Η παρουσία της ιρανικής αντιπολιτευτικής οργάνωσης Μουτζαχεντίν του Λαού στην Αλβανία επανέρχεται στο προσκήνιο, αυτή τη φορά υπό τη σκιά αυξανόμενων περιφερειακών εντάσεων και σεναρίων που κάνουν λόγο για πιθανές κινήσεις της Τεχεράνης εναντίον εγκαταστάσεών της.
Σύμφωνα με άρθρο ιστοσελίδας Caliber από το Αζερμπαϊτζάν, που επικαλείται πληροφορίες που διακινούνται σε ιρανικά μέσα και λογαριασμούς που συνδέονται με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης, εξετάζεται το ενδεχόμενο στοχοποίησης δομών που η Τεχεράνη θεωρεί ότι σχετίζονται με «εχθρικές δραστηριότητες». Στο επίκεντρο των αναφορών βρίσκεται το συγκρότημα Ashraf-3, στη Μανζά, κοντά στα Τίρανα, όπου διαμένουν περίπου 3.000 μέλη της οργάνωσης.
Το στρατόπεδο αυτό, με αυξημένα μέτρα ασφαλείας και ελεγχόμενη πρόσβαση, αποτελεί από το 2013 τη νέα βάση της οργάνωσης στην Ευρώπη. Η μετεγκατάσταση στην Αλβανία πραγματοποιήθηκε ύστερα από συνεννόηση της τότε αλβανικής κυβέρνησης με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τα Ηνωμένα Έθνη, καθώς τα στελέχη της ομάδας βρίσκονταν σε ιδιαίτερα επισφαλή θέση στο Ιράκ.
Η ιστορία της οργάνωσης εκτείνεται σε έξι δεκαετίες και χαρακτηρίζεται από έντονες αντιφάσεις. Ιδρύθηκε το 1965 ως ισλαμικό κίνημα με σοσιαλιστικές αναφορές και στόχο την ανατροπή του Σάχη Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί. Τη δεκαετία του 1970 ανέπτυξε ένοπλη δράση, στρεφόμενη τόσο κατά του καθεστώτος όσο και κατά αμερικανικών συμφερόντων στο Ιράν.
Αρχικά στήριξε την Ισλαμική Επανάσταση του 1979 και τον Αγιατολάχ Χομεϊνί, ωστόσο η ρήξη με τη νέα θρησκευτική ηγεσία υπήρξε ταχεία και οριστική. Η οργάνωση τέθηκε εκτός νόμου, πολλά μέλη της συνελήφθησαν και άλλα κατέφυγαν στο εξωτερικό, όπου συνέχισαν την αντιπαράθεση με το ιρανικό καθεστώς.
Στη δεκαετία του 1980 η ηγεσία της εγκαταστάθηκε στο Ιράκ, αξιοποιώντας τη στήριξη του καθεστώτος του Σαντάμ Χουσεΐν. Από εκεί εξαπέλυσε στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, ιδίως κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν–Ιράκ, επιλογή που εξακολουθεί να προκαλεί έντονες αντιδράσεις σε μεγάλο μέρος της ιρανικής κοινωνίας.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν εντάξει την οργάνωση στη λίστα ξένων τρομοκρατικών οργανώσεων το 1997, επικαλούμενες το παρελθόν της ένοπλης δράσης. Έπειτα από μακρά νομική και πολιτική εκστρατεία, η οργάνωση αφαιρέθηκε από τη σχετική λίστα το 2012, με την Ουάσιγκτον να επισημαίνει ότι είχε αποκηρύξει τη βία και συνεργαστεί για το κλείσιμο των παραστρατιωτικών της εγκαταστάσεων στο Ιράκ.
Σημαντικό κεφάλαιο στην πορεία της αποτέλεσε το 2002, όταν αποκάλυψε δημόσια την ύπαρξη μη δηλωμένης εγκατάστασης εμπλουτισμού ουρανίου στο Ιράν, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της διεθνούς πίεσης προς την Τεχεράνη για το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Μετά την ανατροπή του Σαντάμ Χουσεΐν, η θέση της οργάνωσης στο Ιράκ αποδυναμώθηκε δραστικά. Υπό την πίεση της Βαγδάτης και εν μέσω σοβαρών ανησυχιών για την ασφάλεια των μελών της, ξεκίνησε σταδιακή απομάκρυνσή τους, η οποία ολοκληρώθηκε με τη μεταφορά τους στην Αλβανία.
Οι πρόσφατες αναφορές περί πιθανής ιρανικής ενέργειας εκτός συνόρων ενισχύουν την αίσθηση ότι η αντιπαράθεση ανάμεσα στην Τεχεράνη και τους αντιπάλους της δεν περιορίζεται πλέον γεωγραφικά. Το κατά πόσο τα σενάρια αυτά θα παραμείνουν σε επίπεδο ρητορικής ή θα αποκτήσουν πρακτική διάσταση, είναι ζήτημα που παρακολουθείται στενά τόσο στα Τίρανα όσο και διεθνώς.
Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει οδηγήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε πόλεμο με το Ιράν — και στους Αμερικανούς, η πλειονότητα των οποίων δεν στηρίζει τη σύγκρουση, έχει δώσει σχεδόν καμία εξήγηση. Τι μπορεί να κάνει τώρα το Κογκρέσο;
(ασπρόμαυρη εικόνα του Τραμπ)
(Daniel Heuer / Bloomberg / Getty)
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει εμπλέξει την Αμερική σε πόλεμο με μια χώρα της οποίας ο πληθυσμός είναι περίπου όσο το άθροισμα των πληθυσμών του Ιράκ και του Αφγανιστάν. Το έκανε χωρίς να παρουσιάσει επιχειρήματα στον αμερικανικό λαό και χωρίς οποιαδήποτε μορφή έγκρισης από τους εκλεγμένους εκπροσώπους του. Η έναρξη των εχθροπραξιών (με το αμήχανα «αδελφοπαρεΐστικο» όνομα «Operation Epic Fury», “Επιχείρηση Επική Οργή”) αποτελεί την κορύφωση δεκαετιών διεύρυνσης των προεδρικών εξουσιών σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας. Ο Τραμπ έχει πλέον οδηγήσει αυτή τη διεύρυνση στο άκρο: ξεκινά πολέμους και χρησιμοποιεί στρατιωτική ισχύ όπως ο ίδιος κρίνει σκόπιμο.
Πολλοί από τους επικριτές του επικεντρώνονται στον ισχυρισμό ότι ο πόλεμος είναι παράνομος τόσο βάσει του αμερικανικού όσο και του διεθνούς δικαίου — και πιθανότατα έχουν δίκιο. Όμως ο Τραμπ έχει ήδη πατήσει τέρμα το γκάζι και έχει πέσει στον γκρεμό. Ποιες επιλογές έχουν το Κογκρέσο και ο αμερικανικός λαός —η πλειονότητα των οποίων δεν υποστηρίζει αυτή τη σύγκρουση— για να ανακτήσουν κάποιον έλεγχο απέναντι σε έναν πρόεδρο που διεξάγει πόλεμο σαν να ήταν μεσαιωνικός ηγεμόνας;
Δυστυχώς, οι λίγες νομικές επιλογές που υπάρχουν είναι φορτωμένες με τους δικούς τους κινδύνους. Το Κογκρέσο θα μπορούσε να αποφασίσει να διακόψει τη χρηματοδότηση του πολέμου, κάτι που σε αυτή τη φάση θα μπορούσε να αποδειχθεί εξίσου απερίσκεπτο με το να ξεκινήσει κανείς έναν πόλεμο. Οι άνδρες και οι γυναίκες που βρίσκονται στο εξωτερικό δεν επέλεξαν οι ίδιοι να πάνε, και θα έπρεπε τουλάχιστον να τους επιτραπεί να εκτελέσουν τις αποστολές τους χωρίς τον φόβο ότι το Κογκρέσο θα «κλείσει τη στρόφιγγα» και θα κόψει κάθε χρηματοδότηση. Θα μπορούσε επίσης να περάσει ένα ψήφισμα που θα απαιτεί άμεσο τερματισμό των εχθροπραξιών — κι αυτό, όμως, είναι μια κίνηση υψηλού ρίσκου.
Το Κογκρέσο διαθέτει μια λιγότερο δραματική επιλογή: θα μπορούσε να επικαλεστεί το War Powers Resolution του 1973, έναν νόμο που συζητείται συχνά αλλά σπανίως γίνεται πραγματικά κατανοητός από το ευρύ κοινό. Εγώ ο ίδιος αντιμετωπίζω με σκεπτικισμό τη χρήση αυτού του νόμου: μάλιστα, βοήθησα να αποτραπεί η επίκλησή του το 1990, όταν εργαζόμουν στη Γερουσία κατά τη διάρκεια του πρώτου Πολέμου του Κόλπου.
Θα επανέλθω σε αυτό. Προς το παρόν, να από πού προήλθε ο νόμος και τι ακριβώς λέει.
Το War Powers Resolution «Ψήφισμα περί Πολεμικών Εξουσιών» υιοθετήθηκε το 1973, στις τελευταίες ημέρες του Πολέμου του Βιετνάμ. Το ψήφισμα/πλαίσιο επιβάλλει τα εξής όρια στην εξουσία των προέδρων να διεξάγουν πόλεμο:
«Οι συνταγματικές εξουσίες του Προέδρου ως Ανώτατου Διοικητή (Commander-in-Chief) να εισάγει τις Ένοπλες Δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών σε εχθροπραξίες, ή σε καταστάσεις όπου οι περιστάσεις δείχνουν σαφώς ότι επίκειται άμεση εμπλοκή σε εχθροπραξίες, ασκούνται μόνο κατόπιν: (1) κήρυξης πολέμου, (2) ειδικής νομοθετικής εξουσιοδότησης, ή (3) εθνικής έκτακτης ανάγκης που προκλήθηκε από επίθεση κατά των Ηνωμένων Πολιτειών, των εδαφών ή κτήσεών τους, ή κατά των ενόπλων δυνάμεών τους.»
Αυτό φαίνεται αρκετά απλό: εκτός αν το Κογκρέσο κηρύξει πόλεμο ή ψηφίσει κάποιον νόμο, ή αν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεχθούν επίθεση, ο πρόεδρος δεν μπορεί να στείλει αμερικανικές δυνάμεις σε κίνδυνο.
Απλό, αλλά —στην πράξη— ανεπαρκές. Οι πρόεδροι το έχουν παρακάμψει αξιοποιώντας το τελευταίο σκέλος περί «εθνικών εκτάκτων αναγκών» για να δικαιολογήσουν τη χρήση βίας. Πολλοί ανώτατοι διοικητές έχουν επίσης —και ορθά— επισημάνει ότι μπορούν να χρησιμοποιήσουν στρατιωτική ισχύ προς υποστήριξη υφιστάμενων συνθηκών (οι οποίες αποτελούν «υπέρτατο νόμο της χώρας»), όταν ένας σύμμαχος ζητά αμερικανική βοήθεια.
Σχεδόν μια δεκαετία πριν υπάρξει το War Powers Resolution, ο Πρόεδρος Λίντον Μπ. Τζόνσον κλιμάκωσε την εμπλοκή των ΗΠΑ στο Βιετνάμ επικαλούμενος αυτοάμυνα — είπε ότι αμερικανικά πλοία δέχθηκαν πυρά στον Κόλπο του Τόνκιν από τους Βορειοβιετναμέζους — καθώς και την ανάγκη να τηρηθεί μια συμμαχική/συνθηκολογική δέσμευση προς το Νότιο Βιετνάμ. Το Κογκρέσο τον «αντάμειψε» με την ανοιχτού τέλους Tonkin Gulf Resolution, η οποία τον εξουσιοδοτούσε, «ως Ανώτατο Διοικητή», να λάβει «όλα τα αναγκαία μέτρα για να απωθήσει οποιαδήποτε ένοπλη επίθεση κατά των δυνάμεων των Ηνωμένων Πολιτειών και να αποτρέψει περαιτέρω επιθετικότητα».
Πολλοί στο Κογκρέσο μετάνιωσαν που έδωσαν στον Τζόνσον αυτή τη λευκή επιταγή και, έως το 1973, οι Αμερικανοί νομοθέτες συνειδητοποίησαν ότι ίσως το να μοιράζουν στους προέδρους «εξουσιοδοτήσεις για όλα τα αναγκαία μέτρα» δεν είναι και η καλύτερη ιδέα. Έτσι, κατήργησαν την Tonkin Gulf Resolution το 1971 και αργότερα ψήφισαν το War Powers Resolution. Ο Πρόεδρος Ρίτσαρντ Νίξον άσκησε βέτο στο ψήφισμα/νόμο, επικαλούμενος —μεταξύ άλλων— ζητήματα συνταγματικότητας και σύνεσης, αλλά το Κογκρέσο του 1973 δεν είχε διάθεση να δεχθεί μαθήματα από τον Νίξον και υπερψήφισε το βέτο του.
Το πρόβλημα είναι ότι το War Powers Resolution είναι ταυτόχρονα πολύ αδύναμο και πολύ ισχυρό. Από τη μία πλευρά, απαιτεί από τον πρόεδρο να «διαβουλεύεται» με το Κογκρέσο μόνο «εφόσον είναι δυνατόν». Από την άλλη, θέτει ένα αυστηρό χρονόμετρο στη στρατιωτική δράση: μέσα σε 60 ημέρες από την ενημέρωση του Κογκρέσου, ο πρόεδρος «οφείλει να τερματίσει οποιαδήποτε χρήση των Ενόπλων Δυνάμεων των Ηνωμένων Πολιτειών στην οποία αναφέρεται η σχετική έκθεση», εκτός αν το Κογκρέσο κηρύξει πόλεμο, παρατείνει την προθεσμία ή δεν μπορεί να συνεδριάσει λόγω εχθρικής επίθεσης. (Αυτό είναι διάταξη της εποχής του Ψυχρού Πολέμου: το Κογκρέσο δεν μπορεί να συνεδριάσει και να εγκρίνει στρατιωτική δράση αν έχει… εξαϋλωθεί από πυρηνικό πλήγμα.)
Ο νόμος, που γράφτηκε πριν από μισό αιώνα για να αποτρέψει έναν μελλοντικό Τζόνσον ή Νίξον, είναι κακοδιατυπωμένος, και ακόμη και σήμερα τα μέλη του Κογκρέσου διαφωνούν για το τι ακριβώς σημαίνει. (Χθες, για παράδειγμα, ο γερουσιαστής Κρις Μέρφι από το Κονέκτικατ επέπληξε τον βουλευτή Μάικ Λόουλερ από τη Νέα Υόρκη ότι απομονώνει επιλεκτικά («cherry-picks») ορισμένα σημεία της διατύπωσης.) Αν υποθέσουμε ότι το Κογκρέσο δεν ψηφίσει νόμο που να τερματίζει την επιχείρηση, ο Τραμπ, θεωρητικά, έχει σχεδόν άλλους δύο μήνες για να συνεχίσει τις επιχειρήσεις.
Αυτό το χρονικό όριο είναι, γενικά, κακή ιδέα. Στέλνει στον αντίπαλο το μήνυμα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν μόνο δύο μήνες να πολεμήσουν πριν οι νομοθετικός και εκτελεστικός κλάδος ενδεχομένως συγκρουστούν μεταξύ τους. Σε κάθε περίπτωση, ικανοί στρατηγικοί σχεδιαστές δεν βάζουν «ημερομηνίες λήξης» στις επιχειρήσεις τους· τέτοιου είδους όρια δίνουν στον αντίπαλο κίνητρο να διαπραγματευτεί με κακή πίστη, να διεξαγάγει επιχειρήσεις επιρροής/πληροφόρησης απέναντι στους Αμερικανούς ψηφοφόρους — ή ίσως να ανεβάσει το επίπεδο της βίας, ελπίζοντας ότι τα νεύρα του Κογκρέσου θα κλονιστούν τόσο πολύ ώστε ακόμη και ο πιο αποφασισμένος πρόεδρος να μην μπορεί να κρατήσει ενωμένο έναν πολιτικό συνασπισμό εν καιρώ πολέμου.
Είμαι εξοικειωμένος με αυτά τα επιχειρήματα, διότι τα είχα διατυπώσει το 1990 προς τον προϊστάμενό μου, τον αείμνηστο γερουσιαστή Τζον Χάιντς, όταν ήμουν προσωπικός του σύμβουλος για θέματα εθνικής ασφάλειας και άμυνας. Εκείνη την περίοδο, ο Χάιντς και μια μικρή ομάδα Ρεπουμπλικανών γερουσιαστών ήθελαν να επικαλεστούν το War Powers Resolution, καθώς ο Πρόεδρος Τζορτζ Χ. Ου. Μπους όδευε προς πόλεμο κατά του Ιράκ. Ο Χάιντς στήριζε τις προθέσεις του Μπους και επιθυμούσε να αποτρέψει οποιαδήποτε αμφισβήτηση της εξουσίας του. Το War Powers Resolution είναι νόμος του κράτους, μου είπε ο γερουσιαστής — δεν θα βοηθούσε λοιπόν τον Μπους αν το Κογκρέσο εκπλήρωνε το καθήκον του και το επικαλούνταν;
Τότε ανησυχούσα πολύ λιγότερο για «απείθαρχους» ή ανεξέλεγκτους προέδρους, αλλά ανησυχούσα έντονα για το ενδεχόμενο να τεθεί χρονικό όριο σε έναν πόλεμο με σκοπό την εκδίωξη του Ιράκ από το Κουβέιτ. (Ο γερουσιαστής Χάιντς απεβίωσε πριν από 35 χρόνια, οπότε δεν αποκαλύπτω κάποιο μυστικό.) Του είπα ότι θεωρούσα το ψήφισμα αμφίβολης συνταγματικότητας, αλλά —ακόμη σημαντικότερο— τον ρώτησα αν ήταν διατεθειμένος να δώσει μια σκληρή κοινοβουλευτική μάχη, δύο μήνες μετά την έναρξη του πολέμου, για να παρατείνει την εξουσιοδότηση του Μπους. Εκείνη την εποχή οι Ρεπουμπλικανοί ήταν μειοψηφία στο Κογκρέσο, και συζητήσαμε πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί μια τόσο χαοτική πολιτική σύγκρουση εν μέσω πολέμου. Ο ίδιος και οι άλλοι Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές εγκατέλειψαν τελικά την ιδέα.
Στο τέλος, πάντως, δεν είχε σημασία. Μια ημέρα, μετά από γεύμα με τον Μπους, ο Χάιντς μου είπε ότι ο πρόεδρος ήταν αποφασισμένος να εκδιώξει τον Σαντάμ Χουσεΐν από το Κουβέιτ, ακόμη κι αν αυτό οδηγούσε τελικά στην καθαίρεσή του (impeachment), ανεξαρτήτως του τι θα έλεγε εν τω μεταξύ το Κογκρέσο. Ωστόσο, ο Μπους πράγματι προσέφυγε στο Κογκρέσο και εξασφάλισε ψηφίσματα υποστήριξης και από τα δύο σώματα λίγο πριν την έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων, τον Ιανουάριο του 1991.
Σήμερα, ο Τραμπ δεν αντιμετωπίζει τέτοιου είδους ανησυχίες περί καθαίρεσης — οι Ρεπουμπλικανοί ελέγχουν και τα δύο σώματα του Κογκρέσου και ο ίδιος διατηρεί σιδηρά επιρροή στο κόμμα του (τουλάχιστον έως τον Νοέμβριο). Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: διαθέτει το Κογκρέσο κάποια πραγματική δυνατότητα να συγκρατήσει τον Τραμπ, ο οποίος έχει χρησιμοποιήσει στρατιωτική ισχύ περισσότερες φορές και σε περισσότερα μέτωπα μέσα σε μόλις έναν χρόνο από οποιονδήποτε προκάτοχό του;
Τουλάχιστον, το Κογκρέσο θα μπορούσε να αξιοποιήσει την απειλή του «χρονόμετρου» που θέτει το War Powers Resolution ώστε να απαιτήσει ακροάσεις και κάποιες εξηγήσεις. Ο Τραμπ και οι συνεργάτες του μέχρι στιγμής έχουν εξηγήσει σχεδόν τίποτα για τη λογική και τη σκοπιμότητα του πολέμου. (Ο υπουργός Άμυνας, εν τω μεταξύ, έκανε σήμερα μια ενημέρωση που στην ουσία ισοδυναμούσε με μια δόση ανούσιου «στήθους έξω» και λεονταρισμών περί του ότι πολεμούν «για να νικήσουν», χωρίς να δεσμεύονται από «ανόητους κανόνες εμπλοκής».) Και η επίκληση του War Powers Resolution θα ήταν πολύ λιγότερο επικίνδυνη τώρα, δεδομένου ότι ο ιρανικός στρατός έχει σε μεγάλο βαθμό ηττηθεί και οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν πλήρη έλεγχο του ιρανικού εναέριου χώρου.
Το Κογκρέσο ετοιμάζεται πλέον να συζητήσει το War Powers Resolution, όμως το γεγονός ότι χρειάζεται καν αυτή η συζήτηση υπενθυμίζει πόσο πολύ η λειτουργία της αμερικανικής δημοκρατίας ιστορικά στηρίχθηκε όχι τόσο στο γράμμα του νόμου όσο στην εμπιστοσύνη, στους άγραφους κανόνες και στη στοιχειώδη ευπρέπεια. Το Κογκρέσο δεν θα έπρεπε να είναι αναγκασμένο να διαφωνεί για το αν θα ενεργοποιήσει το War Powers Resolution — και ασφαλώς όχι εν μέσω σύγκρουσης. Καλύτεροι πρόεδροι, ακόμη και όταν καταχράστηκαν την εξουσία τους, απέφυγαν μια τέτοια μάχη πηγαίνοντας στο Κογκρέσο, απευθυνόμενοι στον αμερικανικό λαό και οικοδομώντας μια συναίνεση για δράση. Ο Τραμπ, αντίθετα, έριξε Αμερικανούς στρατιωτικούς στη φωτιά της μάχης — και προκάλεσε τους πάντες να τον σταματήσουν.
Προς το παρόν, το Κογκρέσο μπορεί να προσπαθήσει, έστω, να χρησιμοποιήσει τον νόμο για να περιορίσει τον Τραμπ και να τον υποχρεώσει να απαντήσει σε ερωτήματα για έναν πόλεμο που ξεκίνησε μόνος του. Όμως η «Operation Epic Fury» θα έπρεπε επίσης να ωθήσει τους νομοθέτες να σκεφτούν μελλοντικούς τρόπους ώστε οι προεδρικές εξουσίες διεξαγωγής πολέμου να επανέλθουν εντός των ορίων μιας σκεπτόμενης, συνταγματικής δημοκρατίας.
Μια γυναίκα με το παιδί της κοιτάζει τα αποτελέσματα της ισραηλινής και αμερικανικής επίθεσης σε ένα αστυνομικό τμήμα, εν μέσω της σύγκρουσης των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν, στην Τεχεράνη, Ιράν, 2 Μαρτίου 2026. (Majid Asgaripour/WANA -West Asia News Agency REUTERS)
Πηγή: ΤΟ ΒΗΜΑ
Σφοδρά πλήγματα στην Τεχεράνη: Ο ισραηλινός στρατός εξαπολύει νέο κύμα επιθέσεων κατά στρατιωτικών και διοικητικών στόχων στην Τεχεράνη, προκαλώντας δεκάδες νεκρούς. Το Ιράν απαντά με απειλές για πυρπόληση κάθε πλοίου που θα επιχειρήσει να διασχίσει τα Στενά του Ορμούζ, κλιμακώνοντας την ένταση και δημιουργώντας κίνδυνο για την παγκόσμια ναυσιπλοΐα και την αγορά πετρελαίου.
Η εμπλοκή των ΗΠΑ – Στρατιωτικές απώλειες: Η Ουάσινγκτον ομολογεί προληπτικά πλήγματα στο Ιράν για να αποτρέψει, όπως δήλωσε ο ΥΠΕΞ της Ρούμπιο, αντίποινα κατά αμερικανικών βάσεων, με έξι νεκρούς στρατιώτες. Ο Τραμπ «ξεχειλώνει» τη διάρκεια του πολέμου, με τον Λευκό Οίκο να δηλώνει ότι έχουν ήδη καταστραφεί 1.250 στόχοι και 11 ιρανικά πλοία, ενώ οι αμερικανικές επιθέσεις σκοτώνουν κορυφαία στελέχη του ιρανικού καθεστώτος, περιλαμβανομένου του Αλί Χαμενεΐ.
Διεθνείς επιπτώσεις και αντιδράσεις: Η εμπόλεμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή προκαλεί μαζικές ακυρώσεις πτήσεων, ανησυχία για αύξηση τιμών πετρελαίου και κατάρρευση ναυσιπλοΐας. Η Βρετανία περιορίζεται σε «αμυντικές» ενέργειες, ενώ ο Λίβανος θρηνεί 52 νεκρούς από ισραηλινά πλήγματα. Στην Ελλάδα, κατασκοπευτικές ενέργειες εγείρουν φόβους σύνδεσης με το Ιράν και πιθανή παρακολούθηση στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Η ευθεία ιρανική απειλή στην Κύπρο και η Ελλάδα Ενιαίο Αμυντικό Δόγμα: Απέπλευσαν για την Κύπρο οι δύο ελληνικές φρεγάτες «Κίμων» και «Ψαρά», σύμφωνα με την απόφαση που έλαβε η κυβέρνηση μετά τις επιθέσεις με ιρανικά drone κατά της βρετανικής βάσης του Ακρωτηρίου. Νωρίτερα, στη Μεγαλόνησο έφθασαν και δύο ζεύγη ελληνικών μαχητικών F-16 και σταθμεύουν στη βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» στην Πάφο.
Τα χτυπήματα στο Ακρωτήρι: Τα μεσάνυχτα της Κυριακής μη επανδρωμένο όχημα Shahed προσέκρουσε εντός των στρατιωτικών εγκαταστάσεων των Βρετανικών Βάσεων στο Ακρωτήρι, προκαλώντας μικρές υλικές ζημιές. Επίσης, το μεσημέρι της Δευτέρας δύο drones που κινούνταν προς την κατεύθυνση των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο αναχαιτίστηκαν, όπως γνωστοποίησε με ανάρτησή του ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Κύπρου, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης. Το μήνυμα Χριστοδουλίδη: Η Κύπρος δεν μετέχει με οποιονδήποτε τρόπο και ούτε προτίθεται να αποτελέσει μέρος οποιασδήποτε στρατιωτικής επιχείρησης, ανέφερε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του.
Κυβερνητικό μπλόκο στη νέα έρευνα
Σε κάθε περίπτωση η κυβέρνηση δεν φαίνεται διατεθειμένη να συμφωνήσει με την ιδέα νέας έρευνας. «Θυμίζω ότι έχει γίνει εξεταστική επιτροπή για το ζήτημα», δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης σημειώνοντας πάντως πως «τίποτα δεν έχουμε απορρίψει από πριν».
Κατηγόρησε την αντιπολίτευση ότι «προσπαθεί να μετατρέψει τη Βουλή και την δημόσια συζήτηση σε ένα απέραντο δικαστήριο, σε μια αέναη διαδικασία εξεταστικών και προανακριτικών επιτροπών». Όπερ μεθερμηνευόμενον εστί ότι δεν θα ενδώσει.
Θυμίζω ότι μετά την αναθεώρηση του 2019 «η Βουλή μπορεί να συνιστά δύο ανά κοινοβουλευτική περίοδο εξεταστικές επιτροπές, εφόσον η σχετική πρόταση δέκα τουλάχιστον βουλευτών υπερψηφισθεί από τα δύο πέμπτα του συνόλου των βουλευτών, ανεξαρτήτως πλειοψηφίας», δηλαδή από 120 βουλευτές.
Θα χρειαστεί δηλαδή να συμπράξουν όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης, τα οποία αριθμούν 114 βουλευτές συν κάποιοι από τους ανεξάρτητους που έχουν φτάσει αισίως τους 27.
Κατασκοπευτικό θρίλερ με Γεωργιανό στη Σούδα Η ύποπτη δραστηριότητα: Ένας 36χρονος Γεωργιανός υπήκοος αζερικής καταγωγής τέθηκε στο μικροσκόπιο των ελληνικών Αρχών για ύποπτη δραστηριότητα στην περιοχή του ναύσταθμου στη Σούδα. Ο 36χρονος έφτασε στην Ελλάδα στις 3 Φεβρουαρίου και εγκαταστάθηκε στα Χανιά, νοικιάζοντας δωμάτιο με θέα τον κόλπο της Σούδας. Η παρουσία του σε μια τόσο ευαίσθητη στρατιωτικά περιοχή, σε συνδυασμό με το φωτογραφικό υλικό που βρέθηκε στην κατοχή του, οδήγησε τις Αρχές σε άμεση κινητοποίηση, καθώς υποδηλώνει πιθανή κατασκοπευτική δραστηριότητα.
Πώς μπήκε στο κάδρο της ΕΥΠ; Η ΕΥΠ τον έθεσε υπό παρακολούθηση από την άφιξή του, στο πλαίσιο αυξημένης επιφυλακής μετά από παρόμοιες υποθέσεις Αζέρων που είχαν συλληφθεί για κατασκοπεία. Καταγράφηκε η παρουσία του στην περιοχή ακόμη και στις 24 Φεβρουαρίου, όταν κατέπλευσε στη βάση το αμερικανικό αεροπλανοφόρο «Τζέραλντ Φορντ». Η προσαγωγή στο αεροδρόμιο: Το Σαββατοκύριακο μετέβη στην Αθήνα και χθες αναχώρησε από το ξενοδοχείο με προορισμό το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος», χωρίς να έχει εκδώσει εισιτήριο. Εκτιμήθηκε ότι ενδέχεται να επιχειρούσε να φύγει για άγνωστη χώρα και έτσι αποφασίστηκε η προσαγωγή του.
Ουρές στα πρατήρια, φόβοι ανατιμήσεων στα καύσιμα Ουρές και φόβος ανατιμήσεων: Μετά την κλιμάκωση του πολέμου στο Ιράν και τον εγκλωβισμό δεξαμενόπλοιων στα Στενά του Ορμούζ, οδηγοί σχηματίζουν ουρές στα πρατήρια της Αττικής υπό τον φόβο αυξήσεων. Σε αρκετές περιοχές η απλή αμόλυβδη εξαντλήθηκε από νωρίς, ενώ οι πρατηριούχοι κάνουν λόγο για κύμα πανικού, αν και μέχρι στιγμής δεν έχουν καταγραφεί αυξήσεις στις τιμές.
Διαβεβαιώσεις για επάρκεια καυσίμων: HELLENiQ ENERGY και Motor Oil τονίζουν ότι διαθέτουν αποθέματα που ξεπερνούν τις 90 ημέρες και δεν υπάρχει άμεσο πρόβλημα εφοδιασμού. Μάλιστα, επισημαίνουν πως έχουν εξασφαλίσει εναλλακτικές πηγές αργού πετρελαίου και ότι δεν προμηθεύονται από το Ιράν. Πιθανές αυξήσεις από Τετάρτη: Οι όποιες ανατιμήσεις περνούν στην αγορά με καθυστέρηση τεσσάρων ημερών. Αν το Brent φτάσει τα 80 δολάρια, η τιμή της βενζίνης ενδέχεται να ανέβει στα 1,78 ευρώ/λίτρο από 1,75 σήμερα. Πληροφορίες αναφέρουν ότι τυχόν ανατιμήσεις θα αρχίσουν να εμφανίζονται στα πρατήρια από την Τετάρτη, εφόσον παραταθεί η κρίση.
Insurance Made Easy. We simplify the process and keep you safe🛡️
Γεωπολιτική αστάθεια
Η τρέχουσα πολεμική δραστηριότητα στη Μέση Ανατολή και η αστάθεια στις θαλάσσιες οδούς αναδεικνύουν την ανάγκη για μια νέα στρατηγική προσέγγιση στη διαχείριση κινδύνων. Η απευθείας σύγκρουση μεταξύ Ιράν και Ισραήλ τον Απρίλιο του 2025 σηματοδότησε μια δομική αλλαγή, καθώς η κρατική βία επηρεάζει πλέον άμεσα τη ροή των αγαθών και την τιμολόγηση των κινδύνων σε παγκόσμια κλίμακα.
Κάθε ασφαλιστική εταιρεία καλείται σήμερα να ανταποκριθεί σε ένα περιβάλλον όπου οι παραδοσιακές καλύψεις συχνά δεν επαρκούν. Τα δεδομένα της έκθεσης Allianz Risk Barometer 2026 επιβεβαιώνουν τη σοβαρότητα της κατάστασης: οι πολιτικοί κίνδυνοι και η βία ανέβηκαν στην 7η θέση της παγκόσμιας κατάταξης των σημαντικότερων εταιρικών κινδύνων. Με το 53% των 3.338 risk management experts που συμμετείχαν στην έρευνα, από 100 χώρες να θεωρούν τον πόλεμο ως την κυρίαρχη απειλή, γίνεται σαφές ότι η θωράκιση απέναντι σε γεωπολιτικά σοκ αποτελεί πλέον προτεραιότητα για κάθε εμπορική εταιρεία.
Εφοδιαστικής Αλυσίδας και η Παγκόσμια Παράλυση
Η έννοια του «Μαύρου Κύκνου» περιγράφει γεγονότα που θεωρούνται απίθανα, αλλά αν συμβούν, οι συνέπειές τους είναι καταστροφικές. Το 51% των ερωτηθέντων στην έρευνα της Allianz κατατάσσει την πλήρη παράλυση της εφοδιαστικής αλυσίδας λόγω γεωπολιτικής σύγκρουσης ως το πιθανότερο τέτοιο σενάριο για την επόμενη πενταετία. Η απειλή αυτή εκτός από τις άμεσες πολεμικές καταστροφές, αφορά και τον στρατηγικό αποκλεισμό διόδων, όπως το Στενό του Ορμούζ. Μέσα από αυτό το στενό διέρχεται καθημερινά το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και το 25% του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Μια παρατεταμένη διαταραχή σε αυτό το σημείο θα σήμαινε ότι κάθε εμπορική εταιρεία που εξαρτάται από τις εισαγωγές, θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με μια βίαιη διακοπή της παραγωγής της. Η ανησυχία εντείνεται από το γεγονός ότι μόνο το 3% των επιχειρήσεων παγκοσμίως δηλώνει ότι οι αλυσίδες εφοδιασμού τους είναι απόλυτα ανθεκτικές σε τέτοια σοκ. Το 2025, οι κανόνες της παγκόσμιας σκακιέρας άλλαξαν βίαια, με τους εμπορικούς περιορισμούς να τριπλασιάζονται και να καθηλώνουν εμπορεύματα αξίας 2,7 τρισεκατομμυρίων δολαρίων σε μια αναγκαστική ακινησία, γεγονός το οποίο επιβεβαιώνει ότι η οικονομική απομόνωση χρησιμοποιείται πλέον ως μέσο κυριαρχίας.
Ο Πόλεμος των Τάνκερ
Για να κατανοήσουμε το παρόν, πρέπει να ανατρέξουμε στον Πόλεμο των Τάνκερ κατά τη διάρκεια της σύρραξης Ιράν-Ιράκ (1984-1988). Τότε, οι δύο χώρες στόχευσαν συστηματικά το εμπορικό ναυτικό η μία της άλλης στον Περσικό Κόλπο, με σκοπό να πλήξουν την οικονομία του αντιπάλου. Περισσότερα από 500 πλοία δέχθηκαν επίθεση και η διεθνής κοινότητα αναγκάστηκε να παρέχει στρατιωτικές συνοδείες στα εμπορικά σκάφη (Επιχείρηση Earnest Will).
Εκείνη την περίοδο, τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου εκτινάχθηκαν σε εξωπραγματικά επίπεδα. Για ορισμένα δρομολόγια, το κόστος ασφάλισης έφτασε το 7,5% της αξίας του πλοίου ανά ταξίδι. Αυτό σήμαινε ότι αν ένα πλοίο άξιζε 100 εκατομμύρια δολάρια, η εμπορική εταιρεία έπρεπε να καταβάλει 7,5 εκατομμύρια δολάρια μόνο για την ασφάλεια ενός και μόνο δρομολογίου.
Ζώνες Επιρροής στην Επιχειρηματικότητα
Η επίδραση μιας πολεμικής σύγκρουσης δεν περιορίζεται στο πεδίο της μάχης, αλλά διαχέεται σε κρίσιμες ζώνες που επηρεάζουν τη λειτουργία κάθε οργανισμού.
Η Ναυτασφάλιση (Marine Insurance) αποτελεί την εμπροσθοφυλακή. Οι ασφαλιστικές εταιρείες έχουν το δικαίωμα να ακυρώσουν την κάλυψη πολεμικού κινδύνου με προειδοποίηση μόλις 48 ωρών αν οι συνθήκες επιδεινωθούν. Αυτό μπορεί να αφήσει μια εμπορική εταιρεία με φορτία εκατομμυρίων στη μέση του ωκεανού χωρίς καμία προστασία, αναγκάζοντάς την σε επαναδιαπραγμάτευση υπό καθεστώς πίεσης.
ΗΠεριουσίας (Property) εισέρχεται σε μια νέα φάση αυστηρής τεχνικής αξιολόγησης, καθώς τα δεδομένα της τελευταίας πενταετίας δείχνουν μια αύξηση 22% στη γεωγραφική έκθεση των περιουσιακών στοιχείων, σε ζώνες υψηλής έντασης. Για κάθε εμπορική εταιρεία, η παρουσία σε τέτοιες περιοχές, συνεπάγεται πλέον μια πιο σύνθετη διαδικασία αποτίμησης του κινδύνου. Οι ασφαλιστικές εταιρείες προσεγγίζουν την κάλυψη αυτών των στοιχείων με κριτήρια υψηλής ακρίβειας, δίνοντας έμφαση στην ετοιμότητα των συστημάτων αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών και στη θωράκιση των εγκαταστάσεων. Αυτή η στροφή προς την τεκμηριωμένη ασφάλεια επιτρέπει την ακριβέστερη τιμολόγηση του κινδύνου και βοηθά τις επιχειρήσεις να διατηρούν τη σταθερότητά τους, μετατρέποντας την αβεβαιότητα του εξωτερικού περιβάλλοντος σε μια μετρήσιμη και διαχειρίσιμη παράμετρο της στρατηγικής τους.
Οι Εμπορικές Πιστώσεις (Trade Credit) επηρεάζουν τη ρευστότητα της αγοράς. Όταν ένας πόλεμος καθυστερεί να τελειώσει ή καταστρέφει εμπορεύματα, δημιουργείται μια αλυσίδα αδυναμίας πληρωμών. Μια εμπορική εταιρεία μπορεί να μην είναι σε θέση να εξοφλήσει τους προμηθευτές της επειδή το φορτίο της δεσμεύτηκε ή καταστράφηκε, οδηγώντας σε συστημική κρίση πληρωμών που απαιτεί την παρέμβαση εξειδικευμένων ασφαλιστικών προγραμμάτων.
Οι Αερομεταφορές και η Αντασφάλιση (Aviation & Reinsurance) λειτουργούν ως οι δείκτες αντοχής της παγκόσμιας αγοράς. Οι εταιρείες εναέριων μεταφορών αντιμετωπίζουν την άμεση ανάγκη ειδικών πολεμικών καλύψεων, φοβούμενες κατασχέσεις εμπορευμάτων ή ζημιές σε αεροσκάφη που προσεγγίζουν περιοχές έντασης. Παράλληλα οι αντασφαλιστές, οι οργανισμοί που παρέχουν προστασία στις ίδιες τις ασφαλιστικές εταιρείες, αναθεωρούν τα παγκόσμια μοντέλα τους μετά από κάθε γεωπολιτική κρίση. Η συγκεκριμένη διαδικασία προκαλεί άνοδο των ασφαλίστρων, επιβαρύνοντας επιχειρήσεις που λειτουργούν σε απόλυτα ειρηνικές περιοχές, καθώς η συνολική δέσμευση κεφαλαίων για ακραία γεγονότα γίνεται ακριβότερη παγκοσμίως.
Ψηφιακή Ασφάλεια και Διακοπή Εργασιών
Στον σύγχρονο πόλεμο, οι σφαίρες και οι πύραυλοι συνοδεύονται από κυβερνοεπιθέσεις. Τα κυβερνοπεριστατικά κατατάσσονται ως ο νούμερο ένα κίνδυνος παγκοσμίως με 38%, καθώς οι hackers στοχεύουν κρίσιμες υποδομές. Μια εμπορική εταιρεία μπορεί να υποστεί διακοπή εργασιών όχι λόγω φυσικής ζημιάς, αλλά επειδή το λογισμικό της παρέλυσε από μια επίθεση που σχετίζεται και με τη γεωπολιτική ένταση.
Το 34% των ειδικών στην έκθεση της Allianz, ανησυχεί για τη Διακοπή Εργασιών (Business Interruption), η οποία αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο κίνδυνο για το 2026. Η ασφαλιστική εταιρεία λειτουργεί πλέον ως στρατηγικός σύμβουλος, προσφέροντας λύσεις που καλύπτουν την απώλεια εσόδων ακόμα και όταν η διακοπή οφείλεται σε γεωπολιτικούς αποκλεισμούς ή ψηφιακές δολιοφθορές. Η πρόληψη, μέσω της διαφοροποίησης των προμηθευτών και της ενίσχυσης των ψηφιακών τειχών προστασίας, αποτελεί οδό για τη διασφάλιση της κερδοφορίας.
Πυλώνας Σταθερότητας
Η κατανόηση της σχέσης μεταξύ πολέμου και ασφάλισης επιτρέπει σε κάθε εμπορική εταιρεία να σχεδιάσει το μέλλον της με μεγαλύτερη σιγουριά. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Srdjan Todorovic της Allianz Commercial, οι επιχειρήσεις οφείλουν να ελπίζουν για το καλύτερο, αλλά να είναι προετοιμασμένες για το χειρότερο. Η ασφαλιστική κάλυψη είναι το δίχτυ ασφαλείας που επιτρέπει στις μηχανές της παγκόσμιας οικονομίας να συνεχίσουν να περιστρέφονται, ακόμα και όταν ο ορίζοντας γεμίζει με σύννεφα αβεβαιότητας. Η επένδυση στη σωστή ενημέρωση και την εξειδικευμένη κάλυψη, αποτελεί την καλύτερη στρατηγική επιβίωσης στη σύγχρονη γεωπολιτική σκακιέρα.
Πριν από δυόμισι χιλιετίες, ο Θουκυδίδης κατέγραψε την ουσία της ισχύος στις διακρατικές σχέσεις. Στον Διάλογο των Μηλίων στη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου, όταν η Αθήνα απαίτησε την υποταγή της ουδέτερης Μήλου, οι απεσταλμένοι της εγκαταλείπουν κάθε ηθικό επιχείρημα και μιλούν τη γλώσσα της ισχύος:
Δηλαδή, το δίκαιο έχει αξία όταν οι αντίπαλοι είναι περίπου ίσοι σε ισχύ. Διαφορετικά, ο ισχυρός πράττει ό,τι του επιτρέπει η ισχύς του και ο αδύνατος υποχωρεί όσο του επιβάλλει η αδυναμία του.
Ο Θουκυδίδης δεν υιοθετεί αυτή τη λογική. Απλώς την καταγράφει. Περιγράφει τι συμβαίνει όταν ο νόμος παύει να δεσμεύει τους ισχυρούς. Το απόσπασμα είναι διαχρονικό, διότι περιγράφει μια επαναλαμβανόμενη κατάσταση μέσα σε ένα αναρχοκρατούμενο διεθνές σύστημα, όπου η ισχύς παραμένει το έσχατο μέτρο.
Το ερώτημα σήμερα είναι αναπόφευκτο. Λειτουργεί ακόμη η μεταπολεμική «διεθνής τάξη βασισμένη σε κανόνες» ή έχει καταλήξει κενό σχήμα λόγου; Το ζήτημα δεν είναι αν υπάρχουν κανόνες και θεσμοί. Υπάρχουν. Το ζήτημα είναι η εφαρμογή τους: ποιος ερμηνεύει τους κανόνες, πότε και εις βάρος ποιου.
Όταν ο νόμος αποδυναμώνεται
Η πολιτική σκέψη έχει από καιρό αναμετρηθεί με την ιδέα ότι η δικαιοσύνη καθορίζεται από την ισχύ. Ο Θρασύμαχος στη «Πολιτεία» του Πλάτωνα μιλούσε για το «συμφέρον του ισχυροτέρου». Ο Τόμας Χομπς (Thomas Hobbes) χαρακτήρισε την αναρχία ως “φυσική κατάσταση” και προτίμησε την τάξη — ακόμη και υπό τον φόβο — παρά το χάος. Ο Νικολό Μακιαβέλι (Niccolò Machiavelli) ανέδειξε την αναγκαιότητα έναντι της αρετής.
Και οι τρεις στοχαστές δεν εξυμνούσαν την αταξία. Περιέγραφαν όμως τι αναδύεται όταν το κράτος δικαίου εξασθενεί. Αυτό που ονομάζεται ρεαλισμός μπορεί να εκφυλιστεί σε κανονικοποίηση της αυθαιρεσίας.
Στον 20ό αιώνα, ο Χανς Μόργκενταου (Hans Morgenthau), έδωσε στον κλασικό ρεαλισμό μια πειθαρχημένη μορφή. Τόνισε τη φρόνηση και τα όρια της ισχύος. Απέρριψε τον ηθικισμό αποκομμένο από την πραγματικότητα, αναγνώρισε όμως ότι ο νόμος, όσο ατελής κι αν είναι, αποτελεί αναγκαίο περιορισμό της ισχύος. Η ισχύς παραμένει δεδομένη. Η χρήση της όμως είναι επιλογή. Η realpolitik δεν είναι άδεια ασυδοσίας. Υπενθυμίζει ότι η δύναμη χωρίς αυτοσυγκράτηση υπονομεύει τον εαυτό της.
Ο Leo Gross προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, εισάγοντας τον όρο «αυτοερμηνεία» (autointerpretation), δηλαδή την μονομερή ερμηνεία από ένα κράτος των δικών του υποχρεώσεων. Καμία έννομη τάξη δεν επιβιώνει όταν οι ισχυροί γίνονται ταυτόχρονα νομοθέτες, δικαστές και εκτελεστές. Το διεθνές δίκαιο προϋποθέτει κοινά αποδεκτά όρια, όχι ερμηνείες που επιβάλλονται από τους ισχυρούς.
Τα διδάγματα της Ιστορίας
Οι μεγάλες ευρωπαϊκές και παγκόσμιες καταστροφές δεν ξέσπασαν ξαφνικά. Προηγήθηκε σταδιακή διάβρωση του δικαίου, αποδυνάμωση της ισορροπίας ισχύος και η επιλεκτική εφαρμογή των κανόνων. Οι Ναπολεόντειοι Πόλεμοι ακολούθησαν την κατάρρευση της ευρωπαϊκής ισορροπίας. Ο Α’ΠΠ γεννήθηκε μέσα σε ένα σύστημα πλούσιο σε νομική μορφή αλλά φτωχό σε αξιοπιστία. Ο Β’ΠΠ σήμανε την πλήρη εγκατάλειψη της αυτοσυγκράτησης.
Η διάβρωση αρχίζει επίσης και από τη γλώσσα. Η κανονικοποίηση του μίσους, ο σωβινισμός και η απαξίωση νομικών δεσμεύσεων, προηγούνται της θεσμικής κατάρρευσης. Οι λέξεις προετοιμάζουν τις πράξεις.
Μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, η χρήση βίας όπως στο Κόσοβο, στο Ιράκ και στη Λιβύη προκάλεσαν έντονες νομικές αντιπαραθέσεις. Όμως ακόμη και τότε η χρήση βίας παρουσιαζόταν ως εξαίρεση που απαιτούσε αιτιολόγηση. Ένα σύστημα αντέχει παραβιάσεις. Δεν αντέχει όμως την κανονικοποίησή τους.
Η πειθαρχία της μεταπολεμικής τάξης
Μετά το 1945, η ισχύς δεν καταργήθηκε. Τέθηκε υπό κανόνες. Ο Καταστατικός Χάρτης του ΟΗΕ υπήγαγε τη χρήση βίας στο δίκαιο και αναβάθμισε την κυριαρχία σε προστατευτική αρχή, ιδίως για τα ασθενέστερα κράτη. Το σύστημα του ΟΗΕ δεν υποσχέθηκε ισότητα ισχύος, αλλά ισότητα υποχρεώσεων. Το κράτος δικαίου αποτέλεσε την θεσμική υποδομή του συστήματος.
Ο τότε Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Νταγκ Χάμαρσκιολντ (Dag Hammarskjöld) το έθεσε εύστοχα: ο ΟΗΕ δεν δημιουργήθηκε για να οδηγήσει την ανθρωπότητα στον παράδεισο, αλλά για να την αποτρέψει από την κόλαση. Η αποτελεσματικότητα του εξαρτάται από τη βούληση των κρατών — και ιδίως των μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Μια τάξη υπό πίεση
Σήμερα, η προβλεψιμότητα στις διακρατικές σχέσεις φθίνει. Με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία — και νωρίτερα της Τουρκίας στην Κύπρο — η εδαφική κατάκτηση επανήλθε στην Ευρώπη. Η χρήση βίας αυτομασκαρεύεται ως εξυπηρέτηση εθνικού συμφέροντος. Η οικονομική αλληλεξάρτηση μετατρέπεται σε όπλο. Κυρώσεις, εφοδιαστικές αλυσίδες και τεχνολογικά καθεστώτα λειτουργούν ως μέσα πίεσης. Οι θεσμοί παρακάμπτονται. Αυτό που άλλοτε ήταν εξαίρεση τείνει να γίνει κανόνας.
Η μετατόπιση είναι σαφής: από μια τάξη βασισμένη σε κανόνες, αυτή μετατρέπεται σε διαχείριση βασισμένη στην ισχύ. Το πρόβλημα δεν είναι ότι η ισχύς επηρεάζει το σύστημα — αυτό συνέβαινε πάντα — αλλά ότι παύει να αναγνωρίζει όρια.
Σε ένα πολυπολικό περιβάλλον, με άνοδο δυνάμεων όπως η Κίνα, η Ινδία και η Βραζιλία, η πολυπολικότητα δεν οδηγεί αναγκαστικά σε αταξία. Γίνεται όμως αποσταθεροποιητική όταν τα κράτη λειτουργούν ως αυτοερμηνευτές των υποχρεώσεών τους. Όταν κάθε δύναμη κρίνει μόνη της τα όρια της, η πολυφωνία μετατρέπεται σε ασυδοσία.
Η τεχνολογική επιτάχυνση επιβαρύνει περαιτέρω το τοπίο. Ο ανταγωνισμός στην τεχνητή νοημοσύνη και στις στρατηγικές τεχνολογίες εξελίσσεται ταχύτερα από την ικανότητα θεσμικής προσαρμογής. Η καινοτομία χωρίς συντονισμό παράγει πλεονέκτημα, όχι όμως σταθερότητα.
Μόναχο: διαφορετικές αναγνώσεις της διεθνούς τάξης
Στην ετήσια Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, τα διαφορετικά οράματα για την διεθνή τάξη αποτυπώθηκαν καθαρά. Ο Πρόεδρος Μακρόν μίλησε για ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία. Ο Καγκελάριος Μερτς δήλωσε ότι η μεταπολεμική τάξη «δεν υπάρχει πια», επαναβεβαιώνοντας όμως τον διατλαντικό δεσμό. Οι συζητήσεις για ευρωπαϊκή πυρηνική αυτονομία είναι πλέον μείζον ζήτημα. Όλα αυτά αντικατοπτρίζουν αναζήτηση ασφάλειας σε ένα απρόβλεπτο περιβάλλον.
Ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ μίλησε για έναν «νέο δυτικό αιώνα», σε γλώσσα πολιτισμικής σύγκλισης. Πίσω από τις δηλώσεις, η πολιτική των συμμαχιών γίνεται πιο συναλλακτική. Το ΗΒ, εκτός ΕΕ, παραμένει πυρηνική δύναμη και μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας. Ο ευρωατλαντικός χώρος δεν διαλύεται — αναδιατάσσεται.
Εδώ δεν έχουμε απλά επιφανειακές διαφορές. Πρόκειται για δομικές εντάσεις: αυτονομία και αλληλεξάρτηση, θεσμική πειθαρχία και ευελιξία.
Η επιλογή
Η ισχύς θα διαδραματίζει πάντοτε ρόλο στη διαμόρφωση κανόνων. Το ερώτημα είναι αν οι κανόνες θα προκύπτουν από συλλογική επεξεργασία ή από αυτοερμηνεία. Το κράτος δικαίου υπηρετεί το μακροπρόθεσμο συμφέρον των ισχυρών όσο και της διεθνούς κοινότητας, δηλαδή και των μη ισχυρών. Μειώνει τον κίνδυνο, σταθεροποιεί τις προσδοκίες και περιορίζει το κόστος του καταναγκασμού. Όταν οι κανόνες διαμορφώνονται συλλογικά, δημιουργούν κοινή ιδιοκτησία — και η ιδιοκτησία παράγει νομιμοποίηση και προβλεψιμότητα. Κανένα σύστημα δεν αντέχει μόνο στην απροσδιοριστία.
Για τα ασθενέστερα κράτη ιδίως, το κράτος δικαίου, όταν εφαρμόζεται αμερόληπτα παράγει στρατηγική προστασία.
Εφόσον διατηρείται η αυτοσυγκράτηση, η τάξη προσαρμόζεται. Αν χαθεί, η ισχύς μπορεί να επιβληθεί, αλλά με αυξανόμενο κόστος και φθίνουσα νομιμοποίηση. Η επιλογή δεν είναι φιλοσοφική. Είναι στρατηγική.
*Πρέσβης (επί τιμή). Ανώτερος Ερευνητικός Συνεργάτης, Κυπριακό Κέντρο Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας.
Για να σκεφτεί κανείς με καθαρό μυαλό τους πολέμους στη Μέση Ανατολή, πρέπει να μπορεί να κρατά ταυτόχρονα πολλές σκέψεις στο κεφάλι του. Πρόκειται για μια περίπλοκη, καλειδοσκοπική περιοχή, όπου θρησκεία, πετρέλαιο, φυλετική πολιτική και πολιτική των μεγάλων δυνάμεων αλληλοπλέκονται σε κάθε μεγάλη ιστορία. Αν αναζητάτε ένα αφήγημα «άσπρο-μαύρο», ίσως να προτιμήσετε να ασχοληθείτε με ντάμα. Λοιπόν, αυτές είναι οι τέσσερις σκέψεις μου για το Ιράν — τουλάχιστον για σήμερα.
Πρώτον, ελπίζω αυτή η προσπάθεια ανατροπής του κληρικού καθεστώτος στην Τεχεράνη να πετύχει. Πρόκειται για ένα καθεστώς που δολοφονεί τον ίδιο του τον λαό, αποσταθεροποιεί τους γείτονές του και έχει καταστρέψει έναν μεγάλο πολιτισμό. Δεν υπάρχει ένα μόνο γεγονός που θα μπορούσε να συμβάλει περισσότερο στο να μπει ολόκληρη η Μέση Ανατολή σε μια πιο αξιοπρεπή και συμπεριληπτική πορεία από την αντικατάσταση του ισλαμικού καθεστώτος της Τεχεράνης με μια ηγεσία που θα επικεντρώνεται αποκλειστικά στο να επιτρέψει στον λαό του Ιράν να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές του, έχοντας πραγματική φωνή στο δικό του μέλλον.
Δεύτερον, αυτό δεν θα είναι εύκολο, γιατί το καθεστώς είναι βαθιά εδραιωμένο και δύσκολα θα ανατραπεί μόνο από αέρος. Το Ισραήλ δεν έχει καταφέρει να εξαλείψει τη Χαμάς στη Γάζα έπειτα από πάνω από δύο χρόνια ανελέητου αεροπορικού και χερσαίου πολέμου — και η Χαμάς βρίσκεται ακριβώς δίπλα. Τούτου λεχθέντος, ακόμη κι αν αυτή η αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν δεν οδηγήσει στην εξέγερση του ιρανικού λαού, την οποία έχει προτρέψει ο Πρόεδρος Τραμπ, θα μπορούσε να έχει άλλες, απρόβλεπτες, ευεργετικές συνέπειες, όπως η εμφάνιση μιας «Ισλαμικής Δημοκρατίας 2.0» που θα είναι πολύ λιγότερο απειλητική για τον λαό της και τους γείτονές της. Εξίσου εύκολα όμως θα μπορούσε να προκαλέσει απρόβλεπτους κινδύνους, όπως τη διάλυση του Ιράν ως ενιαίας γεωγραφικής οντότητας.
Τρίτον, πρέπει να θυμόμαστε ότι ο χρονισμός της λήξης αυτού του πολέμου θα καθοριστεί τόσο από τις αγορές πετρελαίου και τις χρηματοπιστωτικές αγορές όσο και από τη στρατιωτική εξέλιξη των επιχειρήσεων στο εσωτερικό του Ιράν. Το Ιράν βρίσκεται στο χείλος της οικονομικής κατάρρευσης, με ένα νόμισμα που αξίζει ελάχιστα — σχεδόν όσο το χαρτί της ταπετσαρίας. Η Ευρώπη έχει γίνει πολύ πιο εξαρτημένη από το υγροποιημένο φυσικό αέριο από τον Περσικό Κόλπο για να κινεί τις οικονομίες της, μετά τη σταδιακή κατάργηση των αγορών φυσικού αερίου από τη Ρωσία. Ένα παρατεταμένο κύμα πληθωρισμού, που θα προκληθεί από υψηλότερες τιμές ενέργειας, θα εξοργίσει τη βάση του Τραμπ — πολλοί από τους οποίους ήδη δεν θέλουν να σύρονται σε έναν ακόμη πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Υπάρχουν πολλοί που θα θελήσουν αυτός ο πόλεμος να είναι σύντομος, και αυτό θα επηρεάσει το πώς και το πότε ο Τραμπ και η Τεχεράνη θα διαπραγματευτούν.
Τέταρτον, δεν πρέπει να αφήσουμε αυτόν τον πόλεμο, που υποτίθεται ότι αποσκοπεί στη δημοκρατία και στο κράτος δικαίου στο Ιράν, να μας αποσπάσει από τις απειλές κατά της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου που θέτει ο Τραμπ στην Αμερική και ο Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου στο Ισραήλ. Ο Τραμπ θέλει να προωθήσει αυτά τα ιδανικά στην Τεχεράνη, την ίδια στιγμή που οι πράκτορες της ICE επί δύο μήνες λειτουργούσαν με περιορισμένη προσήλωση στους νομικούς περιορισμούς στην πολιτεία μου, τη Μινεσότα, και ενώ ο ίδιος υπαινίσσεται ιδέες για περιορισμούς στο ποιος μπορεί να ψηφίσει στις επόμενες εκλογές μας. Αν ο πόλεμος στο Ιράν επιτρέψει στον Νετανιάχου να κερδίσει τις ισραηλινές εκλογές που έχουν προγραμματιστεί για φέτος, θα αποτελέσει ισχυρό καταλύτη στις προσπάθειές του να προσαρτήσει τη Δυτική Όχθη, να αποδυναμώσει το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ και να μετατρέψει το Ισραήλ σε κράτος απαρτχάιντ — κάτι που θα ήταν μεγάλο πλήγμα για τα αμερικανικά συμφέροντα στην περιοχή πέραν του Ιράν.
Η ζωή ως αρθρογράφου γνώμης θα ήταν εύκολη, αν κάθε πόλεμος για τον οποίο έπρεπε να πάρεις θέση ήταν ο Αμερικανικός Εμφύλιος και κάθε ηγέτης ήταν ο Αβραάμ Λίνκολν. Όμως δεν είναι έτσι, οπότε ας εμβαθύνουμε λίγο περισσότερο σε αυτές τις τέσσερις σκέψεις για το Ιράν.
Αν δεν άκουγε κανείς τη λεγόμενη «πανεπιστημιακή αριστερά» τα τελευταία χρόνια, ίσως να μην το αντιλαμβανόταν: η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν υπήρξε η μεγαλύτερη ιμπεριαλιστική δύναμη στην περιοχή από το 1979, καλλιεργώντας δίκτυα πληρεξουσίων (proxies) για να ελέγξει τέσσερα αραβικά κράτη — τη Συρία, τον Λίβανο, το Ιράκ και την Υεμένη — και υπονομεύοντας φιλελεύθερους μεταρρυθμιστές και στα τέσσερα, προωθώντας σεκταριστικούς (θρησκευτικο-κοινοτικούς) διχασμούς.
Ακόμη και μόνο η αποδυνάμωση του καθεστώτος της Τεχεράνης, χάρη στα ισραηλινά και αμερικανικά καταδρομικά πλήγματα των τελευταίων δύο ετών, οδήγησε στην πτώση του καθεστώτος Άσαντ στη Συρία — το οποίο στηριζόταν από το Ιράν — και επέτρεψε στον Λίβανο να ξεφύγει από τη μέγγενη της φιλοϊρανικής πολιτοφυλακής Χεζμπολάχ, κάτι που με τη σειρά του άνοιξε χώρο για την πιο αξιοπρεπή κυβέρνηση του Λιβάνου εδώ και δεκαετίες — με επικεφαλής τον Πρωθυπουργό Ναουάφ Σαλάμ και τον Πρόεδρο Ζοζέφ Αούν. Γι’ αυτό και ο θάνατος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, γιορτάζεται σιωπηλά ή και δημόσια σε όλη την περιοχή.
Επίσης, ο ιρανικός λαός είναι από τους πιο «φυσικά» φιλοδυτικούς στην περιοχή. Αν αυτή η τάση αφεθεί να εκδηλωθεί και να εξαπλωθεί, και αντικαταστήσει το διχαστικό, ριζοσπαστικό ισλαμιστικό δηλητήριο που διαδίδει το ιρανικό καθεστώς, τότε ανοίγει η δυνατότητα για μια πολύ πιο συμπεριληπτική Μέση Ανατολή.
Όπως μου το έθεσε ο Λιβανέζος–Εμιρατινός στρατηγικός αναλυτής Ναδίμ Κοτέιτς: δεν είναι τυχαίο ότι ένα από τα πιο δημοφιλή συνθήματα των αντικαθεστωτικών διαδηλωτών στο Ιράν ήταν: «Ούτε Γάζα ούτε Λίβανος. Η ζωή μου για το Ιράν». Πολλοί Ιρανοί έχουν αηδιάσει βλέποντας τους πόρους τους να σπαταλώνται σε πολιτοφυλακές που πολεμούν το Ισραήλ. Και επίσης δεν είναι τυχαίο, σημείωσε ο Κοτέιτς, ότι το Ιράν μόλις εξαπέλυσε ρουκέτες εναντίον αεροδρομίων, ξενοδοχείων και λιμανιών των αραβικών κρατών του Κόλπου που εκσυγχρονίζονται.
«Επιτίθενται στις υποδομές της ανοιχτότητας και της ενσωμάτωσης, καθώς και στις Συμφωνίες του Αβραάμ — ήταν η παλιά Μέση Ανατολή που επιτίθετο στη νέα Μέση Ανατολή», πρόσθεσε ο Κοτέιτς. Ο θάνατος του Χαμενεΐ, ελπίζει, «είναι ο θάνατος της ιδέας του Χαμενεΐ ότι η Μέση Ανατολή πρέπει να ορίζεται από την ‘αντίσταση’ και όχι από τη συμπερίληψη και την ενσωμάτωση».
Ας ελπίσουμε ότι θα τερματίσει και το «διπλό παιχνίδι» που ακολουθούσε ο Χαμενεΐ και οι προκάτοχοί του, όπως ο Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ — ο οποίος διετέλεσε πρόεδρος του Ιράν από το 2005 έως το 2013 και επίσης αναφέρθηκε ότι σκοτώθηκε σε ισραηλινο-αμερικανικό αεροπορικό πλήγμα — ότι δηλαδή το Ιράν έχει δικαίωμα να φωνάζει δημόσια «Θάνατος στην Αμερική» και «Θάνατος στο Ισραήλ» και έπειτα να ισχυρίζεται πως έχει επίσης δικαίωμα να αντιμετωπίζεται σαν τη Δανία, ή να εμπλουτίζει ουράνιο για «ειρηνικούς» σκοπούς.
Ο Τραμπ και ο Νετανιάχου, τελικά, ξεσκέπασαν αυτό το παιχνίδι.
Όσο για την ιδέα ότι ο ιρανικός λαός θα ενωθεί τώρα και θα ανατρέψει το καθεστώς, είναι δύσκολο να δει κανείς κάτι τέτοιο να συμβαίνει σύντομα, χωρίς έναν ξεκάθαρο ηγέτη και μια κοινή ατζέντα. Οι Ιρανοί αναλυτές με τους οποίους μιλώ λένε ότι το πιθανότερο αποτέλεσμα είναι ένα είδος «Ισλαμικής Δημοκρατίας 2.0», όπου κορυφαίοι μεταρρυθμιστές του καθεστώτος — όπως ο Χασάν Ρουχανί, που διετέλεσε έβδομος πρόεδρος του Ιράν από το 2013 έως το 2021 και έχει γίνει ολοένα και πιο outspoken επικριτής της σκληρής γραμμής του Χαμενεΐ, ή ο πρώην υπουργός Εξωτερικών και διαπραγματευτής για το πυρηνικό πρόγραμμα, Τζαβάντ Ζαρίφ — θα πιέσουν την επιζώσα ηγεσία να διαπραγματευτεί μια συμφωνία με τον Τραμπ. Αυτή η συμφωνία θα μπορούσε να προβλέπει εγκατάλειψη του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και αποδοχή περιορισμών στους πολέμους μέσω πληρεξουσίων και στους βαλλιστικούς πυραύλους — με άλλα λόγια, ό,τι θέλει ο Τραμπ — με αντάλλαγμα τον τερματισμό των οικονομικών κυρώσεων και τη διατήρηση του καθεστώτος.
Ένα τέτοιο καθεστώς «Ισλαμικής Δημοκρατίας 2.0» θα μπορούσε στη συνέχεια να επιβλέψει μια μετάβαση προς μια πραγματική ιρανική δημοκρατία ξανά. Όμως ο Τραμπ θα μπορούσε επίσης να κατηγορηθεί ότι πετά «σωσίβιο» σε ένα καθεστώς που πεθαίνει, το οποίο πρόσφατα σκότωσε τουλάχιστον 6.800 διαδηλωτές, σύμφωνα με την εδρεύουσα στις ΗΠΑ Human Rights Activists News Agency, και πιθανότατα πολλούς περισσότερους.
Με άλλα λόγια, το να ξεκινήσει αυτός ο πόλεμος ήταν σχετικά εύκολο. Το να τελειώσει, δεν θα είναι.
Μια τέτοια συμφωνία μπορεί πάντως να είναι δελεαστική για τον Τραμπ, ώστε να αποφύγει έναν παρατεταμένο πόλεμο, μια ύφεση που θα προκληθεί από εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου ή τη διάλυση του Ιράν. Γι’ αυτό δεν μου έκανε εντύπωση που άκουσα τον Τραμπ να λέει στο The Atlantic: «Θέλουν να μιλήσουν, και έχω συμφωνήσει να μιλήσω, οπότε θα μιλήσω μαζί τους».
Όπως έχει σημειώσει αυτή η στήλη και στο παρελθόν, στη Μέση Ανατολή το αντίθετο της απολυταρχίας δεν είναι κατ’ ανάγκην η δημοκρατία. Συχνά είναι η αταξία. Διότι όταν αποκεφαλίζονται δικτατορίες στη Μέση Ανατολή, συμβαίνει ένα από δύο πράγματα: είτε καταρρέουν προς τα μέσα, όπως συνέβη στη Λιβύη, είτε «εκρήγνυνται» προς τα έξω, όπως συνέβη στη Συρία.
Οι Πέρσες αποτελούν μόνον περίπου το 60% του πληθυσμού του Ιράν. Το υπόλοιπο 40% είναι ένα μωσαϊκό μειονοτήτων — κυρίως Αζέρων, Κούρδων, Λουρών, Αράβων και Βαλούχων. Η καθεμία διατηρεί δεσμούς με εδάφη εκτός Ιράν, ιδιαίτερα οι Αζέροι με το Αζερμπαϊτζάν και οι Κούρδοι με το Κουρδιστάν. Μια παρατεταμένη περίοδος χάους στην Τεχεράνη θα μπορούσε να οδηγήσει οποιαδήποτε από αυτές να αποσχιστεί και, στην πράξη, το Ιράν να «εκραγεί».
Το Ιράν έχει γνωρίσει στην ιστορία του καταρρεύσεις κυβερνήσεων ή πτώσεις ηγετών. Κάθε φορά, «το Ιράν παρέμενε ακέραιο», είπε ο Κοτέιτς. «Για πρώτη φορά δεν είμαι βέβαιος ότι θα παραμείνει ακέραιο».
Αν θέλετε να δείτε πετρέλαιο στα 150 δολάρια το βαρέλι, μια τέτοια αποσύνθεση του Ιράν θα μπορούσε να σας οδηγήσει εκεί. Οι ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου, περίπου 1,6 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα — που κατευθύνονται κυρίως προς την Κίνα — θα αφαιρούνταν πλήρως από την παγκόσμια αγορά. Περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία το Ιράν μπορεί να κλείσει. Τα ασφάλιστρα για τα πετρελαιοφόρα ήδη εκτοξεύονται, ενώ αναφέρεται ότι περίπου 150 δεξαμενόπλοια στον Κόλπο έχουν «παγώσει» επί τόπου.
Την ίδια στιγμή, στο Πεκίνο, ο Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ πρέπει να αναρωτιέται πώς θα «στέκονταν» τα δικά του οπλικά συστήματα απέναντι σε εκείνα που οι ΗΠΑ προμηθεύουν την Ταϊβάν, έχοντας δει αμερικανικής κατασκευής μαχητικά αεροσκάφη και «έξυπνους» πυραύλους να αποφεύγουν ή να καταστρέφουν εύκολα τα ιρανικά, ρωσικής προέλευσης, αντιαεροπορικά συστήματα και να εξουδετερώνουν μεγάλο μέρος της ελίτ εθνικής ασφάλειας του Ιράν στα σπίτια και στα γραφεία τους. Ίσως αυτή να μην είναι η εβδομάδα για εισβολή στην Ταϊβάν — ούτε καν η επόμενη.
Θα μπορούσε όμως να είναι μια καλή εβδομάδα για το Πεκίνο, ώστε να κοιτάξει όλους αυτούς τους Ιρανούς που αυθόρμητα χορεύουν στους δρόμους για να γιορτάσουν τον θάνατο του Χαμενεΐ και να αναρωτηθεί μήπως η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας δεν έπρεπε τόσα χρόνια να στηρίζει το καθεστώς του μέσω αγορών πετρελαίου. Ίσως έπρεπε να είχε σταθεί στο πλευρό του ιρανικού λαού.
Είναι πολύ νωρίς για να προβλέψει κανείς πώς θα επηρεάσει αυτός ο πόλεμος δύο κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις του 2026 — μία στο Ισραήλ και μία στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Για τον Τραμπ τα πράγματα είναι απλά. Δεν θέλει να δει τη λέξη «τέλμα» σε κανέναν τίτλο μαζί με το όνομά του, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Όσο για τον Νετανιάχου, μπορώ να τον φανταστώ να ζητά πρόωρες εκλογές, αξιοποιώντας την πτώση του ιρανικού καθεστώτος για να παραμείνει στην εξουσία. Όμως η νίκη απέναντι στο Ιράν θα μπορούσε επίσης να περιπλέξει την πολιτική του. Ο Νετανιάχου έχει πετύχει βραχυπρόθεσμες στρατιωτικές ήττες της Χαμάς, της Ισλαμικής Τζιχάντ, της Χεζμπολάχ και του Ιράν, αλλά δεν έχει μεταφράσει ούτε μία από αυτές σε μακροπρόθεσμα διπλωματικά ή πολιτικά κέρδη. Για να το κάνει, θα έπρεπε να συμφωνήσει να διαπραγματευτεί ξανά με τους Παλαιστινίους, στη βάση ενός πλαισίου «δύο κρατών για δύο λαούς».
Η ευκαιρία για το Ισραήλ θα μπορούσε να είναι τεράστια: αν η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν είτε ανατραπεί είτε αποδυναμωθεί καθοριστικά, δεν έχω σχεδόν καμία αμφιβολία ότι η Σαουδική Αραβία, ο Λίβανος, η Συρία, το Ομάν, το Κατάρ, το Κουβέιτ και ίσως ακόμη και το Ιράκ θα αισθάνονταν πολύ πιο άνετα να εξομαλύνουν τις σχέσεις τους με το Ισραήλ — υπό τον όρο ότι ο Νετανιάχου δεν θα προσαρτήσει τη Γάζα ή τη Δυτική Όχθη, αλλά θα συμφωνήσει, αντίθετα, σε ένα σχέδιο διαχωρισμού και σε λύση δύο κρατών. Θα σταθεί ο Νετανιάχου στο ύψος αυτής της ευκαιρίας; Θα τον τιμωρήσουν οι Ισραηλινοί ψηφοφόροι αν δεν το κάνει;
Αλλά προτρέχω. Αναμένω ότι μέχρι την Τετάρτη θα υπάρχουν τουλάχιστον τρεις ακόμη σκέψεις που θα ανταγωνίζονται στο μυαλό μου για να δώσουν νόημα σε όλα αυτά, διότι πρόκειται για την πιο ρευστή και απρόβλεπτη στιγμή στη Μέση Ανατολή από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Τα πάντα — και το αντίθετό τους — είναι δυνατά.
Ο Τόμας Λ. Φρίντμαν είναι αρθρογράφος γνώμης για θέματα εξωτερικής πολιτικής. Εντάχθηκε στην εφημερίδα το 1981 και έχει τιμηθεί με τρία Βραβεία Πούλιτζερ. Είναι συγγραφέας επτά βιβλίων, μεταξύ των οποίων το «From Beirut to Jerusalem», το οποίο τιμήθηκε με το National Book Award. (@tomfriedman • Facebook)
Των Jon Gambrell, Melanie Lidman και Samy Magdy
Ενημερώθηκε: 8:29 μ.μ. (GMT+2), 2 Μαρτίου 2026
ΝΤΟΥΜΠΑΪ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (AP) — Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή κλιμακώθηκε περαιτέρω τη Δευτέρα, καθώς το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν εκτεταμένα πλήγματα κατά του Ιράν, σε μια εκστρατεία που, σύμφωνα με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Donald Trump, ενδέχεται να διαρκέσει αρκετές εβδομάδες. Η Τεχεράνη και οι σύμμαχοί της αντεπιτέθηκαν, στοχοποιώντας το Ισραήλ, κράτη του Κόλπου και κρίσιμες για την παγκόσμια ενεργειακή παραγωγή εγκαταστάσεις.
Η ένταση των επιθέσεων, η δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν Ali Khamenei και η απουσία οποιουδήποτε εμφανώς διατυπωμένου σχεδίου εξόδου διαμορφώνουν τις προϋποθέσεις για μια παρατεταμένη σύγκρουση με εκτεταμένες συνέπειες. Ασφαλή καταφύγια στη Μέση Ανατολή, όπως το Ντουμπάι, δέχθηκαν πυρά· εκατοντάδες χιλιάδες επιβάτες αεροπορικών πτήσεων παραμένουν εγκλωβισμένοι παγκοσμίως· οι τιμές του πετρελαίου εκτινάχθηκαν· ενώ σύμμαχοι των ΗΠΑ δεσμεύθηκαν να συμβάλουν στην αναχαίτιση ιρανικών πυραύλων και drones.
Χωρίς ενδείξεις άμεσης αποκλιμάκωσης, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι επιχειρήσεις πιθανότατα θα διαρκέσουν τέσσερις έως πέντε εβδομάδες, προσθέτοντας ωστόσο ότι είναι έτοιμος «να συνεχίσει για πολύ περισσότερο από αυτό».
Ο ίδιος ανέφερε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις είναι αποφασισμένες να καταστρέψουν τις πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν, να εξουδετερώσουν τη ναυτική του ισχύ, να αποτρέψουν την απόκτηση πυρηνικού όπλου και να διασφαλίσουν ότι η Τεχεράνη δεν θα συνεχίσει να στηρίζει συμμαχικές οργανώσεις όπως η Hezbollah του Λιβάνου, η οποία εκτόξευσε πυραύλους κατά του Ισραήλ, προκαλώντας αντίποινα με αεροπορικές επιδρομές.
«Αυτή ήταν η τελευταία και καλύτερη ευκαιρία μας να πλήξουμε — αυτό που κάνουμε τώρα — και να εξαλείψουμε τις απαράδεκτες απειλές που θέτει αυτό το άρρωστο και σκοτεινό καθεστώς», δήλωσε ο Τραμπ.
Το χάος της σύγκρουσης έγινε εμφανές όταν ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι το Κουβέιτ «κατά λάθος κατέρριψε» τρία αμερικανικά F-15E Strike Eagles, την ώρα που το Ιράν επιτίθετο με αεροσκάφη, βαλλιστικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Η U.S. Central Command γνωστοποίησε ότι και οι έξι πιλότοι εκτινάχθηκαν με ασφάλεια και βρίσκονται σε σταθερή κατάσταση.
Καθώς πολλαπλές αεροπορικές επιδρομές έπλητταν την Τεχεράνη, ο ανώτατος αξιωματούχος ασφαλείας του Ιράν, Ali Larijani, δήλωσε μέσω της πλατφόρμας X: «Δεν θα διαπραγματευτούμε με τις Ηνωμένες Πολιτείες».
Ο απολογισμός των θυμάτων αυξάνεται σε όλα τα μέτωπα. Η Ιρανική Ερυθρά Ημισέληνος ανακοίνωσε ότι η κοινή επιχείρηση ΗΠΑ-Ισραήλ έχει προκαλέσει τουλάχιστον 555 θανάτους. Στο Ισραήλ, όπου πολλαπλές περιοχές επλήγησαν από ιρανικούς πυραύλους, σκοτώθηκαν 11 άνθρωποι. Η υποστηριζόμενη από το Ιράν Hezbollah έπληξε επίσης στόχους στο Ισραήλ, με το Ισραήλ να απαντά με επιθέσεις στον Λίβανο, προκαλώντας τον θάνατο περισσότερων από δύο δεκάδων ανθρώπων. Παράλληλα, τέσσερις Αμερικανοί στρατιώτες έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ αναφέρθηκαν τρεις θάνατοι στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και από ένας στο Κουβέιτ και στο Μπαχρέιν.
Σημείωση: Οι αναφερόμενες επιθέσεις περιλαμβάνουν αεροπορικές επιθέσεις/επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, επιθέσεις με βομβαρδισμούς/πυροβολικό/πυραυλικά βλήματα και αναχαιτισμένες επιθέσεις. Τα δεδομένα περιλαμβάνουν επιθέσεις που καταγράφηκαν από την ACLED έως την 1η Μαρτίου, 10:00 CET και υπόκεινται σε αναθεώρηση. Πηγή: Δεδομένα Τοποθεσίας και Εκδηλώσεων Ένοπλων Συγκρούσεων· Αμερικανικό Έργο Ασφάλειας. Γράφημα από: Will Jarrett
Με τις παγκόσμιες αγορές ήδη αναστατωμένες από τις συγκρούσεις, η QatarEnergy ανακοίνωσε ότι θα διακόψει την παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), αποσύροντας από την αγορά έναν από τους κορυφαίους προμηθευτές παγκοσμίως. Δεν έδωσε χρονοδιάγραμμα για το πότε θα αποκατασταθεί η παραγωγή. Ως αντίδραση, οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη εκτινάχθηκαν κατά 40%.
Στο μεταξύ, το διυλιστήριο πετρελαίου Ras Tanura της Σαουδικής Αραβίας δέχθηκε επίθεση από drones, με τις άμυνες να καταρρίπτουν τα εισερχόμενα αεροσκάφη, σύμφωνα με στρατιωτικό εκπρόσωπο που μίλησε στο κρατικό Saudi Press Agency. Το διυλιστήριο έχει δυναμικότητα άνω του μισού εκατομμυρίου βαρελιών αργού πετρελαίου την ημέρα.
Αρκετά πλοία έχουν δεχθεί επιθέσεις στα Στενά του Ορμούζ, το στενό «στόμιο» του Περσικού Κόλπου από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και όπου το Ιράν έχει απειλήσει με επιθέσεις.
Το κράτος του Κόλπου, το Κατάρ, δήλωσε ότι η πολεμική του αεροπορία κατέρριψε δύο ιρανικά βομβαρδιστικά Sukhoi Su-24.
«Η επίθεση στο διυλιστήριο Ras Tanura της Σαουδικής Αραβίας συνιστά σημαντική κλιμάκωση, με τις ενεργειακές υποδομές του Κόλπου να βρίσκονται πλέον ξεκάθαρα στο στόχαστρο του Ιράν», δήλωσε ο Torbjorn Soltvedt, αναλυτής της εταιρείας risk intelligence Verisk Maplecroft. «Μπροστά μας βρίσκεται μια παρατεταμένη περίοδος αβεβαιότητας».
Η περιοχή αποτελεί επίσης κόμβο αερομεταφορών, και επιβάτες έχουν εγκλωβιστεί σε όλο τον κόσμο, καθώς αεροπορικές εταιρείες με έδρα τον Κόλπο καθήλωσαν πτήσεις. Οι εταιρείες μεγάλων αποστάσεων Etihad και Emirates επανεκκίνησαν τη Δευτέρα περιορισμένο αριθμό δρομολογίων.
Το Ιράν λέει ότι στοχοποιήθηκε πυρηνική εγκατάσταση
Ο Reza Najafi, πρέσβης του Ιράν στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA), δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι οι αεροπορικές επιδρομές στοχοποίησαν την πυρηνική εγκατάσταση εμπλουτισμού στη Νατάνζ την Κυριακή.
«Η δικαιολογία τους ότι το Ιράν θέλει να αναπτύξει πυρηνικά όπλα είναι απλώς ένα μεγάλο ψέμα», είπε.
Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ δεν έχουν αναγνωρίσει πλήγματα στη συγκεκριμένη εγκατάσταση, την οποία οι ΗΠΑ είχαν βομβαρδίσει στον 12ήμερο πόλεμο μεταξύ Ιράν και Ισραήλ τον Ιούνιο. Το Ισραήλ έχει δηλώσει ότι στοχοποιεί «την ηγεσία και την πυρηνική υποδομή».
Το Ιράν υποστηρίζει ότι δεν έχει εμπλουτίσει ουράνιο από τον Ιούνιο, διατηρώντας ωστόσο το δικαίωμά του να το κάνει, ενώ επιμένει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα είναι απολύτως ειρηνικό.
Η Χεζμπολάχ πυροβολεί το Ισραήλ, προκαλώντας μαζική απάντηση
Η Χεζμπολάχ ανακοίνωσε ότι εκτόξευσε πυραύλους κατά του Ισραήλ νωρίς τη Δευτέρα ως απάντηση στη δολοφονία του Χαμενεΐ και στις «επαναλαμβανόμενες ισραηλινές επιθετικότητες». Ήταν η πρώτη φορά εδώ και πάνω από έναν χρόνο που η οργάνωση ανέλαβε την ευθύνη για επίθεση.
Δεν υπήρξαν αναφορές για τραυματισμούς ή ζημιές.
Το Ισραήλ απάντησε με πλήγματα στον Λίβανο, σκοτώνοντας τουλάχιστον 31 ανθρώπους και τραυματίζοντας 149 άλλους, σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας του Λιβάνου. Δημοσιογράφοι του Associated Press στη Βηρυτό ξύπνησαν από ισχυρές εκρήξεις που συγκλόνισαν κτίρια και έσπασαν τζάμια.
Ο αντιστράτηγος Eyal Zamir, αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού του Ισραήλ, δήλωσε ότι ο στρατός δεν θα τερματίσει την επίθεσή του κατά της Χεζμπολάχ «πριν εξαλειφθεί η απειλή από τον Λίβανο».
Ισραηλινή αεροπορική επιδρομή στη λιβανική πρωτεύουσα προκάλεσε σοβαρές ζημιές σε κτίριο, με τον στρατό να δηλώνει ότι στόχευσε ανώτερο αξιωματούχο της Χεζμπολάχ.
Στο Ιράκ, η φιλοϊρανική πολιτοφυλακή Saraya Awliya al-Dam ανέλαβε την ευθύνη για επίθεση με drone τη Δευτέρα, με στόχο αμερικανικά στρατεύματα στο αεροδρόμιο της Βαγδάτης. Ισχυρίστηκε επίσης ότι πραγματοποίησε άλλη επίθεση με drone την Κυριακή εναντίον αμερικανικής αεροπορικής βάσης στο βόρειο Ιράκ.
Καμία ένδειξη τερματισμού της αμερικανοϊσραηλινής εκστρατείας
Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι βομβαρδιστικά stealth B-2 έπληξαν ιρανικές εγκαταστάσεις βαλλιστικών πυραύλων με βόμβες 2.000 λιβρών. Ο Τραμπ δήλωσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την Κυριακή ότι βυθίστηκαν εννέα ιρανικά πολεμικά πλοία και ότι το αρχηγείο του ιρανικού ναυτικού έχει «σε μεγάλο βαθμό καταστραφεί».
Ο στρατός του Ισραήλ προχώρησε σε νυχτερινές εντολές εκκένωσης και αεροπορικές επιδρομές στον Λίβανο, συμπεριλαμβανομένων των νότιων προαστίων της Βηρυτού, μετά την ανάληψη ευθύνης από τη λιβανική ένοπλη οργάνωση Χεζμπολάχ για εκτόξευση ρουκετών προς το βόρειο Ισραήλ, σε ένδειξη αλληλεγγύης προς το Ιράν.
Ο Υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, δήλωσε τη Δευτέρα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν εμπλέκονται σε προσπάθεια «οικοδόμησης έθνους» (nation-building) στο Ιράν και ότι υπάρχει σαφής αποστολή. «Αυτό δεν είναι Ιράκ. Δεν είναι κάτι ατελείωτο», είπε ο Χέγκσεθ.
Ωστόσο, δεν είναι απολύτως ξεκάθαροι οι αμερικανικοί στόχοι. Ανακοινώνοντας τα αρχικά πλήγματα, ο Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε στην απειλή που προέρχεται από τα πυρηνικά και πυραυλικά προγράμματα του Ιράν. Παράλληλα, απαρίθμησε διάφορα παράπονα που ανάγονται στην Ισλαμική Επανάσταση του 1979 και κάλεσε τους Ιρανούς να «πάρουν στα χέρια τους» την κυβέρνησή τους.
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις για μια τέτοια εξέγερση.
Ο Τραμπ, ωστόσο, έχει επίσης αφήσει να εννοηθεί ότι θα ήταν ανοιχτός σε διάλογο με τη νέα ηγεσία του Ιράν — η οποία ενδέχεται να επιλεγεί σύντομα.
Σε ένδειξη ότι η σύγκρουση μπορεί να εμπλέξει και άλλα κράτη, η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία δήλωσαν την Κυριακή ότι είναι έτοιμες να συνεργαστούν με τις ΗΠΑ για να συμβάλουν στην αναχαίτιση των ιρανικών επιθέσεων.
Οι δρόμοι της Τεχεράνης είναι έρημοι
Οι δρόμοι της Τεχεράνης έχουν σε μεγάλο βαθμό ερημώσει, καθώς οι πολίτες βρίσκονται σε καταφύγια κατά τη διάρκεια των αεροπορικών επιδρομών. Η παραστρατιωτική δύναμη Μπασίτζ (Basij), η οποία έχει διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στην καταστολή πρόσφατων πανεθνικών διαδηλώσεων, έστησε σημεία ελέγχου σε όλη την πόλη, σύμφωνα με μάρτυρες.
Στη βόρεια ιρανική πόλη Μπαμπολ (Babol), ένας φοιτητής, μιλώντας ανώνυμα λόγω φόβων αντιποίνων, ανέφερε στο Associated Press ότι ένοπλη αστυνομία αντιμετώπισης ταραχών βρισκόταν στους δρόμους το βράδυ του Σαββάτου και έως τις πρώτες πρωινές ώρες της Κυριακής, μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ.
«Δεν ξέρουμε αν πρέπει να χαρούμε για την εξάλειψη των εγκληματιών που μας καταπιέζουν ή να παραμείνουμε σιωπηλοί μπροστά στον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον της χώρας, των συμφερόντων της και τον τρόμο που εκτυλίσσεται», είπε.
Η Λίντμαν μετέδωσε από το Τελ Αβίβ (Ισραήλ) και ο Μάγκντι από το Κάιρο. Στο ρεπορτάζ συνέβαλαν οι δημοσιογράφοι του Associated Press Bassem Mroue και Sally Abou AlJoud στη Βηρυτό και η Suzan Fraser στην Άγκυρα (Τουρκία).
Jon Gambrell: Διευθυντής ειδήσεων για τον Κόλπο και το Ιράν στο Associated Press. Έχει κάνει ρεπορτάζ από όλες τις χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, το Ιράν και άλλα μέρη του κόσμου από τότε που εντάχθηκε στο AP το 2006.
Melanie Lidman: Δημοσιογράφος του Associated Press με έδρα το Τελ Αβίβ, στο Ισραήλ.
Samy Magdy: Δημοσιογράφος για τη Μέση Ανατολή στο Associated Press, με έδρα το Κάιρο. Εστιάζει σε συγκρούσεις, μετανάστευση και παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Τα περιστατικά με τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) προς την Βρετανική βάση του Ακρωτηρίου στην Κύπρο δεν ήταν μια τακτική ανωμαλία. Ήταν ένα στρατηγικό σήμα.
Όπως φαίνεται, η επίθεση κατέδειξε κάτι πολύ πιο επακόλουθο από τις υλικές ζημιές. Η Κύπρος έχει μετακινηθεί από την γεωπολιτική περιφέρεια στον επιχειρησιακό πυρήνα ενός διευρυνόμενου τόξου σύγκρουσης που εκτείνεται από τον Κόλπο μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο.
Για δεκαετίες, η Κύπρος περιγραφόταν ως «πλατφόρμα». Δηλαδή ως κόμβος logistics, σημείο στάσης, και διπλωματικό σταυροδρόμι. Αυτή η εποχή έχει τελειώσει. Το νησί είναι πλέον ενσωματωμένο στη γεωμετρία του χώρου επιχειρήσεων της σύγχρονης σύγκρουσης.
Η λογική της βαθμονομημένης κλιμάκωσης
Η επίθεση με μη επανδρωμένα αεροσκάφη ήταν περιορισμένη. Δεν προκάλεσε μαζικές απώλειες ή μεγάλης κλίμακας καταστροφές. Αυτή η συγκράτηση εκτιμάται ότι ήταν σκόπιμη.
Τέτοιες βαθμονομημένες επιθέσεις έχουν σχεδιαστεί για να δοκιμάζουν τα όρια, να αυξάνουν σταδιακά το κόστος και να σηματοδοτούν επιχειρησιακή εμβέλεια χωρίς να ενεργοποιούν άμεσα αντίποινα πλήρους φάσματος. Αυτή είναι η λογική του σύγχρονου πολέμου:
Ανίχνευση της Άμυνας.
Μέτρηση χρόνου απόκρισης.
Εκμετάλλευση του πολιτικού δισταγμού.
Κλιμάκωση οριζόντια, όχι κάθετα.
Η Ανατολική Μεσόγειος δεν είναι πλέον απομονωμένη από τη δυναμική του Κόλπου. Οι εξελίξεις γύρω από το Στενό του Ορμούζ και τα γεγονότα στην Κύπρο λειτουργούν πλέον εντός του ίδιου στρατηγικού βρόχου ανατροφοδότησης. Από επιχειρησιακής άποψης, τα θέατρα συγχωνεύονται.
Το drone στο Ακρωτήρι δεν είχε να κάνει με ζημιές. Αφορούσε την χαρτογράφηση της απόκρισης.
Η κυριαρχία δεν ισοδυναμεί με απομόνωση
Οι βάσεις στο Ακρωτήρι αποτελούν κυρίαρχο έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου βάσει των ρυθμίσεων του 1960. Η Κυπριακή Δημοκρατία δεν φέρει καμία νομική ευθύνη για επιχειρήσεις που ξεκινούν από αυτές. Ωστόσο, η γεωγραφία δεν σέβεται τη νομική διαμερισματοποίηση.
Η Κύπρος βρίσκεται εντός της εμβέλειας του Ιρανικού οπλοστασίου. Αυτή η πραγματικότητα μετατρέπει την κυριαρχία σε έκθεση.
Ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης έχει καταστήσει σαφές ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν θα εμπλακεί σε επιθετικές επιχειρήσεις. Αυτή η πολιτική πρέπει να παραμείνει σταθερή. Αλλά στις σύγχρονες συγκρούσεις, η μη συμμετοχή δεν ισοδυναμεί με απομόνωση. Η εγγύτητα των υποδομών από μόνη της αρκεί για να προσελκύσει στρατηγική προσοχή.
Η Κύπρος βρίσκεται πλέον μέσα στον υπολογισμό.
Η Τουρκία ως περιφερειακή μεταβλητή
Οποιαδήποτε σοβαρή στρατηγική αξιολόγηση πρέπει επίσης να συνεκτιμά την Άγκυρα.
Επί χρόνια, η Τουρκία επιδιώκει δυναμικό αναθεωρητισμό στην Ανατολική Μεσόγειο, αμφισβητώντας τις θαλάσσιες ζώνες, προβάλλοντας ναυτική ισχύ, εργαλειοποιώντας τις μεταναστευτικές ροές και διατηρώντας στρατιωτική παρουσία στην κατεχόμενη Κύπρο. Το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» επιδιώκει να μετατρέψει τη γεωγραφία σε μόχλευση.
Μια Κύπρος που θεωρείται στρατηγικά εκτεθειμένη ενισχύει το διαπραγματευτικό χέρι της Τουρκίας, στην οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών, στους ενεργειακούς διαδρόμους και στη διαχείριση του εναέριου χώρου. Η αστάθεια ωφελεί τον αναθεωρητικό παράγοντα.
Αντίθετα, μια Κύπρος ενισχυμένη από πολυεπίπεδη αεράμυνα, θαλάσσια επιτήρηση και συμμαχικό συντονισμό περιπλέκει τον καταναγκαστικό σχεδιασμό. Η σταθερότητα δεν είναι παθητική. Είναι μηχανική.
Ανάπτυξη των Ελληνικών Φρεγατών και Αεροσκαφών, ως Αποτροπή, όχι κλιμάκωση
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ανάπτυξη ελληνικών φρεγατών και μαχητικών αεροσκαφών F-16 στην Κύπρο δεν είναι συμβολική. Είναι μια δήλωση στρατηγικής πρόθεσης, που εξυπηρετεί τρεις σαφείς στρατηγικές λειτουργίες:
Πρώτον, διαταράσσει κάθε υπόθεση ότι η Κύπρος υπάρχει εκτός του ενιαίου ελληνικού αμυντικού χώρου.
Δεύτερον, ενισχύει την πραγματικότητα ότι η Κύπρος είναι πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και όχι μια γεωπολιτική γκρίζα ζώνη ανοιχτή σε επανερμηνείες.
Τρίτον, επαναβαθμονομεί την περιφερειακή ισορροπία δυνάμεων περιπλέκοντας τον επιχειρησιακό σχεδιασμό οποιουδήποτε παράγοντα εξετάζει το ενδεχόμενο άσκησης πίεσης στο πλαίσιο της Γαλάζιας Πατρίδας.
Η γεωπολιτική απεχθάνεται τα κενά. Όπου υποχωρεί η αποτροπή, προχωρά ο αναθεωρητισμός.
Η Κύπρος δεν είναι ένα υλικοτεχνικό προπύργιο. Είναι το νοτιοανατολικό προπύργιο του Ελληνισμού και πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ασφάλειά της είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την εθνική ασφάλεια της Ελλάδας. Οποιαδήποτε αντίληψη ότι η Κύπρος μπορεί να πιεστεί, να απομονωθεί ή να εξουδετερωθεί στρατηγικά θα άλλαζε ριζικά την περιφερειακή ισορροπία δυνάμεων.
Η ανάπτυξη της Ελλάδας είναι αμυντική. Σκοπός της είναι η αποτροπή, η σταθεροποίηση και η αποτροπή ευκαιριακής κλιμάκωσης.
Οι πρόσφατες επιθέσεις από ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη έγιναν σε εγκαταστάσεις που αποτελούν κυρίαρχο βρετανικό έδαφος. Η Κυπριακή Δημοκρατία δεν φέρει καμία ευθύνη για στρατιωτικές ενέργειες που προέρχονται από αυτές. Οποιαδήποτε επίθεση κατά του κυπριακού εδάφους θα αποτελούσε μια ποιοτικά διαφορετική κλιμάκωση και θα απαιτούσε μια αντίστοιχα σοβαρή απάντηση.
Υπάρχει, ομολογουμένως, στρατηγική πολυπλοκότητα. Η αμυντική δράση στον κυπριακό εναέριο χώρο μπορεί επίσης να προστατεύσει τις βρετανικές εγκαταστάσεις. Η γεωγραφία δημιουργεί επικαλύψεις. Αλλά η αποστολή της Ελλάδας πρέπει να παραμείνει πολιτικά και νομικά αγκυροβολημένη στην υπεράσπιση της Κυπριακής Δημοκρατίας και όχι στην προβολή βίας εκ μέρους άλλων.
Ο ελληνικός αμυντικός χώρος είναι επιχειρησιακά ενιαίος. Αυτό το μήνυμα πρέπει να είναι αδιαμφισβήτητο.
Αμυντική Αρχιτεκτονική, Όχι Ad Hoc Αντίδραση
Το κεντρικό ερώτημα δεν είναι πλέον εάν η Κύπρος αποτελεί μέρος του επιχειρησιακού περιβάλλοντος. Είναι το πόσο στιβαρά θα δομήσει την αμυντική της αρχιτεκτονική μέσα σε αυτό.
Αυτό απαιτεί:
Ολοκληρωμένη κάλυψη αεροπορικής και πυραυλικής άμυνας.
Ενσωμάτωση ραντάρ σε επίπεδα και ηλεκτρονικού πολέμου.
Ευαισθητοποίηση σχετικά με τον θαλάσσιο τομέα και προστασία των θαλάσσιων λωρίδων.
Ενισχυμένες κρίσιμες υποδομές.
Προσυμφωνημένες κλίμακες κλιμάκωσης μεταξύ των εταίρων.
Στρατηγική επικοινωνία που αρνείται στους αντιπάλους την ψυχολογική μόχλευση.
Στις σύγχρονες συγκρούσεις, η διαχείριση της αντίληψης είναι εξίσου σημαντική με την ικανότητα αναχαίτισης. Οι περιορισμένες επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη σήμερα αποτελούν δοκιμαστικά γεγονότα. Δοκιμάζουν τους κύκλους αντίδρασης, την πολιτική συνοχή και τα διπλωματικά κατώφλια.
Η αντιδραστική πολιτική προκαλεί περαιτέρω δοκιμές. Η δομημένη αποτροπή αυξάνει το κόστος του πειραματισμού.
Η αποτροπή στην Ανατολική Μεσόγειο πρέπει πλέον να νοείται ως αρχιτεκτονική η οποία απαιτεί:
Προοδευτική παρουσία.
Διαλειτουργικότητα.
Σαφείς πολιτικές κόκκινες γραμμές.
Σκάλες κλιμάκωσης βαθμονομημένες εκ των προτέρων, όχι αυτοσχέδιες κατά τη διάρκεια κρίσης.
Η ανάπτυξη των ελληνικών στρατευμάτων στην Κύπρο αποτελεί προσαρμογή εντός αυτής της αρχιτεκτονικής. Αποτελεί άρνηση του στρατηγικού κενού. Αποτελεί ενίσχυση του ελέγχου της κλιμάκωσης. Και αποτελεί απάντηση στο τουρκικό δόγμα που επιδιώκει σταδιακή επέκταση μέσω της ασάφειας.
Η Κύπρος ως το Νοτιοανατολικό άκρο της ΕΕ
Η Κύπρος δεν αποτελεί πλέον μια ήσυχη πλευρά της Ευρώπης. Είναι το νοτιοανατολικό άκρο της περιμέτρου ασφαλείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η ισχύς στην Ανατολική Μεσόγειο δεν είναι στατική. Διαπραγματεύεται μέσω της παρουσίας, των συμμαχιών και της ικανότητας. Εάν η Ελλάδα δεν προβάλει αξιόπιστη αποτροπή στην Κύπρο, άλλοι θα προβάλουν επιρροή στη θέση της. Η επιρροή, μόλις εδραιωθεί, σπάνια εγκαταλείπεται ειρηνικά.
Μετά την υποχώρηση της παρούσας κρίσης, η Αθήνα και η Λευκωσία προτείνεται να ανοίξουν ξανά το μακροχρόνιο ζήτημα των Κυρίαρχων Βάσεων. Οι ρυθμίσεις του 1960 γεννήθηκαν σε ένα διπολικό περιβάλλον Ψυχρού Πολέμου. Η σημερινή στρατηγική πραγματικότητα, πόλεμος με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, υβριδικές απειλές, αμφισβητούμενες θαλάσσιες οδοί, απαιτεί επανεκτίμηση. Η κυριαρχία δεν μπορεί να παραμείνει ένα παγωμένο νομικό λείψανο αποκομμένο από τη γεωπολιτική εξέλιξη.
Ας είμαστε σαφείς, η αποτροπή δεν είναι κλιμάκωση. Είναι η πρόληψη της κλιμάκωσης.
Η Κύπρος δεν γειτνιάζει με τη σύγκρουση. Είναι μέσα σε αυτήν.
Και στην Ανατολική Μεσόγειο, είναι μια κόκκινη γραμμή.
Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. ΣήμεραείναισυνεργάτηςκαιερευνητήςτουInstitute for National and International Security(INIS),τουStrategy International (SI)καιτουResearch Institute for European and American Studies (RIEAS).
Το Κογκρέσο των ΗΠΑ πρόκειται να ξεκινήσει μια συζήτηση σχετικά με τις πολεμικές εξουσίες του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να βομβαρδίσει το Ιράν υπό εξαιρετικά ασυνήθιστες συνθήκες — το έχει ήδη κάνει, και η χώρα βρίσκεται ουσιαστικά ήδη σε πόλεμο.
Σε αντίθεση με την περίοδο πριν από τον Πόλεμο στο Ιράκ το 2003, η οποία περιλάμβανε μακρές συζητήσεις στο Κογκρέσο μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, ή με τις πιο πρόσφατες στρατιωτικές επιθέσεις των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα που αποδείχθηκαν περιορισμένης κλίμακας, η κοινή στρατιωτική επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν, με την ονομασία «Επιχείρηση Epic Fury», βρίσκεται ήδη σε πλήρη εξέλιξη, χωρίς να διαφαίνεται κάποιο προβλέψιμο τέλος.
Η στιγμή αυτή είναι καθοριστική για το Κογκρέσο, το οποίο σύμφωνα με το Σύνταγμα των ΗΠΑ είναι το μόνο όργανο που έχει την εξουσία να κηρύσσει πόλεμο, αλλά και για τον Ρεπουμπλικανό πρόεδρο, ο οποίος κατά τη δεύτερη θητεία του έχει επανειλημμένα διευρύνει τις εξουσίες του, υιοθετώντας μια φαινομενικά απεριόριστη αντίληψη για το εύρος της εκτελεστικής του αρμοδιότητας.
Στις ΗΠΑ, το Κογκρέσο θα έπρεπε να εγκρίνει ρητά τις πολεμικές επιχειρήσεις, είτε με επίσημη κήρυξη πολέμου είτε με εξουσιοδότηση για τη χρήση στρατιωτικής βίας (Authorization for Use of Military Force – AUMF), ώστε ουσιαστικά να επικυρώσει τις ενέργειες. Αυτό συμβαίνει σπάνια, ωστόσο τόσο η Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και η Γερουσία έχουν προετοιμάσει ψηφίσματα περί πολεμικών εξουσιών για ψηφοφορία αυτή την εβδομάδα.
Το Κογκρέσο έχει κηρύξει πόλεμο μόλις πέντε φορές στην ιστορία του έθνους, με πιο πρόσφατη το 1941, όταν οι ΗΠΑ εισήλθαν στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μία ημέρα μετά την επίθεση στο Περλ Χάρμπορ. Το Κογκρέσο ενέκρινε AUMF για τον Πόλεμο του Κόλπου το 1990 και το έκανε ξανά το 2001 και το 2002 για να ξεκινήσουν οι πόλεμοι της εποχής μετά την 11η Σεπτεμβρίου στο Αφγανιστάν και στη συνέχεια στο Ιράκ.
Ωστόσο, το Κογκρέσο θέσπισε επίσης το ψήφισμα περί πολεμικών εξουσιών κατά την περίοδο του Πολέμου του Βιετνάμ, ως ένα είδος έσχατου μέσου — ένα εργαλείο που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να περιορίσει έναν πρόεδρο που είχε ξεκινήσει στρατιωτικές επιχειρήσεις χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου.
Ο Χέγκσεθ ακούει τον Πτέραρχο Νταν Κέιν κατά την ίδια ενημέρωση.
Pete Hegseth επιμένει ότι η σύγκρουση με το Ιράν «δεν είναι ατελείωτη», ενώ προειδοποιεί για περισσότερες απώλειες
Ο Υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ απορρίπτει ερωτήσεις σχετικά με το χρονοδιάγραμμα της διευρυνόμενης σύγκρουσης στο Ιράν, λέγοντας:
«Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει απόλυτη ευχέρεια να μιλήσει για το πόσο μπορεί ή δεν μπορεί να διαρκέσει. Τέσσερις εβδομάδες, δύο εβδομάδες, έξι εβδομάδες.»
Ο Υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ ακούει τον Αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, Πτέραρχο Dan Caine, κατά τη διάρκεια ενημέρωσης Τύπου στο Πεντάγωνο, Δευτέρα 2 Μαρτίου 2026, στην Ουάσινγκτον. (AP Photo/Mark Schiefelbein)
Των Michelle L. Price και Konstantin Toropin
Ενημερώθηκε: 6:22 μ.μ. (GMT+2), 2 Μαρτίου 2026
ΟΥΑΣΙΝΓΚΤΟΝ (AP) — Ο Υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ απάντησε τη Δευτέρα στις αυξανόμενες ανησυχίες ότι τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στο Ιράν θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε παρατεταμένη περιφερειακή σύγκρουση, δηλώνοντας: «Αυτό δεν είναι Ιράκ. Δεν είναι κάτι ατελείωτο», προειδοποιώντας ωστόσο ότι είναι πιθανές περισσότερες αμερικανικές απώλειες τις επόμενες εβδομάδες.
Ο Χέγκσεθ, μαζί με τον Πτέραρχο Νταν Κέιν, πρόεδρο του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, παραχώρησαν την πρώτη ενημέρωση Τύπου της κυβέρνησης Τραμπ μετά τα πλήγματα του Σαββάτου. Ο Donald Trump, αν και έχει δώσει ορισμένες τηλεφωνικές συνεντεύξεις σε μεμονωμένους δημοσιογράφους, δεν έχει δεχθεί ερωτήσεις μπροστά στην κάμερα και έχει δημοσιεύσει δύο βίντεο από την έναρξη της επιχείρησης.
Ο Χέγκσεθ δήλωσε ότι η επιχείρηση είχε «σαφή, καταστροφική και αποφασιστική αποστολή» με στόχο την εξάλειψη της απειλής των ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων, την καταστροφή του ιρανικού ναυτικού και τη διασφάλιση ότι «δεν θα υπάρξουν πυρηνικά».
«Καμία ανόητη δέσμευση κανόνων εμπλοκής, κανένα τέλμα οικοδόμησης έθνους, καμία άσκηση επιβολής δημοκρατίας, κανένας πολιτικά ορθός πόλεμος. Πολεμάμε για να νικήσουμε και δεν σπαταλάμε χρόνο ή ζωές», δήλωσε ο Χέγκσεθ.
Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ, συμπεριλαμβανομένων του Χέγκσεθ και του Κέιν τη Δευτέρα, δεν παρουσίασαν κάποιο σχέδιο εξόδου ούτε έδωσαν ενδείξεις ότι η σύγκρουση θα λήξει σύντομα, καθώς η δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Ali Khamenei, έχει δημιουργήσει αβεβαιότητα για το μέλλον της Ισλαμικής Δημοκρατίας και έχει ωθήσει την περιοχή σε ευρύτερη αστάθεια.
«Αυτό δεν είναι ένας λεγόμενος πόλεμος αλλαγής καθεστώτος, αλλά το καθεστώς πράγματι άλλαξε — και ο κόσμος είναι καλύτερος γι’ αυτό», δήλωσε ο Pete Hegseth.
Ωστόσο, ο Donald Trump, στα βιντεοσκοπημένα του μηνύματα, κάλεσε τα μέλη των ιρανικών παραστρατιωτικών Φρουρών της Επανάστασης και της στρατιωτικής αστυνομίας να καταθέσουν τα όπλα και τον ιρανικό λαό «να πάρει πίσω τη χώρα του».
Αναμένονται περισσότερες αμερικανικές απώλειες
Η ενημέρωση πραγματοποιήθηκε καθώς η σύγκρουση έχει κλιμακωθεί σε ευρύτερο πόλεμο στην περιοχή. Το Ιράν και συμμαχικές του ένοπλες οργανώσεις έχουν εκτοξεύσει πυραύλους κατά του Ισραήλ, αραβικών κρατών και αμερικανικών στρατιωτικών στόχων στη Μέση Ανατολή.
Τέσσερις Αμερικανοί στρατιώτες έχουν σκοτωθεί εν ώρα μάχης, με τον Τραμπ, τον Χέγκσεθ και τον Πτέραρχο Dan Caine να προβλέπουν ότι θα υπάρξουν και άλλες αμερικανικές απώλειες. Η στρατιωτική ηγεσία δεν έδωσε λεπτομέρειες για τις συνθήκες υπό τις οποίες σκοτώθηκαν οι στρατιώτες.
«Πενθούμε μαζί σας και δεν θα σας ξεχάσουμε ποτέ», δήλωσε ο Κέιν, αναφερόμενος στους πεσόντες στρατιώτες και στις οικογένειές τους.
Το πιο πρόσφατο σημάδι της κλιμακούμενης αναταραχής ήρθε όταν, σύμφωνα με τον αμερικανικό στρατό, ο σύμμαχος των ΗΠΑ, το Κουβέιτ, «κατά λάθος κατέρριψε» τρία αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη κατά τη διάρκεια αποστολής μάχης, ενώ ιρανικά αεροσκάφη, βαλλιστικοί πύραυλοι και drones εξαπέλυαν επιθέσεις. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (U.S. Central Command) ανακοίνωσε ότι και οι έξι πιλότοι εκτινάχθηκαν με ασφάλεια από τα αμερικανικά F-15E Strike Eagles και βρίσκονται σε σταθερή κατάσταση.
Ερωτηθείς εάν υπάρχουν αυτή τη στιγμή αμερικανικές χερσαίες δυνάμεις στο Ιράν, ο Χέγκσεθ απάντησε: «Όχι, αλλά δεν πρόκειται να μπούμε στη διαδικασία να πούμε τι θα κάνουμε ή τι δεν θα κάνουμε».
Πρόσθεσε ότι είναι «αφέλεια» να αναμένει κανείς από Αμερικανούς αξιωματούχους να δηλώσουν δημόσια «μέχρι πού ακριβώς θα φτάσουμε».
Το Πεντάγωνο παρουσιάζει τη δικαιολόγηση για τα πλήγματα
Παρουσιάζοντας τα επιχειρήματα υπέρ των επιθέσεων, ο Pete Hegseth δεν έκανε λόγο για κάποια άμεση πυρηνική απειλή από το Ιράν και επανέλαβε ότι τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ τον περασμένο Ιούνιο «ισοπέδωσαν το πυρηνικό τους πρόγραμμα, μετατρέποντάς το σε ερείπια».
Αντίθετα, ο Χέγκσεθ επικαλέστηκε απειλές από άλλα οπλικά συστήματα, όπως βαλλιστικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), που — όπως υποστήριξε — δικαιολογούσαν την επιχείρηση.
«Το Ιράν κατασκεύαζε ισχυρούς πυραύλους και drones για να δημιουργήσει μια συμβατική ασπίδα προστασίας για τις φιλοδοξίες πυρηνικού εκβιασμού του», δήλωσε.
Και πρόσθεσε: «Οι βάσεις μας, οι άνθρωποί μας, οι σύμμαχοί μας — όλοι στο στόχαστρό τους. Το Ιράν είχε ένα συμβατικό “όπλο” στο κεφάλι μας, ενώ προσπαθούσε με ψέματα να φτάσει στην απόκτηση πυρηνικής βόμβας».
Ο Χέγκσεθ ανέφερε επίσης ότι, κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων με Αμερικανούς αξιωματούχους πριν από την επίθεση, οι Ιρανοί αξιωματούχοι «καθυστερούσαν σκόπιμα», παρά το γεγονός ότι — όπως είπε — είχαν «κάθε ευκαιρία να καταλήξουν σε μια ειρηνική και λογική συμφωνία».
Επιπλέον, δικαιολόγησε την επιχείρηση περιγράφοντας την ιρανική κυβέρνηση ως υπεύθυνη για την έναρξη της σύγκρουσης από την απαρχή της, δηλώνοντας ότι εδώ και 47 χρόνια «διεξάγει έναν άγριο, μονομερή πόλεμο κατά της Αμερικής».
Σε ιδιωτική ενημέρωση την Κυριακή, αξιωματούχοι της κυβέρνησης του Donald Trump δήλωσαν σε συνεργάτες του Κογκρέσου ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών δεν είχαν ενδείξεις πως το Ιράν προετοιμαζόταν να εξαπολύσει προληπτικό πλήγμα κατά των Ηνωμένων Πολιτειών, σύμφωνα με τρία πρόσωπα που είχαν γνώση των ενημερώσεων.
Ο Donald Trump, Ρεπουμπλικανός, είχε δηλώσει ότι ο στόχος της επιχείρησης ήταν η εξάλειψη «άμεσων απειλών από το ιρανικό καθεστώς». Ανώτεροι αξιωματούχοι της κυβέρνησής του, που δεν είχαν άδεια να μιλήσουν δημόσια και μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, δήλωσαν το Σάββατο σε δημοσιογράφους ότι υπήρχαν ενδείξεις πως το Ιράν θα μπορούσε να εξαπολύσει προληπτικό πλήγμα.
Ο στρατός δεν προσδιορίζει ρητά πυρηνικές εγκαταστάσεις ως στόχους
Όπως και στην επίθεση του περασμένου έτους, κατά την οποία χρησιμοποιήθηκαν τεράστιες διατρητικές βόμβες («bunker-busters») εναντίον ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων, ο Πτέραρχος Dan Caine δήλωσε ότι και στη νέα επιχείρηση χρησιμοποιήθηκαν βομβαρδιστικά stealth B-2, τα οποία πραγματοποίησαν πτήση μετ’ επιστροφής διάρκειας 37 ωρών.
Ανέφερε ότι οι διατρητικές βόμβες ρίφθηκαν σε υπόγειες εγκαταστάσεις στο Ιράν, χωρίς όμως να διευκρινίσει αν επρόκειτο για πυρηνικές εγκαταστάσεις. Επίσης, πυρηνικές εγκαταστάσεις δεν περιλαμβάνονταν μεταξύ των τύπων στόχων που αναφέρονταν σε λίστα που έδωσε στη δημοσιότητα η U.S. Central Command.
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε το Σαββατοκύριακο ότι ο στρατός έχει πλήξει περισσότερους από 1.000 στόχους. Αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι το Ισραήλ και οι ΗΠΑ έχουν βομβαρδίσει ιρανικές πυραυλικές εγκαταστάσεις και έχουν στοχοποιήσει το ιρανικό ναυτικό, υποστηρίζοντας ότι κατέστρεψαν το αρχηγείο του και πολλαπλά πολεμικά πλοία.
Ο Κέιν αναφέρθηκε τη Δευτέρα και στη χρήση κυβερνοτεχνολογιών στις επιθέσεις, οι οποίες — όπως είπε — «διέκοψαν αποτελεσματικά τα δίκτυα επικοινωνιών και αισθητήρων», αφήνοντας «τον αντίπαλο χωρίς τη δυνατότητα να συντονιστεί ή να ανταποκριθεί αποτελεσματικά».
Χωρίς να δώσει συγκεκριμένες λεπτομέρειες, ανέφερε ότι ο στρατός «παρείχε συγχρονισμένα και πολυεπίπεδα αποτελέσματα, σχεδιασμένα να διαταράξουν, να αποδυναμώσουν, να στερήσουν και να καταστρέψουν την ικανότητα του Ιράν να διεξάγει και να διατηρεί πολεμικές επιχειρήσεις κατά των ΗΠΑ».
Παρουσιάζοντας το χρονοδιάγραμμα, ο Κέιν είπε ότι ο Τραμπ έδωσε την εντολή για τα πλήγματα στις 3:38 μ.μ. (EST) την Παρασκευή. Αυτό σημαίνει ότι ο πρόεδρος έδωσε το «πράσινο φως» ενώ βρισκόταν στο Air Force One καθ’ οδόν προς το Τέξας, μαζί με τους Ρεπουμπλικανούς γερουσιαστές Τεντ Κρουζ και Τζον Κόρνιν, καθώς και τον ηθοποιό Ντένις Κουέιντ.
Ο Τραμπ, σε συνέντευξή του την Κυριακή στους New York Times, δήλωσε ότι η επιχείρηση θα μπορούσε να διαρκέσει «τέσσερις έως πέντε εβδομάδες».
Κατά την ενημέρωση, ο Υπουργός Άμυνας Pete Hegseth απέρριψε ερωτήσεις σχετικά με το χρονοδιάγραμμα, λέγοντας:
«Ο Πρόεδρος Τραμπ έχει απόλυτη ευχέρεια να μιλήσει για το πόσο μπορεί ή δεν μπορεί να διαρκέσει. Τέσσερις εβδομάδες, δύο εβδομάδες, έξι εβδομάδες. Μπορεί να επιταχυνθεί. Μπορεί να καθυστερήσει».
Ο Χέγκσεθ και ο Κέιν μίλησαν λίγες ώρες πριν ο Υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio ενημερώσει την ηγεσία του Κογκρέσου. Ο Ρούμπιο, ο Χέγκσεθ, ο Κέιν και ο Διευθυντής της CIA John Ratcliffe επρόκειτο επίσης να ενημερώσουν όλα τα μέλη του Κογκρέσου την Τρίτη.
Στην ανταπόκριση συνέβαλαν οι δημοσιογράφοι του Associated Press Meg Kinnard (Τσάρλεστον, Νότια Καρολίνα), Bill Barrow (Ατλάντα), David Klepper και Ben Finley (Ουάσινγκτον), καθώς και Farnoush Amiri (Νέα Υόρκη).
Michelle L. Price καλύπτει τον Λευκό Οίκο. Προηγουμένως κάλυπτε την προεκλογική εκστρατεία του 2024 και θέματα πολιτικής και διακυβέρνησης στη Νέα Υόρκη, τη Νεβάδα, τη Γιούτα και την Αριζόνα. Έχει έδρα την Ουάσινγκτον.
-#Ιran: Iσχυρές εκρήξεις στην Τεχεράνη, το Μπουσέρ, το Αμπαντάν, τη Μασάντ, την Αχβάζ, την Ιτζέ, την Τσαμπαχάρ και άλλες πόλεις του Ιράν .
Οι επιθέσεις συνεχίζονται αδιάκοπα για τρίτη ημέρα! Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ βομβάρδισαν την περιοχή Σίνα του Rojhilat (Ανατολικό Κουρδιστάν). Το Ισραήλ και η Αμερική βομβαρδίζουν όχι μόνο ιρανικές στρατιωτικές και πυρηνικές εγκαταστάσεις, αλλά και περιοχές που κατοικούνται κυρίως από Κούρδους.
Oi Ιρανοί Φρουροί της Επανάστασης μόλις εκτόξευσαν θερμοβαρικές βόμβες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν έως και 100 μέτρα ισραηλινών περιοχών μέσα σε ένα λεπτό. Ο ιρανικός στρατός βομβαρδίζει το Τελ Αβίβ, τη Χάιφα και την Ιερουσαλήμ με όπλα και βόμβες νέας κατασκευής…!!!
3 Αμερικανοί στρατιώτες νεκροί στο Κουβέιτ μετα απο Ιρανικη επιθεση.
Ο πυρηνικός αντιδραστήρας στο Αράκ του Ιράν βομβαρδίστηκε.
Πιλότος F-15 του οποίου το αεροπλάνο συνετρίβη στο Κουβέιτ. Ο Κουβεϊτιανός έπιασε τον πιλότο με ένα ραβδί και τον έβαλε στο πορτ μπαγκάζ του αυτοκινήτου.
Το Ιράν χτύπησε την καρδιά του πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας.Ένα drone που ανήκει στο Ιράν χτύπησε μια εγκατάσταση που ανήκει στην κρατική εταιρεία πετρελαίου #Aramco. Η εγκατάσταση, με δυναμικότητα επεξεργασίας 550.000 βαρελιών την ημέρα, είναι ένα από τα μεγαλύτερα διυλιστήρια στη Μέση Ανατολή.
Οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις πραγματοποίησαν επίθεση σήμερα το πρωί στο Σαναντάτζ, στην επαρχία Κουρδιστάν (Rojhilat) του Ιράν.
Οι Κούρδοι πολιτικοί κρατούμενοι στο Ιράν κινδυνεύουν να δολοφονηθούν. Οι κρατούμενοι που κρατούνται στις φυλακές Evin στην Τεχεράνη έχουν μεταφερθεί στο αρχηγείο των Φρουρών της Επανάστασης.
Το Κατάρ αναφέρει ότι αναχαίτισε 2 αεροσκάφη, 7 βαλλιστικούς πυραύλους και 5 μη επανδρωμένα αεροσκάφη που εκτοξεύτηκαν από το Ιράν, ισχυριζόμενο ότι όλα καταρρίφθηκαν πριν από την πρόσκρουση.
Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ισχυρίζονται ότι το IRGC έχει αρχίσει να αναπτύσσει τον βαλλιστικό πύραυλο Fatah-2.
To Israel εχει εντονο προβλημα πυρομαχικων και προσπαθει να το καλυψει.
-#Cyprus:Το Ιράν στόχευσε την κατοχικη στρατιωτική βάση Βρετανων στην Κυπρο με drones καμικάζι με επιτυχια.
Ιρανός στρατηγός Τζαμπάρι: Οι Αμερικανοί έχουν μεταφέρει τα περισσότερα από τα μαχητικά τους αεροσκάφη στην Κύπρο. Θα εξαπολύσουμε επιθέσεις στην Κύπρο μέχρι να αναγκαστούν και οι Αμερικανοί να την εγκαταλείψουν.
Η Ελλάδα θα αναπτύξει πολλά πολεμικά πλοία και μαχητικά αεροσκαφη στην βαση Ανδρεας Παπανδρεου στην Κύπρο μετά τις ιρανικές επιθέσεις. Δύο φρεγάτες του Ελληνικού Ναυτικού θα σταλούν: η μία, η ολοκαίνουργια φρεγάτα FDI HN HS Kimon (F-601), γαλλικής κατασκευής. Το ενιαιο αμυντικο δογμα εχει επιστρεψει.Μια εκπληκτικη ειδηση!!
-#Rojava: Δυνάμεις των #Αsayish έφτασαν στο χωριό Kharab Ishq και στην εταιρεία Lafarge κοντά στην ύπαιθρο του Κομπάνι, μετά την αποχώρηση της κυβέρνησης από την περιοχή.
Οι δυνάμεις των #Asayish στη Rojava οργανώνουν τα μέλη τους σε μονάδες στην πόλη Al-Hasakah και θα ξεκινήσουν την αναδιάταξη στις πόλεις Al-Shaddadi, Al-Hawl, Tel Hamis και Tel Brak, εκτός από το Tel Kojer και το Sere Kaniyeh, σε ένα κοινό πλαίσιο με τη συριακή κυβέρνηση.
Οι δυνάμεις των YPG της #Rojava αναδιατάσσονται στην ύπαιθρο του Κομπάνι και οι δυνάμεις των Asayish αναπτύσσονται στις περιοχές από τις οποίες αποσύρθηκαν οι #YPG.
Η ίδρυση της Ταξιαρχίας Χασέκε ξεκίνησε υπό τη διοίκηση του Σερντάρ Χαλεπ με δύναμη 7.000 Κούρδων μαχητών από το SDF. Η ταξιαρχία θα αναπτυχθεί στις περιοχές Χασέκε, Τιλ Τεμίρ και Σερεκανίγιε (Ρας αλ-Αΐν).
Ο Κυβερνήτης της Αλ-Χασάκα, Μηχανικός Νουρεντίν Αχμέτ, δέχεται αντιπροσωπεία της Αρμενικής Ορθόδοξης Αρχιεπισκοπής.
-#Turkey: Ο μυστικός φάκελος της Δύναμης Quds του IRGC αποκαλύπτει ότι ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν -πρώην επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών της MIT- πιστεύει ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ «πρέπει να εξαλειφθούν»!
Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δημοσίευσε μήνυμα με το οποίο εκφράζει τη θλίψη του για τον θάνατο του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν παραδέχεται ανοιχτά ότι συνεργάζονται με την Χασντ αλ-Σαάμπι, μια ισλαμική πολιτοφυλακή που συνδέεται με την τρομοκρατία. Δηλωμένος στόχος τους είναι να αφοπλίσουν τους #YBS -#YJS Γιαζίντι. Είπε κυριολεκτικά στην τουρκική τηλεόραση: «Εάν η Χασντ αλ-Σαάμπι (#PMF) επιχειρήσει από το έδαφος και πραγματοποιήσουμε μια αεροπορική επιχείρηση, τότε το θέμα θα λυθεί σε δύο ή τρεις ημέρες – δεν θα πάρει πολύ». Ενώ μια μειονότητα που έχει τραυματιστεί από τη γενοκτονία αγωνίζεται για την ασφάλειά της, η Τουρκία μιλάει ακόμη και για βομβαρδισμούς στο ίδιο πλαίσιο.
-#Rojhilat:Δήλωση του Εκπροσώπου Τύπου του #PJAK: Στρατιωτικά σημεία που ανήκουν στο καθεστώς στοχοποιούνται στις πόλεις του Ανατολικού Κουρδιστάν. Σκοπός αυτών των επιθέσεων είναι η αποδυνάμωση των ιρανικών στρατιωτικών δυνάμεων εντός των πόλεων.
Το Ισραήλ συνεχίζει να βομβαρδίζει στρατιωτικά φυλάκια σε κουρδικές πόλεις. Ήχοι βομβαρδισμών συνεχίζουν να ακούγονται στην πόλη Σίνα, στην επαρχία Κουρδιστάν στο Rojhilat. Αναφέρεται ότι στοχοποιούνται στρατιωτικά αρχηγεία και αστυνομικά φυλάκια που ανήκουν στο ιρανικό καθεστώς.
Σε μια προσπάθεια να αποδυναμωθεί ο ιρανικός έλεγχος στην περιοχή και ενδεχομένως να ανοίξει ο δρόμος για τις ένοπλες κουρδικές αντιπολιτευόμενες ομάδες που εδρεύουν στο Ιράκ να επιστρέψουν στο Ιράν.
-#Lebanon: Οι ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές στον Λίβανο σκότωσαν 31 ανθρώπους και τραυμάτισαν άλλους 149, σύμφωνα με έναν «προκαταρκτικό» απολογισμό που ανακοίνωσε το Υπουργείο Υγείας.
Ο ισραηλινός στρατός προειδοποιεί τους κατοίκους περισσότερων από 50 πόλεων του Λιβάνου να εκκενώσουν τα σπίτια τους και να εγκαταλείψουν αμέσως τις πόλεις τους.
-#Israel:Αρχηγός του Ισραηλινού Επιτελείου: Ξεκινήσαμε επίθεση εναντίον της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Το Ισραήλ δολοφόνησε τον Muhammad Raad, επικεφαλής του πολιτικού μπλοκ της Χεζμπολάχ, στη Βηρυτό.
#Syria:Τα υπολείμματα ενός πυραύλου έπεσαν κοντά στη Δαμασκό, κοντά στην πόλη Τζαραμάνα, τραυματίζοντας αρκετούς πολίτες.
-#US: Κεντρική Διοίκηση ΗΠΑ· ο πόλεμος θα διαρκέσει πολύ, θα υποστούμε κι εμείς απώλειες, θα εκτελέσουμε ακόμη πιο δύσκολες αποστολές, θα συνεχίσουμε να κυνηγάμε εχθρικούς στόχους.
-#Kurdistan: Ιρανικα drones έπληξαν βάση του Εθνικού Στρατού του Κουρδιστάν στο Πρντε.
Ακούστηκαν 2 έκρηξεις στο αεροδρομιο του Ερμπίλ.
Ιρανικός πύραυλος έπληξε έναν πολυτελή ουρανοξύστη στο #Μπαχρέιν. Πληροφορίες αναφέρουν ότι σε αυτόν τον ουρανοξύστη στεγάζεται ανώτερο προσωπικό της στρατιωτικής διοίκησης των ΗΠΑ.
Όσοι θέλετε να κοινοποιείτε την σελίδα διότι η κρατική ΕΡΤ και τα λεγόμενα μεγάλα κανάλια δεν τα δείχνουν αυτά προς το παρόν. “Ουδέν νεότερον από το Ανατολικό Μέτωπο”
Ο STRAVON βρισκόταν σε άδεια αναψυχής δεκαπέντε ημερών γύρω από το Μαντείο των Δελφών, στις χαράδρες ανάμεσα στα βουνά του Παρνασσού και του Ελικώνα. Έτσι, για ένα διάστημα κράτησε σιωπή, ενόψει της συνεχιζόμενης παγκόσμιας αναταραχής, της απομάκρυνσης από τους καθιερωμένους κανόνες συμπεριφοράς μεταξύ των κρατών, των θεατρινισμών στο Μόναχο, της τελευταίας συνάντησης στην Άγκυρα του Πρωθυπουργού Μητσοτάκη και του Προέδρου Ερντογάν, των ατελέσφορων τριμερών διαπραγματευτικών γύρων για την Ουκρανία, του οικονομικού εξαναγκασμού της Κούβας, της επερχόμενης καταιγίδας στους ουρανούς του Ιράν, και, τελευταίο αλλά όχι λιγότερο σημαντικό, του ταξιδιού του Γερμανού Bundeskanzler στο Πεκίνο και της ιδιαίτερα τιμητικής υποδοχής του Πρωθυπουργού της Ινδίας Ναρέντρα Μόντι από τον Ισραηλινό ομόλογό του Μπινιαμίν Νετανιάχου στην Ιερουσαλήμ.
Το πολυαναμενόμενο, συντονισμένο —και ενώ είχε αποτραπεί— πλήγμα του Ισραήλ και των ΗΠΑ κατά του Ιράν βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και θα συνεχιστεί αμείωτο μέχρι το πικρό τέλος.
Ο STRAVON, μέσω εκπροσώπων του στα ΜΜΕ, είχε εκφράσει την ανησυχία του ότι η συγκέντρωση μιας τεράστιας αμερικανικής αρμάδας στον Ινδικό Ωκεανό και στην ανατολική Μεσόγειο, με επικεφαλής δύο ομάδες μάχης αεροπλανοφόρων, θέτει την Ουάσιγκτον μπροστά σε ένα τεράστιο δίλημμα: είτε να επιστρέψει με άδεια χέρια απέναντι στην ιρανική ακαμψία, είτε να ανοίξει εχθροπραξίες και να βιώσει μια αποτυχία συγκρίσιμη με το φιάσκο στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν.
Ο STRAVON, ανεξάρτητα από την ιδέα που έχουμε ως Ευρωπαίοι για την πρωτοκαθεδρία του Διεθνούς Δικαίου, θεωρεί ότι η εν εξελίξει στρατιωτική επιχείρηση έχει όλα τα συστατικά που κάνουν τη σταθερότητα όχι μόνο στη Μέση Ανατολή αλλά ακόμη και στην παγκόσμια «σκακιέρα» πιο επισφαλή. Ο STRAVON ανησυχεί ότι καθώς η Ουάσιγκτον δεν θα επιτυγχάνει τα αποτελέσματα που επιδιώκει, όπως τα περιέγραψε χθες το πρωί ο Πρόεδρος Τραμπ, θα ακολουθήσει κλιμάκωση.
Ο θάνατος του Μεγάλου Αγιατολάχ Χαμενεΐ ανοίγει ένα παράθυρο για τον Πρόεδρο Τραμπ ώστε να κηρύξει νίκη και να σταματήσει τις επιχειρήσεις. Ωστόσο, αυτό δεν πρόκειται να συμβεί.
Ο STRAVON είχε σημειώσει την προσοχή που επέδειξαν εκ των προτέρων περιφερειακοί δρώντες όπως το Πακιστάν, η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία (η επικράτεια του Βασιλείου είναι απαραίτητη αν ο φιλόδοξος μεταφορικός διάδρομος IMEEEC πρόκειται να γίνει πραγματικότητα) και τη διστακτικότητα σταθερών συμμάχων των ΗΠΑ, με το Ηνωμένο Βασίλειο να είναι ένας από αυτούς. Οι ιρανικές στοχεύσεις σε σημεία/τοποθεσίες εντός των αραβικών κρατών του Κόλπου θα αλλάξουν αυτό το δεδομένο.
Παραδόξως, ο STRAVON σκέφτεται αυτό το σοβαρό ζήτημα με όρους Α’ Παγκοσμίου Πολέμου: η Αυστροουγγαρία επιτίθεται στη Σερβία και κλιμακώνει, καθώς οι Σέρβοι υπερασπίζονται επιτυχώς την πατρίδα τους. Είναι επιτακτικό τώρα, για χάρη της παγκόσμιας τάξης, οι ΗΠΑ να βγουν από αυτό χωρίς απώλεια κύρους.
Η μόνη λύση, κατά τη γνώμη μας, φαίνεται να είναι η επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Το Ιράν θα πρέπει να αναστείλει το πυρηνικό του πρόγραμμα και να περιορίσει το οπλοστάσιο βαλλιστικών πυραύλων του, σε αντάλλαγμα για εγγυήσεις ασφάλειας από τα μόνιμα μέλη (P5) του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Η αλλαγή καθεστώτος, παρότι πιο πιθανή από ό,τι πριν από δύο μήνες, δεν είναι βιώσιμη λύση βραχυπρόθεσμα· ακόμη πιο απίθανη και ανεπιθύμητη είναι οποιαδήποτε κρυφή επιδίωξη να διαιρεθεί αυτή η τεράστια χώρα, υποδαυλίζοντας εμφύλιες συγκρούσεις.
Στις ειδήσεις σήμερα: Η Αμερική θρηνεί τις πρώτες στρατιωτικές της απώλειες καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή διευρύνεται μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν· πώς ο πόλεμος στη Γάζα έστρωσε το έδαφος για τη νεότερη σύγκρουση· και ένας ένοπλος που φορούσε ρούχα με σχέδιο ιρανικής σημαίας σκοτώνει δύο ανθρώπους στο Τέξας.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή επεκτάθηκε σε πολλαπλά μέτωπα τη Δευτέρα, με επιθέσεις από το Ιράν και από πολιτοφυλακές που υποστηρίζονται από το Ιράν να πλήττουν το Ισραήλ και αραβικά κράτη. Ένας ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος άφησε να εννοηθεί ότι δεν θα υπάρξουν διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ. Οι συνέπειες των συγκρούσεων έχουν γίνει αισθητές σε όλο τον κόσμο, με θανατηφόρες διαδηλώσεις, ακυρωμένες πτήσεις, αναστολή της ναυτιλίας και ασταθείς χρηματιστηριακές αγορές.
Τι πρέπει να γνωρίζετε:
Τρεις Αμερικανοί στρατιωτικοί σκοτώθηκαν και άλλοι πέντε τραυματίστηκαν σοβαρά κατά τις επιθέσεις των ΗΠΑ στο Ιράν, ανακοίνωσε την Κυριακή ο στρατός. «Προσευχόμαστε για την πλήρη ανάρρωση των τραυματιών και στέλνουμε την απέραντη αγάπη μας και την αιώνια ευγνωμοσύνη μας στις οικογένειες των πεσόντων», είπε ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ σε βίντεο που ανάρτησε την Κυριακή το απόγευμα στην πλατφόρμα του Truth Social. «Και, δυστυχώς, πιθανότατα θα υπάρξουν κι άλλοι πριν τελειώσει. Έτσι είναι. Πιθανότατα θα υπάρξουν κι άλλοι, αλλά θα κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν ώστε να μην συμβεί αυτό.»
Τουλάχιστον 555 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί μέχρι στιγμής στο Ιράν από την αμερικανοϊσραηλινή εκστρατεία, σύμφωνα με την Ιρανική Ερυθρά Ημισέληνο, ενώ περισσότερες από 130 πόλεις σε όλη τη χώρα έχουν δεχθεί επιθέσεις. Έντεκα άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στο Ισραήλ, σύμφωνα με τις εκεί αρχές.
Έκτακτο:
Ο αμερικανικός στρατός δήλωσε τη Δευτέρα ότι το Κουβέιτ «κατά λάθος κατέρριψε» τρία αμερικανικά F-15E Strike Eagle κατά τη διάρκεια αποστολής μάχης, την ώρα που το Ιράν επιτίθετο στη χώρα. «Και τα έξι μέλη των πληρωμάτων εκτινάχθηκαν με ασφάλεια, έχουν περισυλλεγεί με ασφάλεια και βρίσκονται σε σταθερή κατάσταση. Το Κουβέιτ έχει αναγνωρίσει το περιστατικό και είμαστε ευγνώμονες για τις προσπάθειες των κουβεϊτιανών αμυντικών δυνάμεων και την υποστήριξή τους σε αυτή τη συνεχιζόμενη επιχείρηση», ανέφερε η Κεντρική Διοίκηση του αμερικανικού στρατού (CENTCOM).
του Ευριπίδη Λ. Ευρυβιάδη*
Του Thomas L. Friedman, αρθρογράφου γνώμης
Jon Gambrell: Διευθυντής ειδήσεων για τον Κόλπο και το Ιράν στο Associated Press. Έχει κάνει ρεπορτάζ από όλες τις χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, το Ιράν και άλλα μέρη του κόσμου από τότε που εντάχθηκε στο AP το 2006.
Melanie Lidman: Δημοσιογράφος του Associated Press με έδρα το Τελ Αβίβ, στο Ισραήλ.
Samy Magdy: Δημοσιογράφος για τη Μέση Ανατολή στο Associated Press, με έδρα το Κάιρο. Εστιάζει σε συγκρούσεις, μετανάστευση και παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Σήμερα είναι συνεργάτης και ερευνητής του Institute for National and International Security(INIS), του Strategy International (SI) και του Research Institute for European and American Studies (RIEAS). 
Michelle L. Price καλύπτει τον Λευκό Οίκο. Προηγουμένως κάλυπτε την προεκλογική εκστρατεία του 2024 και θέματα πολιτικής και διακυβέρνησης στη Νέα Υόρκη, τη Νεβάδα, τη Γιούτα και την Αριζόνα. Έχει έδρα την Ουάσινγκτον.
