Αρχική Blog Σελίδα 2459

ΑΟΖ: Η αγνοημένη Κύπρος και η πονηριά της Αιγύπτου

0

Καρυώτης Θεόδωρος

ΑΟΖ: Η αγνοημένη Κύπρος και η πονηριά της Αιγύπτου, Θεόδωρος Καρυώτης

Η Ελλάδα περίμενε 38 ολόκληρα χρόνια για να ασχοληθεί με την ΑΟΖ και όμως υπάρχουν κάποιοι ακόμα και σήμερα που την αποκαλούν Ανεξάρτητη Οικονομική Ζώνη. Αλλά τώρα η Αθήνα έχει πάρει φόρα, μετά την οριοθέτηση με την Ιταλία, και θέλει να προχωρήσει και σε άλλες οριοθετήσεις ΑΟΖ με τα γειτονικά παράκτια κράτη. Έτσι μετά την Ιταλία έρχεται η σειρά της Αιγύπτου. Αλλά υπάρχει μία μεγάλη, πολύ μεγάλη απορία. Γιατί η Ελλάδα αρνείται να οριοθετήσει επίσημα την ΑΟΖ της με αυτή της Κυπριακής Δημοκρατίας;

Η οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ των δυο κρατών Ελλάδας και Κύπρου πραγματοποιήθηκε πριν δέκα χρόνια και περιλαμβάνει και τις γεωγραφικές συντεταγμένες που αναγνωρίζουν πλήρη επήρεια στο σύμπλεγμα του Καστελλόριζου! Ακόμα και χάρτης υφίσταται που δείχνει αυτή την οριοθέτηση παρόμοιος του επόμενου χάρτη.

Χάρτης οριοθέτησης ΑΟΖ Ελλάδας-Κύπρου.

Γιατί αρνείται η ελληνική κυβέρνηση να οριοθετήσει την ΑΟΖ της με την Κύπρο από το 2004; Δεν μπορείτε να φανταστείτε τον σημερινό πόνο των Κυπρίων, όταν βλέπουν τον Νίκο Δένδια να προσγειώνεται στο Κάιρο για να συζητήσει ΑΟΖ με την κυβέρνηση της Αιγύπτου, αντί να κατευθύνεται στο αεροδρόμιο της Λάρνακας.

Ο Κώστας Βενιζέλος εξέφρασε τα αισθήματα των Κυπρίων αδελφών του όταν έγραψε:
«Είναι σαφές πως εάν η Ελλάδα προχωρήσει σε τμηματική συμφωνία με την Αίγυπτο για ΑΟΖ, αυτό θα σημαίνει πως εγκαταλείπει την Κύπρο. Αυτό σημαίνει πως εγκαταλείπει το χώρο που ενώνει τα δυο κράτη. Κι αυτό γιατί δεν θέλει να προκαλέσει την Τουρκία. Θα πρόκειται για μια κίνηση αυτοχειρίας για τον ελληνισμό, μια ενέργεια προσαρμογής στις αξιώσεις της κατοχικής δύναμης».

Όπως και εγώ είχα επισημάνει πρόσφατα: «Οι δημοσιογραφικές πληροφορίες αναφέρουν ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός θέλει να κάνει τμηματική οριοθέτηση με την Αίγυπτο, κάτι που, όπως γνωρίζετε, δεν επιτρέπει η UNCLOS, όπως επίσης δεν επιτρέπει τμηματική επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης. Λέγεται, επίσης, ότι θα αγνοηθεί η θάλασσα ανατολικά του 28ου παράλληλου  που σημαίνει τον θάνατο της ΑΟΖ του μαρτυρικού νησιού σας».

Η πονηριά της Αιγύπτου

Η θέση της Αιγύπτου είναι απολύτως γνωστή από την επίσκεψη της τότε υπουργού εξωτερικών Ντόρας Μπακογιάννη στο Κάιρο το 2009. Όταν κάθισε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, η αιγυπτιακή αντιπροσωπεία την ενημέρωσε ότι σε δύο ημέρες θα καθόταν στο ίδιο τραπέζι και η τουρκική αντιπροσωπεία για να συζητήσουν την οριοθέτηση μεταξύ Αιγύπτου και Τουρκίας. Η κυρία Μπακογιάννη δεν εγκατέλειψε το τραπέζι, αλλά συνέχισε να συζητεί για την οριοθέτηση των δύο κρατών.

Η Αίγυπτος γνωρίζει, βάσει UNCLOS, ότι δεν διαθέτει θαλάσσια σύνορα με την Τουρκία αλλά συνεχίζει, έμμεσα, να δείχνει ότι έχει θαλάσσια σύνορα με την Τουρκία. Από την αρχή φάνηκε ότι δεν θέλει να δώσει πλήρη επήρεια στα νησιά μας, και όχι μόνο, στο Καστελλόριζο και στην Στρογγύλη.

Το θέμα της επήρειας επιχείρησε να το χρησιμοποιήσει και στην οριοθέτηση με τη Κύπρο. Δεν ήθελε να δώσει πλήρη επήρεια στην Κύπρο, γιατί ήταν νησί. Οι Κύπριοι αντέδρασαν και τους αποστόμωσαν. Γνώριζαν ότι η Αίγυπτος είχε οριοθετήσει ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδα με την Σαουδική Αραβία, η οποία δεν ήθελε να δώσει πλήρη επήρεια στα αιγυπτιακά νησιά Tiran και Sanafir, που ευρίσκονται απέναντι από τις ακτές της Σαουδικής Αραβίας, όπως δείχνει ο επόμενος χάρτης. Όμως, οι Αιγύπτιοι επέμειναν και κέρδισαν πλήρη επήρεια για τα νησιά τους.

Οριοθέτηση Αιγύπτου με Σαουδική Αραβία στην Ερυθρά Θάλασσα.

Έτσι, η Κύπρος γνωρίζοντας την παραπάνω συμφωνία, ανάγκασε την Αίγυπτο να δεχθεί ότι η Κύπρος διαθέτει πλήρη επήρεια. Αντιλαμβανόμαστε λοιπόν ότι ο στρατηγός Σίσι δεν θέλει να εξαγριώσει το Ερντογάν και ενδιαφέρεται για τμηματική (κάποιοι την αποκαλούν “μερική”, γιατί ακούγεται καλύτερα) οριοθέτηση ΑΟΖ με την Ελλάδα δυτικά του 28ου μεσημβρινού, ώστε να αποφύγει την συζήτηση της επήρειας του Καστελλόριζου και της Στρογγύλης. Εάν η Ελλάδα πραγματοποιήσει μια τέτοια οριοθέτηση, θα αυτοκτονήσει.

Μπορεί μια τέτοια οριοθέτηση να αποβλέπει στο να εμβολίσει το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, αλλά δεν μπορεί η Ελλάδα να προβεί σε μια οριοθέτηση, που δεν επιτρέπει η UNCLOS, για να αναδείξει την παρανομία της Τουρκίας. Ένα από τα όπλα που διαθέτει η Ελλάδα και το διαδηλώνει παντού είναι ότι σέβεται το Δίκαιο της Θάλασσας, ενώ καταγγέλλει την Τουρκία ότι το παραβιάζει συνεχώς. Αντιλαμβάνεστε λοιπόν τα πανηγύρια του Ερντογάν και του Τσαβούσογλου, όταν αρχίσουμε και εμείς να παραβιάζουμε την UNCLOS.

Ο προκλητικός Τσαβούσογλου

Σε νέες προκλητικές δηλώσεις προέβη ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Μεβλούτ Τσαβούσογλου στοχοποιώντας το Καστελόριζο και αμφισβητώντας ότι τα νησιά έχουν υφαλοκρηπίδα. Αναφορικά με το Αιγαίο ο Τούρκος ΥΠΕΞ ανέφερε χαρακτηριστικά:

«Η Ελλάδα λέει τώρα ότι τα νησιά έχουν υφαλοκρηπίδα. Κι εμείς λέμε πως δεν μπορεί να έχει κάθε νησί υφαλοκρηπίδα, ειδικά τα νησιά, που απέχουν πολύ από την ηπειρωτική χώρα και είναι κοντά στην Τουρκία, δεν μπορούν να έχουν υφαλοκρηπίδα. Η Ελλάδα υποστηρίζει ότι το Καστελόριζο, που έχει έκταση 10 τ.χλμ. και βρίσκεται απέναντι από το Κας, μπορεί να διαθέτει θαλάσσια ζώνη 40.000 τ. χλμ. Προσπαθούν να αφήσουν σε εμάς αυτή την κόκκινη ζώνη. Δημοσίευσαν έναν χάρτη της Σεβίλλης. Εμείς λέμε πως αυτό δεν είναι δυνατόν να συμβεί, αλλά η Ελλάδα έχει αυτό το όνειρο. Το Καστελόριζο απέχει δύο χλμ. από εμάς και από την Ελλάδα 570».

Ακόμα και σήμερα

Συνέχεια στο slpress.gr

Palestinian Authority ‘ready to sign maritime exclusive economic zone deal with Turkey’

0

middleeasteye.net

A pact with Palestine could strengthen Turkish oil and gas claims in the Mediterranean

Palestinian navy officers in 2000 inspect a drilling platform in the Gaza Marine gas field (AFP)
By 

in

Ankara

The Palestinian Authority (PA) is ready to negotiate a maritime delimitation deal with Turkey and cooperate with Ankara on natural resources in the eastern Mediterranean, a PA envoy told Turkish media on Monday.

Faed Mustafa, Palestine’s ambassador to Ankara, said in an interview that the PA could follow Turkey’s maritime delimitation deal with Libya and sign its own pact.

“We are open for every idea to deepen our relations with Turkey, and this includes a deal on exclusive economic zones,” Mustafa told the Aydinlik newspaper.

“We also have rights in the Mediterranean. Palestine has shares in oil and gas located in the eastern Mediterranean. We are ready to cooperate in these areas and sign a deal.”

With the Gaza Strip, the Palestinian territories have a coastline along the eastern Mediterranean that makes it eligible for maritime rights. Since 2007, Gaza has been ruled by the Hamas movement, which has fractious relations with the Fatah-dominated, West Bank-based PA.

‘We also have rights in the Mediterranean. Palestine has shares in oil and gas located in the eastern Mediterranean. We are ready to cooperate in these areas and sign a deal’

– Faed Mustafa, Palestinian ambassador to Turkey

Mustafa said Israel had been restricting Palestinian efforts to conduct exploration and drilling activities in the Gaza Marine gas field, which was discovered in 1999 approximately 30km off the besieged coastal enclave’s shore.

With Israel and Egypt keeping Gaza under strict blockade, and conflicts and flare-ups common, the field, which is estimated to contain one trillion cubic feet of gas, has remained dormant for nearly 20 years since its discovery.

“We couldn’t benefit from the gas due to Israeli pressure,” Mustafa said.

Turkey and Libya’s UN-recognised Government of National Accord last November signed a memorandum of understanding to delimit maritime zones in the eastern Mediterranean in an attempt to block further Greek and Cypriot energy drilling activities in the area.

A deal with the PA could further embolden Turkish attempts to minimise Greek ambitions to restrict Turkish activity into a tight coastline.

Turkey and Greece are Nato allies but have long been at loggerheads over Cyprus, which has been ethnically split between Greek and Turkish Cypriots since 1974, when the island was divided after a brief Greek-inspired coup triggered a Turkish invasion.

Drama in the Med: Greek navy tries to stop cargo ship accompanied by Turkish frigates

Read More »

The Republic of Cyprus in the south of the island is a member state of the EU, while the north of the island is controlled by the Turkish Republic of Cyprus, which is only recognised by Turkey. Several peacemaking efforts have failed and the discovery of offshore resources in the eastern Mediterranean in the 2000s has complicated the negotiations.

According to the UN Law of the Sea, coastal states have a right to 320km of maritime territory from their shoreline where they can declare an “exclusive economic zone” (EEZ), and where they have the right to explore and exploit natural resources.

However, because of the concave shape of the eastern Mediterranean, there is an overlap between the areas that each country can claim, requiring negotiations and compromise – and opportunity, some say, for leverage in ongoing conflicts.

Neither Turkey nor Greece have made official EEZ claims, but that has not stopped them from fighting over the territory they envision to be their own.

middleeasteye.net

Αναδιαμόρφωση της ευρύτερης Μέσης Ανατολής – Πώς σκοπεύει η Ουάσιγκτον να θριαμβεύσει

0

Αναδιαμόρφωση της ευρύτερης Μέσης Ανατολής – Πώς σκοπεύει η Ουάσιγκτον να θριαμβεύσει

Το 2001, ο Ντόναλντ Ράμσφελντ και ο Ναύαρχος Άρθουρ Σεμπρόουσκι καθόρισαν τους στόχους του Πενταγώνου στην εποχή του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού. Στη συνέχεια, το γενικό επιτελείο καθόρισε αυτόν τον χάρτη της κατάτμησης της Μέσης Ανατολής. Ωστόσο, το 2017, ο Ντόναλντ Τραμπ αντιτάχθηκε (1) στις αλλαγές των συνόρων (2), στη δημιουργία κρατών που κυβερνώνται από τζιχαντιστές (3), και στην παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων στην περιοχή. Από τότε, το Πεντάγωνο σκέφτηκε πώς να συνεχίσει την καταστροφή των κρατικών δομών χωρίς να αμφισβητήσει τις χώρες και ικανοποιώντας τον Λευκό Οίκο.Τιερί Μεϊσάν, Δίκτυο Βολταίρος
.
Κατά τη διάρκεια του τρίμηνου δυτικού περιορισμού κατ’ οίκον, ο χάρτης της Μέσης Ανατολής μεταμορφώθηκε ριζικά. Η Υεμένη έχει χωριστεί σε δύο ξεχωριστές χώρες, το Ισραήλ εχεί παραλύσει από δύο πρωθυπουργούς που αλληλομισούνται, το Ιράν υποστηρίζει ανοιχτά το ΝΑΤΟ στο Ιράκ και τη Λιβύη, η Τουρκία καταλαμβάνει τη βόρεια Συρία, η Σαουδική Αραβία είναι κοντά στη πτώχευση. Όλες οι συμμαχίες αμφισβητούνται και εμφανίζονται νέες διαχωριστικές γραμμές ή μάλλον επανεμφανίζονται.
.
Για δύο δεκαετίες η Ουάσιγκτον προσπαθεί να “αναδιαμορφώσει” τη “Μεγάλη Μέση Ανατολή”, μια αυθαίρετα καθορισμένη περιοχή που εκτείνεται από το Αφγανιστάν μέχρι το Μαρόκο. Ωστόσο, τα τελευταία τρία χρόνια συγκρούστηκαν δύο στρατηγικές: αφενός το Πεντάγωνο που θέλει να καταστρέψει τις κρατικές δομές όλων των χωρών της περιοχής, είτε είναι φίλες είτε εχθροί, αφετέρου ο πρόεδρος Τραμπ ο οποίος σχεδιάζει να κυριαρχήσει εμπορικά στην περιοχή χωρίς στρατιωτική κατοχή.
.
Όταν αναγγέλθηκε ο περιορισμός κατ’ οίκον για την πρόληψη της επιδημίας Covid-19, προειδοποιήσαμε ότι σημειώνονταν βαθιές αλλαγές στην περιοχή και ότι μετά από αυτό το διάλειμμα, δεν θα μοιάζει πλέον με αυτήν που γνωρίζαμε πριν. Ξεκινούσαμε από την παρατήρηση ότι η Ουάσινγκτον είχε εγκαταλείψει την ιδέα της καταστροφής του συριακού κράτους  που είναι τώρα προστατευόμενη ζώνη της Ρωσίας. Επομένως, το κύριο ερώτημα ήταν αφενός να γνωρίζουμε ποιος θα ήταν ο επόμενος στόχος του Πενταγώνου στην περιοχή.  Δύο απαντήσεις ήταν δυνατές: η Τουρκία ή η Σαουδική Αραβία, και οι δύο ήταν σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών. Και, αφετέρου, ποιες αγορές θα προσπαθούσε να ανοίξει ο Λευκός Οίκος.
.
Αυτή η ανάλυση συμμεριζόταν από όλους όσους ερμηνεύουν τα τελευταία είκοσι χρόνια ως εφαρμογή της στρατηγικής Ράμσφελντ / Σεμπρόουσκι την καταστροφή των κρατικών δομών της Ευρύτερης Μέσης Ανατολής. Αντίθετα, απορριπτόταν από εκείνους που, αρνούμενοι να λάβουν υπόψη τους διεθνείς παράγοντες, ερμηνεύουν αφελώς τα γεγονότα ως διαδοχή εμφύλιων πολέμων (Τυνησία, Αίγυπτος, Λιβύη, Συρία, Υεμένη και ίσως σύντομα ο Λίβανος) που δεν σχετίζονται μεταξύ τους.
.
Ωστόσο, τρεις μήνες αργότερα, η Τουρκία υποστηρίζεται στρατιωτικά από το Ιράν στη Λιβύη, ενώ η Σαουδική Αραβία έχει εξαφανιστεί από τα ραντάρ, ιδιαίτερα στην Υεμένη, και τα Εμιράτα έχουν γίνει ο πόλος της περιφερειακής σταθερότητας. Η περιφερειακή αντίστροφη έχει ξεκινήσει υπέρ της Άγκυρας και του Αμπού Ντάμπι και εις βάρος του Ριάντ. Οι πιο ριζοσπαστικοί μετασχηματισμοί είναι η αναστροφή του Ιράν στην πλευρά του ΝΑΤΟ, η χαλάρωση των σχέσεων ΗΠΑ-Τουρκίας και η άνοδος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Είχαμε λοιπόν δίκιο και αυτοί που δίνουν πίστωση στην αφήγηση των εμφυλίων πολέμων έχουν αυτο-δηλητηριαστεί. Φυσικά, δεν θα το αναγνωρίσουν και θα χρειαστούν αρκετούς μήνες για να προσαρμόσουν τον εσφαλμένο λόγο τους στις πραγματικές συνθήκες.
.
Είναι αυτονόητο ότι κάθε παράγον θα πρέπει να προσαρμόσει τη θέση του και ότι επομένως οι παρατηρήσεις μας ισχύουν μόνο για σήμερα.
.
Αλλά η περιοχή αλλάζει πολύ γρήγορα και εκείνοι που θα σκέφτονται πολύ καιρό για να αντιδράσουν, θα χάσουν αυτόματα, μια παρατήρηση που ισχύει ιδιαίτερα για τους Ευρωπαίους.
.
Τέλος, αυτή η νέα κατάσταση είναι πολύ ασταθής και θα τεθεί υπό αμφισβήτηση από την Ουάσινγκτον εάν ο πρόεδρος Τραμπ δεν θα διαδεχτεί τον εαυτό του, ή από τη Μόσχα εάν ο πρόεδρος Πούτιν δεν θα κατάφερε να διατηρήσει την εξουσία στο τέλος της προεδρικής του θητείας, ή ακόμα από το Πεκίνο εάν ο πρόεδρος Xi επέμενε στην κατασκευή τμημάτων των Δρόμων του Μεταξιού στην Δύση.
.
Σε απόλυτη σιγή των μέσων ενημέρωσης, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν αποσυνδεθεί από τη Σαουδική Αραβία στο πεδίο της μάχης της Υεμένης. Υποστήριξαν φυλές που απέκλεισαν τα σαουδαραβικά στρατεύματα από τη χώρα τους. Κατέλαβαν με τους Βρετανούς το νησί Σοκότρα, παίρνοντας τον έλεγχο του στενού του Μπαμπ-ελ-Μαντέμπ στην έξοδο της Ερυθράς Θάλασσας. Πραγματοποίησαν τη de facto κατάτμηση της Υεμένης, επαναθέτοντας τα σύνορα του Ψυχρού Πολέμου μεταξύ της Βόρειας και της Νότιας Υεμένης [ 1 ].
.
Το Ιράν, παρά τη συνοριακή διαφορά του με τα Εμιράτα και τον πόλεμο που μόλις είχαν μεταξύ τους στη Υεμένη, βρέθηκε ικανοποιημένο με αυτό το αποτέλεσμα που επιτρέπει στους σιίτες Χούθι να αποκτήσουν κάποια εικονική ειρήνη, αλλά όχι ακόμα να νικήσουν την πείνα. Αποδεχόμενη τελικά ότι ο Ντόναλντ Τραμπ εξελέγη πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, η Τεχεράνη ανανέωσε την επαφή της με την Ουάσινγκτον με τρία χρόνια καθυστέρησης. Με θεαματικό τρόπο, η κυβέρνηση του Χασάν Ροχανί ανακοίνωσε ότι υποστηρίζει στρατιωτικά την κυβέρνηση al-Sarraj στη Λιβύη [ 2]. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι υποστηρίζει τους Αδελφούς Μουσουλμάνους (όπως στη δεκαετία του ’90 στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη), την Τουρκία και το ΝΑΤΟ (όπως κατά τη διάρκεια του καθεστώτος του σάχη Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί). Υπό αυτές τις συνθήκες, δεν βλέπουμε πλέον τι κάνει το Ιράν στη Συρία, όπου υποτίθεται ότι πολεμά ενάντια στους νέους συμμάχους του, τους τζιχαντιστές, την Τουρκία και το ΝΑΤΟ.
.
Φυσικά, πρέπει να έχουμε κατά νου ότι το Ιράν, όπως και το νέο Ισραήλ, είναι δικέφαλο. Οι δηλώσεις της κυβέρνησης Ροχανί ενδέχεται να μην δεσμεύουν τον Οδηγό της Επανάστασης, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
.
Σε κάθε περίπτωση, η αναστροφή αυτού του κεντρικού τεμαχίου θέτει τη λιβανέζικη Χεζμπολάχ σε κακή θέση. Διαφαίνεται καλά σήμερα ότι είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες που προκάλεσαν σκόπιμα την κατάρρευση της λιβανικής λίρας με τη βοήθεια του κυβερνήτη της Κεντρικής Τράπεζας, Ριάντ Σαλαμέ. Η Ουάσινγκτον προσπαθεί τώρα να επιβάλει στη Βυρηττό έναν αμερικανικό νόμο (Caesar Syria Civilian Protection Act), αναγκάζοντάς την να κλείσει τα σύνορα Λιβάνου-Συρίας. Για να επιβιώσει, ο Λίβανος θα αναγκαστεί να κάνει συμμαχία με τη μόνη άλλη δύναμη με την οποία μοιράζει χερσαία σύνορα: τον πρώην αποικιστή του, το Ισραήλ [ 3]. Βέβαια η άφιξη στην εξουσία του Τελ Αβίβ ενός δικέφαλου συνασπισμού, όπου συμμαχούν οι οπαδοί του παλαιού βρετανικού αποικιακού σχεδίου και εκείνοι του εθνικισμού της τρίτης γενιάς Ισραηλινών, δεν επιτρέπει πλέον μια εισβολή στον Λίβανο. Αλλά αυτός ο συνασπισμός είναι εξαιρετικά εύθραυστος και ένα βήμα προς τα πίσω παραμένει δυνατό, αν όχι πιθανό. Η μόνη λύση για τον Λίβανο είναι επομένως να μην εφαρμόσει το αμερικανικό νόμο και να στραφεί, όχι προς τη Δύση, αλλά προς τη Ρωσία και την Κίνα. Αυτό τόλμησε να πει δημόσια ο Σαγίντ Χασάν Νασράλα, γενικός γραμματέας της Χεζμπολάχ. Θεωρεί ότι το Ιράν – παρά την προσέγγισή του με την Τουρκία (που είναι παρούσα στο βόρειο Λίβανο με τους Αδελφούς Μουσουλμάνους [4]) και με το ΝΑΤΟ (παρών πίσω από το Ισραήλ) – παραμένει πολιτιστικά ο μεσάζων μεταξύ Κίνας και Δύσης. Καθ ‘όλη την Αρχαιότητα και τον Μεσαίωνα, οι πολλαπλές τοπικές γλώσσες δεν ομιλούνταν κατά μήκος ολόκληρου του Δρόμου του Μεταξιού, αλλά τα περσικά.
.
Ιστορικά, η Χεζμπολάχ δημιουργήθηκε με το μοντέλο των Bassij της Ιρανικής Επανάστασης, της οποίας μοιράζει τη σημαία Ωστόσο τα όπλα της, μέχρι την απόσυρση της Συρίας από τον Λίβανο το 2005, προέρχονταν από τη Δαμασκό και όχι από την Τεχεράνη. Θα πρέπει υποχρεωτικά να επιλέξει μεταξύ των δύο χορηγών του, είτε για ιδεολογικούς λόγους είτε για υλικούς λόγους. Ο Σαγίντ Χασάν Νασράλα είναι υποστηρικτής του κοσμικού συριακού μοντέλου, ενώ ο αναπληρωτής του, Σεΐχη Ναίμ Κασέμ, είναι υποστηρικτής άνευ όρων του ιρανικού θεοκρατικού μοντέλου. Αλλά τα χρήματα βρίσκονται στην Τεχεράνη, όχι στη Δαμασκό.
.
Εν πάση περιπτώσει, ίσως να έχουν πάρει λάθος πορεία οι Λιβανέζοι. Δεν μπορούν να καταλάβουν γιατί τους επιτίθεται η Ουάσινγκτον διότι δεν πιστεύουν ότι οι ΗΠΑ και η Ρωσία αποφάσισαν να εφαρμόσουν τη τοπική Γιάλτα την οποία είχαν διαπραγματευτεί το 2012 και την οποία η Χίλαρι και ο Φρανσουά Ολάντ είχαν ανατρέψει. Σε αυτή τη περίπτωση, μπορεί η Βηρυτός να κατατάχτηκε εν αγνοία της στη ζώνη ρωσικής επιρροής.
.
Για άλλη μια φορά και σταθερά εδώ και αιώνες, βέβαια τα συμφέροντα των δυτικών δυνάμεων πηγαίνουν προς την κατεύθυνση της κοσμικότητας, αλλά η στρατηγική τους για να κυριαρχήσουν στην περιοχή τους οδηγεί αναπόφευκτα να βασίζονται στους θρησκευτικούς  παράγοντες εναντίον των εθνικιστών (με μοναδική και σύντομη εξαίρεση των ΗΠΑ το 1953).
.
Η Συρία, που περιβάλλεται από τους συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών, δεν έχει άλλη επιλογή από το να προμηθεύσει προμήθειες από τη Ρωσία, γεγονός για το οποίο η άρχουσα τάξη της είναι απρόθυμη εδώ και έξι χρόνια. Αυτό θα καταστεί εφικτό μόνο μετά την επίλυση της σύγκρουσης μεταξύ του προέδρου Μπασάρ αλ-Άσαντ και του μακρινού ξαδέλφου του, δισεκατομμυριούχου Ράμι Μακλούφ, και πέρα ​​όλων των Σύρων ολιγαρκών. Αυτή η διαμάχη δεν οφείλει τίποτα στην οικογενειακή υπόθεση που περιγράφεται από τα δυτικά μέσα ενημέρωσης. Πρέπει να συγκριθεί με την επαναφορά στη τάξη των Ρώσων ολιγαρκών από τον πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 2000, γεγονός που του επέτρεψε να διαγράψει τα ατοπήματα της περιόδου Γέλτσιν. Δεκαεπτά έτη εμπάργκο εναντίον της Δαμασκού είχαν ως αποτέλεσμα να καθυστερήσει αυτή η αναπόφευκτη αναμέτρηση. Μόνο μετά την επίλυση αυτής της σύγκρουσης, η Δαμασκός θα μπορεί να εξετάσει το ενδεχόμενο ανάκτησης των χαμένων εδαφών της, του Γκολάν που κατέχεται από το Ισραήλ και της Ιντλίμπ που κατέχεται από τη Τουρκία [5].
.
Το Ιράκ ήταν η δεύτερη χώρα – μετά τα Εμιράτα – που κατάλαβε την ιρανική αλλαγή.
.
Σύναψε αμέσως συμφωνία με την Ουάσινγκτον και τη νέα Τεχεράνη για να διορίσει ως πρωθυπουργό τον επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών του, Μουσταφά αλ-Καντίμι, παρότι ο τελευταίος κατηγορούταν έντονα τους τελευταίους έξι μήνες από την παλιά Τεχεράνη ότι συμμετείχε ενεργά στη δολοφονία στη Βαγδάτη του Σιίτη ήρωα Κασέμ Σουλεϊμανί [ 6 ]. Επομένως, το Ιράκ δεν αναμένεται πλέον να καταπολεμά τις επανεμφανιζόμενες τζιχαντιστικές ομάδες (μισθοφορικές οργανώσεις των Αγγλοσαξονών που από τώρα και στο εξής υποστηρίζονται από το Ιράν), αλλά να διαπραγματεύεται με τους ηγέτες τους.
.
Το Ισραήλ, το μόνο κράτος στον κόσμο που από τώρα και στο εξής κυβερνάται από δύο πρωθυπουργούς, δεν θα μπορεί πλέον να διαδραματίσει το ρόλο της επέκτασης των αγγλοσαξονικών δυνάμεων και δεν θα είναι επίσης σε θέση να γίνει έθνος όπως τα άλλα. Όλη η εξωτερική πολιτική του έχει παραλύσει την ίδια στιγμή που ο Λίβανος αποδυναμώνεται και έγινε ένα θύμα πρώτης επιλογής. Για τους υποστηρικτές του αποικιακού σχεδίου, ενωμένοι πίσω από τον πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου και που από τώρα και στο εξής είναι υπό ελεύθερη πτώση, η αλλαγή στο Ιράν είναι ήδη ορατή στο Ιράκ και τη Λιβύη. Είναι επείγον να εφεύρουν έναν νέο εικονικό εμβληματικό εχθρό για να διατηρηθεί ο Νετανιάχου. Αντιθέτως, για τους Ισραηλινούς εθνικιστές, ενωμένους πίσω από τον δεύτερο πρωθυπουργό Μπένι Μπαντζ, προέχει να μην πετάξουν πέτρα σε κανέναν και να διαπραγματευτούν προσεκτικά με τη Χαμάς (δηλαδή με τους Αδελφούς Μουσουλμάνους) [7 ].
.
Η Αίγυπτος παραμένει επικεντρωμένη στο διατροφικό πρόβλημα της. Δεν καταφέρνει να τρέψει τον πληθυσμό της παρά μόνο με τη βοήθεια της Σαουδικής Αραβίας και προγραμματίζει την ανάπτυξή της με κινεζική βοήθεια. Επί του παρόντος έχει παραλύσει από την υποχώρηση της Σαουδικής Αραβίας και την αντι-κινεζική επίθεση των ΗΠΑ. Ωστόσο, συνεχίζει τον επανεξοπλισμό της.
.
Η Λιβύη, τέλος, δεν υπάρχει πλέον ως κράτος. Χωρίζεται στα δύο όπως η Υεμένη. Εξαιτίας της νίκης του ΝΑΤΟ το 2011 και της απουσίας αμερικανικών στρατευμάτων στο έδαφος, είναι το μόνο μέρος στην περιοχή όπου το Πεντάγωνο μπορεί να ακολουθήσει τη στρατηγική Ράμσφελντ / Σεμπρόουσκι χωρίς εμπόδια [ 8 ]. Οι πρόσφατες στρατιωτικές επιτυχίες της κυβέρνησης el-Sarraj (δηλαδή των Αδελφών Μουσουλμάνων) – που υποστηρίζονται από την Τουρκία και από τώρα και στο εξής επίσης από το Ιράν – δεν πρέπει να δημιουργούν ψευδαίσθηση. Η κυβέρνηση του στρατάρχη Χαφτάρ – υποστηριζόμενη από τα Εμιράτα και την Αίγυπτο – αντέχει. Το Πεντάγωνο σκοπεύει να κάνει τη σύγκρουση να διαρκέσει όσο το δυνατόν περισσότερο εις βάρος ολόκληρου του πληθυσμού. Υποστηρίζει και τα δύο στρατόπεδα ταυτόχρονα όπως στον πόλεμο Ιράκ-Ιράν (1980-88) και πάντα θα σώσει τον ηττημένο τον οποίο θα εγκαταλείψει την επόμενη μέρα.
.
Παραμένουν οι δύο μεγάλοι χαμένοι στη νέα μοιρασιά: η Κίνα και η Σαουδική Αραβία.
.
Η κινεζική επιρροή σταματά στο Ιράν. Μόλις την σταμάτησε στο Ισραήλ ο υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο. Το Πεκίνο δεν θα κατασκευάσει τη μεγαλύτερη μονάδα αφαλάτωσης στον κόσμο και τα σχέδια του στα λιμάνια της Χάιφα και του Ashdod είναι καταδικασμένα σε αποτυχία παρά τις τεράστιες επενδύσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί. Κανείς δεν θα τολμήσει να εξαλείψει τους 18.000 Κινέζους τζιχαντιστές στα συροτουρκικά σύνορα [ 9 ], έτσι ώστε τα τελευταία να παραμένουν πάντα ασταθή, κλείνοντας την υπόθεση του βόρειου περάσματος του δρόμου του μεταξιού. Επομένως, θα μείνει μόνο η υπόθεση του νότιου περάσματος, μέσω της αιγυπτιακής διώρυγας του Σουέζ, αλλά η τελευταία θα παραμείνει υπό δυτικό έλεγχο.
.
Κανείς δεν ξέρει σε ποια κατάσταση βρίσκεται η Σαουδική Αραβία. Σε τρία χρόνια, ο πρίγκιπας Μοχάμεντ Μπεν Σαλμάνη (MBS) κατάφερε να ξυπνήσει μεγάλες ελπίδες στη Δύση και να αποξενώσει όλες τις δυνάμεις της περιοχής κρεμώντας και αποσυναρμολογώντας τους αντιπάλους του, και διαλύοντας τους σορούς τους στο ‘οξύ. Η χώρα του αναγκάστηκε να υποχωρήσει στην Υεμένη όπου είχε απερίσκεπτα τολμήσει να εισέλθει και να εγκαταλείψει τα μεγάλα έργα της, ιδίως την κατασκευή της ελεύθερης ζώνης Neom [ 10 ], που θα φιλοξενούσε τους δισεκατομμυριούχους όλου του κόσμου. Τα γιγαντιαία αποθέματα πετρελαίου της δεν αποτελούν πλέον αντικείμενο κερδοσκοπίας και έχουν χάσει το μεγαλύτερο μέρος της αξίας τους. Η μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη στην περιοχή δεν είναι πλέον παρά μόνο ένας κολοσσός με πήλινα πόδια και αγωνίζεται στην άμμο της ερήμου που την είδε να γεννιέται.
.
Εντέλει, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιτυγχάνει τους στόχους του: απέτρεψε το σχέδιο του Πενταγώνου για ένα παραχωρημένο κράτος σε τρομοκρατική οργάνωση, το Ντάες, και κατάφερε να επανεντάξει στην οικονομική ζώνη των ΗΠΑ όλα κράτη στην περιοχή, με εξαίρεση τη Συρία, ήδη χαμένη από το 2014. Αλλά ταυτόχρονα, το Πεντάγωνο θριαμβεύει επίσης εν μέρει: κατάφερε να καταστρέψει τις κρατικές δομές του Αφγανιστάν, του Ιράκ, της Λιβύης και της Υεμένης. Συνάντησε τη μοναδική του αποτυχία στη Συρία, βέβαια λόγω της ρωσικής στρατιωτικής επέμβασης, αλλά προπαντός επειδή οι Σύροι ενσωματώνουν την έννοια του Κράτους από την αυγή του χρόνου.
.
Ο αφανισμός των αφγανικών κρατικών δομών, σύμφωνα με το σχέδιο του Πενταγώνου, και η απόσυρση των αμερικανικών στρατευμάτων, η οποία θα είναι σε ισχύ την ημέρα των προεδρικών εκλογών των ΗΠΑ, σύμφωνα με τη βούληση του προέδρου Τραμπ, θα μπορούσε να σηματοδοτήσει τη συμμαχία μεταξύ αυτών των δύο δυνάμεων. Ωστόσο, δεν είναι. Το Πεντάγωνο προσπάθησε μάταια να επιβάλει τον στρατιωτικό νόμο στις Ηνωμένες Πολιτείες για αντιμετώπιση της επιδημίας Covid-19 [ 11 ], στη συνέχεια βοήθησε πίσω από τα παρασκήνια τους “Antifas”, τους οποίους είχε ήδη εκπαιδεύσει στη Συρία [ 12 ] για να συντονίσει τις φερόμενες «φυλετικές» ταραχές. Η Ρωσία, η οποία δεν είχε ποτέ διαφορετική θέση, περιμένει με σύνεση να αποκομίσει τις επιτυχίες της δέσμευσής της στη Συρία.
.
Τιερί Μεϊσάν
.
Μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά
.
Πηγή Ινφογνώμων Πολιτικά (Ελλάδα)
.
[1] « Ο πρώτος πόλεμος του ΝΑΤΟ-ΜΑ ανατρέπει την περιφερειακή τάξη», του Τιερί Μεϊσάν, μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά, Ινφογνώμων Πολιτικά (Ελλάδα), Δίκτυο Βολταίρος, 24 mars 2020.
.
[2] « L’Iran affiche son soutien à l’Otan en Libye », Réseau Voltaire, 17 juin 2020.
.
[3] « Selon Hassan Nasrallah, les États-Unis veulent provoquer la famine au Liban », Réseau Voltaire, 17 juin 2020.
.
[4] « La Turquie et les manifestations au Liban », Réseau Voltaire, 13 février 2020.
.
[5] « La Turquie annexe de facto le nord de la Syrie », Réseau Voltaire, 17 juin 2020.
.
[6] « Η  Ουάσινγκτον και η Τεχεράνη τοποθετούν στην εξουσία έναν από τους δολοφόνους του Σολεϊμανί στο Ιράκ », Δίκτυο Βολταίρος, μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά, Ινφογνώμων Πολιτικά (Ελλάδα), 16 mai 2020.
.
[7] « Ξεκίνησε η από- αποικιοποίηση του Ισραήλ », του Τιερί Μεϊσάν, μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά,  Ινφογνώμων Πολιτικά (Ελλάδα), Δίκτυο Βολταίρος, 26 mai 2020.
.
[8] « Προετοιμασία ενός νέου πόλεμου ενάντια της Λιβύης», του Τιερί Μεϊσάν, μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά,  Ινφογνώμων Πολιτικά (Ελλάδα), Δίκτυο Βολταίρος, 7 janvier 2020.
.
[9] « Les 18 000 Ouïghours d’Al-Qaïda en Syrie », Réseau Voltaire, 19 août 2018.
.
[10] « L’Égypte cède une partie de son territoire pour Neom », Réseau Voltaire, 6 mars 2018.
.
[11] « Πραξικοπηματίες στη σκιά του κορωναϊού », του Τιερί Μεϊσάν, μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά,  Ινφογνώμων Πολιτικά (Ελλάδα), Δίκτυο Βολταίρος, 31 mars και « Le Pentagone contre le président Trump », Réseau Voltaire, 11 juin 2020
.
[12] « Οι αναρχικές ταξιαρχίες του ΝΑΤΟ », του Τιερί Μεϊσάν, μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά,  Ινφογνώμων Πολιτικά (Ελλάδα), Δίκτυο Βολταίρος, 12 septembre 2017

19:00 anixnefseis web tv Η κρίση των Ε/Τ οδηγεί στο ερώτημα πότε θα δημιουργήσουμε σοβαρό κράτος

0

ΠΡΟΣΚΕΚΛΗΜΈΝΟΣ: ΣΑΒΒΑΣ ΚΑΛΕΝΤΕΡΙΔΗΣ

ΣΧΟΛΙΑΣΤΗΣ: ΝΙΚΟΣ ΚΑΝΕΛΛΟΣ ΠΡΕΣΒΗΣ ε.τ.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ: ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΣΑΒΒΙΔΗΣ, Δημοσιογράφος

The Jerusalem Post: Πόσο πιθανή είναι μια πολεμική σύγκρουση Τουρκίας- Αιγύπτου στη Λιβύη

0

Η Τουρκία έχει αυξήσει την στρατιωτική της επιρροή στη Λιβύη τους τελευταίους μήνες, στέλνοντας πλοία στις ακτές της χώρας αλλά και αεροπλάνα για μεταφορά οπλισμού, μισθοφόρους και drones.

Σύμφωνα με ανάλυση της Jerusalem Post πρόκειται για μια φαινομενική υποστήριξη της κυβέρνησης της Τρίπολης στη εμφύλια μάχη που δίνει με τις δυνάμεις στην ανατολική Λιβύη, αφού στην πραγματικότητα είναι μέρος της φιλοδοξίας της Άγκυρας για να αποκτήσει μεγαλύτερο ρόλο στα ενεργειακά της Μεσογείου. Ταυτόχρονα επιδιώκει την αποδυνάμωση των μαχητών που υποστηρίζονται από την Αίγυπτο, προκαλώντας την αντίδραση του Καΐρου, το οποίο το Σάββατο, προειδοποίησε ότι η προέλαση δυνάμεων της ΚΕΣ στη Σύρτη, 450 χιλιόμετρα ανατολικά της Τρίπολης, θα μπορούσε να οδηγήσει σε «απευθείας» επέμβαση στη χώρα.

Η σύγκρουση της Λιβύης είναι περίπλοκη, αλλά το πιο βασικό είναι ότι πρόκειται για ένα πόλεμος δι ‘αντιπροσώπων. Έχει επίσης επιπτώσεις για ολόκληρη την περιοχή, στην οποία εμπλέκονται η Τουρκία, η Αίγυπτος, τα ΗΑΕ, η Ρωσία και το Κατάρ. Το Ιράν, η Ελλάδα, η Ιταλία και η Γαλλία επίσης παρακολουθούν με προσοχή τις εξελίξεις.

Όσον αφορά στην Τουρκία, έχει ήδη στείλει χιλιάδες φτωχούς Σύρους αντάρτες να πολεμήσουν στη Λιβύη. Η Τουρκία χρησιμοποίησε επίσης τη Λιβύη ως χώρο δοκιμών για τα drones της, ενώ πραγματοποίησε ναυτικές ασκήσεις με την Ιταλία πρόσφατα και σχεδόν συγκρούστηκε με τη Γαλλία εν πλω σε ένα περιστατικό που ερευνά το ΝΑΤΟ.

Σύμφωνα με την ανάλυση η Τουρκία με κάθε ευκαιρία δείχνει τις προθέσεις της, αφού εκδίδει χάρτες που δείχνουν τις αξιώσεις της  για ένα τεράστιο τμήμα της Μεσογείου, το οποίο επηρεάζει την Ελλάδα και την Κύπρο. Υπερηφανεύεται για την αποστολή F-16 στα ανοικτά των ακτών της Λιβύης. Έχει επίσης επιδιώξει να ενισχύσει το ΝΑΤΟ και να αναγκάσει τις ΗΠΑ να παρέμβουν στη Λιβύη.

Αυτά είναι τα μεγάλα στοιχήματα τώρα. Η Αίγυπτος υποστηρίζει τον στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ, ο οποίος εγκατέλειψε το καθεστώς Καντάφι της Λιβύης πριν από δεκαετίες και έζησε στις ΗΠΑ. Επέστρεψε στη Λιβύη για να ηγηθεί μιας επίθεσης που πήρε τη Βεγγάζη και τα ανατολικά της χώρας, δεσμεύοντας να την απαλλάξει από τρομοκράτες. Θα πρέπει να θυμόμαστε ότι η Λιβύη έπεσε σε χάος μετά την παρέμβαση των ΗΠΑ, την ανέλαβε η αμερικανική κυβέρνηση να ανατρέψει τον βίαιο δικτάτορα Μουαμάρ Καντάφι το 2011.

Η Αίγυπτος, της οποίας ο σημερινός ηγέτης Στρατηγός Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι, έδιωξε τη Μουσουλμανική Αδελφότητα από την εξουσία το 2013 στην Αίγυπτο, δεσμεύοντας να φέρει σταθερότητα, υποστηρίζει τον Χάφταρ.

Όπως αναφέρει η JP, ο Χάφταρ σε περίπτωση επικράτησής του θα φέρει στη Λιβύη το ίδιο στρατιωτικό και συντηρητικό καθεστώς που έχουν οι μοναρχίες της Αιγύπτου και του Κόλπου. Το καθεστώς της Τουρκίας θα φέρει το είδος της αστάθειας και του εξτρεμισμού που εξήγαγε στο Idlib και σε άλλες περιοχές που εισέβαλε στη βόρεια Συρία.

Και τα δύο συστήματα φαίνεται να αγνοούν τους μέσους Λιβύους που έχουν παγιδευτεί στη μέση ενός δεκαετούς πολέμου. Και οι δύο πλευρές έχουν κατηγορήσει η μία την άλλη για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ωστόσο, η Τουρκία έχει αποδειχθεί πιο ικανή να μεταφέρει όπλα και αμυντική τεχνολογία στη Λιβύη. Τα drones τύπου Bayraktar έχουν νικήσει τα αντιαεροπορικά συστήματα της Ρωσίας που μεταφέρθηκαν στη χώρα διά μέσου των ΗΑΕ και σταμάτησαν την προέλαση του Χάφταρ.

Τώρα ο πρόεδρος της Αιγύπτου με αυτή την κίνηση σηματοδοτεί τις κόκκινες γραμμές στη Λιβύη. Αυτές οι γραμμές θα μπορούσαν να κρατήσουν μακριά την υποστηριζόμενη από την Τουρκία Κυβέρνηση Εθνικής Συνεργασίας από τη Σύρτη και την αεροπορική βάση της Jufra. Η Αίγυπτος έχει έναν τεράστιο στρατό, αλλά είναι επίσης ένας στρατός ως επί το πλείστον μη δοκιμασμένος σε ξένα πεδία μάχης.

Η Αίγυπτος πολεμά τους τρομοκράτες στο Σινά εδώ και χρόνια και δεν τους έχει νικήσει. Ωστόσο, η Τουρκία στέλνει το στρατό της στη Συρία εδώ και χρόνια, κυρίως για να πολεμήσει τους Κούρδους. Αλλά τον Φεβρουάριο οι τουρκικές δυνάμεις συγκρούστηκαν με το συριακό καθεστώς και κατέστρεψαν τα θωρακισμένα οχήματά τους και την αεροπορική άμυνα. Η Τουρκία εισέβαλε πρόσφατα και στο βόρειο Ιράκ, σε μια νέα επιχείρηση.

Επίσης, το ναυτικό της ήταν πιο επιθετικό με τους Γάλλους, οι οποίοι φέρεται να υποστηρίζουν το Χάφταρ και τους Έλληνες, που συνεργάζονται με την Αίγυπτο. Τα αεροσκάφη F-16 της Τουρκίας και του ΝΑΤΟ ήταν επίσης πιο επιθετικά. Πότε ήταν η τελευταία φορά που η Αίγυπτος έπρεπε να αντιμετωπίσει μια άλλη αεροπορία; Δεν το έχει κάνει για δεκαετίες.

Στα χαρτιά οι ένοπλες δυνάμεις της Τουρκίας και η Αίγυπτος είναι πολύ κοντά. Και οι δύο έχουν F-16 και εκατοντάδες μαχητικά αεροσκάφη.

Ο στρατός της Αιγύπτου είναι ο 9ος ισχυρότερος στον κόσμο με χιλιάδες άρματα μάχης. Ο στρατός της Τουρκίας θεωρείται ότι είναι ο 11ός ισχυρότερος στον κόσμο.

Και οι δύο χώρες χρησιμοποιούν δυτικά οπλικά συστήματα συνδεδεμένα με τις ΗΠΑ ή το ΝΑΤΟ. Η συνεργασία της Τουρκίας με το ΝΑΤΟ πιθανώς την κάνει πιο αποτελεσματική από την Αίγυπτο.

Σύμφωνα με την ανάλυση η Αίγυπτος βρίσκεται κοντά στη Λιβύη και μπορεί εύκολα να μετακινήσει μια θωρακισμένη ταξιαρχία ή στρατεύματα στην πρώτη γραμμή. Η Τουρκία θα έπρεπε να μετακινήσει τον στρατό της από αέρος και πιθανότητα προτιμά να χρησιμοποιεί Σύρους μισθοφόρους αντάρτες για να κάνει το «βρόμικο» έργο της.

Ο πρόεδρος της Αιγύπτου υπαινίχθηκε ανοιχτά ότι ο στρατός θα μπορούσε να επιχειρήσει σε ξένο έδαφος. Στόχος του είναι να κάνει τις ΗΠΑ να λάβουν σοβαρά υπόψη το αίτημά τους για κατάπαυση του πυρός. Η Τουρκία δήλωσε ότι θα χτίσει νέες στρατιωτικές βάσεις στη Λιβύη και έχει καυχηθεί ότι τώρα έχει βάσεις σε εννέα χώρες.

Η Τουρκία προσπαθεί να δείξει ότι ελέγχει την ανατολική Μεσόγειο και επίσης ελέγχει την πολιτική των ΗΠΑ στη Συρία, τη Λιβύη και το Ιράκ. Ζήτησε από την κυβέρνηση Τραμπ να κάνει περισσότερα στη Λιβύη και ο ρόλος της Ρωσίας έκανε τις ΗΠΑ να ανησυχούν. Αυτό σημαίνει ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται σε μια άβολη θέση. Θέλει να αντιταχθεί στη Ρωσία, αλλά η Αίγυπτος είναι στενός εταίρος τους.

Η στρατηγική της Τουρκίας βασίζεται στον εκβιασμό. Αγοράζει S-400 από τη Ρωσία και προσπαθεί να δείξει ότι εάν οι ΗΠΑ δεν ενεργήσουν στη Λιβύη, τότε θα μπορούσε να προκαλέσει προβλήματα για τις δυνάμεις που υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ στην ανατολική Συρία ή μπορεί να προκαλέσει αστάθεια στο Ιράκ, όπου βομβαρδίζει περιοχές των Κούρδων.

Το μόνο που μπορεί να κάνει η Αίγυπτος είναι να πει ότι μπορεί να παρέμβει στρατιωτικά στη Λιβύη, ώστε η Ουάσιγκτον να λάβει σοβαρά υπόψη τις θέσεις της. Αλλά ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν θέλει περισσότερη εμπλοκή στη Μέση Ανατολή και γενικά “μακρινά μέρη”. Έτσι κι αλλιώς η Αίγυπτος έχει επιχειρήσει και στο παρελθόν στη Λιβύη. Πραγματοποίησε αεροπορικές επιθέσεις μετά από επιθέσεις εναντίον της. Αλλά ποτέ δεν έχει στείλει τανκς και βαρύ εξοπλισμό.

Παρ ‘όλα αυτά,  οι εξαγγελίες της Αιγύπτου είναι ένα σημαντικό βήμα. Στις 9 Ιουνίου ο πρόεδρος της Τουρκίας είπε ότι κατέληξε σε συμφωνία με τις ΗΠΑ για τη Λιβύη. Οι ΗΠΑ είχαν προειδοποιήσει για ξένες επεμβάσεις στη Λιβύη στις 20 Μαΐου. Η δήλωση του Μαΐου ήρθε όταν η ΚΕΣ κατέλαβε το αεροδρόμιο της Watiya στις 18 Μαΐου. Έκτοτε, η Τουρκία απέρριψε την κατάπαυση του πυρός στις 10 Ιουνίου και δεσμεύθηκε να μην συναντηθεί με τον Χάφταρ, τον οποίο η Άγκυρα αποκαλεί «πολέμαρχο». Η Τουρκία αναφέρει ότι ο Χάφταρ απέρριψε εννέα προηγούμενες συμφωνίες κατάπαυσης του πυρός.

Αντ ‘αυτού, η Άγκυρα προσέγγισε την Ιταλία για να υποστηρίξει τη «διαρκή ειρήνη» της στη Λιβύη, η οποία προβλέπει η Τουρκία και η ΚΕΣ να ελέγχει τη Λιβύη. Η Ιταλία νοιάζεται γιατί θέλει η ΚΕΣ να εμποδίσει τους μετανάστες να διασχίσουν τη Μεσόγειο. Στις 20 Ιουνίου ο Αραβικός Σύνδεσμος πρότεινε συνομιλίες για να βοηθήσει στην ανοικοδόμηση της Λιβύης, αλλά η ΚΕΣ τις απέρριψε.

Πλέον όμως και οι άλλοι παίχτες βρίσκονται σε κίνηση. Η Ρωσία, σύμφωνα με δημοσίευμα της Voice of America στις 17 Ιουνίου, ζήτησε από τις ΗΠΑ να συνεργαστούν μαζί της στη Λιβύη. Ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας ακύρωσε μια συνάντηση με την Τουρκία στις 16 Ιουνίου, προφανώς αισθανόμενος ότι η Τουρκία δεν θα υποχωρήσει στη Λιβύη και θα ήταν χάσιμο χρόνου.

Η Τουρκία στράφηκε κατευθείαν στον Τραμπ και τη Γερμανίδα Καγκελάριο, Άνγκελα Μέρκελ, ελπίζοντας ότι η Μέρκελ θα επηρεάσει τη Γαλλία και επίσης την Ελλάδα.

Η Μέρκελ είναι βασικός υποστηρικτής του καθεστώτος της Άγκυρας, πουλά τανκς στην Τουρκία και επιδιώκει επίσης να φιλοξενήσει συνομιλίες στη Λιβύη. Η Γερμανία πληρώνει την Τουρκία, μέσω της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για να εμποδίσει τους Σύρους πρόσφυγες να έρχονται στην Ευρώπη.

Αυτοί οι Σύροι αποστέλλονται τώρα στη Λιβύη από την Τουρκία, οπότε αυτό λειτουργεί υπέρ της Γερμανίας. Η Ρωσία, από την πλευρά της, μπορεί να προσπαθήσει να αυξήσει τις εντάσεις στο Idlib της Συρίας για να πιέσει την Τουρκία στη Λιβύη. Όλες αυτές οι συγκρούσεις και οι πρόσφυγες συνδέονται. Εν τω μεταξύ, οι ΗΠΑ, μέσω των στρατιωτικών διοικητών της AFRICOM, προειδοποίησαν για τα πολεμικά αεροσκάφη της Ρωσίας στη Λιβύη στις 26 Μαΐου και στις 18 Ιουνίου.

Το μεγάλο ερώτημα τώρα είναι η στάση που θα κρατήσει το Κάιρο. Θα στείλει το στρατό ή θα ακούσουν οι ΗΠΑ τις ανησυχίες της Αιγύπτου και θα ενθαρρύνουν την κατάπαυση του πυρός. Οι ΗΠΑ δυσκολεύονται να μην ακολουθήσουν τις εντολές της Άγκυρας, επειδή η Άγκυρα μπορεί να απειλήσει τις αμερικανικές δυνάμεις στην ανατολική Συρία.

Επιπλέον, υπάρχει ένα καλά χρηματοδοτούμενο λόμπι της ΚΕΣ στην Ουάσιγκτον με συνδέσεις με φιλο-τουρκικές φωνές που υποστηρίζουν ότι η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή πρέπει να βασίζεται σε ό, τι απαιτεί η Άγκυρα.

Αυτό το λόμπι πιστεύει ότι η Άγκυρα θα στραφεί μια μέρα προς το Ιράν και τη Ρωσία και ότι οι ΗΠΑ πρέπει να δώσουν στην Τουρκία περισσότερες παραχωρήσεις για να την αναγκάσει να σταματήσει να συνεργάζεται με τη Μόσχα και την Τεχεράνη.

Οι ΗΠΑ και το Ιράν ενδέχεται να βρεθούν στην ίδια πλευρά στη Λιβύη μέσω της Τουρκίας. Όλα εξαρτώνται τώρα από το Κάιρο. Εάν το Κάιρο προχωρήσει σε στρατιωτική επέμβαση στη Λιβύη, μπορεί βρεθεί στον ίδιο δρόμο με την Τουρκία, η οποία εξασφαλίζει με αυτή την στρατηγική παραχωρήσεις.

Προς το παρόν η Αίγυπτος πρέπει να παρακολουθήσει και να εξετάσει το επόμενο βήμα. Τα βλέμματα επίσης είναι στραμμένα προς την Ουάσιγκτον για να κάνει κάτι περισσότερο από το να στηρίζει τόσο την πρόταση κατάπαυσης του πυρός της Αιγύπτου όσο και την προσέγγιση της Άγκυρας.

Αυτό που θα συμβεί στη συνέχεια θα επηρεάσει και τους άλλους συμμάχους της Ουάσιγκτον, στην Ιερουσαλήμ και το Ριάντ και το Αμπού Ντάμπι.

sigmalive

Η μόνη λύση στην Τουρκική απληστία είναι η υιοθέτηση υψηλής στρατηγικής με πνεύμα επίδειξης αποφασιστικότητας

0

Geopolitics and Daily News

του Δημήτρη Τσαϊλά*

Ενώ οι περισσότεροι δεν καταλαβαίνουν τι είναι “η στρατηγική”, την χρησιμοποιούν λεκτικά ως επιθετικό προσδιορισμό για οποιοδήποτε σχέδιο, κατά κόρο. Μάλιστα δεν γνωρίζουν πώς να χαράσσουν στρατηγική. Αυτό το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο στο δημόσιο βίο. Ξεκινά από την ανυπαρξία μιας Εθνικής Στρατηγικής και φτάνει στην πολιτιστική κατανόηση αυτής.

Ας ξεκινήσουμε με έναν απλό κανόνα, όπως διδάσκεται στις σχολές αμύνης: «Η στρατηγική είναι μια συνετή ιδέα ή ένα σύνολο ιδεών για τη χρήση των οργάνων της εθνικής ισχύος με συγχρονισμένο και ολοκληρωμένο τρόπο για την επίτευξη εθνικών στόχων. Στην απλούστερη έκφρασή της, η στρατηγική καθορίζει, τι πρέπει να επιτευχθεί, τις μεθόδους για την επίτευξή και τους πόρους που απαιτούνται από αυτές τις μεθόδους. Με άλλα λόγια: σκοποί, τρόποι και μέσα.»

Μολονότι ο ορισμός είναι μια συμπυκνωμένη ερμηνεία ίσως και δογματική, δεν περιγράφει επαρκώς τη θεμελιώδη και ουσιαστική φύση της στρατηγικής. Αντ’ αυτού, περιγράφει ένα σχέδιο, πώς να χρησιμοποιήσουμε (τρόπους) τους διαθέσιμους πόρους (μέσα) για την επίτευξη ενός δεδομένου στόχου (σκοποί).

Οπωσδήποτε, τα σχέδια είναι σημαντικά. Τα σχέδια μπορούν να είναι χρήσιμα. Τα σχέδια μπορούν να μας βοηθήσουν να λύσουμε πολύπλοκα προβλήματα. Κάποιος μπορεί ακόμη και να αναπτύξει σχέδια που αντιπροσωπεύουν αβεβαιότητα και κίνδυνο (διαχείριση ρίσκου). Αλλά ένα σχέδιο δεν είναι το ίδιο με μια στρατηγική και ο κάθε σχεδιασμός δεν είναι απαραίτητα και στρατηγικός. Τα σχέδια επικεντρώνονται στις ενέργειες του αντιπάλου, ενώ η στρατηγική επικεντρώνεται στην επιρροή όλων όσων επηρεάζουν την κατάσταση, για να επιτύχουμε τους επιθυμητούς στόχους και την προσαρμογή όταν αποτυγχάνουν οι αρχικές προσπάθειες να επηρεάσουν τους άλλους.

Δεν αρκεί ο προσανατολισμός σε μια μόνο θεωρία επιρροής. Το βασικό πρόβλημα της στρατηγικής  και ο λόγος που ξεπερνάει και ακολουθεί το σχεδιασμό, επικεντρώνεται στην αλληλεπίδραση και επιρροή στην εξυπηρέτηση πολιτικών προτεραιοτήτων. Απαιτείται στρατηγική όταν αλληλεπιδρούμε με άλλους δρώντες. Σε αντίθεση με τη φύση ή το περιβάλλον, άλλοι παράγοντες μπορούν να δημιουργήσουν, μπορούν να αντιδράσουν και μπορούν να προβλέψουν. Οι άλλοι παράγοντες είναι κυρίαρχοι και έχουν διαφορετικές αξίες, ενδιαφέροντα και ιδέες για την γεωπολιτική, απ’ ότι έχουμε εμείς. Μπορούμε επίσης να προσπαθήσουμε να φανταστούμε τι αξίες, ενδιαφέροντα και ιδέες υφίστανται, καθώς και ποιες προκλήσεις, αποφάσεις και ευκαιρίες θα αντιμετωπίσουμε. Άλλοι παράγοντες μπορεί να συνεργαστούν ή να ανταγωνιστούν, ή μπορεί να προσπαθήσουν να επηρεάσουν άλλους δρώντες ή να αλλάξουν τις αντιλήψεις άλλων παραγόντων για αυτούς. Ως αποτέλεσμα, ένα στατικό σχέδιο ή μια θεωρία σπάνια επαρκεί όταν ασχολείται με τους άλλους παράγοντες. Ακόμα και με προγραμματισμό έκτακτης ανάγκης, δεν μπορούμε να προβλέψουμε όλες τις πιθανές αντιδράσεις,

Ο διαχρονικός διανοητής του πολέμου, ο Carl von Clausewitz, χρησιμοποίησε στο έργο του «Περί Πολέμου» πολλές διαφορετικές μεταφορές για να περιγράψει τη διαδραστική φύση της στρατηγικής, αποκαλώντας τη, μονομαχία ή έναν αγώνα πάλης. Άλλοι διανοητές αναφέρονται στη στρατηγική, ως παιχνίδι σκακιού. Όμως, στην πραγματικότητα, η διαδραστική φύση της στρατηγικής είναι πολύ πιο περίπλοκη. Σε μια στρατιωτική αντιπαράθεση, σπάνια ερχόμαστε αντιμέτωποι με μια κατάσταση όπου οι αντίπαλοι οριοθετούνται σαφώς και οι κανόνες καθορίζονται με τακτοποίηση. Αντ’ αυτού, αντιμετωπίζουμε μια συλλογή δρώντων που μπορούν όλοι να κάνουν τις δικές τους επιλογές. Στις περισσότερες περιπτώσεις, κανείς δεν μπορεί να ξέρει με μεγάλη βεβαιότητα εάν αυτοί είναι σύμμαχοι, αντίπαλοι, πράκτορες ή αν έχουν αποφασίσει ακόμη και πώς σκοπεύουν να δράσουν ή πώς αντιλαμβάνονται τα ενδιαφέροντα και την πρόθεση των άλλων. Ούτε μπορούν να γνωρίζουν τα ίδια με τους άλλους δρώντες. Μερικές φορές οι αντιλήψεις για το τι γνωρίζουν και θέλουν όλοι αυτοί οι άλλοι είναι λανθασμένες ή ελλιπείς. Αλλά μέσω επαναλαμβανόμενων αλληλεπιδράσεων, ένα στρατηγικό μυαλό μπορεί να αποκτήσει περισσότερες πληροφορίες και να προσπαθήσει να κατανοήσει την γεωπολιτική εικόνα. Ίσως εξίσου σημαντικό είναι ότι, μπορεί να εκτιμήσει εάν και πώς οι λέξεις και οι ενέργειες επηρεάζουν τους αντιπάλους και κατανοεί πότε τα στρατηγικά σχέδια μπορούν ή δεν μπορούν, να επιτύχουν τα επιθυμητά αποτελέσματά τους.

Η στρατηγική είναι επομένως μια διαδραστική διαδικασία επηρεασμού άλλων παραγόντων ή ομάδων για την προώθηση των προτεραιοτήτων μας. Προσπαθεί να καταλάβει πώς τα λόγια και οι ενέργειές τους θα επηρεάσει τους άλλους παράγοντες και προσπαθεί να αναπτύξει δημιουργικές προσεγγίσεις για να προβλέψει τη συμπεριφορά άλλων δρώντων και να ασκήσει επιρροή σε αυτούς για να προωθήσει τις επιθυμητές προτεραιότητες. Η στρατηγική διαδικασία μπορεί να παράγει, να τελειοποιήσει ή να αντικαταστήσει στρατηγικά σχέδια που περιέχουν προτεραιότητες, ακολουθίες και μια θεωρία επιρροής. Παρόλο που τα στρατηγικά σχέδια μπορούν να γραφτούν ή να αρθρωθούν, η ίδια η στρατηγική είναι δυναμική και διαδραστική. Επομένως όσοι ασχολούνται με τη χάραξη στρατηγικής πρέπει να έχουν την ικανότητα να αναπτύξουν θεωρίες τις οποίες να τις απορρίψουν γρήγορα και να τις προσαρμόσουν βάσει των νέων πληροφοριών ή των νέων καταστάσεων.

Στα του οίκου μας, η οικονομική κρίση, το ογκούμενο δημόσιο χρέος, οι υπερβολικές δεσμεύσεις προς το εξωτερικό, μας προτρέπουν σε σοβαρό φροντιστήριο στρατηγικής. Και γρήγορα. Αυτό δε θα προερχόταν ποτέ από την υιοθέτηση των στρατηγικών των παρελθόντων ετών. Αντ’  αυτής, καλύτερα η καθοδήγηση να αναζητηθεί σε μαθήματα υψηλής στρατηγικής που θα έχουν στόχο το πώς θα πρέπει να ανακαλύψουμε ξανά τον Ελληνισμό σήμερα.

Ευτυχώς, είναι πολύ πιο εύκολο να διδαχθεί κανείς από τους Έλληνες διανοητές του πολέμου και της στρατηγικής όπως ο ανυπέρβλητος Θουκυδίδης αλλά και ο σύγχρονος Κονδύλης, που ευτυχώς άφησαν κληρονομιά στρατηγικής και τακτικής. Μελετώντας αυτούς τους διανοητές διαπιστώνουμε, τις τεχνικές πειθούς, συλλογής πληροφοριών, τη στρατηγική τους σκέψης, τα δόγματα τακτικής και τις επιχειρησιακές μεθόδους τους. Όλα αυτά πρέπει να παρατίθενται με σαφήνεια σε μία σειρά στρατιωτικών εγχειριδίων και σε έναν μείζονα οδηγό για τη διακυβέρνηση του κράτους.

Οι περισσότεροι στρατιωτικοί πέρασαν μελετώντας και εφαρμόζοντας στο μέτρο που τους αναλογούσε αυτά τα κείμενα, της υψηλής στρατηγικής. Έτσι καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι καλά θα κάνουμε  να προσέξουμε τα κυριότερα  διδάγματα στρατηγικής, αν επιθυμούμε να επιβιώσουμε ως έθνος:

  1. Να αποφεύγεις τον πόλεμο με κάθε μέσον, σε κάθε δυνατή περίσταση. Αλλά να ενεργείς πάντα ως εάν να πρόκειται να ξεκινήσει πόλεμος ανά πάσα στιγμή.
  2. Να εκπαιδεύεσαι εντατικά και να είσαι έτοιμος για μάχη ανά πάσα στιγμή, αλλά μην επιθυμείς διακαώς να πολεμήσεις.
  3. Ο ύψιστος σκοπός της πολεμικής ετοιμότητας είναι η αποτροπή, δηλαδή, να μειώσουμε την πιθανότητα να χρειαστεί να πολεμήσουμε.
  4. Να συλλέγεις πληροφορίες για τον εχθρό και τη νοοτροπία του, και να παρακολουθείς τις ενέργειές του συνεχώς. Οι προσπάθειες να το κάνεις αυτό μπορεί να μην είναι πάντα παραγωγικές, αλλά σπανίως πηγαίνουν χαμένες.
  5. Να εκστρατεύεις με μεγάλη ισχύ, τόσο επιθετικά όσο κι αμυντικά, αλλά να αποφεύγεις τις μάχες, ιδιαίτερα τις μεγάλης κλίμακας μάχες, εκτός αν οι συνθήκες είναι ιδιαίτερα ευνοϊκές.
  6. Να χρησιμοποιείς τη βία στις μικρότερες δυνατές δόσεις και με αιφνιδιασμό (πρώτο πλήγμα), για να καταφέρεις να πείσεις αυτούς που είναι δυνατόν να πεισθούν και να βλάψεις αυτούς που δεν είναι ακόμη ευεπίφοροι σε πειθώ.
  7. Να έχεις πάντα στο μυαλό σου τις κεραυνοβόλες επιθέσεις και επιθετικές επιδρομές για να αποδιαρθρώνεις τους εχθρούς, ακολουθούμενες από ταχύτατες αποχωρήσεις.
  8. Ο σκοπός δεν είναι να καταστρέψεις τους εχθρούς σου, γιατί μπορεί να είναι οι αυριανοί σου σύμμαχοι.
  9. Οι πολλοί εχθροί μπορεί να είναι καλύτεροι από έναν και μοναδικό, εφ’ όσον μπορούν να πεισθούν να επιτεθούν ο ένας στον άλλον.
  10. Να προσπαθείς να τελειώνεις τους πολέμους επιτυχώς με το να προσεταιρίζεσαι συμμάχους για να αλλάζεις την ισορροπία δυνάμεων.
  11. Η διπλωματία είναι ακόμη πιο σημαντική κατά τη διάρκεια του πολέμου απ΄ ότι κατά την ειρήνη.
  12. Οι πιο χρήσιμοι σύμμαχοι είναι εκείνοι πλησιέστερα στον εχθρό, γιατί αυτοί ξέρουν καλύτερα από κάθε άλλον πως να αντιμετωπίσουν καλύτερα τις δυνάμεις του.
  13. Η υπονόμευση του εσωτερικού του εχθρού είναι ο φθηνότερος δρόμος για τη νίκη. Τόσο φθηνός, στην πραγματικότητα, σε σύγκριση με το κόστος και τον κίνδυνο της μάχης, που πρέπει να επιχειρείται πάντα, ακόμη και με τους φαινομενικά πιο σκληρού αντιπάλου.
  14. Όταν η διπλωματία ή η εσωτερική υπονόμευση δεν είναι επαρκής, και η μάχη είναι αναπόφευκτη, να χρησιμοποιείς μεθόδους και τακτικές που εκμεταλλεύονται τις αδυναμίες του εχθρού, να αποφεύγεις να ξοδεύεις τις στρατιωτικές σου δυνάμεις, και να φθείρεις υπομονετικά την ισχύ του εχθρού.

Επίλογος

Η στρατηγική, είναι μια αλληλουχία αιτιών και αποτελεσμάτων, η πορεία των οποίων μπορεί να αναλυθεί και να γίνει κατανοητή από μια πνευματική προσπάθεια, αλλά όχι κατευθυνόμενη από τη φαντασία. Εάν ο στόχος μας είναι να «διατηρηθεί η ειρήνη και η ασφάλεια» απαιτείται από την κυβέρνηση να λάβει αποτελεσματικά μέτρα για την πρόληψη και την άρση των απειλών αλλά επίσης να δράσει προς την καταστολή επιθέσεων, επιθετικότητας ή παραβιάσεων της ειρήνης. Η ατζέντα για την πρόληψη είναι κοινώς αναγνωρισμένη από την απαίτηση να καταστείλουμε τις παραβιάσεις της ειρήνης.

Αυτή η αλαζονική συμπεριφορά της Τουρκίας φαίνεται να αποτελεί ανυπέρβλητη πρόκληση, όχι μόνο για εμάς αλλά για όλα τα κράτη της Μεσογείου. Εξάλλου, δεν είναι μόνο μια μαζική, πολυδιάστατη κρίση που απαιτεί συλλογική δράση. Είναι επίσης ένα γεγονός που μεγεθύνει πολλές προϋπάρχουσες δυνάμεις που ωθούν τη γεωπολιτική σε μια περισσότερο συνεργατική και πιο συγκρουσιακή κατεύθυνση. Ωστόσο, ας είμαστε προσεκτικοί ενάντια στον «ακραίο ρεαλισμό» επειδή παρέχει τους λόγους για σκόπιμη ή ουσιαστική δράση και επειδή προσφέρει ένα συνεχή αγώνα για ισχύ που καθιστά αδύνατη κάθε είδους διεθνούς κοινωνίας.

Μόνο μια διαρκής αεροναυτική υπεροχή θα είναι η εγγύηση για τη διατήρηση της οικονομικής υπεροχής. Εννοώ μια μόνιμη ευρωπαϊκή αεροναυτική δύναμη στη Μεσόγειο. Όχι βέβαια όπως η επιχείρηση IRINI (ΕΙΡΗΝΗ) αλλά μια επιχείρηση τύπου Display Determination (ΕΠΙΔΕΙΞΗ ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΗΚΟΤΗΤΑΣ) με όλη τη σημασία των λέξεων και υπό το πνεύμα των 14 διδαγμάτων στρατηγικής που προαναφέρθηκαν.

Επίσης όταν αναφέρουμε την οικονομική υπεροχή, μιλάμε για μια επιχείρηση πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αντιλαμβανόμαστε την εξαιρετικά ισχυρή επιχείρηση που έχει πολύ μεγάλη σημασία για την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα πολλά δισεκατομμύρια κέρδη δεν πρόκειται θα παραδοθούν χωρίς σκληρό αγώνα. Κάποιοι ουτοπιστές ή πλουραλιστές υποστηρίζουν ότι η ισχύς εξολόθρευσης των σημερινών όπλων είναι τόσο πολύ μεγάλη για να διακινδυνεύσουμε μια μεγάλη σύγκρουση. Αλλά αυτό το λάθος σκέψης έγινε ακόμη και στον προηγούμενο αιώνα. Τότε, οι αναλυτές πρόβλεψαν ότι τα όπλα είχαν γίνει τόσο τεχνολογικά προηγμένα και τόσο θανατηφόρα, ώστε κανένας δεν θα τολμούσε να καταφεύγει ποτέ στη χρήση τους. Πολλοί έκαναν τον αδυσώπητο αγώνα των εξοπλισμών ως μέρος μιας οικονομικής προσπάθειας για την τόνωση της εγχώριας βιομηχανίας τους πιστεύοντας ότι μια τέτοια κούρσα θα οδηγούσε σε αποφυγή συγκρούσεων. Οι παγκόσμιοι πόλεμοι απέδειξαν ότι είναι λάθος αυτές οι σκέψεις. Ας μη ξανακάνουμε τα ίδια λάθη.

*Ο Υποναύαρχος ε.α. Δημήτριος Τσαϊλάς είναι Senior Researcher  of Strategy International και Member of Institute for National and international Security,

Geopolitics and Daily News

 

Κώστας Λάβδας: Πού το πάει η Τουρκία

0

liberal.gr

Παγίωση των τετελεσμένων που επιχειρεί να δημιουργήσει σε Κύπρο, Αιγαίο και Αν.Μεσόγειο, επιδιώκει με την χρήση διπλωματικών μέσων η Τουρκία, δηλαδή με τα ανοίγματα που κάνει τα τελευταία 24ωρα προς την Αθήνα για διάλογο, μέσω του υπ. Εξωτερικών αλλά και του πρέσβη της στην Αθήνα. “Τα περί αναδίπλωσης και στροφής στην “διπλωματία της ειρήνης” είναι αστειότητες”, σημειώνει ο καθηγητής Ευρωπαϊκής Πολιτικής του Παντείου Κώστας Λάβδας, εξηγώντας ότι πρόκειται για μια συνεπή προσέγγιση της πρακτικής: τετελεσμένα – παγίωση.

“Πρώτα πετυχαίνουμε κάποια τετελεσμένα (ελαφρά ή βαρέα), μετά επιχειρούμε να χτίσουμε σε αυτά παγιώνοντας τη νέα κατάσταση, χρησιμοποιώντας και διπλωματικά μέσα και συνομιλίες”, αναφέρει χαρακτηριστικά. Και προσθέτει ότι είναι λάθος να θεωρηθεί ότι οι όποιες συμφωνίες έχει πετύχει ή πρόκειται να πετύχει η Αθήνα με γύρω χώρες (Ιταλία, Αιγυπτο), θα ανακόψουν τα τουρκικά επεκτατικά σχέδια. Η Τουρκία επιμένει ότι το Αιγαίο αποτελεί ειδική περίπτωση και έχει αναπτύξει μια δική της αντίληψη η οποία εστιάζεται στην «συνεκμετάλλευση» την οποία θεωρεί ευθύδικη λύση. Θα εξακολουθήσει επομένως να υποστηρίζει τις απόψεις της και να προωθεί τις βλέψεις της, ανάλογα με την συγκυρία, θεωρώντας και ότι η περίοδος πριν τις αμερικανικές εκλογές της δίνει ένα παράθυρο ευκαιρίας.

Συνέντευξη στον Γιώργο Φιντικάκη

– Εν μέσω προκλήσεων, προετοιμασίας ερευνών και με πανταχού παρών το τουρκολιβυκό μνημόνιο, πρώτα ο Τούρκος υπ. Εξωτερικών Μ.Τσαβούσογλου και μετά ο πρέσβης της χώρας στην Αθήνα Μ. Οζουγκέργκιν μέσω συνέντευξης του στην «Καθημερινή», επανέλαβαν ότι η Αγκυρα είναι έτοιμη για διάλογο και ανοικτή σε συζητήσεις με την Αθήνα. Τι επιδιώκει η Τουρκία;

Οι δηλώσεις του Τούρκου Υπ.Εξ., κ. Τσαβούσογλου, όπως επίσης και του πρέσβη της Τουρκίας στην Αθήνα που ακολούθησαν είναι σαφείς αλλά και συνεπείς. Δεν πρόκειται ούτε για αναδίπλωση ούτε για πιρουέτα ούτε για στροφή στη «διπλωματία της ειρήνης» Πρόκειται, αντίθετα, για μια συνεπή προσέγγιση που αναφέρεται στο δίπολο: Τετελεσμένα – παγίωση. Πρώτα πετυχαίνουμε κάποια τετελεσμένα (ελαφρά ή βαρέα), μετά επιχειρούμε να χτίσουμε σε αυτά παγιώνοντας τη νέα κατάσταση, χρησιμοποιώντας και διπλωματικά μέσα, συνομιλίες κλπ.

Αυτό ακριβώς συμβαίνει τώρα με το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τη γενικότερη προσπάθεια της Άγκυρας να πετύχει τετελεσμένα και στην ΑΟΖ της Κύπρου και στο Αιγαίο και στην Αναταλική Μεσόγειο, ενθαρρυνόμενη και από τις εξελίξεις στην Λιβύη. Με το τουρκολιβυκό μνημόνιο επιχειρεί να διαρρήξει τη συνέχεια μεταξύ ΑΟΖ Ελλάδας και Αιγύπτου ενώ με την αμφισβήτηση για το Καστελόριζο επιχειρεί να διαρρήξει, αντίστοιχα, τη συνέχεια μεταξύ ΑΟΖ Ελλάδας και Κύπρου. Πρέπει να μας γίνει σαφές αυτό το κλασικό δίπολο: Τετελεσμένα – προσπάθεια παγίωσης. Τα περί αναδίπλωσης είναι αστειότητες.

-Μπορεί αυτές οι κινήσεις να έρχονται μετά και τις πιέσεις των ΗΠΑ προς την Άγκυρα, αλλά και την ανακήρυξη ΑΟΖ με την Ιταλία ή δεν επηρεάζονται καθόλου από τα παραπάνω;

Η Τουρκία από επιτήδειος ουδέτερος του Β’ ΠΠ έχει εξελιχθεί σε επιτήδειο ακροβάτη του σήμερα. Επιτήδειος ακροβάτης μεταξύ Δύσης και Ανατολής, εκμεταλλευόμενη καταρχήν την ανικανότητα της ΕΕ. Η αδυναμία π.χ. της Επιχείρησης «Ειρήνη» να αστυνομεύσει την είσοδο όπλων στην Λιβύη είναι εκκωφαντική και οδηγεί σε ενίσχυση όσων στηρίζουν η Τουρκία και του Κατάρ στην ευρύτερη περιοχή.

Εκμεταλλευόμενη, επίσης, τη στάση του προέδρου Τραμπ. Οι πρόσφατες αποκαλύψεις του Μπόλτον, πρώην συμβούλου εθνικής ασφάλειας του προέδρου των ΗΠΑ, οδηγούν στο συμπέρασμα ότι οι ενδείξεις «ιδιωτικοποίησης» των κριτηρίων άσκησης εξωτερικής πολιτικής επί Τραμπ αφορούν και τις σχέσεις του με τον Ερντογάν, ο οποίος φαίνεται πως είχε λόγους να αισθάνεται ασφαλής λόγω των καλών σχέσεών του με τον Αμερικανό πρόεδρο.

Η Τουρκία επιμένει ότι το Αιγαίο αποτελεί ειδική περίπτωση και έχει αναπτύξει μια δική της αντίληψη η οποία εστιάζεται στην «συνεκμετάλλευση» την οποία θεωρεί ευθύδικη λύση. Θα εξακολουθήσει να υποστηρίζει τις απόψεις της και να προωθεί τις βλέψεις της, ανάλογα με τις συνθήκες που διαμορφώνονται. Θα είναι λάθος να θεωρηθεί ότι οι συμφωνίες ανακόπτουν τα τουρκικά επεκτατικά σχέδια.

-Υπό ποιες προϋποθέσεις και για ποιο αντικείμενο θα μπορούσε η Ελλάδα να καθίσει σε ένα τραπέζι και να συζητήσει με την Τουρκία; 

Υπενθυμίζω ότι, ως προς τις θαλάσσιες ζώνες, η Ελλάδα συνορεύει με έξι (6) κράτη: Την Τουρκία, την Αλβανία, την Ιταλία, τη Λιβύη, την Αίγυπτο και την Κύπρο. Το πρώτο εξ αυτών ήταν και παραμένει ο βασικός λόγος για τον οποίο μέχρι πρότινος η Ελλάδα δεν είχε καταφέρει να οριοθετήσει με κανένα από τα άλλα.

Υπενθυμίζω, επίσης, ότι η διαφορά με την Τουρκία για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας ξεκινά το 1973, όταν η τουρκική κρατική εταιρεία πετρελαίων χορήγησε άδειες για διεξαγωγή ερευνών επί της ελληνικής υφαλοκρηπίδας δυτικά των ελληνικών νησιών του Ανατολικού Αιγαίου.

Άλλωστε η συμφωνία η Αθήνας με τα Τίρανα το 2009 με βάση την αρχή της μέσης γραμμής, δηλαδή της ίσης απόστασης ανάμεσα στις δύο χώρες, ακυρώθηκε μετά από πιέσεις της Τουρκίας στην Αλβανία.

Συνεπώς η σχετική αναφορά του πρέσβη της Τουρκίας στο ποιος έχει οριοθετήσει – σεβόμενος, υποτίθεται, το διεθνές δίκαιο και ποιος όχι- είναι απαράδεκτη.  Η συζήτηση μεταξύ γειτόνων και δη συμμάχων είναι αυτονόητα θετική, εφόσον δεν σωρεύονται από την μια πλευρά αναθεωρητικές στάσεις και διεκδικήσεις. Δυστυχώς με την Τουρκία συμβαίνει ακριβώς αυτό. Με την Τουρκία η επίσημη διαφορά παραμένει μια: Η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Τα υπόλοιπα συνιστούν αυθαίρετες διεκδικήσεις της Τουρκίας.

– Τι σημαίνει άραγε το γεγονός ότι ο Τούρκος πρέσβης φέρνει ως παράδειγμα για μια ενδεχόμενη συμφωνία με την Τουρκία, το μοντέλο που ακολουθήθηκε στην περίπτωση της συμφωνίας για την ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας – Ιταλίας, λέγοντας ότι αυτό, μαζί με τα συνοδευτικά έγγραφα, προσφέρουν περαιτέρω ιδέες;

Η πρόσφατη, θετική σε γενικές γραμμές συμφωνία με την Ιταλία βασίστηκε στην προϋπάρχουσα του 1977 και στηρίχθηκε στις χαράξεις του 1977, πριν δηλαδή την Σύμβαση του 1982 και τη Συμφωνία του 1994 των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, τις οποίες έχει κυρώσει η Ελλάδα. Η συμφωνία με την Ιταλία δίνει σχετικά μικρότερη επήρεια στα Διαπόντια νησιά και στις Στροφάδες.

Είναι επίσης γεγονός ότι σε επίπεδο νομολογίας, το νέο καθεστώς μετά το 1982 το οποίο αναγνωρίζει στα νησιά υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ και θεωρεί ότι μόνον οι «βράχοι» που δεν μπορούν να συντηρήσουν ανθρώπινη διαβίωση ή δική τους οικονομική ζωή, δεν διαθέτουν δική τους ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, έχει παρ’ όλα αυτά οδηγήσει και σε αμφίρροπες αποφάσεις.

Η αρχή της μέσης γραμμής παραμένει κύριος κανόνας οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ, αλλά εφαρμόζεται ως συμπληρωματική αρχή οριοθέτησης και η αρχή της αναλογικότητας, με την οποία υπολογίζονται και το μέγεθος της εκατέρωθεν στεριάς και η γεωγραφική διαμόρφωση.

Προσπαθώντας να βρει συμβιβαστικές λύσεις, το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης έχει σε διαφορετικές περιπτώσεις (Ουκρανία – Ρουμανία, Νικαράγουα – Κολομβία, Μπαχρέϊν – Κατάρ) υπολογίσει και παραμέτρους όπως οι ειδικές συνθήκες και η αρχή της αναλογικότητας στην οποία αναφέρθηκα.

Παρότι επίσημο όργανο του ΟΗΕ, το δικαστήριο συνιστά στην πραγματικότητα μορφή εξιδανικευμένης διαιτησίας και έχουν υπάρξει περιπτώσεις όπου π.χ. το ένα μέρος – αυτό που δεν ικανοποιήθηκε – δεν αναγνώρισε την απόφαση.

Θα ήταν λάθος τόσο το να θεωρήσουμε την Χάγη αυτονόητα θετική ως προς το σύνολο των επιχειρημάτων μας όσο και το να προσδώσουμε υπερβολική βαρύτητα στη σημασία της.

– Τελικά τι πιστεύετε ότι κρύβεται πίσω από αυτές τις «προσκλήσεις» για συνεργασία, τι θα δούμε να ξεδιπλώνεται το επόμενο διάστημα, ποιο είναι το απώτερο σχέδιο της Τουρκίας;

Από τα προαναφερθέντα προκύπτει ότι η Τουρκία αναζητά επιτυχία σε τρεις διαστάσεις: Προπαρασκευή, συνθήκες και τετελεσμένα.

Η Άγκυρα προφανώς θεωρεί ότι η περίοδος πριν τις αμερικανικές εκλογές της δίνει ένα παράθυρο ευκαιρίας. Και ως προς την Ελλάδα, θα το εκμεταλλευτεί πιέζοντας για συνολική διαπραγμάτευση από θέση ισχύος, αυτό είναι προφανές. Οι εξελίξεις στην περιοχή δεν θα εξαρτηθούν από την Χάγη ή άλλους αντίστοιχους μηχανισμούς, αλλά από ένα συνδυασμό πολλών μεταβλητών, όπως οι αντιλήψεις της τουρκικής ηγεσίας για τα κόστη και τα οφέλη των επόμενων κινήσεών της, οι ισορροπίες στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ, η τύχες όσων στηρίζουν μια εντονότερη φωνή της ΕΕ στην άμυνα και την ασφάλεια, οι εκλογές στις ΗΠΑ, οι πολιτικές της Γαλλίας και της Ρωσίας κλπ.

Για την Ελλάδα, το ζήτημα δεν είναι «πώς θα αποφύγουμε το θερμό επεισόδιο» αλλά πώς θα χαράξουμε μακροπρόθεσμα μια ειρηνική πορεία με καλές οικονομικές σχέσεις με όλους τους γείτονες χωρίς εκπτώσεις στα εθνικά συμφέροντα και την εθνική κυριαρχία.

Αυτό προϋποθέτει ενισχυμένη ικανότητα αποτροπής, την πεποίθηση για την χρήση της και την συνεχή κινητοποίηση συμμαχιών και συνεννοήσεων σε πολυμερές αλλά και σε διμερές επίπεδο.

liberal.gr

Ο Τραμπ απειλεί τον μισό πλανήτη με δασμούς!

0

euro2day.gr

  • Μετάφραση-Επιμέλεια: Άννα Φαλτάϊτς

Οι χώρες που προσπαθούν να αναγκάσουν κολοσσούς όπως η Αpple και η Google να συμμετέχουν στα φορολογικά βάρη απειλούνται από τον πλανητάρχη με δασμούς. Η διεθνής διαπραγμάτευση και ο πόλεμος συμφερόντων.

Καθώς οι διεθνείς διαπραγματεύσεις έχουν «βαλτώσει», πολλές κυβερνήσεις επιλέγουν να εφαρμόσουν μονομερώς φόρους ψηφιακών υπηρεσιών (DSTs). Οι ΗΠΑ -που είναι η έδρα της πλειονότητας των τεχνολογικών κολοσσών που θα υπόκεινται σε τέτοιους φόρους, μεταξύ των οποίων η Amazon, η Apple και η Google- χρησιμοποιούν την απειλή δασμών, τόσο για να περιορίσουν την παγκόσμια επέκταση των DSTs όσο και για να σπρώξουν τις διεθνείς διαπραγματεύσεις προς τις προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις που στηρίζουν οι ίδιες. Όμως, καθώς τόσες πολλές χώρες πάνε ενάντια στο αποτέλεσμα που προτιμά η Ουάσινγκτον (κάτι που οι επικριτές λένε πως θα επιτρέψει στις αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες να δηλώσουν ότι δεν θα πληρώσουν τις διεθνείς φορολογικές τους υποχρεώσεις), ο κίνδυνος οι διαπραγματεύσεις να μην καταλήξουν σε συμφωνία φέτος είναι υψηλός, όπως και ο κίνδυνος οι ΗΠΑ να επιβάλουν δασμούς στον αυξανόμενο αριθμό των εμπορικών εταίρων τους που θα εφαρμόζουν DSTs.

Η Ουάσινγκτον εναντίον του κόσμου

Στις 2 Ιουνίου, η κυβέρνηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε πως ξεκινά έρευνα κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εννέα χωρών που έχουν εφαρμόσει ή σκοπεύουν να εφαρμόσουν DSTs, για να καθοριστεί εάν στοχεύουν άδικα αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες.

Στις χώρες που βρίσκονται στο στόχαστρο συμπεριλαμβάνονται η Αυστρία, η Βραζιλία, η Τσεχική Δημοκρατία, η Ινδία, η Ινδονησία, η Ιταλία, η Ισπανία, η Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Οι έρευνες θα διενεργηθούν στο πλαίσιο της Ενότητας 301 της Εμπορικής Πράξης του 1974, που δίνει στον Λευκό Οίκο τη δυνατότητα να επιβάλλει σημαντικούς δασμούς σε εισαγόμενα προϊόντα (οι δασμοί που επέβαλε η κυβέρνηση Τραμπ στον εμπορικό της πόλεμο με την Κίνα επίσης βασίζονται στην Ενότητα 301).

Οι έρευνες των ΗΠΑ είναι ανοικτές και μπορεί να χρειαστούν μήνες για να ολοκληρωθούν, όμως είναι σχεδόν βέβαιο πως θα βρουν ότι κάθε εθνικός φόρος ψηφιακών υπηρεσιών μεταχειρίζεται άδικα τις αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες.

Η ευρεία πλειονότητα των DSTs που εισάγονται, έχουν στόχο μόνο τις εταιρείες διαδικτυακών και ψηφιακών υπηρεσιών με μεγάλα παγκόσμια και εθνικά έσοδα. Ο νέος φόρος ψηφιακών υπηρεσιών της Γαλλίας, για παράδειγμα, ισχύει μόνο για εταιρείες που παράγουν παγκοσμίως έσοδα τουλάχιστον 750 εκατ. ευρώετησίως. Η έρευνα που ξεκίνησε η Ουάσινγκτον το 2019 για τη γαλλική φορολόγηση ήδη έχει βρει πως θέτει άδικα στο στόχαστρο τις αμερικανικές εταιρείες, σημειώνοντας πως από τις 27 εταιρείες που θα υπόκεινται στον γαλλικό φόρο ψηφιακών υπηρεσιών, οι 17 είναι αμερικανικές και μόνο μία γαλλική. Πολλές άλλες χώρες που εισάγουν DSTs χρησιμοποιούν ορόσημα αντίστοιχα με αυτά της Γαλλίας, κάτι που σημαίνει πως και οι δικοί τους φόροι θα βάζουν δυσανάλογα στο στόχαστρο τις αμερικανικές εταιρείες και έτσι θα κινδυνεύσουν ομοίως από την οργή του Τραμπ.

Την τελευταία δεκαετία, ωστόσο, οι περισσότερες χώρες έχουν καταλάβει πως οι υφιστάμενες παγκόσμιες νόρμες αναφορικά με τους εταιρικούς φόρους είναι ανεπαρκείς για τη φορολόγηση της ψηφιακής οικονομίας και την κατανομή των κερδών μεταξύ διαφόρων δικαιοδοσιών.

Το σημερινό διεθνές φορολογικό σύστημα έχει τις ρίζες του σε πολιτικές που εδραιώθηκαν πολύ πριν την ύπαρξη μιας «ψηφιακής» οικονομίας. Επικεντρώνεται πολύ στη φυσική παρουσία μιας εταιρείας προκειμένου να κατανείμει τα περιθώρια κέρδους μεταξύ των διαφόρων δικαιοδοσιών για φορολογικούς σκοπούς. Όμως, ενώ είναι αποτελεσματικό για τα φυσικά προϊόντα, η άποψη αυτή είναι παρωχημένη για τους υποστηρικτές των φόρων ψηφιακών υπηρεσιών, διότι πολλές ψηφιακές εταιρείες δημιουργούν «αξία» από τα δεδομένα που συγκεντρώνουν από τη βάση των online χρηστών τους. Έτσι, η ίδια η βάση των χρηστών παίζει ρόλο στην προσθήκη αξίας στην εταιρεία και ως εκ τούτου η δικαιοδοσία (ή οι δικαιοδοσίες) όπου βρίσκεται η βάση των χρηστών θα πρέπει να έχουν την ικανότητα να φορολογούν αυτή την αξία που προστίθεται από τους πολίτες τους.

Οι διαφορετικές απόψεις ως προς το πώς να φορολογηθούν οι τεχνολογικές εταιρείες έχουν δημιουργήσει έναν έντονο διχασμό μεταξύ των ΗΠΑ -όπου βρίσκεται η πλειονότητα των τεχνολογικών κολοσσών του κόσμου- και του υπόλοιπου κόσμου. Εν μέσω των κλιμακούμενων παγκόσμιων πολιτικών αντιδράσεων κατά των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών λόγω ζητημάτων όπως η ιδιωτικότητα, δεν θα πρέπει να αποτελεί έκπληξη που οι περισσότερες χώρες χωρίς δικές τους μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες έχουν στηρίξει την υιοθέτηση DSTs, καθώς αυξάνουν τη δική τους φορολογική βάση.

Ομοίως, δεν θα πρέπει να αποτελεί έκπληξη που οι ΗΠΑ κοιτάζουν πιο στενά το θέμα, σε μια προσπάθεια να προστατεύσουν και τις αμερικανικές εταιρείες από μονομερείς φόρους στο εξωτερικό, αλλά και το μέγεθος της φορολογικής βάσης της αμερικανικής κυβέρνησης, μέσω του περιορισμού των ξένων φορολογικών πιστώσεων.

Μετά την υπογραφή του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν του νόμου για τα DSTs στη Γαλλία το 2019, ο πρόεδρος Τραμπ έγραψε στο Twitter πως «Η Γαλλία μόλις επέβαλε ψηφιακό φόρο στις σπουδαίες αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες μας» και αν «αν είναι κάποιος να φορολογήσει αυτές τις εταιρείες, θα πρέπει να είναι η χώρα τους, οι ΗΠΑ».

Πολεμώντας τους φόρους με δασμούς

Οι ΗΠΑ ελπίζουν πως η απειλή επιβολής δασμών θα αναγκάσει τις χώρες να περιμένουν μέχρι τις διεθνείς διαπραγματεύσεις, προτού προχωρήσουν με τη μονομερή εφαρμογή DSTs. Η Γαλλία και άλλες χώρες έχουν υποστηρίξει πως οι εθνικοί τους DSTs είναι προσωρινοί και θα ανακληθούν μόλις υπάρξει διεθνής συμφωνία.

Αλλά οι παρατεταμένες διαπραγματεύσεις για να επιτευχθεί μια τέτοια συμφωνία σημαίνει πως αυτοί οι φόροι μπορεί να παραμείνουν σε ισχύ για αρκετά χρόνια -με αποτέλεσμα στο μεταξύ να φορολογούνται με υψηλότερους φόρους οι αμερικανικές εταιρείες αλλά και να υπάρχει ένα αναποτελεσματικό σύστημα, όπου οι αμερικανικές εταιρείες φορολογούνται πολλές φορές για τις ίδιες δραστηριότητες. Οι ΗΠΑ έχουν επίσης εκφράσει ανησυχία πως αυτοί οι εθνικοί ψηφιακοί φόροι μπορεί να γίνουν μόνιμοι, ασχέτως του αν θα υπάρξει τελικά διεθνής συμφωνία, αφού οι φόροι ψηφιακών υπηρεσιών σε πολλές χώρες δεν έχουν ρήτρες απόσυρσης που θα τους επέτρεπαν να λήξουν.

Ο διχασμός μεταξύ των ΗΠΑ και ουσιαστικά όλων των υπόλοιπων χωρών ως προς το πώς να φορολογηθεί η ψηφιακή οικονομία -και συγκεκριμένα, πώς να χειριστούν την κατανομή των κερδών- σημαίνει πως είναι εξαιρετικά απίθανο να καταλήξουν σε μια νέα παγκόσμια συναίνεση για το θέμα μέχρι το τέλος του έτους.

Των διαπραγματεύσεων ηγείται η G20 και το Γενικό Πλαίσιο του ΟΟΣΑ για τη Διάβρωση της Φορολογικής Βάσης και τη Μετατόπιση Κερδών [Inclusive Framework on Base Erosion and Profit Shifting (BEPS)] Στόχος του Γενικού Πλαισίου είναι να συνεδριάσει μια τελευταία φορά τον Οκτώβριο, προτού στείλει ένα προτεινόμενο πλαίσιο για να εγκριθεί στη φετινή Σύνοδο Κορυφής της G20 τον Νοέμβριο.

Οι τρέχουσες διαπραγματεύσεις εστιάζουν σε δύο πυλώνες:

  • Πυλώνας 1: μια ενιαία παγκόσμια προσέγγιση ως προς τον ορισμό της παγκόσμιας ανακατανομής των ψηφιακών κερδών και τους τύπους των δραστηριοτήτων που υπόκεινται σε τέτοιους φόρους.
  • Πυλώνας 2: ένας παγκόσμιος ελάχιστος φόρος για τις ψηφιακές εταιρείες.

Για να προστατευθούν οι αμερικανικές εταιρείες από το να δουν τα έσοδά τους να μπαίνουν δυσανάλογα στο στόχαστρο, οι ΗΠΑ έχουν προτείνει οι πολυεθνικές εταιρείες να έχουν την επιλογή, σε παγκόσμια βάση, να υπόκεινται στον πυλώνα 1. Αυτοί που αντιτίθενται στην προσέγγιση της Ουάσινγκτον, όμως, έχουν υποστηρίξει πως εάν τους δοθεί η επιλογή, τότε οι περισσότερες εταιρείες απλούστατα θα αποφύγουν τη φορολόγηση. Αλλά επ’ αυτού οι ΗΠΑ υποστηρίζουν πως οι εταιρείες θα επέλεγαν τον πυλώνα 1, διότι τους παρέχει φορολογική βεβαιότητα, σε αντίθεση με την αβεβαιότητα που έχει δημιουργήσει το τρέχον σύστημα.

Ενώ η έγκριση και των δύο πυλώνων είναι απίθανη, είναι απόλυτα πιθανό το Γενικό Πλαίσιο και η G20 να μπορέσουν να σημειώσουν κάποια περιορισμένη πρόοδο μέχρι το τέλος του έτους.

Ο Πυλώνας 2 είναι λιγότερο αμφιλεγόμενος για τις ΗΠΑ, καθώς μοιάζει με τις φορολογικές μεταρρυθμίσεις για τις παγκόσμιες πολυεθνικές που εισήγαγαν οι ΗΠΑ το 2017 με τη φορολογική μεταρρύθμιση για τον περιορισμό της φοροαποφυγής στο εξωτερικό. Αλλά οι διεθνείς διαπραγματεύσεις μέχρι στιγμής έχουν επικεντρωθεί περισσότερο στον Πυλώνα 1 και οι προτάσεις του Πυλώνα 2 δεν είναι τόσο ολοκληρωμένες.

Για να διασφαλιστεί πως οι επιχειρήσεις μπορούν να συνεχίσουν να εφαρμόζουν τους DSTs χωρίς να ωθούν τις ΗΠΑ σε επιβολή δασμών, το Γενικό Πλαίσιο μπορεί να στηρίξει μια περιορισμένη πρόταση για τον Πυλώνα 1, που θα αφήνει άλυτες σε μεγάλο βαθμό τις λεπτομέρειες και θα παραπέμπει σε συνέχιση των διαπραγματεύσεων προκειμένου να υπάρξει κάτι το οποίο να μπορούν να υπογράψουν τα μέλη των G20 τον Νοέμβριο. Αλλά οι χώρες πιθανότατα θα συνεχίσουν να προχωρούν μονομερώς τους φόρους ψηφιακών υπηρεσιών, ασχέτως του αν θα έχει σημειωθεί πρόοδος στον Πυλώνα 1 τους επόμενους έξι μήνες. Η Γαλλία, για παράδειγμα, έχει ήδη ανακοινώσει πως θα προχωρήσει με την εφαρμογή του DTS όπως έχει σχεδιάσει στο τέλος του 2020, εάν δεν υπάρξει διεθνής συμφωνία.

Η μάχη συνεχίζεται

Αν καθυστερήσει μια συμφωνία για τον Πυλώνα 1 και οι διαπραγματεύσεις συνεχιστούν και το 2021, και αν ο Τραμπ επανεκλεγεί τον Νοέμβριο, τότε οι ΗΠΑ πιθανότατα θα προχωρήσουν με τους επαπειλούμενους δασμούς. Οι χώρες που συμφωνούν να καθυστερήσει η εφαρμογή των DSTs τους ή οι πληρωμές φόρων που πρέπει να κάνουν οι τεχνολογικές εταιρείες πέραν του 2021 μπορεί να γλιτώσουν από την οικονομική οργή της κυβέρνησης Τραμπ. Όμως η προθυμία των χωρών να κάνουν έναν τέτοιον συμβιβασμό, προκειμένου να αποφύγουν τους αμερικανικούς δασμούς, πιθανότατα θα ποικίλλει.

Αν ο πρώην αντιπρόεδρος και υποψήφιος των Δημοκρατιών Τζο Μπάιντεν κερδίσει τις προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ, αυτό θα μείωνε αμέσως την απειλή δασμών, αν και το αδιέξοδο στις διεθνείς διαπραγματεύσεις πιθανότατα θα συνεχιζόταν. Ο Τραμπ θα ήταν πολύ πιο πρόθυμος να επιβάλει δασμούς-αντίποινα για τους φόρους ψηφιακών υπηρεσιών απ’ ό,τι ο Μπάιντεν. Δεδομένης της προεκλογικής του δέσμευσης να επαναφέρει το status των ΗΠΑ ως της χώρας που επιβλέπει τη διεθνή τάξη, ο Μπάιντεν είναι επίσης πιο ανοικτός στους συμβιβασμούς. Στο τέλος, ωστόσο, μια κυβέρνηση Μπάιντεν και πάλι θα επεδίωκε να προστατεύσει τα αμερικανικά συμφέροντα στις διεθνείς διαπραγματεύσεις για τους φόρους. Αλλά αντί να επιβάλει δασμούς, είναι πιθανότερο να αμφισβητήσει τους διεθνείς φόρος ψηφιακών υπηρεσιών που έχουν ήδη εφαρμοστεί μέσω του Π.Ο.Ε. και άλλων μηχανισμών αμφισβήτησης.

euro2day.gr

Ένα Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο

1

Του Αλκη Καλλιαντζίδη, Οικονομολόγου, [email protected], www.kalkis.eu

 Πρώτα προγραμματίστηκε για το Μάρτιο 2020 και στη συνέχεια αναβλήθηκε λόγω του κορωναϊού, ένα Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο που θα πρέπει να προταθεί στα κράτη μέλη έως τα τέλη Ιουνίου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή χωρίς την ψευδαίσθηση σχετικά με τη δυνατότητα συμφωνίας μεταξύ των αρχηγών των κρατών-μελών. Όπως οι μεταναστευτικές ροές στην Ευρώπη μειώθηκαν έως και 90% τον Μάρτιο με το κλείσιμο λιμένων και αεροδρομίων, τα κοινοτικά σχέδια για τη μεταρρύθμιση του συστήματος υποδοχής των αλλοδαπών κατέρρευσαν ταυτόχρονα, λόγω της κρίσης του κορωναϊού.

Και τώρα αυτός ο καυτός φάκελος περνάει στα χέρια του Βερολίνου που αναλαμβάνει την εκ περιτροπής προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης την 1η Ιουλίου 2020. «Το Βερολίνο προχωρά με προσοχή στο ζήτημα της μετανάστευσης, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ελπίζει να ξεπεράσει, χωρίς να το πιστεύει και πάρα πολύ, τις διαφορές μεταξύ των κρατών μελών, που εμφανίστηκαν στο απόγειο της κρίσης της το 2015». Συνόψισε ο Jean-Pierre Stroobants, ανταποκριτής στις Βρυξέλλες του Le Monde, στις 10-6-2020, με τίτλο : «Το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση, ένας εκρηκτικός φάκελος για τη μελλοντική γερμανική προεδρία της ΕΕ» (Le « Pacte pour la migration », un dossier explosif pour la future présidence allemande de l’UE).

Αυτό είναι το πρόχειρο σχέδιο αυτού που θα έπρεπε να ήταν μία από τις κύριες προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πριν :  από την πανδημία Covid-19, από την ανάγκη αναζωογόνησης της οικονομίας, από τις διαφωνίες σχετικά με τον μελλοντικό προϋπολογισμό της Ένωσης (ΕΕ) ή από τη στασιμότητα των διαπραγματεύσεων για το Brexit.

Το «Σύμφωνο για τη Μετανάστευση», που ανακοινώθηκε μόλις ανέλαβε τα καθήκοντά της η Πρόεδρος Ursula von der Leyen, παραμένει αναμφίβολα ένα σημαντικό θέμα για τους 27, αλλά η μελλοντική γερμανική Προεδρία της ΕΕ  δεν θα θέσει μάλλον αυτό το 20σέλιδο κείμενο στην κορυφή της ατζέντας της. «Υπάρχουν πολλές άλλες ανησυχίες και, επιπλέον, οι πολιτικές θέσεις δεν έχουν αλλάξει», δήλωσε διπλωμάτης στον Jean-Pierre Stroobants.

Δημοσιοποιημένη το πρώτο τρίμηνο του 2020, που αναμφίβολα θα αποκαλυφθεί επίσημα στο τέλος του δεύτερου τριμήνου, η πρωτοβουλία των Επιτρόπων Μαργαρίτη Σχοινά (προώθηση του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής) και της Ylva Johansson (εσωτερικές υποθέσεις) αποσκοπεί να διευθετήσει μια συζήτηση που υπονομεύεται, εδώ και χρόνια, από την έλλειψη αλληλεγγύης μεταξύ των χωρών. Με τους ηγέτες ορισμένων από αυτές (όπως π.χ. του ‘Ορμπαν της Ουγγαρίας) που ευδοκιμούν πολιτικάντικα χάρη στην επίμονη άρνησή τους να αποδεχτούν «μετανάστες», που είναι συχνά αιτούντες άσυλο, και πρόσφυγες. Θα μπορούσε αυτό το κείμενο να θέσει τέρμα στις αντιπαραθέσεις που σημάδεψαν την επικαιρότητα από το 2015 ; Οι αντιπαραθέσεις αφορούσαν την υποδοχή των αιτούντων, τους αποκλίνοντες κανόνες που διέπουν το άσυλο, ανάλογα  με τα Κράτη μέλη, τον κανονισμό του Δουβλίνου που υποχρεώνει την πρώτη χώρα εισόδου στην ΕΕ να φροντίσει για την εξέταση των φακέλων ή ακόμη και τους μηχανισμούς αποβίβασης των μεταναστών που διασώθηκαν στη θάλασσα. Σε κάθε περίπτωση, ήρθε η ώρα οι Βρυξέλλες να θέσουν τελικά τα θεμέλια για μια ήρεμη συζήτηση, ενώ ο αριθμός των παράτυπων αφίξεων στην ΕΕ βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδό του από το 2014 και, όπως αναφέρει το ίδιο το έγγραφο : «Ήρθε η ώρα να αναφερθούμε περισσότερο στα γεγονότα παρά στις απόψεις».

«Πρακτικά εργαλεία»

Σύμφωνα με αυτό το «εμπιστευτικό» σχέδιο κειμένου, που έχει στην κατοχή της η εφημερίδα Le Monde, και που συζητείται, επί του παρόντος, με τις πρωτεύουσες των 27 κρατών-μελών, οι υπήκοοι τρίτων χωρών αντιπροσωπεύουν επί του παρόντος το 4,4% του συνολικού πληθυσμού της ΕΕ, η μετανάστευση θα παραμείνει ένα διαρκές φαινόμενο και θα ήταν απόλυτα διαχειρίσιμο στο πλαίσιο ενός αποτελεσματικού και ανθεκτικού συστήματος. Επιπλέον, το κείμενο τονίζει :  μια γηράσκουσα Ευρώπη, που δεν διαθέτει εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό, θα ήταν καλύτερα να «προσελκύσει εκείνους που χρειάζεται για την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της και τη διατήρηση της ευημερίας της». Σε αυτό το σημείο, όπως και σε άλλα, το έγγραφο σημειώνει προσεκτικά «ορισμένες δισταγμούς».

Η Επιτροπή υποστηρίζει «μια ρεαλιστική πολιτική που δεν δημιουργεί ούτε ψευδείς ελπίδες ούτε φιλοδοξίες». Ενώ σέβεται το ανθρωπιστικό καθήκον και την αρχή της μη επαναπροώθησης, η πολιτική αυτή θα πρέπει συνακόλουθα να τονίζει την ανάγκη για πιο αποτελεσματική διαχείριση των επιστροφών, όταν το 66% των αιτήσεων ασύλου απορρίφθηκαν από τις χώρες μέλη το 2019 και ότι μόνο το ένα τρίτο των απορριφθέντων ανθρώπων εγκαταλείπουν πραγματικά το ευρωπαϊκό έδαφος. Κι εδώ ακριβώς φαίνεται ότι μάλλον θα σκοντάψει σοβαρά η σκληρή μεταναστευτική γραμμή του Κυριάκου Μητσοτάκη. Απορριφθέντες ή οι εγκριθέντες, μετανάστες ή πρόσφυγες μάλλον θα παραμείνουν στην Ελλάδα. Διαφορετικά η χώρα μας θα πρέπει να βιαιοπραγήσει εναντίον τους, εισπράττοντας βροχή διεθνών καταγγελιών. Και τα πρωτοβρόχια ήδη άρχισαν. Είναι πολύ δύσκολο να βγάλει από τα νοικιασμένα σπίτια τους αναγνωρισθέντες επίσημα ως πρόσφυγες από την Ελλάδα, παρά την έξωση που τους κάνουν οι ΜΚΟ, όπως έγραψα στις 17-6-2020 σε σχετικό άρθρο μου στις Ανιχνεύσεις και παρά την παύση των επιδομάτων που εισέπρατταν μέχρι τώρα.

ΕΔΩ

 

Η Επιτροπή προτείνει σχετικά να εφαρμοστούν παράλληλα τρία «πρακτικά εργαλεία»:

@ «ισχυρές» διεθνείς εταιρικές σχέσεις με τις χώρες προέλευσης ή διέλευσης μεταναστών-προσφύγων,

@ καλύτερα ελεγχόμενα εξωτερικά σύνορα και

@ αποτελεσματικότερες και ταχύτερες διοικητικές διαδικασίες.

Οι συμφωνίες που έχουν συναφθεί με το Μαρόκο, τη Νιγηρία και ιδίως την Τουρκία, πρέπει συνεπώς να διατηρηθούν και να επεκταθούν, προβλέπει το 20σέλιδο προσχέδιο.  Η Τυνησία, η Αιθιοπία, το Ιράκ, το Μπαγκλαντές και οι χώρες των Βαλκανίων πρέπει να δεχθούν επενδύσεις και χρήματα για να αναπτύξουν τον αγώνα κατά της παράνομης μετανάστευσης, να ελέγξουν τα σύνορά τους αλλά και να επαναπατρίσουν τους υπηκόους τους. Ο Λίβανος, η Αίγυπτος και η Ιορδανία, που φιλοξενούν πολλούς πρόσφυγες, θα πρέπει να επωφεληθούν από την αυξημένη βοήθεια, ως μέρος της αύξησης του προϋπολογισμού «Άσυλο και μετανάστευση», τον οποίο οι Βρυξέλλες ελπίζουν να αυξηθεί από 12 δισεκατομμύρια σε 32 δισεκατομμύρια ευρώ (κατά την προγραμματική περίοδο 2020-2027), σύμφωνα πάντα με το πρόχειρο σχέδιο της Επιτροπής.

Στα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε., η ενίσχυση του οργανισμού Frontex (που ενδιαφέρει ιδιαίτερα την Ελλάδα λόγω της Τουρκίας), σε συνδυασμό με την ανάπτυξη τεχνικών τεχνητής νοημοσύνης, που προβλέπονται, στην καλύτερη περίπτωση για το 2023-2025, θα πρέπει να επιτρέψει αποτελεσματικότερους ελέγχους και ενισχυμένη μάχη ενάντια στα δίκτυα διακινητών που μεταφέρουν σήμερα  περίπου το 90% των παράνομων μεταναστών στις πύλες της Ευρώπης. Φυσικά δεν αναφέρεται στο «κράτος Διακινητή» που λέγεται Τουρκία. Οι Βρυξέλλες υποστηρίζουν επίσης τη γενίκευση των λεγόμενων διαδικασιών «άσυλο στα σύνορα», δηλαδή μεθόδους ταχείας εξέτασης των αιτήσεων.

«Επιδερμική» συζήτηση

Δεν αρκεί, ωστόσο, για να ηρεμήσει η συζήτηση για το μεταναστευτικό-προσφυγικό, που ένας διπλωμάτης περιγράφει, ως «επιδερμική» σε δύο βασικά και αδιαχώριστα ζητήματα :

@ την αλληλεγγύη για τη υποδοχή – το κείμενο προτιμά επίσης να αναφέρει «μια πραγματική κοινή ευθύνη» – και

@ τις διατάξεις του κανονισμού του Δουβλίνου, που θεωρούνται αφόρητοι από τις χώρες του Νότου, της Ιταλίας, της Ελλάδας, της Κύπρου ή της Μάλτας, που απαιτούν ένα επιμερισμό των βαρών.

Εάν η Επιτροπή αναφέρει την ανάγκη για μια «συντονισμένη, εναρμονισμένη, στρατηγική» πολιτική, οι χώρες της Ομάδας του Visegrad – Ουγγαρίας, Πολωνίας, Τσεχικής Δημοκρατίας, Σλοβακίας – εμμένουν στην στείρα άρνησή τους  να υποδεχθούν κάθε αλλοδαπό από τρίτη χώρα . Η Αυστρία, η Ολλανδία και η Δανία , αυτές, έχουν αναπτύξει περιοριστικές πολιτικές. Και μια περιορισμένη ομάδα (της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Πορτογαλίας, της Ιρλανδίας, της Σουηδίας, του Λουξεμβούργου) είναι έτοιμη να ξεκινήσει μια συζήτηση, γνωρίζοντας ότι αυτές οι χώρες έχουν υποδεχθεί περίπου το 90% των «επανεγκαταστάσεων» από το 2015. Δηλαδή περίπου 100.000 άτομα, ενώ τα Ηνωμένα Έθνη τοποθετούν τις ανάγκες υποδοχής σε 1,44 εκατομμύρια θέσεις μόνο για το 2020…

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή αναζητά έναν συμβιβασμό τον οποίο θα μπορούσε να προωθήσει η γερμανική Προεδρία, με διαφορετικά πιθανά σενάρια (μια χαμηλή, μια έντονη ή μια πολύ έντονη μεταναστευτική πίεση), η οποία θα συνεπαγόταν μια  δέσμευση με μεταβλητή γεωμετρία από τα διάφορα κράτη μέλη. Πρέπει ακόμη να βρει την «κρίσιμη μάζα» χωρών που, πέρα ​​από τη Γαλλία και τη Γερμανία, θα δεχόταν μετεγκαταστάσεις μεταναστών-προσφύγων, ενώ οι άλλες θα υποχρεόνονταν να τις βοηθήσουν οικονομικά – και μαζικά.

«Θα μπορούσαμε να χορηγήσουμε εξαιρέσεις σε ορισμένες χώρες  αλλά να τους αναγκάσουμε ταυτόχρονα να «περάσουν από το ταμείο». Δηλαδή να πληρώσουν ακριβά για αυτήν την εξέραιση. Ωστόσο, απομένει να βρούμε τις χώρες που δέχονται να υποδεχθούν αλλοδαπούς και, στο τρέχον πλαίσιο, απαίχουμε πραγματικά από αυτό το σημείο», κρίνει ένας εμπειρογνώμονας. Διακυβεύεται μόνο μία βεβαιότητα: το Βερολίνο δεν θα παίξει με μια συζήτηση, που θα αποκαλύψει για άλλη μια φορά, διαφωνίες χασμουρητών εντός της ΕΕ.

Παρά ταύτα, ας κρατήσουμε μικρό καλάθι, γιατί οι πρόσφυγες-μετανάστες πέφτουν λίγο μακριά από τις δυνητικές χώρες μετεγκατάστασής τους.

Ρωσία και Γαλλία φρενάρουν την Τουρκία στη Λιβύη

0
ΠΕΤΡΟΣ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ   

O υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, συζητά με τον Φαγέζ αλ Σαράζ, κατά την πρόσφατη επίσκεψη πολυπληθούς τουρκικής αντιπροσωπείας στη Λιβύη. REUTERS / TURKISH FOREIGN MINISTRY

«Ο Τραμπ και ο Τούρκος πρόεδρος βρίσκουν κοινό έδαφος» ήταν ο τίτλος εκτενούς ρεπορτάζ των New York Times το Σάββατο 13 Ιουνίου. Η δημοσιογράφος σημείωνε ότι, ενώ πριν από δέκα μήνες ΗΠΑ και Τουρκία βρίσκονταν στο χείλος της στρατιωτικής σύγκρουσης στη βόρεια Συρία, σήμερα η εικόνα διαγράφεται εντελώς διαφορετική. Αφού ανέχθηκε την τουρκική εισβολή εναντίον των Κούρδων συμμάχων των ΗΠΑ, αποσύροντας τα αμερικανικά στρατεύματα από τη βόρεια Συρία τον περασμένο Οκτώβριο, ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε πρόσφατα ένα δεύτερο μεγάλο βήμα προσέγγισης του Ερντογάν, δίνοντας το πράσινο φως για την τουρκική στρατιωτική παρέμβαση στη Λιβύη. Με άλλα λόγια, ανέθεσε και στις δύο περιπτώσεις στην Τουρκία τον ρόλο του βασικού αναχώματος έναντι της ρωσικής διείσδυσης, κάνοντας outsourcing ενός δύσκολου καθήκοντος, το οποίο κανονικά θα έπρεπε να επωμιστεί ο αμερικανικός στρατός.

Δεν είχε προλάβει να στεγνώσει το μελάνι στο χαρτί των New York Times, και οι ειδήσεις από τη Μόσχα ήρθαν να ενισχύσουν το ρεπορτάζ τους. Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ ακύρωσε προγραμματισμένη για την περασμένη Κυριακή επίσκεψή του στην Αγκυρα. Εκεί, επρόκειτο να συζητήσει με τον ομόλογό του Μεβλούτ Τσαβούσογλου σχέδιο για κατάπαυση του πυρός στη Λιβύη, όπου Ρωσία και Τουρκία υποστηρίζουν αντίπαλες παρατάξεις της εμφύλιας σύγκρουσης. Οπως έγινε γνωστό, η προοπτική μιας ρωσοτουρκικής συμφωνίας για εκεχειρία (κατ’ αναλογία με εκείνη των Πούτιν-Ερντογάν για την ειρήνευση στο Ιντλίμπ της Συρίας, τον Μάρτιο) απομακρύνθηκε λόγω αγεφύρωτων διαφωνιών γύρω από το μέλλον της Σύρτης.

Η στρατηγικής σημασίας πόλη, στο κέντρο της λιβυκής ακτογραμμής, που ελέγχει τους περισσότερους τερματικούς σταθμούς του λιβυκού πετρελαίου, έπεσε στα χέρια του Λιβυκού Εθνικού Στρατού (LNA) του Χαλίφα Χαφτάρ τον περασμένο Απρίλιο, όταν ο ισχυρός άνδρας της Ανατολικής Λιβύης, με έδρα τη Βεγγάζη, προήλαυνε προς τα δυτικά, με στόχο την κατάληψη της Τρίπολης. Ωστόσο, η αποφασιστική παρέμβαση της Τουρκίας (με στρατιωτικούς συμβούλους, drones, όπλα και χιλιάδες μισθοφόρους που μεταφέρθηκαν από τη Συρία) ανέτρεψε τα δεδομένα υπέρ της κυβέρνησης του Φαγέζ αλ Σαράζ. Οι δυνάμεις της Τρίπολης έδιωξαν τον LNA σχεδόν από όλες τις θέσεις της Δυτικής Λιβύης που είχε καταλάβει και βρέθηκαν να προελαύνουν προς τα ανατολικά, με επόμενο στόχο τη Σύρτη. Απορρίπτοντας το σχέδιο ειρήνευσης της Αιγύπτου, που επίσης υποστηρίζει τον Χαφτάρ, η Τουρκία και ο πολιτικός της όμηρος Σαράζ (περισσότερο εκπρόσωπος Τύπου των τζιχαντιστικών πολιτοφυλακών, παρά πραγματικός ηγέτης) έκαναν σαφές ότι εννοούν να διαπραγματευτούν για εκεχειρία μόνο μετά την άλωση της Σύρτης.

Οι προσδοκίες της Τουρκίας για τη λιβυκή της επένδυση είχαν ήδη εκδηλωθεί με το μνημόνιο χάραξης ΑΟΖ, που δικαιολογημένα ανησύχησε Ελλάδα, Κύπρο και Ε.Ε. Εγιναν όμως ακόμη καθαρότερες την περασμένη Τετάρτη, όταν υψηλότατου επιπέδου τουρκική αντιπροσωπεία (πλην του Τσαβούσογλου, συμμετείχαν ο Ιμπραχήμ Καλίν, υπ’ αριθμόν 1 σύμβουλος του Ερντογάν, ο αρχηγός της μυστικής υπηρεσίας ΜΙΤ Χακάν Φιντάν και ο υπουργός Οικονομικών Μπεράτ Αλμπαϊράκ) επισκέφθηκαν την Τρίπολη. Σύμφωνα με τουρκικά και αραβικά μέσα, στο τραπέζι τέθηκαν η ανάθεση σε τουρκικές εταιρείες μεγάλων έργων στη δυτική Λιβύη, αλλά και η δημιουργία τουρκικών βάσεων στη Βόρεια Αφρική, για πρώτη φορά μετά την κατάρρευση της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Λόγος γίνεται για τη ναυτική βάση της Μισράτα και την αεροπορική της Αλ Ουατίγια, την οποία μέχρι πρόσφατα ήλεγχαν οι δυνάμεις του Χαφτάρ.

Πρέπει να θεωρείται βέβαιο, όμως, ότι η Ρωσία δεν θα επιτρέψει την προέλαση των υποστηριζόμενων από την Τουρκία δυνάμεων του Σαράζ προς την ανατολική Λιβύη, όπου έχει επενδύσει τόσα πολλά, ενδεχομένως, δε, προσβλέπει σε μια δεύτερη ρωσική βάση στη Μεσόγειο, πλάι σε εκείνη της Ταρτούς, στη Συρία. Ηδη τα ρωσικά Μιγκ και Σουχόι που μεταφέρθηκαν στη βάση της Αλ Τζούφρα, νότια της Σύρτης, για να ενισχύσουν τον Χαφτάρ, σταμάτησαν με αεροπορικούς βομβαρδισμούς την προέλαση των κυβερνητικών δυνάμεων σε απόσταση ασφαλείας από τη Σύρτη.

Με αυτά τα δεδομένα, το πιθανότερο είναι ότι, αργά ή γρήγορα, και μάλλον γρήγορα, η Λιβύη θα μετατραπεί σε ένα ασταθές ρωσοτουρκικό condominium (πεδίο συγκυριαρχίας) και θα οδεύσει προς μια προσωρινή εκεχειρία. Ενδεχομένως αυτό θα γίνει αφού ο φθαρμένος Χαφτάρ αντικατασταθεί, ως πολιτικός εκπρόσωπος της ανατολικής Λιβύης, από τον περισσότερο αποδεκτό από την Αγκυρα πρόεδρο του Κοινοβουλίου του Τομπρούκ, Ακίλα Σάλεχ. Το λιβυκό πρόβλημα είναι πιθανό να μετατραπεί σε μια παγωμένη σύγκρουση, με σποραδικές υποτροπές, καθώς Μόσχα και Αγκυρα θα έχουν περισσότερο συμφέρον να διαχειρίζονται τη διένεξη παρά να τη λύσουν, αφού θα διαιωνίζουν με αυτόν τον τρόπο τον παρεμβατικό τους ρόλο στη νότια Μεσόγειο.

Η Ευρώπη μεταξύ Πούτιν και Ερντογάν

Καμία ευρωπαϊκή χώρα, ούτε καν η Ιταλία που στηρίζει τον Σαράζ, δεν θα αισθανόταν καλά με τον πλήρη έλεγχο της Λιβύης από τους συμμάχους της Τουρκίας. Και μόνο το γεγονός ότι αυτό θα έδινε στην Αγκυρα τον έλεγχο άλλης μιας βασικής πύλης εξόδου προσφύγων, προκαλεί εύλογη ανησυχία. Μέχρι στιγμής, όμως, μόνο η Γαλλία αντέδρασε σθεναρά, ζητώντας από το ΝΑΤΟ «να σταματήσει να στρουθοκαμηλίζει» απέναντι στην «απαράδεκτη συμπεριφορά» της Τουρκίας σε Λιβύη, Κύπρο, Αιγαίο. Γεγονός είναι ότι οι μόνες δυνάμεις που «μετράνε» στρατιωτικά στη Λιβύη είναι η Ρωσία και η Τουρκία, καθώς οι Αμερικανοί έχουν αποχωρήσει από το 2012, ενώ η Ε.Ε. δεν είναι σε θέση ούτε καν την επιχείρηση «Ειρήνη» να υλοποιήσει, υποχωρώντας στην επίδειξη δύναμης από τις τουρκικές φρεγάτες. Με ωμό ρεαλισμό, η Le Monde καλούσε, την περασμένη Τρίτη, τους ηγέτες της Δύσης να αποφασίσουν αν στο κρίσιμο λιβυκό θέατρο «έρχεται πρώτη στην ιεράρχηση των απειλών η Ρωσία ή η Τουρκία», υπονοώντας ξεκάθαρα ότι πλειοδοτεί υπέρ της δεύτερης επιλογής.

kathimerini.gr

Και τώρα, τι κάνουμε;

0

Τι γίνεται, τώρα, μετά τις τελευταίες επισκέψεις του ΥΠΕΞ;

ΝΙΚΟΣ ΚΑΝΕΛΛΟΣ, Πρέσβης ε.τ.

ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ, Πρέσβης ε.τ.

ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ, Επισμηναγός ε.α.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ

ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΣΑΒΒΙΔΗΣ Δημσιογράφος.

Εκλογές στη Σερβία: Βούτσιτς εναντίον όλων

0
DEUTSCHE WELLE

Βουλευτικές και δημοτικές εκλογές διεξάγονται σήμερα, Κυριακή στη Σερβία. Τους κανόνες του πολιτικού παιχνιδιού θέτει ο πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς, αλλά πολλά στελέχη της αντιπολίτευσης αρνούνται να τους ακολουθήσουν.

Ο Βούτσιτς είναι ο πρωταγωνιστής και σε αυτή την εκλογική αναμέτρηση, αν και ο ίδιος ασφαλώς δεν διεκδικεί έδρα στο Κοινοβούλιο της Σερβίας. «Αλεξάνταρ Βούτσιτς- για τα παιδιά μας» είναι το κεντρικό προεκλογικό σύνθημα του κυβερνώντος Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS), του οποίου ο ίδιος ηγείται. Για το κόμμα του ο πρόεδρος, που ούτως ή άλλως κυριαρχεί στην ειδησεογραφία λόγω του αξιώματός του, παραμένει η αιχμή του δόρατος. Σε αυτόν εστιάζει άλλωστε η κριτική των κομμάτων της αντιπολίτευσης, όταν επιχειρούν να κινητοποιήσουν τους όλο και λιγότερους φιλελεύθερους ψηφοφόρους στη Σερβία.

Ωστόσο, πολλοί από τους πολιτικούς αντιπάλους του προέδρου δεν συμμετέχουν καν στις βουλευτικές εκλογές της Κυριακής. Δεν είναι λίγα τα κόμματα της αντιπολίτευσης που προτιμούν να μποϊκοτάρουν την αναμέτρηση, κατηγορώντας το κυβερνών κόμμα SNS ότι παραποιεί τους κανόνες του πολιτικού παιχνιδιού προς όφελος του Βούτσιτς και της παράταξής του.

Ψωμί, δουλειές, ψήφοι…

Ο Μπόρκο Στεφάνοβιτς, ηγέτης του κόμματος Levica Srbije (Σερβική Αριστερά) είναι ένας από τους πιο γνωστούς πολιτικούς της αντιπολίτευσης που επέλεξαν να απέχουν από τις κάλπες. Το 2018 «άγνωστοι» του είχαν επιτεθεί με σιδηρολοστό στην πόλη Κρούσεβατς, τραυματίζοντάς τον στο κεφάλι. Η επίθεση πυροδότησε σειρά αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στους επόμενους μήνες. Τελικά οι δράστες συνελήφθησαν, η δίκη τους άρχισε προ μηνών και προσεχώς αναμένεται η απόφαση του δικαστηρίου. Μιλώντας στην Deutsche Welle ο Στεφάνοβιτς υποστηρίζει ότι ο πρόεδρος Βούτσιτς ουσιαστικά χειραγωγεί τα ΜΜΕ για να καταπνίξει κάθε φωνή κριτικής. «Μόνο εκείνος εμφανίζεται σε όλα τα μέσα ενημέρωσης», λέει ο Στεφάνοβιτς. «Ειδικά σε τηλεοπτικά δίκτυα εθνικής εμβέλειας δεν υπάρχει χώρος για καμία διαφορετική άποψη».

Παράλληλα, το κυβερνών κόμμα SNS κατηγορείται ότι έχει επιστρατεύσει άπειρα τρολ στο Ίντερνετ, για να περάσει τα μηνύματά του. Τον Απρίλιο το Twitter διέγραψε περισσότερους από 8.500 λογαριασμούς λόγω «συντονισμένων δραστηριοτήτων», που αποσκοπούσαν στην προβολή «του κυβερνώντος κόμματος της Σερβίας και του επικεφαλής του». Την περασμένη εβδομάδα το δίκτυο ερευνητικής δημοσιογραφίας BIRN αποκάλυψε ολόκληρο δίκτυο διαχείρισης που, με καθημερινές εντολές, κατευθύνει αλλά και αξιολογεί τη δραστηριότητα φιλοκυβερνητικών τρολ. Δεν λείπουν και οι κατηγορίες για εκβιασμούς σε δημόσιους οργανισμούς ή επιχειρήσεις που συχνά διευθύνονται από έμπιστους του SNS. Ο Στεφάνοβιτς υποστηρίζει ότι το κυβερνών κόμμα «έχει διαβρώσει όλους τους θεσμούς και απειλεί τους εργαζόμενους ότι θα χάσουν τη δουλειά τους αν δεν υπερψηφίσουν το κόμμα. Σε δημόσιες, αλλά και ιδιωτικές επιχειρήσεις καταρτίζονται λίστες με εργαζόμενους, οι οποίοι καλούνται να διασφαλίσουν τουλάχιστον πέντε ψήφους υπέρ του κόμματος».

Πολιτική αδυναμία της αντιπολίτευσης;

Τόσο ο Στεφάνοβιτς, όσο και άλλα στελέχη της αντιπολίτευσης, ζητούν να βελτιωθούν οι όροι διεξαγωγής των εκλογών, προκειμένου να λάβουν μέρος. Πάντως οι δημοσκοπήσεις που γίνονταν πριν ακόμη ανακοινώσουν την απόφασή τους για αποχή από τις εκλογές, τους έδιναν μάλλον χαμηλά μονοψήφια ποσοστά. Φαίνεται ότι δύσκολα θα έπιαναν το όριο του 3% που προβλέπει ο εκλογικός νόμος για την είσοδο στη Βουλή. Πρόσφατη δημοσκόπηση του ινστιτούτου Faktor Plus έφερνε το κυβερνών κόμμα SNS στην πρώτη θέση των προτιμήσεων με 58%.

Ο φιλοκυβερνητικός αναλυτής Σάσα Αντάμοβιτς θεωρεί ότι το μποϊκοτάζ των εκλογών δεν είναι τίποτε άλλο παρά «ένα προπέτασμα καπνού». Όπως λέει ο ίδιος στην Deutsche Welle «προσπαθούν να αποκρύψουν την αδυναμία τους από τη σερβική κοινή γνώμη, καθώς αντικειμενικά δεν είχαν καμία ελπίδα επιτυχίας σε αυτή την εκλογική αναμέτρηση». Παρόμοια σχόλια είχε κάνει στις αρχές του μήνα και ο ίδιος ο πρόεδρος Βούτσιτς. Εκφράστηκε μάλιστα με ειρωνική διάθεση για τους πολιτικούς αντιπάλους που απέχουν από τις εκλογές, λέγοντας ότι αποτελούν την «ιδανική αντιπολίτευση». Τη δική του άποψη εκφράζει ο δημοφιλής ηθοποιός Σεργκέι Τριφούνοβιτς, πρόεδρος του «Κινήματος Ελεύθερων Πολιτών» (PSG) που αποφάσισε να λάβει μέρος στις εκλογές, παρά τα όποια προβλήματα. Και αυτό γιατί, όπως επισημαίνει, «όποιες και αν είναι οι συνθήκες διεξαγωγής των εκλογών – και σίγουρα είναι φοβερές – μπορώ να σας πω από τώρα ότι, όσο κυριαρχεί ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς, αποκλείεται να γίνουν καλύτερες…»

Συνομιλίες για το Κόσοβο την «επόμενη μέρα»

Η απαξίωση της δημοκρατίας στη Σερβία έχει προκαλέσει αντιδράσεις και εκτός συνόρων. Πρόσφατη έκθεση του αμερικανικού ινστιτούτου Freedom House επισημαίνει ότι η Σερβία εξελίσσεται σε ένα «υβριδικό μοντέλο μεταξύ δημοκρατίας και αυταρχικού καθεστώτος», αναδεικνύοντας ευάλωτους δημοκρατικούς θεσμούς και «σημαντικές προκλήσεις» για τις πολιτικές ελευθερίες.

Πάντως, τόσο η ΕΕ όσο και οι ΗΠΑ διστάζουν να επικρίνουν ανοιχτά τον Βούτσιτς. Εν μέρει αυτό εξηγείται με την ευμενή στάση του Σέρβου προέδρου απέναντι στους διεθνείς συμμάχους του. Επιπλέον ο Βούτσιτς θεωρείται κύριος συνομιλητής της Δύσης στις διπλωματικές ζυμώσεις για να επιλυθεί το ζήτημα του Κοσόβου. Η πρώην σερβική επαρχία έχει κηρύξει την ανεξαρτησία της, με τη στήριξη των ΗΠΑ, από το 2008. Μέχρι στιγμής οι Σέρβοι έχουν καταφέρει να κρατήσουν το Κόσοβο εκτός του ΟΗΕ και άλλων διεθνών οργανισμών με τη βοήθεια της Ρωσίας, που άλλωστε αποτελεί παραδοσιακό εταίρο του Βελιγραδίου στη διεθνή σκηνή. Τώρα οι Αμερικανοί πιέζουν για νέο γύρο διαβουλεύσεων με την Πρίστινα. Μάλιστα ο πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στη Γερμανία, Ρίτσαρντ Γκρενέλ, έχει ρίξει στο τραπέζι μία πρωτότυπη πρόταση: να συναντηθούν «οι δύο κυβερνήσεις» στον Λευκό Οίκο την ερχόμενη εβδομάδα, μετά τις εκλογές στη Σερβία. Αν μη τι άλλο, η Ουάσιγκτον θεωρεί σίγουρη τη νίκη της παράταξης Βούτσιτς.