Οι πολίτες εξεγέρθηκαν κατά των οικονομικών πολιτικών που ακολούθησε η κυβέρνηση προκειμένου η χώρα να ενταχθεί στο ευρώ
H κυβέρνησης του Ρόζεν Ζελιάζκοφ στην Βουλγαρία ανακοίνωσε σήμερα την παραίτηση της έπειτα από εβδομάδες διαδηλώσεων λόγω της φτώχειας που φέρνει στην χώρα η επικείμενη ένταξη στο ευρώ και η απώλεια του ρωσικού φθηνού φυσικού αερίου, όπως και του ρωσικού φθηνού πετρελαίου.
Οι πολίτες εξεγέρθηκαν κατά των οικονομικών πολιτικών της χώρας και την αποτυχία της κυβέρνησης να καταπολεμήσει τη διαφθορά.
Ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας, Ρόζεν Ζελιαζκόφ, ανακοίνωσε ότι σήμερα Πέμπτη 11.12.2025 ότι η κυβέρνηση του θα παραιτηθεί.
Η δήλωση έγινε μία ημέρα μετά τις μαζικές διαδηλώσεις δεκάδων χιλιάδων πολιτών στη Βουλγαρία και στο εξωτερικό, που ζητούσαν την παραίτηση της κυβέρνησης.
Το ίδιο απόγευμα, η κυβέρνηση επρόκειτο να αντιμετωπίσει την έκτη πρόταση δυσπιστίας που είχε καταθέσει η αντιπολίτευση «Συνεχίζουμε την Αλλαγή – Δημοκρατική Βουλγαρία», με τη στήριξη δύο μικρότερων κομμάτων.
Η ψηφοφορία ήταν προγραμματισμένη για τις 13:30, αλλά οι βουλευτές του κυβερνητικού εταίρου GERB–UDF, μεταξύ τους και ο ηγέτης Μπόικο Μπορίσοφ, απείχαν, όπως και βουλευτές από δύο μικρά κυβερνητικά κόμματα, το Βουλγαρικό Σοσιαλιστικό Κόμμα και το λαϊκιστικό ITN.
Μετά από ένα διάλειμμα μισής ώρας, αντί η συνεδρίαση να συνεχιστεί, ο Ζελιαζκόφ ανακοίνωσε την πρόθεσή του να παραιτηθεί.
Ο ίδιος είπε ότι η κυβέρνηση θα κέρδιζε την ψηφοφορία, αλλά ακόμη κι έτσι θα ακολουθούσε παραίτηση.
Οι εξελίξεις σημειώνονται 20 ημέρες πριν η Βουλγαρία υιοθετήσει το ευρώ.
Το ζήτημα είναι αν αυτό θα επηρεαστεί από την πολιτική κρίση.
Η κυβέρνηση Ζελιαζκόφ είχε ήδη αντιμετωπίσει πέντε προηγούμενες προτάσεις δυσπιστίας μέσα στο 2024, με κατηγορίες που κυμαίνονταν από αποτυχίες στην εξωτερική πολιτική και τη δημοσιονομική διαχείριση, έως θέματα διαφθοράς, περιβάλλοντος, εσωτερικής ασφάλειας και δικαιοσύνης.
Η είσοδος μίας χώρας στο ευρώ από την στιγμή που δεν παράγει σχεδόν τίποτα (όπως η Ελλάδα), ή τα προϊόντα που παράγει είναι αγροτικής φύσεως, είναι «αυτοκτονία».
Αυτομάτως τα προϊόντα της χάνουν την όποια ανταγωνιστικότητα είχαν λόγω του εθνικού νομίσματος.
Ο Γιώργος Ξυλούρης, κατά την διάρκεια της εξεταστικής επιτροπής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ στη Βουλή, απάντησε στις ερωτήσεις της Ζωής Κωνσταντοπούλου για την Porsche που έχει ο γιος του και για το πώς την αγόρασε.
Δείτε τον διάλογο:
Κωνσταντοπούλου: Ο γιος σου που τα βρήκε τα χρήματα να πάρει την Porsche
Ξυλούρης: Δείτε τα πόθεν έσχες.
Κωνσταντοπούλου: Πού τα βρήκε;
Ξυλούρης: Τι είσαι; Λογιστής;
Κωνσταντοπούλου: Τι δουλειά κάνει;
Ξυλούρης: Δεν ξέρω.
Κωνσταντοπούλου: Εμένα να μου μιλάς στον ενικό. Και μη με απειλείς. Γιο αγρότες πεινάνε και εσείς κυκλοφορείτε με Porsche
Ξυλούρης: Συγγνώμη για τον ενικό
Κωνσταντοπούλου: Ακούς Γιώργη Ξυλούρη. Είστε κομματικά στελέχη και τρώτε με χρυσά κουτάλια; Πόσο την αγόρασε την Porsche και πότε;
Ξυλούρης: Το 2019.
Κωνσταντοπούλου: Α στην κρίση όταν όλοι πεινούσαν.
Ξυλούρης: Το μοντέλο είναι. Το 2021 την αγόρασε.
Κωνσταντοπούλου: Α στην πανδημία. Και κυκλοφορείτε στο χωριό με Porsche. Πόσο;
Ξυλούρης: 47.000 ευρώ
Κωνσταντοπούλου: Πού τα βρήκε τα χρήματα; Τι δουλειά κάνει;
Ξυλούρης: Οικονομολόγος είναι 25 χρονών κοπέλι. Πατέρας του είμαι, δεν είναι άπορος.
Μετά από 5,5 ώρες συνεδρίασης και αρκετούς μήνες κατά τους οποίους το πανελλήνιο τον αποκαλεί «φραπέ», ο Γιώργος Ξυλούρης ένιωσε την ανάγκη να διευκρινίσει ότι το παρατσούκλι του στην Κρήτη είναι άλλο.
«Δεν με αποκαλεί κανείς φραπέ. Έχω παρατσούκλι αλλά είναι άλλο» είπε απαντώντας στην Ευαγγελία Λιακούλη για να προσθέσει «είναι Τζιτζής».
Πόλεμοι, σεισμοί και πολιτισμοί στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων
Οι πρόεδροι ΗΠΑ Τζίμυ Κάρτερ, Αιγύπτου Ανουάρ Σαντάτ και ο Μεναχέμ Μπέγκιν πρωθυπουργός του Ισραήλ υπογράφουν την συμφωνία αλληλοαναγνώρισης στο Καμπ Ντέϊβιντ (Camp David).το 1978
Σάββας ΜαυρίδηςΚαθηγητής Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος
Η Ανατολική Μεσόγειος αποτελεί έναν από τους πιο ιστορικά φορτισμένους
και γεωπολιτικά σύνθετους χώρους του πλανήτη. Το παρελθόν της είναι
εμποτισμένο με βία, το παρόν της χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα και
το μέλλον της παραμένει αδιόρατο. Πόλεμοι, σεισμοί και πολιτισμικές
συνθέσεις αποτελούν αλληλοσυνδεόμενα φαινόμενα, τα οποία, αν και
απορρέουν από κοινές αιτίες, εκδηλώνονται με τρόπο ασύμμετρο και
συχνά ασύνδετο μεταξύ τους.
Η γεωγραφική σύγκλιση τριών ηπείρων (Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής)
σε αυτή τη μικρή, αλλά στρατηγικά κρίσιμη περιοχή συνιστά μοναδικότητα
σε παγκόσμια κλίμακα. Εδώ γεννήθηκαν τρεις από τις σημαντικότερες
μονοθεϊστικές θρησκείες και αναπτύχθηκαν πολιτισμοί που διαμόρφωσαν
την πορεία της ανθρωπότητας. Η Ανατολική Μεσόγειος υπήρξε ταυτόχρονα
κοιτίδα του ορθού λόγου και πεδίο άνθησης της μεταφυσικής σκέψης· μια
περιοχή όπου ο διαφωτισμός και ο σκοταδισμός συνυπάρχουν, συγκρούο-
νται και αλληλεπιδρούν, με τρόπο που συχνά καθορίζει τις κοινωνικές και
πολιτικές εξελίξεις.
Το παρόν έργο αφιερώνεται στις κοινωνίες της Ανατολικής Μεσογείου,
οι οποίες, παρά την αβεβαιότητα που χαρακτηρίζει το μέλλον τους,
μοιράζονται κοινές εμπειρίες και προκλήσεις — μεταξύ αυτών και την
αναπόφευκτη συνύπαρξη με τους σεισμούς.
Έτσι, το βιβλίο αυτό αποτελεί μια συμβολή στην κατανόηση της ιστορικής
συνέχειας και της πολιτισμικής πολυπλοκότητας της περιοχής, ενταγμένη
στο πλαίσιο της διαχρονικής προσδοκίας για ένα μέλλον πιο σταθερό,
πιο ειρηνικό και βιώσιμο
Εκδόσεις Κλειδάριθμος
Έδρα: Στουρνάρη 27Β, Αθήνα 106 82
Το μέλλον της Ανατολικής Μεσογείου μπορεί να διαιρεθεί σε τρεις τομείς:
Το ενεργειακό μέλλον
Τα πολιτικά κόμματα που ασχολούνται με τις επιπτώσεις της ανθρώπινης δραστηριότητας στο περιβάλλον, είναι αυτά των οικολόγων ή όπως συνηθίζεται να λέγονται, των πρασίνων, που δεν εκπροσωπούνται στα κοινοβούλια της Ανατολικής Μεσογείου.
Στη Γερμανία που οι οικολόγοι συγκυβερνούν κατά καιρούς, αντιδρούν επικριτικά στην υπόσχεση του καγκελαρίου Όλαφ Σολτς (2001-2005), ότι η Γερμανία θα καταργήσει σταδιακά το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και τον άνθρακα “χωρίς αν, ή παρά”. Πρόκειται για «εξαπάτηση του διεθνούς κοινού», αφού ο Scholz θέλει επίσης να παράσχει χρήματα για νέα κοιτάσματα φυσικού αερίου στην Αφρική που τροφοδοτούν την κλιματική κρίση, δήλωσε ο εκτελεστικός διευθυντής της Greenpeace Γερμανίας, Martin Kaiser, στο περιθώριο της διάσκεψης του ΟΗΕ για το κλίμα τον Σεπτέμβρη του 2022 στην Αίγυπτο.[1]
Επειδή όμως ο πληθυσμός της γης ξεπέρασε τα 8 δισεκατομμύρια[2] και οι ορυκτές πηγές ενέργειας, ή τα επίγεια δάση, δηλαδή οι εξαντλήσιμες, διαρκώς μειώνονται, όχι μόνο το μέλλον της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά ολόκληρου του πλανήτη βρίσκεται αναμφισβήτητα στις ανεξάντλητες πηγές ενέργειας και πρωτίστως στην ηλιακή. Στη γλώσσα της οικονομίας, αυτή η κατάσταση περιγράφεται με τη φράση ότι από τη μία πλευρά αυξάνεται η ζήτηση και από την άλλη μειώνεται η προσφορά. Μοιραία λοιπόν η ενέργεια θα αποβεί ακριβότερη, αν δεν υπάρξει άλλης μορφής υπερπαραγωγή, και η αξία του ανθρώπου μικρότερη λόγω υπερπληθυσμού. Όσο νωρίτερα το αντιληφθεί ο άνθρωπος, τόσο καλύτερα γι’ αυτόν! Φυσικά τα ισχυρά συμφέροντα που βρίσκονται πίσω από τις εξαντλήσιμες πηγές ενέργειας, αλλά και αυτά της εξαρτημένης αειφορικής θα επιδιώκουν πάντα την άλωση της κοινωνίας μέσω της ζωτικής ενέργειας, ο άνθρωπος όμως πρέπει να τραβήξει τον δρόμο της ανθρωποκεντρικής οικονομίας, όσο κι ανηφορικός κι αν είναι αυτός!
Και το σημαντικότερο όφελος για την ανθρωπότητα και κυρίως για την Ανατολική Μεσόγειο: Ο καθένας μέσα στο σπίτι του που στέκεται όρθιο, και η ειρήνη μέσα σε όλα τα σπίτια, με την ευχή να μην παραμένει η Τουρκία ένα παγκόσμιο πρόβλημα, όπως επεσήμανε πριν από εκατό χρόνια ο Τάλκοτ Γουίλιαμς! Μία συμφωνία απαγόρευσης των εξορύξεων όπως έπραξαν οι χώρες της Δυτικής Μεσογείου, της Αγγλίας, ΗΠΑ κλπ., είναι η μοναδική δυνατότητα πολιτικής και τεκτονικής ηρεμίας στην περιοχή διότι είναι αδύνατο να προβλεφθεί πότε και που θα εκδηλωθούν οι συνέπειες μιας εξόρυξης. Το αν πραγματοποιηθεί στο εθνικό χώρο της μιας ή της άλλης χώρας είναι αδιάφορο διότι πολύ πιθανόν οι καταστροφικές της συνέπειες δεν θα περιοριστούν μόνο στον εθνικό της χώρο στον οποίο πραγματοποιούνται. Όπως δηλαδή αλληλεπίδρασαν πολιτιστικά μεταξύ τους οι λαοί στην αρχαιότητα, έτσι εξακολουθούν να αλληλεπιδρούν οι τεκτονικές ενότητες της περιοχής,[3] ανεξάρτητα από την εκάστοτε εθνοκρατική εξουσία που κυριαρχεί σήμερα επάνω τους. Οι σεισμοί δεν κάνουν διακρίσεις στην φρίκη τους από το ποιος τους προκάλεσε. Απλά μεταδίδονται από τον ένα χώρο στον άλλο, όπως μεταφέρεται το ηλεκτρικό ρεύμα…
Η ενδεχόμενη λύση των ατέλειωτων διαφορών και εχθροπραξιών που ταλανίζουν χιλιετίες την Ανατολική Μεσόγειο, θα μπορούσε να είναι η δημιουργία μια ένωσης που θα περιελάμβανε όλες ανεξαιρέτως τις χώρες της και όπου θα συζητούνταν τα προβλήματα των χωρών της, προτού μιλήσουν τα όπλα. Μια τέτοια πρωτοβουλία πάρθηκε τον Σεπτέμβριο 2020 όταν υπογράφηκε το Kαταστατικό του Φόρουμ Φυσικού Αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο (East Mediterranean Gas Forum -EMGF) από τα επτά ιδρυτικά μέλη του (Αίγυπτος, Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ, Ιταλία, Ιορδανία, Παλαιστίνη). Ήδη με την κύρωση του Καταστατικού του από το πέμπτο μέλος, το EMGF θεωρείται επίσημος Οργανισμός από την 1 Μαρτίου 2021.[4] Η πρωτοβουλία αφορούσε μόνο το πολυπόθητο φυσικό αέριο και τίποτε περισσότερο και όχι όλα τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου. Τα γεγονότα που ακολούθησαν μετά την απαγωγή 250 και τον θάνατο 1.200 Ισραηλινών από τη Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, εξαπολύοντας την επιχείρηση «Πλημμύρα του Αλ ‘Ακσα» στο νότιο Ισραήλ, από τη Λωρίδα της Γάζας και την εκδίκηση του Ισραήλ στη συνέχεια δείχνει πόσο δύσκολη είναι η ειρήνη στην περιοχή. Μια δύσκολη ειρήνη είναι όμως πάντα προτιμότερη από έναν εύκολο πόλεμο!
Ωστόσο και μόνη η ανάπτυξη μιας τέτοιας σκέψης χειραφέτησης της από τα κέντρα αποφάσεων που βρίσκονται εκτός αυτής θα αποτελούσε μια επανάσταση και μια Αναγέννηση για τις αδύναμες κοινωνίες της, οι οποίες καταπιέζονται διπλά: Από τον εκάστοτε εσωτερικό νεοσουλτάνο και εξωτερικά από τον ξένο παράγοντα. Αυτό βέβαια πάντα υπό την προϋπόθεση ότι θα αποκλειόταν η κακόβουλη ανάμιξη χωρών που επιδιώκουν την επιβολή των δικών τους συμφερόντων με οποιοδήποτε τίμημα. Προϋπόθεση εκ των ουκ άνευ-sine qua non. Πέραν τούτου, αδήριτη ανάγκη για την επίτευξη αυτού του στόχου, αποτελεί και η πνευματική ανάπτυξη των αδύναμων κοινωνιών της, που σημαίνει ότι οι αδύναμες κοινωνίες πρέπει να επενδύουν περισσότερο στην παιδεία και λιγότερο στην θρησκεία όπως είδαμε στο παράδειγμα της Ελλάδος, της Αλβανίας και της Τουρκίας (2.1.6). Χωρίς αυτή τη διαφορετική ιεράρχηση των κοινωνικών αξιών και προτεραιοτήτων, η κατάσταση θα μείνει αμετάβλητη.
Η άλλη εκδοχή είναι αυτή που διατύπωσε ήδη από τον δέκατο ένατο αιώνα ο Άγγλος βιολόγος- ανθρωπολόγος Χάξλεϊ (Thomas Henry Huxley 1825 – 1895), για την πορεία και το μέλλον αλλά κυρίως την πνευματική ανάπτυξη της ανθρωπότητας, η οποία λέει τα εξής: Από καιρού εις καιρόν στενεύει το παλιό περίβλημα για το θηρίο που διαρκώς διογκώνεται και τότε αυτό διαρρηγνύεται ή αντικαθίσταται από ένα καινούργιο.[5]Ως έναρξη της πρώτης περιόδου της γνώσης θεωρεί την αρχαία Ελλάδα (γέννηση), και ως δεύτερη την περίοδο από τον δέκατο έως τα τέλη του του δέκατου όγδοου αιώνα.[6] Ο Χάξλεϊ παραπέμπει σχετικά με την δεύτερη διάρρηξη την πνευματική ανάπτυξη της ανθρωπότητας που ακολούθησε την πνευματική επανάσταση που έγινε γνωστή ως ευρωπαϊκή (Ανα)γέννηση. Με όρους του Χάξλεϊ σήμερα θα ήταν απαραίτητη μια δεύτερη Αναγέννηση, διότι όχι μόνο ο αγνωστικισμός (εμμονή στην άγνοια), που ο ίδιος εισήγαγε ως έννοια, αλλά και κάθε Αναγέννηση χρειάζεται κάποια στιγμή, κάποιας μορφής ανανέωση. Μια πνευματική μεταστροφή λοιπόν αποτελεί αδήριτη ανάγκη για την ανθρωπότητα αυτή τη στιγμή, που τόσο το άμεσο μέλλον της, όσο και το απώτερο, διαγράφεται σύμφωνα με τα τωρινά δεδομένα, άγνωστο και δυσοίωνο. Η επιβίωση της φύσης, δηλαδή του πλανήτη περνά αναγκαστικά μέσα από τον διαφωτισμό του ανθρώπου.
Στην πλούσια σε ηλιοφάνεια Ανατολική Μεσόγειο, η ηλιακή ενέργεια είναι ανέξοδη και ανεξάντλητη. Οι βόρειες χώρες με την χαμηλή ηλιοφάνεια η εναλλακτική λύση απέναντι στην παραγωγή ενέργειας από ορυκτές πρώτες ύλες θεωρείται εκτός από τον άνεμο και την θαλάσσια ενέργεια ακόμη και το υδρογόνο. Αυτό όμως δημιουργεί νέα εξάρτηση από άλλες χώρες η παραγωγή του είναι ενεργοβόρα.[7]
Έτσι λοιπόν η ανθρωπότητα σήμερα έχει να επιλέξει ανάμεσα στην έγκαιρη εύρεση ενός νέου περιβλήματος, ή να περιμένει έως ότου εκραγεί το παλιό με τις όποιες επιπτώσεις συνεπάγεται αυτή η έκρηξη για την ανθρωπότητα. Ιδού η Ρόδος λοιπόν, ιδού και το πήδημα, που λέει ο μύθος του Αισώπου!
Το γεωπολιτικό μέλλον
Πως θα μπορούσε να ηρεμήσει η ταραγμένη περιοχή των τριών από τις σημαντικότερες θρησκείες του πλανήτη δεν μπορεί να το απαντήσει η τεχνητή νοημοσύνη. Παραδείγματα από άλλες ήρεμες και ήμερες περιοχές του πλανήτη μπορούν να μας προσφέρουν ιδέες για μια νέα γεωπολτική στρατηγική. Στην αρχαία Ελλάδα λειτουργούσε ένα είδος συνδιάσκεψης για την ειρήνη μεταξύ των πόλεων –κρατών που λεγόταν Αμφικτυονία. Το Συνέδριο συνερχόταν δύο φορές τον χρόνο, την άνοιξη στο ιερό του Απόλλωνα στους Δελφούς και το φθινόπωρο στο ιερό της Δήμητρας στην Ανθήλη κοντά στις Θερμοπύλες. Ένα είδος λοιπόν Αμφικτυονίας με συμμετέχοντες αποκλειστικά τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, θα μπορούσε να γεφυρώνει τις διαφορές με διαβούλευση και όχι με πόλεμο.
Ένα σύγχρονο παράδειγμα Αμφικτυονίας αποτελούν π.χ. οι χώρες της Σκανδιναβίας που συνοριακά στριμώχνονται πολύ πυκνά, αλλά λόγω του υψηλού επιπέδου ανάπτυξης ζουν στην ειρηνική ευημερία, και διαθέτουν κοινή αεροπορική εταιρεία και άλλες συνεργασίες. Το ίδιο θα έπρεπε να πράξουν και οι χώρες της Ανατολικής Μεσογείου με περισσότερη εκπαίδευση και λιγότερη θρησκεία. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι οι χώρες της Σκανδιναβίας διαθέτουν τα καλύτερα εκπαιδευτικά συστήματα του κόσμου.
Η υπεργεννητικότητα πρέπει να περιορισστεί διότι οδηγεί σε γενοκτονίες υπερπληθυσμού (εμφυλίους πολέμους), αλλά και η ανάμιξη ξένων χωρών στα εσωτερικά της θέματα που είναι συνυπεύθυνες για την πρόκληση των ταραχών και των πολέμων. Μια τοπική συντονισμένη πολιτικοοικονομική Ένωση των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου η οποία θα συζητούσε προτού μιλήσουν τα όπλα, με την συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων, ένας ΟΗΕ της Ανατολικής Μεσογείου θα μπορούσε να αλλάξει τελείως την εικόνα ταραχώδους ζωής των κρατών και των λαών της. Η Ελλάδα με την προνομιακή της θέση θα μπορούσε να συμβάλλει σημαντικά στην εδραίωση της ειρήνης διότι χαίρει μεγαλύτερης εμπιστοσύνης από όλες χώρες, ακόμη και από την Τουρκία και το Ισραήλ. Εν κατακλείδι όποιος αμφισβητεί τα σύνορα των άλλων, θέτει υπό αμφισβήτηση και τα δικά του.
Η Τουρκία ευχαρίστως θα προωθούσε μια από κοινού με το Ισραήλ συνεκμετάλλευση της Ανατολικής Μεσογείου.[8] Το Ισραήλ όμως δεν φαίνεται διατεθειμένο για κάτι τέτοιο γνωρίζοντας την υπεροχή του.[9] Μετά τα γεγονότα όμως της 7ης Οκτώβρη 2023, δηλαδή την απαγωγή 250 Ομήρων Ισραηλινών και μη από την Χαμάς και την αντεπίθεση του Ισραηλινών εναντίον της λωρίδας της Γάζας με ατέλειωτες χιλιάδες θύματα Παλαιστίνιους, οι σχέσεις Τουρκίας – Ισραήλ χειροτερεύουν δραματικά. Οι εμπορικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών διακόπτονται. Μάλιστα μετά την πτώση του Ρωσόφιλου Άσαντ στη Συρία στις 10-12-2024, θεωρείται μια σύγκρουση των δύο χωρών στο έδαφος της Συρίας αρκετά πιθανή με άγνωστες συνέπειες για την Ανατολική Μεσόγειο και όχι μόνο.
3.To Πολιτιστικό μέλλον
Oι λαοί της Ανατολικής Μεσογείου θα πρέπει να αναδείξουν τους αρχαίους πολιτισμούς τους που έχουν παρουσιαστεί στο κείμενο αυτής της εργασίας και να διεκδικήσουν την επιστροφή των πολιτιστικών θησαυρών τους που λήστεψαν κατά καιρούς οι διάφοροι αποικιοκράτες, ούτως ώστε να διαμορφώσουν μια συλλογική συνείδηση και συμμαχία ούτως ώστε να αντιληφθούν ότι οι εχθροί τους δεν βρίσκονται μόνο δίπλα τους, αλλά και πολύ μακριά τους. Πρέπει να σκάψουν στη γη τους και στο αρχαίο τους παρελθόν.
Η ανάπτυξη του τουρισμού και μέσω αυτού η ανάδειξη του πανάρχαιου πολιτισμού τους θα συμβάλλει στην σταδιακή εκκοσμίκευση του Ισλάμ και στην σταδιακή ενσωμάτωση τους στον σύγχρονο πολιτισμό και έτσι στην άμβλυνση των αντιθέσεων που δημιουργούν οι τρεις θρησκείες που συγκρούονται μεταξύ τους και προκαλούν τόση δυστυχία ολόκληρες χιλιετίες στην περιοχή, όσο σε καμία άλλη περιοχή του κόσμου. Όμως και οι χώρες άλλων περιοχών της γης θα πρέπει να σεβαστούν την κοινωνία της Ανατολικής Μεσογείου και να πάψουν να αναμιγνύονται στα εσωτερικά των χωρών. Το αυτό φυσικά ισχύει και για γειτονικές χώρες, αλλά και χώρες μέλη της Ανατολικής Μεσογείου όπως η Τουρκία, το Ισραήλ και η κάπως απώτερη Περσία.
Η διευθέτηση τέτοιων θεμάτων διαμεσολαβείται μόνον μέσω του ΟΗΕ και όχι με την ισχύ των όπλων όπως μας δείχνει το παράδειγμα της Ρωσοουκρανικής σύγκρουσης που προδιαθέτει και άλλες χώρες να μιμηθούν το παράδειγμα αυτό και να δημιουργήσουν και άλλες εστίες της φρίκης του πολέμου σε άλλα σημεία του πλανήτη.
Η ιστορία είναι προϊόν σύγκρουσης, προσαρμογής, αναδιάταξης κλπ. συμφερόντων και όχι συναισθημάτων. Αυτή η αρχή πρέπει πάντα να διέπει την ερμηνεία της πολιτικής δράσης. Όσοι ασχολούνται μαζί της πρέπει να το γνωρίζουν καλά!
Η υπέρβαση της ιστορικής νομοτέλειας που μόλις προαναφέρθηκε, επιδέχεται εκποίκιλνσης που εμφανίζεται πολύ σπάνια στο ιστορικό γίγνεσθαι.
Οι Συμφωνίες του Αβραάμ
Κλείνοντας αυτό το πόνημα μια νύξη για τη σχέση πολιτικής και πολιτισμού. Ο Αντενάουερ υποστήριξε ότι η πολιτική είναι η τέχνη του εφικτού. Μήπως όμως θα έπρεπε να είναι και η τέχνη του ηθικού;
Σε μια τέτοια αποστροφή της πρόσφατης ιστορίας της Ανατολικής Μεσογείου διαπιστώνουμε μια έκφανση της ιστορίας ως τέχνης του ηθικού. Στη συμφωνία του Καμπ Ντέϊβιντ η έναρξη συνομιλιών υπήρξε η 17η Σεπτέμβρη 1978 και ολοκληρώθηκε το 1979, ο Ανουάρ Σαντάτ Πρόεδρος της Αιγύπτου και ο Μεναχέμ Μπέγκιν πρωθυπουργός του Ισραήλ, μετά τις προσπάθειες για επίλυση των ζητημάτων στο Καμπ Ντέϊβιντ (Camp David) των ΗΠΑ, οι δύο ηγέτες κατέληξαν στην απόφαση για την ίδρυση-αναγνώριση ανεξάρτητης Παλαιστινιακής Αρχής στην Δυτική Όχθη και την Γάζα, όπως και στην απόσυρση του Ισραήλ από το Σινά υπό την αιγίδα του Προέδρου των ΗΠΑ Τζίμυ Κάρτερ.[10] Δυστυχώς οι υπόλοιπες Αραβικές χώρες δεν πήραν με «καλό μάτι» την συμφωνία αυτή αποβάλλοντας την Αίγυπτο από τον Αραβικό Σύνδεσμο. Επιπρόσθετα το 1981, ο ίδιος ο Σαντάτ δολοφονήθηκε από ισλαμιστές εξτρεμιστές, ενώ και η “PLO” («Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης») απέρριψε την συμφωνία, με το επόμενο μεγάλο βήμα να γίνεται το 1993 με την υπογραφή των Συμφωνιών του Όσλο Ι και ΙΙ που ήδη έχουν αναφερθεί.
Ως εκ τούτου ενδεικνυόμενη λοιπόν παρέμβαση από το εξωτερικό στις υποθέσεις της Ανατολικής Μεσογείου θα ήταν μόνο μια παρόμοια πρωτοβουλία με αυτή του Καμπ Ντέϊβιντ (Camp David), όσα συναισθήματα κι αν κοστίζει, διότι διαφορετικά δεν κοστίζει μόνο κάποια συναισθήματα, αλλά και πάρα πολλά θύματα, και η σύγκρουση Ισραήλ –Αράβων θα διαρκεί όσο καιρό υπάρχει αυτός ο πλανήτης.
Μια προσπάθεια προσέγγισης του ανατολικότερου αραβικού κόσμου με το Ισραήλ επιχειρείται εκ νέου υπό την αιγίδα του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλτ Τραμπ στην διάρκεια της πρώτης θητείας του και έγιναν γνωστές ως «Συμφωνίες του Αβραάμ» (Abraham Accords).
Οι Συμφωνίες του Αβραάμ υπογράφηκαν μεταξύ του Ισραήλ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και μεταξύ του Ισραήλ και του Μπαχρέιν στις 15 Σεπτεμβρίου 2020 στον Λευκό Οίκο και στόχευαν στην ομαλοποίηση των σχέσεων μεταξύ Ισραήλ και Αράβων.[11]
Η πρόταση όμως του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλτ Τραμπ στη διάρκεια της δεύτερη θητείας του, στις αρχές του έτους 2025 να εκπατριστούν οι Παλαιστίνιοι της Γάζας να μεταφερθούν σε κάποια άλλη αραβική χώρα ή στην Νότια Αμερική, δε βρίσκει ανταπόκριση ούτε από τους Παλαιστίνιους, ούτε από τον αραβικό κόσμο.[12]
Μένανδρος
Εν κατακλείδι για το μέλλον της Ανατολικής Μεσογείου, καταλήγουμε στα εξής συμπεράσματα: η γεωλογική σύγκλιση των τριών ηπείρων δημιούργησε τον πολιτισμό, τους πολέμους και τους σεισμούς. Ο άνθρωπος όμως ως έλλογο ον πρέπει να σταθεί πάνω από αυτή την συγκυρία και να προτάξει προ πάντων τον πολιτισμό και να μην συμβάλλει με την δράση του στον πολλαπλασιασμό των σεισμών που είναι φυσικά φαινόμενα και να παρακάμψει τους πολέμους που είναι έργο των ανθρώπων. Tο ζητούμενο είναι μια ανθρωποκεντρική επιχειρηματικότητα και όχι μόνο μια κερδοσκοπική βαρβαρότητα. Και όπως το διατύπωσε ο αρχαίος Μένανδρος:
Ὡς χαρίεν ἄνθρωπος, ὅταν ἄνθρωπος ᾖ.
ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ
[1] UN-Klimakonferenz in ÄgyptenUmweltschützer: Scholz täuscht die internationale Öffentlichkeit/ https://www.n-tv.de/politik/Klimaschuetzer-Scholz-Umwelt-Versprechen-taeuscht-die-internationale-Offentlichkeit-article23702545.html
[2] Ο πληθυσμός της γης εκτινάχτηκε από τα 3 δισεκατομύρια το 1960, σε 8,04 δισεκατομύρια το 2022. Weltbevölkerung. https://countrymeters.info/de/World
[3] We also believe that it is necessary to look at neighboring fault systems when estimating seismic hazards, because they interact. Πιστεύουμε επίσης ότι είναι απαραίτητο να εξετάζουμε τα γειτονικά συστήματα ρηγμάτων κατά την εκτίμηση των σεισμικών κινδύνων, επειδή αλληλεπιδρούν. S. Carena, A. M. Friedrich, A. Verdecchia, B. Kahle, S. Rieger, S. Kübler, Identification of Source Faults of Large Earthquakes in the Turkey-Syria Border Region Between 1000 CE and the Present, and Their Relevance for the 2023 Mw 7.8 Pazarcık Earthquake. Advancing Earth and Space Sciences. Tectonics. Volume 42, Issue12. December 2023
[4] Φόρουμ Φυσικού Αερίου της ανατολικής Μεσογείου («East Mediterranean Gas Forum – EMGF») https://ypen.gov.gr/foroum-fysikou-aeriou-tis-anatolikis-mesogeiou-east-mediterranean-gas-forum-emgf
[5] Thomas Henry Huxley, Evidence as to man’s place in nature ., D. Appelton and company. New York 1863, σελ. 72 .,.
[7] Mit Wasserstoff zur Energiewende? https://www.tagesschau.de/wissen/klima/wasserstoff-energie-101.html
[8] Dr. Taner Akçam, A Novel Solution to the Middle East Impasse: A Turkish-Israeli Partnership. Economic Dynamics of Global Energy Geopolitics/2019.
[9] Devrim Şahin, Ahmet Sözen, Maintaining a Collaborative Environment Between Turkey and Israel on the Issue of Energy Resources: The Crisis Management Role of the United States., Economic Dynamics of Global Energy Geopolitics, 2019, Gallia Lindenstrauss, Rémi Daniel, Turkish–Israeli Relations at a Dangerous Turning Point. Institute for National Security Studies (INSS) Insight Ιsrael. No. 1853, May 19, 2024
[10] Robert Barron? Lucy Kurtzer-Ellenbogen; Michael Yaffe, Middle East Peace: What can we Learn from Camp David … United States Institute of Peaceνhttps://www.usip.org › publications › 2019/03 › middle…
Η εκλογή του Κυριάκου Πιερρακάκη στην ηγεσία του Eurogroup αποτελεί ορόσημο και για την χώρα.
Ο πρόεδρος του Eurogroup δεν είναι ένας απλός διαχειριστής διαδικασιών. Είναι ο de facto «υπουργός Οικονομικών» της Ευρωζώνης, υπεύθυνος για τη σύγκλιση των απόψεων ανάμεσα στους 20 εθνικούς υπουργούς.
Ο ρόλος του απαιτεί λεπτές ισορροπίες για τη διαμόρφωση κοινής στάσης σε κρίσιμα ζητήματα: από τους εθνικούς προϋπολογισμούς και τη σταθερότητα του κοινού νομίσματος, μέχρι τη θωράκιση της ενιαίας αγοράς. Είναι η «φωνή» που αναζητά τη σύνθεση μεταξύ του δημοσιονομικά αυστηρού Βορρά και του πιο ευέλικτου Νότου.
Ταυτοχρόνως όμως, αναλαμβάνει να προωθεί και να επιταχύνει αποφάσεις και πολιτικές, καθορίζοντας την νέα πραγματικότητα που βιώνουν οι οικονομίες και οι πολίτες της ζώνης του Ευρώ.
Η «φωνή» της Ευρώπης στα διεθνή fora
Και πέρα από τα ευρωπαϊκά σύνορα όμως, ο Κυριάκος Πιερρακάκης αναλαμβάνει πλέον την εκπροσώπηση της Ευρωζώνης στα ισχυρότερα κέντρα λήψης αποφάσεων του πλανήτη.
Στο εξής θα παρίσταται στις συνόδους του G7, του G20, δηλαδή των ισχυρότερων χωρών του πλανήτη. Ενώ θα εκπροσωπεί την Ευρωζώνη στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την Παγκόσμια Τράπεζα, διασφαλίζοντας ότι η ευρωπαϊκή (και κατ’ επέκταση η ελληνική) οικονομία θα έχει ουσιαστικό ρόλο στη διαμόρφωση της παγκόσμιας οικονομικής ατζέντας.
Οι 4 πυλώνες της προεδρίας Πιερρακάκη
Η θητεία Πιερρακάκη, όπως σκιαγραφήθηκε προεκλογικά, εστιάζει σε τέσσερις στρατηγικούς άξονες για μια πιο ανταγωνιστική Ευρώπη:
1. Απελευθέρωση Κεφαλαίων: Εμβάθυνση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών για τη μετατροπή των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων σε παραγωγικές επενδύσεις.
2. Ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς: Μείωση των ρυθμιστικών εμποδίων και του γραφειοκρατικού κόστους που κατακερματίζουν την παραγωγικότητα.
3. Ψηφιακό Ευρώ: Αξιοποίηση της τεχνολογίας για τη νομισματική κυριαρχία και την καινοτομία στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
4. Δημοσιονομική Υπευθυνότητα: Διαφύλαξη της μακροοικονομικής σταθερότητας ως θεμέλιο για την αντιμετώπιση δημογραφικών και παραγωγικών προκλήσεων.
Η Ελλάδα εξαρτάται από μια σταθερή, βασισμένη σε κανόνες θαλάσσια τάξη. Οι οικονομικές μας γραμμές ζωής, η ενεργειακή μας ασφάλεια και η διπλωματική μας επιρροή απαιτούν προβλεψιμότητα στη θάλασσα. Ωστόσο, οι πρόσφατες ενέργειες των ΗΠΑ στην Καραϊβική με κορύφωση την βίαιη κατάσχεση ενός πετρελαιοφόρου που με σημαία Βενεζουέλας σηματοδοτούν μια ανησυχητική απόκλιση από αυτήν την τάξη. Ταυτόχρονα, οι ανεπαίσθητες μετατοπίσεις στις σχέσεις ΗΠΑ-Ρωσίας εγείρουν ένα βαθύτερο ερώτημα που η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να αγνοήσει: Γινόμαστε μάρτυρες μιας έμμεσης γεωπολιτικής ανταλλαγής μεταξύ Τραμπ και Πούτιν – της Ουκρανίας για τη Βενεζουέλα;
Δεν πρόκειται για συνωμοσία, ούτε για επίσημη συμφωνία. Αντίθετα, πρόκειται για μια αναδυόμενη συμμετρία συμφερόντων, συμπεριφοράς και σιωπής. Και θα πρέπει να ανησυχήσει κάθε ευρωπαϊκή πρωτεύουσα, , από την Αθήνα μέχρι τις Βρυξέλλες.
Η μονομερής δράση της Ουάσιγκτον στη θάλασσα αποσταθεροποιεί την παγκόσμια τάξη
Η απόφαση των ΗΠΑ να κατασχέσουν ένα δεξαμενόπλοιο στην ανοιχτή θάλασσα σπάει τα όρια δεκαετιών αυτοσυγκράτησης. Η αμερικανική ισχύς, που κάποτε ασκούνταν σε ένα πλαίσιο πολυμερούς νομιμότητας, αποσυνδέεται ολοένα και περισσότερο από το διεθνές δίκαιο.
Ως Έλληνες, γνωρίζουμε πόσο εύθραυστοι μπορεί να είναι οι ναυτικοί κανόνες. Στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, βασιζόμαστε στη συνεπή εφαρμογή της UNCLOS και στην αρχή ότι η βία δεν καθορίζει τη νομιμότητα. Όταν μια μεγάλη δύναμη παραμερίζει αυτούς τους κανόνες για λόγους σκοπιμότητας, ολόκληρο το παγκόσμιο ναυτικό σύστημα αποδυναμώνεται.
Σήμερα είναι η Βενεζουέλα. Αύριο, στη Νότια Σινική Θάλασσα, στη Μαύρη Θάλασσα ή στο Στενό του Ορμούζ, άλλοι θα επισημάνουν αυτό το προηγούμενο.
Όχι μόνο η Ελλάδα αλλά η Ευρώπη στο σύνολό της δεν μπορεί να αντέξει την επιλεκτική υπακοή στο ναυτικό δίκαιο, ούτε από αντιπάλους ούτε από συμμάχους.
Η σιωπή της Ρωσίας για τη Βενεζουέλα είναι στρατηγική, όχι παθητική
Η Μόσχα αντιμετωπίζει εδώ και καιρό τη Βενεζουέλα ως συμβολική της παρουσία στο Δυτικό Ημισφαίριο, ένα σκόπιμο αντίβαρο στην επιρροή των ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική. Παραδοσιακά, οι Ρώσοι αξιωματούχοι αντιδρούσαν έντονα σε οποιαδήποτε υποτιθέμενη αμερικανική παρέμβαση.
Αλλά τώρα, καθώς η Ουάσιγκτον κλιμακώνει την στρατιωτική πίεση στο Καράκας, η Ρωσία παραμένει εμφανώς σιωπηλή. Αυτή η σιωπή δεν είναι αδυναμία· είναι υπολογισμός. Η Βενεζουέλα είναι αναλώσιμη. Η Ουκρανία όχι.
Το γεωπολιτικό σχέδιο του Πούτιν βασίζεται στην αναδιαμόρφωση της αρχιτεκτονικής ασφαλείας της Ευρώπης και στην εδραίωση της θέσης της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η έναρξη μιας αντιπαράθεσης με την Ουάσιγκτον για τη Βενεζουέλα θα αποσπούσε την προσοχή, τους πόρους και το διπλωματικό κεφάλαιο από τον χώρο που έχει μεγαλύτερη σημασία για τη Μόσχα.
Από γεωπολιτικής άποψης, η Ρωσία δίνει το εξής μήνυμα: Δεν θα θέσουμε σε κίνδυνο την Ουκρανία για τη Βενεζουέλα.
Η αναπροσαρμογή της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ από τον Τραμπ καθιστά δυνατή την ανταλλαγή
Η κοσμοθεωρία του Ντόναλντ Τραμπ αντιμετωπίζει τις αμερικανικές συμμαχίες ως κόστος που πρέπει να ελαχιστοποιηθεί και όχι ως στρατηγικές επενδύσεις που πρέπει να προστατευθούν. Η κυβέρνησή του παρουσιάζει την Ουκρανία ως βάρος, όχι ως κράτος πρώτης γραμμής που υπερασπίζεται την ευρωπαϊκή τάξη. Αυτή η υποβάθμιση της ευρωπαϊκής ασφάλειας ανοίγει χώρο στη Ρωσία να εδραιώσει τα κέρδη με μειωμένη αμερικανική αντίσταση.
Ταυτόχρονα, ο Τραμπ έχει δείξει πολύ μεγαλύτερη προθυμία να χρησιμοποιήσει βία στην Καραϊβική και τη Λατινική Αμερική, περιοχές που βλέπει μέσα από ένα συναλλακτικό, ευκαιριακό πρίσμα. Η κατάσχεση δεξαμενόπλοιων, η επέκταση της Επιχείρησης Southern Spear και η εκστρατεία πίεσης στο Καράκας αντικατοπτρίζουν όλα αυτή την προσέγγιση.
Έτσι προκύπτει μια ανησυχητική συμμετρία:
Οι ΗΠΑ υποβαθμίζουν την Ουκρανία.
Η Ρωσία υποβαθμίζει τη Βενεζουέλα.
Κάθε δύναμη επικεντρώνεται στο θέατρο που είναι πιο ουσιαστικό για τους στρατηγικούς της στόχους.
Δεν χρειάζεται συντονισμός, αρκεί η ευθυγράμμιση συμφερόντων.
Η Ευρώπη γίνεται το σιωπηλό θύμα της νέας παγκόσμιας ισορροπίας
Αν αυτό το μοτίβο επικρατήσει, οι συνέπειες για την Ευρώπη είναι σοβαρές:
Η Ουκρανία διακινδυνεύει την εγκατάλειψη όχι μέσω μιας επίσημης απόφασης, αλλά μέσω της μετατόπισης των προτεραιοτήτων των ΗΠΑ.
Η Ρωσία αποκτά ευρύτερη ελευθερία να αναδιαμορφώσει την αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης.
Η επιρροή της Ευρώπης τόσο στην Ουάσιγκτον όσο και στη Μόσχα μειώνεται.
Μια αποδυναμωμένη θαλάσσια τάξη υπονομεύει την ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ και τη σταθερότητα του παγκόσμιου εμπορίου.
Για την Ελλάδα, το μάθημα είναι άμεσο. Οι κανόνες έχουν σημασία μόνο εάν υπερασπίζονται καθολικά. Εάν η Ευρώπη ανέχεται μονομερείς ενέργειες στην Καραϊβική, χάνει το ηθικό και νομικό πλεονέκτημα που απαιτείται για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων της στη Μεσόγειο.
Η στρατηγική σύγχυση βλάπτει την αξιοπιστία
Η Ουάσιγκτον βρίσκεται τώρα σε υπερβολική πίεση, μια αμφισβητούμενη ειρηνευτική διαδικασία στη Γάζα, μια καθυστερημένη διπλωματική ώθηση στην Ουκρανία και μια ολοένα και πιο απεριόριστη στρατιωτική εκστρατεία στην Καραϊβική. Οι σύμμαχοι στην Ευρώπη έχουν αρχίσει να χαράσσουν παράλληλες πολιτικές επειδή δεν εμπιστεύονται πλέον ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες λειτουργούν εντός προβλέψιμων ορίων.
Η ισχύς χωρίς στρατηγική σαφήνεια αποδυναμώνει, αντί να ενισχύει, την αποτροπή. Όταν οι εταίροι δεν κατανοούν τους στόχους μας, οι αντίπαλοι ενθαρρύνονται και το ευρύτερο περιβάλλον ασφαλείας επιδεινώνεται.
Συμπέρασμα
Είτε σκόπιμη είτε τυχαία, η αναδυόμενη δυναμική μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας μοιάζει με τη λογική ενός παλαιότερου κόσμου, ενός κόσμου στον οποίο οι μεγάλες δυνάμεις χαράζουν σφαίρες επιρροής, ενώ τα μικρότερα κράτη υφίστανται τις συνέπειες.
Η κατάσχεση του αμερικανικού δεξαμενόπλοιου και η σιωπή της Ρωσίας ως απάντηση θα πρέπει να ερμηνευθούν ως προειδοποιήσεις. Εάν η Ευρώπη δεν υπερασπιστεί τους κανόνες που την προστατεύουν, το ναυτικό δίκαιο, τη συνοχή των συμμαχιών, την εδαφική ακεραιότητα – τότε άλλοι θα ξαναγράψουν αυτούς τους κανόνες χωρίς εμάς.
Οι θάλασσες, όπως και η γεωπολιτική, ανταμείβουν την επαγρύπνηση. Η Ευρώπη πρέπει να αφυπνιστεί στις νέες πραγματικότητες, προτού αυτή η ήσυχη ανταλλαγή γίνει μη αναστρέψιμη.
Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. ΣήμεραείναισυνεργάτηςκαιερευνητήςτουInstitute for National and International Security(INIS),τουStrategy International (SI)καιτουResearch Institute for European and American Studies (RIEAS).
Δεν λέμε κάτι νέο, ούτε κάτι σπουδαίο, αν πούμε ότι ο χώρος της Κεντροαριστεράς -και της Κεντροδεξιάς/Δεξιάς, βέβαια, αλλά σε μείζονα βαθμό της Κεντροαριστεράς- έχει εισέλθει σε περίοδο σοβαρών αναταράξεων, ανακατατάξεων.
Αναλυτές φτάνουν να εκτιμήσουν ότι η περίοδος που αναδύεται θα εμφανίσει χαρακτηριστικά «νέας μεταπολίτευσης». Με την έννοια της ολοκλήρωσης και δύσης του κύκλου του υφιστάμενου πολιτικού-κομματικού συστήματος και της δημιουργίας, ανάδυσης ενός νέου σκηνικού με νέα πολιτικά σχήματα και πρωταγωνιστές σε νέους ρόλους.
Το εγχείρημα Τσίπρα: μπορεί ο Τσίπρας να πρωταγωνιστήσει;
Με δυο λόγια, στο χώρο της Κεντροαριστεράς ο Α. Τσίπρας και, πιθανόν, η Μ. Καρυστιανού με ότι και όσα έκαναν, κάνουν και θα κάνουν αποτελούν -μαζί μ΄εκείνο το δυναμικό που κινητοποιούν και την όποια και όποιας μορφής υποστήριξη τους παρέχεται- τους κρίσιμους παράγοντες. Και οι ίδιοι, αλλά και τα πράγματα δείχνουν, ότι θα αποτελέσουν καθοριστικούς παίκτες στο σκηνικό που διαμορφώνεται. Το οποίο (σκηνικό) θα επιδιώξουν να το διαμορφώσουν με τους δικούς τους όρους και τις δικές τους αναφορές. Τα παραπάνω ισχύουν με βεβαιότητα για τον Α. Τσίπρα, ο οποίος διαθέτει και εμπειρία (ό ίδιος) αλλά και είναι φανερό ότι συγκεντρώνει -υπάρχει πίσω του- ένα «σύστημα δυνάμεων στήριξης» και επικοινωνιακής και υλικών μέσων. Το ποσοστό αβεβαιότητας για την Μ. Καρυστιανού σχετίζεται κυρίως με την ίδια και τις αποφάσεις της, και όχι τόσο με την κοινωνική της αποδοχή και την δυναμική. Η οποία (δυναμική) δείχνει να είναι εκλογικά εξασφαλισμένη και μεσοπρόθεσμα σημαντική αναζητώντας, ωστόσο, την αναγκαία στελεχιακή δόμηση.
Απέναντι σ΄αυτά, στον χώρο της Κεντροαριστεράς, τα στελέχη που έχουν εκτεθεί σε κριτική από τον Α. Τσίπρα -κατά το κοινώς λεγόμενο «έχουν αδειαστεί»- από τη μια, αλλά και ορισμένα στελέχη που διατηρούν επιφυλάξεις ή/και αρνητική άποψη στις πρωτοβουλίες του -από την άλλη, δίνουν χαμένες μάχες, μάχες οπισθοφυλακών. Παίζοντας στο γήπεδο του, και με απολογητική τακτική, παρά τους απαξιωτικούς -δικαιολογημένους ή μη- σε βάρος του χαρακτηρισμούς, μάλλον επιβεβαιώνουν την «απόρριψη» τους από τον Α. Τσίπρα παρά πλήττουν την στρατηγική του. Εξάλλου, στην κοινωνία βασικά συμπεράσματα έχουν εξαχθεί, και εκλογικά έχουν αποδοθεί, εδώ και αρκετό καιρό…
Στον χώρο αυτό, σημαντικά πλέον συρρικνωμένο, πολύ χαμηλότερα από την τελευταία επίδοση του 17%, η πλειοψηφική τάση είναι ότι θα ακολουθήσουν, θα υποστηρίξουν το εγχείρημα Τσίπρα. Τάση, όμως, που για τα σχέδια και τους στόχους Τσίπρα είναι οριακή, χαμηλού βεληνεκούς, γιαυτό και ο ίδιος με κάθε τρόπο επιμένει να σηματοδοτεί μια φυγή-κίνηση υπέρβασης, τοποθετώντας συμβολικά το ‘’παλιό -ξεπερασμένο και λίγο’’ στις πίσω γραμμές, στον «εξώστη». Και προβάλλει μια άλλη λογική, κίνησης προς τα εμπρός, αυτό που ονομάζει «συμμετοχή της βάσης, των πολιτών», (αυτοοργάνωση, κλπ) για ανασύσταση της δημοκρατικής παράταξης.
Το συνολικό εγχείρημα Τσίπρα, καθώς βρίσκεται στο αρχικό στάδιο ξεδιπλώματος του, δεν μπορεί με ασφάλεια να κριθεί και να προσεγγισθεί η κατάληξή του, καθώς μάλιστα εξαρτάται και από τις αντιδράσεις και κινήσεις και των άλλων παικτών του ευρύτερου χώρου της Κεντροαριστεράς.
Ωστόσο, αξιολογώντας σειρά στοιχείων, επιλογών και απόψεων του, ιδιαίτερα το διάστημα μετά το 2023 στο οποίο κεντρικό σημείο είναι η «Ιθάκη» και τα περί αυτήν, μπορούμε να πούμε ότι ο Τσίπρας ακόμη και με αυτό το «νέο» προφίλ είναι εξαιρετικά δύσκολο να βρεθεί στη θέση και να αναλάβει το ρόλο του ηγέτη μιας ευρείας προοδευτικής παράταξης στο ορατό τουλάχιστον μέλλον και επίσης πολύ δύσκολο να πετύχει τη φιλοδοξία του να επανέλθει ως εναλλακτικός πόλος εξουσίας. Το πιθανότερο είναι να μείνει για καιρό μια μεσαία δύναμη σε έναν τεμαχισμένο, ρευστό αντιπολιτευτικό χώρο.
Το θετικό είναι ότι θα δομήσει, θα δώσει μια μορφή -νέα τουλάχιστον ως προς τον υπάρχοντα κερματισμό- στον αντιπολιτευτικό χώρο ιδιαίτερα του πάλαι ποτέ εκλογικά ισχυρού ΣΥΡΙΖΑ (το κοινώς εννοούμενο «θα τον συμμαζέψει») επιτυγχάνοντας μια δομική ανασύνθεση έναντι της τωρινής πανσπερμίας του ασήμαντου πολιτικού αποτελέσματος.
Ταυτόχρονα, ως σημαντικό παράγωγο θα προκύψει παράπλευρα αλλά πιεστικά η ανάγκη να αντιμετωπίσει το ΠΑΣΟΚ τον εαυτό του. Να δει στην ουσία την αποστολή και το ρόλο του, ως δύναμη-κορμός της Δημοκρατικής Αριστεράς, και όχι ως ένα ακόμα μεσαίο (ή μικρομεσαίο) κόμμα στην βουλή, με οριακούς στόχους την αύξηση βουλευτικών εδρών. Την ανάγκη, το ΠΑΣΟΚ να διεκδικήσει και να δρομολογήσει πρωταγωνιστικά την ανασυγκρότησή της με λαϊκά, περιφερειακά και παραγωγικά χαρακτηριστικά, με πολιτικά χαρακτηριστικά για μια πατριωτική, δημοκρατική και σύγχρονη σοσιαλιστική προοπτική.
Όσα αναφέρονται για το ΠΑΣΟΚ, θα έπρεπε, εδώ και πολύ καιρό, να έχουν γίνει κατανοητά, να το έχουν απασχολήσει σε βάθος και να έχει αναλάβει στη βάση ενός ανάλογου σχεδίου σειρά σχετικών πρωτοβουλιών.
Με άλλα λόγια, αν το ΠΑΣΟΚ είχε κατοχυρωθεί στη συνείδηση της κοινωνίας ως η ανερχόμενη δύναμη έλκοντας μαζί του και άλλες δυνάμεις, ως ο αδιαμφισβήτητος εναλλακτικός πόλος εξουσίας απέναντι στη ‘’ΝΔ’’, αν, δηλαδή, είχε εκφράσει με ευρύτητα, αξιοπιστία και ηγετική επάρκεια την εναλλακτική πρόταση, τότε, ακόμα κι αν υπήρχαν οποιεσδήποτε σκοπιμότητες συμφερόντων, κανένα από τα εγχειρήματα που εμφανίζονται -του Α.Τσίπρα πρωτίστως- δεν θα είχε εμφανιστεί και μάλιστα με τέτοιο αέρα και προσδοκίες.
Σε περιδίνηση -επιβεβαιώνοντας τις αναταράξεις πριν την επικράτηση νέων συσσωματώσεων- βρίσκονται τα δύο κύρια σχήματα που πρόκυψαν από τον ενιαίο ΣΥΡΙΖΑ: ο ΣΥΡΙΖΑ με πρόεδρο τον Σ. Φάμελο και η ‘’Νέα Αριστερά’’ με πρόεδρο τον Α. Χαρίτση. Είναι φανερό ότι τα αισθήματα πολιτικής επιβίωσης θα οδηγήσουν σε επιλογές σύμπλευσης με τον Α. Τσίπρα και με τους νέους όρους του ιδίου. Η σφήνα του ΠΑΣΟΚ στην ρευστή κατάσταση του ΣΥΡΙΖΑ και της ΝΕ-ΑΡ για την είσπραξη μέρους από τις ισχνές δυνάμεις τους, είναι ζητούμενη -και σχετίζεται τόσο από την πολιτική γραμμή και τις επιλογές του Ν. Ανδρουλάκη όσο και από τις αντι-σύριζα εσωτερικές λογικές στο ΠΑΣΟΚ. Η «Πλεύση Ελευθερίας» εξελισσόμενο σ΄ένα πρωσοποκεντρικό κόμμα θα πληγεί αλλά περιορισμένα, το ‘’Κίνημα Δημοκρατίας’’ του Σ. Κασσελάκη φθίνοντας θα περάσει στο περιθώριο, ενώ αντοχές, στη βάση της συνεχούς ιδεολογικοπολιτικής προσπάθειας του (ανεξάρτητα από συμφωνίες ή όχι), θα δείξει το «ΜέΡΑ 25» του Γ. Βαρουφάκη.
Το ΠΑΣΟΚ: τι σκέφτεται, τι θα κάνει;
Εν όψει όλων αυτών, και ενώ το «σχέδιο Τσίπρα» εξελίσσεται και δημιουργεί κλίμα και προσδοκία -και, πάντως, ωθεί σε ανακατατάξεις και ανα-μορφώσεις στον χώρο της Κεντροαριστεράς, το κύριο ζήτημα είναι: ΤΙ σκέφτεται, ΤΙ θα κάνει το ΠΑΣΟΚ;
Θα αφήσει το «σχέδιο Τσίπρα» να εξελιχθεί χωρίς ουσιαστική αντίδραση, πολιτική αντιπαράθεση;
Αν επιλέξει την απάντηση, την αναμέτρηση γιατί καθυστέρησε και εξακολουθεί επί της ουσίας να καθυστερεί; Σε ποιο (ποια) πεδίο (πεδία), με ποια πολιτική γραμμή μάχης, θα απαντήσει; Αρκεί η κριτική για πεπραγμένα του πρωθυπουργού Τσίπρα, όταν μάλιστα υπάρχουν και αντίστοιχα πεπραγμένα μνημονιακών κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ (για τα οποία η κυρίαρχη κομματική λογική -δικαιολόγησής τους- είναι ότι «έσωσαν την Ελλάδα», λογική στην προέκτασή της οποίας κινείται και ο Τσίπρας); Απέναντι στην κριτική ότι το ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει τον Μητσοτάκη αφού αντιπολιτεύεται την «νέα» κατά Τσίπρα δημοκρατική παράταξη -κριτική που τώρα απευθύνει το ΠΑΣΟΚ προς τον Τσίπρα- πως θα απαντήσει; Πως απαντά -ένα αντιδεξιό κόμμα όπως το ΠΑΣΟΚ (που παγιδεύτηκε παραμένοντας αντιδεξιό και ασκώντας μια οριακή «συνδικαλιστική αντιπολίτευση»)- στο ερώτημα: «Ο Διμέτωπος αγώνας, ποιόν βλάπτει και ποιον ωφελεί; Πότε έκανε το ΠΑΣΟΚ διμέτωπο;»
Είναι οι κινήσεις για συνεργασία σε κοινοβουλευτικό επίπεδο (ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, ΝΕ-ΑΡ), όπως αυτή για την αναθεώρηση του άρθρου 86 του Συντάγματος, ικανές να διαμορφώσουν εκείνη την επιρροή και την απήχηση που θα αντισταθμίσουν τη δυναμική και τις προσδοκίες των πρωτοβουλιών Τσίπρα (ή, ακόμα και Σαμαρά, και πιθανόν Καρυστιανού); Ποιος, αλήθεια μπορεί να το πιστεύει!
Ωστόσο, υπάρχει -και γιατί καθυστέρησε- σχέδιο/πρόγραμμα συνεργασιών και ποιο, σε ποιους τομείς, σε ποια πεδία, με ποιο χρονικό ορίζοντα; Υπάρχει, θα παρουσιασθεί;
Τι σήμαινε πριν και τι σημαίνει τώρα, στις νέες συνθήκες «αυτόνομη πορεία»; Συσχετίζεται -κι αν ναι- με ποια πολιτική και με ποιον τρόπο η «αυτόνομη πορεία» με την ανασύνθεση, με την αναδόμηση της Δημοκρατικής Αριστεράς (της Κεντροααριστεράς) ως προοδευτικού πλειοψηφικού πόλου, πέρα από τις αμφισβητούμενου αποτελέσματος ηγετικά επιλεγμένες μεταγραφές προσώπων; Ποιον έχει απασχολήσει αυτό το κεντρικό ζήτημα, ποιες είναι οι επεξεργασίες και ποιες οι απαντήσεις; Ας το πούμε με τρέχοντες όρους: απέναντι στο «σχέδιο Τσίπρα» της «νέας δημοκρατικής παράταξης» το ΠΑΣΟΚ πως απαντά; Η «αυτόνομη πορεία» πως συσχετίζεται με τη διαμόρφωση Δημοκρατικής Παράταξης και την κοινωνική πλειοψηφία του εναλλακτικού πόλου; Ποιο όργανο στο ΠΑΣΟΚ -όπου συχνά, πυκνά μιλούν για «θεσμικότητα» και «δημοκρατικό θεσμικό κόμμα»- έχει συνέλθει, έχει συζητήσει και συλλογικά έχει αποφασίσει για τη στρατηγική του, για το πολιτικό-προγραμματικό του πλαίσιο, για τις μείζονες (εθνικές, κοινωνικές και περιφερειακές) πολιτικές του;
Τέλος -όχι όμως τελευταίο, μάλλον το αντίθετο- όλοι βλέπουν με αγωνία, όλοι μεταξύ τους – ή κατά μόνας ή με φίλους ή σε συναντήσεις- συζητούν, αλλά και συνολικότερα η κοινωνία βλέπει τη στασιμότητα (δημοσκοπική). Ποια είναι η ανάλυση, έχει μελετηθεί με αξιόπιστη επαγγελματική υπευθυνότητα και ποια είναι η απάντηση για το μακράς διάρκειας αυτό φαινόμενο; Που βρίσκεται το πρόβλημα, έχει μελετηθεί με αντικειμενικότητα και ειλικρίνεια, υπάρχουν συμπεράσματα; Μπορεί με τεκμηρίωση, υπεύθυνα να λεχθεί από ποια (ποια) σημείο (σημεία) μπορεί να υπάρξει, να ξετυλιχθεί στην πράξη, συντεταγμένα η απάντησή του; Πως οργανώνεται και υλοποιείται μια τέτοια απάντηση;
Αν, σε προηγούμενη φάση, η απάντηση στην στασιμότητα ήταν η ανάγκη παρουσίασης και προβολής πρότασης Κυβερνητικού Προγράμματος, αυτή, μετά την ΔΕΘ, έχει καλυφθεί. Και επί τρεις μήνες έχει αναληφθεί και προωθηθεί μια σοβαρή προσπάθεια παρουσίασης της κυβερνητικής πρότασης με γεωγραφική ευρύτητα. Όμως, το πρόβλημα της στασιμότητας εξακολουθεί να υπάρχει. Επομένως, το πρόβλημα όχι μόνο δεν έχει επιλυθεί αλλά καθίσταται οξύτερο και έχει κατεπείγοντα χαρακτήρα, αν μάλιστα συνεκτιμηθούν οι εξελίξεις που έχουν δρομολογηθεί για το νέο σκηνικό που περιγράφουμε παραπάνω.
Ένα Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ που αλλάζει τα δεδομένα: μπορεί να υπάρξει και πως;
Το Συνέδριο που έχει εξαγγελθεί να πραγματοποιηθεί μπορεί να αποτελέσει, λόγω των εξουσιών του ως το κυρίαρχο θεσμικό κομματικό σώμα, τον τόπο και το όργανο για τη συζήτηση και τις αποφάσεις επίλυσης τέτοιας σημασίας και βάρους ζητημάτων και, μ΄αυτή την έννοια, αυτού του καίριου προβλήματος/ζητήματος για το ξεμπλοκάρισμα και για την ανοδική, ελπιδοφόρα πορεία του ΠΑΣΟΚ, στο σήμερα και για το αύριο του.
Το Συνέδριο που θα πραγματοποιηθεί θα μπορούσε επίσης να αποτελέσει, με την κατάλληλη προετοιμασία, τόπο συνάντησης, διαλόγου και (συν)απόφασης, σύγκλισης και ένταξης τμημάτων, ομάδων και στελεχών της ευρείας Κεντροαριστεράς και κυρίως κινήσεων με περιφερειακές, κοινωνικές αναφορές και διαδρομή στα πλαίσια μιας μεγάλης Ενοποιητικής διαδικασίας και μιας μεγάλης, δεσμευτικής Προγραμματικής Συμφωνίας για τον Παραγωγικό, Δημοκρατικό Μετασχηματισμό, την Οικονομική Ανόρθωση και την Κοινωνική Δικαιοσύνη.
Το Συνέδριο θα ήταν η κορύφωση. Η κορύφωση μιας πορείας συνάντησης, σμιξίματος με το Λαό.
Μιας πορείας μυρμηγκιού, με γνήσιο, τίμιο διάλογο από πόλη σε πόλη, από συνοικία σε συνοικία, από πανεπιστήμιο σε πανεπιστήμιο κι από σχολή σε σχολή, από εργοστάσιο σε εργοστάσιο κι από καφενείο σε καφενείο, από αγορά σε αγορά κι από ίδρυμα σε ίδρυμα.
Στη βάση, όχι από καθέδρας, όχι με τους «αντιπροσώπους», αλλά με τους πολίτες, τους παραγωγούς, τους επιστήμονες, τους αγρότες, τους σπουδαστές, όχι με τις «γραφειοκρατίες».
Στη βάση, όχι αφ΄υψηλού.
Αυτό το σμίξιμο με το λαό, όπως το περιγράφω, αφορά πρωτίστως την ηγεσία! Γιατί η ηγεσία, η ίδια η ηγεσία -πρέπει και οφείλει- να επιλύσει η ίδια και το πρόβλημα της ηγεσίας!
Ένα βαν με την ηγεσία -κι αμέσως μετά, όσα βαν επιτρέπουν τα πραγματικά οικονομικά του ΠΑΣΟΚ με στελέχη πρώτης γραμμής και εμπειρίας- εσωτερικά κατάλληλα εξοπλισμένο (για τηλεοπτικές ανταποκρίσεις, internet-wifi, ακόμα και διαμονή), από πόλη σε κωμόπολη σε πόλη, σε όλη την Ελλάδα, από την Ορεστιάδα, στη Φλώρινα, στο Καστελόριζο, την Ιεράπετρα και τη Ζάκυνθο.
Αυτή θα είναι η κινητή μονάδα του ζωντανού ανταμώματος με την κοινωνική βάση, η εμπροσθοφυλακή ενός νέου Κινήματος Λαϊκής Βάσης, του ΠΑΣΟΚ, που καθώς θα κινείται στον γεωγραφικό χώρο της Πατρίδας πίσω του το αποτύπωμα θα είναι οι νέες ζωντανές οργανώσεις του.
Εξάλλου, όπως έχουν τα πράγματα σήμερα, παρά την οργανωτική καχεξία, το ΠΑΣΟΚ διαθέτει ένα υπολογίσιμο κομματικό δυναμικό που μπορεί να αναλάβει την οργανωτική προετοιμασία μιας τέτοιας πρωτόγνωρης προσπάθειας, μεγάλης σε αξία και έκταση και σημειακής στη γεωγραφία και την κοινωνία της Χώρας.
Αλήθεια, πόσο μας έχει τυφλώσει, η μηντιακή εξαπάτηση!
Πόσο το «μέσον-media» έχει γίνει ο σκοπός…
Η κοινοβουλευτική δραστηριότητα όπως πραγματοποιείται είναι καπελωμένη, στην πράξη ακυρωμένη, αναποτελεσματική. Μην παγιδεύεστε στη «θεσμικότητα». Χρειάζεται να την πιστεύει και ο κυβερνήτης και το κόμμα του για να λειτουργήσει στοιχειωδώς, και τίποτα τέτοιο, εκ μέρους του, δεν υπάρχει. Αυτή εξάλλου ήταν και η αυτοκριτική πριν από χρόνια των σοσιαλδημοκρατών στη Γερμανία όταν παραδόθηκαν πλήρως στη Δεξιά και την Μέρκελ. Ή, να θυμηθούμε τον Ανδρέα Παπανδρέου, όπως πρέπει να κάνουμε πάντα, ιδιαίτερα στα δύσκολα. Έλεγε ο Α. Παπανδρέου: «Αγώνα μέσα και ΕΞΩ απ΄τη Βουλή!». Τώρα, είμαστε μάλλον στο ΕΞΩ, ή τουλάχιστον πολύ περισσότερο στο ΕΞΩ.
Τα τηλεοπτικά πάνελ. Μια χάβρα, ένα απέραντο αλαλούμ, με ρηχή ή στημένη θεματολογία, με εθισμό στην «ατάκα» και στο λούστρο. Αποτέλεσμα, τελικά, μηδενικό. Οι ελάχιστες περιπτώσεις ποιότητας δεν αξίζουν αν είναι να διαθέσεις τόσο και τέτοιο προσωπικό κεφάλαιο και κεφάλαιο χρόνου.
Τα social media σ΄ένα ηλίθιο κυνηγητό των likes, με την εύκολη απόλαυση του στιγμιαίου και της «ατάκας» έχουν εξουδετερώσει οτιδήποτε ουσιαστικό και αληθινό.
Τι απέμεινε, λοιπόν;
Η επαφή, η ζωντανή επαφή, η άμεση σχέση με το λαό. Μόνο αυτό!
Η πορεία προς το Λαό, όχι ως σλόγκαν, ως πράξη.
Ως συγκεκριμένη πράξη, ως επικοινωνία πρόσωπο με πρόσωπο, σημείο προς σημείο!
Χρονοβόρο, μπορεί και βασανιστικό. Αλλά το μόνο αληθινό και ουσιώδες.
Και, πολλαπλά απελευθερωτικό!
Σε αδρές γραμμές, θεωρώ ότι αυτή θα ήταν μια δημιουργική και αποτελεσματική κατεύθυνση.
Πρέπει να υπογραμμίσουμε, κλείνοντας, ότι οι θεσμικές πρόνοιες για ένα τέτοιο Συνέδριο υπάρχουν και είναι κατοχυρωμένες και καταστατικά.
Επίσης, το Συνέδριο έχει εξαγγελθεί.
Υπάρχει, άραγε, η πολιτική βούληση με ένα τέτοιο περιεχόμενο, για μια πορεία όπως περιγράφηκε με κορύφωση ένα Συνέδριο που θα είχε από τη φύση του Ιδρυτικό (ή επανιδρυτικό, να προτιμάτε) χαρακτήρα.
Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αποκάλυψε ότι υπήρξαν «σκληρές κουβέντες» κατά την τηλεδιάσκεψη που είχε χθες Τετάρτη με τον γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, τον γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και τον βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ σχετικά με την Ουκρανία.
Ο Τραμπ ανέφερε πως οι ευρωπαίοι ηγέτες ήθελαν μια σύσκεψη το σαββατοκύριακο, στο πλαίσιο των προσπαθειών με στόχο τη διευθέτηση της σύγκρουσης στην Ουκρανία, αλλά άφησε να εννοηθεί πως η συμμετοχή των ΗΠΑ δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη. «Προτού πάμε σε σύσκεψη, υπάρχουν πράγματα που θέλουμε να μάθουμε», είπε ο Τραμπ στον Λευκό Οίκο, συμπληρώνοντας: «δεν θέλουμε να χάσουμε τον χρόνο μας».
Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είχε κρύψει πρόσφατα την ενόχλησή του για τον ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, τον οποίο επέκρινε επειδή δεν διάβασε το ειρηνευτικό σχέδιο που πρότειναν οι ΗΠΑ.
Από την πλευρά του, το Κίεβο ανακοίνωσε πως διαβίβασε στην Ουάσινγκτον τροποποιημένη εκδοχή του σχεδίου που αποσκοπεί στον τερματισμό της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.
Εξιλαστήριο θύμα για το φιάσκο της απόρριψης, από την Ε.Ε. του επενδυτικού πλάνου ύψους 2,9 δις που απέστειλε το υπουργείο Εθνικής άμυνας για το SAFE, αναζητούν στο επιτελείο του ΥΕΘΑ Νίκου Δένδια.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι κάποιοι εισηγήθηκαν να στραφούν τα «πυρά» προς το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ). Το οποίο δεν είχε καμία εμπλοκή με τη σύνταξη του επενδυτικού πλάνου!Κι όχι μόνο αυτό…Από το ΕΚΛΑΚ έχει προκύψει παραίτηση βόμβα, την οποία ακόμη το υπουργικό επιτελείο του ΥΕΘΑ δεν έχει ανακοινώσει. Σύμφωνα με πληροφορίες την παραίτηση του υπέβαλε ο πρόεδρος του ΕΛΚΑΚ , Αντιναύαρχος ε.α Παναγιώτης Λυμπέρης.
Κάποιοι λοιπόν σκέφθηκαν ότι θα είναι μια κάποια λύση να …φορτώσουν το φιάσκο στον κ. Λυμπέρη.
Από χθες το βράδυ είχαν αρχίσει και οι σχετικές διαρροές αλλά το πρόβλημα που αντιμετώπισαν ήταν πως οι δέκτες αυτών των διαρροών αυθόρμητα απαντούσαν πως «το ΕΛΚΑΚ δεν είχε καμία απολύτως σχέση με το επενδυτικό πρόγραμμα SAFE»!
Ποιος έχει την ευθύνη; Η «βιτρίνα» είναι η Γενική Διεύθυνση Εξοπλισμών , αλλά στην πραγματικότητα όλο το πλάνο το επεξεργάστηκε το ΓΕΕΘΑ και το παρέδωσε έτοιμο ,δυο μέρες πριν αυτό παρουσιαστεί στο ΣΑΓΕ! Οι άνθρωποι της ΓΔΑΕΕ μάλιστα ήταν αγχωμένοι για να προλάβουν να το διαβάσουν , ώστε να είχαν τη δυνατότητα να απαντήσουν σε τυχόν ερωτήσεις!
Το εύλογο ερώτημα που προκύπτει είναι ,γιατί το επιτελείο του ΥΕΘΑ δεν αναζητά τις ευθύνες για το φιάσκο -ένα ακόμη δηλαδή- από το ΓΕΕΘΑ! Έχουν ασυλία στο ΓΕΕΘΑ;
Όλα για την επικοινωνία: Την ώρα που ο σιδηρόδρομος καταρρέει μοιράζουν χρήμα για επικοινωνία
Μέχρι την 12η Δεκεμβρίου οι προσφορές για τη νέα καμπάνια που πρέπει να έχει ολοκληρωθεί έως τον Ιούνιο του 2026.
Σκορπάνε χρήμα την ώρα που στον βασικό σιδηροδρομικό άξονα εκτελούνται αυτή τη στιγμή μόλις 2 δρομολόγια την ημέρα έναντι 7 που εκτελούνταν όταν συνέβησαν τα Τέμπη.
Πώς «ακύρωσαν» με νόμο το σχέδιο επενδύσεων συνολικής αξίας 360 εκατομμυρίων ευρώ από την Hellenic Train.
Τρένα δεν έχουμε αλλά τρένα διαφημίζουμε…Πιστή στη βασική της αρχή ότι πολιτική σημαίνει επικοινωνία και πρωτίστως, έλεγχος των μέσων μαζικής ενημέρωσης, η κυβέρνηση Μητσοτάκη ετοιμάζεται να διαθέσει 828.000 ευρώ για να διαφημίσει τη «σιδηροδρομική μεταρρύθμιση» που υποτίθεται ότι υλοποιεί.
Αυτή η νέα διαφημιστική καμπάνια που έρχεται να προστεθεί σε μια μακρά σειρά από…«λίστες Πέτσα», βασίζεται σε διαγωνισμό ο οποίος ήδη βρίσκεται στον αέρα με προθεσμία υποβολής των προσφορών από τους αναδόχους, την 12η Δεκεμβρίου 2025.
Το ακόμη πιο ενδεικτικό για το νέο αυτό εργαλείο διοχέτευσης χρήματος στα μέσα ενημέρωσης, είναι ότι η σύμβαση αυτή πρέπει να έχει ολοκληρωθεί έως τον Ιούνιο του 2026. Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση και ειδικότερα το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών θα διαφημίσει αυτό που ονομάζει «σιδηροδρομική μεταρρύθμιση», την ώρα που:
Στον βασικό σιδηροδρομικό άξονα που έχει απομείνει να συνδέει μεγάλα αστικά κέντρα, δηλαδή τον Αθήνα-Θεσσαλονίκη, εκτελούνται αυτή τη στιγμή μόλις 2 δρομολόγια την ημέρα έναντι 7 που εκτελούνταν όταν συνέβησαν τα Τέμπη.
Αυτή η απόλυτη συρρίκνωση των δρομολογίων είναι, υποτίθεται, αποτέλεσμα των καταστροφών που συνέβησαν στην περιοχή της Θεσσαλίας και του Δομοκού τον Σεπτέμβριο του 2023 με την θεομηνία Ντάνιελ αλλά και της τεράστιας καθυστέρησης που ακολούθησε για την ανάθεση των έργων αποκατάστασης, παρά το γεγονός ότι αυτά ανατέθηκαν χωρίς διαγωνισμό.
Η ίδια η κυβέρνηση, δια του αρμόδιου αναπληρωτή υπουργού Μεταφορών, Κωνσταντίνου Κυρανάκη λέει και επαναλαμβάνει ότι τα έργα αποκατάστασης από τον Ντάνιελ «εκτελούνται εντός χρονοδιαγραμμάτων» και η διπλή γραμμή θα παραδοθεί με όλα τα συστήματα διαχείρισης κυκλοφορίας το καλοκαίρι του 2026.
Δεν έχει βρεθεί λύση στο μείζον πρόβλημα της έλλειψης συρμών και των συνεχών βλαβών που παρατηρούνται στο τροχαίο υλικό που χρησιμοποιεί η Hellenic Train για την εκτέλεση των συρρικνωμένων δρομολογίων. Βλάβες, καθυστερήσεις ακόμη και μικροί εκτροχιασμοί αποτελούν καθημερινό φαινόμενο.
Τον περασμένο Μάιο υπεγράφη Μνημόνιο ανάμεσα στην ελληνική και την ιταλική κυβέρνηση βάσει του οποίου υποτίθεται ότι θα προωθηθεί ένα σχέδιο επενδύσεων συνολικής αξίας 360 εκατομμυρίων ευρώ από την Hellenic Train που ανήκει στο ιταλικό κράτος, για «αγορά συνολικά 23 τρένων, οκτώ υπεραστικών ταχείας κυκλοφορίας και 15 προαστιακού τύπου» και «διαμόρφωση σύγχρονων αμαξοστασίων ώστε να εξασφαλιστεί η μακροχρόνια συντήρηση των αμαξοστοιχιών». Όμως, το ελληνικό κράτος έχει ψηφίσει από τον Ιούλιο του 2022 έναν νόμο, τον 4953, που περιγράφει αναλυτικά τις επενδύσεις που θα πρέπει να κάνει η Hellenic Train.
Αυτός ο νόμος συνεχίζει να ισχύει και δεν έχει αλλάξει. Και πουθενά δεν περιγράφει «αγορές» 23 τρένων αλλά «μίσθωση» 10 ηλεκτροκίνητων και ακόμη 10 υδρογονοκίνητων (!!!) τρένων τα οποία θα αγόραζε το ελληνικό Δημόσιο με συνολική δαπάνη για την Hellenic Train 86 εκατομμύρια ευρώ και ολοκλήρωση της επένδυσης τον Δεκέμβριο του 2027.
Εννοείται ότι ο νόμος 4953/2022 μπορεί να αλλάξει και να παραδεχθεί η κυβέρνηση ότι όσα έλεγε ο τότε αρμόδιος υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Κ.Αχ.Καραμανλής ήταν φαυλότητες. Όμως, σε καμία περίπτωση δεν υπάρχει πιθανότητα ο νέος νόμος και τα νέα τρένα να έχουν προκύψει έως τον Ιούνιο του 2027, διότι τα εργοστάσια παραγωγής δεν διαθέτουν ετοιμοπαράδοτο υλικό και αυτό κατασκευάζεται με βάσει τις ιδιαίτερες προδιαγραφές κάθε δικτύου.
Με λίγα λόγια, έως τον Ιούνιο του 2026, η γραμμή Αθηνών-Θεσσαλονίκης θα παραμένει μονή και χωρίς σύγχρονα συστήματα τηλεδιοίκησης-σηματοδότησης και αυτόματου φρεναρίσματος ETCS σε μεγάλο κομμάτι της, τα δρομολόγια θα παραμένουν 2 ημερησίως και τα τρένα που κυκλοφορούν θα είναι 25ετίας και με προβληματική συντήρηση.
(ΦΩΤΟ/EUROKINISSI)
Παρά ταύτα, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών έχει στον αέρα την διακήρυξη με αριθμό 16/2025, ηλεκτρονικού ανοικτού διεθνούς άνω των ορίων διαγωνισμού για την ανάθεση σύμβασης παροχής υπηρεσιών για την «Προβολή και Επικοινωνία της Σιδηροδρομικής Μεταρρύθμισης». Η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης είναι 690.020,32 ευρώ μαζί με τον ΦΠΑ (556.468,00 € + 133.552,32 € Φ.Π.Α.), ενώ υπάρχει δικαίωμα προαίρεσης για την επέκτασή της κατά 137.888,00 ευρώ (111.200,00 € + 26.688,00 € ΦΠΑ). Δηλαδή συνολικά 827.908,32 ευρώ, εκ των οποίων τα 160.240,32 για τον ΦΠΑ.
Η σύμβαση υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGeneration EU (κωδικός Δράσης: 16982/ Άξονας 4.6 – Εκσυγχρονισμός και βελτίωση της ανθεκτικότητας κύριων κλάδων οικονομίας της χώρας), με βάση την Απόφαση Ένταξης με αρ. πρωτ. 81694 ΕΞ 2025 / 13-05-2025.
Είναι χαρακτηριστικό, μάλιστα, ότι αυτή η απόφαση ένταξης αφορά ένα συνολικότερο πρόγραμμα για την «Οργανωτική Μεταρρύθμιση του Σιδηροδρομικού Τομέα» που υποτίθεται πως «τρέχει» από το 2021, με τα γνωστά τραγικά αποτελέσματα στα Τέμπη στις 28/2/2023. Η απόφαση του Μαΐου 2025 κάνει λόγο για ένα συνολικό πρόγραμμα προϋπολογισμού 5.554.416,32 ευρώ, ενώ στην προηγούμενη έγκριση το 2024, ο προϋπολογισμός ήταν μεγαλύτερος, δηλαδή 6.199.380 ευρώ.
Η διαφημιστική καμπάνια για την «σιδηροδρομική μεταρρύθμιση» είναι ένα από τα τρία συστατικά του προγράμματος. Το άλλο είναι η οργανωτική μελέτη για τον «νέο ΟΣΕ» και «ο ανασχεδιασμός των εφαρμοζόμενων γενικών Διαδικασιών Ασφάλειας, εφαρμογή Διαδικασιών Διαχείρισης Κινδύνων, Συστήματος Διαχείρισης Ασφαλείας (ΣΔΑ) και Διαδικασιών Εσωτερικού Ελέγχου. Για την μελέτη αυτή δεν υπάρχουν κάποια νέα πέραν -κατά καιρούς- δημοσιευμάτων ότι γίνονται διαπραγματεύσεις με σιδηροδρομικούς οργανισμούς του εξωτερικού (γερμανικοί, γαλλικοί σιδηρόδρομοι κλπ). Το τρίτο μέρος του συνολικού προγράμματος αφορά την «υποστήριξη της ΡΑΣ κατά την υλοποίηση της αποστολής της, ως Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων και παράλληλα ως Εθνικής Αρχής Ασφαλείας για τους Σιδηροδρόμους, κατά την τρέχουσα περίοδο της μεταρρύθμισης του σιδηροδρομικού τομέα, κατά την οποία αναμένεται να υπάρξει αναδιάρθρωση ρόλων και αρμοδιοτήτων (πχ συνένωση των ΟΣΕ ΕΡΓΟΣΕ και μέρος της ΓΑΙΑΟΣΕ σε ενιαία εταιρεία – Διαχειριστή Υποδομής) με παράλληλη ενίσχυση του γενικού επιπέδου ασφάλειας καθώς και της καλής λειτουργίας της σιδηροδρομικής αγοράς». Το έργο αυτό, προϋπολογισμού 510.000 ευρώ έχει ανατεθεί στην εταιρεία συμβούλων Planet.
(ΦΩΤΟ/EUROKINISSI)
Ας επιστρέψουμε όμως στην επικοινωνιακή καμπάνια που θα αναλάβει να μας πείσει για το πόσο σημαντικά πράγματα κάνει η κυβέρνηση για τον ελληνικό σιδηρόδρομο και ας δούμε πώς η σκοπιμότητα της δαπάνης περιγράφεται στην διακήρυξη:
«Η εν εξελίξει σιδηροδρομική μεταρρύθμιση αποτελεί αναμφισβήτητα μια σημαντική παρέμβαση εκσυγχρονισμού για τις μεταφορές στη χώρα μας. Αυτή η στρατηγική μεταρρύθμιση στοχεύει να καταστήσει τον Ελληνικό Σιδηρόδρομο ασφαλέστερο, αποτελεσματικότερο και πιο αξιόπιστο για όλους μας. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, η προβολή της σημασίας του συνολικού έργου μέσω μιας καλά σχεδιασμένης επικοινωνιακής εκστρατείας αποτελεί κρίσιμο στοιχείο επιτυχίας. Σκοπός του έργου «Προβολή και Επικοινωνία της Σιδηροδρομικής Μεταρρύθμισης» είναι η ανάδειξη και διευκόλυνση της κατανόησης, από το ευρύ κοινό, της μεγάλης σημασίας των συντελούμενων αλλαγών στο σιδηροδρομικό τοπίο της χώρας, συνεισφέροντας στην προσπάθεια να καταστεί ο σιδηρόδρομος και πάλι ελκυστικό και ανταγωνιστικό μέσο.
Αυτό επιτυγχάνεται με την υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου προγράμματος επικοινωνίας και προβολής με επίκεντρό του τη σιδηροδρομική μεταρρύθμιση και τα οφέλη που προκύπτουν από τις ασφαλείς, σύγχρονες, ποιοτικές και οικονομικές σιδηροδρομικές μεταφορές για τους επιβάτες και τις επιχειρήσεις, το φυσικό περιβάλλον και την περιφερειακή ανάπτυξη, καθώς και τη διασύνδεση της χώρας με τα ευρωπαϊκά σιδηροδρομικά δίκτυα.
Μέσω των κατάλληλων επικοινωνιακών δράσεων, πρέπει να πραγματοποιηθεί ευρεία και έγκυρη ενημέρωση του κοινού για το σύνολο των ενεργειών που γίνονται προς όφελός του, συμπεριλαμβανομένης της αποτελεσματικής επικοινωνίας των οργανωτικών και λειτουργικών αλλαγών που επιφέρει σε εταιρικό επίπεδο η μεταρρύθμιση, προκειμένου να επιτευχθεί αποδοχή και υποστήριξή της από την ελληνική κοινωνία. Προκειμένου να διασφαλιστεί η επίτευξη των επικοινωνιακών στόχων και η προσέγγιση όλων των στοχοθετούμενων κοινών, με την αξιοποίηση ενός μείγματος εργαλείων και καναλιών επικοινωνίας, το αντικείμενο της σύμβασης θα περιλαμβάνει:
· Σχεδιασμό και υλοποίηση ολοκληρωμένου Σχεδίου Δράσεων Επικοινωνίας που θα περιλαμβάνει διαφήμιση στα ΜΜΕ (Έντυπα και διαδικτυακά ενημερωτικά μέσα), αξιοποίηση ψηφιακών καναλιών με διαφημιστικές και προωθητικές ενέργειες στο διαδίκτυο και τα social media, σειρά ενημερωτικών εκδηλώσεων, Ημερίδων και Press Event.
· Σχεδιασμό και παραγωγή εντύπων & ηλεκτρονικών ενημερωτικών υλικών για την υλοποίηση του Σχεδίου Δράσεων, όπως διαφημιστικές καταχωρήσεις, ενημερωτικά εταιρικά βίντεο, Web Banners για ιστοσελίδες, ενημερωτικά Έντυπα, δημιουργικά υλικά για τα social media, δημιουργία Μicrosite κα.
· Συμβουλευτική για την εσωτερική επικοινωνία (Internal Communication), ad hoc ενέργειες δημοσίων σχέσεων και τεχνική υποστήριξη στην Αναθέτουσα Αρχή για την ευρεία ενημέρωση και προβολή της Σιδηροδρομικής Μεταρρύθμισης».
Οι Data Journalists αποκαλύπτουν επιστολή-καταπέλτη της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης της ΕΕ προς το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης .
Από τον Νοέμβριο του 2024 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΓΔ AGRI) απαιτούσε εξηγήσεις από τον τότε πρόεδρο του ΟΠΕΚΕΠΕ Κυριάκο Μπαμπασίδη για την καθαίρεση της Παρασκευής Τυχεροπούλου.
Η ΓΔ AGRI καλούσε το υπουργείο να απαντήσει «το συντομότερο δυνατόν» και έδινε διορία 30 ημερών.
Νέα στοιχεία αναφορικά με το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ φέρνουν στο «φως» της δημοσιότητας οι Data Journalists. Πρόκειται για επιστολή-καταπέλτη της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης (ΓΔ AGRI), της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προς το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, που εστάλη το Νοέμβριο του 2024.
Στην επιστολή, η Κομισιόν ζητεί «εξηγήσεις» από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης για τους λόγους που αποφασίστηκε η καθαίρεση της Παρασκευής Τυχεροπούλου από τη θέση της τότε Προϊσταμένης της Διεύθυνσης Εσωτερικού Ελέγχου του ΟΠΕΚΕΠΕ, ενώ εκφράζονταν ανησυχίες για το κατά πόσο η υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου του ΟΠΕΚΕΠΕ λειτουργούσε με βάση διατάξεις του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 2022/127.
Στην επιστολή η ΓΔ AGRI, ζητούσε από το ΥΠΑΑΤ να δώσει όλα τα απαιτούμενα στοιχεία το «συντομότερο δυνατόν» και το αργότερο μέσα σε ένα μήνα. Πράγματι το ΥΠΑΑΤ απάντησε εγγράφως, διαβιβάζοντας απαντητική επιστολή του τότε προέδρου του ΟΠΕΚΕΠΕ, Κυριάκου Μπαμπασίδη, στην οποία εξηγούσε τους λόγους που οδήγησαν στην καθαίρεση Τυχεροπούλου. Είναι άγνωστο κατά πόσο η απάντηση Μπαμπασίδη κρίθηκε ως πειστική από την ΓΔ Agri. Το σίγουρο είναι ότι οι Ευρωπαίοι Εισαγγελείς που διερευνούν το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ έχουν μάλλον διαφορετική άποψη.
Στις 8 Νοεμβρίου του 2024 η Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης (ΓΔ AGRI) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής απέστειλε στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης μία δισέλιδη επιστολή. Το έγγραφο αφορούσε στην καθαίρεση της Παρασκευής Τυχεροπούλου από τη θέση της τότε Προϊσταμένης της Διεύθυνσης Εσωτερικού Ελέγχου του ΟΠΕΚΕΠΕ. Είναι η υπάλληλος του ΟΠΕΚΕΠΕ που αποκάλυψε σωρεία παρανομιών παραβάσεων σε ό,τι αφορά στις επιδοτήσεις του Οργανισμού, με αποτέλεσμα να βρεθεί στο στόχαστρο διοικήσεων και να ξεκινήσει σε βάρος της ένας ανελέητος εσωτερικός πόλεμος με πειθαρχικές διαδικασίες, ακόμη και μηνυτήριες σε βάρος της αναφορές.
Η απόφαση καθαίρεσης είχε πραγματοποιηθεί τον Οκτώβριο του 2024 με απόφαση της τότε διοίκησης υπό τον τότε πρόεδρο Κυριάκο Μπαμπασίδη. Ο λόγος για την απομάκρυνση ήταν «υπηρεσιακή ανεπάρκεια», σύμφωνα με τα έγγραφα που έχουν αναρτηθεί στη Διαύγεια.
Γιατί αντικαταστάθηκε η Τυχεροπούλου;
Το έγγραφο λοιπόν της Κομισιόν που δημοσιεύουν οι Data Journalists είχε τίτλο «συμμόρφωση του ελληνικού οργανισμού πληρωμών GR01, Οργανισμού Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΟΠΕΚΕΠΕ), με τα κριτήρια διαπίστευσης που καθορίζονται στον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2022/127 της Επιτροπής».
Όπως αναφερόταν στο έγγραφο, «η Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης (ΓΔ AGRI) παρακολουθεί στενά τα μέτρα που λαμβάνουν οι ελληνικές αρχές στο πλαίσιο του σχεδίου διαπίστευσης για την αντιμετώπιση των ελλείψεων που εντοπίστηκαν όσον αφορά στη συμμόρφωση του Οργανισμού Πληρωμών (ΟΠΕΚΕΠΕ) με τα κριτήρια διαπίστευσης».
Στη συνέχεια γινόταν ονομαστική αναφορά στην αντικατάσταση της Παρασκευή Τυχεροπούλου από τη θέση της Προϊσταμένης της Διεύθυνσης Εσωτερικού Ελέγχου του ΟΠΕΚΕΠΕ. Ήταν η περίοδος που κάποιοι στον ΟΠΕΚΕΠΕ αποφάσισαν να σφραγίσουν μέχρι και τον φοριαμό με υπηρεσιακά έγγραφα στο γραφείο της, όπως προκύπτει από δημοσιεύματα της εποχής.
«H πρόσφατη δημοσίευση (298/14.10.2024) της απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού Πληρωμών για την αντικατάσταση της Προϊσταμένης της Διεύθυνσης Εσωτερικού Ελέγχου του ΟΠΕΚΕΠΕ στις 14.10.2024 περιήλθε σε γνώση της Επιτροπής. Σύμφωνα με την ίδια δημοσίευση, η απόφαση αυτή ελήφθη λόγω ανησυχιών σχετικά με την παρεμπόδιση της ανεξαρτησίας ή της αντικειμενικότητας (πρότυπο 1130 του Ινστιτούτου Εσωτερικών Ελεγκτών), καθώς και λόγω υπηρεσιακής ανεπάρκειας δυνάμει του άρθρου 47 παράγραφος 1β΄ του κανονισμού κατάστασης προσωπικού του ΟΠΕΚΕΠΕ», αναφερόταν αρχικά στην επιστολή της ΓΔ AGRI της Κομισιόν.
Στη συνέχεια όμως γινόταν άμεση σύνδεση με την απόφαση της καθαίρεσης και «ποινικής έρευνας που βρίσκεται σε εξέλιξη για παρατυπίες με δημόσιους βοσκότοπους».
H επιστολή της Κομισιόν στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης με την οποία ζητεί εξηγήσεις για την καθαίρεση της Τυχεροπούλου.
Πιο αναλυτικά αναφερόταν στην επιστολή:
«Σύμφωνα με διάφορα άρθρα στον Τύπο και δημοσιεύσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η ίδια πρώην Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Εσωτερικού Ελέγχου άσκησε προσφυγή κατά της εν λόγω απόφασης, ενώ ο Οργανισμός Πληρωμών κίνησε επίσης νομικές διαδικασίες σε συνέχεια της απόφασής του να καθαιρέσει την Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Εσωτερικού Ελέγχου. Επιπλέον, τα εν λόγω άρθρα στον Τύπο υποδεικνύουν πιθανή σύνδεση μεταξύ της εν λόγω απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου και μιας εικαζόμενης εν εξελίξει ποινικής έρευνας για παρατυπίες που σχετίζονται με δημόσιους βοσκότοπους».
Δώστε όλες τις πληροφορίες εντός μήνα
Στο πλαίσιο αυτό, η ΓΔ AGRI καλούσε το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης να της παρέχει «όλες τις πληροφορίες» για την «καθαίρεση» της κας Τυχεροπούλου, όπως επίσης «και τα μέτρα που λαμβάνονται για να διασφαλιστεί η ορθή λειτουργία των διαδικασιών της υπηρεσίας εσωτερικού ελέγχου» με βάση διατάξεις του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 2022/127. Μάλιστα η ΓΔ AGRI καλούσε το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης να απαντήσει «το συντομότερο δυνατόν», ενώ έδινε χρονική διορία ενός μηνός.
«Υπό το πρίσμα των εξελίξεων αυτών, η αρμόδια αρχή καλείται να παράσχει στη ΓΔ AGRI όλες τις σχετικές με τα ανωτέρω πληροφορίες, ιδίως όσον αφορά στην καθαίρεση της Προϊσταμένης της Διεύθυνσης Εσωτερικού Ελέγχου, καθώς και τα μέτρα που λαμβάνονται για να διασφαλιστεί η ορθή λειτουργία των διαδικασιών της υπηρεσίας εσωτερικού ελέγχου του Οργανισμού Πληρωμών που περιγράφονται στα κριτήρια διαπίστευσης της παραγράφου 4 σημείο Β i), ii) και iii) του παραρτήματος I του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2022/127. Παρακαλείστε να απαντήσετε στην παρούσα επιστολή το συντομότερο δυνατόν και το αργότερο εντός 1 μηνός από την παραλαβή της παρούσας επιστολής στην ελληνική γλώσσα. Τα σημεία αυτά θα συζητηθούν κατά την αποστολή που έχει προγραμματιστεί από τις 4 έως τις 6 Δεκεμβρίου» υπογραμμιζόταν στην επιστολή της ΓΔ AGRI.
Ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός και οι ανησυχίες της Κομισιόν
Ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός 2022/127 εξεδόθη στις 7 Δεκεμβρίου του 2021 για «τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΕ) 2021/2116 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου με κανόνες για τους οργανισμούς πληρωμών και άλλους οργανισμούς, τη δημοσιονομική διαχείριση, την εκκαθάριση λογαριασμών, τις εγγυήσεις και τη χρήση του ευρώ».
Μεταξύ άλλων ο Κανονισμός προβλέπει «χωριστές αξιολογήσεις μέσω της υπηρεσίας εσωτερικού ελέγχου». Συγκεκριμένα όπως επισημαίνεται, ο «Οργανισμός πληρωμώνθεσπίζει διαδικασίες για τη συμμόρφωση με μία σειρά από κανόνες. Ειδικότερα, «η υπηρεσία εσωτερικού ελέγχου είναι ανεξάρτητη από τα άλλα τμήματα του οργανισμού πληρωμών και υπάγεται απευθείας στον διευθυντή του οργανισμού πληρωμών». Επίσης, «η υπηρεσία εσωτερικού ελέγχου εξακριβώνει κατά πόσον οι διαδικασίες που θεσπίζονται από τον οργανισμό πληρωμών είναι κατάλληλες προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι ελέγχεται η συμμόρφωση με τους ενωσιακούς κανόνες και ότι οι λογαριασμοί είναι ακριβείς, πλήρεις και έχουν καταρτιστεί έγκαιρα», ενώ «το έργο της υπηρεσίας εσωτερικού ελέγχου εκτελείται σύμφωνα με διεθνώς αποδεκτά πρότυπα, καταγράφεται σε έγγραφα εργασίας και οδηγεί σε εκπόνηση εκθέσεων και συστάσεων που απευθύνονται στα ανώτατα διοικητικά στελέχη του οργανισμού πληρωμών». Αντιλαμβάνεται κανείς γιατί η ΓΔ AGRI της Κομισιόν ζητούσε με κοφτό τρόπο και δίχως μεγάλα χρονικά περιθώρια εξηγήσεις από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης για την καθαίρεση της Παρασκευής Τυχεροπούλου.
O ευρωπαϊκός κανονισμός που επικαλείται η DG Agri στην Επιστολή
Η απάντηση του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης
Λίγες ημέρες μετά, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης απέστειλε απαντητική επιστολή στην Κομισιόν. Επρόκειτο για επιστολή του Κυριάκου Μπαμπασίδη προς τον γενικό γραμματέα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, Κωνσταντίνο Μπαγινέτα. Σε αυτή, ο κ. Μπαμπασίδης, προσπάθησε να δικαιολογήσει το «κυνήγι» σε βάρος της κας Τυχεροπούλου, καθιστώντας την σχεδόν υπεύθυνη για ό,τι συμβαίνει στον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Όπως αναφερόταν, η αντικατάσταση της κας Τυχεροπούλου έγινε επειδή η ίδια φέρεται να ενέκρινε την πληρωμή ενισχύσεων ύψους 52,328 εκατ. ευρώ το 2022, η οποία χαρακτηριζόταν ως «εσφαλμένη». Από την πλευρά της πάντως, η πρώην ελέγκτρια του ΟΠΕΚΕΠΕ αρνείται ότι επρόκειτο για δικό της σφάλμα.
Επιπλέον ο κ. Μπαμπασίδης, ανέφερε στην επιστολή ότι η κα Τυχεροπούλου απουσίαζε την περίοδο Ιανουάριος – Οκτώβριος 2024 από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς φέρεται να είχε εμφανιστεί με φυσική παρουσία μόλις 87 μέρες. Την περίοδο εκείνη όμως η κα Τυχεροπούλου συνεργαζόταν ως επιστημονική συνεργάτης με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και επομένως κάποιες μέρες η απουσία της ήταν δικαιολογημένη. Το γεγονός αυτό δεν αναφέρεται από τον κ. Μπαμπασίδη στην επιστολή παρότι είναι κομβικής σημασίας.
Επίσης ο κ. Μπαμπασίδης αποσυνδέει την «καθαίρεση» της κας Τυχεροπούλου από την ποινική έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
«Σας γνωρίζουμε ότι ουδεμία σύνδεση υφίσταται μεταξύ της εν λόγω απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου και οποιασδήποτε εν εξελίξει ποινικής έρευνας, δεδομένου ότι η θέση του Προϊσταμένου της Δ/νσης Εσωτερικού Ελέγχου, όπως και των υπαλλήλων της εν λόγω Δ/νσης, είναι ασυμβίβαστη με διερεύνηση υποθέσεων απάτης, σύμφωνα με το Ν. 4795/2021, άρ. 20, παρ. 2, που διέπει τη λειτουργία των εσωτερικών ελεγκτών στις δημόσιες υπηρεσίες της Ελλάδας» υπογραμμιζόταν μεταξύ άλλων.
H απάντηση Μπαμπασίδη στην Κομισιόν
H Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει διαφορετική άποψη
Είναι άγνωστο έαν η απάντηση Μπαμπασίδη έπεισε την ΓΔ Agri για το θέμα Τυχεροπούλου. Πάντως οι Ευρωπαίοι Εισαγγελείς που διερευνούν το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ έχουν μάλλον διαφορετική άποψη. Χαρακτηριστικά είναι όσα αναφέρουν στην πρόταση των Ευρωπαίων Εισαγγελέων προς το 10ο Μόνιμο Τμήμα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελία για την παραπομπή της υπόθεσης στις εθνικές αρχές.
Συγκεκριμένα στην πρόταση γίνεται αναφορά σε πειθαρχικές διαδικασίες που έγιναν σε βάρος υπαλλήλων του ΟΠΕΚΕΠΕ τις οποίες συνδέουν με τις «ελεγκτικές τους δραστηριότητες».
«Κατέστη προφανές ότι πειθαρχικές διαδικασίες και άλλα ένδικα μέσα, τα οποία είτε κινήθηκαν, είτε διευκολύνθηκαν από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, κατά υπαλλήλων, μπορεί να συνδέονται με τις προηγούμενες ελεγκτικές τους δραστηριότητες κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, και να συντονίζονται από την ίδια ομάδα προσώπων που τελεί υπό έρευνα» επισημαίνεται χαρακτηριστικά.
Υπενθυμίζεται ότι οι Data Journalists είχαν αναφερθεί στις «διώξεις» που αντιμετώπιζε η κα Τυχεροπούλου από τον Απρίλιο του 2025. Πρόκειται για τρεις πειθαρχικές διαδικασίες που έχουν κινηθεί σε βάρος της από Διοικήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ ενώ έχει κατατεθεί και μήνυση σε βάρος της για υπεξαίρεση εγγράφων. Σύμφωνα με πληροφορίες των Data Journalists επρόκειτο για υπηρεσιακά έγγραφα τα οποία βρέθηκαν στο προσωπικό της γραφείο στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Κάτι που εγείρει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο πρόκειται για υπεξαίρεση εγγράφων. Είναι πράγματι εντυπωσιακή η στάση των διοικήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ απέναντι σε μια υπάλληλο που εντόπισε παρατυπίες για τις οποίες εμπλεκόμενοι έχουν παραπεμφθεί σε δίκες ενώπιον της Δικαιοσύνης, ενώ έχουν υπάρξει πρωτόδικες καταδίκες.
Οι αγρότες απέκλεισαν το κτήριο της Αντιπεριφέρειας και της ΑΑΔΕ στην Καβάλα. Βίντεο από τη δυναμική κινητοποίηση.
Στην Καβάλαέφτασαν σήμερα Πέμπτη (11/12) αγρότες του νομού, προχωρώντας σε αποκλεισμό του κτηρίου της Αντιπεριφέρειας και της ΑΑΔΕ.
Το newsletter του iEidiseis καθημερινά στο inbox σου. Κάνε εγγραφή εδώ.
Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο της διαμαρτυρίας τους, οι αγρότες πέταξαν άχυρα, ντομάτες, σταφύλια και γάλα τόσο μπροστά από τις εισόδους όσο και μέσα στα κτήρια.
Μάλιστα, όπως δήλωσε στην ΕΡΤ ο Πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Παγγαίου, Γρηγόρης Γρουζίδης, οι αγρότες δεν σκοπεύουν να κάνουν «βήμα πίσω» από τα αιτήματά τους, τονίζοντας ότι πρόκειται για έναν αγώνα επιβίωσης για τον κλάδο.
Σημειώνεται πως σήμερα στις 17:00 το απόγευμα θα πραγματοποιηθεί συνάντηση του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη και του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστα Τσιάρα με αντιπροσωπεία αγροτών από την Κρήτη. Η συνάντηση, στην οποία θα συμμετέχει επίσης ο περιφερειάρχης Σταύρος Αρναουτάκης, θα γίνει στο Μέγαρο Μποδοσάκη.
Βίντεο: Οι αγρότες απέκλεισαν την Αντιπεριφέρεια στην Καβάλα
Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Σήμερα είναι συνεργάτης και ερευνητής του Institute for National and International Security(INIS), του Strategy International (SI) και του Research Institute for European and American Studies (RIEAS). 
του Ελευθερίου Τζιόλα
Αυτή η νέα διαφημιστική καμπάνια που έρχεται να προστεθεί σε μια μακρά σειρά από…«λίστες Πέτσα», βασίζεται σε διαγωνισμό ο οποίος ήδη βρίσκεται στον αέρα με προθεσμία υποβολής των προσφορών από τους αναδόχους, την 12η Δεκεμβρίου 2025.
Πιο αναλυτικά αναφερόταν στην επιστολή:
Η απάντηση του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης
