Αρχική Blog Σελίδα 2501

Αμάρτια Σεν: Η πανδημία μπορεί να φέρει μια καλύτερη κοινωνία

0

euro2day.gr

Πώς κρίση μπορεί να μετατραπεί σε ευκαιρία και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για ένα κόσμο με λιγότερη ανισότητα εξηγεί ο νομπελίστας οικονομολόγος. Τι δείχνουν τα παραδείγματα Βρετανίας και Ινδίας μετά τον Β’ Παγκόσμιο.

Την ελπίδα του πως από την παγκόσμια κρίση του κορωνοϊου μπορεί να προκύψει μια κοινωνία με μεγαλύτερη ισότητα, όπως συνέβη και με το πέρας του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, εκφράζει με άρθρο του στους Financial Τimes ο νομπελίστας οικονομολόγος και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Harvard, Αμάρτια Σεν.

Όπως επισημαίνει, ο κόσμος ήδη αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα πριν τον κορωνοϊό, μεταξύ των οποίων η ανισότητα, η έλλειψη ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, η αδυναμία παροχής στήριξης στους αδύναμους αλλά και η άνοδος αντιδημοκρατικών πολιτικών.

Φέρνοντας ως παράδειγμα τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, που έκανε τον κόσμο να αντιληφθεί καλύτερα τη σημασία της διεθνούς συνεργασίας, ο κ. Σεν σημειώνει πως η ανάγκη για κοινή δράση μπορεί να δημιουργήσει μια εκτίμηση για τον εποικοδομητικό ρόλο της δημόσιας δράσης. Μάλιστα, η εμπειρία της κρίσης οδήγησε σε κάποιες μακροπρόθεσμες βελτιώσεις στις χώρες.

Στη Βρετανία, λόγου χάρη, στα δύσκολα χρόνια των ελλείψεων τροφίμων στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, υπήρξε μια μεγάλη μείωση των περιστατικών υποσιτισμού, καθώς η χώρα φρόντισε να υπάρξει μια πιο ίση κατανομή των τροφίμων μέσω της χορήγησής τους με δελτίο και της κοινωνικής στήριξης. Οι χρόνια υποσιτισμένοι σιτίζονταν καλύτερα από ποτέ, ενώ το ίδιο συνέβη και με την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Επίσης, αυξήθηκε πολύ το προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννηση στην Αγγλία και την Ουαλία.

Τα θετικά μαθήματα από την επιδίωξη της ισότητας και της μεγαλύτερης προσοχής στους μη προνομιούχους, βοήθησε στην ανάδυση αυτού που έγινε γνωστό ως κράτος κοινωνικής πρόνοιας,  επισημαίνει ο κ. Σεν.

Στο ερώτημα εάν μπορεί να προκύψει κάτι εξίσου θετικό από την εμπειρία της τωρινής κρίσης, ο νομπελίστας λέει πως αυτό θα εξαρτηθεί από το πώς θα αντιμετωπιστεί η κρίση και ποια ζητήματα θα έρθουν στο προσκήνιο. Όπως τονίζει, στο σημείο αυτό είναι σημαντική η πολιτική, περιλαμβανομένης της σχέσης μεταξύ των κυβερνώντων και των κυβερνώμενων. Επιστρέφοντας στο παράδειγμα της περιόδου του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, αναφέρει πως σε αντίθεση με τη Βρετανία, στη Βεγγάλη ο μεγάλος λιμός του 1943 σκότωσε σχεδόν 3 εκατομμύρια ανθρώπους, μεταξύ άλλων διότι η βρετανική αποικιακή διακυβέρνηση δεν έκανε τίποτα για να τον αποτρέψει.

Στη σημερινή πανδημία, οι πολιτικές ισότητας δεν αποτελούν εμφανή προτεραιότητα, σημειώνει, επισημαίνοντας πως στις ΗΠΑ οι αφροαμερικανοί πεθαίνουν με πολύ μεγαλύτερο ρυθμό από την Covid-19 απ’ ότι οι λευκοί. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η περίπτωση της Ινδίας, σύμφωνα με τον κ. Σεν, καθώς εκεί οι ανισότητες παραμένουν πολύ μεγάλες. Λιμοί δεν έχουν εμφανιστεί από τότε που εδραιώθηκε η δημοκρατία στην ανεξάρτητη Ινδία, όμως η ανοικτή δημόσια συζήτηση αντιμετωπίζει όλο και μεγαλύτερους κυβερνητικούς περιορισμούς, περιλαμβανομένης και της μείωσης της ελευθερίας των ΜΜΕ.

Και ενώ η Ινδία θα μπορούσε να επωφεληθεί σημαντικά από μια ίση διαχείριση της πανδημίας, ωστόσο δεν υπάρχουν ενδείξεις για ανησυχίες σε ότι αφορά την ισονομία. Αντιθέτως, η προσοχή έχει επικεντρωθεί στον δραστικό έλεγχο και τα ξαφνικά lockdown, χωρίς να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στους εργαζόμενους που χάνουν τη δουλειά τους ή τους μετανάστες εργαζόμενους που αναγκάζονται να μείνουν εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από τα σπίτια τους.

Τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης, που είναι απαραίτητα για να περιοριστεί η εξάπλωση του ιού, πρέπει να συνδυάζονται με κάποιου είδους αποζημίωση για αυτούς που καταστρέφονται λόγω του lockdown –είτε πρόκειται για χρηματική αποζημίωση, για τρόφιμα ή για πρόσβαση στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, υπογραμμίζει ο νομπελίστας.

Είναι πολύ πιθανό όταν λήξει η κρίση ο κόσμος να μην είναι σε καλύτερη θέση να αντιμετωπίσει την ανισότητα, όμως δεν χρειάζεται να συμβεί αυτό, καταλήγει ο κ. Sen. Εάν υπάρξει μέριμνα για την ισονομία στην διαχείριση της κρίσης, τότε μπορεί πολλές χώρες να υποφέρουν λιγότερο, αλλά και να προκύψουν νέες ιδέες ως προς το πώς να χτίσουμε έναν κόσμο με λιγότερη ανισότητα στο μέλλον.

euro2day.gr

Ανάλυση: Κενά ηγεσίας

0
ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΟΣΧΟΣ*

«Αυτή  είναι η πρώτη μεγάλη μετα-Αμερικανική κρίση –και όμως το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ δεν ακούγεται πουθενά, το G20 καθοδηγείται από την πετρελαϊκή πολιτική της Σαουδικής Αραβίας, ενώ ο Πρόεδρος Τραμπ εξακολουθεί να διατυμπανίζει America First!- και κατά συνέπεια όλοι εσείς οι υπόλοιποι μόνοι σας! Ταυτόχρονα η παγκόσμια απειλή του κορωνοΐοϋ εντείνεται καθημερινά». Αυτή την ανεξάρτητη δήλωση έκανε στις 8 Απριλίου ο Carl Bildt, μέχρι πρότινος Υπουργός Εξωτερικών της Σουηδίας.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο επιστημονικός κόσμος ανά την υφήλιο κινήθηκε και κινείται με συνεργατικότητα, ταχύτητα, αποτελεσματικότητα. Ο Διεθνής Οργανισμός Υγείας δεν υστέρησε, παρά τις γραφειοκρατικές αγκυλώσεις του και την έλλειψη προνοητικότητας. Αλλά η ευεργετική παγκοσμιοποίηση της ιατρικής και της επιδημιολογίας, συνεπικουρούμενες από την ελεύθερη ανταλλαγή πληροφοριών, δεν συμβαδίζει καθόλου με την παγκοσμιοποίηση εθνικών επιδιώξεων αντιμετώπισης της πανδημίας και οικονομικής σωτηρίας από τον επερχόμενο Αρμαγεδόνα. Το ζωντανό παράδειγμα της διηρημένης Ευρώπης μπροστά στο ψευτο-δίλημμα των «κορονο-ομολόγων», η ανενδοίαστη εκμετάλλευση του από χώρες όπως η Ολλανδία και η Αυστρία για να στηρίξουν εθνικές κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες θα  κατατρέχει, όπως φαίνεται, το ‘πείραμα’ της ΕΕ για δεκαετίες ακόμα – εκτός αν η ευέλικτη Αγγλία του Brexit κατορθώσει να ορθοποδήσει οικονομικά πριν την ΕΕ εκδίδοντας πακτωλούς εθνικών χαρτονομισμάτων και δεχόμενη με βρετανικό φλέγμα εκατόμβες θυμάτων και ταυτόχρονη μείωση των περιοριστικών μέτρων προς όφελος της οικονομίας της. Από αυτή την άποψη, η λαίλαπα της πανδημίας μπορεί να επιβάλει κριτήρια επιλογής μεταξύ εθνοκεντρικών και ομοσπονδιακών (communautaire) επιλογών για τις κοινωνίες της Ευρώπης.

Υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι η ΕΕ θα επιβιώσει της θεομηνίας. Η ιστορία της ηπείρου μας για δυόμιση χιλιάδες χρόνια, βασισμένη σε πλειάδα ανάλογων θεομηνιών υπό συνθήκες διαφορετικές, οπωσδήποτε επιστημονικά και τεχνολογικά υποδεέστερες από τις σημερινές, μας  δείχνει ότι αυτό θα συμβεί  οπωσδήποτε. Αλλά μας επιτρέπει μόνο να αναλογιστούμε τι μας περιμένει: τα τερατώδη μεγέθη των συγκρουσιακών αλλαγών, των οικονομικών στερήσεων και εμποδίων, των ψυχοφθόρων δυναμικών επιβίωσης που καθένας μας θα κληθεί να επιστρατεύσει. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν και πότε θα υπάρξει τέλος. Όπως δεν γνωρίζουμε αν θα ισχύσει το ‘τέλος καλό, όλα καλά’. Η περιπέτεια που διανύουμε δεν θα έχει κατ’ ανάγκη happy ending.

Το γεγονός ότι οι ΗΠΑ του Τραμπ ούτε προσφέρονται ούτε αποτελούν πλέον ηγέτιδα δύναμη του πλανήτη επαναλαμβάνεται συχνά. Η διαπίστωση δεν στηρίζεται μόνο στον επιπόλαιο και ανιστόρητο Πρόεδρο της Αμερικής αλλά και στην παγκοσμιοποίηση του πλανήτη. Οι δυναμικοί διάλογοι που μια ηγέτιδα δύναμη υποχρεούται πλέον να συντηρεί συνεχώς και αδιαλείπτως με άλλες δυνάμεις και γεωπολιτικές συνιστώσες έχουν πολλαπλασιαστεί υπέρμετρα, το global repartee και οι άμεσες συνέπειές του έχουν απογειωθεί στην στρατόσφαιρα των virtual events και των cybernetics. Πρωταρχικό και αδιαμφισβήτητο αποτέλεσμα: κανένας κοινός θνητός δεν μπορεί να πληροφορηθεί ή να γνωρίζει τι πραγματικά συμβαίνει, σε ποιο χρόνο συμβαίνει και ποιούς αφορά. Πρόκειται για την τέλεια και πλήρη αποτροπή υπεύθυνων πολιτών από την ύπαρξη γεγονότων που τούς αφορούν – ίσως πρόκειται για την κατάλυση μιας πλευράς της ιστορικής αλήθειας.

Αλλά αν αυτά τα ερωτήματα ακούγονται κάπως απομακρυσμένα από την καθημερινότητα που καλούμεθα να αντιμετωπίσουμε – ιδιαίτερα εδώ στην Ελλάδα που την οκταετία της εξαντλητικής οικονομικής κρίσης διαδέχτηκε μια αμυδρή αχτίδα φωτός για να  σκοτεινιάσει απρόσμενα κάτω από τα βαριά σύννεφα της πανδημίας – οι οικονομικές ‘λύσεις’ που ήδη αποφασίστηκαν δεν εξασφαλίζουν καμία υπέρβαση. Οπως γράφει ο Adam Tooze στο τελευταίο τεύχος του έγκριτου Foreign Policy Review, «η κανονικότητα στην οικονομία δεν πρόκειται να επιστρέψει ποτέ. … Απλά, δεν υπάρχει ιστορικό προηγούμενο γι αυτό που μας συμβαίνει. Αντιμετωπίζουμε κάτι “καινον υπό τον ήλιον”. Κάτι αφάνταστα τρομακτικό».

Αρκεί μόνο η απαρίθμηση των 205 εκατομμυρίων ανέργων στην Κίνα μέσα στις πρώτες έξι εβδομάδες της πανδημίας, των 100 εκατομμυρίων εργατών που απολύθηκαν τις πρώτες 21 ημέρες της πανδημίας στις Ινδίες με την προοπτική να απολυθούν οι 8 στους 10 εργαζόμενους αμέσως μετά. Οι αιτήσεις επιδόματος ανεργίας στις ΗΠΑ αυξάνονται κατά 3.3 εκατομμύρια την ημέρα και η ανεργία αναμένεται να ξεπεράσει το 30% του εργατικού δυναμικού.
Οι δραματικές συνέπειες κλονίζουν συθέμελα εθνικούς προϋπολογισμούς και οικονομικά μοντέλα ανάπτυξης σε όλο τον πλανήτη.

Οι δυνατές οικονομικές λύσεις που προσφέρονται δεν είναι πολλές: η Federal Reserve ήδη τυπώνει τρισεκατομμύρια δολαρίων για να πιστωθούν σε προσωπικούς, εταιρικούς και δανειακούς λογαριασμούς. Το ίδιο συμβαίνει (μέσα στα μέτρα της Ευρωπαϊκής αμφίθυμης συνομοσπονδίας) και στην ΕΚΤ, παρόλο που τα πρόσθετα 540 δισεκατομμύρια ευρώ διακοινοτικού χρέους παρέχονται μόνο για έξοδα σχετικά με την πανδημία.  Αλλά το κοινό ερώτημα που πλανάται πάνω από τις ΗΠΑ και την ΕΕ είναι υπαρξιακό: εάν μεν πρόκειται για χρέος, τότε αυτό το χρέος πρέπει κάποτε είτε να αποπληρωθεί είτε να απομειωθεί πληθωριστικά  -πιθανόν και να διαγραφεί (όπως συνέβη με το 49% του εθνικού χρέους της Γερμανίας μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και πριν την συνένωση των δυο Γερμανιών).

Η άλλη λύση, κατά τον Tooze,  θα ήταν να δεχθούν τα κράτη τεράστιες χρηματικές πιστώσεις από τις κεντρικές η εθνικές τους τράπεζες – μια διέξοδο που ίσως ήδη ακολουθεί η Τράπεζα της Αγγλίας. Ο μεγάλος αλλά ελεγχόμενος πληθωρισμός που θα ακολουθήσει είναι πάντοτε αναπόφευκτη συνέπεια των μεγάλων πολέμων, των μεγάλων καταστροφών.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οικονομικές λύσεις θα βρεθούν, θα εφαρμοστούν, θα προσαρμοστούν σε πρωτόγνωρες κοινωνικές καταστάσεις. Δύσκολα πάντως θα αντιμετωπίσουν ικανοποιητικά τα υπαρξιακά διλήμματα των πτωχευμένων επιχειρήσεων, τα δράματα των ανέργων οικογενειών, των κατεστραμμένων εισοδημάτων και περιουσιών που χτίστηκαν με εργασία  και αυταπάρνηση δεκαετιών. Έχει ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται και να ακούγεται τόσο στην Αμερική όσο και στην Ευρώπη η άποψη ότι τα οικονομικά μοντέλα του παρελθόντος δεν αρκούν, ότι χρειάζεται κάτι καινούργιο, κάτι εμπνευσμένο με φαντασία και αίσθημα ιστορικής δικαιοσύνης, χτισμένο με ηγετικό κύρος, με πολιτική ανιδιοτέλεια, με πίστη στις δυνατότητες της ανθρώπινης φύσης. Ο χρόνος που διαθέτει η ανθρωπότητα γι’ αυτή την Αναγέννηση είναι περιορισμένος. Αλλά θέλοντας και μη θα αντιμετωπίσει την δραματική ανάγκη να αναγεννηθεί συλλογικά, παγκόσμια. Λογω της φύσης της πανδημίας, νοσεί ολόκληρος ο πλανήτης και η θεραπεία δεν μπορεί να είναι τμηματική – εάν παραμείνουν θύλακες κορωνοϊού ζωντανοί, τότε σίγουρα θα μολύνουν τους θεραπευμένους.  Ο ιός θα ζήσει μαζί μας για πολύ μεγάλο διάστημα, ίσως στο διηνεκές, όπως και ο ιός της γρίπης.

Η αναπόφευκτη αυτή διαπίστωση – αναπόφευκτη διότι απορρέει από την φυσική ανθρώπινη ανάγκη της Αναγέννησης – μας επαναφέρει στο ζήτημα της ηγεσίας. Ηγεσία δεν σημαίνει μόνο πανίσχυρες στρατιωτικές δυνάμεις, εξελιγμένο πυρηνικό οπλοστάσιο, κυριαρχία στο διαδίκτυο και στα cybernetics. Ηγεσία δέν σημαίνει κατ’ ανάγκη κυριαρχία. Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος δημιούργησε τρεις ηγετικές μορφές στήν Ευρώπη: τον νικητή-ηγέτη Τσώρτσιλ, τον εθνικό ηγέτη Ντε Γκώλ, τον ηγέτη των ηττημένων Willy Brandt. Και οι τρεις τους συνέβαλαν αδιαμφισβήτητα στη δημιουργία της μεταπολεμικής, ειρηνικής, δημοκρατικής, ιστορικά δικαιωμένης Ευρώπης – της Ευρώπης του πολιτισμού, των κοινωνικών αξιών και των ατομικών δικαιωμάτων. Μια ανάλογη αναγέννηση καλείται να επιδιώξει η μετα-πανδημική Ευρώπη και οι πολιτικές ηγεσίες της.

Όσο περνούν οι επόμενες εβδομάδες και μήνες, τόσο εντονότερα θα συνειδητοποιούμε αυτή την αδήριτη ανάγκη. Πρέπει να αναγεννηθούμε για να επιβιώσουμε. Όχι μόνο σαν έθνη, σαν κράτη, σαν θεσμοί παιδείας, διακυβέρνησης και δικαιοσύνης αλλά και σαν υπεύθυνοι πολίτες που εντάσσονται και εμπνέουν αυτούς τους θεσμούς.  Αρκεί να υποκλιθούμε συναινετικά σε αυτή την υπαρξιακή ανάγκη για να αισθανθούμε την απαραίτητη κενή της διάσταση: πρόκειται για το κενό ηγεσίας που ταλανίζει την Ευρώπη, και γενικότερα τις δημοκρατίες του Δυτικού κόσμου. Χρειαζόμαστε εμπνευσμένους ηγέτες. Χρειαζόμαστε εμπνευσμένους δημοκρατικούς ηγέτες.

Θα τελειώσω με μια απλή διαπίστωση που αφορά την Ελλάδα. Με παγκόσμια κριτήρια, ο ελληνοκεντρικός κόσμος είναι μικρός και μάλλον παραγκωνισμένος. Έχει την κακοτυχία να συνορεύει με την Τουρκία, κράτος μεγάλο, ισχυρό, επιθετικό και εχθρικό απέναντι μας (και όλων σχεδόν των γειτόνων του) για πολλούς αιώνες.  Χάρη στην ιστορία της και στην γεωπολιτική της θέση, η Ελλάδα παραμένει ακόμη κάτοχος μιας ελληνοπρεπούς συνείδησης, μιας ιστορικής ταυτότητας, είτε αυτή θεωρείται εθνική μνήμη είτε γλωσσική κληρονομιά – σίγουρα όχι σαν ταύτιση με παρελθόντα μεγαλεία που διηγώντας τα να κλαις… Σε περιόδους μεγάλων κρίσεων, αυτή η εθνική ταυτότητα  μιλάει από μόνη της, κραυγάζει ή διαλαλεί την οντότητα της. Αυτή η εθνική ταυτότητα προσφέρει το τελευταίο ενεργό, δημιουργικό κατάλοιπο που μας συμπαρίσταται. Αποτελεί μέγιστη ελπίδα, μέγιστη προσδοκία και δύναμη αναγέννησης το αδιαμφισβήτητο πλέον γεγονός ότι η χώρα διαθέτει έναν ηγέτη.

*Ο Μιχάλης Μόσχος είναι φιλόλογος-Ιστορικος, Μ.Α., Μ.Phil. Columbia University

“Καθημερινή”

ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ

4

Οι “Ανιχνεύσεις” σας εύχονται “ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ”

These globe-trotting photographers rediscover their own backyards

0

Their pictures capture life under lockdown: vibrant, surreal, and just outside their doors.

GHENT, BELGIUM

“The kids of my neighbors are doing well at social distancing,” says photographer Bieke DePoorter. “It’s great to hear them play over the fences.”

PHOTOGRAPH BY BIEKE DEPOORTER, MAGNUM PHOTOS

With the COVID-19 pandemic reducing the world to our homes and a few essential stores, the people and places close by—our neighbors and neighborhoods—take on greater significance. We really see them now, when before we might have rushed by on our way to work, gaze focused inward on the next place to go, the next thing to do. Now we have time to notice the people walking toward us, if only to move six feet out of their way, nodding in solidarity. We observe the changes in our neighborhoods—shuttered stores, empty streets, spring-crazed birds—because there’s nowhere else to go and not much else to look at. (Psychologists are watching how we adjust to the isolation.)

This heightened awareness is especially true for photographers used to leaving their homes behind to work all over the world. Now they are turning their eyes to the places and people around them. In Normandy, France, a photographer spots one neighbor helping another, while in Paris another spies friends sharing a physically distant drink. In New York City, one photographer mourns the local butcher, while in Dallas another admires his neighbor’s backyard gym. In Istanbul and Delhi, photographers find reason to celebrate when they observe their neighbors outside on balconies and rooftops for the first time.

How does our view of neighbors and neighborhoods change when they’re the only people and places we can see? National Geographic and Magnum Photos photographers bring you a global look at how coronavirus is affecting the worlds they see inside—and just outside—their windows.

The ongoing COVID-19 crisis has resulted in most Magnum photographers being restricted in their movements. As part of a broader photographer-led response, a new series “Diary of a Pandemic” will present selections of new work, while “Quarantine Conversations,” will present Magnum photographers in frank and unedited dialogues about work, current affairs, and everything in-between. Follow Magnum Photos on Instagram.

BARCELONA, SPAIN“While walking to the grocery store 50 meters from my apartment,” says photographer Paolo Verzone, “I met this young woman wearing a plastic bag to protect her hand. She told me she usually wears a mask and gloves when shopping.”

PHOTOGRAPH BY PAOLO VERZONE

KUALA LUMPUR, MALAYSIA“Once busy roads are now mostly deserted,” says photographer Ian Teh. “Courier bikes and taxis are often the only vehicles to be seen in my neighbourhood.”

PHOTOGRAPH BY IAN TEH

NORMANDY, FRANCEPhotographer Jean Gaumy captured a scene of solidarity: a woman bringing food to her elderly neighbor.

PHOTOGRAPH BY JEAN GAUMY, MAGNUM PHOTOS

VALLEJO, CALIFORNIA

One day when the sun came out, says photographer Carolyn Drake, “my partner and I rode our bikes around to say hi to some friends in the neighborhood, trying to follow the six-foot distance rule.”

PHOTOGRAPH BY CAROLYN DRAKE, MAGNUM PHOTOS
NAIROBI, KENYA“Easter is a time when our neighborhood usually gathers,” says photographer Nichole Sobecki. “This year, unable to go anywhere, we traveled in our minds. Beams of light projected slapstick, and Charlie Chaplin stumbled his way through the grinding wheels of industry in ‘Modern Times.'”

PHOTOGRAPH BY NICHOLE SOBECKI

MADRID, SPAIN“Every day at eight,” says photographer Cristina Garcia Rodero, “the balconies are filled to applaud the health workers for their courage, devotion, and dedication.”

PHOTOGRAPH BY CRISTINA GARCIA RODERO, MAGNUM PHOTOS

TEPIC, MEXICOOne day, photographer César Rodriguez stopped by his 77-year-old uncle’s house with groceries. “I kept calling him and he wasn’t answering,” says Rodriguez, “so I went upstairs and found him like this.”

PHOTOGRAPH BY CÉSAR RODRIGUEZ

TOPANGA, CALIFORNIA“Walking and connecting with my parents in the neighborhood I grew up in has been healing in a time of such extreme social isolation,” says photographer Ivan Kashinsky. His parents, Deborah and Dan, look through a window in their house.

PHOTOGRAPH BY IVAN KASHINSKY

GRAZ, AUSTRIAPhotographer Chien-Chi Chang looks out on a neighborhood of windows from his home in Austria.

PHOTOGRAPH BY CHIEN-CHI CHANG, MAGNUM PHOTOS

CATANIA, ITALYPhotographer Alex Majoli has spent the last month covering the pandemic with Matteo, his intern. “Everyday,” says Majoli, “we look into each other’s eyes to see if one of us got the virus.”

ALEX MAJOLI, MAGNUM PHOTOS

NESODDTANGEN, NORWAYDuring the Easter holidays, a neighbor’s daughter came by to visit photographer Jonas Bendiksen’s family.

JONAS BENDIKSEN, MAGNUM PHOTOS

NEW YORK, NEW YORKA memorial honors Moe Albanese, a butcher in Little Italy who died at 95 from the coronavirus. “Moe Albanese learned to be a butcher from his mother, Mary,” says photographer Susan Meiselas. “They were my next door neighbors and legendary.”

PHOTOGRAPH BY SUSAN MEISELAS, MAGNUM PHOTOS

JOHANNESBURG, SOUTH AFRICA“In our neighborhood,” says photographer Miora Rajaonary, “the only persons we see in the streets are the essential workers on their way to the office or home.”

PHOTOGRAPH BY MIORA RAJAONARY

MILAN, ITALYPhotographed by Camilla Ferrari through binoculars, a man smokes a cigarette on his balcony during day 10 of the lockdown.

PHOTOGRAPH BY CAMILLA FERRARI

DELHI-NCR, INDIA“Home delivery of groceries is now a daily timebound event,” says photographer Smita Sharma. “The online vendor brings in the ordered supplies and arranges them in an open badminton court that has been zoned based on the towers in the apartment complex.”

PHOTOGRAPH BY SMITA SHARMA

THOKOZA, SOUTH AFRICA“People haven’t stopped going out to the street,” says photographer Lindokuhle Sobekwa. “They chill by the tuck-shop with their friends. Children play in the streets, only running back home when the police tell them to stay indoors.”

PHOTOGRAPH BY LINDOKUHLE SOBEKWA, MAGNUM PHOTOS

ISTANBUL, TURKEYPhotographer Emin Ozmen’s neighbors enjoy the sun on their balcony. “I’d never spoken to them before,” he says. “I’d never even seen them. Now I am happy to see them everyday from my home.”

PHOTOGRAPH BY EMIN OZMEN, MAGNUM PHOTOS

MOSCOW, RUSSIA“I noticed this dog some time ago,” says photographer Nanna Heitmann. “He’s changed his outfit, seemingly to fit the current situation. He takes a walk at least three times a day—sometimes in the company of a woman, sometimes in the company of a man.”

PHOTOGRAPH BY NANNA HEITMANN, MAGNUM PHOTOS

PARIS, FRANCENeighbors share a drink in the alleyway, trying to maintain a safe distance.

PHOTOGRAPH BY RICHARD KALVAR, MAGNUM PHOTOS

TIERRA DEL FUEGO, ARGENTINA“Since the mandatory quarantine was established in Tierra del Fuego, almost a month ago,” says photographer Lujan Agusti, “the neighborhood has been desolate.” She photographed her neighbor Alejandra returning from the supermarket.

PHOTOGRAPH BY LUJAN AGUSTI

SANTA ROSA, CALIFORNIA“My daughter Catalina misses her friends very much,” says photographer Alessandra Sanguinetti, “so we did the rounds in our car and visited her best friends from far way. Here she’s breaking the rules and touching fingertips with her best friend Avery.”

PHOTOGRAPH BY ALESSANDRA SANGUINETTI, MAGNUM PHOTOS

DALLAS, TEXAS“Our neighbor welcomes friends and clients into his yard for training sessions,” says photographer Carl De Keyzer.

PHOTOGRAPH BY CARL DE KEYZER, MAGNUM PHOTOS

NEW YORK, NEW YORK“The changes in the neighborhood have been startling,” says photographer Peter van Agtmael. “It became a virtual ghost town overnight.”

PHOTOGRAPH BY PETER VAN AGTMAEL, MAGNUM PHOTOS

DELHI, INDIA“I live in a one-room apartment on the terrace atop a residential building,” says photographer Sohrab Hura. “It’s a very Delhi thing, this way of living, and it’s dying out slowly. With the lockdown, people have come up on the roofs again.”

PHOTOGRAPH BY SOHRAB HURA, MAGNUM PHOTOS

MINNEAPOLIS, MINNESOTA“It looked like an old-school drive-in movie theater,” says photographer David Guttenfelder. “People had parked their cars with wide spaces between them to watch nature’s cinematic, wide-screen beauty.”

PHOTOGRAPH BY DAVID GUTTENFELDER

U.S. organisations give platforms for Turkey to portray global pandemic leadership

0

One of the United States’ biggest think tanks, the Atlantic Council, hosted Turkish Foreign Minister Mevlüt Çavuşoğlu in a live virtual conversation this week that amounted to little more than a public relations spot for the Turkish government. The Atlantic Council has received financial support from several Turkish state-institutions including the Turkey Army College and the Petroleum Pipeline Corporation (BOTAŞ).

The hosts avoided difficult topics including Turkey’s poor record on human rights. Instead they gave Çavuşoğlu a platform to spin Ankara’s foreign policy in a purely positive light and an opportunity to place blame for international ruptures squarely on its erstwhile partners in Europe and the United States.

On the same day, the U.S. news outlet The Hill published an op-ed by Sasha Toperich, senior executive vice president of U.S.-based think tank the Transatlantic Leadership Network, arguing Turkey is a global leader in the response to the COVID-19 pandemic for sending test kits, masks and hazmat suits to 30 countries. The piece rightly praises Turkey for its efforts to aid countries hit hard by the pandemic.

However, the article’s obfuscation of Turkey’s many missteps and the use of the article by pro-government Turkish media to whitewash Ankara’s response has led some Turkey analysts to question whether the piece was paid propaganda, an allegation that Toperich categorically denies.

“It certainly looks like the Turkish government paid someone to write an op-ed in an American paper praising its coronavirus response so that it could turn around and have Turkish papers claim that Americans were praising its coronavirus response,” Nicholas Danforth, a visiting senior fellow at the German Marshall Fund, told Ahval.

“If that’s what happened it reveals yet again both the bankruptcy of Turkey’s pro-government press and also those U.S. papers that are willing to play along,” he said.

It is within the broader context of Turkey’s lobbying efforts that Danforth is critical of Toperich’s article. The Hill previously published a pro-Ankara op-ed by retired Lieutenant-General Michael Flynn, who was later revealed to be a paid lobbyist for Turkey, earning over half a million dollars.

Toperich told Ahval he had never been paid by any lobbying group for any op-ed he has written.

“I have not been paid by the Turkish government to write an op-ed, nor was I paid by Sisi’s government when I supported Egypt’s economic reform agenda to help elevate the well-beings of the great people of Egypt, articles that were apparently picked up by lobbying groups,” he said.

The problem with uncritical think-tank events like the Atlantic Council’s conversation with Çavuşoğlu and op-eds published in an influential U.S. media platforms and written by authors like Toperich whose affiliations include venerable U.S. institutions, in this case Johns Hopkins University, is that they are valuable to Turkey’s ongoing efforts to shape public opinion at home and abroad, whether that was the author’s intent or not.

Toperich is correct that following its first confirmed COVID-19 case Turkey did react quickly with some measures, including disinfection protocols for public transport and the closing of schools. On other measures, however, Ankara has received sustained criticism from health and economics experts, which Toperich makes no mention of.

“Ankara’s COVID-19 track record has been problematic to say the least, as one can even tell from the official statements of Turkey’s health minister, who has not shied away from adopting a self-critical tone when necessary,” Aykan Erdemir, the director of the Turkey Program at the Foundation for Defense of Democracies, told Ahval.

“Similarly, there have been numerous critical pieces in Turkey’s pro-government media outlets, which is yet another recognition of Ankara’s policy shortcomings, even among pro-government circles. The Turkish interior minister’s attempt to resign following last weekend’s botched lockdown policy should leave no doubt that things are not as rosy as painted in this Hill piece,” he said.

The help Turkey has provided other nations is broadly positive, but it has also drawn criticism in specific cases. For example, The Turkish Medical Association chairman, Sinan Adıyaman, said exporting test kits to the United States jeopardised the health of the Turkish public and healthcare practitioners at a time when Turkey was struggling to contain its fast-growing outbreak.

To further bolster the image of Turkey’s beneficence, Toperich cites the praise from a high-level delegation of U.S. and UN officials in March for “what they characterised as Turkey’s hospitality toward Syrian refugees in the country and its seamless coordination of cross-border humanitarian assistance.”

Turkey does provide critical cross-border humanitarian access to the conflict ravaged Idlib province of Syria and hosts more refugees than any country in the world, but it also weaponises refugees to serve its foreign policy objectives. Just last month Turkey was manufacturing a refugee crisis by bussing Syria refugees to its border with Greece in a failed effort to force concessions from Europe.

“The reason I mentioned refugees is because they represent an added challenge to any country facing this pandemic,” Toperich told Ahval. “The focus of the article was not on political migration issues. When I decide to write an article on migration and refugee crises, I will readily address the EU, Iran, Russia, Syria, Turkey, and other relevant ‘players’ involved in the misery of the Syrian people.”

Responding to criticism of his op-ed, Toperich said: “The countries answering the call and providing for those in need deserve to be recognised. What we don’t need right now is meaningless, worthless ruminations from academics who sit safe in an ivory tower, attempting to bring down those taking action.”

“Now is the time for countries to come together, to build upon each other’s efforts to help the sick and hurting. I welcome all those who would join me in recognising such efforts throughout the world,” he concluded.

With millions of lives disrupted and threatened by the coronavirus everywhere it is worth noting all acts of generosity, but it is also worth highlighting how such acts can be used to whitewash the image of repressive authoritarians.

Η Αμερική που γνωρίζαμε δεν είναι πια εδώ

3
 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΕΛΛΙΣ
 

Τη στιγμή που η ανθρωπότητα έχει ανάγκη την καθοδήγηση και τις πρωτοβουλίες ισχυρών χωρών, η για δεκαετίες ηγέτιδα δύναμη του πλανήτη, Αμερική, κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να μειώσει τον δικό της καθοριστικό ρόλο. Στην πορεία προδίδει οράματα, ελπίδες, προσδοκίες.

Η όλη διαχείριση της κρίσης από τον Ντόναλντ Τραμπ έχει πλήξει την εικόνα της χώρας του στα μάτια όλου του κόσμου, όχι μόνο αντιπάλων και ανταγωνιστών, αλλά και παραδοσιακών φίλων, εταίρων και συμμάχων. Ταυτόχρονα, οι ενδείξεις –και οι εκτιμήσεις ειδικών, όχι πολιτικών αντιπάλων– συγκλίνουν στο συμπέρασμα ότι η στάση του έχει θέσει σε κίνδυνο την υγεία εκατομμυρίων Αμερικανών πολιτών.

Υπήρξε ολιγωρία και αλαζονεία, κάτι που δεν εκπλήσσει αν ανατρέξει κανείς στις αποφάσεις του Τραμπ κατά τη διάρκεια της τελευταίας τριετίας που είναι πρόεδρος. Πριν από δύο χρόνια έθεσε τέλος στη λειτουργία της ομάδας αντιμετώπισης πανδημιών του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, ενώ δεν έδωσε τη δέουσα προσοχή στις εκτιμήσεις, προειδοποιήσεις και προτάσεις που του είχε αφήσει η προηγούμενη κυβέρνηση για το θέμα.

Δεν είναι ιδεολογικό το πρόβλημα. Για τους κινδύνους μιας πανδημίας είχαν προειδοποιήσει τόσο ο Δημοκρατικός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα, όσο και ο Ρεπουμπλικανός προκάτοχός του Τζορτζ Μπους, ο τελευταίος το 2005.

Ολοι επιθυμούν την επανεκκίνηση των οικονομιών το συντομότερο δυνατόν ώστε να λειτουργήσουν επιχειρήσεις και να απασχοληθούν εργαζόμενοι. Ωστόσο, παράλληλα όλοι –ή τουλάχιστον οι νοήμονες– συμφωνούν πως προτεραιότητα είναι η προστασία της ανθρώπινης ζωής.

Ο Τραμπ παρέβλεψε τις εισηγήσεις των επιστημόνων, επιλέγοντας για άλλη μια φορά να ακολουθήσει το «αλάνθαστο», όπως πιστεύει και το δηλώνει δημόσια, δικό του ένστικτο. Ετσι, αγνόησε τις έγκαιρες προειδοποιήσεις για την απειλή που συνιστούσε ο κορωνοϊός.

Τώρα αφήνει να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να απομακρύνει τον επικεφαλής της ομοσπονδιακής υπηρεσίας Λοιμωδών Νόσων, Αντονι Φάουτσι –στη θέση αυτή από το 1984, ο κορυφαίος 79χρονος επιστήμονας έχει διατελέσει σύμβουλος έξι Αμερικανών προέδρων– επειδή δήλωσε ότι εάν είχαν ληφθεί νωρίτερα τα μέτρα που πρότειναν οι επιστήμονες για την αντιμετώπιση της πανδημίας, θα είχαν σωθεί ζωές. Ο Τραμπ ίσως δεν το αντέχει πολιτικά, αλλά ακόμη και η σκέψη είναι ενοχλητική.

Τελευταίο ανησυχητικό «κρούσμα» η απόφαση του Αμερικανού προέδρου να διακόψει τη χρηματοδότηση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Οι ΗΠΑ ως η μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου συνεισφέρουν το 15% του προϋπολογισμού.

Ο Μπιλ Γκέιτς έσπευσε να επισημάνει ότι η απόφαση αυτή είναι «τόσο επικίνδυνη όσο ακούγεται», σημειώνοντας ότι σε μία παγκόσμια υγειονομική κρίση το έργο του ΠΟΥ είναι να μειώνει τη διασπορά του κορωνοϊού «και αν αυτό το έργο σταματήσει, κανείς άλλος οργανισμός δεν μπορεί να τον αντικαταστήσει».

Η μόνη λύση είναι η στενή συνεργασία όλων των χωρών, ανέφερε ο Γερμανός υπ. Εξωτερικών Χάικο Μάας, προσθέτοντας ότι μία από τις καλύτερες επενδύσεις είναι να ενισχυθούν ο ΟΗΕ και ο ΠΟΥ για να προωθήσουν την ανάπτυξη και τη διανομή τεστ και εμβολίων.

Σε πρόσφατο άρθρο στο αμερικανικό περιοδικό The Atlantic, ο Τραμπ κατηγορείται για καταστροφική διαχείριση της πανδημίας του κορωνοϊού λόγω άγνοιας, ανικανότητας και υπέρμετρου εγωισμού. Η συγγραφέας επισημαίνει ότι κρίσεις σαν αυτή απαιτούν ηγεσία στο ανώτατο επίπεδο, χάραξη μιας στρατηγικής που θα χρησιμοποιεί τις ομοσπονδιακές εξουσίες για να ευθυγραμμίζει τις δυνατότητες του ιδιωτικού τομέα με τις ανάγκες της κοινωνίας, καθοδήγηση των επί μέρους Πολιτειών, και μια μετρημένη και ταυτόχρονα αισιόδοξη στάση.

Παρά τα πολλά τρωτά της, η Αμερική αποτελούσε σημείο αναφοράς ειδικά στον χώρο της επιστήμης, και πάντα ηγούνταν σε πνεύμα συνεργασίας των προσπαθειών της ανθρωπότητας για την αντιμετώπιση υγειονομικών απειλών και προκλήσεων.

Είναι λυπηρό ότι σήμερα συμπεριφέρεται με έναν εθνοκεντρικό τρόπο που το μόνο που επιτυγχάνει είναι να απωθεί. Οι λαοί άλλων χωρών όχι μόνο δεν προσβλέπουν με δέος στην ηγεσία αυτής της Αμερικής όπως έκαναν στο παρελθόν, ακόμη και σιωπηρά, αλλά αντίθετα την επικρίνουν και δυσανασχετούν από τη συμπεριφορά της.

kathimerini.gr

Martin Wolf: Η Ελλάδα θα περάσει πιο ελαφρά τον κορωνοϊό

0

euro2day.gr

Γιατί είναι πρωτοφανής για τα παγκόσμια δεδομένα η σημερινή οικονομική κρίση, εξηγεί ο γνωστός αρθρογράφος των Financial Times. Η αντίδραση κρατών και κυβερνήσεων και τα προβλήματα που προκαλούν με τη στάση τους ΗΠΑ, Κίνα και Ευρώπη.Η Ελλάδα πιθανότατα θα περάσει την κρίση του κορωνοϊού πιο… ελαφριά απ’ ό,τι οι υπόλοιπες χώρες, εκτιμά ο αρθρογράφος των Financial Times Martin Wolf, ο οποίος, μιλώντας μέσω video με τον Παύλο Τσίμα, στο πλαίσιο των ειδικών εκδηλώσεων του Delphi Economic Forum, τονίζει πως η κρίση στη χώρα μας θα είναι πολύ μικρότερη από αυτήν που περάσαμε την περασμένη δεκαετία.

«Υποψιάζομαι πως η Ελλάδα είναι μια από τις σχετικά λίγες χώρες στις οποίες η κρίση η οποία έρχεται θα είναι πιθανότατα σημαντικά μικρότερη από αυτήν που περάσατε. Διότι η κρίση που περάσατε ήταν μακράν η χειρότερη από οποιαδήποτε χώρα επλήγη από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση και την κρίση της ευρωζώνης, σε βάθος και διάρκεια», ανέφερε συγκεκριμένα ο κ. Wolf.

«Ίσως υπάρξουν χώρες που θα πληγούν από την τρέχουσα κρίση όσο άσχημα επλήγη η Ελλάδα. Όμως νομίζω πως θα ήταν απίστευτα απίθανο η Ελλάδα να βιώσει και πάλι κάτι τόσο κακό όσο τότε. Τουλάχιστον προσεύχομαι να μην το βιώσει. Άρα, είστε σε μια πολύ ασυνήθιστη κατάσταση. Για τις περισσότερες χώρες θα είναι χειρότερα, αλλά για την Ελλάδα νομίζω πως δεν θα είναι χειρότερα, μάλιστα θα πρέπει να είναι πολύ καλύτερα», τόνισε.

Ερωτηθείς για τη «μεγάλη εικόνα» και για ποιον λόγο θεωρεί πως η κρίση του κορωνοϊού θα είναι χειρότερη από την εμπειρία του 2009, ο κ. Wolf είπε πως οι προβλέψεις αυτή τη φορά είναι πολύ χειρότερες και πως η κρίση είναι πολύ πιο παγκόσμια. «Αναμένεται πάνω από το 90% των χωρών να βιώσουν μείωση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ, άρα είναι πολύ χειρότερα από την άποψη του αριθμού των χωρών που επηρεάζονται και το βάθος της ύφεσης παγκοσμίως», είπε, συμπληρώνοντας πως «αυτό που δεν ξέρουμε είναι εάν θα έχει μεγαλύτερη διάρκεια» από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2009. «Αν είμαστε τυχεροί, θα έχουμε βαθύτερη ύφεση φέτος απ’ ό,τι το 2009, η οποία θα επηρεάσει περισσότερες χώρες, όμως δεν θα διαρκέσει τόσο, και αυτό το τελευταίο σημείο είναι κρίσιμης σημασίας, αν θέλουμε να είμαστε αισιόδοξοι», σημείωσε.

Υπογράμμισε πως η τρέχουσα κρίση είναι τελείως διαφορετική απ’ όσα έχουμε βιώσει οικονομικά έως τώρα. Ανέφερε συγκριτικά την πανδημία της ισπανικής γρίπης στο τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, η οποία σκότωσε δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους, όμως, καθώς εκδηλώθηκε στο τέλος του πολέμου «ήταν δύσκολο να ξεχωρίσουμε την οικονομική καταστροφή που έφερε η επιδημία, από αυτήν που έφερε ο παγκόσμιος πόλεμος. Και βέβαια οι κυβερνήσεις δεν έλαβαν τα μέτρα που λαμβάνουν τώρα συστηματικά, δεν είχαν την εμπειρία, δεν υπήρξε συστηματική πολιτική. Έτσι, αν και η πανδημία ήταν παρόμοια, ωστόσο η επίπτωση οικονομικά ήταν πολύ διαφορετική». Ανέφερε επίσης τη βουβωνική πανώλη, από την οποία πέθαναν ακόμα περισσότεροι, «όμως δεν υπήρξε οικονομική αντίδραση, ο κόσμος συνέχισε για παράδειγμα να καλλιεργεί, γιατί έπρεπε και δεν μπορούσαν να κλείσουν τις καλλιέργειες».

«Αυτό που βιώνουμε σήμερα είναι κάτι τελείως νέο. Για πρώτη φορά οι κυβερνήσεις αποφάσισαν πως το πρώτο που πρέπει να κάνουν είναι να θέσουν υπό έλεγχο τον ιό. Άρα, η πανδημία είναι αυτή που καθορίζει την πολιτική», καθώς λαμβάνονται μέτρα που ουσιαστικά σταματούν την οικονομική ζωή, προκειμένου να θέσουν υπό έλεγχο την πανδημία. «Κλείνουμε τις ζωές μας και ως απαραίτητη επίπτωση έχουμε το κλείσιμο της οικονομίας μας και αυτό δεν το έκαναν ποτέ στο παρελθόν εσκεμμένα οι κυβερνήσεις», σχολίασε ο κ. Wolf.

«Το ερώτημα είναι για πόσο διάστημα θα χρειαστεί να παραμείνει κλειστή η οικονομία, πότε αυτό θα γίνει αβάστακτο, τι θα συμβεί εάν ανοίξουν και πάλι την οικονομία και η επιδημία επανεμφανιστεί και πάλι, τι θα συμβεί εάν θα πρέπει το lockdown να διαρκέσει πολύ περισσότερο από τις εκτιμήσεις, πέραν του Ιουνίου. Αυτές είναι οι αβεβαιότητες. Η αντίδραση στην υγειονομική κρίση καθοδηγεί την οικονομική κρίση», σημείωσε ο κ. Wolf.

Εκτίμησε πάντως πως η οικονομία θα δεχόταν τεράστιο πλήγμα ακόμα και αν δεν υπήρχε το lockdown, λόγω του φόβου που προκαλεί στον κόσμο μια δυνητικά θανατηφόρα ασθένεια, ωθώντας τον να παραμείνει στο σπίτι του. «Μόνο εάν θέσουμε ασφαλώς υπό έλεγχο τον ιό θα είναι διατεθειμένος ο κόσμος να επιστρέψει στην κανονικότητα και να αρχίσει να ξοδεύει και να αρχίσει να δουλεύει με άλλους. Κα πρέπει να διατηρήσουμε τον ιό υπό έλεγχο. Άρα, είναι πολύ πιθανό εάν δεν κάνουμε lockdown στις οικονομίες, να καταλήξουμε με μια πιο αδύναμη οικονομική κατάσταση σε έξι, οκτώ, δέκα, δώδεκα μήνες από τώρα. Και αυτό είναι το στοίχημα που έχουν βάλει οι κυβερνήσεις».

Κατά τον κ. Wolf, για να μπορέσει ο κόσμος να επιστρέψει με σχετική ασφάλεια στις εργασίες του, θα πρέπει να υπάρχει μεγαλύτερη δυνατότητα για τεστ, για ιχνηλάτηση, για καραντίνα και για θεραπεία των ασθενών. «Αν θες να ξεφορτωθείς τα lockdown με ασφάλεια, χρειάζεσαι αυτά τα συστήματα» είπε. «Αυτό που με ανησυχεί δεν είναι ότι κάναμε λάθος με το lockdown, αλλά ότι δεν έχουμε τα συστήματα για να το λήξουμε με επιτυχία. Ίσως χρειαστεί πάλι να γίνουν lockdown σε ένα δεύτερο κύμα του ιού και αν συμβεί αυτό, τότε τα πράγματα θα είναι πολύ χειρότερα, διότι αυτό θα συμβεί με βαθύτερη την ύφεση. Αυτό είναι πολύ χειρότερο από το 2009 και θα αρχίσει να μοιάζει με την περίοδο της Μεγάλης Ύφεσης», προειδοποίησε ο κ. Wolf, υπενθυμίζοντας πως «τότε, όταν τα πράγματα δεν πήγαν καλά, άρχισαν να γίνονται τρομερά λάθη πολιτικής, όπως ο παγκόσμιος προστατευτισμός, που δημιούργησαν ακόμα μεγαλύτερα προβλήματα».

Στην παρατήρηση πως ενώ αυτό που απαιτείται τώρα είναι μια παγκόσμια συνεργασία, οι παγκόσμιοι ηγέτες δεν έχουν καταφέρει να ενωθούν για να βρουν τρόπους αντιμετώπισης της κρίσης, ο κ. Wolf ανέφερε πως η οικονομική αντίδραση δεν ήταν τόσο κακή, καθώς οι μεγάλες χώρες έχουν δεσμεύσει τεράστια χρηματικά ποσά για να σταθεροποιήσουν τις οικονομίες τους, το ΔΝΤ έχει δώσει χρήματα, οι κεντρικές τράπεζες έχουν βοηθήσει, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ προσπαθεί να κάνει ενέργειες, ωστόσο υπάρχει πρόβλημα στην ικανότητα συνεργασίας μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων, δηλαδή των ΗΠΑ, της Κίνας, της Ευρώπης (συλλογικά) και της Ιαπωνίας, που από κοινού απαρτίζουν το 80% της παγκόσμιας οικονομίας.

Όπως σημείωσε, «ηγέτης των ΗΠΑ είναι κάποιος που δεν κατανοεί αυτά τα ζητήματα και δεν ενδιαφέρεται για πολυμερή συνεργασία, και μάλιστα δεν μπορεί να συντονίσει την κατάσταση ούτε εσωτερικά, καθώς βρίσκεται σε “εμπόλεμη κατάσταση” με τους κυβερνήτες του. Η Κίνα θεωρείται υπεύθυνη για αυτή την κατάσταση, και ενώ τώρα προσπαθεί να βοηθήσει, ωστόσο θεωρείται outsider και σε περιοχές όπως στην Αφρική κάνει τα δικά της. Αν δεν ήταν τέτοιο outsider, θα απαιτούνταν ο Αμερικανός πρόεδρος να προσεγγίσει τον Κινέζο ομόλογό του σε μια τεράστια κλίμακα, που δεν είναι ικανός να το κάνει. Και φυσικά μια από τις κληρονομιές της χρηματοπιστωτικής κρίσης ήταν πως η ευρωζώνη δεν μπόρεσε ποτέ πραγματικά να ξαναενωθεί, υπάρχει πολλή καχυποψία. Και ενώ η ΕΕ σημειώνει πρόοδο τώρα, αυτό που βλέπουμε είναι μια εθνική αντίδραση στην ΕΕ και όχι μια ευρωπαϊκή αντίδραση. Άρα η Ευρώπη δυσκολεύεται να είναι ένας αποτελεσματικός παίκτης». Έτσι, «για όλους αυτούς τους λόγους, είναι απίστευτα δύσκολο να υπάρξει μια κοινή αντίδραση».

Στο ερώτημα «ποιος θα επωμιστεί το κόστος» όλων των μέτρων που λαμβάνονται και αν θα οδηγήσουν σε νέο παγκόσμιο χρέος και λιτότητα, ο κ. Wolf είπε πως όλο αυτό θα σημάνει μια σημαντική αύξηση του κρατικού χρέους στις ανεπτυγμένες χώρες. «Τα χειρότερα ποσοστά χρέους μπορεί να αυξηθούν κατά 30-40 ποσοστιαίες μονάδες. Μπορεί και περισσότερο. Αν συμβεί αυτό, τότε με ελάχιστες εξαιρέσεις, όλες οι χώρες θα έχουν χρέος άνω του 100% του ΑΕΠ, ακόμα και η Γερμανία. Ορισμένες χώρες θα έχουν χρέος 200% του ΑΕΠ ή περισσότερο όπως η Ιαπωνία. Το θέμα είναι τι κάνεις».

Κατά τον κ. Wolf, «αν οι οικονομίες ανακάμψουν αλλά δεν φτάσουν εκεί που ήταν -πράγμα πολύ πιθανό-, θα έχουν δημοσιονομικά ελλείμματα και χρέη. Τα χρέη μπορούν να τα ανεχθούν σχετικά άνετα στις περισσότερες περιπτώσεις, λόγω των εξαιρετικά χαμηλών επιτοκίων. Αν δανειστούν μακροπρόθεσμα, θα μπορέσουν να ανεχτούν το χρέος για πολύ καιρό. Και όσο οι οικονομίες επιστρέφουν στην ανάπτυξη, θα το μειώνουν σταδιακά το χρέος. Τα ελλείμματα είναι πιο δύσκολο θέμα, διότι εάν συνεχίσουν να είναι υψηλά, τότε τα χρέη απλά θα αυξάνονται και κάποια στιγμή αυτό θα πρέπει να σταματήσει. Οι λογικές κυβερνήσεις, όταν τελειώσει η κρίση, θα πουν πως τα επόμενα χρόνια πρέπει να ξεφορτωθούμε το έλλειμμα. Σε πέντε χρόνια, όχι εν μία νυκτί όπως την προηγούμενη φορά. Θα πρέπει να περικοπούν δαπάνες που ήταν συνδεδεμένες με την κρίση, να μειωθούν κάποιες άλλες δαπάνες, όμως άλλες πρέπει να αυξάνονται για πάντα -όπως για παράδειγμα στην υγεία». Έτσι, ο κ. Wolf θεωρεί πως αναπόφευκτα σε ορισμένες χώρες θα υπάρξει αύξηση της φορολογίας.

Ειδικά για την ευρωζώνη, θεωρεί πως «η δημοσιονομική και νομισματική επίπτωση αυτής της τεράστιας κρίσης, που έρχονται να προστεθούν στις δημοσιονομικές και νομισματικές επιπτώσεις της τελευταίας κρίσης, η οποία δεν έχει επιλυθεί πλήρως, είναι υπαρξιακή. Νομίζω πως είτε η ευρωζώνη θα αλλάξει θεμελιωδώς είτε θα είναι πολύ δύσκολο να κρατηθεί ενωμένη, λόγω των πιέσεων που θα δημιουργήσει το τεράστιο δημόσιο χρέος και της τεράστιας πίεσης να αγοράσει η ΕΚΤ μεγάλο μέρος αυτού του δημόσιου χρέους, το οποίο δυνητικά και πολύ μακροπρόθεσμα είναι πληθωριστικό, και οι Γερμανοί και άλλοι Βορειοευρωπαίοι θα αντιδράσουν πολύ έντονα».

Για το ζήτημα των ευρωομολόγων και εάν θα ήταν χρήσιμα και εφικτά, ο κ. Wolf είπε πως υπό προϋποθέσεις -όπως ότι θα πρέπει να είναι ένα έκτακτο μέτρο και όχι μόνιμο και η ΕΚΤ να δώσει επιπλέον στήριξη στις κυβερνήσεις που πρέπει να δανειστούν περισσότερα- ίσως θα μπορούσε να είναι εφικτό. Κατά τον ίδιο, ένα πιο φιλόδοξο project είναι να δανείζονται οι χώρες συλλογικά, να δημιουργηθεί ένα κοινό πρόγραμμα ομολόγων ώστε η ευρωζώνη να γίνει ό,τι οι ΗΠΑ, με ένα ομοσπονδιακό δημοσιονομικό σύστημα. «Αν δημιουργήσει ένα ομοσπονδιακό δημοσιονομικό σύστημα σε ένα δημοκρατικό πλαίσιο, χρειάζεται κάποια δημοκρατική κυβέρνηση. Και έτσι ο λόγος που ήμουν κατά του ευρώ -και δεν έχω αλλάξει γνώμη- είναι πως κατά την άποψή μου, για να πετύχει το project, χρειάζεται κάποια ομοσπονδιακή κυβέρνηση για το ευρώ. Αυτό ακριβώς, όμως, ήταν που απέρριψαν οι λαοί που ήθελαν τη νομισματική ένωση, καθώς ήθελαν να δημιουργήσουν μια εναλλακτική μιας πολιτικής ένωσης. Δεν νομίζω πως έκτοτε υπάρχει η διάθεση στην ευρωζώνη, και έτσι δεν μπορεί να υπάρξει μια αγορά ευρωομολόγων. Θα έλεγα πως έχει λογική να δοκιμαστεί ένας έκτακτος διακανονισμός για να στηριχθούν οι χώρες αρκετά για να περάσουν την κρίση, με έναν έκτακτο χρηματοδοτικό διακανονισμό. Όμως, μια πλήρης στροφή προς έναν ομοσπονδιακό μηχανισμό χρηματοδότησης με αμοιβαιοποίηση των πόρων στην ΕΕ απαιτεί στροφή προς ένα σύστημα που μοιάζει πολύ περισσότερο με αυτό των ΗΠΑ, πράγμα απίθανο επί του παρόντος».

Τέλος, για το πώς επηρεάζει η πανδημία του κορωνοϊού την παγκοσμιοποίηση, ο κ. Wolf είπε πως ο ιός «μάς υπενθυμίζει πως ως είδος είμαστε υπεύθυνοι για τον πλανήτη» και πως εδώ που βρισκόμαστε τώρα «χρειαζόμαστε μια πιο ολοκληρωμένη παγκόσμια διακυβέρνηση για να επιβιώσουμε ως είδος. Δυστυχώς, ως αποτέλεσμα των εσωτερικών οικονομικών και πολιτικών αποτυχιών μας, οι πολιτικές μας πάνε προς την αντίθετη κατεύθυνση. Χρειαζόμαστε πραγματική ανθρώπινη σύγκλιση, την ώρα που οι πολιτικοί μας μας σπρώχνουν προς την αντίθετη κατεύθυνση. Αν δεν ενδιαφερόμαστε ο ένας για τον άλλον, δεν θα επιβιώσουμε».

Άννα Φαλτάιτς[email protected]

euro2day.gr

Υπερβολές τα περί διάλυσης του ευρώ

0
HUGO DIXON / REUTERS BREAKINGVIEWS  

Τόσο οι ευρωπαϊστές όσο και οι αντιευρωπαϊστές ισχυρίζονται πως η πανδημία του κορωνοϊού μπορεί να διαλύσει την Ευρωπαϊκή Ενωση εις τα εξ ων συνετέθη και να συνθλίψει το ευρώ. Στην πραγματικότητα, η Ευρωπαϊκή Ενωση αυτή τη στιγμή τα κουτσοκαταφέρνει. Μια κοινή θεωρία που ακολουθούν και οι οπαδοί και οι πολέμιοι του ευρωπαϊκού νομίσματος είναι πως δεν μπορείς να έχεις μια επιτυχή νομισματική ένωση χωρίς να υπάρξει πλήρης δημοσιονομική ένωση. Κι εφόσον δεν είναι διατεθειμένη η Ευρωζώνη να το πράξει, θα ναυαγήσει. Ακόμα και μετά την κρίση χρέους στα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας φάνηκε πως οι 19 χώρες που χρησιμοποιούν το ευρώ κατορθώνουν και κάνουν τόσα όσα πρέπει για να το διατηρούν εν ζωή. Λόγου χάριν, ας δει κανείς τη συμφωνία της προηγούμενης Πέμπτης μεταξύ των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης. Οι απαισιόδοξοι θα πουν ότι είναι μόλις 540 δισεκατομμύρια ευρώ συνολικά το πακέτο στήριξης των χωρών ώστε να αντεπεξέλθουν στην πανδημία, μόλις το 4,5% του ΑΕΠ της Ευρωζώνης συνολικά. Πέραν τούτου, δεν είναι καν βοήθεια, μιας και τα χορηγούμενα δάνεια απλώς θα διογκώσουν το ήδη επαχθές φορτίο χρέους ορισμένων κρατών. Το Eurogroup δήλωσε πως θα επεξεργαστεί την πρόταση ενός «ταμείου ανάκαμψης», αλλά οι μεν Γάλλοι λένε πως θα χρηματοδοτηθεί από τα επονομαζόμενα κορωνο-ομόλογα, οι δε Γερμανοί και Ολλανδοί διαφωνούν. Ωστόσο, μια δημοσιονομική ένωση δεν είναι επιθυμητή ή απαραίτητη. Θα ήταν αφελές να φανταστεί κανείς πως θα υπήρχαν χώρες που θα μεταφέρουν τεράστιες ποσότητες των δικών τους χρημάτων σε άλλες και θα εγγυώνται για τα χρέη τους χωρίς να έχουν λόγο και με το παραπάνω στο πώς θα δαπανηθούν τα εν λόγω κεφάλαια. Τον περασμένο μήνα, ο Ολλανδός υπουργός Οικονομικών Βόπκε Χούκστρα πρότεινε η Κομισιόν να διερευνήσει γιατί μερικές χώρες δεν έχουν ίδιους πόρους για να καλύψουν τις ανάγκες τους, διαρκούσης της πανδημίας. Θα ήθελε κανείς πραγματικά ο κ. Χούκστρα να χώνει τη μύτη του στις δουλειές του;

Ευτυχώς η Ιταλία και άλλες νοτιοευρωπαϊκές χώρες μπορούν να επιβιώσουν χωρίς μια «μετακίνηση κεφαλαίων» και χωρίς κορωνο-ομόλογα. Η αλήθεια είναι ότι η Ευρωζώνη άργησε να συντονίσει τις αντιδράσεις της και στην αρχή δεν υπήρξε αλληλεγγύη. Εντούτοις, τα λάθη διορθώθηκαν και, ακόμα περισσότερο, έχει συμφωνηθεί ήδη ένα σημαντικό πακέτο στήριξης, ενώ και επιπλέον κονδύλια θα αποδεσμευθούν καθώς η κρίση θα εξελίσσεται. Αυτό στέλνει ένα σθεναρό πολιτικό μήνυμα ότι η Ευρωζώνη επιθυμεί να μείνει ενωμένη. Πάντως, ανεξαρτήτως του όλου θορύβου, το ρευστό που υποσχέθηκε το Eurogroup είναι το λιγότερο καίριο στοιχείο, διότι η μείζων πρωτοβουλία ανήκει στην ΕΚΤ. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αποφάσισε να διαθέσει σε αγορές ομολόγων επιπλέον 750 δισεκατομμύρια ευρώ μέσω του κατεπείγοντος προγράμματός της για την αντιμετώπιση της πανδημίας. Αυτό σημαίνει πως ίσως στο δωδεκάμηνο του 2020 θα έχει αγοράσει συλλογικά ομόλογα έως και 1,1 τρισ. ευρώ ή το 9% του ΑΕΠ της Ευρωζώνης. Η ΕΚΤ δήλωσε καθ’ όλα έτοιμη να αυξήσει το πρόγραμμα και δεν θα προκαλούσε έκπληξη εάν όντως το διπλασίαζε. Με τον τρόπο αυτό, αγοράζοντας ομόλογα η ΕΚΤ από επενδυτές, θα αποβεί σχετικά ευκολότερο για τις κυβερνήσεις να πουλήσουν νέα ομόλογα στις διεθνείς κεφαλαιαγορές με χαμηλό τόκο. Λόγου χάριν, οι αποδόσεις των δεκαετών ομολόγων του ιταλικού δημοσίου έχουν διαμορφωθεί μόλις στο 1,7%. Οι δε υπουργοί Οικονομικών των κρατών-μελών της Ευρωζώνης ουδόλως αντέδρασαν στα εξαιρετικά μέτρα της ΕΚΤ. Αντιθέτως, τα καλωσόρισαν. Τέλος, αφορμής δοθείσης με το Eurogroup, αποκαλύφθηκε ακόμα ένα δυνητικά πανίσχυρο εργαλείο στο οπλοστάσιο της ΕΚΤ: πρόκειται για τη δυνατότητά της να αποκτά απεριόριστη ποσότητα ομολόγων μιας χώρας.

“Καθημερινή”

Πού θα κριθεί ο επόμενος γύρος της ελληνο-τουρκικής αντιπαράθεσης

0

bankingnews.gr

Α΄ μέρος:   08/04/2020 

Τα σενάρια ενός μελλοντικού επεισοδίου, ο πόλεμος των εντυπώσεων και η ανυπαρξία στρατηγικών επιλογών για την Ελλάδα

Μπορεί η επιδημία του Covid-19  να έφερε μια πρόωρη λήξη του συναγερμού στον Εβρο, αλλά η τουρκική απειλή δεν έπαψε, ούτε θα πάψει να υπάρχει.

Στο ελληνικό υπουργείο άμυνας θεωρούν θέμα χρόνου, ένα νέο σοβαρό επεισόδιο στο μακρόσυρτο σήριαλ της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης.

Το μόνο ερώτημα είναι με ποιο τρόπο θα εκδηλωθεί…

Αν θα παγιώσει  δηλαδή το μοντέλο ενός υβριδικού «πολέμου φθοράς» με αιχμή του δόρατος τους λαθρομετανάστες, ή αν θα προκύψει ως ξαφνική στρατιωτική αναμέτρηση με αφορμή την έμπρακτη αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων στη θαλάσσια οριογραμμή και τον εναέριο χώρο του Αιγαίου.

Αυτή η δεύτερη εκδοχή είναι που ανησυχεί περισσότερο την ελληνική στρατιωτική ηγεσία, καθώς έχει πολλές και απρόβλεπτες παραλλαγές:

Από μία εικονική αερομαχία που θα εξελιχθεί στραβά, μέχρι την σύλληψη ενός ελληνικού αλιευτικού σκάφους, τον σκόπιμο εμβολισμό ενός περιπολικού του λιμενικού ή σε βάθος χρόνου  την παράνομη γεώτρηση, μία ανάσα από την Κρήτη.

Σε κάθε περίπτωση ένα θερμό επεισόδιο, προδικάζει κλιμάκωση το μέγεθος, την ένταση και το εύρος της οποίας κανείς δεν μπορεί να προβλέψει.

Γιατί ακόμη κι αν ο Ερντογάν έχει κάνει τους υπολογισμούς του για μία ελεγχόμενη κρίση που θα του επιτρέψει να πιστωθεί μία γρήγορη νίκη εντυπώσεων, η απάντηση της Αθήνας δεν είναι δυνατόν να προεξοφληθεί.

Ειδικά μετά την τραυματική εμπειρία των Ιμίων…

Το αδιέξοδο Erdogan τον κάνει επικίνδυνο…

Η αλήθεια είναι ότι αυτή την περίοδο ο Ερντογάν αναζητεί εναγωνίως μία νίκη εντυπώσεων. Που θα αμβλύνει την αρνητική εικόνα από τις απώλειες στη Συρία, την αποτυχία περιορισμού των δυνάμεων του Χαφτάρ στη Λιβύη, τις χαμηλές επιδόσεις στην μάχη για την καταπολέμηση του κορωνοιού και τους έντονους κλυδωνισμούς της τουρκικής οικονομίας.

Οι τέσσερις αυτοί παράγοντες αστάθειας, δηλαδή το «μετέωρο βήμα» σε δύο ανοιχτά πολεμικά μέτωπα, η υποτίμηση της απειλής της πανδημίας και το γκρέμισμα της τουρκικής λίρας, έχουν δημιουργήσει μια βαριά ατμόσφαιρα στη γειτονική χώρα. Για πρώτη φορά αμφισβητείται η ηγετική ικανότητα του Ερντογάν, γεγονός που τον καθιστά ευερέθιστο, νευρικό και εντελώς απρόβλεπτο.

Παρά το πικρό μάθημα του Εβρου όπου επιχείρησε ανεπιτυχώς να δημουργήσει τετελεσμένα εις βάρος της Ελλάδος με μια κατευθυνόμενη απόπειρα μαζικής εισβολής λαθρομεταναστών, στο ανώτατο επιτελείο του ΓΕΕΘΑ-περιέργως όμως και στο υπουργείο εξωτερικών-υπάρχει διάχυτη η πεποίθηση ότι ο Ερντογάν δεν έχει συνετισθεί.

Αντιθέτως θα επιδιώξει γρήγορα να πάρει την ρεβάνς με μια προβολή κυριαρχικής ισχύος στο Αιγαίο.

Στα μέσα Μαρτίου οι ελληνικές πρεσβείες στην Ουάσιγκτον, το Βερολίνο, το Λονδίνο και το Παρίσι, έλαβαν οδηγίες με απόρρητο τηλεγράφημα από την Αθήνα να ενημερώσουν τις αντίστοιχες ξένες κυβερνήσεις για την πιθανότητα πρόκλησης ενός θερμού επεισοδίου στο Αιγαίο.

Η προειδοποίηση αυτή της ελληνικής πλευράς διέρρευσε-οποία έκπληξις-στην γερμανική Bild, χωρίς να διευκρινίζεται με λεπτομέρειες τι είδους χαρακτηριστικά θα μπορούσε να έχει μια τέτοια πρόκληση.

Διαφορετικές απόψεις υπάρχουν ακόμη και ως προς τον πιθανό χρόνο εκδήλωσης της.

Κάποιες πηγές αναφέρουν ότι θα μπορούσε να είναι θέμα λίγων ημερών και να εκδηλωθεί πριν τις 23 Απριλίου, ημέρα έναρξης του Ραμαζανίου.

Οι εκτιμήσεις αυτές όμως μάλλον αναθεωρούνται γιατί δεν έλαβαν υπόψιν τους την δραματική κατάσταση που βιώνει η γειτονική χώρα από την πανδημία. Τα επίσημα στοιχεία(με εννέα μόλις νεκρούς ανά εκατομμύριο πληθυσμού και μερικές δεκάδες χιλιάδες κρούσματα)είναι μεν εξόχως καθησυχαστικά, αλλά ευρέως αμφισβητούνται.

Το γεγονός ότι δεν τηρούνται τα ευρωπαικά πρότυπα  καταγραφής, αλλά και η πρόσφατη εξαγγελία του Ερντογάν για δημιουργία δύο νέων μεγάλων νοσοκομείων, αποκλειστικά για τον κορωνοιό, δημιουργεί υπόνοιες ότι ο πραγματικός αριθμός των κρουσμάτων ανέρχεται σε εκατομμύρια και έχει, μεταξύ άλλων, «γονατίσει» τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας.

Η κρίσιμη παράμετρος του blame game

Aνεξαρτήτως πάντως του “timing” κοινή πεποίθηση είναι ότι  αν έχει αποφασίσει ο Erdogan ένα θερμό «τζαρτζάρισμα» με την Ελλάδα, πρέπει να δημιουργήσει την κατάλληλη πειστική αφορμή. Που θα του επιτρέψει να διεκδικήσει πόντους στο blame game, κοινώς δηλαδή, στο «ποιός ήρξατο χειρών αδίκων».

Οι πρώτες εντυπώσεις είναι πολύ καθοριστικές για την στάση του διεθνούς παράγοντα ο οποίος με την σειρά του, μονίμως ψάχνει αφορμή για να αποστασιοποιηθεί από το διεθνές δίκαιο και την έννοια «αμυνόμενος-επιτιθέμενος» προκειμένου να κάνει τα στραβά μάτια στις αυθαιρεσίες της Τουρκίας.

Το ίδιο θα συμβεί, χωρίς αμφιβολία και εις βάρος της Ελλάδας, ειδικά δε από την Ευρωπαική Ενωση, σε συλλογικό επίπεδο, δεν έχουμε να περιμένουμε καμία έμπρακτη βοήθεια πέραν των γνωστών δηλώσεων ανησυχίας και των εκκλήσεων για…αυτοσυγκράτηση.

Οσο πιο πειστική είναι η αφορμή που θα ανακαλύψει ο Ερντογάν τόσο μεγαλύτερο θα είναι το «άδειασμα» που θα υποστεί η Ελλάδα από τους συμμάχους της, όπως ακριβώς συνέβη στην περίπτωση των Ιμίων, όπου η τοποθέτηση σημαίας σε μία βραχονησίδα από έναν δήμαρχο θεωρήθηκε ελληνική «πρόκληση».

Το blame game επιχείρησε να επιστρατεύσει  η Τουρκία και κατά την κρίση στον Εβρο εμφανίζοντας την Ελλάδα ως μια χώρα ανάλγητη που εμποδίζει τους κατατρεγμένους του πολέμου να αναζητήσουν ασφαλές καταφύγιο. Η παράσταση αυτή με τους Τούρκους στρατοχωροφύλακες  να κατευθύνουν τον όχλο στην ελληνοτουρκική μεθόριο δεν έπεισε ιδιαίτερα τον διεθνή παράγοντα ο οποίος είδε απόπειρα μαζικής λαθροεισβολής στην Ευρώπη και κάλυψε ως ένα βαθμό τους ελληνικούς χειρισμούς. Σε πρώτο χρόνο όμως…

Εκ των υστέρων η ελληνική κυβέρνηση υπέστη υπόγειες πιέσεις και εξαναγκάστηκε να υπαναχωρήσει από την αρχική της απόφαση για αναστολή των αιτήσεων ασύλου.

Η έμμεση απειλή την οποία μετέφερε για λογαριασμό του Βερολίνου η Σουηδή Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων, Ιλβα Γιόχανσον, σχετιζόταν με την πρώτη δόση της έκτακτης βοήθειας 700 εκ. ευρώ η οποία συνδέθηκε με την υποχρέωση της Αθήνας να άρει την αναστολή ασύλου, δίνοντας δικαίωμα για υποβολή αιτήσεων ακόμη και στους λαθραίους που πέρασαν την μεθόριο κατά την διάρκεια των συγκρούσεων στον Εβρο!

Ενας παράγοντας που πρέπει να συγκρατήσουμε είναι ότι η Τουρκία, επειδή είναι κράτος που παραβιάζει συστηματικά το διεθνές δίκαιο, αποδίδει πολλά στην επικοινωνιακή διαχείριση των κρίσεων και δεν διστάζει να ενεργοποιήσει όλων των ειδών τα αθέμιτα μέσα όπως η διασπορά fake news για να εξυπηρετήσει τον στόχο της.

Σε περίπτωση ελληνοτουρκικής εμπλοκής, είναι βέβαιον ότι θα έχουμε να αντιμετωπίσουμε και μια καλά οργανωμένη εκστρατεία παραπληροφόρησης την οποία θα αναπαράγουν συγκεκριμένα διεθνή μέσα, με προεξάρχοντα τα γερμανικά…

Τα σενάρια ενός μελλοντικού επεισοδίου…

Δυστυχώς σε ότι αφορά την πρόκληση μιας τεχνητής έντασης, η Τουρκία κρατάει το…μαχαίρι και το πεπόνι.

Αν δεν προκύψει κάποιο…πραγματικό ατύχημα, εκείνη θα επιλέξει τον χρόνο, τον τρόπο και τον τόπο.

Σε υπόμνημα τους προς την πολιτική και στρατιωτική ηγεσία οι αρμόδιες υπηρεσίες συλλογής πληροφοριών έχουν καταλήξει στα τέσσερα επικρατέστερα σενάρια:

  1. «Ανθρωπιστικό»: Επιχείρηση αποβίβασης λαθρομεταναστών

Το σενάριο αυτό έχει διάφορες παραλλαγές, αλλά σε κάθε περίπτωση προυποθέτει απόπειρα αποβίβασης λαθρομεταναστών μέσα στους οποίους θα έχουν παρεισφρήσει και πράκτορες των τουρκικών στρατιωτικών υπηρεσιών.

Η επιχείρηση μπορεί να εξελιχθεί σε ακατοίκητο ελληνικό νησί, σε ερημική ακτή μεγαλύτερου νησιού του Ανατολικού Αιγαίου ή (και αυτό φοβούνται περισσότερο οι ελληνικές αρχές) σε τουρκικό πλοίο-φάντασμα που θα περιφέρεται φαινομενικά ακυβέρνητο, όπως στην περίπτωση του motorship που προσάραξε στην Κέα. Αυτή τη φορά θεωρείται πιθανότερο το σύγχρονο δουλεμπορικό να πλέει σε διεθνή ύδατα, οπότε να τεθεί ζήτημα έρευνας και διάσωσης που μπορεί να φέρει σε ευθεία αντιπαράθεση δυνάμεις επιτήρησης των δύο πλευρών. Αντίθετα στην περίπτωση της «απόπειρας απόβασης» εκβιάζεται θερμή εμπλοκή μεταξύ ελληνικών και τουρκικών περιπολικών με πιθανό ναυάγιο του δουλεμπορικού και απώλεια ανθρώπινων ζωών η ευθύνη της οποίας θα αποδοθεί στην ελληνική πλευρά.

  1. «Απαγωγή» ελληνικού αλιευτικού και σύλληψη ψαράδων

Το σενάριο αυτό σχετίζεται με το πρόσφατο τουρκο-λιβυκό μνημόνιο αφού οι εμπνευστές του, θέλουν να εξελίσσεται σε θαλάσσια περιοχή της ελληνικής υφαλοκρηπίδας από αυτήν που «καταπατήθηκε» με την ανακήρυξη της ΑΟΖ μεταξύ Τρίπολης-Αγκυρας.

Τουρκικό περιπολικό εγκλωβίζει ελληνικό ψαράδικο με αφορμή την δήθεν παρουσία του σε ξένη ΑΟΖ και το υποχρεώνει υπό την απειλή όπλων να το ακολουθήσει στις τουρκικές ακτές.

Εκεί συλλαμβάνονται και κρατούνται οι Ελληνες ψαράδες στο πρότυπο των δύο στρατιωτικών στον Εβρο.

Το σενάριο αυτό φέρνει σε πολύ δύσκολη θέση την ελληνική πλευρά γιατί οι «καυγάδες» χωρών γύρω από αλιευτικά δικαιώματα είναι μια πολύ συνηθισμένη υπόθεση που δεν «νομιμοποιεί» επιθετική απάντηση από την Ελλάδα(το λεγόμενο blame game)

  1. Παράνομη γεώτρηση από τουρκικό πλωτό γεωτρύπανο

Το σενάριο αυτό έχει συζητηθεί ευρέως και πιθανότατα θα εξελιχθεί σε ελληνική θαλάσσια περιοχή που προσδιορίζεται ως «τουρκική ΑΟΖ» βάσει του παράνομου μνημονίου.

Θα πρόκειται για τεστ «ανοχής» της ελληνικής πλευράς που μέχρι τώρα δεν έχει αντιδράσει σε ανάλογες παραβιάσεις της κυπριακής υφαλοκρηπίδας. Ως εκδοχή θεωρείται αρκετά πιθανή, τοποθετείται όμως, για μία σειρά αντικειμενικών λόγων, πιο μακριά από χρονικής απόψεως, πιθανότατα μέσα στο καλοκαίρι.

  1. Σενάριο σκηνοθετημένου «ατυχήματος» στην διάρκεια αερομαχίας

Πρόκειται για το «διαχρονικότερο» των σεναρίων, αφού υφίσταται εδώ και δεκαετίες ως υπόθεση εργασίας με μια ουσιώδη διαφορά:

Ότι σήμερα οι τουρκικές παραβιάσεις δεν γίνονται πλέον μόνο στον εναέριο χώρο του Αιγαίου, αλλά και άνωθεν της ηπειρωτικής Ελλάδας, γεγονός που μετακυλίει μοιραία το βάρος της κλιμάκωσης(άρα και των εντυπώσεων) στην εδώ πλευρά.

Η ελληνική πολεμική αεροπορία, υπακούοντας προφανώς σε πολιτική εντολή επέδειξε ανοχή στις πρόσφατες παραβιάσεις πάνω από την Θράκη είναι όμως υποχρεωμένη να καταρρίψει τα τουρκικά μαχητικά αν αυτές οι «διεισδύσεις» συνεχιστούν. Ισως αυτό είναι κάτι που επιδιώκουν οι Τούρκοι ως αφορμή στρατιωτικής αντιπαράθεσης.

Σε κάθε περίπτωση και ανεξάρτητα από τα σενάρια θερμής εμπλοκής δεν πρέπει να ξεχνάμε ποτέ ότι ο υβριδικός πόλεμος με την πίεση του μεταναστευτικού αποτελεί στρατηγικό στόχο της Τουρκίας και διαρκές εργαλείο εκβιασμού έναντι χρηματοδότησης για ολόκληρη την Ευρώπη.

Το βάρος απλώς υφίσταται ως πρώτη χώρα υποδοχής η Ελλάδα.

Η μαζική αποστολή λαθρομεταναστών θα συνεχιστεί, γιατι η Ελλάδα αποτελεί ελκυστικό προορισμό ειδικότερα από την στιγμή που η κυβέρνηση υπαναχώρησε και ακύρωσε την αναστολή αποδοχής αιτήσεων ασύλου…

B’ Μέρος: Μονόδρομος η στρατιωτική συμμαχία με το Ισραήλ – Αντίβαρο στη διαρκή τουρκική απειλήΤετάρτη 15/04/2020 

Η απόρρητη πρόταση για την αναγνώριση της Ιερουσαλήμ και την εξασφάλιση της αμερικανικής ομπρέλας στήριξης

Την ώρα που πυκνώνουν οι τουρκικές προκλήσεις και η πιθανότητα μιας «προβοκάτσιας» που θα μπορούσε να οδηγήσει σε θερμή αναμέτρηση (τα σενάρια ακούγονται πλέον και από επίσημα κυβερνητικά  χείλη) η Αθήνα αναζητά εναγωνίως στρατηγικές συμμαχίες.

Συμμαχίες που δεν μπορεί να προσφέρει ασφαλώς η αντιφατική και διχασμένη Ευρωπαική Ενωση, της ξεχασμένης αλληλεγγύης, η επαμφοτερίζουσα και αμφίθυμη Ρωσία του Πούτιν, όπως και μια Αμερική που βαδίζει προς τις επερχόμενες προεδρικές εκλογές εν μέσω πρωτοφανούς υγειονομικής και οικονομικής κρίσης.

Από την άλλη πλευρά το τοπίο στα Βαλκάνια δεν είναι τέτοιο που θα μπορούσε να δημιουργεί την παραμικρή ελπίδα στήριξης των ελληνικών θέσεων περί διεθνούς δικαίου, καθώς εκτός από τους δορυφόρους της Τουρκίας(Αλβανία, Κόσοβο, Βοσνία)και η Βουλγαρία του Borisov διατηρεί άριστες σχέσεις με τον Erdogan, ενώ ακόμη και ο θεωρούμενος «παραδοσιακός φίλος», η Σερβία, ακολουθεί μία πολυπολική εξωτερική πολιτική και σε καμία περίπτωση δεν θα διακινδύνευε να διαταράξει τις εκατέρωθεν ισορροπίες.

Αλλωστε η Ελλάδα δεν αναζητεί πρωτίστως ανέξοδες δηλώσεις συμπαράστασης, αλλά έμπρακτη βοήθεια την οποία θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να λάβει.

Με δεδομένο τον άκρατο φιλοτουρκισμό της Γερμανίας και την αντιμετώπιση του Erdogan με σεβασμό και  δέος από την κυβέρνηση Merkel, η Ελλάδα θα μπορούσε μόνο να ελπίζει στην Γαλλία του Μακρόν που έχει κατά καιρούς εμπλακεί σε σφοδρή ρητορική αντιπαράθεση με τον Τούρκο πρόεδρο.

Η Γαλλία, ως περιφερειακή δύναμη, θα επιθυμούσε πράγματι να προβάλει την στρατηγική της ισχύ στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το ερώτημα είναι όμως, μπορεί;

Ο Macron βρίσκεται στο ναδίρ της δημοτικότητας του και δύσκολα θα διακινδύνευε περιπέτειες με αβέβαιο αποτέλεσμα, ενώ ταυτόχρονα η  Γαλλία, ως ένα βαθμό μόνο μπορεί να αυτενεργήσει χωρίς να συμβουλευθεί και να πάρει πράσινο φως από τον έτερο μεγάλο της Ευρωπαικής Ενωσης, ειδικά μετά και την αποχώρηση της Βρετανίας.

Μόνη λύση… το Ισραήλ με Netanyahu και οι ΗΠΑ ανεξαρτήτως αποτελέσματος προεδρικής κούρσας

Στην προσπάθεια αναχαίτισης της τουρκικής επιβουλής και της αποτροπής δημιουργίας τετελεσμένων εις βάρος της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας στο ΝΑ Αιγαίο, η Αθήνα δεν διαθέτει συμμαχικές εφεδρείες, ας μην γελιόμαστε. Πρέπει να τις δημιουργήσει…

Η συνεννόηση με το Ισραήλ είναι νομοτελειακά το μοναδικό όπλο με πολλαπλασιαστική ισχύ, στο βαθμό που θα αποκτήσει στρατιωτική υπόσταση και αμυντικό βάθος.

Μόνο το Ισραήλ υπολογίζει ο Ερντογάν ως εν δυνάμει περιφερειακό αντίπαλο σε μία στρατιωτική αναμέτρηση που και οι δύο θέλουν να αποφύγουν, γι αυτό και μέχρι σήμερα δεν έχουν «ακουμπιστεί». Ισχύει εδώ το «φοβάται ο Γιάννης το θεριό και το θεριό τον Γιάννη».

Αυτόν τον φόβο επομένως που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μία «αυτοσυγκράτηση» την Τουρκία πρέπει να εκμεταλλευθεί η Ελλάδα.

Μόνο που η στρατηγική σύμπραξη με το Ισραήλ-επίσης ας μην γελιόμαστε-δεν προσφέρεται τσάμπα.

Στις διεθνείς σχέσεις οι συμμαχίες δεν «χαρίζονται». Κάτι εξαιρετικά σοβαρό θα πρέπει να προσφέρει η Ελλάδα για να διασφαλίσει την έμπρακτη ενίσχυση της συνεργασίας με το Ισραήλ στο στρατιωτικό πεδίο.

Και αυτό δεν θα μπορούσε να είναι άλλο από την αναγνώριση της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ και την μεταφορά εκεί της ελληνικής πρεσβείας. Μία χειρονομία υψηλής συμβολικής αξίας προς το εβραικό έθνος και το ισραηλινό κράτος που θα πρέπει βεβαίως να συνδεθεί άρρηκτα με συγκεκριμένα ανταλλάγματα για να οδηγήσει στον απώτατο στόχο: Την υπογραφή δηλαδή ενός αμυντικού συμφώνου «αμοιβαίας συνδρομής» σε περίπτωση επίθεσης από Τρίτη χώρα.

Θα πρέπει βέβαια εδώ να σημειωθεί ότι οι μεγαλύτερες πιθανότητες για την υπογραφή ενός τέτοιου συμφώνου με μια ισραηλινή κυβέρνηση σχεδόν εξαντλούνται στο πρόσωπο του Netanyahu.

Ο Netanyahu εμφανίζεται ως ένθερμος θιασώτης μιας ελληνο-ισραηλινής προσέγγισης και της τριγωνικής σχέσης με την Κύπρο και με αυτόν προσωπικά έχουν γίνει οι σχετικές συμφωνίες ενεργειακής συνεργασίας διαδοχικών ελληνικών κυβερνήσεων  όπως για τον αγωγό East Med.

Μετά από τρείς εκλογικές αναμετρήσεις η πολιτική κατάσταση στο Ισραήλ παραμένει εύθραυστη και παρότι ο Νετανιάχου διατηρεί το πάνω χέρι δεν έχει πλήρη ελευθερία κινήσεων ούτε διαθέτει κυβερνητική πλειοψηφία που να του δίνει «λευκή επιταγή» σε θέματα εξωτερικής πολιτικής.

Το πολιτικό του μέλλον θα κριθεί και από την τύχη των προσωπικών του υποθέσεων με τις κατηγορίες διαφθοράς που αντιμετωπίζει, αλλά ακόμη και αν σχηματίσει κυβέρνηση έκτακτης ανάγκης με τον πολιτικό του αντίπαλο B. Ganze (κάτι που δεν ήταν σαφές μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές) αυτή θα έχει προσωρινό χαρακτήρα και το πιθανότερο είναι ότι η χώρα θα οδηγηθεί πάλι σε εκλογές.

Ενα ελληνο-ισραηλινό αμυντικό σύμφωνο, προυποθέτει πιθανότατα(αλλά όχι εξ΄ορισμού)μία ισχυρή κυβέρνηση Νετανιάχου με ευχέρεια λήψεως τέτοιου είδους αποφάσεων.

Αντίθετα η αναγνώριση της Ιερουσαλήμ από την Ελλάδα θα προσφέρει χαρά και ικανοποίηση σε οποιαδήποτε αμερικανική κυβέρνηση.

Στον Trump, εξυπακούεται, αφού αυτός υπήρξε ο αρχιτέκτονας της αμερικανικής πρωτοβουλία για την Ιερουσαλήμ που τάραξε τα νερά, αλλά και στους Δημοκρατικούς που δεν θα τολμήσουν πλέον να ξεστρατίσουν από αυτήν την πολιτική.

Ειδικά αν νικητής των επόμενων προεδρικών εκλογών είναι ο J. Biden που έχει παραδοσιακά καλές σχέσεις με το εβραικό λόμπυ και τον «Μπίμπι» προσωπικά.

Οι ΗΠΑ-υπό προυποθέσεις-θα στήριζαν μια ελληνο-ισραηλινή αμυντική σύμπραξη που θα ενίσχυε(αν βρεθούν ποτέ τα σχετικά κονδύλια) την πιθανότητα υλοποίησης του αγωγού East Med με στρατηγικό στόχο την παράκαμψη των στενών του Ορμούζ.

Ας μην ξεχνάμε και ότι  το πρωτόκολλο συμφωνίας στρατιωτικής βοήθειας μαμούθ προς το Ισραήλ ύψους 38 δις δολαρίων, για το διάστημα 2019-2028, υπογράφηκε επί προεδρίας Obama το 2016.

Η απόρρητη πρόταση και οι επιφυλάξεις της κυβέρνησης

Σύμφωνα με εξακριβωμένες πληροφορίες η σημερινή ελληνική κυβέρνηση βολιδοσκοπήθηκε προς αυτή την κατεύθυνση, νωρίς το περασμένο φθινόπωρο, από ανεπίσημο κανάλι με προνομιακή πρόσβαση, τόσο στο Ισραήλ και ειδικότερα στο στενό περιβάλλον του Netanyahu, όσο και στο αμερικανικό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα.

Εμφανίστηκε όμως εξαιρετικά διστακτική για λόγους που είναι δύσκολο να εξηγηθούν, δεδομένου ότι ο σημερινός πρωθυπουργός, λογικά, δεν θα έπρεπε να έχει  φιλο-αραβικές αγκυλώσεις.

Οι επιφυλάξεις που εγείρονται και από διπλωματικούς κύκλους του υπουργείου εξωτερικών εξαντλούνται στο γνωστό μοτίβο περί μη διατάραξης της «ελληνο-αραβικής φιλίας», αλλά και στην παρωχημένη αντίληψη ότι μπορεί να γίνουν συγκρίσεις της Ιερουσαλήμ με την διαιρεμένη Λευκωσία.

Αυτό το συγκεκριμένο στερεότυπο διακινείται διαχρονικά από κύκλους του υπουργείου εξωτερικών, αλλά οι καιροί έχουν αλλάξει.

Η σύγκριση μεταξύ Ιερουσαλήμ-Λευκωσίας είναι αδόκιμη και ασύμφορη.

Αντιθέτως υπάρχουν ισχυρά επιχειρήματα πλήρους αποσύνδεσης της μίας περίπτωσης με την άλλην που ευνοούν τις ελληνικές, αλλά και τις κυπριακές επιδιώξεις στο διεθνές πεδίο.

Προς αυτή την κατεύθυνση μάλιστα, το ελληνικό υπουργείο εξωτερικών έχει ήδη στα χέρια του μελέτη διακεκριμένου Αμερικανοεβραίου καθηγητή του Northwestern University με εξειδίκευση στον συγκεκριμένο τομέα διεθνούς νομολογίας.

Τα Ηνωμένα Εθνη με τα δεκάδες ατελέσφορα ψηφίσματα για το Κυπριακό(είναι ενδεικτικό ότι ούτε ένα από το 1974 μέχρι σήμερα δεν αναφέρει την Τουρκία ως εισβολέα και τα στρατεύματα της ως κατοχικά!) αποδείχτηκε ότι δεν είναι φιλόξενος τόπος για να ακουστούν και πολύ περισσότερο να υιοθετηθούν οι ελληνικές θέσεις.

Το είδαμε και πρόσφατα με την χλιαρή αν όχι εχθρική αντιμετώπιση των έντονων ελληνικών διαβημάτων περί της μη συμβατότητας του τουρκο-λιβυκού μνημονίου με το διεθνές δίκαιο.

Η νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται στην Ανατολική Μεσόγειο επιβάλει την άμεση απαγκίστρωση από ιδεοληψίες και στερεότυπα του παρελθόντος με την υιοθέτηση μιας ευέλικτης και ρεαλιστικής διπλωματικής γραμμής.

Σε ότι αφορά τους φόβους για αντιδράσεις σχετικά με την αναγνώριση της Ιερουσαλήμ θα πρέπει να τονισθεί ότι το Ισραήλ πέτυχε να αμβλύνει τις αντιθέσεις με μερίδα του αραβικού κόσμου, ιδιαίτερα  αυτή που διάκειται εχθρικά προς τον ηγεμονικό ρόλο της Τουρκίας(π.χ. Αίγυπτος, Σαουδική Αραβία).

Η Ελλάδα άλλωστε δεν έχει καμία ανταποδοτική υποχρέωση προς τα αραβικά κράτη καθόσον αυτά ουδέποτε μας στήριξαν στο θέμα της Κύπρου.

Ηδη ευρωπαικές χώρες όπως η Ουγγαρία, η Τσεχία, αλλά ακόμη και η γειτονική μας Ρουμανία που βλέπουν το εθνικό τους συμφέρον να εξυπηρετείται από μία στενότερη σχέση με τους Ισραηλινούς έσπευσαν εις πείσμα της «γραμμής Βρυξελλών» να αναγγείλουν το άνοιγμα διπλωματικών γραφείων στην Ιερουσαλήμ.

Η Ελλάδα προκειμένου να πετύχει τον στόχο της καλείται να προχωρήσει ένα βήμα πάρα πέρα με την πλήρη αναγνώριση της Ιερουσαλήμ.

Όμως αυτό, ξαναλέμε, πρέπει να γίνει σε ένα πλαίσιο συνολικότερης συμφωνίας των δύο χωρών που θα εμπεριέχει σημαντικά ανταλλάγματα προς την ελληνική πλευρά(ιδιαίτερα στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας που φέρονται πρόθυμοι να αναστήσουν οι Ισραηλινοί)δημιουργώντας προυποθέσεις μίας συμμαχίας μακροπρόθεσμης διάρκειας και όχι συγκυριακής.

Αυτή θα αποτελέσει και το μοναδικό ανάχωμα απέναντι στην επεκτατική βουλιμία του Erdogan.

Εναλλακτική λύση δύσκολα θα βρει η Ελλάδα…

bankingnews.gr

 

Ο Ερντογάν είπε όχι στο ΔΝΤ, όμως πού θα βρει τα 170 δις δολάρια που χρειάζεται το 2020;

0
του Zülfikar Dogan
Η Τουρκία εξασφαλίζει ξένο συνάλλαγμα κυρίως από τέσσερις κλάδους: Αυτοί είναι οι εξαγωγές, ο τουρισμός, οι διεθνείς υπηρεσίες μεταφορών TIR και οι διεθνείς συμβάσεις του κατασκευαστικού τομέα.

Τα έσοδα σε ξένο νόμισμα από αυτούς τους τέσσερις κλάδους το 2019 ήταν:

  • * Εξαγωγές 171 δισεκατομμύρια 579 εκατομμύρια δολάρια,
  • * Τουρισμός 34 δισεκατομμύρια 520 εκατομμύρια δολάρια
  • * Διεθνείς συμβάσεις του κατασκευαστικού τομέα 18 δισεκατομμύρια δολάρια
  • * Διεθνείς υπηρεσίες logistics και οδικών μεταφορών TIR 25 δισεκατομμύρια δολάρια.
  • Ήτοι συνολικά 250,1 δισεκατομμύρια δολάρια.

Την ίδια χρονιά, παρά την πτώση 9% των εισαγωγών, το ξένο νόμισμα που καταβλήθηκε για εισαγωγές έφθασε τα 202 δισεκατομμύρια 704 εκατομμύρια δολάρια. Αυτό σημαίνει ότι για την αντιμετώπιση των εισαγωγών της Τουρκίας διατίθεται το 85% των συνολικών εσόδων σε ξένο συνάλλαγμα. Οι λοιπές ανάγκες της τουρκικής οικονομίας σε συνάλλαγμα, ικανοποιούνται με το δανεισμό ξένου νομίσματος μέσω διαφορετικών μεθόδων.

Σε αυτά περιλαμβάνονται άμεσα ξένα κεφάλαια και βραχυπρόθεσμες εισροές ζεστού χρήματος, επενδύσεις σε τίτλους σε ξένο νόμισμα, έκδοση ομολόγων του Δημοσίου σε διεθνείς αγορές ή άμεσος ξένος δανεισμός, δάνεια τραπεζών του ιδιωτικού τομέα από ξένες αγορές.

Ωστόσο, με την απειλή του κορωνοϊού, το παγκόσμιο εμπόριο έχει συρρικνωθεί και τα σύνορα έχουν κλείσει. Οι αεροπορικές πτήσεις ακυρώθηκαν. Τουριστικά ταξίδια και κρατήσεις σταμάτησαν. Η ευρωπαϊκή αγορά, που κατέχει το μεγαλύτερο μερίδιο εξαγωγών και διεθνών μεταφορών της Τουρκίας καθώς και στον τομέα του τουρισμού, είναι κλειστή. Οι εξαγωγές, οι οποίες μειώθηκαν κατά 18% τον Μάρτιο, αναμένεται να μειωθούν έως και 80% τον Απρίλιο-Μάιο, ειδικά στους βασικούς τομείς, όμως αυτοί της αυτοκινητοβιομηχανίας, των ετοίμων ενδυμάτων και των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων.

Ενώ η κυβέρνηση αναζητεί νέους τρόπους για να αποτρέψει την αιμορραγία και τις απώλειες σε ξένο νόμισμα, ο Οργανισμός Εποπτείας Τραπεζικών Κανονισμών (BDDK), για πέμπτη φορά στον 1,5 χρόνο μετά την κρίση του πάστορα Brunson κατέφυγε στη λύση των swaps, γεγονός που προκάλεσε συζητήσεις σχετικά με τη διεθνή μετατρεψιμότητα της τουρκικής λίρας.

Ο BDDK, προκειμένου να αποτρέψει να υποστεί σοβαρότερες απώλειες η τουρκική λίρα, μείωσε τον όγκο συναλλαγών swap των τραπεζών στις αγορές του Λονδίνου από 10 σε 1 τοις εκατό. Αυτή η απόφαση σημαίνει ότι οι συναλλαγές συναλλάγματος TL / ξένου νομίσματος στην πράξη έχουν σταματήσει.

Παρά την κίνηση αυτή, η πτώση της λίρας και η άνοδος των συναλλαγματικών ισοτιμιών συνεχίζεται. Η ισοτιμία δολαρίου / TL έχει φθάσει σε 6,90 TL. Από την άλλη πλευρά, ενώ συνεχίζεται με αυξητικούς ρυθμούς η κατάρρευση των συναλλαγματικών αποθεμάτων και των αποθεμάτων χρυσού της Κεντρικής Τράπεζας (MB), τα δεδομένα της εβδομάδας της 3ης Απριλίου 2020 δείχνουν ότι η επιδείνωση τις ισοτιμίας της λίρας έναντι του ξένου νομίσματος έχει επιταχυνθεί.

Τα ακαθάριστα συναλλαγματικά αποθεματικά της MB, τα οποία ήταν 64 δισεκατομμύρια 81 εκατομμύρια δολάρια την εβδομάδα της 27ης Μαρτίου, μειώθηκαν κατά 5 δισεκατομμύρια 833 εκατομμύρια δολάρια την εβδομάδα και έφτασαν τα 58 δισεκατομμύρια 248 εκατομμύρια δολάρια την εβδομάδα της 3ης Απριλίου.

Τα αποθέματα χρυσού της MB μειώθηκαν επίσης κατά 19 εκατομμύρια δολάρια και από 31 δισεκατομμύρια $ 325 εκατομμύρια έπεσαν στα 31 δισεκατομμύρια $ 306 εκατομμύρια. Το σύνολο των αποθεμάτων χρυσού και συναλλάγματος της ΜΒ μειώθηκαν από 95 δισεκατομμύρια 406 εκατομμύρια δολάρια σε 89 δισεκατομμύρια 554 εκατομμύρια δολάρια. Δεδομένων των αποθεμάτων χρυσού και ξένου νομίσματος που έχει το Υπουργείο Οικονομικών και οι τράπεζες στην Κεντρική Τράπεζα (MB), τα καθαρά αποθεματικά της χώρας πέφτουν κάτω από τα 30 δισεκατομμύρια δολάρια. Τα στοιχεία, με δεδομένες τις επείγουσες ανάγκες σε συνάλλαγμα για τις απαραίτητες εισαγωγές της Τουρκίας, είναι φανερό ότι στο άμεσο μέλλον η Τουρκία θα αντιμετωπίσει σοβαρό συναλλαγματικό πρόβλημα.

Τα αποθεματικά της MB στο τέλος του 2019 ήταν 106 δισεκατομμύρια 319 εκατομμύρια δολάρια και μειώθηκαν κατά 16 δισεκατομμύρια 765 εκατομμύρια δολάρια σε τρεις μήνες.

Το υψηλό ποσό αναλήψεων από καταθέσεις σε ξένο νόμισμα για να μπουν «κάτω από το μαξιλάρι» συνεχίζεται για τέσσερις εβδομάδες χωρίς διακοπή. Το σύνολο των λογαριασμών καταθέσεων σε ξένο νόμισμα, που ήταν πάνω από 200 δισεκατομμύρια δολάρια στις 13 Μαρτίου, μειώθηκε κατά 3,3 δισεκατομμύρια δολάρια την εβδομάδα της 3ης Απριλίου και έπεσε στα 194 δισεκατομμύρια και 148 εκατομμύρια δολάρια. Η πτώση των λογαριασμών συναλλάγματος κατοίκων εσωτερικού υπερέβη τα 6 δισεκατομμύρια δολάρια σε 4 εβδομάδες.

Οι φυγή ξένων επενδυτών από την Τουρκία συνεχίζεται από τα Χριστούγεννα. Οι αλλοδαποί πούλησαν μετοχές καθαρής αξίας 523 εκατομμυρίων δολαρίων την εβδομάδα της 3ης Απριλίου. Από τον Ιανουάριο, το σύνολο των πωλήσεων μετοχών των ξένων επενδυτών πλησίασε τα 7 δισεκατομμύρια δολάρια. Αυτή η φυγή ξένων κεφαλαίων που έγινε αυτούς τους τρεις μήνες, είναι μεγαλύτερη από δύο έως τρεις φορές από το συνολικό ετήσιο αποτέλεσμα όλων των προηγούμενων ετών εκτός από το 2015.

Οι απώλειες σε αποθεματικά της ΜΒ και καταθέσεις σε συνάλλαγμα, οι εκροές ξένου κεφαλαίου και οι ζημίες σε περιουσιακά στοιχεία συναλλάγματος έχουν υπερβεί τα 30 δισεκατομμύρια δολάρια σε τρεις μήνες. Η τάση του ενεργητικού σε συνάλλαγμα δεν είναι βιώσιμη. Είναι επείγον να ληφθούν μέτρα για να σταματήσει η αιμορραγία, να αυξηθούν οι εισροές σε ξένο νόμισμα και να ενισχυθούν τα αποθέματα.

Σε αυτό το σημείο, μια από τις σημαντικότερες επιλογές της Τουρκίας είναι η προσφυγή στο Διεθνές Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) ή η προσφυγή στις ΗΠΑ, για να δεχτεί η Federal Reserve την ανταλλαγή-swap της τουρκικής λίρας με δολάρια ΗΠΑ.

Η αίτηση που υποβλήθηκε στο FED τον περασμένο μήνα δεν έφερε κανένα αποτέλεσμα. Η FED δεν έχει συμπεριλάβει στην Τουρκία στη γραμμή ανταλλαγής νομισμάτων, όπως έκανε για άλλες 20 χώρες. Επιπλέον, η Τουρκία δεν μπορεί να επωφεληθεί από τη ρευστότητα που προσφέρει η FED στις Κεντρικές Τράπεζες, μέσω αμερικανικών κρατικών ομολόγων. Ενώ το ποσό των αμερικανικών κρατικών ομολόγων που κατείχε η MB ήταν περίπου 80 δισεκατομμύρια δολάρια πριν από δύο χρόνια, μετά την κρίση του πάστορα Brunson, την ένταση με τους S-400, την ​​υπόθεση Halkbank και την επιχείρηση “Πηγή Ειρήνης” που έκανε η Τουρκία στη Β. Συρία, έχουν πέσει στα 2,8 δισ. δολάρια.

Ο μηχανισμός ρευστότητας ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων που ξεκίνησε από το ΔΝΤ είναι επίσης ανοιχτός στις κεντρικές τράπεζες χωρών που δεν κατέχουν αμερικανικά ομόλογα. Όμως ο Πρόεδρος Ερντογάν συχνά πυκνά επαναλαμβάνει ότι «η Τουρκία έκλεισε το βιβλίο που λέγεται ΔΝΤ, και αντί να ζητήσει, είναι σε θέση να δώσει πιστώσεις στο ΔΝΤ».

Ο Ερντογάν, για άλλη μια φορά απέρριψε την επιλογή του ΔΝΤ στην «Έκκληση στο στο Έθνος» που έκανε στις 13 Απριλίου, λέγοντας: «Δεν θα υποκύψουμε σε καμία επιβολή που θα θέσει τη χώρα μας υπό ομηρία, ειδικά σε πρόγραμμα του ΔΝΤ. Κανείς δεν έχει τη δύναμη να θέσει την Τουρκία πάλι κάτω από τέτοιες πιέσεις. Με τα μέτρα που παίρνουμε και θα πάρουμε, είμαστε αποφασισμένοι να μην αφήσουμε κανένα τμήμα της κοινωνίας χωρίς φροντίδα και το φορτίο που προκύπτει από την κρίση, θα το μοιραστούμε όλοι δίκαια.»

Ωστόσο, οι επείγουσες ανάγκες εξωτερικής χρηματοδότησης και η αβεβαιότητα για το που θα βρει η Τουρκία το ξένο νόμισμα που χρειάζεται, μεγαλώνει και μαζί της βαθαίνουν οι ανησυχίες, επιταχύνοντας την άνοδο της συναλλαγματικής ισοτιμίας. Σε μια περίοδο που επιβαρύνονται οι απώλειες εσόδων σε συνάλλαγμα από τον τουρισμό, τις εξαγωγές και τους άλλους τομείς, λόγω της πανδημίας, η Τουρκία δεν έχει άλλη επιλογή για να καλύψει τις επείγουσες ανάγκες σε συνάλλαγμα, από το να προσφύγει στο ΔΝΤ ή να προσφύγει επειγόντως από τις διεθνείς αγορές. IMF kaynağına başvuru halinde ödenecek faiz ise yüzde 1 düzeyinde. Σε μία περίοδο που ο βαθμός κινδύνου έχει ξεπεράσει το 500 και οι διεθνείς αγορές έχουν τις επιφυλάξεις τους έναντι της Τουρκίας, αν καταφύγει σε εξωτερικό δανεισμό, θα υποχρεωθεί να πληρώσει υψηλότερο τόκο, από πέρσι, που το υπουργείο Οικονομικών δανείστηκε με επιτόκιο 7%. Αν όμως προσφύγει στο ΔΝΤ, εκεί το επιτόκιο είναι μόλις 1%.

Προφανώς, η κυβέρνηση δεν θέλει να δεσμευτεί από τις διαρθρωτικές αλλαγές που θα τεθούν ως προϋπόθεση, σε περίπτωση που υπογράψει συμφωνία stand-by με το ΔΝΤ. Από την άλλη πλευρά, δεν πρέπει να μας διαφεύγει το γεγονός ότι οι κυρώσεις που έχει εγκρίνει το αμερικανικό Κογκρέσο εναντίον της Τουρκίας, σε περίπτωση που δεν εγκαταλείψει τους S-400, προβλέπουν την παρεμπόδιση χρηματοδότησης της Τουρκίας από διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Αυτό σημαίνει ότι το ΔΣ του ΔΝΤ μπορεί να απορρίψει σχετικό αίτημα της Τουρκίας.

O nedenle, IMF seçeneğini rafa kaldıran iktidarı, döviz temini açısından oldukça zorlu bir süreç bekliyor.  Bu yıl geri ödenecek toplam 172 milyar dolarlık kamu+özel dış borç taksiti de göz önünde tutulduğunda, tablo daha da ağırlaşıyor.

Σε μια τέτοια περίπτωση, η κυβέρνηση, δίπλα στην πολιτική ζημία που θα υποστεί στο εσωτερικό και το εξωτερικό, θα κληθεί να αντιμετωπίσει και την καταρράκωση της φήμης της στις διεθνείς αγορές. Για το λόγο αυτό, η κυβέρνηση που έχει αποκλείσει την επιλογή του ΔΝΤ, έχει να αντιμετωπίσει ένα τεράστιο πρόβλημα, όσον αφορά την εξεύρεση συναλλάγματος στις διεθνείς αγορές. Λαμβάνοντας υπόψη ότι το σύνολο του δημοσίου και ιδιωτικού χρέους που πρέπει να αποπληρωθεί το 2020, η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ζοφερή.

Μετάφραση: Σάββας Καλεντερίδης

Δημοσιεύθηκε στο ahvalnews.cominfognomonpolitics.gr

ΘΡΑΚΗ: ΤΟ “AL JAZZEERA” ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΑΓΚΥΡΑΣ.

1

Δείτε στην εκπομπή “Ανιχνεύσεις web tv” μια εκπομπή για το “στημένο” ρεπορτάζ του “Al Jazzera” στη Θράκη.

Ποιά είναι, σήμερα, η κατάσταση στην περιοχή.

Συζητούν:

ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΡΑΪΣΚΟΣ Δημοτικός Σύμβουλος Κομοτηνής, Παράταξη “Σπάρτακος”.

ΘΕΟΦΑΝΗΣ ΜΑΛΚΙΔΗΣ Δρ. Παντείου Πανεπιστημίου.

ΣΥΝΤΟΝΙΖΕΙ

ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΣΑΒΒΙΔΗΣ, Δημοσιογράφος

 

Revealed: Netherlands, blocking EU’s Covid19 recovery plan, has cost EU countries $10bn in lost corporate tax a year

0

Italy, Spain among biggest losers of corporate tax to Netherlands, analysis of billions in tax abuse reveals

EU countries locked in negotiations over a recovery plan to help member states hit hardest by the Covid-19 pandemic have been revealed to be losing over $10 billion in corporate tax a year to the Netherlands. New analysis shows that the EU countries with the highest reported cases of Covid-19 have been the biggest historical losers of corporate tax to the Netherlands, which is currently a leading opponent to solidarity measures proposed by the EU.

The Tax Justice Network is urging the EU to stop tolerating tax havenry within the EU, cautioning that the European economy cannot be rebuilt on top of an “economic trapdoor”.

The report1 from the Tax Justice Network analyses data published this year by the US detailing where US firms declared their costs and profits in the EU in 2016 and 2017. Instead of declaring profits in the EU countries where they were generated, US firms have shifted billions in profits into the Dutch tax haven each year ($44 billion in 2017) where corporate tax rates in practice can be under 5 per cent. This resulted in huge, yearly reductions in tax bills for some major US firms on their operations across the European Union. Tax losses were biggest in the four EU countries with the highest reported cases of Covid-192: France, with over 74,000 cases, lost over $2.7 billion in corporate tax to the Netherlands, Italy, with over 132,000 cases, lost over $1.5 billion, Germany, with over 99,000 cases, also lost over $1.5 billion and Spain, with 135,000 cases, lost nearly $1 billion to the Dutch tax haven.

The new findings come as EU countries struggle to agree on a recovery plan3. The Netherlands, understood to be a leading opponent to the EU’s proposed measures, received harsh criticism last week for opposing the EU’s proposal to issue joint debt to EU member states afflicted by Covid-194. The Netherlands, which ranks as the world’s fourth greatest enabler of corporate tax avoidance on the Corporate Tax Haven Index 20195, has proposed6 that EU countries could “gift” contributions to an EU emergency fund to support economically weaker EU countries. The Netherlands said it is willing to donate €1 billion ($1.08 billion) to the fund – falling short of $1.5 billion in corporate tax Italy is estimated to lose to the Netherlands on a yearly basis. In comparison, Italy’s $1.5 billion annual tax loss is equivalent to more than twice the annual cost of running San Raffaele Hospital, one of the largest hospitals in Italy with approximately 1350 beds7.

The report highlights the stark inefficiencies of the Dutch tax haven model. In return for costing EU members $10 billion in lost corporate tax a year, the Netherlands collects just $2.2 billion in additional corporate tax a year. For every $1 dollar the Netherlands collected from the shifted profits of US corporations, the EU as a whole lost nearly $4 in corporate tax from the corporations.

US firms booked more profit in the Netherlands alone than the rest of the EU, excluding the corporate tax havens of Ireland and Luxembourg. However, the Netherlands’ low effective tax rate and its frequent use as a conduit for profit shifting to other corporate tax havens like Bermuda, results in a huge transfer of wealth out of Europe and into the offshore bank accounts of the world’s richest corporations and individuals.

The report highlights three main measures that the EU can, and should, take to end the abuses of its own tax havens. First, the long-delayed introduction of unitary taxation (the Common Consolidated Corporate Tax Base) would end the opportunity to separate taxable profits from the real economic activity that generates them. Second, a minimum corporate tax rate of 25 per cent or above would remove most incentives for profit shifting; and an excess profits tax of 50 per cent or 75 per cent during the crisis would ensure that companies making profits from the pandemic are sharing those fully with the states where they derive them. Lastly, the introduction of public country by country reporting would ensure transparency for multinational companies and member states alike, ensuring accountability for any continuing profit shifting.

Alex Cobham, chief executive at the Tax Justice Network, said:

“The coronavirus pandemic has exposed the grave costs of so-called “tax competition” between countries. For years, the Netherlands has provoked a race to the bottom within the EU, handing over more and more wealth and power to the biggest corporations – and taking it away from the nurses and public service workers risking their lives today across Europe to protect ours.

“Now more than ever, EU countries must work together to prioritise the wellbeing of society over the interests of the wealthiest corporations. The EU cannot rebuild its economy on top of a tax haven trapdoor. To stop the loss of billions in tax to corporations shifting profit into tax havens like the Netherlands, EU governments must shift to a unitary tax approach that makes corporations pay tax based on where their employees do real work, and not where their accountants hide their profits. Tax revenues must arise where the real activity is – just as health needs do.”

-ENDS-

Contact the press team: [email protected] or +44 (0)7562 403078

Notes to editor

  1. The report published by the Tax Justice Network today, titled Time for the EU to close its own tax havens, analyses country by country reporting data published the US Internal Revenue Service (https://www.irs.gov/statistics/soi-tax-stats-country-by-country-report). Revenue losses were calculated in two steps. In the first step we estimated the relationship between log-profit and log-employees, log-sales and log-assets using a linear regression (R2 = 0.863). We used this model to calculate the expected profits in each country. In order to maintain the total profits constant, the extra profits (real profits minus expected profits) were distributed to all countries according to the estimated model. This allows us to obtain the profit shifted (real profits minus expected profits, including redistribution). In the second step, revenue loss is calculated as the product of profit shifted and the effective tax rate in the country. To calculate revenue losses and profit shifted that can be directly attributable to the Netherlands, we multiplied the estimated value by the share of profit shifted to the Netherlands (44%).
  2. Tax revenue losses per country due to the Netherlands:
Country Cases8 Cases per million Profit shifted to Netherlands ($ millions) Revenue loss ($ millions) Revenue loss as % of healthcare expenditures9
Spain 135,032 2,890 4,192 993 0.99%
Italy 132,547 2,193 6,208 1,555 1.04%
Germany 99,225 1,196 7,051 1,545 0.44%
France 74,390 1,110 7,783 2,731 1.07%
Belgium 20,814 1,822 4,586 1,038 2.37%
Netherlands 18,803 1,091 -43,785 -2,156 -2.96%
Austria 12,297 1,389 1,670 539.00 1.45%
Portugal 11,730 1,140 1,081 258 1.53%
Sweden 7,206 707 1,230 282 0.56%
Ireland 5,364 1,105 1,987 254 1.26%
  1. Eurozone fails to agree deal on €540bn coronavirus rescue plan: https://www.theguardian.com/business/2020/apr/08/eurozone-fails-to-agree-on-540bn-coronavirus-rescue-plan
  2. Fierce backlash to Dutch hard line on Eurobonds: https://www.irishtimes.com/business/economy/fierce-backlash-to-dutch-hard-line-on-eurobonds-1.4217157
  3. The Tax Justice Network’s Corporate Tax Haven Index ranks countries by their complicity in global corporate tax havenry. The countries ranked the highest by the index are those that have done the most proliferate corporate tax avoidance and break down the global corporate tax system. View the full ranking here: https://corporatetaxhavenindex.org/introduction/cthi-2019-results
  4. Dutch propose emergency fund for coronavirus nations: https://www.reuters.com/article/uk-health-coronavirus-netherlands-europe/dutch-propose-emergency-fund-for-coronavirus-nations-idUKKBN21J6RI
  5. The total operating cost of Italy’s San Raffaele Hospital was last reported to be €659,740,265 in 2018: https://www.hsr.it/strutture/ospedale-san-raffaele/trasparenza
  6. Data on coronavirus cases comes from the European Centre for Disease Prevention and Control.
  7. Data on healthcare expenditures comes from Eurostat (table hlth_sha11_hf).