σημερινών συστημάτων αλληλεγγύης.

Η έκθεση του 2026 της MSA δείχνει ότι οι μη μισθωτοί αγρότες (για παράδειγμα οι αρχηγοί εκμεταλλεύσεων) είναι εκείνοι που παρουσιάζουν τον υψηλότερο υπερκίνδυνο αυτοκτονίας. Αυτός ο υπερκίνδυνος, περίπου 56,7%, είναι μεγαλύτερος τόσο από αυτόν των μισθωτών αγροτών (40%) όσο και από αυτόν του γενικού πληθυσμού.

Αυτοκτονίες ανά ταμεία της MSA το 2022. Έκθεση χρεώσεων και εσόδων της MSA 2025

Το φαινόμενο πλήττει ιδιαίτερα τους άνδρες μεταξύ 45 και 54 ετών και τους άνω των 65 ετών, με έντονες περιφερειακές ανισότητες. Τα ποσοστά αυτοκτονιών υψηλότερα από τον εθνικό μέσο όρο συγκεντρώνονται κυρίως σε αγροτικές και ημιαγροτικές περιοχές της Γαλλίας. Η MSA εντοπίζει αρκετές περιοχές ιδιαίτερα υψηλού κινδύνου, όπως η Βρετάνη και ευρύτερα η Αρμορική, η Δορδόνγη και το Λοτ-ε-Γκαρόν, το Πουατού, η Μαγιέν, η Ορν και η Σαρτ, το Λιμουζέν, καθώς και οι Σαράντ.

Οι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν την ηλικία, το φύλο (οι άνδρες είναι σχεδόν τρεις φορές πιο εκτεθειμένοι από τις γυναίκες), τις ψυχιατρικές ασθένειες και ένα προηγούμενο ιστορικό απόπειρας αυτοκτονίας κατά τα πέντε έτη που προηγούνται της πράξης.

Η αγροτική αυτοκτονία αποτελεί, συνεπώς, σύμπτωμα μιας κοινωνικής προέλευσης της οδύνης. Η αγροτική αυτοκτονία πρέπει να κατανοείται όχι μόνο ως ατομική οδύνη, αλλά και ως φαινόμενο διαμορφωμένο από συλλογικούς και δομικούς παράγοντες. Οι κανονικότητες που παρατηρούνται στην έκθεση στον υπερκίνδυνο (ηλικία, φύλο, τόπος κατοικίας, τομέας δραστηριότητας κ.λπ.) δείχνουν ότι πρόκειται για κοινωνικό γεγονός, του οποίου οι αιτίες είναι πρωτίστως κοινωνικές και συγκυριακές.

Παράγοντες κινδύνου αυτοκτονίας στους αγρότες ηλικίας 15 έως 64 ετών. Έκθεση χρεώσεων και εσόδων της MSA 2025

Η οδύνη αυτή δεν μπορεί να ανακουφιστεί αποκλειστικά μέσω ψυχολογικής βοήθειας. Η ανάλυση των διαδρομών φροντίδας δείχνει ότι ένα κυρίαρχο προφίλ, που αντιπροσωπεύει πάνω από τα τρία τέταρτα των αυτοκτονιών, αντιστοιχεί σε άτομα που είχαν ελάχιστη προσφυγή σε υπηρεσίες υγείας κατά το έτος που προηγήθηκε του θανάτου τους. Αν και οι αγροτικές περιοχές εμφανίζονται περισσότερο εκτεθειμένες σύμφωνα με την κλίμακα πυκνότητας του INSEE, οι στατιστικές αποκαλύπτουν εδώ ότι δεν υπάρχει καμία άμεση σχέση ανάμεσα στην προσβασιμότητα στην πρωτοβάθμια φροντίδα και την αυτοκτονία.

Έτσι, ο υπερκίνδυνος που παρατηρείται στις αγροτικές ζώνες δεν φαίνεται να συνδέεται με την πυκνότητα ή την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, αλλά παραπέμπει μάλλον σε άλλους κοινωνικούς προσδιοριστές. Είναι απαραίτητο να υπάρξει παρέμβαση στις συνθήκες που παράγουν αυτήν την οδύνη.

Ένας συνδυασμός αιτιών που αυξάνει τον κίνδυνο αυτοκτονίας

Το να μειώσει κανείς το φαινόμενο της αυτοκτονίας των αγροτών σε μία οικονομική κρίση θα ήταν λάθος. Οι κρίσεις του γάλακτος, της «τρελής αγελάδας» ή η αύξηση του κόστους μπορεί να πυροδοτήσουν περάσματα στην πράξη, αλλά δεν αποτελούν μοναδικές αιτίες. Ο κοινωνιολόγος Νικολά Ντεφονταίν έχει δείξει ότι κάθε κατάσταση συνδυάζει οικονομικούς, κοινωνικούς, συμβολικούς και βιογραφικούς παράγοντες.

 

Μεταξύ 2018 και 2021, η Βρετάνη δοκίμασε έναν μηχανισμό επαγγελματικής επανακατάρτισης για αγρότες που αντιμετώπιζαν δυσκολίες. Οι μαρτυρίες των ατόμων που επαναπροσδιορίστηκαν αναδεικνύουν ότι το να χάσει κανείς τη δραστηριότητά του σημαίνει να χάσει μια τεχνογνωσία, έναν κοινωνικό ρόλο και ένα νόημα στην καθημερινή του ζωή. Η επανακατάρτιση συνεπάγεται μια δύσκολη ανασύνθεση της ταυτότητας, συγκρίσιμη με ένα πένθος: πένθος μιας ιστορίας, ενός καθεστώτος, μιας κλήσης, κάποιες φορές ακόμη και ενός σχεδίου ζωής. Είναι ένα ζήτημα που εξερευνώ σε ένα άρθρο που θα δημοσιευθεί τον Δεκέμβριο του 2025 στο περιοδικό Paysans et Société, 2025/6, αριθ. 414.

Ένα επάγγελμα ακόμη συχνά δομημένο στο αρσενικό

Ο αγροτικός κόσμος παραμένει βαθιά σημαδεμένος από μια έμφυλη κατασκευή του επαγγέλματος. Ο άνδρας παραγωγός, δυνατός και σιωπηλός, συμβολίζει τον «καλό αγρότη». Το σωματικό θάρρος, η αντοχή και η απόλυτη αφοσίωση στην εκμετάλλευση ορίζουν αυτό το πρότυπο.

Ανήκει στη ηγεμονική αρρενωπότητα, κατά την έννοια της Raewyn Connell, η οποία αποδίδει αξία στη δύναμη, στην αυτοκυριαρχία και στην απόσταση απέναντι στην οδύνη. Η έμφυλη διαίρεση της εργασίας και η κληρονομική μεταβίβαση ενισχύουν αυτή την ανδρική ταυτότητα.

Οι αναπαραστάσεις αυτές επηρεάζουν άμεσα την ψυχική υγεία των αγροτών: το να ζητήσει κανείς βοήθεια, να ξεκουραστεί ή να αναγνωρίσει τη δυσφορία του μπορεί να θεωρηθεί αδυναμία ή προσβολή της επαγγελματικής τιμής. Η απονομή αξίας στην αυτονομία, κληρονομημένη από την αγροτική ανεξαρτησία, μπορεί έτσι να οδηγήσει σε άρνηση της ευαλωτότητας. Οι έμφυλες νόρμες παράγουν μια διαφοροποιημένη έκθεση στην οδύνη και στον κίνδυνο αυτοκτονίας. Η κατανόηση αυτής της έμφυλης διάστασης είναι ουσιώδης για κάθε πολιτική πρόληψης.

Η αγροτική αυτοκτονία είναι, συνεπώς, πολυπαραγοντική και μπορεί να γίνει κατανοητή μόνο εάν αρθρωθούν οι οικονομικές, κοινωνικές, πολιτισμικές και έμφυλες διαστάσεις του επαγγέλματος. Αποκαλύπτει λιγότερο ατομικές ευθραυστότητες και περισσότερο τις εντάσεις ενός επαγγελματικού και συμβολικού συστήματος σε κρίση.

Πώς να προληφθεί η αγροτική δυσφορία;

Οι τρέχουσες πολιτικές πρόληψης βασίζονται σε πολλούς άξονες:

  • την ευαισθητοποίηση και την κατάρτιση των αγροτών και των επαγγελματιών για την ανίχνευση της δυσφορίας·
  • την πρόσβαση σε ψυχολογική βοήθεια, μέσω τηλεφωνικών γραμμών υποστήριξης (Agri’écoute, μοναδικός αριθμός στη διάθεση των ασφαλισμένων της MSA σε μεγάλη δυσφορία, διαθέσιμος 24 ώρες το 24ωρο, επτά ημέρες την εβδομάδα), καθώς και μέσω συγκεκριμένων συνεδριών και συνοδευτικών υπηρεσιών·
  • την συλλογική πρόληψη, με δίκτυα αλληλοβοήθειας, ομάδες συζήτησης και τοπική υποστήριξη για τη μείωση της απομόνωσης.

Το πρόγραμμα Πρόληψης της Αγροτικής Δυσφορίας (PMEA) της MSA στοχεύει στη δομή και στον συντονισμό αυτών των δράσεων. Παρεμβαίνει ήδη από τα πρώτα σημάδια δυσκολίας και κινητοποιεί αγροτικούς φορείς, θεσμικούς εταίρους και επαγγελματίες υγείας.

Οι «φρουροί» (sentinelles), εθελοντές ή επαγγελματίες πρώτης γραμμής προερχόμενοι από τον αγροτικό κόσμο, διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στο σύστημα. Είναι αυτοί που εντοπίζουν τα σημάδια δυσφορίας, ακούν και κατευθύνουν τους αγρότες προς τις κατάλληλες δομές. Η εγγύτητά τους με τον χώρο επιτρέπει την παρέμβαση πριν από τη ρήξη. Αυτή η ανθρώπινη προσέγγιση, θεμελιωμένη στην αλληλεγγύη και ριζωμένη στην περιοχή, αποτελεί έναν πυλώνα της ψυχικής υγείας στο αγροτικό περιβάλλον.

Αλλά για να είναι πλήρως αποτελεσματικές αυτές οι δράσεις, είναι απαραίτητο να ληφθούν υπόψη οι εμπειρίες (συμπεριλαμβανομένων των δυσκολιών) που βιώνουν αυτοί οι φρουροί, οι οποίοι δεν είναι απαραίτητα ενεργοί στον αγροτικό τομέα. Μπορεί επίσης να πρόκειται για αγρότες συνταξιούχους ή για άλλους μη αγροτικούς παράγοντες της υπαίθρου, για παράδειγμα δημάρχους και γραμματείς κοινοτήτων, διασώστες, κτηνιάτρους κ.λπ. Πρέπει, επομένως, να καλυφθεί η ανάγκη τους για εκπαίδευση και υποστήριξη. Μεταξύ 2023 και 2024, ο αριθμός των φρουρών αυξήθηκε κατά 29%.

Μια τέτοια συστημική προσέγγιση, οργανωμένη γύρω από ένα πραγματικό οικοσύστημα πρόληψης της αγροτικής δυσφορίας (που συγκεντρώνει ένα δίκτυο τοπικών παραγόντων, επαγγελματιών υγείας, θεσμών και δημόσιων πολιτικών), αποτελεί βασική κατεύθυνση για την οικοδόμηση μιας στρατηγικής ψυχικής υγείας στο αγροτικό περιβάλλον, ικανής να ανταποκρίνεται στις ατομικές ευαλωτότητες ενώ ταυτόχρονα δρα επί των κοινωνικών και συλλογικών παραγόντων.

Lucía Caballero International Coordinator

Οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν θανατηφόρα βία σε φερόμενο πλοίο που διακινoύσε ναρκωτικά στη Βενεζουέλα

0

του Δημήτρη Τσαϊλά, Υποναυάρχου ε.α.

Οι πρόσφατες αναφορές σχετικά με τις ενέργειες των ΗΠΑ κατά φερόμενων ως εμπόρων ναρκωτικών στην Καραϊβική, και συγκεκριμένα οι ισχυρισμοί ότι οι επιζώντες μιας εχθρικής καταδίωξης με ναρκωτικά σκάφη ενδέχεται να έχουν στοχοποιηθεί με θανατηφόρα βία, έχουν προκαλέσει παγκόσμιο έλεγχο. Είτε αυτές οι αναφορές επιβεβαιωθούν τελικά είτε αποδειχθούν αβάσιμες, παρουσιάζουν μια σημαντική ευκαιρία να επιβεβαιωθούν τα στρατηγικά θεμελιώδη στοιχεία που καθοδηγούν την υπεύθυνη κρατική συμπεριφορά στη θάλασσα.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν απαράμιλλη ναυτική ικανότητα. Ωστόσο, δεν είναι μόνο η ικανότητα που καθορίζει την ηγεσία στη θάλασσα. Είναι η ικανότητα να τηρούνται οι αρχές που διατηρούν τη διεθνή εμπιστοσύνη. Οι ωκεανοί δεν αυτοκυβερνώνται. Βασίζονται σε κανόνες, έθιμα και ναυτικό δίκαιο, ιδιαίτερα στην υποχρέωση να βοηθιούνται άτομα που βρίσκονται σε κίνδυνο στη θάλασσα, ακόμη και όταν είναι εγκληματίες, ακόμη και όταν είναι αντίπαλοι. Αυτές οι αρχές αποτελούν το θεμέλιο της προβλέψιμης συμπεριφοράς για την παγκόσμια θαλάσσια σταθερότητα.

Η σημερινή διαμάχη έρχεται σε μια ευαίσθητη γεωπολιτική στιγμή. Η Βενεζουέλα παραμένει αποκλεισμένη σε μια κρίση διακυβέρνησης και νομιμότητας, πρόθυμη να εκμεταλλευτεί περιστατικά που παρουσιάζουν αρνητικά τις ενέργειες των ΗΠΑ. Εάν η Ουάσιγκτον θεωρηθεί ότι παραβιάζει τις καθιερωμένες ανθρωπιστικές υποχρεώσεις, ή ακόμα και αν φαίνεται αδιάφορη γι’ αυτές, κινδυνεύει να δώσει στο Καράκας ένα ισχυρό όπλο στον τομέα της πληροφόρησης. Για ένα καθεστώς που αντιμετωπίζει διεθνή απομόνωση, η κατηγορία για παράνομη βία των ΗΠΑ στη θάλασσα θα ήταν πολιτικά ανεκτίμητη.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το ζήτημα δεν μπορεί να θεωρηθεί απλώς ως ένα επιχειρησιακό ζήτημα. Η ναυτική συμπεριφορά, ιδίως από την κορυφαία ναυτική δύναμη στον κόσμο, αποτελεί στρατηγική επικοινωνία. Στέλνει ένα μήνυμα σε συμμάχους, ανταγωνιστές και αδέσμευτα κράτη. Η ασάφεια στους κανόνες εμπλοκής δεν περιπλέκει απλώς τη νομική ερμηνεία, θέτει σε κίνδυνο την αποτροπή και υπονομεύει την οικοδόμηση συνασπισμών.

Η συμπεριφορά βάσει αρχών είναι στρατηγική συμπεριφορά

Υπάρχει ένα διαρκές παράδοξο στις ναυτικές υποθέσεις. Η αυτοσυγκράτηση δεν είναι αδυναμία. Είναι δύναμη. Ένα ναυτικό που διασώζει τους επιζώντες ακόμη και όταν είναι εχθροί προβάλλει εμπιστοσύνη. Ένα ναυτικό που τους εγκαταλείπει ή τους στοχοποιεί προβάλλει ανασφάλεια. Η ανθρωπιστική παράδοση που αναγνωρίζουν όλοι οι ναυτικοί δεν υπάρχει από συναισθηματισμό. Υπάρχει επειδή, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, τα ναυτικά καταλάβαιναν ότι η προβλεψιμότητα και η αμοιβαιότητα μειώνουν την κλιμάκωση και προστατεύουν τη ζωή, ακόμη και κατά τη διάρκεια συγκρούσεων.

Μέσα από αυτό το πρίσμα, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να διαχειριστούν την αντίδρασή τους. Η σαφήνεια είναι πλέον απαραίτητη. Μια δημόσια επαναβεβαίωση των νόμιμων κανόνων εμπλοκής, ευθυγραμμισμένων με τους διεθνείς ναυτικούς κανόνες, δεν θα σηματοδοτούσε ευπάθεια. Αντίθετα, θα ενίσχυε τη θέση της Ουάσιγκτον, αρνούμενη στους αντιπάλους της περιθώριο ελιγμών στον διπλωματικό και επικοινωνιακό τομέα.

Τι χρειάζεται να γίνει

Προχωρώντας, αρκετά εποικοδομητικά βήματα θα ενισχύσουν την εμπιστοσύνη στη λήψη αποφάσεων στο θαλάσσιο τομέα χωρίς να μειώσουν την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα:

  1. Ρητή Διαφάνεια στους Κανόνες Εμπλοκής
    Η σαφής διατύπωση της επιτρεπόμενης χρήσης βίας, ιδίως όσον αφορά τη μεταχείριση των επιζώντων μετά την εχθροπραξία, θα προστάτευε τόσο τις δυνάμεις των ΗΠΑ όσο και τη διεθνή εμπιστοσύνη στην αποστολή τους.
  2. Επαναβεβαίωση του καθήκοντος παροχής βοήθειας στους επιζώντες
    Ανεξάρτητα από την εγκληματική δραστηριότητα, τα άτομα στη θάλασσα πρέπει πρώτα να αντιμετωπίζονται ως ανθρώπινα όντα. Μόλις διασωθούν, μπορούν να κρατηθούν ως ύποπτοι. Αυτή η ακολουθία είναι κεντρικής σημασίας για το ναυτικό δίκαιο και την επαγγελματική ταυτότητα των ναυτικών δυνάμεων παγκοσμίως.
  3. Συνεργασία με Περιφερειακούς Εταίρους και Συμμάχους
    Οι κοινές προσεγγίσεις για το θαλάσσιο έγκλημα επιτυγχάνουν μόνο όταν υποστηρίζονται από τις τοπικές κυβερνήσεις και τα διεθνή ενδιαφερόμενα μέρη. Η διαβούλευση χτίζει νομιμότητα που η βία από μόνη της δεν μπορεί να επιτύχει.
  4. Στρατηγική Επικοινωνία κατά της Εκμετάλλευσης
    Οι αντίπαλοι των ΗΠΑ, μεταξύ των οποίων κυριότερος είναι η κυβέρνηση της Βενεζουέλας, είναι έτοιμοι να εκμεταλλευτούν τα τρωτά σημεία της αφήγησης. Η προληπτική διαφάνεια μειώνει την αξία της προπαγάνδας.

Η νομιμότητα είναι ο πραγματικός πολλαπλασιαστής δύναμης

Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν χρειάζεται να βασίζονται στο δόγμα της μέγιστης βίας για να διατηρήσουν την υπεροχή τους στη θάλασσα. Απαιτούν το αντίθετο. Συνεπή ευθυγράμμιση μεταξύ των δυνατοτήτων τους και των αρχών τους. Τα ναυτικά σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων εκείνων της Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου, παρακολουθούν προσεκτικά όχι επειδή επιδιώκουν να κρίνουν την Ουάσιγκτον, αλλά επειδή βασίζονται στο παράδειγμά της.

Τελικά, δεν είναι η θανατηφόρα δράση που διατηρεί τη θαλάσσια τάξη, είναι η νόμιμη δράση. Τα παγκόσμια κοινά αγαθά παραμένουν σταθερά όχι μέσω του εξαναγκασμού, αλλά μέσω της αξιοπιστίας. Το μεγαλύτερο στρατηγικό πλεονέκτημα της Αμερικής δεν είναι οι στόλοι της. Είναι η πεποίθηση ότι αυτοί οι στόλοι λειτουργούν με ανθρωπιά, πειθαρχία και σαφήνεια σκοπού.

Μόνο όταν ο νόμος και η ισχύς είναι άρρηκτα συνδεδεμένες μπορεί μια ναυτική υπερδύναμη να ηγηθεί πραγματικά.

*Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Σήμερα είναι συνεργάτης και ερευνητής του Institute for National and International Security(INIS), του Strategy International (SI) και του Research Institute for European and American Studies (RIEAS).

 

 

20 ΧΡΟΝΙΑ “ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ”

0
του Παντελή Σαββίδη
Ο Καλαματιανός Ερωτικός Μετανάστης στη Θεσσαλονίκη Πέτρος Παπασαραντόπουλος έχει αφήσει το αποτύπωμά του στην μεταπολιτευτική ιστορία της πόλης.
Φοιτητής του Τμήματος Χημικών Μηχανικών του ΑΠΘ, κρατούσε την εμβληματική φοιτητική σελίδα της εφημερίδας ΄”Θεσσαλονίκη” με τα αρχικά Π.Π. (Πέτρος Παπασαραντόπουλος) Για την εποχή του, και για όσους τον γνώριζαν, ήταν ο γνωστός Πι.Πις.
Μάλλον στάθηκε τυχερός με το διαζύγιό του απο την εφημερίδα. Θα τον βοήθησε να δημιουργήσει τον Εκδοτικό Οίκο “Παρατηρητής” και παράλληλα το ραδιόφωνο “Παρατηρητής”.
Και τα δύο αποτελούν μέρος της ιστορίας της πόλης.
Ακολούθησε ο εκδοτικός οίκος Επίκεντρο ο οποίος γιορτάζει το άλλο Σάββατο, 13 Δεκεμβρίου, τα 20 χρόνια δημιουργίας του.
Αξίζει να πάμε στη γιορτή.
Ο Παπασαραντόπουλος δεν ήταν μια προσωπικότητα που περνούσε απαρατήρητη. Και δεν είχει, μόνο, φίλους.
Μέλος του Ρήγα Φεραίου απο τα μεταπολιτευτικά γενοφάσκια του αποτελούσε αιχμή της δεξιάς του πτέρυγας. Της πτέρυγας που ήρθε σε ρήξη με την αριστερή Β’ Πανελλαδική η οποία αποσχίστηκε απο τον βασικό κορμό της νεολαίας του ΚΚΕ εσ. Τα χρόνια που ακολούθησαν ήταν γοητευτικά.
Ό,τι και να λέμα σήμερα, όσο και να κατηγορούμε την μεταπολιτευτική νεολαία ότι εκφυλίστηκε, υπήρξε μια περίοδος που με την δράση της έδωσε νόημα και, μάλιστα, βαθύ στον δημόσιο διάλογο. Ήταν παρούσα στον δημόσιο χώρο με τρόπο και ένταση που σήμερα δεν μπορεί να τα διανοηθεί κανείς.
Θα μου πείτε άλλες εποχές, άλλα προτάγματα. Ναι, αλλά η ιστορία εκείνων των χρόνων δεν πέρασε χωρίς η νεολαία της να θελήσει να συμμετάσχει στα γεγονότα της. Τα σημάδεψε.
Ήταν μια εποχή παρεξηγημένη που σήμερα καταδικάζεται με ευκολία.
Μια εποχή στην οποία συνυπήρξαν άνθρωποι που έδωσαν το παρών στην Αντίσταση κατά των Γερμανών, στον Εμφύλιο, στην μετεμφυλιακή περίοδο, στην δεκαετία του 60, στον αντιδικτατορικό αγώνα και νέα παιδιά που άρχισαν να μπουσουλάνε πολιτικά μετά το 1974. Μια γοητευτική σύνθεση. Δεν θα ξαναυπάρξει.
Αξίζει να την θυμηθούμε.
Και εγώ τα πρώτα επαγγελματικά δημοσιογραφικά μου βήματα τα ξεκίνησα απο την ίδια εφημερίδα, την “Θεσσαλονίκη” και, μάλιστα, διαδέχθηκα στο ρεπορτάζ τον Παπασαραντόπουλο. Κρατούσα την ίδια σελίδα.
Ήταν, ακόμη, η εποχή που ΟΛΟΙ στο Πανεπιστήμιο είχαν υπο μάλης ΜΟΝΟ την εφημερίδα “Θεσσαλονίκη”.
Αργότερα, άρχισε δειλά δειλά να εμφανίζεται στον πανεπιστημιακό χώρο και η “Ελευθεροτυπία” αλλά η “Θεσσαλονίκη” κρατούσε με διαφορά τα πρωτεία. Και ποιός δεν πέρασε απο το φημισμένο “δωματιάκι¨της.
Τα είχε όλα η εφημερίδα. Όσα σήμερα αναζητά ο φοιτητής στο διαδίκτυο για τις σπουδές του στο ΑΠΘ, τα είχε τότε με τον τρόπο της. Και αξίζει να θυμηθούμε την ηγετική τετρανδρία της: Κούρτης, Πεκλάρης, Μυλαράκης, Ρεπανάς.
Και, φυσικά, μέσα απο τις στήλες της γινόταν και η αντιπαράθεση των φοιτητικών παρατάξεων και των κομματικών νεολαιών.
Ο Παπασαραντόπουλος συνέβαλε στην καθιέρωση αυτής της μορφής στη σελίδα.
Θα πάω, λοιπόν, το Σάββατο 13 Δεκεμβρίου στην εκδήλωση στις 5μμ στην Πλατεία Ναυαρίνου για να θυμηθώ όλα αυτά και ελπίζω να σας δω και εσας. Κρατώντας ένα ποτήρι κρασί να θυμηθούμε την γενιά μας στα νιάτα της.
Εύχομαι μακροημέρευση και στον Πέτρο Παπασαραντόπουλο και στην προσπάθεια που κάνει.
ΥΓ: σε πολλές απο τις θέσεις του διαφωνώ μαζί του. Αλλά αυτό δεν έχει καμιά σημασία. Σημασία έχει ότι η ζωή προχωρά μέσα απο τις αντιθέσεις και τις αντιπαραθέσεις.
Αυτό της δίνει νόημα. Αυτή είναι η κινητήρια δύναμη της ιστορίας.

ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΔΙΗΜΕΡΙΔΟΣ ΠΟΥ ΔΙΕΞΗΧΘΗ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ 1 & 2 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2025 ΣΤΗΝ «ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΚΡΗΤΗΣ» ΣΤΟ ΚΟΛΥΜΠΑΡΙ ΣΤΑ ΧΑΝΙΑ

0
OLYMPUS DIGITAL CAMERA

τού Θρασύβουλου Τσουχλαράκη

Υπ. Διδάκτορος Πανεπιστημίου Κρήτης


Το Σαββατοκύριακο 1 και 2 Νοεμβρίου 2025

πραγματοποιήθηκε  στο  συνεδριακό κέντρο  τής

«Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης», στο Κολυμπάρι Χανίων, διεπιστημονική διημερίδα με τίτλο: Στρατηγικές και επιδραστικότητα σε τομείς τής ελληνικής διπλωματίας – Ο ρόλος τής Κρήτης – και υπότιτλος: Εκκλησία, αθλητισμός, πολιτισμός και γεωπολιτική με ήθος, γνώση και πρόβλεψη, για πρόοδο και ετοιμότητα. Η διοργάνωση κατανεμήθηκε σε τέσσερις συνεδρίες διπλωματίας, με θεματικό περιεχόμενο αντίστοιχο τού υποτίτλου, ενώ παρουσιάστηκε και αναλύθηκε ένα πλήθος επίκαιρων και διαχρονικών ζητημάτων. Στόχος ήταν η ενημέρωση, ο προβληματισμός και ο συμπερασματικός αναστοχασμός τού κοινού, μέσω τής έγκυρης πληροφόρησής του από τούς εισηγητές τής διημερίδος, οι περισσότεροι από τούς οποίους ήταν διακεκριμένοι επιστήμονες, συγγραφείς, εκδότες και μελετητές – ερευνητές, όπως διαφαίνεται από το αναλυτικό πρόγραμμα τού διημέρου. Αξίζει, ιδιαιτέρως, να αναφερθεί ότι στο

πλαίσιο των δημοκρατικών εργασιών τής διοργάνωσης, δόθηκε η δυνατότητα στο κοινό να συζητήσει επανειλημμένως και εκτενώς με τούς εισηγητές, απευθύνοντάς τους ερωτήσεις – απορίες, ανά περίσταση.

Η Επιστημονική και Οργανωτική Επιτροπή τής Διοργάνωσης ήταν:

Πρόεδρος: Νικόλαος Γιαννόπουλος, Αντιστράτηγος Ε.Α., Διδάκτωρ τού Ε.Κ.Π.Α. Α΄ Αντιπρόεδρος: Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Κισσάμου & Σελίνου, Αμφιλόχιος Β΄ Αντιπρόεδρος: Χρήστος Κόλλιας Λέκτορας Τ.Ε.Φ.Α.Α. τού Ε.Κ.Π.Α.

Γραμματέας οργάνωσης & συντονισμού: Θρασύβουλος Τσουχλαράκης, Υπ. Διδάκτωρ Ιστορικο-πολιτισμολογικών Επιστημών Πανεπιστημίου Κρήτης

Μέλος: Νικόλαος Ταμουρίδης, Αντιστράτηγος Ε.Α., Α΄ Επίτιμος Υπαρχηγός Γ.Ε.Σ.

Μέλος: Δρ Κωνσταντίνος Ζορμπάς, Διευθυντής «Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης»

Μέλος: π. Γεώργιος Πατεδάκης, Εφημέριος Ι.Ν. Αγίων Αναργύρων Χανίων, Υπ. Διδάκτωρ Θεολογικής Σχολής Ε.Κ.Π.Α.

Μέλος: Γεώργιος Καλαϊτζίδης, Καθηγητής Φυσικής Αγωγής

Μέλος: Ιωάννης Θεμ. Τσουχλαράκης, Πολιτισμολόγος, Συγγραφέας

Η εναρκτήρια ομιλία πραγματοποιήθηκε από τόν Περικλή Νεάρχου, Πρέσβη ε.τ. με τίτλο:

«Ο καθοριστικός στρατηγικός ρόλος τής Κρήτης στην Ανατολική Μεσόγειο».

Α΄ Συνεδρία: Αθλητική Διπλωματία

 

Στην Α΄ Συνεδρία, με συντονιστή το Γεώργιο Καλαϊτζίδη, Καθηγητή Φ.Α. διατυπώθηκαν πτυχές τής αθλητικής διπλωματίας μέσα από προϊστορικό και ιστορικό πλαίσιο, στοχοθεσία, αλλά και άσκηση εφαρμογής.

Ο Λέκτορας Τ.Ε.Φ.Α.Α. τού Ε.Κ.Π.Α. και τ. Ομοσπονδιακός Προπονητής Εθνικών Ομάδων των Ολυμπιακών Αθλημάτων τής Ελευθέρας και Ελληνορωμαϊκής Πάλης, Χρήστος Κόλλιας προσέγγισε τη μυστική δυναμική τού αθλητισμού με τήν αξιοποίηση ενός ιστορικού, αθλητικο- θεωρητικού και παραστατικού πλαισίου.

Η Καθηγήτρια Φ.Α., Βασιλική Ερηνάκη, έκανε λόγο με τη χρήση σημαντικών, χαρακτηριστικών παραδειγμάτων για τη σημασία τής αθλητικής πράξεως ως διεθνή γλώσσα με πρωτεύοντα ρόλο.

Ο Υπ. Διδάκτορας τού Πανεπιστημίου              Θεσσαλίας, Ιπποκράτης Μανουδάκης, κατέθεσε πρόταση που εξέτασε τήν αθλητική διπλωματία μέσα από τη δυναμική τής άμιλλας ως γέφυρα επικοινωνίας, αξιοποιώντας σημαντικά και χαρακτηριστικά παραδείγματα.

Μέσω τής Α΄ Συνεδρίας αναδείχθηκε ότι για εμάς τούς Έλληνες η αθλητική διπλωματία αποτελεί ένα πεδίο μείζονος σημασίας. Διατυπώθηκε ότι, οι μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις, οι οποίες λαμβάνουν χώρα ανά τακτά χρονικά διαστήματα χρησιμοποιούνται για να ενισχύσουν το κοινό αίσθημα ανάμεσα σε διαφορετικές χώρες και συνάμα ν’ αναδείξουν τίς σχέσεις τους. Διαπιστώθηκε ότι, η αθλητική διπλωματία διακρίνεται για τήν προοπτική της στη διαμόρφωση, αλλά και  στην  προώθηση  μίας  θετικής

εικόνος για το «φαινόμενο τού αθλητισμού» και κατ’ επέκταση τού «ολυμπιακού πνεύματος και τού ευ αγωνίζεσθε» με συνέπεια τήν τήρηση τής «εκεχειρίας», κάτι που σήμερα μεθοδευμένα προσβάλλεται διεθνώς. Καταδείχθηκε ότι μέσω τής υιοθέτησης τής αθλητικής διπλωματίας διαφορετικές χώρες δύνανται να αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και να προωθούν δραστηριότητες σε οικονομικό, πολιτικό και πολιτιστικό επίπεδο, αφού ο αθλητισμός παραδοσιακά έχει χρησιμοποιηθεί για ν’ αναπτυχθεί ένας σημαντικός, δημόσιος διάλογος μεταξύ χωρών και συγχρόνως να υπάρξει μία προσέγγιση στις κοινωνίες τους. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος για τόν οποίον ο αθλητισμός αξιοποιείται και χρησιμοποιείται, προκειμένου να δομηθούν δημόσιες σχέσεις, με στοχοθεσία, αλλά και για να δημιουργηθεί μία υψηλού επιπέδου διπλωματία. Επιδιώχθηκε επίσης να αναλυθούν ορισμένα κρίσιμα στοιχεία σχετικά με τήν αθλητική διπλωματία και το σημερινό, διπλωματικό περιβάλλον. Ειδικότερα, πραγματοποιήθηκε προσπάθεια, έτσι ώστε να δοθεί έμφαση στον τρόπο χρήσεως τής έννοιας, τής αθλητικής

 

διπλωματίας, στο πλαίσιο τής δημόσιας διπλωματίας, καθώς και στην ανάπτυξη τού αθλητισμού ως ευεργετικό αγαθό. Τέλος θεωρήθηκε ότι, η αθλητική διπλωματία δύναται, να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διευθέτηση των διακρατικών συγκρούσεων, συμβάλλοντας με αυτόν τόν τρόπο στην ταχεία επίλυση των δυσεπίλυτων προβλημάτων τους και συνάμα ότι ο αθλητισμός θα μπορούσε να αποτελέσει μία ουσιαστική, προπαρασκευαστική γέφυρα για τη διεθνή επικοινωνία ανάμεσα σε διαφορετικές χώρες.

Β΄ Συνεδρία: Εκκλησιαστική Διπλωματία

Στην Β΄ Συνεδρία, με συντονιστή τόν π. Μελέτιο Κουράκλη, Πανοσιολογιότατο Αρχιμανδρίτη, Διευθυντή τού Σώματος Στρατιωτικών Ιερέων, τού Γ.Ε.Ε.Θ.Α. αναπτύχθηκαν ζητήματα, ρόλοι και στάσεις τής ελληνορθοδόξου, εκκλησιαστικής διπλωματίας.

Ο Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Φώτιος Μπαμπάνης ανέπτυξε τα πλεονεκτήματα, που

δύνανται, να διαφανούν με τήν παύση των διχαστικών φαινομένων στον ελληνορθόδοξο κόσμο και τήν ενίσχυση τής πλευράς τής αξιακής, ανθρωποκεντρικής συνειδήσεως.

Ο Διευθυντής τής «Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης», Δρ Κωνσταντίνος Ζορμπάς ανακοίνωσε το πλαίσιο τής ασκήσεως τής εκκλησιαστικής διπλωματίας, που εφαρμόζει η εν λόγω Ακαδημία.

Ο Πανοσιολογιότατος Αρχιμανδρίτης Διευθυντής, τού Σώματος Στρατιωτικών

Ιερέων, τού Γ.Ε.Ε.Θ.Α. π. Μελέτιος Κουράκλης ανέλυσε τα αποτελέσματα τού ρόλου, τού εκ Κρήτης Ιεράρχου, Μελετίου Μεταξάκη, ως χαρακτηριστικό παράδειγμα στρατηγικής εγρήγορσης και διπλωματικής οξυδέρκειας.

Ο Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Διδάκτωρ τού Παντείου Πανεπιστημίου και τ. Δήμαρχος Ηλιούπολης, Θεόδωρος Γεωργάκης ανέπτυξε το θεωρητικό πλαίσιο τής εκκλησιαστικής, θρησκευτικής, ελληνορθοδόξου διπλωματίας.

Ο Εφημέριος τού Ι.Ν. των Αγίων Αναργύρων και Υπ. Διδάκτορας τής Θεολογικής Σχολής τού Ε.Κ.Π.Α. π. Γεώργιος Πατεδάκης παρουσίασε το διαχρονικό ρόλο τού Όρους Σινά για τόν ελληνισμό, τη γεωπολιτική-γεωστρατηγική του αξία και τήν ιστορική του σχέση με τήν Κρήτη.

Η Β΄ Συνεδρία ανέδειξε ότι η θρησκευτική και ελληνορθοδόξος/εκκλησιαστική διπλωματία επιβάλλει χάραξη θέσεων και προτάσεων σε μια εποχή, που τα ελληνορθόδοξα ζητήματα ευρίσκονται στο ύψιστο επίπεδο τής επικαιρότητος, καθώς και τού πολιτικού και τού διπλωματικού ενδιαφέροντος. Διεφάνη ακόμη ότι η άσκηση τής θρησκευτικής και ελληνορθοδόξου /εκκλησιαστικής διπλωματίας αποτελεί επιτακτική ανάγκη των σημερινών πολιτικών διαθέσεων σε μια εποχή που το μεταναστευτικό θέμα, η στάση τής Αιγύπτου έναντι τής ιστορικής, ελληνορθοδόξου Ι.Μ. τής Αγ. Αικατερίνης, στο Σινά, οι συνεχείς παράλογες απαιτήσεις τής Τουρκίας, η παράνομη και μεθοδευμένη εγκατάσταση προσφύγων και μεταναστών στη χώρα μας, αλλά και η επεκτατική πολιτική χωρών, μέσω τού ισλάμ επιβάλλεται να απασχολεί συνεχώς, ιδίως το σημερινό, πολιτικό προσωπικό τής χώρας μας, διότι βαίνουμε σε μια εποχή που κάποιοι -εκ τού εν λόγω προσωπικού- επιθυμούν διακαώς τήν αναθεώρηση τού συντάγματος και συγκεκριμένα το επίμαχο άρθρο, στο οποίο αναφέρονται θρησκειολογικά θέματα, ενώ ταυτόχρονα αδιαφορούν πλήρως και μεθοδικά για το δημογραφικό μαρασμό τής πατρίδος μας. Επισημάνθηκε ακόμη ότι, η θρησκευτική, ελληνορθόδοξος/εκκλησιαστική διπλωματία τής Ελλάδος στοχεύει στην προστασία τής εν λόγω παραδόσεως, στην αδιατάρακτη,

 

ελληνική ταυτότητα, αλλά και τήν ενίσχυση τής γεωπολιτικής θέσεως τής χώρας μας. Διατυπώθηκε επίσης ότι η μεθοδική και τεκμηριωμένη υποστήριξη των Πατριαρχείων: α)Κωνσταντινουπόλεως, β)Αλεξανδρείας και Αφρικής, γ)Ιεροσολύμων και δ)τής Ιεράς Μονής τού Σινά πρέπει ν’ αποτελούν για το ελληνικό, πολιτικό προσωπικό ζητήματα μείζονος, ζωτικής σημασίας, ενώ επιβάλλεται να επιδιώκει -αυτό- στη διατήρηση τής ιστορικής παρουσίας τής Ελλάδος, προωθώντας τήν πολιτισμική και θρησκευτική της κληρονομιά στις εν λόγω κρίσιμες περιοχές. Τέλος στο πλαίσιο των προτάσεων που ανακοινώθηκαν τονίστηκε η αναγκαιότητα άμεσων ενεργειών όπως η αποστολή κληρικών στη Μέση Ανατολή, Αφρική και τη γειτνιάζουσα Τουρκία, προκειμένου να ενισχυθεί ο ρόλος τής χώρας μας σε οποιαδήποτε άλλη διείσδυση, ισχυροποιόντας ταυτόχρονα τη σημασία τής Ορθοδοξίας ως ευεργετικού άξονος πολιτισμικής διπλωματίας, αλλά και ως προσόν υπεροχής.

Γ΄ Συνεδρία: Πολιτισμική Διπλωματία

Στη Γ΄ Συνεδρία, με συντονιστή τόν Ιωάννη Θεμ. Τσουχλαράκη, Πολιτισμολόγο-Συγγραφέα, προτάθηκαν θέσεις, που αναδεικνύουν ρόλους, προκλήσεις και πτυχές τής πολιτισμικής διπλωματίας.

Η Ομότιμος καθηγήτρια τού Ε.Κ.Π.Α., Μαρία Τζάνη, πραγματοποίησε εννοιολογική αποσαφήνιση τής διπλωματίας, αλλά και τού ρόλου της ως αντικειμένου μείζονος σημασίας με τήν αξιοποίηση τής στατηγικής και τής εγρήγορσης.

Η Ομότιμος καθηγήτρια τού Ε.Κ.Π.Α., Μαρία Τζάνη, διάβασε επίσης τήν πρόταση τού απόντος ερευνητού Γεωργίου Λεκάκη, όπου σχετιζόταν με το πανάρχαιο ελληνικό όνομα τής Γαύδου και τήν πανάρχαια ελληνικότητά της.

Ο Διδάκτωρ τού Παντείου Πανεπιστημίου, οθωμανολόγος, νομικός, Δημήτριος Σταθακόπουλος, αναφέρθηκε στον ιστορικό, γεωπολιτικό και διπλωματικό ρόλο τής Κρήτης στην ελληνική, εξωτερική πολιτική.

Ο Διδάκτωρ Πολιτιστικής Διπλωματίας, Πέτρος Καψάσκης, ανέλυσε τήν κοινωνία των πολιτών και τίς εναλλακτικές μορφές επιρροής στην άσκηση τής εξωτερικής πολιτικής.

Ο Υπ. Διδάκτωρ Ιστορικών & Πολιτισμολογικών Επιστημών τού Πανεπιστημίου Κρήτης, Θρασύβουλος Τσουχλαράκης, υποστήριξε στο πλαίσιο τής προωθητικής, περιηγητικής/τουριστικής ανάδειξης και διπλωματίας με τη χρήση των επιχώριων, ιστορικο- λαογραφικών τεκμηρίων τη νοθευμένη ονομαστική ταυτότητα των «Όρμων τού Στεφάνου» Ακρωτηρίου -που κείνται παρά τού χωρίου Χωρδακίου Ακρωτηρίου Χανίων- με τήν ανοχή των θεσμικών αρχών τού Δήμου Χανίων και τής Περιφερειακής Ενότητος Χανίων στην παραπληροφόρηση που γενικότερα επικρατεί. Αυτή η στάση τους έχει ως συνέπεια ο εν λόγω τουριστικός προορισμός να ονοματοδοτείται σήμερα «Σεϊτάν Λιμάνια» αντί τής γνήσιας ονομασίας του, που γνωρίζουν όλοι οι κάτοικοι τού χωρίου Χωρδακίου Ακρωτηρίου Χανίων και που δεν είναι άλλη από τούς «Όρμους τού Στεφάνου».

Η Διπλωματικός Σύμβουλος Πολιτιστικής Συνεργασίας Υπουργείου Εξωτερικών και Αντιπρόεδρος Ελληνικού Συλλόγου «Μαρία Κάλλας-Μουσείο Μ. Κάλλας», Ρούλα Φρούση παρουσίασε τη συσχέτιση επιχειρηματικότητας και εθνικής προσφοράς μέσα από το περίφημο παράδειγμα: «Πρόδρομος Εμφιετζόγλου».

Ο Καθηγητής Αγγλικής και Ελληνικής Φιλολογίας, Παναγιώτης Τερπάνδρου Ζαχαρίου, περιέγραψε τήν εννοιολογική επίδραση τής ελληνικής γλώσσης στην εθνική συνείδηση, ως όπλο κατά τού εκβαρβαρισμού των καιρών μας, ενώ υπογράμμισε ότι η αναγνώριση και ο ρόλος τής ελληνικής γλώσσης αποτελεί ζήτημα μείζονος διεθνούς σημασίας.

Ο Πολιτισμολόγος-Συγγραφέας, Ιωάννης Θεμ. Τσουχλαράκης, επεσήμανε και παρουσίασε μετά σημαντικών, εποπτικών τεκμηρίων τήν πολιτιστική διπλωματία, τού πλαισίου τής κρητικής ιστορικο-λαογραφικής κληρονομιάς, αναδεικνύοντας το σωστό τρόπο αξιοποίησης αυτής, προβάλλοντας ευστόχως «κρητικά αντιπαραδείγματα».

 

Η Γ΄ Συνεδρία ανέλυσε ότι η πολιτιστική διπλωματία καλύπτει το σύνολο των τρόπων, με τούς οποίους το κράτος ή η κοινωνία ή μία ομάδα φορέων δύνανται ν’ ασκήσουν εκπαιδευτική ή εξωτερική πολιτική μέσω τού πολιτισμού. Σημείο συνάντησης των διεθνών σχέσεων, τού πολιτισμού και τού τουρισμού, αποτελεί η εν λόγω διπλωματία, -και όχι τρόπος υποκατάστασής τους- η οποία είναι ένα νέο πεδίο, όπου συναντώνται τα στοιχεία τής ιστορίας, τής θεωρίας τού πολιτισμού, των ιδεών και τής επικοινωνίας. Διατυπώθηκε ακόμη πως ο πολιτισμός μιας χώρας, όπως τής πατρίδος μας, αποτελεί προνομιακό όχημα προώθησης τής εικόνας και των θέσεών της, ενώ η σοβαρή και τεκμηριωμένη ενασχόληση και προσέγγιση με το εν λόγω επιστημονικό πεδίο είναι άκρως απαραίτητη. Εν προκειμένω διαπιστώθηκε ότι απαιτείται ο δέον σεβασμός στον άνθρωπο και -τη ψυχή τού δημιουργηθέντος πολιτισμού- ενώ επιβάλλεται να αντιληφθούμε ότι οποιαδήποτε μορφής διπλωματία, καθώς και η πολιτιστική, ενέχει ευφυή και οργανωμένο διάλογο με τήν άλλη πλευρά, αξιοποιώντας δομημένα τεκμήρια. Τονίσθηκε ότι η πολιτιστική διπλωματία, αποτελεί ένα θεμελιώδη μηχανισμό ήπιας ισχύος, μέσω τού οποίου ένα κράτος προβάλλει τήν πολιτιστική του ταυτότητα στο διεθνές σύστημα με στόχο τη δημιουργία θετικών εντυπώσεων, τη σύναψη διαλόγου και τη διαμόρφωση ισχυρών δεσμών με άλλους λαούς. Στην περίπτωση τής πατρίδος μας, διατυπώθηκε ότι η αξιοποίηση τού πλούσιου, πολιτιστικού αποθέματος, από τήν αρχαία κληρονομιά μέχρι τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία, δύναται να ενισχύσει τήν εικόνα τής χώρας μας ως φορέα ουσιαστικών αξιών όπως η δημοκρατία, η ελευθερία λόγου και πνεύματος και η ειρήνη. Επισημάνθηκε ότι μέσω τής ιστορίας μας, τής πλούσιας λαογραφίας μας, τών ουσιαστικών και ειλικρινών, πολιτιστικών, κοινωνικο- ανθρωπολογικών και εποπτικών τεκμηρίων, ανταλλαγών, διεθνών εκθέσεων, συναντήσεων και συνεργασιών με μουσεία και πολιτιστικά ιδρύματα, καθώς και η τεκμηρίωση ανάδειξη, προώθηση και προβολή εθνολογικών κληρονομημάτων μείζονος σημασίας, δίδουν τη δυνατότητα στη χώρα μας να αναδειχθεί ως γέφυρα πολιτισμών και ανθρωποκεντρικών ενεργειών και εκβάσεων, ενισχύοντας το κύρος και τήν επιρροή της σε διεθνές επίπεδο, αρκεί να αξιοποιούνται εποικοδομητικά τα ικανά και αναγκαία εργαλεία. Τέλος υπογραμμίσθηκε ότι η αναγνώριση και ο ρόλος τής ελληνικής γλώσσης, μέσω τής καθιερώσεως τής «Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας» αποτελεί ένα σημαντικότατο βήμα στην προβολή τής πολιτιστικής κληρονομιάς τής Ελλάδος, καθώς και τής διαρκούς συμβολής της στον παγκόσμιο πολιτισμό. Ωστόσο, για να έχει ουσιαστική και διαρκή επιρροή, αυτή η απόφαση, επιβάλλεται να συνοδεύεται από στρατηγικές ενέργειες, οι οποίες θα ενισχύουν τήν πολιτιστική διπλωματία τής πατρίδος μας. Η Ελλάς, εκμεταλλευόμενη τήν ιστορική και πολιτιστική της κληρονομιά, δύναται ν’ αξιοποιεί τη χρήση τεχνικών ήπιας ισχύος, με στόχο τήν ανάδειξη τής γλώσσης της και τού πολιτισμού της ως εργαλεία εξωτερικής πολιτικής, ενισχύοντας έτσι τη θέση της στο διεθνές περιβάλλον. Η σύγχρονη εποχή απαιτεί δυναμική και συντονισμένη δράση για τήν αξιοποίηση τής ήπιας ισχύος, ώστε η Ελλάς να καταστεί ενεργός και σεβαστός παίκτης στην παγκόσμια, διπλωματική σκηνή.

Δ΄ Συνεδρία: Γεωπολιτική και Γεωστρατηγική Διπλωματία

Στη Δ΄ Συνεδρία, με συντονιστή τόν Νικόλαο Γιαννόπουλο, Αντιστράτηγο ε.α. και Διδάκτορα Ε.Κ.Π.Α., αναδείχθηκαν οι σύγχρονες προκλήσεις τής ελληνικής, εξωτερικής πολιτικής και ο κομβικός ρόλος τής Κρήτης στο περιφερειακό σύστημα ασφάλειας.

Ο πρέσβης ε.τ. Γεώργιος Αϋφαντής τόνισε τήν ανάγκη ανασχεδιασμού τής εξωτερικής πολιτικής με στόχο τήν προστασία τού εθνικού πλούτου στη στεριά και στη θάλασσα και υπογράμμισε τήν αξία τής επιλογής διπλωματών με υψηλό αίσθημα ευθύνης προς τήν πατρίδα.

Ο Νικόλαος Γιαννόπουλος παρουσίασε τήν Κρήτη ως γεωστρατηγική πλατφόρμα, που συνδυάζει κλασική αποτροπή με πολυδιάστατες μορφές ασφάλειας και δικτύων συνεργασίας, στο πλαίσιο ΝΑΤΟ, Ευρωπαϊκής Ένωσης και διμερών συμφωνιών.

 

Ο Ταξίαρχος ε.α. και Διδάκτορας τού Παντείου Πανεπιστημίου, Γεώργιος Ανεψιού επισήμανε τήν ανάγκη έμπρακτης εφαρμογής τού διεθνούς δικαίου στο Αιγαίο απέναντι στις αμφισβητήσεις τού νομικού καθεστώτος.

Ο Αντιστράτηγος ε.α. Ιωάννης Μπαλτζώης ανέδειξε τη μοναδική γεωπολιτική αξία τής Κρήτης, επισημαίνοντας τόν έλεγχο κρίσιμων θαλασσίων διαύλων.

Ο αναπληρωτής καθηγητής Βασίλειος Γραμματίκας τού Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης ανέλυσε τη μετάβαση από μονοπολικές σε πολυπολικές στρατηγικές και τήν εργαλειοποίηση των δικαιωμάτων στο διεθνές πεδίο.

Ο γεωπολιτικός και γεωστρατηγικός αναλυτής Σάββας Καλεντερίδης παρουσίασε τίς εξελίξεις στη Συρία και τίς επιπτώσεις τής νέας αρχιτεκτονικής ασφάλειας στη Μέση Ανατολή για Ελλάδα και Κύπρο.

Ο δημοσιογράφος Παντελής Σαββίδης περιέγραψε τήν Κρήτη ως πολυστρωματικό κόμβο πληροφοριών και ισχύος στο διεθνές, γεωπολιτικό περιβάλλον.

Ο οικονομολόγος Ιωάννης Καραμολέγκος επικεντρώθηκε στη θαλάσσια διάσταση τής ελληνικής διπλωματίας και στην ανάγκη θεσμικής ενίσχυσης τής ναυτικής ασφάλειας.

Ο δικηγόρος Φώτιος Μπαμπάνης υπογράμμισε τη σημασία οριοθέτησης Ελλάδας και Κύπρου και τήν προώθηση διακρατικής συμφωνίας Ελλάδος και Ισραήλ στον αμυντικό και ενεργειακό τομέα.

Η Δ΄ Συνεδρία βάσει των εγκρίτων, γραπτών διατυπώσεων τού Νικολάου Γιαννόπουλου ανέδειξε με συστηματικό τρόπο, ότι η Κρήτη λειτουργεί ως κόμβος, όπου συναντώνται γεωπολιτικές στοχεύσεις, το διεθνές δίκαιο και η αμυντική διπλωματία. Η γεωγραφική της θέση τη φέρνει στο επίκεντρο θαλασσίων οδών, ενεργειακών διαδρομών και περιφερειακών ισορροπιών, άρα επηρεάζει άμεσα επιλογές αποτροπής, συνεργασίας και διαχείρισης κρίσεων. Η προσήλωση σε κανόνες δικαίου, ιδίως σε ζητήματα θαλάσσιας δικαιοδοσίας και ασφάλειας ναυσιπλοΐας, καθίσταται πρακτικό εργαλείο άσκησης πολιτικής και όχι αφηρημένη αρχή. Η αμυντική διάσταση, με έμφαση στη δια-λειτουργικότητα, στην επιτήρηση κρίσιμων υποδομών και στη διασύνδεση με ευρωπαϊκά και συμμαχικά πλαίσια, ενισχύει τήν αξιοπιστία της χώρας και θωρακίζει το περιβάλλον ασφάλειας. Οι παραπάνω παράμετροι συνθέτουν πεδίο ευκαιριών για τήν ελληνική στρατηγική, από τήν ενίσχυση τής αποτρεπτικής ισχύος έως τήν προσέλκυση επενδύσεων και τήν αναβάθμιση ρόλων σε περιφερειακά σχήματα συνεργασίας. Με αυτό το υπόβαθρο, η Κρήτη αναδεικνύεται σε πλατφόρμα σταθερότητας, που συνδέει τήν ασφάλεια με τήν ανάπτυξη και προσδίδει βάθος στην εξωτερική πολιτική τής Ελλάδος.

Τέλος ευχαριστούμε: 1)Τόν αποκλειστικό χορηγό μας κ. Πρόδρομο Εμφιετζόγλου, όπου χάριν αυτού επιτεύχθηκε η διοργάνωση τής εν λόγω διημερίδος. 2)Όλους τούς εισηγητές τής διημερίδος που συμμετείχαν στη διοργάνωση. 3)Τη Ρούλα Φρούση για τη διαμεσολάβησή της, προκειμένου να επιτευχθεί η δέουσα, προαναφερομένη χορηγία. 4)Το Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Κισσάμου και Σελίνου και τοποτηρητή Ιερά Μητροπόλεως Κυδωνίας και Αποκορώνου κ. Αμφιλόχιο και τήν «Ορθόδοξη Ακαδημία Κρήτης». 5)Όλα τα μέλη τής Επιστημονικής-Οργανωτικής Επιτροπής τής διημερίδος. 6)Τόν Ιωάννη Θεμ. Τσουχλαράκη για τήν καλλιτεχνική επιμέλεια τού εντύπου υλικού τής διοργάνωσης. 7)Τη Διευθύντρια τού Ομίλου

«ΚΡΗΤΗ TV», Ελένη Κοκοσάλη. 8)Τούς χορηγούς επικοινωνίας: α)Όμιλο «ΚΡΗΤΗ TV», β)«Ράδιο Γαύδος 88.8fm», γ)«Ράδιο Ριζίτες 92.4fm», δ)«Ράδιο Δρόμος 105.4fm», ε)«Ράδιο Μαρτυρία 95.5fm». 9)Τόν Νικόλαο Νταουντάκη και 10)Τόν Πρόεδρο τής Επιστημονικής- Οργανωτικής Επιτροπής Νικόλαο Γιαννόπουλο, Αντιστράτηγο ε.α. και Διδάκτορα Ε.Κ.Π.Α., για το υψηλό πνεύμα ακαδημαϊκής συνεργασίας που τόν διακρίνει, ενώ χαρακτηριστική ήταν η διατύπωση που πραγματοποίησε κατά τήν έναρξη των εργασιών τής διημερίδος: «Ευχαριστούμε πρωτίστως τόν Γραμματέα τής Επιστημονικής-Οργανωτικής Επιτροπής Θρασύβουλο Τσουχλαράκη, τόν άνθρωπο που είχε τήν έμπνευση και τήν ιδέα τής εν λόγω διημερίδος,

 

καθώς και για το εξαιρετικό, οργανωτικό και συντονιστικό πλαίσιο που εφήρμοσε, ενώ κοινή ομολογία όλων είναι, ότι αυτός αποτέλεσε τη ψυχή τής διοργάνωσης». Τέλος θέτοντας ο ίδιος ο Νικόλαος Γιαννόπουλος και το πέρας των εργασιών της διημερίδος, κατέθεσε ότι η διοργάνωση εστέφθη από πλήρη επιτυχία, ενώ υποστήριξε, ότι ετέθησαν οι απαιτούμενες βάσεις, προκειμένου αυτή να αποτελέσει ετήσιο, θεσμικό χαρακτήρα.

Μια πόλη με ποικίλες όψεις: Διεθνές Συνέδριο για τη Θεσσαλονίκη των ρωμαϊκών χρόνων

0

Θεσσαλονίκη, 5/12/2025

«Η Θεσσαλονίκη των ρωμαϊκών χρόνων: Μία πόλη με ποικίλες όψεις» είναι ο τίτλος του Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου, το οποίο διοργανώνουν ο Δήμος Θεσσαλονίκης και το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, την Πέμπτη 11 και την Παρασκευή 12 Δεκεμβρίου 2025, στο Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης (Μέγαρο Μπίλλη, Πλατεία Ιπποδρομίου). Η τελετή έναρξης του Συνεδρίου θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 11 Δεκεμβρίου 2025 και ώρα 10.00

Συμβολή στην έρευνα για την ιστορία της Θεσσαλονίκης

Μετά την κατάλυση του μακεδονικού βασιλείου από τους Ρωμαίους και τη δημιουργία της επαρχίας της Μακεδονίας το 148 π.Χ., η Θεσσαλονίκη αποτέλεσε την έδρα του επαρχιακού διοικητή. Χάρη σε αυτό το προνομιακό καθεστώς όσο και στην γεωγραφική της θέση κατά μήκος του μεγαλύτερου στρατιωτικού άξονα που ένωνε την Αδριατική με το Βυζάντιο, την Εγνατία οδό, και ως το σημαντικότερο λιμάνι στο βόρειο Αιγαίο, η πόλη προσείλκυσε μεγάλο αριθμό Ρωμαίων εμπόρων, καθώς και άλλων προσώπων προερχόμενων από διάφορες περιοχές του ελληνικού κόσμου. Οι παράγοντες αυτοί συνέβαλαν σημαντικά στην οικονομική ανάπτυξη της πόλης και στη διαμόρφωση ενός κοσμοπολίτικου χαρακτήρα, στοιχεία που αποτυπώνονται στα ποικίλα μνημεία της (δημόσια ή ιδιωτικά), τα οποία έφερε στο φως η παλαιότερη και πρόσφατη έρευνα.

Σύμφωνα με τους διοργανωτές, παρόλο που η ιστορία της Θεσσαλονίκης κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους έτυχε συστηματικής μελέτης τόσο από ιστορικής όσο και από αρχαιολογικής άποψης και ο αριθμός των σχετικών δημοσιεύσεων είναι μεγάλος, πολλές όψεις της πολιτικής, κοινωνικής, οικονομικής και θρησκευτικής ζωής της πόλης παραμένουν άγνωστες. Στόχος του Συνεδρίου είναι να αναδείξει τις ποικίλες όψεις της ιστορίας της σημαντικότερης πόλης της επαρχίας της Μακεδονίας, συνδυάζοντας τα νέα ανασκαφικά ευρήματα, επαναξιολογώντας παλαιότερα και προσεγγίζοντας με συνθετικό τρόπο διαφορετικού τύπου πηγές.

Το Συνέδριο πραγματοποιείται στο πλαίσιο του εορτασμού για τη συμπλήρωση των 100 χρόνων από την ίδρυση και λειτουργία του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου.

Το Συνέδριο είναι ανοιχτό για το κοινό.

Περισσότερες πληροφορίες, καθώς και το πρόγραμμα του Συνεδρίου διατίθενται από τον σύνδεσμο: https://websites.auth.gr/romanthessaloniki/

ΜΑΣΚΕΣ ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΑΣ

0

Συλλογή Φώτη Καγγελάρη
Εκδόσεις Παπαζήση
Διακόσιες μάσκες τελετουργίας και θεάτρου των λαών του κόσμου, από την παγκόσμια Συλλογή του Φώτη Καγγελάρη, παρουσιάζουν την εξωλογική πραγματικότητα που δομεί τον ψυχισμό και την ζωή των λαών αυτών καταφεύγοντας σε χθόνιες και ουράνιες δυνάμεις για την κατευόδωση της προσωπικής τους ευτυχίας και της ζωής της κοινότητας.
Πνεύματα, θεότητες, μάγοι, θεραπευτές, σαμάνοι αλλά και πρoσωπεία από το Noh συστήνονται στο βλέμμα του δυτικού θεατή για να ανακαλύψουν μαζί τα κοινά στοιχεία της προσδοκίας για μια καλύτερη ζωή.
Μια διαδρομή από την Αφρική στην Αμερική και από την Ασία στον Ειρηνικό όπου η ενσάρκωση των υπερφυσικών δυνάμεων σε πρόσωπο λόγου και νόμου δομεί έναν παράλληλο πολιτισμό όπου η ταυτότητα αναδύεται μέσω του καθρέφτη της ετερότητας.
Διακόσιες μάσκες τελετουργίας και θεάτρου των λαών του κόσμου, από την παγκόσμια Συλλογή του Φώτη Καγγελάρη, παρουσιάζουν την εξωλογική πραγματικότητα που δομεί τον ψυχισμό και την ζωή των λαών αυτών καταφεύγοντας σε χθόνιες και ουράνιες δυνάμεις για την κατευόδωση της προσωπικής τους ευτυχίας και της ζωής της κοινότητας.
Πνεύματα, θεότητες, μάγοι, θεραπευτές, σαμάνοι αλλά και πρoσωπεία από το Noh συστήνονται στο βλέμμα του δυτικού θεατή για να ανακαλύψουν μαζί τα κοινά στοιχεία της προσδοκίας για μια καλύτερη ζωή.
Μια διαδρομή από την Αφρική στην Αμερική και από την Ασία στον Ειρηνικό όπου η ενσάρκωση των υπερφυσικών δυνάμεων σε πρόσωπο λόγου και νόμου δομεί έναν παράλληλο πολιτισμό όπου η ταυτότητα αναδύεται μέσω του καθρέφτη της ετερότητας.

Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η

Οι Εκδόσεις Παπαζήση έχουν την χαρά να σας προσκαλέσουν
στην παρουσίαση του δίγλωσσου άλμπουμ

Μάσκες Τελετουργίας

Συλλογή Φώτη Καγγελάρη

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί

την Τετάρτη 10 Δεκεμβρίου 2025 και ώρα 18:30
στην αίθουσα του Φιλολογικού Συλλόγου «Παρνασσός»

(Πλατεία Αγίου Γεωργίου Καρύτση 8, Μετρό Πανεπιστήμιο)

Για το άλμπουμ θα μιλήσουν οι:

Δημήτρης Αναστασόπουλος
Ψυχίατρος – Παιδοψυχίατρος, Ψυχαναλυτής-Ψυχαναλυτικός Ψυχοθεραπευτής

Θανάσης Γεωργάς
Ιατρός, Ψυχαναλυτής, ιδρυτικό μέλος και π. Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Dasein-ανάλυσης

Κατερίνα Ζαχαροπούλου
Εικαστικός, Δημιουργός της τηλεοπτικής και ραδιοφωνικής εκπομπής «Η Εποχή Των Εικόνων»
στην ΕΡΤ και στο Τρίτο Πρόγραμμα και του οπτικοακουστικού αρχείου για τη Σύγχρονη Τέχνη
“Save The Dates” ΑΣΚΤ-ΕΜΣΤ

Σίμος Κακάλας
Σκηνοθέτης, Ηθοποιός

Κωνσταντίνος Μωραΐτης
Αρχιτέκτονας Μηχανικός, Ομότιμος Καθηγητής Ε.Μ. Πολυτεχνείου

Αθηνά Σχινά
Ιστορικός Τέχνης και Θεωρίας του Πολιτισμού (ΕΚΠΑ)

Φίλιππος Τσιτσόπουλος
Εικαστικός Καλλιτέχνης-Performer με ομιλία-performance

Πάνος Χαραλάμπους
Ομότιμος Καθηγητής ΑΣΚΤ, π. Πρύτανης ΑΣΚΤ

και ο Συγγραφέας-Συλλέκτης Φώτης Καγγελάρης

Αποσπάσματα από το άλμπουμ θα διαβάσει η ηθοποιός Γεωργία Ζώη

Μουσική: Yeelen Dance and Music of West Africa με αφρικανικά κρουστά
και Nucleo Capoeira: Contra Mestre Dudu, Mestrado Chú
με βραζιλιάνικη χορογραφία (καποέιρα)

Performance: INSTAGRAM

Ara Bogosian εικαστικός, Μπίλιω Μαρνέλη χορεύτρια-ηθοποιός

Συντονίζει η Ηώ Πάσχου

Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Φωτογραφίας και Οπτικοακουστικών Τεχνών  ΠΑΔΑ

Video

Κυριακή Λυκουρέση

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια, Σχολή Εφαρμοσμένων Τεχνών και Πολιτισμού ΠΑΔΑ

Φωτογράφιση

Λυδία Τσακαλάκη

Φοιτήτρια, Τμήμα Φωτογραφίας και Οπτικοακουστικών Τεχνών ΠΑΔΑ

Έκθεση αντιπροσωπευτικών μασκών από το άλμπουμ από
Αφρική, Ασία, Αμερική, Ειρηνικό
Επιμέλεια:
Ναταλία Σταμοπούλου

Θα ακολουθήσει συζήτηση.

Η παρουσία σας θα τιμήσει ιδιαίτερα τη βραδιά

Νικηταρά 2, 10678 Αθήνα | τηλ. 210 3822496, fax 210 3809150

Υποκατάστημα: Σιατίστης 7, 54631 Θεσσαλονίκη, τηλ.: 2310 227410 e-mail: [email protected]

Τι θα συζητηθεί στο Νταβός

0

Καθώς πλησιάζει το Νταβός 2026, το Forum Stories θα σας βοηθήσει να προετοιμαστείτε για τις συζητήσεις που έρχονται.
Αυτή την εβδομάδα εξερευνούμε το θέμα «Πνεύμα Διαλόγου» και παρακολουθούμε πώς το εύρος των συμμετεχόντων έχει διευρυνθεί με την πάροδο του χρόνου. Μην χάσετε την επιλογή των συντακτών για τις μεταβαλλόμενες γεωπολιτικές ισορροπίες που διαμορφώνουν τη λήψη παγκόσμιων αποφάσεων. Και δείτε πώς η ταχέως αναπτυσσόμενη πράσινη οικονομία επαναπροσδιορίζει το πού βρίσκονται πραγματικά οι ευκαιρίες – και οι ευθύνες.

Sheba Crocker
Managing Director, Global Communications Group

ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ

Ο δρόμος προς το Νταβός 2026

Με λίγες μόνο εβδομάδες να απομένουν πριν από την Ετήσια Συνάντηση στο Νταβός-Κλόστερς, 19–23 Ιανουαρίου 2026, τώρα είναι η στιγμή να μπείτε μπροστά στη συζήτηση. Αρχηγοί κρατών, κορυφαίοι επιχειρηματίες, εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών και πολλοί άλλοι θα συγκεντρωθούν υπό το κεντρικό θέμα «Πνεύμα Διαλόγου». Δείτε τέσσερα βασικά σημεία:

Το θέμα του 2026:

Το «Πνεύμα Διαλόγου» αποτελεί τον άξονα της 56ης Ετήσιας Συνάντησης. Η αναλυτική παρουσίαση δείχνει πώς οι ηγέτες θα αντιμετωπίσουν πέντε κρίσιμες προκλήσεις — από την πλοήγηση σε ένα αμφισβητούμενο γεωπολιτικό περιβάλλον έως τη σωστή και υπεύθυνη αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης.

Βασικά στοιχεία του Νταβός:

Αναρωτιέστε τι σημαίνει «το πνεύμα του Νταβός» ή πώς ξεκίνησε η συνάντηση; Αυτός ο οδηγός καλύπτει τα επτά απαραίτητα σημεία για την κατανόηση του θεσμού, της ιστορίας του άνω των 50 ετών και του τρόπου με τον οποίο συμβάλλει στην πρόοδο του κόσμου.

Ποιοι συμμετέχουν:

Χρειάζεται ένας ιδιαίτερος συνδυασμός ανθρώπων για να αντιμετωπιστούν τα πιο σύνθετα παγκόσμια ζητήματα. Εξερευνήστε τη «δύναμη συγκέντρωσης» της συνάντησης και δείτε πώς 3.000 ηγέτες — από αρχηγούς κρατών και κορυφαίους CEOs έως εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών — ενώνονται για να μετατρέψουν τον διάλογο σε ουσιαστική πρόοδο.

Ματιά στο παρελθόν:

Από τις ταπεινές απαρχές του το 1971 έως τη ιστορική χειραψία Μαντέλα–ντε Κλερκ, αυτό το σύντομο βίντεο παρουσιάζει την εξέλιξη του Νταβός. Δείτε πώς εξελίχθηκε στην κορυφαία παγκόσμια πλατφόρμα δημόσιας–ιδιωτικής συνεργασίας και ανακαλύψτε πώς διαμορφώθηκε η ιδέα για το G20.

Από τους μύθους του χρήματος έως τις οικονομικές φούσκες: 6 βασικές ιστορίες

Μύθοι γύρω από το χρήμα:
Ο χρηματοοικονομικός εγγραμματισμός είναι κάτι πολύ περισσότερο από έναν απλό προϋπολογισμό. Δείτε τρεις ειδικούς να καταρρίπτουν κοινές παρανοήσεις για τον τρόπο με τον οποίο διαχειριζόμαστε τα χρήματά μας.

Η «τριπλή φούσκα»:
Αντιμετωπίζει η παγκόσμια οικονομία έναν «τριπλό κίνδυνο έκρηξης»; Εξερευνήστε τους κινδύνους από μια πιθανή ταυτόχρονη σύγκλιση φούσκας στην τεχνητή νοημοσύνη, στα κρυπτονομίσματα και στο χρέος.

Αντιμετώπιση της απάτης:
Καθώς το κυβερνο-έγκλημα αυξάνεται, οι αποσπασματικές λύσεις δεν αρκούν. Διαβάστε για την ανάγκη μιας συστημικής αμυντικής προσέγγισης που θα προστατεύσει το ψηφιακό οικοσύστημα.

Κατανόηση της γεωπολιτικής:
Μιλήσαμε με τρεις ειδικούς στο Radio Davos για να απαντήσουν σε θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με τον πόλεμο και την ειρήνη.

Σύνοψη AI:
Από την άνοδο των «πρακτόρων αγορών» έως τον ολοένα αυξανόμενο ενεργειακό λογαριασμό της τεχνητής νοημοσύνης, ενημερωθείτε για τις σημαντικότερες εξελίξεις του μήνα στον χώρο της AI.

Ανθεκτικότητα μέσω τέχνης:
Άδικα φυλακισμένος επί δεκαετίες, ο καλλιτέχνης Γκάρι Τάιλερ μοιράζεται την ιστορία επιβίωσης και το πώς η δημιουργικότητα μπορεί να γίνει δύναμη δικαιοσύνης, στο podcast Meet the Leader.

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
Ανάπτυξη της πράσινης οικονομίας και ο ρόλος που μπορεί να διαδραματίσει ο τεχνολογικός τομέας

Η πράσινη μετάβαση είναι γεγονός! Η πράσινη οικονομία είναι πλέον ο δεύτερος ταχύτερα αναπτυσσόμενος τομέας παγκοσμίως, με μόνη εξαίρεση την τεχνολογία. Στη μελέτη Already a Multi-Trillion-Dollar Market, το Forum και η Boston Consulting Group δείχνουν ότι δεν πρόκειται πλέον για μια «εξειδικευμένη αγορά»: είναι μια αγορά αξίας 5 τρισ. δολαρίων ετησίως, όπου όσοι κινούνται πρώτοι αποκομίζουν σημαντικές αποδόσεις:

📈 Υπερτερώντας των δεικτών:
Οι εταιρείες της πράσινης οικονομίας διπλασιάζουν τον ρυθμό αύξησης των εσόδων τους σε σχέση με τους ανταγωνιστές τους και ξεπερνούν σταθερά τις αποδόσεις του S&P 500.

🌏 Μια αποκλίνουσα πορεία:
Παρότι η ευκαιρία είναι παγκόσμια, ο ρυθμός ανάπτυξης δεν είναι ομοιόμορφος. Η Κίνα είναι σήμερα ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης, ξεπερνώντας τον υπόλοιπο κόσμο σε επενδύσεις και εφαρμογές καθαρής τεχνολογίας.

🛡️ Ο κρυμμένος γίγαντας:
Δεν αφορά μόνο την ενέργεια. Οι αγορές προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή —από αντιπλημμυρικές άμυνες έως ανθεκτικές καλλιέργειες— αντιστοιχούν πλέον σε πάνω από 20% όλων των πράσινων επενδύσεων.

🗝️ Ένα σχέδιο δράσης:
Οι επιτυχημένοι ηγέτες επιταχύνουν την ανάπτυξη διαμορφώνοντας το ρυθμιστικό πλαίσιο, κινητοποιώντας τους πρώιμους υιοθετούντες και απελευθερώνοντας «έξυπνο» κεφάλαιο για την κλιμάκωση αναδυόμενων τεχνολογιών.

Ένα δεύτερο κείμενο του Forum, Nature Positive: Role of the Technology Sector, αναδεικνύει τις προκλήσεις που συνδέονται με το αποτύπωμα της ψηφιακής επανάστασης στη φύση.

📱 Η κλίμακα του αντίκτυπου:
Η τεχνολογία διαπερνά κάθε έκφανση της ζωής — από το 1 τρισεκατομμύριο μικροτσίπ που πωλούνται ετησίως, έως τα 2 δισεκατομμύρια καθημερινά AI prompts. Όμως αυτή η κλίμακα απειλεί τους πόρους από τους οποίους εξαρτάται, από το γλυκό νερό έως τα κρίσιμα ορυκτά.

🚧 Το κόστος της αδράνειας:
Η παράβλεψη των επιπτώσεων στη φύση ήδη πλήττει τις επιχειρήσεις. Από τον Μάιο του 2024, έργα data centers αξίας 64 δισ. δολαρίων μόνο στις ΗΠΑ έχουν μπλοκαριστεί ή καθυστερήσει λόγω τοπικών ανησυχιών για την κατανάλωση ενέργειας και νερού.

🗺️ Ο δρόμος προς τα εμπρός:
Η έκθεση προτείνει επτά προτεραιότητες δράσης, μεταξύ των οποίων:

  • Ανθεκτικότητα στο νερό: Υιοθέτηση κλειστών κυκλωμάτων ψύξης.
  • Κυκλικότητα: Σχεδιασμός υλικού εξοπλισμού για μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και ανακύκλωση.
  • Ευθύνη στην εφοδιαστική αλυσίδα: Θέσπιση σαφών προτύπων βιοποικιλότητας για τους προμηθευτές.

Μην κυρώσετε το τουρκολιβυκό μνημόνιο, απαίτησε ο Νικήτας Κακλαμάνης από τον πρόεδρο της Βουλής της Λιβύης, που απάντησε: Από το 2019 που υπεγράφη δεν το έχουμε κάνει, δεν ισχύει

2
Ο πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων Νικήτας Κακλαμάνης με τον Λίβυο ομόλογό του Πηγή εικόνας x.com, Parliament_GR/status 

Με τον πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, Aguila Saleh Issa, συναντήθηκε σήμερα ο πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, Νικήτας Κακλαμάνης.

«Εξοχότατε κύριε πρόεδρε, σας καλωσορίζω στο ελληνικό Κοινοβούλιο, σε μία περίοδο αλλαγών και σημαντικών κοινωνικών εξελίξεων», είπε ο πρόεδρος της Βουλής N. Κακλαμάνης και υπογράμμισε: «Στο πρόσωπό σας η Ελλάδα βλέπει έναν διαχρονικό φίλο και έναν κρίσιμο περιφερειακό εταίρο, με τον οποίο επιθυμούμε να οικοδομήσουμε ακόμη στενότερη συνεργασία».

Επισήμανε ακόμη, ότι: «Η Ελλάδα και η Λιβύη συνδέονται με ιστορικούς δεσμούς που εκτείνονται βαθιά στον χρόνο. Από την αρχαιότητα έως την σύγχρονη εποχή, οι λαοί μας αντάλλασσαν ιδέες, εμπορεύματα και πολιτισμό, δημιουργώντας ένα πλέγμα σχέσεων που βασίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό και στις κοινές μας αξίες».

«Στο πλαίσιο αυτό», τόνισε ο πρόεδρος της Βουλής, «επιθυμούμε να ανανεώσουμε τον στενό και ειλικρινή διάλογο που είχαμε πάντα μαζί σας, με σκοπό την αναβάθμιση της διμερούς κοινοβουλευτικής συνεργασίας και την προώθηση της ειρήνης και της ευημερίας στην ευρύτερη γειτονιά μας, προς όφελος των κρατών και των λαών μας».

  • «Υπό αυτές τις συνθήκες», συνέχισε ο κ. Κακλαμάνης, «θα ήθελα να θίξω ένα ζήτημα ιδιαίτερης ευαισθησίας για την χώρα μου. Αναφέρομαι στο τουρκολυβικό μνημόνιο του 2019 το οποίο δεν πρέπει να κυρωθεί από το Κοινοβούλιό σας. Αντιθέτως, σε δεύτερο στάδιο, θα πρέπει να ακυρωθεί πλήρως. Αυτό, εξοχότατε κύριε πρόεδρε, είναι προς το συμφέρον πρώτα της Λιβύης και μετά της Ελλάδος» είπε ο πρόεδρος της Βουλής και έκλεισε ως εξής:

«Θα ήθελα με την ευκαιρία που μου δίνεται σήμερα, να εκφράσω την βαθύτατη ευγνωμοσύνη μου για την συνολική σας στάση στο ζήτημα αυτό και ιδιαιτέρως για την επιστολή που αποστείλατε στον κ. γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, κάνοντας έκκληση για απόρριψη του μνημονίου».

Από τη πλευρά του, ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, με την σειρά του, εξήρε το εξαιρετικό επίπεδο στο οποίο βρίσκονται οι σχέσεις των δύο Κοινοβουλίων, οι οποίες στηρίζονται στον αμοιβαίο σεβασμό, στις δημοκρατικές αξίες και στην κοινή δέσμευση για περιφερειακή σταθερότητα και ευημερία στην περιοχή μας.

«Παραμένουμε πιστοί», συνέχισε ο Λίβυος πρόεδρος, «στους φίλους μας και δεν ξεχνάμε την στήριξη της Ελλάδας στις πλημμύρες και την ανθρωπιστική βοήθεια που προσέφερε σε μία τόσο δύσκολη στιγμή για την χώρα μου».

Δεν το έχουμε κυρώσει

Στη συνέχεια ο Aguila Saleh Issa ευχαρίστησε τον Νικήτα Κακλαμάνη για την εκπαίδευση που παρέχει η Ελλάδα σε στελέχη της Λιβυκής Ακτοφυλακής της Ανατολικής Λιβύης και εξέφρασε την πεποίθησή του, ότι αυτού του είδους η εκπαίδευση θα συνεχιστεί και στο μέλλον, εξασφαλίζοντας την ασφάλεια και την σταθερότητα στην περιοχή μας.

  • Ολοκληρώνοντας, ο Λίβυος πρόεδρος θέλησε κατά την συνάντηση να τονίσει ότι το τουρκολυβικό μνημόνιο υπεγράφη το 2019 και δεν έχει λάβει την έγκριση της Βουλής των Αντιπροσώπων, η οποία είναι απαραίτητη για να τεθεί σε ισχύ.

Τέλος, απηύθυνε πρόσκληση προς τον πρόεδρο της Βουλής Ν. Κακλαμάνη, να επισκεφθεί την Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, επισφραγίζοντας μια μακρά και εποικοδομητική συνεργασία των δύο Κοινοβουλίων.

Η Λιβυκή Αντιπροσωπεία απαρτιζόταν από τους βουλευτές Saeid Emgheib, Ezzeldin Bourawi και Muntasir Elhassi, τους συμβούλους του προέδρου, Khaled Omar Altaieb και Abdulhameed Alsafi και τον διευθυντή Δημοσίων Σχέσεων του Γραφείου του προέδρου, Idrees Imhemid Alfirjani.

Στην συνάντηση που πραγματοποιήθηκε παρέστησαν, επίσης, ο Β΄ αντιπρόεδρος της Βουλής, Γεώργιος Γεωργαντάς, η Δ΄ αντιπρόεδρος, Όλγα Γεροβασίλη, ο γενικός γραμματέας της Βουλής, Βασίλειος Μπαγιώκος και ο διπλωματικός σύμβουλος του προέδρου, πρέσβυς Κωνσταντίνος Οικονομίδης.

Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ/Hellas Journal
Αθήνα, Ελλάδα

Η Αρχαιολογία του Κουρδικού Ζητήματος

0


Δρ. Mehmet Efe Caman
4 Δεκεμβρίου 2025

Το κουρδικό ζήτημα έχει επίσης μια διάσταση που σχετίζεται με την κοινωνικοποίηση. Αυτή αποτελεί και τη σημαντικότερη διάσταση του προβλήματος ως προς τη δυνατότητα επίλυσής του. Σε προηγούμενα άρθρα εξετάστηκε και αναλύθηκε το ζήτημα της ταυτότητας. Είχα επιχειρήσει να εξηγήσω ζητήματα όπως το πώς διαμορφώνονται οι ταυτότητες, ότι οι εθνικές ταυτότητες μπορούν να αναπτυχθούν σε εθνοτική ή πολιτειακή βάση, ο παράγοντας της γεωγραφίας —κατά πόσο η γη στην οποία ζει κανείς διαμορφώνει βάση ταυτότητας— και το πώς η επίσημη τουρκική ιστορική αφήγηση, θεμελιωμένη στις ρίζες της Κεντρικής Ασίας, κατέστησε αναπόφευκτο το κουρδικό ζήτημα.

Όπως ανέφερα προηγουμένως, οι πολιτικές ταυτότητας του τουρκικού κράτους οικοδόμησαν μία εθνική ταυτότητα πάνω σε μια κατασκευασμένη ιστορική θεωρία, η οποία αναπτύχθηκε ως συνέχεια των πολιτικών ταυτότητας των Ενωτικών. Αυτή η ταυτότητα ενσωματώθηκε στα σχολικά αναλυτικά προγράμματα και ολόκληρη η εθνική εκπαίδευση σχεδιάστηκε ως μια διαδικασία κατήχησης αυτής της ταυτότητας. Είναι μια μακρόχρονη διαδικασία∙ ίσως η πιο μακρά, αδιάλειπτη πολιτική στο εσωτερικό της Τουρκίας.

Πολλές κυβερνήσεις άλλαξαν, ακόμη και αυτού του καθεστώτος σε επίπεδο δομής. Όμως η πολιτική ταυτότητας της Τουρκίας —αυτό που θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε το “εργοστασιακό ρυθμιστικό” της— δεν μεταβλήθηκε ποτέ και παρέμεινε σταθερό. Για περισσότερο από 100 χρόνια, τα σχολικά προγράμματα που βασίζονταν στις επίσημες ιστορικές θεωρίες του κράτους, τα κρατικά μέσα μαζικής επικοινωνίας και η κατήχηση των πολιτικών λόγων μέσα από τα κανάλια δημόσιας διπλωματίας και προπαγάνδας επιβλήθηκαν στην κοινωνία μέσω εξαιρετικά αποτελεσματικών μεθόδων. Επιπλέον, η τουρκική λογοτεχνία που διαμορφώθηκε σε αυτό το κοινωνικοπολιτισμικό περιβάλλον, ο τουρκικός Τύπος και τα μέσα ενημέρωσης (εφημερίδες, ραδιόφωνο, τηλεόραση, αργότερα και το διαδίκτυο), καθώς και τα πανεπιστήμια και οι ερευνητικοί φορείς, υιοθέτησαν και αναπαρήγαγαν την κατασκευασμένη ταυτότητα.

Τα τουρκικά πολιτικά κόμματα διαμορφώθηκαν γύρω από αυτήν την ταυτότητα —ανάλογα με τη στάση που υιοθετούσαν απέναντί της— και δημιούργησαν την αντίστοιχη εκλογική αντίληψη. Αυτό που θα μπορούσαμε να περιγράψουμε ως τουρκικό εθνικισμό είναι στην πραγματικότητα οι διάφορες ιδεολογικές ερμηνείες της ταυτότητας που κατασκευάστηκε. Παρότι υπάρχουν πολλές διαφορετικές εκδοχές —τουρκισμός, παντουρκισμός, κεμαλικός εθνικισμός, “ουλασάλτζιλικ”, το Τουρκο-Ισλαμικό Σύνθετο, οι “Νιζάμ-ι Αλέμ”, ο νεοοθωμανισμός— το κοινό σημείο όλων αυτών, το θεμέλιο πάνω στο οποίο οικοδομήθηκαν, είναι ο εθνοτικός εθνικισμός που βασίζεται στον μύθο της μετανάστευσης από την Κεντρική Ασία, έναν μύθο που κατασκευάστηκε από το κράτος.

Όλα τα πολιτικά κόμματα στην Τουρκία τράφηκαν από τον τουρκικό εθνικισμό. Διότι ο τουρκικός εθνικισμός αποτελούσε το κυρίαρχο ιδεολογικό ρεύμα γύρω από το οποίο συγκροτήθηκε το τουρκικό έθνος, και για τον τουρκόφωνο πληθυσμό —τους ψηφοφόρους— είχε πλέον γίνει η βασική συνιστώσα της αυτοταυτότητάς τους.

Όταν η οθωμανική θρησκευτική ταυτότητα (ουμά) έχασε πλήρως την επιρροή της στις αρχές του 20ού αιώνα, ακόμη και τα ισλαμικά ή συντηρητικά ισλαμικά ρεύματα υιοθέτησαν τη νεοδημιουργημένη τουρκική ταυτότητα και την ενσωμάτωσαν στις ιδεολογίες τους. Το να είναι κανείς “εθνικός” (“millilik”) έγινε κρίσιμο σημείο αναφοράς και νομιμοποίησης για όλα τα κόμματα. Για παράδειγμα, οι ισλαμικές θεωρήσεις του “Milli Görüş” «Εθνικό Όραμα». και οι σοσιαλιστικές θεωρήσεις του “Milli Demokratik Devrim” «Εθνική Δημοκρατική Επανάσταση». καταδεικνύουν αυτή την αναζήτηση. Πιο καθαρά ειπωμένο: το εγχείρημα του κράτους να δημιουργήσει έθνος και εθνικισμό πέτυχε.

Οι πολίτες της Τουρκίας που ανήκαν σε διαφορετικές εθνοτικές ομάδες υιοθέτησαν την τουρκική ταυτότητα —εντός του πλαισίου που σχεδίασε το κράτος— και με τον τρόπο που αυτό προέβλεψε.

Οι Κούρδοι ήταν η μόνη εθνοτική ομάδα που αντιστάθηκε σε αυτήν την ταυτότητα.

Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για τους οποίους οι Κούρδοι πήραν θέση ενάντια στην τεχνητά κατασκευασμένη τουρκική ταυτότητα και στο ιστορικό αφήγημα που διαμόρφωνε το υπόβαθρό της. Μερικοί από αυτούς είναι οι εξής:

Οι Κούρδοι ήταν πολυάριθμοι. Ήταν συγκεντρωμένοι σε μια συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή. Αυτή η γεωγραφία ήταν η ιστορική τους πατρίδα. Στην Οθωμανική Αυτοκρατορία είχαν υπάρξει σχετικά στην περιφέρεια. Είχαν εξισλαμιστεί πολύ νωρίτερα από τους τουρκόφωνους. Δεν είχαν ξεχάσει τη γλώσσα τους. Η τοπογραφία της περιοχής όπου κατοικούσαν τούς απομόνωνε εν μέρει.

Πέραν αυτών, επειδή αποτέλεσαν στόχο του Σχεδίου Αναμόρφωσης της Ανατολής (Şark Islahat Planı) και των μεταγενέστερων αυστηρών κρατικών πρακτικών, αναγκαστικά τήρησαν αποστάσεις από το νέο κράτος. Επιπλέον, το γεγονός ότι και οι προοδευτικοί τουρκόφωνοι κύκλοι υιοθέτησαν τον κυρίαρχο κρατικό λόγο και περιφρόνησαν τους Κούρδους με εθνική συνείδηση, οδήγησε τους Κούρδους στην απομάκρυνση από την τουρκική διανόηση.

Οι Κούρδοι γίνονταν αποδεκτοί μόνο στον βαθμό που εξετουρκίζονταν. Αυτή η στάση, που έπληξε την αξιοπρέπειά τους, έκανε πολλούς πολιτικούς και διανοουμένους ανάμεσά τους να στραφούν προς τον κουρδικό εθνικισμό. Ο κουρδικός εθνικισμός ήταν αντιδραστικός. Τοποθέτησε στο επίκεντρό του την αντίσταση στην αφομοίωση. Επηρεάστηκε από άλλα αντιαποικιακά εθνικιστικά κινήματα. Δημιούργησε ένα είδος εθνικισμού του Τρίτου Κόσμου. Και πολύ σωστά πήρε θέση απέναντι στον τουρκικό εθνικισμό.

Ανέπτυξε λόγο αντίθεσης απέναντι στα αντανακλαστικά υπεροχής, άρνησης και αφομοίωσης του τουρκικού εθνικισμού. Η αυτοχθονία, το «είμαστε ντόπιοι», ήταν το σημαντικότερο και πιο εμφανές σημείο που τόνιζε η κουρδική εθνική ταυτότητα. Απέναντι στον μύθο της μετανάστευσης από την Κεντρική Ασία που προέβαλε ο τουρκικός εθνικισμός, αναπτύχθηκε ένας αντιαποικιακός λόγος τοπικότητας και αντίστασης.

Η τουρκική ιστοριογραφία δεν εγκατέλειψε ποτέ τον λόγο με τον οποίο όριζε τον εαυτό της ως κατακτητικό και ιμπεριαλιστικό, και αντιστοίχως, η κουρδική ταυτότητα εδραιώθηκε ακόμη περισσότερο στη βάση ενός νέου εθνικισμού.

Με άλλα λόγια, αναδύθηκε η πραγματικότητα που είχα τονίσει σε προηγούμενα άρθρα: ο τουρκικός εθνικισμός γέννησε τον κουρδικό εθνικισμό, και ο κουρδικός αποχωριτισμός ήταν προϊόν των άκαμπτων πολιτικών του τουρκικού κράτους.

Στη σημερινή τουρκική κοινωνιολογία, έχει επέλθει διαίρεση. Η διαίρεση δεν ξεκινά με εδαφικό διαμελισμό. Ξεκινά ως διαίρεση στην ταυτότητα. Όταν οι απαντήσεις που δίνονται στο ερώτημα «Ποιος είμαι;» βρίσκονται σε πλήρη αντίθεση μεταξύ τους, η διάσπαση σε επίπεδο ταυτότητας φτάνει στο τελικό της στάδιο. Δεν είναι απλώς «Είμαστε διαφορετικοί». Το τελικό στάδιο είναι: «Είμαστε το αντίθετό σας».

Ο κουρδικός εθνικισμός είναι η ιδεολογική και ταυτοτική έκφραση του διαχωρισμού των Κούρδων από την τουρκικότητα.

Η κοινωνιολογία της Τουρκίας δεν συγκροτεί κοινωνία. Δεν πληροί τις προϋποθέσεις συγκρότησης κοινωνίας βάσει των κριτηρίων της κοινωνιολογίας ως επιστήμης. Οι Κούρδοι έχουν αποσπαστεί από αυτήν την κοινωνία σε επίπεδο ταυτότητας. Και επιπλέον, αυτό δεν ήταν επιλογή. Η τουρκική εθνική ταυτότητα, με τη στάση της κατά των Κούρδων και της κουρδικότητας, προγραμμάτισε αυτήν τη διάσπαση. Το ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι ότι ούτε μεταξύ των τουρκόφωνων υπάρχει ενιαία κοινωνιολογική συνοχή. Αυτό είναι ένα φαινόμενο που αναδύθηκε περισσότερο στον 21ο αιώνα.

Αναφέρθηκα πολλές φορές στη συγγραφική μου δουλειά σε αυτήν την κοινωνιολογική αποσύνθεση. Ο όρος defragmentation μπορεί να αποδοθεί ως «κατάτμηση», «διάσπαση σε μέρη». Το τουρκικό συλλογικό υποκείμενο —πέραν των Κούρδων— δεν πληροί τα κριτήρια συγκρότησης κοινωνίας με κοινωνιολογικούς όρους. Η πόλωση είναι η κεντρική έννοια αυτής της διαδικασίας. Το τουρκικό συλλογικό είναι ακραία πολωμένο. Ως προς την κατεύθυνση προς την οποία πρέπει να κινηθεί το μέλλον, τα δύο άκρα έχουν εντελώς διαφορετικούς οραματισμούς και στόχους. Επιπλέον, κάθε πόλος υπολογίζει ότι, μέσω της κατάληψης του κράτους, θα εξουδετερώσει τους υπόλοιπους.

Ωστόσο, πρέπει να παραδεχθούμε ότι όλα αυτά τα επιμέρους τμήματα του τουρκόφωνου συλλογικού υποκειμένου ενώνονται όταν το ζήτημα αφορά τους Κούρδους. Αν και υπάρχουν διαφορετικές κουρδικές πολιτικές —για λόγους στρατηγικούς, όχι αρχών!— το κοινό σημείο όλων είναι η επιθυμία οι Κούρδοι να «λιώσουν» μέσα στην Τουρκία, οι διαφοροποιήσεις της ταυτότητάς τους να συρρικνωθούν και τελικά να εξαλειφθούν. Οι τουρκόφωνοι, παρά τις ιδεολογικές τους διαφορές, αντιλαμβάνονται την κουρδική εθνική αφύπνιση ως απειλή.

Μιλώ, φυσικά, για το σκεπτόμενο, μορφωμένο τμήμα του συλλογικού.

Για τους απλούς πολίτες, η κατάσταση είναι ακόμη πιο σοβαρή. Ο μέσος τουρκόφωνος πολίτης δεν μπορεί να κατανοήσει τις ανησυχίες, τις επιθυμίες και τα αιτήματα των Κούρδων. Έχει κατηχηθεί έτσι ώστε να αντιλαμβάνεται τον κουρδικό αποχωριτισμό ως αυθαίρετο, αδικαιολόγητο αποχωριτισμό, και δεν μπορεί να ξεφύγει από τα αποτελέσματα αυτού του πλυσίματος εγκεφάλου. Οι συλλογικοί παράλογοι φόβοι που παράγει το κράτος —ότι οι Κούρδοι δεν υπάρχουν, κι αν υπάρχουν είναι απειλή· ότι το κράτος ανήκει σε όλους και άρα οι Κούρδοι διεκδικούν «παραπάνω δικαιώματα»· ότι ξένες δυνάμεις θέλουν να διαμελίσουν τη χώρα χρησιμοποιώντας τους Κούρδους— αποτελούν τις σημαντικότερες σταθερές του νοητικού χάρτη του μέσου τουρκόφωνου.

Αυτή η κατάσταση καθιστά την κουρδική πολιτική ακόμη πιο ανελαστική και τη γεμίζει με επικίνδυνες «νάρκες». Ακόμη και οι καλοπροαίρετες μεταρρυθμίσεις είναι γεμάτες κινδύνους για όσους επιχειρούν να τις αναλάβουν.

politurco.com

Πρόεδρος Τουρκοκυπρίων: «Οι σχέσεις με την Τουρκία ενδέχεται να υποστούν ζημιά»

0

Ο Ερχιουρμάν παραδέχτηκε επίσης στην δήλωσή του ότι τα γεγονότα αυτά ενέχουν τον κίνδυνο να βλάψουν τις σχέσεις με την Τουρκία.

Το πρωτόκολλο για την κατασκευή θεολογικής σχολής στην Αμμόχωστο, γνωστής στους Τουρκοκύπριους ως σχολής Ιμάμ Χατίπ, υπογράφηκε πριν από δύο χρόνια (2023), αλλά η κοινοβουλευτική έγκριση του πρωτοκόλλου, το οποίο έχει την ιδιότητα διεθνούς συμφωνίας, δόθηκε τον περασμένο μήνα.

Τα συνδικάτα αντιτίθενται

Το πρωτόκολλο υπογράφηκε ως διεθνής συμφωνία για την αποτροπή της παρεμπόδισης της κατασκευής μέσω δικαστικών διαδικασιών από τα αριστερά κόμματα και τα συνδικάτα.

Το πρωτόκολλο εγκρίθηκε με πλειοψηφία των δεξιών κομμάτων στο κοινοβούλιο και στη συνέχεια στάλθηκε στον Πρόεδρο Ερχιουρμάν για έγκριση.

Ο Ερχιουρμάν απέστειλε το πρωτόκολλο στο Συνταγματικό Δικαστήριο την προηγούμενη ημέρα , επικαλούμενος προηγούμενες συζητήσεις για την υποτιθέμενη «αντίφαση της δημιουργίας θεολογικής σχολής, με τον κοσμικό χαρακτήρα που διέπει την τουρκοκυπριακή κοινότητα».

Ο Ερχιουρμάν σημείωσε ότι το είχε στείλει στο δικαστήριο για να διαπιστώσει εάν το περιεχόμενο και η διαδικασία έγκρισης του πρωτοκόλλου παραβίαζαν κάποιο άρθρο του Συντάγματος.

Το κολέγιο, που σχεδιάζεται για την Αμμόχωστο, θα είναι το δεύτερο ιδιωτικό λύκειο στη χώρα, μετά το Θεολογικό Κολλέγιο Hala Sultan στο κατεχόμενο από τον τουρκικό στρατό τμήμα της Λευκωσίας.

Hürriyet 

—

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ  – Echedoros.blog

Η Αμερικανίδα Πρέσβης και η ελληνική ΑΟΖ: Οι Ηνωμένες Πολιτείες πάλι στο προσκήνιο, θέλουν συνεκμετάλλευση ή καλύτερα συνδιαχείριση των υδρογονανθράκων της Ελλάδας με την Τουρκία!

0
FILE PHOTO: Το απέραντο γαλάζιο του ΑΙγαίου στη νησίδα της Ρω και στο Καστελόριζο. ΑΠΕ ΜΠΕ, ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΝΠΕ, STR 

Του καθηγητή ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΚΑΡΥΩΤΗ
Ουάσιγκτον, Ηνωμένες Πολιτείες

Η νέα Αμερικανίδα πρέσβης στην Αθήνα Κίμπερλι Γκιλφόιλ  δείχνει αξιοσημείωτη δραστηριότητα στην κοσμική και πολιτική ζωή της Αθήνας. Μέχρι όμως να διαμορφωθεί η αμερικανική πολιτική στην Ανατολική Μεσόγειο και διαπιστωθεί κατά πόσον αυτή εξυπηρετεί τα ελληνικά συμφέροντα ,η δική  της επιρροή παραμένει προς εξακρίβωση.

Ενα σημαντικό ζήτημα πάντως στο οποίο η νέα πρεσβης θα πρέπει να εντρυφήσει είναι της ΑΟΖ στο Αιγαίο και στην Ανατολική  Μεσόγειο , όπου το αμερικανικό ενδιαφέρον στο παρελθόν δεν απέβη θετικό για την Ελλάδα.

  • Οι Αμερικανοί από την δεκαετία του 1960, επί πρωθυπουργίας του γέρου της δημοκρατίας Γεώργιου Παπανδρέου γνώριζαν ότι η θάλασσα της Τουρκίας δεν διαθέτει υδρογονάνθρακες.

Το 1984 σε μια απόρρητη έκθεση της CIA που κάλυπτε όλα τα θέματα της ελληνοτουρκικής διαφοράς υπάρχει και μια αναφορά που έχει σχέση με το θέμα των υδρογονανθράκων στο Αιγαίο ME μια πολύ σημαντική και κρίσιμη διαπίστωση «δεν υπάρχουν σημαντικές ποσότητες υδρογονανθράκων στο Αιγαίο Πέλαγος».

ΧΑΡΤΗΣ ΠΙΘΑΝΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΩΝ ΣΤΗΝ ΜΕΣΟΓΕΙΟ

Από αυτό τον χάρτη βλέπουμε ότι το Αιγαίο Αρχιπέλαγος δεν διαθέτει υδρογονάνθρακες και αυτός είναι ο λόγος που η Τουρκία έχει στρέψει την προσοχή της στην Ανατολική Μεσόγειο.

  • Έτσι από καιρό τώρα, οι Αμερικανοί επιθυμούν να βοηθήσουν την Τουρκία να πάρει ένα μέρος των δικών μας υδρογονανθράκων από την δική μας ΑΟΖ!

Πέρασαν 40 χρόνια από τότε που ο αείμνηστος Τάσσος Παπαδόπουλος ανακήρυξε την κυπριακή ΑΟΖ και οι ελληνικές κυβερνήσεις αρνήθηκαν να οριοθετήσουν την ΑΟΖ της Ελλάδας με αυτή της Κύπρου. Κάτι πάει πολύ στραβά. (“Ανιχνεύσεις”: κάτι πρέπει να διευκρινιστεί στο σημείο αυτό. Η Κυπριακή Δημοκρατία κατέθεσε επίσημα στον ΟΗΕ τις συντεταγμένες της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) στις 21 Μαρτίου 2003).

Η Ελλάδα πρέπει να προχωρήσει σε έξι οριοθετήσεις ΑΟΖ  με τα έξι παράκτια κράτη με τα οποία έχει θαλάσσια σύνορα. Έχει κάνει μιάμιση οριοθέτηση με την Ιταλία και την Αίγυπτο και σκέπτεται να προχωρήσει και με τις υπόλοιπες εκτός Κύπρου!

Η Οριοθέτηση ΑΟΖ Ελλάδας με Κύπρο

Πηγή: Θεόδωρος Καρυώτης, Η ΑΟΖ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, Εκδόσεις Λιβάνη, Αθήνα 2014

Το σύμπλεγμα του Καστελλόριζου είναι αυτό που μας δείχνει ξεκάθαρα ότι η ΑΟΖ της Ελλάδας ακουμπάει την ΑΟΖ της Κύπρου

Υπάρχουν τέσσερεις βασικές θέσεις που δεν αμφισβητεί κανείς σε σχέση με την ΑΟΖ:

1. Η ΑΟΖ αποτελεί πλέον, χωρίς καμία αμφιβολία, μέρος του εθιμικού διεθνούς δικαίου, μια και η UNCLOS έχει ήδη τεθεί σε ισχύ. Η σύμβαση άνοιξε προς υπογραφή στις 10 Δεκεμβρίου 1982 και τέθηκε σε ισχύ στις 16 Νοεμβρίου 1994 με την κατάθεση του 60ου εγγράφου επικύρωσης. Η σύμβαση επικυρώθηκε από 167 κράτη και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

  • 2. Η ΑΟΖ, αντίθετα από την υφαλοκρηπίδα, δεν ανήκει στο παράκτιο κράτος ipso jure, αλλά πρέπει σαφώς να ανακηρυχθεί από αυτό. Εάν δεν συμβεί κάτι τέτοιο, η ΑΟΖ απλώς δεν υφίσταται.  Η θαλάσσια περιοχή (η επιφάνεια και τα υπερκείμενα ύδατα) που δεν θα ανακηρυχθεί ως ΑΟΖ, παραμένει νομικώς ως μέρος της ανοικτής θάλασσας.

3. Το νομικό περιεχόμενο αυτού του νέου θεσμού του διεθνούς δικαίου, διέπεται από το  5ο Μέρος της UNCLOS, όπου ορίζεται ότι τα παράκτια κράτη δεν μπορούν να υπερβαίνουν τους περιορισμούς που τους έχουν επιβληθεί σχετικά με τα δικαιώματά, τις δικαιοδοσίες και τις υποχρεώσεις τους.  Tο παράκτιο κράτος δεν μπορεί να δημιουργήσει μια ΑΟΖ που υπερβαίνει τα 200 ν.μ.

4. Κανένα κράτος ή ομάδα κρατών δεν έχει το δικαίωμα να ισχυρισθεί ότι κάποιο παράκτιο κράτος δεν μπορεί να ανακηρύξει την δική του ΑΟΖ. Αν και πότε ένα παράκτιο κράτος ανακηρύξει την ΑΟΖ του επαφίεται εντελώς στη δική του δικαιοδοσία.

Ο δεύτερος δείχνει επακριβώς τα όρια της τουρκικής ΑΟΖ και βρίσκεται στο Γραφείο του Γεωγράφου (Office of Geographer) στο  State Department. Είναι αυτός που είχα και εγώ δημοσιεύσει στο τέλος της δεκαετίας του 1980 με βάση τη μέση γραμμή.

ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΠΟΥ ΔΕΙΧΝΕΙ ΤΗΝ ΑΟΖ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ

Πηγή: Global Marine Boundaries Data Base, General Dynamics, Reston, Virginia, USA

Να υπενθυμίσουμε στον Ντόναλντ Τραμπ ότι η Αμερική, που απέχει μόλις 90 μίλια από τη Κούβα, δεν τόλμησε να ισχυρισθεί ότι η Κούβα, επειδή είναι νησί, δεν έχει πλήρη δικαιώματα σε ΑΟΖ, αλλά οριοθέτησε την ΑΟΖ ανάμεσα στα δύο κράτη χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της “μέσης γραμμής”, δηλαδή τη μέθοδο που τόσο απεχθάνονται οι Τούρκοι.

Υπάρχουν τέσσερεις βασικές θέσεις που δεν αμφισβητεί κανείς σε σχέση με την ΑΟΖ:

  • 1. Η ΑΟΖ αποτελεί πλέον, χωρίς καμία αμφιβολία, μέρος του εθιμικού διεθνούς δικαίου, μια και η UNCLOS έχει ήδη τεθεί σε ισχύ. Η σύμβαση άνοιξε προς υπογραφή στις 10 Δεκεμβρίου 1982 και τέθηκε σε ισχύ στις 16 Νοεμβρίου 1994 με την κατάθεση του 60ου εγγράφου επικύρωσης. Η σύμβαση επικυρώθηκε από 167 κράτη και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

2. Η ΑΟΖ, αντίθετα από την υφαλοκρηπίδα, δεν ανήκει στο παράκτιο κράτος ipso jure, αλλά πρέπει σαφώς να ανακηρυχθεί από αυτό. Εάν δεν συμβεί κάτι τέτοιο, η ΑΟΖ απλώς δεν υφίσταται.  Η θαλάσσια περιοχή (η επιφάνεια και τα υπερκείμενα ύδατα) που δεν θα ανακηρυχθεί ως ΑΟΖ, παραμένει νομικώς ως μέρος της ανοικτής θάλασσας.

3. Το νομικό περιεχόμενο αυτού του νέου θεσμού του διεθνούς δικαίου, διέπεται από το  5ο Μέρος της UNCLOS, όπου ορίζεται ότι τα παράκτια κράτη δεν μπορούν να υπερβαίνουν τους περιορισμούς που τους έχουν επιβληθεί σχετικά με τα δικαιώματά, τις δικαιοδοσίες και τις υποχρεώσεις τους.  Tο παράκτιο κράτος δεν μπορεί να δημιουργήσει μια ΑΟΖ που υπερβαίνει τα 200 ν.μ.

4. Κανένα κράτος ή ομάδα κρατών δεν έχει το δικαίωμα να ισχυρισθεί ότι κάποιο παράκτιο κράτος δεν μπορεί να ανακηρύξει την δική του ΑΟΖ. Αν και πότε ένα παράκτιο κράτος ανακηρύξει την ΑΟΖ του επαφίεται εντελώς στη δική του δικαιοδοσία.

Έχουμε ή δεν έχουμε ΑΟΖ;

Μια ερώτηση που ταλαιπωρεί αρκετούς αναλυτές και δημοσιογράφους. Εκείνο που εντελώς μας έχει διαφύγει είναι ότι η Ελλάδα έχει, επίσης, θεσπίσει ΑΟΖ,  χωρίς να το έχει συνειδητοποιήσει ή επισημοποιήσει! Ελάχιστοι (βλέπε Άγγελος Συρίγος) αντιλαμβάνονται ότι η Ελλάδα έχει ήδη ανακηρύξει ΑΟΖ.

  • Όταν το Ισραήλ, χωρίς να ανακηρύξει ΑΟΖ, οριοθέτησε ΑΟΖ με την Αίγυπτο και την Κύπρο, αυτομάτως δημιούργησε ΑΟΖ. Έτσι όλοι σήμερα αναγνωρίζουν την ΑΟΖ του Ισραήλ. Ελάχιστοι γνωρίζουν ότι η UNCLOS επισημαίνει ότι ένα παράκτιο κράτος πρέπει πρώτα να ανακηρύξει και μετά να οριοθετήσει την ΑΟΖ της.

Αλλά αυτή η θέση δεν ισχύει πλέον,  διότι υπάρχει το προηγούμενο (precedent) του Ισραήλ και της Βενεζουέλας. Είναι λοιπόν χρήσιμο η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη να κατανοήσει ότι από την στιγμή που οριοθέτησε ΑΟΖ με την Ιταλία και την Αίγυπτο, η χώρα  διαθέτει πλέον ΑΟΖ.

Είναι χρήσιμο εδώ, για να καταλάβουμε τι θα συμβεί να δούμε τον χάρτη της συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ ανάμεσα στην Ελλάδα και την Αίγυπτο.

Hellas Journal

Γερμανοί και Γάλλοι ηγέτες επιφυλακτικοί απέναντι στην αμερικανική πίεση για ειρήνη στην Ουκρανία, σύμφωνα με το Spiegel

0


Του Reuters
4 Δεκεμβρίου 2025

Το γερμανικό περιοδικό Der Spiegel επικαλείται απομαγνητοφώνηση εμπιστευτικής τηλεδιάσκεψης, σύμφωνα με την οποία ο Γάλλος Πρόεδρος και ο Γερμανός Καγκελάριος εξέφρασαν σκεπτικισμό για την κατεύθυνση που λαμβάνουν οι αμερικανικές προσπάθειες να διαπραγματευτούν μια ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας.

Σε δημοσίευμα της Πέμπτης, το Spiegel αναφέρει ότι κατά τη συνομιλία με τον Ουκρανό Πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και άλλους Ευρωπαίους ηγέτες, ο Εμανουέλ Μακρόν προειδοποίησε πως οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να πιέσουν την Ουκρανία να προχωρήσει σε εδαφικές παραχωρήσεις προς τη Ρωσία, χωρίς εγγυήσεις που θα αποτρέπουν μελλοντική ρωσική επιθετικότητα.

«Υπάρχει πιθανότητα οι ΗΠΑ να προδώσουν την Ουκρανία στο ζήτημα των εδαφών χωρίς σαφήνεια στις εγγυήσεις ασφάλειας», φέρεται να είπε ο Μακρόν, σύμφωνα με το περιοδικό.

Στην κλήση που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα, ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προειδοποίησε τον Ζελένσκι ότι οι Αμερικανοί διαπραγματευτές «παίζουν παιχνίδια» και ότι εκείνος πρέπει να είναι «πολύ προσεκτικός» τις επόμενες ημέρες, σύμφωνα με το Spiegel.

Το Βερολίνο αρνήθηκε να σχολιάσει, ενώ το γραφείο του Γάλλου Προέδρου δεν ανταποκρίθηκε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό. «Ο Πρόεδρος δεν εξέφρασε τον εαυτό του με αυτά τα λόγια», ανέφερε το Ελιζέ στο περιοδικό.

Όταν ζητήθηκε να σχολιάσει, ο εκπρόσωπος του γαλλικού Υπουργείου Εξωτερικών Πασκάλ Κονφαβρώ δήλωσε σε ενημέρωση προς δημοσιογράφους:
«Δεν βλέπω λόγο να σχολιάσω υποτιθέμενες διαρροές. Δεν μπορεί να υπάρξει καμία αμφιβολία για τη στήριξή μας προς την Ουκρανία και την ένταση των επαφών μας με την αμερικανική πλευρά.»

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες τη Δευτέρα συσπειρώθηκαν για να δείξουν στήριξη στον Ζελένσκι, έπειτα από τις αμερικανο-ουκρανικές συνομιλίες για αναθεώρηση μιας ειρηνευτικής πρότασης που αρχικά ευνοούσε τη Ρωσία.

Ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν υποδέχθηκε τους Αμερικανούς απεσταλμένους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο την Τρίτη.

Την Τετάρτη, ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η πορεία των ειρηνευτικών συνομιλιών παραμένει ασαφής, μετά τις –όπως τις χαρακτήρισε– «αρκετά καλές» συνομιλίες μεταξύ των απεσταλμένων του και του Πούτιν.

Ρεπορτάζ: Αντρέας Ρίνκε (Βερολίνο), Γκάμπριελ Σταργκάρντερ και Ντομινίκ Βινταλόν (Παρίσι)
Κείμενο: Λούντβιχ Μπέργκερ
Επιμέλεια: Κίρστι Κνόλλε, Φιλίππα Φλέτσερ