Αρχική Blog Σελίδα 2454

O Ερντογάν χάνει τον έλεγχο των μέσων ενημέρωσης

0

Παρά τις εντεινόμενες πιέσεις στα τουρκικά ΜΜΕ ο πρόεδρος Ερντογάν δεν πετυχαίνει τον στόχο του, δείχνει έκθεση της δεξαμενής σκέψης «Κέντρο για την Αμερικανική Πρόοδο». Ένας από τους συντάκτες της μίλησε στη DW.

    

Σκίτσο από τη δίκη του Τούρκου ρεπόρτερ Αχμέτ Σικ

«Οι αλλαγές στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης» ήταν το θέμα έκθεσης της αμερικανικής δεξαμενής σκέψης «Κέντρο για την Αμερικανική Πρόοδο». Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στις προσπάθειες του προέδρου Ερντογάν να χειραγωγήσει τα μέσα ενημέρωσης, αλλά και τις αντιδράσεις του αναγνωστικού και τηλεοπτικού κοινού σε προσπάθειες λογοκρισίας.

Στους συντάκτες της έκθεσης ανήκει και ο πολιτικός επιστήμονας Άντριου Ο΄ Ντόνοχιου, ο οποίος μίλησε στην DW για τα βασικά συμπεράσματα: «Διαπιστώσαμε ότι ο έλεγχος των τουρκικών μέσων ενημέρωσης από τον Ταγίπ Ερντογάν δεν αυξάνεται πια το τελευταίο διάστημα. Το αντίθετο συμβαίνει. Η έκθεσή μας δείχνει ότι αρχίζει σιγά-σιγά να χάνει τον έλεγχο των μέσων ενημέρωσης».

Σύμφωνα με την έκθεση το 70% του τουρκικού πληθυσμού θεωρεί ότι τα τουρκικά μέσα «μεταδίδουν προκατειλημμένες και αναξιόπιστες ειδήσεις». Το 56% μάλιστα πιστεύει ότι «τα μέσα ενημέρωσης της χώρας βρίσκονται υπό τον έλεγχο του κράτους και δεν έχουν καμία δυνατότητα να εκφραστούν ελεύθερα».

Για αναξιόπιστα ΜΜΕ μιλούν ακόμα και ψηφοφόροι του ΑΚΡ

Άντριου Ο΄ Ντόνοχιου διδάσκει στο Κέντρο Πολιτικής της Κων/ποληςΆντριου Ο΄ Ντόνοχιου διδάσκει στο Κέντρο Πολιτικής της Κων/πολης

Όπως δήλωσε ο Άντριου Ο΄ Ντόνοχιου το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι οι απόψεις αυτές εκφράζονται ακόμα και από ψηφοφόρους των κυβερνώντων κομμάτων. Αναφέρει, για παράδειγμα, ότι η πλειοψηφία των ψηφοφόρων του υπερθνικιστικού συγκυβερνώντος Κόμματος, του Εθνικού Κινήματος MHP, θεωρεί ότι στην Τουρκία δεν υπάρχει ελευθερία του Τύπου και ότι το 50% των ψηφοφόρων του ΑΚΡ, αλλά και το 63% εκείνων που ψηφίζουν MHP κρίνουν τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης ως «προκατειλημμένα και αναξιόπιστα». Κατά την εκτίμηση του συντάκτη της έκθεσης είναι εντυπωσιακό ότι παρά την πόλωση στα μέσα ενημέρωσης δεν υπάρχει κανένας δημοσιογραφικός οργανισμός στη Τουρκία που να χαίρει εκτίμησης σε όλες τις πλευρές της κοινωνίας.

Η έκθεση του «Κέντρου για την αμερικανική πρόοδο» αναφέρει ότι λόγω της κατάστασης των τουρκικών μέσων ενημέρωσης η κοινή γνώμη της χώρας στρέφεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και μικρότερες διαδικτυακές πλατφόρμες για να ενημερωθεί. Ο Άντριου Ο΄ Ντόνοχιου κάνει μάλιστα λόγο για ενδείξεις ότι ο πρόεδρος Ερντογάν φοβάται τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά οι προσπάθειές του να τα ελέγξει δεν έχουν αποφέρει καρπούς. Ο συντάκτης της έκθεσης αναφέρει ότι το τελευταίο διάστημα το twitter έσβησε 7.000 λογαριασμούς προπαγάνδας υπέρ του ΑΚΡ, γεγονός που δείχνει ότι ο Ταγίπ Ερντογάν επιδιώκει τη χειραγώγηση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Ο πολιτικός επιστήμονας προσθέτει ότι ο πρόεδρος Ερντογάν ανησυχεί ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ωφελούν πολιτικούς της αντιπολίτευσης, όπως ο δήμαρχος Κων/πολης Εκρέμ Ιμάμογλου και ο πρώην υπουργός Οικονομίας Αλί Μπαμπατσάν.

Υπάρχουν ακόμα ορισμένοι δημοσιογράφοι-ήρωες

Σε δεινή θέση τα τουρκικά ΜΜΕΣε δεινή θέση τα τουρκικά ΜΜΕ

Ένα ακόμα ιδιαίτερα ενδιαφέρον συμπέρασμα της έκθεσης είναι ότι τόσο τα μέσα ενημέρωσης που πρόσκεινται στη κυβέρνηση όσο και εκείνα που πρόσκεινται στην αντιπολίτευση διαδίδουν συνειδητά fake news. Για παράδειγμα, λέει ο Άντριου Ο΄ Ντόνοχιου η πιο δημοφιλής αντιπολιτευτική εφημερίδα Sözcü διέδιδε ψευδείς πληροφορίες για σύρους πρόσφυγες και μετανάστες που ζουν στη Τουρκία.

Ο πολιτικός επιστήμονας διαπιστώνει ότι στην Τουρκία η ερευνητική δημοσιογραφία έχει σχεδόν εκλείψει. Ακόμα και ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης, όπως το Τ24 και το Medyascope, περιορίζονται απλά σε σχολιασμούς της επικαιρότητας ή τη δημοσίευση απόψεων ειδικών και γνωστών προσωπικοτήτων, σημειώνει ο Άντριου Ο΄ Ντόνοχιου.

Παρά τις πολλές προσπάθειες φίμωσης των τουρκικών μέσων ενημέρωσης ο συντάκτης της έκθεσης διαπιστώνει ότι υπάρχουν, όπως λέει, θαρραλέοι ήρωες που διακινδυνεύουν τη ζωή τους για να μεταφέρουν στους ανθρώπους την πραγματική εικόνα. Ο πολιτικός επιστήμονας από το «Κέντρο για την Αμερικανική Πρόοδο θεωρεί ότι ακόμα και σήμερα υπάρχουν στην Τουρκία δημοσιογράφοι που ελέγχουν τις πληροφορίες τους και αποκαλύπτουν φαινόμενα παραπληροφόρησης. Ο ειδικός καταλήγει ωστόσο ότι τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης βρίσκονται σε ιδιαίτερα δεινή θέση και πως την ίδια στιγμή το κοινό επιθυμεί πρόσβαση σε μια ανεξάρτητη δημοσιογραφία. Ευτυχώς που υπάρχουν ακόμα ορισμένοι δημοσιογράφοι που αγωνίζονται, είναι πολύ σημαντικό αυτό, τονίζει τέλος ο Άντριου Ο΄ Ντόνοχιου.

Ντέγκερ Ακάλ

Επιμέλεια: Στέφανος Γεωργακόπουλος

Deutsce Welle

13η και τυχερή η προεδρία για τη Γερμανία;

0

Όλα όσα θέλατε πάντα να μάθετε για τη προεδρία της ΕΕ και δεν τολμούσατε να ρωτήσετε. Περισσότερο και λιγότερο χρήσιμες πληροφορίες για την ιστορία, το παρόν και το μέλλον της εκ περιτροπής προεδρίας της ΕΕ.

Αν η Άγκελα Μέρκελ είναι προληπτική θα ξαφνιαστεί όταν διαπιστώσει ότι η προεδρία της ΕΕ, που αναλαμβάνει αύριο, είναι η 13η για τη Γερμανία από ιδρύσεως EΕ το 1957. Σίγουρα πάντως δεν είναι καλό σημάδι ότι θα είναι η πρώτη εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ σε καιρό πανδημίας.

Γιατί όμως είναι μόλις η 13η προεδρία για τη Γερμανία; Όσα περισσότερα μέλη αποκτούσε η ΕΕ, τόσο αραίωναν, με τη πάροδο του χρόνου οι προεδρίες, που αναλάμβανε μια χώρα. Στη δεκαετία του ΄50 και του ΄60, όταν η τότε ΕΟΚ είχε μόλις 6 μέλη, η Γερμανία αναλάμβανε τη προεδρία κάθε 3 χρόνια. Με 27 χώρες-μέλη, σήμερα, κάθε χώρα θα πρέπει να κάνει υπομονή 13 ολόκληρα χρόνια έως ότου έρθει και πάλι η σειρά της.

Ρεκόρ προεδριών για Χέλμουτ Κολ και Άγκελα Μέρκελ

Χέλμουτ Κολ και Άγκελα Μέρκελ το 2001 Χέλμουτ Κολ και Άγκελα Μέρκελ το 2001

Η Γερμανία έχει στο ενεργητικό της τις περισσότερες προεδρίες, ενώ στις επόμενες θέσεις ακολουθούν, Βέλγιο, Ολλανδία, Λουξεμβούργο, Γαλλία και Ιταλία. Ο πρωθυπουργός με τις περισσότερες προεδρίες είναι ο καγκελάριος Κολ (1983, 1988, 1994). Ακολουθεί ο γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Μιτεράν με…δυόμιση, μιας και κατά τη διάρκεια προεδρίας έχασε τις εκλογές από τον μετέπειτα διάδοχό του Ζακ Σιράκ.

Η Άγκελα Μέρκελ είναι η μόνη εν ενεργεία πρωθυπουργός που έχει να επιδείξει δύο προεδρίες της ΕΕ. Το πρώτο εξάμηνο του 2007 η Γερμανία είχε την προεδρία και η καγκελάριος Μέρκελ έλαβε μέρος στις διαπραγματεύσεις για τη Συνθήκη της Λισαβόνας, με την οποία τροποποιήθηκαν οι ιδρυτικές Συνθήκες της ΕΕ. Και τότε γίνονταν λόγος για κρίσεις και προκλήσεις στην ΕΕ και τα πρωτοσέλιδα έμοιαζαν με τα σημερινά: «Υψηλές προσδοκίες από τη γερμανική προεδρία».

Πρώτη προεδρεύουσα η Μάργκαρετ Θάτσερ

Η «σιδηρά κυρία» Μάργκαρετ ΘάτσερΗ «σιδηρά κυρία» Μάργκαρετ Θάτσερ

Παρεμπιπτόντως, η γερμανίδα καγκελάριος είναι η δεύτερη γυναίκα που αναλαμβάνει τα ηνία της ΕΕ για ένα εξάμηνο. Η πρώτη προεδρεύουσα ήταν το 1981 η βρετανίδα πρωθυπουργός Μάργκαρετ Θάτσερ. Στο μεταξύ όμως το Ηνωμένο Βασίλειο έχει αποχωρήσει από την ΕΕ. Ας σημειωθεί ότι η Βρετανία είναι η μόνη χώρα στην ιστορία της ΕΕ, η οποία αποφάσισε να μην….αναλάβει προεδρία. Το δεύτερο εξάμηνο του 2017 ήταν η σειρά του Λονδίνου να πάρει τη σκυτάλη της εκ περιτροπής προεδρίας. Λίγο μετά το δημοψήφισμα όμως υπέρ του Brexit τον Ιούνιο του 2016 η βρετανική κυβέρνηση ανακοίνωνε ότι…παραιτείται από την ανάληψη της προεδρίας.

Η εκ περιτροπής προεδρία θεσμοθετήθηκε το 1975. Περίπου 18 χρόνια μετά την ίδρυσή της η τότε ΕΟΚ άρχισε να διοργανώνει Συνόδους Κορυφής με τη σημερινή τους μορφή. Με τη πάροδο του χρόνου οι συναντήσεις πρωθυπουργών και αρχηγών κρατών εξελίχθηκαν σε «υπερπαραγωγές», μιας και τότε οι Σύνοδοι Κορυφής δεν λάμβαναν χώρα στις Βρυξέλλες, αλλά στις εκάστοτε χώρες που είχαν την προεδρία. Η τελευταία Σύνοδος αυτού του είδους έγινε στη Θεσσαλονίκη το 2003 κατά τη διάρκεια της ελληνικής προεδρίας. Από την επόμενη χρονιά πραγματοποιούνταν τέσσερεις Σύνοδοι το χρόνο, πάντα στο ίδιο κτήριο συνεδριάσεων στις Βρυξέλλες.

Ο θεσμός “Τρίο Προεδρίας”

Οι Σύνοδοι Κορυφής διεξάγονται, από το 2004, στις ΒρυξέλλεςΟι Σύνοδοι Κορυφής διεξάγονται, από το 2004, στις Βρυξέλλες

Για τον καλύτερο συντονισμό των εργασιών οι Βρυξέλλες εισήγαγαν το 2010 το αξίωμα του μονίμου προέδρου του ευρωπαϊκού συμβουλίου. Ο πρώτος ήταν ο Βέλγος Χέρμαν φαν Ρομπέι, ακολούθησε ο Πολωνός Ντόναλντ Τουσκ και σήμερα τη θέση αυτή έχει ο Βέλγος Σαρλ Μισέλ. Από τότε έχει κάπως περιοριστεί η σημασία και η ακτινοβολία της εκ περιτροπής προεδρίας. Για να μειωθούν οι δαπάνες και οι άσκοπες μετακινήσεις υπουργών και πρωθυπουργών οι περισσότερες συνεδριάσεις γίνονται σε μια μόνο πόλη της προεδρεύουσας χώρας, η οποία συνήθως είναι η πρωτεύουσα.

Όπως και στο άθλημα της σκυταλοδρομίας έτσι και στην εκ περιτροπής προεδρία ο συντονισμός παίζει καθοριστικό ρόλο. Για το λόγο αυτό το 2008 η ΕΕ εισήγαγε το θεσμό του αποκαλούμενου Τρίο Προεδρίας, όπου οι ομάδες τριών διαδοχικών προεδριών συντονίζουν μακροπρόθεσμα το έργο τους. Στο τρίο αυτό συμμετέχουν σήμερα η Γερμανία, η Πορτογαλία και η Σλοβενία. Η προετοιμασία για την εκ περιτροπής προεδρία ξεκινά αρκετά χρόνια πριν από την επίσημη ανάληψη της προεδρίας του ευρωπαϊκού συμβουλίου. Μέχρι το 2030 έχει οριστεί ποια χώρα-μέλος και πότε θα αναλάβει την προεδρία της ΕΕ.

Κάθε εναλλασσόμενη προεδρία αξιολογείται διαφορετικά. Ο πρώην πρέσβης της Γερμανίας στις Βρυξέλλες Βίλχελμ Σενφέλτερ έλεγε το 2007 στη DW: «Συνήθως λέγεται ότι κάθε προεδρία είναι η καλύτερη που έγινε ποτέ. Στην πραγματικότητα όμως υπάρχουν διαφορές. Παίζει ρόλο πόσο καλή ήταν η προετοιμασία, αλλά και η συμβολή των συμμετεχόντων. Την ίδια στιγμή όμως χρειάζεται και λίγο τύχη για να μην προκύψουν ζητήματα που, στην ουσία, δεν λύνονται”.

Μπερντ Ρίγκερτ

Επιμέλεια: Στέφανος Γεωργακόπουλος

Deutsche Welle

The ‘Spies and Commandos’ of Afghanistan

0

By George Friedman

June 30, 2020

The media exploded late last week with reports that Russia had paid the Taliban bounties to kill U.S. and Afghan troops. The plot was revealed by “spies and commandos” who had, among other things, discovered a large cache of U.S. dollars in a Taliban base and traced it back to Russia. The use of the terms spies and commandos is a bit odd, as they are not terms that American intelligence would normally use; U.S. operatives are not normally referred to as spies, and foreigners working for U.S. operatives are typically called “sources.” Commando is a British term adopted by the U.S. for a while but since abandoned for “special operations forces.” It’s a small but curious rhetorical point, one that could simply be explained by communication error in the translation, transmission, vetting and eventual publication of sensitive intelligence.

What’s important is that, whatever the source or path, neither the State Department nor the intelligence community has categorically denied the report. President Donald Trump claimed he had no knowledge of it, while House Speaker Nancy Pelosi has accused him of again conspiring with Russian President Vladimir Putin. Thus is the nature of election years.

Even so, the story must be taken seriously unless disproven, so the question is why the Russians would do what they are alleged to have done. Any covert operation can be blown; this one could lock the U.S. into long-term hostility with Russia. The U.S. is neither economically nor militarily without options if it chooses to retaliate. Washington has been content with the status quo with Russia for a while, but if these reports are true, or at least convincing, that will have to change. Paying bounties to kill Americans crosses a line from which retreat is difficult.

In addition, the long-running search for an understanding between Russia and Germany will have to be delayed. It is one thing for the Germans to seek accommodation with Russia at a time when the U.S. is distracted from Europe. It is another thing to seek accommodation with a nation that is paying for the deaths of the troops of a NATO partner, in a country where German troops had been deployed alongside Americans no less. Russia badly wants a better relationship with Germany, but Germany cannot break with the U.S. over this.

So when looked at rationally, this Russian operation would appear to be a huge risk for relatively little payoff. The United States is desperately trying to withdraw from Afghanistan, so if you squint you could see this as a prelude to Russia’s filling the eventual power vacuum. Except the Russians were defeated in Afghanistan before and withdrew as the Soviet Union was starting to collapse. Russia is certainly trying to position itself as a major power, but being sucked back into the quagmire of Afghanistan makes little sense.

It’s possible that the Russians either want the Americans to stay and bleed in Afghanistan or make it seem as though the U.S. is fleeing because of these bounties, thereby undermining U.S. standing. But this too is unlikely. It’s unclear how many deaths this program was responsible for, but for the program to be successful, it would have to be a visible and alarming number. That doesn’t seem to have been the case.

The problem is that we do not know the level inside the Russian system at which the operation was authorized, if in fact there was an operation at all. Nor do we know how much money was found, which could provide a sense of who greenlit it and how important it was. It doesn’t take many dollars to constitute a lot of money in Afghanistan, so it’s possible that this was something cooked up in the field or at some level far away from decision-makers. That might mean that there was no strategic plan, nor any thought given to the consequences. It could have been cooked up in Afghanistan, with a request for cash from military intelligence, which could mean Putin found out about this at the same time Trump claims to have found out.

Granted, that is a lot of “could haves” and “maybes.” Except for a plan cooked up by Russian operatives in Afghanistan, it is very difficult to see senior leaders authorizing this. Since this was meant to be secret, it would have no domestic effect and therefore no international impact. That raises the question of whether Russians leaked the operation in an attempt to influence the U.S. election by shining a light on the failure of the Trump administration to detect and respond to it. The problem is that the Russians could not be sure anyone would notice, and if it was noticed, that it would even reflect badly on Trump. It’s entirely possible that Trump was not briefed on the operation if the intelligence community regarded it as unsubstantiated. It’s also possible Trump is lying.

This story does not fit together easily. If it is true, it places the U.S. in an even more hostile position than before and massively increases pressure on allies to curtail relations with Russia. It won’t be the politicians but the public that will drive them. Russian leaders knew how dangerous this could be. So it either took shape at echelons below the powers that be, or it didn’t happen the way the media is telling it. Or the senior Russian leadership wants a confrontation. And then there is the question of what the intelligence community did in the months before learning of this. It has authorization on this level to act without presidential authorization.

But if it’s true, a very Cold War follows.

Geopolitical Future

Kosovo Indictment Proves Bill Clinton’s Serbian War Atrocities

0

by Jim Bovard

President Bill Clinton’s favorite freedom fighter just got indicted for mass murder, torture, kidnapping, and other crimes against humanity. In 1999, the Clinton administration launched a 78-day bombing campaign that killed up to 1500 civilians in Serbia and Kosovo in what the American media proudly portrayed as a crusade against ethnic bias. That war, like most of the pretenses of U.S. foreign policy, was always a sham.

Kosovo President Hashim Thaci was charged with ten counts of war crimes and crimes against humanity by an international tribunal in The Hague in the Netherlands. It charged Thaci and nine other men with “war crimes, including murder, enforced disappearance of persons, persecution, and torture.” Thaci and the other charged suspects were accused of being “criminally responsible for nearly 100 murders” and the indictment involved “hundreds of known victims of Kosovo Albanian, Serb, Roma, and other ethnicities and include political opponents.”

Hashim Thaci’s tawdry career illustrates how anti-terrorism is a flag of convenience for Washington policymakers. Prior to becoming Kosovo’s president, Thaci was the head of the Kosovo Liberation Army (KLA), fighting to force Serbs out of Kosovo. In 1999, the Clinton administration designated the KLA as “freedom fighters” despite their horrific past and gave them massive aid. The previous year, the State Department condemned “terrorist action by the so-called Kosovo Liberation Army.” The KLA was heavily involved in drug trafficking and had close to ties to Osama bin Laden.

But arming the KLA and bombing Serbia helped Clinton portray himself as a crusader against injustice and shift public attention after his impeachment trial. Clinton was aided by many shameless members of Congress anxious to sanctify U.S. killing. Sen. Joe Lieberman (D-CN) whooped that the United States and the KLA “stand for the same values and principles. Fighting for the KLA is fighting for human rights and American values.” And since Clinton administration officials publicly compared Serb leader Slobodan Milošević to Hitler, every decent person was obliged to applaud the bombing campaign.

Both the Serbs and ethnic Albanians committed atrocities in the bitter strife in Kosovo. But to sanctify its bombing campaign, the Clinton administration waved a magic wand and made the KLA’s atrocities disappear. British professor Philip Hammond noted that the 78-day bombing campaign “was not a purely military operation: NATO also destroyed what it called ‘dual-use’ targets, such as factories, city bridges, and even the main television building in downtown Belgrade, in an attempt to terrorize the country into surrender.”

NATO repeatedly dropped cluster bombs into marketplaces, hospitals, and other civilian areas. Cluster bombs are anti-personnel devices designed to be scattered across enemy troop formations. NATO dropped more than 1,300 cluster bombs on Serbia and Kosovo and each bomb contained 208 separate bomblets that floated to earth by parachute. Bomb experts estimated that more than 10,000 unexploded bomblets were scattered around the landscape when the bombing ended and maimed children long after the ceasefire.

In the final days of the bombing campaign, the Washington Post reported that “some presidential aides and friends are describing Kosovo in Churchillian tones, as Clinton’s ‘finest hour.’” The Post also reported that according to one Clinton friend “what Clinton believes were the unambiguously moral motives for NATO’s intervention represented a chance to soothe regrets harbored in Clinton’s own conscience…The friend said Clinton has at times lamented that the generation before him was able to serve in a war with a plainly noble purpose, and he feels ‘almost cheated’ that ‘when it was his turn he didn’t have the chance to be part of a moral cause.’” By Clinton’s standard, slaughtering Serbs was “close enough for government work” to a “moral cause.”

Shortly after the end of the 1999 bombing campaign, Clinton enunciated what his aides labeled the Clinton doctrine: “Whether within or beyond the borders of a country, if the world community has the power to stop it, we ought to stop genocide and ethnic cleansing.” In reality, the Clinton doctrine was that presidents are entitled to commence bombing foreign lands based on any brazen lie that the American media will regurgitate. In reality, the lesson from bombing Serbia is that American politicians merely need to publicly recite the word “genocide” to get a license to kill.

After the bombing ended, Clinton assured the Serbian people that the United States and NATO agreed to be peacekeepers only “with the understanding that they would protect Serbs as well as ethnic Albanians and that they would leave when peace took hold.” In the subsequent months and years, American and NATO forces stood by as the KLA resumed its ethnic cleansing, slaughtering Serb civilians, bombing Serbian churches and oppressing any non-Muslims. Almost a quarter-million Serbs, Gypsies, Jews, and other minorities fled Kosovo after Mr. Clinton promised to protect them. By 2003, almost 70 percent of the Serbs living in Kosovo in 1999 had fled, and Kosovo was 95 percent ethnic Albanian.

But Thaci remained useful for U.S. policymakers. Even though he was widely condemned for oppression and corruption after taking power in Kosovo, Vice President Joe Biden hailed Thaci in 2010 as the “George Washington of Kosovo.” A few months later, a Council of Europe report accused Thaci and KLA operatives of human organ trafficking. The Guardian noted that the report alleged that Thaci’s inner circle “took captives across the border into Albania after the war, where a number of Serbs are said to have been murdered for their kidneys, which were sold on the black market.” The report stated that when “transplant surgeons” were “ready to operate, the [Serbian] captives were brought out of the ‘safe house’ individually, summarily executed by a KLA gunman, and their corpses transported swiftly to the operating clinic.”

Despite the body trafficking charge, Thaci was a star attendee at the annual Global Initiative conference by the Clinton Foundation in 2011, 2012, and 2013, where he posed for photos with Bill Clinton. Maybe that was a perk from the $50,000 a month lobbying contract that Thaci’s regime signed with The Podesta Group, co-managed by future Hillary Clinton campaign manager John Podesta, as the Daily Caller reported.

Clinton remains a hero in Kosovo where a statue of him was erected in the capital, Pristina. The Guardian newspaper noted that the statue showed Clinton “with a left hand raised, a typical gesture of a leader greeting the masses. In his right hand he is holding documents engraved with the date when NATO started the bombardment of Serbia, 24 March 1999.” It would have been a more accurate representation to depict Clinton standing on a pile of corpses of the women, children, and others killed in the U.S. bombing campaign.

In 2019, Bill Clinton and his fanatically pro-bombing former Secretary of State, Madeline Albright, visited Pristina, where they were “treated like rock stars” as they posed for photos with Thaci. Clinton declared, “I love this country and it will always be one of the greatest honors of my life to have stood with you against ethnic cleansing (by Serbian forces) and for freedom.” Thaci awarded Clinton and Albright medals of freedom “for the liberty he brought to us and the peace to entire region.” Albright has reinvented herself as a visionary warning against fascism in the Trump era. Actually, the only honorific that Albright deserves is “Butcher of Belgrade.”

Clinton’s war on Serbia was a Pandora’s box from which the world still suffers. Because politicians and most of the media portrayed the war against Serbia as a moral triumph, it was easier for the Bush administration to justify attacking Iraq, for the Obama administration to bomb Libya, and for the Trump administration to repeatedly bomb Syria. All of those interventions sowed chaos that continues cursing the purported beneficiaries.

Bill Clinton’s 1999 bombing of Serbia was as big a fraud as George W. Bush’s conning this nation into attacking Iraq. The fact that Clinton and other top U.S. government officials continued to glorify Hashim Thaci despite accusations of mass murder, torture, and body trafficking is another reminder of the venality of much of America’s political elite. Will Americans again be gullible the next time that Washington policymakers and their media allies concoct bullshit pretexts to blow the hell out of some hapless foreign land?

Home

Ανάμεσα στο φιάσκο και στην ταπείνωση…

0

Η Τουρκία του Ερντογάν βρίσκεται αυτή την εποχή αντιμέτωπη με ένα τρομερό δίλημμα από το οποίο δεν μπορεί να ξεφύγει, και σίγουρα θα της στοιχίσει στη γενικότερη στρατηγική της.

Απο τη μία πλευρά, χρειάζεται τους ρωσικούς πυραύλους εδάφους-αέρος S-400 επειδή αντιπροσωπεύουν το μοναδικό αξιόπιστο αντίδοτο σε μια πιθανή πυραυλική ή αεροπορική επίθεση του Ισραήλ κατά του πυρηνικού αντιδραστήρα που κατασκευάζεται στο Ακουγιού της νότιας Τουρκίας με ρωσική τεχνογνωσία και με συνολικό κόστος 20 δις δολαρίων.

Το να καταστεί κάποια στιγμή η Τουρκία πυρηνική Δύναμη αποτελεί την εκπλήρωση του πιο φιλόδοξου και τολμηρού οράματος του Ερντογάν, αφού θα τη μετατρέψει αυτομάτως σε πολύ υπολογίσιμο περιφερειακό γεωπολιτικό παίκτη , θα την απαλλάξει από απειλές και εκβιασμούς εκ μέρους άλλων μεγάλων Δυνάμεων, και θα την αναβαθμίσει στην κορυφαία πεντάδα των χωρών παγκοσμίως από τους G-20 που ανήκει τώρα.

Η επιμονή όμως της Τουρκίας στην απόκτηση των S-400 θορύβησε το Ισραήλ. Το F-35 και οι S-400 έχουν σχεδιαστεί για να αντιμετωπίζουν ο ένας τον άλλο. Μόνο όμως μία χώρα που διαθέτει και τα δύο αυτά συστήματα και μπορεί να δοκιμάσει εξαντλητικά το ένα εναντίον του άλλου σε ρεαλιστικές ασκήσεις μπορεί να μάθει με σιγουριά τις αδυναμίες τους. Για τις ΗΠΑ αλλά και για το Ισραήλ που διαθέτουν ήδη F-35, το να είναι η Τουρκία η μόνη χώρα που θα ξέρει τις πραγματικές αδυναμίες των F-35 σε σχέση με τους S-400, και το αντίστροφο, ήταν κάτι το απαράδεκτο. Γι’ αυτό το Ισραήλ αντέδρασε με δύο τρόπους ταυτόχρονα: από τη μία πλευρά μέσω του πανίσχυρου εβραϊκού λόμπι στις ΗΠΑ πέτυχε στα τέλη του 2019 να σταματήσουν οι παραδόσεις των stealth μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην τουρκική αεροπορία, και από την άλλη μέσω των λεγόμενων «αγορών» εξαπέλυσε τρομακτική επίθεση στην τουρκική οικονομία -και κυρίως στην τουρκική λίρα- ώστε να προκαλέσει εμμέσως την πτώση του Ερντογάν ή τον πειθαναγκασμό του.

Στις 11 Ιουνίου 2020 η αμερικανική Επιτροπή Ενόπλων Δυνάμεων Γερουσίας εξουσιοδότησε την Αεροπορία των ΗΠΑ να χρησιμοποιήσει, τροποποιήσει και να εκμεταλλευθεί επιχειρησιακώς τα 6 F-35 που είχαν αγορασθεί από την Τουρκία. Στην Ελλάδα, η εξέλιξη εξελήφθη ως επιβεβαίωση της αποβολής της Τουρκίας από το Πρόγραμμα F-35. Ωστόσο, μπορεί η απόφαση για αξιοποίηση των 6 αρχικών F-35 από την Αεροπορία των ΗΠΑ να επιβεβαιώνει ότι η Τουρκία δεν παραλαμβάνει προς το παρόν αεροσκάφη, όμως σε καμμία περίπτωση δεν σημαίνει ότι η χώρα έχει αποβληθεί πλήρως από το Πρόγραμμα F-35.Στην πραγματικότητα, οι οκτώ τουρκικές εταιρείες πολεμικού υλικού που συμμετέχουν με αξιόλογο μερίδιο στην κατασκευή του F-35, εξακολουθούν να παράγουν κανονικά τις ποσότητες μερών του αεροσκάφους που τους έχουν ζητηθεί μέχρι σήμερα.

Εκτός από τους πυραύλους S-400, η Τουρκία χρειάζεται απεγνωσμένα ΚΑΙ τα F-35, ιδίως την έκδοση κάθετης αποπροσνήωσης F-35B με την οποία σκοπεύει να εξοπλίσει τα δύο ελαφρά αεροπλανοφόρα 25.000 τόνων (και αξίας 1 δις δολαρίων το καθένα) που θα «χτιστούν» σε τουρκικά ναυπηγεία με τη βοήθεια της ισπανικής εταιρείας Navantia η οποία παρέχει τα σχέδια και την τεχνογνωσία. Το πρώτο από τα δύο αυτά αεροπλανοφόρα, το «Αναντολού», ήδη ναυπηγείται και όπως όλα δείχνουν θα είναι έτοιμο να μπει σε υπηρεσία το 2021. Θα είναι το μεγαλύτερο σε εκτόπισμα πολεμικό πλοίο που αποκτήθηκε ποτέ από το τουρκικό ναυτικό, ενώ το δεύτερο, το «Τράκια», θα ακολουθήσει το 2024-25. Σε περίπτωση όμως που το F-35B δεν θα είναι διαθέσιμο στους Τούρκους το 2021 για να εξοπλίσει το «Αναντολού», απλούστατα δεν θα υπάρχει καμία άλλη επιλογή παγκοσμίως που θα μπορούσε να το αντικαταστήσει. Εκτός από τις ΗΠΑ δεν υπάρχει άλλη χώρα που να κατασκευάζει αυτή τη στιγμή μαχητικά αεροσκάφη κάθετης αποπροσνήωσης που έστω και να πλησιάζουν σε επιδόσεις και δυνατότητες το F-35B.

Αν τα δύο νεότευκτα τουρκικά αεροπλανοφόρα μείνουν χωρίς αεροσκάφη, αυτό θα ισοδυναμεί με πολιτική καταστροφή για τον Ερντογάν, αφού σύσσωμη η αντιπολίτευση θα τον κατηγορήσει (δικαίως) ότι διασπάθησε το δημόσιο χρήμα και οδήγησε σε ναυάγιο το πιο φιλόδοξο και δαπανηρό εξοπλιστικό πρόγραμμα που υπήρξε ποτέ για τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις. Για να πάρει όμως τελικά τα F-35B, ο Ερντογάν θα πρέπει να ταπεινωθεί απέναντι στο Ισραήλ και να υποκύψει στον εκβιασμό του εβραϊκού λόμπι.

Μπροστά στο δίλημμα της ενεργοποίησης των πυραύλων S-400 ή της απόκτησης των F-35B, εκτιμώ ότι ο Ερντογάν δεν έχει άλλη επιλογή από το να κάνει ό,τι χρειαστεί ώστε να παραλάβει τελικά τα μαχητικά αεροσκάφη stealth. Έχει τη δυνατότητα να αφήσει ανενεργούς τους πυραύλους S-400 για μερικά χρόνια, καθώς και να παγώσει τις εργασίες κατασκευής του πυρηνικού αντιδραστήρα στο Ακουγιού αναβάλλοντας την εκπλήρωση του μεγάλου οράματός του. Αντιθέτως όμως, δεν έχει το παραμικρό περιθώριο να αφήσει τα δύο καινούργια αεροπλανοφόρα ουσιαστικά άοπλα, διότι σε μια τέτοια περίπτωση δεν θα μπορεί να σταθεί ούτε στιγμή στην εξουσία, και θα καταβαραθρωθεί πολιτικά από το πρωτοφανές φιάσκο. Εξάλλου και η τουρκική οικονομία δείχνει να κλυδωνίζεται επικίνδυνα, με τα συναλλαγματικά διαθέσιμα να εξαντλούνται και την ισοτιμία της τουρκικής λίρας να κατρακυλάει συνεχώς.

Ο Ερντογάν έχει αρκετές δικαιολογίες να επικαλεστεί για να καλύψει την υποχώρησή του έναντι του ισραηλινού εκβιασμού. Θα ισχυριστεί ότι λόγω του πρόσφατου τουρκολιβυκού μνημονίου είναι επιβεβλημένο για την Τουρκία να μπορεί να ασκεί προβολή στρατιωτικής ισχύος στο Λιβυκό Πέλαγος νοτίως της Κρήτης για να υπερασπιστεί την κυβέρνηση Σάρατζ και κατ’ επέκταση τα συμφέροντα της τουρκικής «γαλάζιας πατρίδας».

Άρα να περιμένουμε σύντομα σχετικές ανακοινώσεις και κινήσεις των Τούρκων προς την κατεύθυνση του ξεπαγώματος των παραδόσεων των F-35 από τις ΗΠΑ, και τους S-400 να παίρνουν την άγουσα για τις αποθήκες.

Stirlitz

capital.gr

ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ Η ΘΕΣΠΙΣΗ ΑΟΖ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΖΩΝΩΝ

0

του Δρ. Βενιαμίν Καρακωστάνογλου*

Εισαγωγή

Η Aποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) μόνο πρόσφατα αντιμετωπίζεται ως εθνικό ζήτημα στην Ελλάδα. Το θέμα αυτό όμως θα έπρεπε να είχε απασχολήσει το δημόσιο διάλογο, τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες και τις εκάστοτε κυβερνήσεις ήδη από το 1982, οπότε υπογράφηκε (και από την Ελλάδα) η Διεθνής Σύμβαση του 1982 για το (Νέο) Δίκαιο της Θάλασσας, που τέθηκε σε ισχύ την 16.11.1994 (για την Ελλάδα από τον Αύγουστο 1995, Ν.2321/1995, ΦΕΚ Α΄ 136/23.06.1995, σε ισχύ από 21.08.1995)[1].

Ουσιαστικά, πρόκειται για το τεράστιο και ακατανόητο (με όρους ορθολογισμού και εθνικού συμφέροντος) έλλειμμα εφαρμογής και αξιοποίησης από την χώρα μας πολλών, παλαιών και νέων, θεσμών και δικαιωμάτων στις παρακείμενες θαλάσσιες περιοχές που την περιβάλλουν[2].

Η Έννοια της ΑΟΖ

Ο θεσμός της ΑΟΖ αποτελεί μια επαναστατικού χαρακτήρα μετεξέλιξη του προϋφιστάμενου καθεστώτος της Ηπειρωτικής Υφαλοκρηπίδας και των Ζωνών Αλιείας, που δημιούργησε έτσι μία ζώνη οικονομικής κυριαρχίας που φθάνει μέχρι τα 200 ναυτ. μίλια από τις ακτές ή τις ευθείες γραμμές βάσης, παρέχοντας στα παράκτια κράτη αποκλειστικότητα πάνω σε κάθε φυσικό πόρο (ζώντα ή μη ζώντα, του ζωικού όσο και του φυτικού θαλάσσιου περιβάλλοντος) και σε κάθε οικονομική δραστηριότητα της Ζώνης, τόσο των υδάτων όσο και του βυθού-υπεδάφους της περιοχής της (που αρχίζει βέβαια μετά το τέλος της Αιγιαλίτιδας Ζώνης)[3].

Η Οικονομική Σημασία της ΑΟΖ

Η περιοχή των 200 ν.μ. καλύπτει το 36% του παγκόσμιου θαλάσσιου χώρου (105 εκατ. τετραγωνικά μίλια), που ουσιαστικά εθνικοποιείται για οικονομικούς σκοπούς.

Σ’ αυτή τη περιοχή άλλωστε βρίσκεται σχεδόν το σύνολο των μέχρι σήμερα γνωστών υποθαλάσσιων αποθεμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου (δηλαδή το 1/3 των παγκόσμιων αποθεμάτων), ενώ εκεί αλιεύεται περί το 95% των παγκόσμιων αλιευμάτων (που παρέχουν περίπου το 25% των παγκόσμιων πρωτεϊνών) και πραγματοποιείται το 80% της θαλάσσιας επιστημονικής έρευνας παγκοσμίως! Εκεί βρίσκεται και το 10% των παγκόσμιων πολυμεταλλικών κονδύλων, πλουσίων σε κρίσιμα μεταλλεύματα.

Μεγάλη σημασία αποκτούν άλλωστε και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, που ανήκουν πλέον αποκλειστικά στο παράκτιο κράτος, στα όρια της ΑΟΖ, όπως η ενέργεια από τα κύματα, τους ανέμους και τα θαλάσσια ρεύματα. Τέλος, αλλά όχι λιγότερο σημαντικό, στα αποκλειστικά δικαιώματα του παράκτιου κράτους στην ΑΟΖ θα ανήκει και κάθε μελλοντική νέα χρήση της θάλασσας που είναι ενδεχόμενο να προκύψει μέσω της τεχνολογικής εξέλιξης και θα έχει οικονομικό αποτέλεσμα. Εξαιρετικά σημαντική για την Ελλάδα είναι και η αποκλειστική δικαιοδοσία που προβλέπει η ΑΟΖ για την προστασία και διαφύλαξη του θαλάσσιου περιβάλλοντος από τη ρύπανση και που είναι κρίσιμη για τον ελληνικό τουρισμό, ιδίως στο Αιγαίο[4].

Η Γεωπολιτική Σημασία της ΑΟΖ

Συνολικά, η ΑΟΖ δημιουργεί ένα ιδιαίτερα συνεκτικό δεσμό μεταξύ της ξηράς και της θάλασσας, που υπολείπεται μεν του αντίστοιχου της πλήρους κυριαρχίας στην Αιγιαλίτιδα Ζώνη, καθώς ισχύουν στο χώρο της οι ελευθερίες της ανοιχτής θάλασσας, της ναυσιπλοΐας, της υπέρπτησης, της τοποθέτησης αγωγών και καλωδίων (εφόσον βέβαια δεν συγκρούονται με τα οικονομικά δικαιώματα του παράκτιου κράτους), αλλά προσδίδουν στο παράκτιο κράτος ισχυρότατες εξουσίες ελέγχου της τεράστιας αυτής θαλάσσιας έκτασης, τόσο στον οικονομικό τομέα όσο και σε συναφείς τομείς άμεσα ή έμμεσα. Για παράκτια κράτη, μάλιστα, με εκτεταμένες ακτές και μεικτή αρχιπελαγική δομή, όπως η Ελλάδα, αυτά τα πλεονεκτήματα της ΑΟΖ καθίστανται κρισιμότατης σημασίας. Για την οικονομία, την ασφάλεια, το περιβάλλον, την επιστήμη και τελικά τον εθνικό χώρο και την διεθνή θέση της χώρας. Η θάλασσα, εκτός από «οδός» γίνεται πλέον και «θησαυρός» (δεξαμενή φυσικών πόρων και ενέργειας). Το μέλλον, υπό την επιρροή της επιστήμης και της τεχνολογίας, μπορεί να κρύβει απίστευτες εκπλήξεις και προκλήσεις σχετικά με το υγρό στοιχείο του πλανήτη.

Είναι πλέον ανεπίτρεπτο και ακατανόητο τα κυρίαρχα παράκτια κράτη να αμελούν να αξιοποιήσουν τα δικαιώματα που πληθωρικά τους παρέχει το Δίκαιο της Θάλασσας. Τα συντριπτικά περισσότερα παράκτια κράτη έχουν ήδη από πολλά χρόνια υιοθετήσει την ΑΟΖ (δηλαδή, περισσότερα από 130 κράτη από το σύνολο των 149 παρακτίων κρατών που είχαν τη σχετική δυνατότητα το έπραξαν, ως το 2014)[5].

Ανάγκη ριζικής αναμόρφωσης της Θαλάσσιας Δικαιοδοσίας της Ελλάδος

Η Ελλάδα οφείλει λοιπόν, απέναντι στον λαό της και τις μελλοντικές γενιές της να αναμορφώσει συνολικά την θαλάσσια νομοθεσία της και να υιοθετήσει: 1) Ευθείες γραμμές βάσης για την μέτρηση των θαλασσίων ζωνών της (κερδίζοντας έτσι 3,3% θαλάσσιο χώρο ως εσωτερικά της ύδατα) και τα 24 ναυτ. μίλια ως όριο για τον χαρακτηρισμό των κόλπων της, 2) Αιγιαλίτιδα Ζώνη 12 ναυτ. μιλίων (σε ορισμένα σημεία του Αιγαίου θα μπορούσε ίσως να ισχύσει το όριο των 10 ν.μ.). Μόνο στο Αιγαίο η επέκταση αυτή, από τα 6 στα 12 ν.μ. θα αυξήσει τον εθνικό κυρίαρχο χώρο μας από το 43% περίπου που είναι σήμερα στο 71% περίπου! 3) Συνορεύουσα ζώνη 24 ν.μ. (και μέσα σ’ αυτήν Αρχαιολογική Ζώνη) και 4) Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη 200 ν.μ. (που περιλαμβάνει ως βυθό-υπέδαφος και την Υφαλοκρηπίδα, μέχρι τα 200 ν.μ.). Όπου οι ζώνες αυτές συναντώνται (δηλαδή επικαλύπτονται) με αντίστοιχες ζώνες γειτονικών κρατών, θα υπάρξει οριοθέτηση με βάση την αρχή της μέσης γραμμής/ίσης απόστασης, ή άλλη μέθοδο, μέσω διαπραγμάτευσης ή δικαστικής επίλυσης[6].

Αντ’ αυτών δυστυχώς η Ελλάδα, επί τουλάχιστον 36 χρόνια, δεν έχει αναμορφώσει το καθεστώς των θαλάσσιων δικαιωμάτων της. Αιτίες ή προσχήματα: Το «φοβικό σύνδρομο» απέναντι στην Τουρκία και τις απειλές πολέμου που εκτοξεύει, η αμφιθυμία, η μη ετοιμότητα ή η αναποφασιστικότητα των πολιτικών ηγεσιών για την ανάληψη ουσιαστικών πρωτοβουλιών, ιδίως στην εξωτερική πολιτική, που, εκτός από τα μεγάλα πλεονεκτήματα, ίσως προς στιγμή να υποκρύπτουν και κάποιους κινδύνους (π.χ. ένταση με την Τουρκία). Τέλος, η μη επαρκής μελέτη ή μη ορθή αξιολόγηση και κατανόηση των νέων θεσμών του Δικαίου της Θάλασσας, όπως η ΑΟΖ[7].

Η συνολική αναμόρφωση του κράτους που, με αφορμή την οικονομική κρίση, επιχειρείται στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, αποτελεί μια εξαιρετική ευκαιρία για την λήψη των μέτρων που η χώρα μας παρέβλεψε αδικαιολόγητα να λάβει στο παρελθόν.

Έτσι, με την ΑΟΖ, θα υπερτριπλασιαστεί (494.605 τετρ. χλμ. θαλάσσιος χώρος)[8] ο εθνικός μας χώρος, θα διασφαλισθούν σοβαρότατοι (καθ’ όλες τις ενδείξεις) ενεργειακοί πόροι (πετρέλαιο, φυσικό αέριο), θα ελεγχθούν οι παραδοσιακές θάλασσες όπου έδρασε επί χιλιετίες ο Ελληνισμός, θα αυξηθεί η ασφάλεια και η συνοχή του ηπειρωτικού με τον νησιωτικό μας χώρο και θα αποσαφηνιστούν τα θαλάσσια σύνορα της Ελλάδος. Εξάλλου, με την καθιέρωση και Συνορεύουσας Ζώνης θα παταχθεί ευκολότερα η λαθρομετανάστευση και η αρχαιοκαπηλία.

Απαραίτητη προϋπόθεση για την υιοθέτηση της ΑΟΖ είναι, ταυτόχρονα τουλάχιστον, να επεκταθεί μέχρι τα 12 ν.μ. (ή έστω ως τα 10 ν.μ.) και το πλάτος της Αιγιαλίτιδας Ζώνης μας (που έχει ισχυρότερο καθεστώς πλήρους κυριαρχίας), καθώς, από το εξωτερικό όριο της Αιγιαλίτιδας Ζώνης και μετά αρχίζει η περιοχή της ΑΟΖ ή της Υφαλοκρηπίδας, που έχουν ασθενέστερο καθεστώς, μόνο οικονομικής κυριαρχίας, που είναι όμως σημαντικότατη για τα κράτη. Με την επέκταση της Αιγιαλίτιδας Ζώνης θα υπάρξει πλέον ενιαίο πλάτος και με τον εθνικό εναέριο χώρο μας[9].

ΑΟΖ ή Υφαλοκρηπίδα; Μία Σύγκριση:

Κάποιες απόψεις υποστηρίζουν την μη καθιέρωση ΑΟΖ αλλά την αξιοποίηση μόνο της Υφαλοκρηπίδας. Τι απαντάμε σ’αυτούς;

1) Μoλονότι το κύριο οικονομικό αντικείμενο σήμερα βρίσκεται στο υπέδαφος της ΑΟΖ (δηλ. στην Υφαλοκρηπίδα), δεν πρέπει να υποβαθμίζεται το όφελος από την αποκλειστική αλιεία που θα ασκεί η Ελλάδα στα ύδατα όλης της ΑΟΖ της. Άλλωστε, χώρες όπως η Ισλανδία, το Περού, η Νορβηγία κλπ., οφείλουν σε σημαντικό βαθμό την οικονομική τους ανάπτυξη στον τομέα της αλιείας. Επίσης, η παραγωγή ενέργειας από τον θαλάσσιο χώρο (ήπιες ή ανανεώσιμες πηγές ενέργειας) και βέβαια η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, αποτελούν πολύτιμα ωφελήματα της ΑΟΖ.

2) Η εξέλιξη της τεχνολογίας μπορεί να επιφυλάσσει στο μέλλον εκπλήξεις ως προς την οικονομική αξιοποίηση των υδάτων και του βυθού-υπεδάφους της θάλασσας που σήμερα ίσως ούτε καν μπορούμε να φανταστούμε.

3) Αν αποφασισθεί (κακώς βέβαια) η μη επέκταση της Αιγιαλίτιδας Ζώνης πέραν των 6 ν.μ. (προφανώς μόνο στο Αιγαίο), τότε η ΑΟΖ παρέχει ένα ενδιάμεσο καθεστώς εξουσιών στη χώρα μας που μπορεί να υποκαταστήσει τον έλεγχο που θα ασκούσαμε στην Αιγιαλίτιδα Ζώνη[10].

Είναι σημαντικό να τονισθεί ότι, καθώς τα νησιά (με εξαίρεση τις μη οικονομικά αυτόνομες βραχονησίδες) έχουν δική τους ΑΟΖ (άρθρο 121 της Σύμβασης του 1982), όλα τα κατοικημένα Ελληνικά νησιά (και βέβαια του Ανατολικού Αιγαίου και το Καστελόριζο) θα έχουν την δική τους ΑΟΖ. Άρα, στο Αιγαίο, το σύνολο της περιοχής (από τις ηπειρωτικές ακτές της Ελλάδος μέχρι τα ελληνικά νησιά του Ανατ. Αιγαίου), θα αποτελέσει ελληνική ΑΟΖ (χωρίς να θιγεί βέβαια η ναυσιπλοΐα και τα άλλα δικαιώματα επικοινωνίας της Τουρκίας ή των τρίτων κρατών, που συνυπάρχουν, με σχετικούς περιορισμούς, μέσα στην ΑΟΖ).

4) Επίσης, η ΑΟΖ θα πρέπει να καθιερωθεί και σ’ όλες τις άλλες παρακείμενες θάλασσες της χώρας μας, δηλαδή Ιόνιο, Κρήτη, Κω, Λιβυκό και ανατολικά της Κρήτης.

5) Το κριτήριο της απόστασης από την ακτή, που είναι κυρίαρχο στην ΑΟΖ για την οριοθέτησή της με άλλες επικαλυπτόμενες ΑΟΖ, δίνει σοβαρό πλεονέκτημα (ιδίως αν το θέμα λυθεί από Διεθνές Δικαστήριο) στην ΑΟΖ, απέναντι στην οριοθέτηση απλώς γειτονικών Υφαλοκρηπίδων, όπου λόγω των γεωλογικών στοιχείων που παραμένουν στην έννοιά της (βέβαια κυρίως πέραν των 200 ν.μ.) θα μπορούσαν να εφαρμοσθούν ευκολότερα αποκλίσεις στην αρχή της μέσης γραμμής/ίσης απόστασης, με βάση γεωλογικά χαρακτηριστικά του βυθού και την αρχή της ευθυδικίας. Αυτό μάλιστα το πλεονέκτημα ενισχύεται ενόψει και του ενιαίου ορίου, τόσο για τον βυθό όσο και για τα ύδατα, που έχει εφαρμοσθεί στις οριοθετήσεις ΑΟΖ, στην συντριπτική πλειοψηφία των διεθνών προηγουμένων που υπάρχουν[11].

6) Εφόσον κάποτε, προφανώς, θα οριοθετηθεί η Υφαλοκρηπίδα με όλα τα γειτονικά μας κράτη, είναι σαφώς προσφορότερο να οριοθετηθούν ταυτόχρονα και τα ύδατα, δηλ. συνολικά η ΑΟΖ.

Οι Νεότερες Εξελίξεις για την ΑΟΖ

Ο συντάκτης του παρόντος άρθρου υποστηρίζει ήδη από τη δεκαετία του 1980 (πρώτος στην Ελλάδα) τα πλεονεκτήματα και την ανάγκη θέσπισης ΑΟΖ από την Ελλάδα (δημοσιευμένες εισηγήσεις μου στα Πανελλήνια Συνέδρια της Ελληνικής Εταιρείας Διεθνούς Δικαίου το 1986 στη Θεσσαλονίκη, του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών το 1994 στη Ρόδο, στη Διδακτορική Διατριβή μου για το Νομικό Καθεστώς της ΑΟΖ το 1998 και εφεξής). Δυστυχώς χωρίς ανταπόκριση, τουλάχιστον μέχρι κάποιες πρόδρομες ενέργειες που έγιναν από το 2004 και μετά[12].

Υπήρξαν ευτυχώς οι θετικότατες πρωτοβουλίες της Κύπρου που θέσπισε ΑΟΖ το 2004 (αν και κατεχόμενη κατά το 37% του εδάφους της και απειλούμενη από την Τουρκία) και προέβη σε οριοθετήσεις της με τις αντίστοιχες Ζώνες της Αιγύπτου (2003), του Λιβάνου (2007) και του Ισραήλ (2010) και στη συνέχεια άρχισε τη διεξαγωγή ερευνών, με εντυπωσιακά αποτελέσματα (πλέον προχωράει και σε αναθέσεις εκμετάλλευσης)[13].

Με τη μη εφαρμοσθείσα ακόμη με ευθύνη της Αλβανίας, ελληνοαλβανική οριοθέτηση του 2009 για «όριο πολλαπλών χρήσεων» (δηλαδή και για την ΑΟΖ αφότου θεσπιστεί) στο Ιόνιο (επί Κυβερνήσεως Κ. Καραμανλή)[14], αλλά και με τον νόμο 4001/2011, Άρθρο 156, έγιναν τα πρώτα βήματα που αφορούν και μια μελλοντική ανακήρυξη ΑΟΖ από την Ελλάδα. Έτσι διεκδικήθηκαν, μέχρι τη μέση γραμμή, με τις απέναντι θαλάσσιες και υποθαλάσσιες περιοχές των γειτονικών με την Ελλάδα χωρών (Αλβανίας, Ιταλίας, Λιβύης, Αιγύπτου, Κύπρου, Τουρκίας) οι περιοχές που αποτελούν την Υφαλοκρηπίδα και την μελλοντική ΑΟΖ της Ελλάδας[15].

Την περίοδο 2012-2014 (επί Κυβερνήσεως Α. Σαμαρά) προετοιμάστηκαν και έγιναν οι πρώτες έρευνες στο Ιόνιο και το Λιβυκό Πέλαγος (νοτίως της Κρήτης) με ιδιαίτερα θετικές ενδείξεις για την ύπαρξη υδρογονανθράκων. Επίσης, το Καλοκαίρι του 2012, ενημερώθηκε επίσημα η Βάση Δεδομένων των Ηνωμένων Εθνών (Διεύθυνση Θαλασσίων Υποθέσεων και Δικαίου της Θάλασσας – DOALOS) για το Δίκαιο της Θάλασσας, για τις συντεταγμένες των θαλάσσιων περιοχών μέχρι την μέση γραμμή με τις απέναντι γειτονικές κατά θάλασσα χώρες της Ελλάδος, ώστε να είναι γνωστές οι διεκδικήσεις της χώρας μας, κατά προσέγγιση για τα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας / ΑΟΖ (αφότου αυτή θεσπισθεί). Εξάλλου, τότε απαντήθηκαν οι παράνομες εκχωρήσεις αδειών σε θαλάσσιες περιοχές νοτίως της Ρόδου και του Καστελόριζου από την Τουρκική Κυβέρνηση προς την Κρατική Τουρκική Εταιρεία Πετρελαίου (TPAO), που είχαν γίνει τον Απρίλιο του 2012 και κατατέθηκε σχετική διακοίνωση από την Ελλάδα στον ΟΗΕ τον Φεβρουάριο του 2013[16]. Έγιναν επίσης (και συνεχίζονται) διπλωματικές επαφές για την επίτευξη οριοθετήσεων με την Αίγυπτο και τη Λιβύη, αλλά και με την Ιταλία (για την επέκταση της οριοθέτησης της Υφαλοκρηπίδας που έγινε το 1977 και ως προς την ΑΟΖ, αφότου θεσπιστεί), αλλά και με την Αλβανία για το γνωστό θέμα, της «παγωμένης» Συμφωνίας του 2009.

Επίλογος – Συμπέρασμα

Ποτέ λοιπόν δεν είναι αργά! Χρειάζεται, βέβαια, γνώση, οργάνωση, αποφασιστικότητα, ετοιμότητα για τις δυσκολίες και αξιοποίηση διεθνών συσχετισμών. Το κράτος και το πολιτικό σύστημα, όμως, οφείλουν προς το λαό και το έθνος μας να διασφαλίσουν και να αξιοποιήσουν άμεσα τους φυσικούς πόρους και το θαλάσσιο περιβάλλον των παρακείμενων θαλασσών μας και τα λοιπά δικαιώματα που μας παρέχει πληθωρικά το Διεθνές Δίκαιο.

Δυστυχώς, ακόμη και σήμερα, η Ελλάδα παραμένει πραγματικά το τελευταίο από τα 149 παράκτια κράτη στην υφήλιο ως προς τις θαλάσσιες ζώνες, καθώς δεν έχει θεσπίσει (από το 1936) παρά μόνον την Αιγιαλίτιδα Ζώνη (χωρικά ύδατα) των 6 ν.μ.! Ας σημειωθεί ότι η Τουρκία θέσπισε ήδη από το 1964 Αιγιαλίτιδα Ζώνη 12 ν.μ. στον Εύξεινο Πόντο και στις νότιες Μεσογειακές ακτές της (διατηρεί για ευνόητους λόγους τα 6 ν.μ. στο Αιγαίο), ενώ έχει θεσπίσει από το 1986 ΑΟΖ στον Εύξεινο Πόντο και την οριοθέτησε με την (πρώην) Σοβιετική Ένωση το 1988!

Έχει έλθει πλέον ο χρόνος να σταματήσει αυτή η ιδιότυπη «εθνική μας μοναξιά» και να προχωρήσει η καθιέρωση όλων των θαλάσσιων ζωνών από τη χώρα μας, η οποία, έχοντας περί τα 16.000 χλμ. ακτών, μεγάλο μέρος της επικράτειας της νησιωτικό, και λαμπρή μακραίωνη σχέση με τη θάλασσα, εξαρτά μείζονα συμφέροντα και την ίδια την επιβίωσή της, από τις παρακείμενες θαλάσσιες περιοχές της.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  • Attard, D.J. (1987), The Exclusive Economic Zone in International Law, Oxford, Clarenton Press.
  • Extavour, W.C. (1979), The Exclusive Economic Zone. A Study of the Evolution and Progressive Development of the International Law of the Sea, Genève, Leiden, Sijthoff.
  • Gavouneli, M. (2007), Functional Jurisdiction, Publications on Ocean Development No 62, Martinus Nijhoff Publishers.
  • Kariotis, Th. (Ed.) (1997), Greece and the Law of the Sea, Aegean Institute of the Law of the Sea and Maritime Law / Martinus Nijhoff Publishers.
  • Kariotis, Th. (Ed.) (2007), A Greek EEZ in the Aegean Sea, 18 Mediterranean Quarterly, p. 56-71.
  • Kwiatkowska, B. (1989), The 200-mile Exclusive Economic Zone in the New Law of the Sea, Dordrecht – Boston – London, Martinus Nijhoff Publishers.
  • Orrega – Vicuna, F. (1989), The EEZ: Regime and Legal Nature under International Law, Cambridge University Press.
  • Simmonds, R. Kenneth (1983), N. Convention on the Law of the Sea, 1982, Dobbs Ferry, New York, OCEANA Publications, Inc.
  • Syrigos, A. (1998), The Status of the Aegean Sea According to International Law, Athens-Brussels, Sakkoulas/Bruylant.
  • Δίπλα Χαριτίνη – Ροζάκης Χρήστος (Επιμ.) (2004), Το Δίκαιο της Θάλασσας και η Εφαρμογή του στην Ελλάδα, Ινστιτούτο Αιγαίου του Δικαίου της Θάλασσας και του Ναυτικού Δικαίου, Αθήνα, Εκδόσεις Σιδέρης.
  • Ιωάννου Κ. – Στρατή Α. (2000), Δίκαιο της Θάλασσας, Β’ Έκδοση, Αθήνα-Κομοτηνή, Εκδόσεις Αντ. Σάκκουλα.
  • Καρακωστάνογλου Βενιαμίν (1989), Αιγαίο και Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, Διεθνές Δίκαιο και Διεθνής Πολιτική, Τεύχος 16, Θεσσαλονίκη, Εκδόσεις Παρατηρητής, Σελ. 121 επ.
  • Καρακωστάνογλου Βενιαμίν (1996), Τα Δικαιώματα του Παράκτιου Κράτους στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη: Προκλήσεις και Προοπτικές στο Αιγαίο, Περράκης Στ., (Επιμ.), Το Αιγαίο Πέλαγος και το Νέο Δίκαιο της Θάλασσας (Πρακτικά Συμποσίου, Ρόδος 4-6 Νοε 1994), Αθήνα, Εκδόσεις Αντ. Σάκκουλα, Σελ. 175 επ.
  • Καρακωστάνογλου Βενιαμίν (2001), Η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, στο Νέο Δίκαιο της Θάλασσας. Το Νομικό Καθεστώς με έμφαση στην Αλιεία, Ινστιτούτο Διεθνούς Δημοσίου Δικαίου και Διεθνών Σχέσεων, Αθήνα-Θεσσαλονίκη, Εκδόσεις Αντ. Σάκκουλα Σελ. 600.
  • Ροζάκης Λ. Χρήστος (1976), Το Δίκαιο της Θάλασσας και η διαμόρφωσή του από τις διεκδικήσεις των Παράκτιων Κρατών, Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση.
  • Ροζάκης Λ. Χρήστος (2013), Η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και το Διεθνές Δίκαιο, Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση.
  • Ρούκουνας Εμμανουήλ (2010), Δημόσιο Διεθνές Δίκαιο, Αθήνα, Νομική Βιβλιοθήκη.
  • Στρατή Γ. Αναστασία (2012), Ελληνικές Θαλάσσιες Ζώνες και Οριοθέτηση με γειτονικά Κράτη, Αθήνα, Νομική Βιβλιοθήκη.
  • Συρίγος Μ. Άγγελος (2015), Ελληνοτουρκικές Σχέσεις, Αθήνα, Εκδόσεις Πατάκη.
  • Τσάλτας Γρ. – Κλάδη-Ευσταθοπούλου Μαρ. (2003), Το Διεθνές Καθεστώς των Θαλασσών και των Ωκεανών, Τόμος Πρώτος, Αθήνα, Ι. Σιδέρης.
  • Χατζηκωνσταντίνου Κ., Αποστολίδης Χ., Σαρηγιαννίδης Μ. (2014), Θεμελιώδεις Έννοιες στο Διεθνές Δημόσιο Δίκαιο, Β’ Έκδοση Αθήνα-Θεσσαλονίκη, Εκδ. Αντ. Σάκκουλα.

[1]     Βλ. Simmonds (1983) ● Βλ. Ρούκουνας (2010), Σελ 21 επ. ● Βλ. επίσης, Καρακωστάνογλου (2001), Σελ. 523 επ.

[2]     Βλ. μεταξύ άλλων και Συρίγος (2015), Σελ. 742-750

[3]     Βλ. Καρακωστάνογλου (2001) (Πρόκειται για την διδακτορική διατριβή του συγγραφέα (1998), η οποία είναι και η πρώτη και μοναδική μέχρι σήμερα επιστημονική μονογραφία για το Νομικό Καθεστώς της ΑΟΖ, στην Ελλάδα και στην Ελληνόγλωσση Βιβλιογραφία, Σελίδες 600) ● Βλ. επίσης για την ΑΟΖ: Attard (1987), Extavour (1979), Kwiatkowska (1989), Orrego–Vicuna (1989), Τσάλτας (2003), Ρούκουνας (2010), Ιωάννου-Στρατή (2000), Δίπλα-Ροζάκης (2004), Χατζηκωνσταντίνου, Αποστολίδης, Σαρηγιαννίδης (2014), Στρατή (2012) Συρίγος (2015), Καρακωστάνογλου (1996), Kariotis (1997), Kariotis (2007), Gavouneli (2007), Στρατή (2004), Ροζάκης (2013), Ροζάκης (1976)

[4]     Βλ. Καρακωστάνογλου (2001), Σελ. 100 επ. ● Βλ. Στρατή (2012), Σελ. 48 επ.

[5]     Βλ. Συρίγος (2015), Σελ. 744, 749, 789 ● Βλ. Καρακωστάνογλου (2001), Σελ. 512 ● Βλ. Στρατή (2012)

[6]     Βλ. Καρακωστάνογλου (1989) ● Βλ. Καρακωστάνογλου (1996) ● Βλ. Συρίγος (2015), Σελ. 257.

[7]     Βλ. Καρακωστάνογλου (1989) ● Βλ. Καρακωστάνογλου (1996) ● Βλ. Καρακωστάνογλου (2001) ● Βλ. Στρατή (2012), Σελ. 171-174 ● Βλ. Συρίγος (2015), Σελ. 749

[8]     Βλ. Στρατή (2012), Σελ. 156, Υποσ. 277

[9]     Βλ. Καρακωστάνογλου (2001), Σελ. 527 ● Βλ. Συρίγος (2015), Σελ. 787 επ.

[10]    Βλ. Καρακωστάνογλου (2001), Σελ. 527 επ. ● Βλ. Καρακωστάνογλου (1996), Σελ. 195 επ. ● Βλ. Καρακωστάνογλου (1989), Σελ. 141 επ.

[11]    Βλ. Καρακωστάνογλου (1989), Σελ. 131 επ. ● Βλ. Καρακωστάνογλου (1996), Σελ. 186 ● Βλ. Καρακωστάνογλου (2001), Σελ. 171 επ.

[12]    Βλ. Καρακωστάνογλου (1989) ● Βλ. Καρακωστάνογλου (1996) ● Βλ. Καρακωστάνογλου (2001)

[13]    Βλ. Στρατή (2012), Σελ. 100 επ.

[14]    Βλ. Στρατή (2012), Σελ. 135 επ.

[15]    Βλ. Συρίγος (2015), Σελ. 738 επ.

[16]    Βλ. Συρίγος (2015), Σελ. 740 επ.

Ο Δρ Βενιαμίν Καρακωστανογλου είναι Διεθνολόγος, Λέκτορας Τομέα Διεθνών Σπουδών Νομικής Σχολής Α.Π.Θ.

Πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου της Περιφ. Κεντρικής Μακεδονίας

πρ. Διπλωμάτης Διεθνών Οργανισμών στα Βαλκάνια

πρ. Αντιδήμαρχος Θεσσαλονίκης, πρ. Υποψήφιος Βουλευτής – Ευρωβουλευτής Ν.Δ.

Κάντε κλίκ ΕΔΩ στον τίτλο για να δείτε τη συζήτηση. 18:00 anixnefseis web tv Γιατί οι σχέσεις με την Τουρκία οδηγούνται απο το κακό στο χειρότερο;

0

ΕΚΔΗΛΩΣΗ think tank “ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ”

Συντονιστής – Παρεμβαίνων    Δημήτριος   Καιρίδης,  Βουλευτής

Καθ.  Διεθνών &  Ευρωπαϊκών  Σπουδών ,Πάντειο Πανεπιστήμιο

Αναγκαιότητα στενότερης διπλωματικής προσέγγισης με χώρες της

Ανaτολικής  Μεσογείου

Εισηγητές

  • Ηλίας Λεοντάρης,  Αντιστράτηγος  ε.α.

Τέως Αρχηγός  ΓΕΕΦ της Κύπρου, Επίτιμος Διοικητής  1ης  Στρατιάς

Δόγμα  Ενιαίου  Αμυντικόυ  Χώρου   Ελλάδος–Κύπρου

  • Γρηγόρης Δεμέστιχας, Ναύαρχοςε.α.

Η  Ναυτική  μας  Παρουσία   στην  Ανατολική Μεσόγειο

  • Άγγελος Συρίγος, Βουλευτής,

Καθ. Διεθνούς Δικαίου, ΠάντειοΠανεπιστήμιο   

Λεκάνη  της  Μεσογείου. Ερμηνεία  Διεθνους  Δικαίου  για  ΑΟΖ-Υφαλοκρηπίδα

  • Παναγιώτης Μπεθάνης, Πτέραρχοςε.α.

Συνταγματική  κάλυψη  δημιουργίας    Σύγχρονου Στρατηγικού  Κέντρου  Εθνικής Αμύνης  –   Η  Δυναμική  των  Αεροπορικών   μας  Υποδομών.

18:00 anixnefseis web tv Γιατί οι σχέσεις με την Τουρκία οδηγούνται απο το κακό στο χειρότερο;

0

ΕΚΔΗΛΩΣΗ think tank “ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ”

Συντονιστής – Παρεμβαίνων    Δημήτριος   Καιρίδης,  Βουλευτής

Καθ.  Διεθνών &  Ευρωπαϊκών  Σπουδών ,Πάντειο Πανεπιστήμιο

Αναγκαιότητα στενότερης διπλωματικής προσέγγισης με χώρες της

Ανaτολικής  Μεσογείου

Εισηγητές

  • Ηλίας Λεοντάρης,  Αντιστράτηγος  ε.α.

Τέως Αρχηγός  ΓΕΕΦ της Κύπρου, Επίτιμος Διοικητής  1ης  Στρατιάς

Δόγμα  Ενιαίου  Αμυντικόυ  Χώρου   Ελλάδος–Κύπρου

  • Γρηγόρης Δεμέστιχας, Ναύαρχοςε.α.

Η  Ναυτική  μας  Παρουσία   στην  Ανατολική Μεσόγειο

  • Άγγελος Συρίγος, Βουλευτής,

Καθ. Διεθνούς Δικαίου, ΠάντειοΠανεπιστήμιο   

Λεκάνη  της  Μεσογείου. Ερμηνεία  Διεθνους  Δικαίου  για  ΑΟΖ-Υφαλοκρηπίδα

  • Παναγιώτης Μπεθάνης, Πτέραρχοςε.α.

Συνταγματική  κάλυψη  δημιουργίας    Σύγχρονου Στρατηγικού  Κέντρου  Εθνικής Αμύνης  –   Η  Δυναμική  των  Αεροπορικών   μας  Υποδομών.

Η Συριοποίηση της Λιβύης και το φιάσκο των μισθοφόρων της Wagner

0
του Αλάν Ροντιέ*

Πριν από ένα χρόνο, ο στρατάρχης Χαλίφα Χάφταρ ξεκίνησε το τελικό στάδιο της “Επιχείρησης Αξιοπρέπεια” για να καταλάβει την πρωτεύουσα της Λιβύης και να
εγκατασταθεί στην προεδρική προεδρία. Για να γίνει αυτό, υποστηρίχθηκε από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), την Αίγυπτο, πιο διακριτικά από τη Σαουδική
Αραβία και, πάνω απ’ όλα, από τη Ρωσία.

Η Μόσχα, θέλοντας να διατηρήσει μια διακριτική ευχέρεια, δεν έχει βρει τίποτα καλύτερο από το να στείλει μισθοφόρες εταιρείες -συμπεριλαμβανομένου του διάσημου “Ομίλου Βάγκνερ” – για να υποστηρίξουν τον Λιβυκό Εθνικό Στρατό (ANL) του Χάφταρ.

Ο Πρόεδρος Πούτιν έκανε αυτή τη φορά λάθος. Οι μισθοφόροι έγιναν σίγουρα πρωτοσέλιδο στα διεθνή ΜΜΕ αλλά το αποτέλεσμα της εμπλοκής τους έχει καταλήξει σε καταστροφή.

Για να επιτύχουν στην Αφρική, έπρεπε να προσληφθούν τακτικές δυνάμεις (ακόμη και αν ονομάζονταν “ειδικές”), π.χ. η κουβανική επέμβαση στην Αγκόλα το 1975.
Βεβαίως στη Συρία, ο Πούτιν έστειλε την εταιρεία Βάγκνερ, αλλά η ραχοκοκαλιά του ρωσικού μηχανισμού στη χώρα αυτή παρέμεινε πάντα ο τακτικός στρατός που εκπροσωπείται κυρίως από τη Ρωσική πολεμική αεροπορία, το Ναυτικό και ορισμένες μονάδες του Spetsnaz.

Μετά από κάποιες αρχικές επιτυχίες, η επίθεση του ANL (του Χαφτάρ) ήταν μια εξόρμηση που ξεκίνησε με την απώλεια της Συρτης τον Ιανουάριο του 2020 και στη συνέχεια τον Απρίλιο την απώλεια των παράκτιων πόλεων Sabratha και Sorman περίπου 70 χιλιόμετρα δυτικά της πρωτεύουσας, και τον Μάιο του 2020 της αεροπορικής βάσης Al-Watiya 140 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Τρίπολης, την οποία οι δυνάμεις του Χάφταρ είχαν στην κατοχή τους από το 2014.

Από τότε, έχει υπάρξει πανικός στο στρατόπεδο του Haftar, με τους μισθοφόρους της ομάδας Wagner (1.500 τον αριθμό) να φεύγουν προς τη στρατιωτική βάση
Bani Walid που βρίσκεται νοτιότερα.

Από τις 25 Μαΐου, ρωσικά μεταγωγικά αεροσκάφη An-32 τους βγάζουν από τη χώρα, αφού ο πρόεδρος Πούτιν διαπραγματεύτηκε την αποχώρηση τους χωρίς
δόξα σε συνεργασία με τον Τούρκο ομόλογό του, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος στηρίζει τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Τρίπολης.

Η Τρίπολη υποστηρίζεται οικονομικά από το Κατάρ και τους Σύρους μισθοφόρους που στρατολογούνται από τους αντάρτες που πολέμησαν το καθεστώς του Μπασάρ αλ Άσαντ. Οι Σύριοι εποπτεύονταν στενά από άνδρες των Τουρκικών Ειδικών Δυνάμεων και των Μυστικών Υπηρεσιών (ΜΙΤ).

Δεν πρέπει να τρέφουμε αυταπάτες: η Τουρκία και το Κατάρ εκπροσωπούν απλώς τα συμφέροντα της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, η οποία ελπίζει να εγκατασταθεί στη Λιβύη μετά τις αποτυχίες που υπέστησαν στην Αίγυπτο, τη Συρία και ακόμη και την Τυνησία.

Ο υπουργός Εσωτερικών της Λιβύης Φάθι Μπασάγκα δήλωσε στις 21 Μαΐου ότι «η Ρωσία έχει παραδώσει στον Χάφταρ τουλάχιστον έξι μαχητικά-βομβαρδιστικά Mig-29 και δύο Su-24 από τη βάση της στο Χμειμίμ της Συρίας» τα οποία σταθμεύουν στα αεροδρόμια Τομπρούκ και αλ-Τζούφρα για την υποστήριξη του ANL. Ο Χάφταρ τα χρησιμοποιει για να βομβαρδίσει τους αντιπάλους του αλλά και
“Τουρκικά συμφέροντα”.

Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, ζητεί την παύση των μαχών και τη δημιουργία μιας πραγματικής “κυβέρνησης εθνικής ενότητας”. Ο Γάλλος
ομόλογός του, Ζαν-Ιβ Λε Ντριάν, δήλωσε σε ακρόαση της Γερουσίας ότι “Η κρίση επιδεινώνεται. Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια «συριανοποίηση» της Λιβύης».

Θα
ήταν ίσως σκόπιμο το γαλλικό Υπουργείο να διατηρήσει χαμηλό προφίλ στη Λιβύη, διότι οι προηγούμενες ευθύνες του δεν είναι ιδιαίτερα ρόδινες (σσ βλεπε
πτώση καθεστώτος Καντάφι με πρωτοβουλία Σαρκοζύ το 2011).

*Ο Αλάν Ροντιέ είναι πρώην αναλυτής πληροφοριών της DGSE

Πηγή: atlantico.fr/infognomonpolitics.gr

Ο νέος επικεφαλής της ομάδας του Ισλαμικού Κράτους (IΚ) δεν είναι Άραβας, αλλά Τούρκος

1

Αυτό τεκμηριώνει στο ομώνυμο άρθρο του ο Jean–Pierre Filiu, καθηγητής των πανεπιστημίων ιστορίας της σύγχρονης Μέσης-Ανατολής στη Σχολή Πολιτικών Επιστημών του Παρισιού (Sciences Po) και επισκέπτης καθηγητής των πανεπιστημίων Columbia (της New York) και Georgetown (της Washington), στον ηλεκτρονικό ιστότοπο «Un si proche Orient» στις 28-6-2020 με γαλλικό τίτλο «Le nouveau chef du groupe Etat islamique (EI) n’est pas arabe, mais turc».

Ο θάνατος του Abu Bakr al–Baghdadi (αριστερά) σε μια αμερικανική αεροπορική επιδρομή στη βορειοδυτική Συρία τον Οκτώβριο του 2019 ήταν ένα πολύ σοβαρό πλήγμα στην οργάνωση της οποίας ο ίδιος αυτοαποκαλούνταν «χαλίφης». Το Daech, το ορθά ονομαζόμενο «Ισλαμικό Κράτος», ανακοίνωσε ότι ο διάδοχός του ήταν ο Abou Ibrahim al–Hashimi al–Quraishi ή ο Abou Ibrahim «ο Χασεμίτης ο Κοραχίτης» (l’Hachémite le Qoraychite). Η τζιχαντιστική προπαγάνδα προσπάθησε έτσι να πιστοποιήσει τη μυθοπλασία ενός αρχηγού, όχι μόνο Άραβα, αλλά και απογόνου του προφήτη Μωάμεθ από τη κοραχίτικη  φυλή  και τη χασεμίτικη ομάδα. Αυτή η μυθοπλασία είναι απαραίτητη για να διατηρηθεί η φλόγα μιας μακροπρόθεσμης αποκατάστασης του λεγόμενου «χαλιφάτου» στο οποίο, σύμφωνα με την ισλαμική ορθοδοξία, μόνο ένας Άραβας μπορεί να ισχυριστεί πλήρως ότι είναι προφητικής γραμμής. Αλλά τα ψέματα του Daesh δεν μπορούν να κρύψουν μια πολύ διαφορετική πραγματικότητα, και ουσιαστικά αρκετά ενοχλητική για τους σκληροπυρηνικούς τζιχαντιστές.

ΕΝΑΣ ΤΟΥΡΚΜΕΝΟΣ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΕΝΟΣ ΑΡΑΒΑ

Ο νέος αρχηγός του Daesh ονομάζεται στην πραγματικότητα Amir Mohammed Saïd al–Salbi al–Mawla, με το παρατσούκλι Abou Omar al–Turkmani, ή Abou Omar «ο Τουρκμένος» (the Turkmen). Γεννήθηκε στην πόλη Tal Afar στο Ιράκ, 70 χιλιόμετρα δυτικά της Μοσούλης. Αυτός ο τουρκμενικός θύλακας χωρίζεται μεταξύ σιιτών και σουνιτικών συνοικιών, οι οποίες παρείχαν στον Σαντάμ Χουσεΐν πολλά στελέχη του στρατού του και της πολιτικής αστυνομίας του. Όταν ο Ιρακινός δικτάτορας εγκατέλειψε όλες τις κοσμικές προσδοκίες για να κινητοποιήσει τα δίκτυα των Σαλαφιστών για δικό του όφελος, οι Σουνίτες  του Tal Afar μπήκαν στην πρώτη γραμμή ενός τέτοιου κινήματος. Μετά την αμερικανική εισβολή του 2003, εντάχθηκαν σε μεγάλο βαθμό στην τζιχαντιστική εξέγερση, με την υποστήριξη των υπηρεσιών του καθεστώτος του Άσαντ. Έτσι φυλακίστηκε ο Salbi al–Mawla στην αμερικανική φυλακή της Bucca, το 2004, όπου συνάντησε τον Baghdadi. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν προσεκτικές για να μην αποκαλύψουν τις συνθήκες υπό τις οποίες απελευθερώθηκε ο Mawla, καθώς ο Baghdadi απελευθερώθηκε για … καλή συμπεριφορά.

Ο Baghdadi ανέλαβε τον έλεγχο του Ιρακινού τμήματος της Αλ Κάιντα το 2010, το οποίο έγινε «το Ισλαμικό Κράτος στο Ιράκ» και στη συνέχεια το 2013 «το Ισλαμικό Κράτος στο Ιράκ και τη Συρία», γνωστό στο εξής με το αραβικό ακρωνύμιο Daech. Ο Salbi al–Mawla συνοδεύει την ανέλιξη του πρώην συντρόφου του. Όταν ο Baghdadi διακήρυξε το «χαλιφάτο» του στη Μοσούλη το 2014, το Ταλ Άφαρ, που εκκενώθηκε από τον σιιτικό πληθυσμό του, υποδέχθηκε σε αντάλλαγμα ένα κύμα ξένων «εθελοντών». Σε αυτήν την πόλη έχουν δημιουργηθεί πολλά εργαστήρια εκρηκτικών και προγραμματίστηκαν αιματηρές επιθέσεις. Εκτός από τις ευθύνες του σε μια τέτοια μαζική τρομοκρατία, ο «Abu Omar ο Τουρκμένος» παίζει ένα σημαντικό ρόλο στην εκστρατεία τζιχάντ για την εκκαθάριση της μειονότητας yézidie, μέσω σφαγών, εκδιώξεων και σεξουαλικής δουλείας. Τα χτυπήματα εναντίον του Daesh ευνόησαν την προώθησή του στην κορυφή της οργάνωσης τον Αύγουστο του 2017.

Η ΥΠΟΜΟΝΕΤΙΚΗ ΕΠΑΝΟΔΟΣ  ΤΟΥ DAECH

Η αναρρίχηση ενός Τουρκμένου αρχηγού στην κεφαλή του Daesh διακόπτει μια υπερ-τριακονταετή αραβική ηγεμονία τζιχαντιστικών ομάδων με διεθνή κατεύθυνση, από την εποχή του Ben Laden έως τον Baghdadi, περνώντας από τον  Zarqaoui, του ιδρυτή του ιρακινού κλάδου της Al–Qaida και του Zawahiri, του σημερινού επικεφαλής της Al–Qaida. Επομένως, η οργάνωση αρνήθηκε μια τέτοια διάσπαση, επινοώντας το μύθο μιας προφητικής καταγωγής του νέου ηγέτη της. Η βρετανική εφημερίδα Guardian ισχυρίζεται επίσης ότι ο μεγαλύτερος αδερφός του νέου αρχηγού του Daesh έχει εγκατασταθεί στην Τουρκία, όπου θα εκπροσωπήσει το Τουρκμενικό Μέτωπο του Ιράκ. Αυτός ο συνασπισμός των τουρκμενικών ομάδων ιδρύθηκε το 1995, με την ενεργή υποστήριξη της Άγκυρας, ως μέρος της κρατικής αλληλεγγύης προς τις τουρκικές μειονότητες σε γειτονικές χώρες. Αυτή η τουρκική πολιτική υποστήριξης για τους τουρκμενικούς πληθυσμούς είναι πλέον λιγότερο ενεργή στο Ιράκ απ ‘ό, τι στη Συρία, όπου δύο τουρκμενικές πολιτοφυλακές, το τμήμα του Σουλτάνου Μουράντ και της ταξιαρχίας του  Σουλεϊμάν Σάχ, προμήθευσαν ένα μέρος των χιλιάδων Σύριων μισθοφόρων που εμπλέκονται από την Τουρκία στη Λιβύη.

Ο ίδιος, βετεράνος ενός ανταρτικού πολέμου τζιχάντ , ακόμη και πριν από την ίδρυση του ψευδο-χαλιφάτου, ο Abu Omar al–Turkmani οργανώνει μεθοδικά την υπομονετική ανάρρωση της εξέγερσης του Daesh στο Ιράκ και τη Συρία σήμερα. Το Κέντρο Παγκόσμιας Πολιτικής (CGP) που εδρεύει στην Ουάσινγκτον δημοσίευσε μια έκθεση με σπάνιες λεπτομέρειες σχετικά με τις νέες δομές της Daesh τον περασμένο μήνα Μάιο 2020. Ο διπλανός χάρτης εντοπίζει μερικούς από τους περίπου 4.000 αντάρτες τζιχάντ που δραστηριοποιούνται στο Ιράκ, με τον αριθμό των ένοπλων να εκτιμώνται στο διπλάσιο, αλλά επί του παρόντος είναι αδρανείς. Οι μαχητές του Daesh λέγεται επίσης ότι είναι πολλοί στη Συρία, όπου έχουν ήδη προκαλέσει σοβαρές απώλειες στο καθεστώς του Άσαντ, στην έρημο της Παλμύρας. Εμφανίζουν επίσης ενοχλητικό πνεύμονα στην κοιλάδα του συριακού Ευφράτη, λιγότερο από ένα χρόνο μετά την απώλεια του τελευταίου εδαφικού προπυργίου τους εκεί. Ο Τουρκμάνι φαίνεται αποφασισμένος να ανοικοδομήσει τα παράνομα δίκτυά του, ως μέρος μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής που στοχεύει, όταν έρθει η ώρα, να υπερβεί το στάδιο ενός ανταρτικού πολέμου χαμηλής έντασης. Το σημαντικότερο πλεονέκτημά του είναι ότι η σύγκρουση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, που επιδεινώθηκε από την αντιπαλότητα μεταξύ Τούρκων και Κούρδων, απαγορεύει οποιαδήποτε ανασύσταση ενός αντι-τζιχαντιστικού συνασπισμού που να φέρει επαξίως αυτό το όνομα.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επικήρυξαν το κεφάλι του Said al–Mawla, γνωστού και ως Abu Omar al-Turkmani, έναντι 5 εκατομμυρίων δολαρίων. Αυτή ήταν ήδη η ανταμοιβή που προσέφερε η Ουάσινγκτον για τον Μπιν Λάντεν, πριν τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.

Για την μετάφραση και την αντιγραφή : Αλκης Καλλιαντζίδης

Δεν με φοβίζει τίποτα, αλλά με προβληματίζει ωστόσο ότι η Τουρκία τα παίζει όλα για όλα, δίχως να υπολογίζει το τεράστιο οικονομικό κόστος (του όλα για όλα) το οποίο νομίζω ότι θα την καταστρέψει. Είναι μακροοικονομικός νόμος, απαράβατος.

 

 

Ελληνοτουρκικά: Ο φόβος του Κίσινγκερ στις ελληνοτουρκικές σχέσεις…

0

Βασίλης Κοψαχείλης

APImages

Ανεξάρτητα από το τι πιστεύουν πολλοί για τον 97χρονο πολιτικό Henry Kissinger, ο ακαδημαϊκός Κίσινγκερ ήταν και παραμένει ένα από τα λαμπρότερα μυαλά της μεταπολεμικής διεθνολογικής σκέψης. [1]

Απαλλαγμένος από μαθηματικής λογικής αναλύσεις, όπως αυτές των νέο-ρεαλιστών, εκείνος έδωσε έμφαση στην Ιστορία, ως το εργαλείο που οδηγεί σε ασφαλή συμπεράσματα. Από πρωτοετής φοιτητής ακόμη, έκανε συνεχώς αναφορές στον Θουκυδίδη, ισχυριζόμενος με πάθος ότι όσο δεν αλλάζει η ανθρώπινη φύση, το ιστορικό παρελθόν θα ερμηνεύει σε μεγάλο βαθμό το παρόν και το μέλλον των διεθνών σχέσεων. [2]

Η διδακτορική του διατριβή, υπό την επίβλεψη του μέντορά του William Yandell Elliott, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ακαδημαϊκά έργα του 20ου αιώνα, και παρουσιάζει ξεχωριστό ελληνικό ενδιαφέρον. [3] Αναφέρεται στο πως ο αγώνας εθνικής ανεξαρτησίας των Ελλήνων το 1821, ανέτρεψε στην πράξη τη Συνεννόηση των Μεγάλων Δυνάμεων, μετά το τέλος των Ναπολεόντειων πολέμων (Συνέδριο της Βιέννης, 1815).

Το συμπέρασμά του και συνάμα ο φόβος που εκφράζει ο Κίσινγκερ στο έργο του, ήταν ότι οι αναθεωρητικοί Έλληνες του ‘21, καταφέρνοντας να πείσουν τους Βρετανούς ότι μια «ανεξάρτητη» από τους Οθωμανούς Ελλάδα ήταν προς το συμφέρον τους, ουσιαστικά διαμόρφωσαν το περιβάλλον της Ανατολικής Μεσογείου και ξαναέγραψαν την διεθνοπολιτική ατζέντα, κόντρα στις αποφάσεις του Συνεδρίου της Βιέννης και με τρόπο τέτοιο που οδήγησαν έναν αιώνα αργότερα στο τέλος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (αφού προηγήθηκε η, σιωπηρή ακόμη τότε, άνοδος της Αμερικανικής ισχύος, ο ανταγωνισμός των Ευρωπαϊκών δυνάμεων για σφαίρες επιρροής στην Αφρική και φυσικά ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος). Η όρεξη όμως των μεγάλων δυνάμεων για γεω-στρατηγικά κέρδη έναντι της ισορροπίας του 1815, είχε ήδη ανοίξει από τους Έλληνες…

Οι Έλληνες του ’21 είχαν καταφέρει το αδιανόητο! Είχαν καταφέρει να πείσουν μια από τις σημαντικότερες δυνάμεις της εποχής, τη Βρετανία, να διαφοροποιηθεί από την Τάξη Πραγμάτων του 1815, να την καταστρατηγήσουν και να ανατρέψουν σε βάθος χρόνου την (ωραία, σύμφωνα με τον Κίσινγκερ) ισορροπία που είχε διαμορφωθεί για τον κεντρικό έλεγχο του παγκόσμιου συστήματος και την αποφυγή ανεπιθύμητων εκπλήξεων…

Η αποκατάσταση της Τάξης…

Πολλές φορές οι υποθέσεις εργασίας της ακαδημαϊκής μας νιότης στοιχειώνουν τον τρόπο σκέψης μας στην εφαρμοσμένη πολιτική. Από αυτή την παγίδα δεν κατάφερε να ξεφύγει ούτε ο Κίσινγκερ.

Αν τον ερμηνεύω σωστά, στόχος του Κίσινγκερ σε όλη την ακαδημαϊκή και πολιτική του πορεία ήταν και παραμένει η αποκατάσταση της διασαλευθείσης Τάξης Πραγμάτων του 1815, προσαρμοσμένης στα δεδομένα του μεταπολεμικού κόσμου.

Το παγκόσμιο σύστημα να παραμείνει σταθερό αλλά όχι στατικό, ωστόσο κεντρικά ελεγχόμενο, μέσα από τη Συνεννόηση των μεγάλων δυνάμεων σε μια νέα ισορροπία που θα περιλαμβάνει τις παραδοσιακές ιστορικά μεγάλες δυνάμεις μαζί με τα κράτη που εμφανίζουν δυναμική και προοπτικές εξέλιξης.

Η ενόραση Κίσινγκερ για τον κόσμο αποτελεί τουλάχιστο από τις αρχές της νέας χιλιετίας το ιδεολογικό υπόβαθρο πάνω στο οποίο κινούνται παγκοσμίως οι διεθνείς σχέσεις.

Ιδιαίτερη θέση φαίνεται να επιφυλάσσεται για την Τουρκία, ως κληρονόμου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και σημαντικού παράγοντα της Συνεννόησης του 1815, που υπονομεύθηκε από τους αναθεωρητικούς Έλληνες του ‘21 και τους φιλόδοξους Βρετανούς που κατάλαβαν γρήγορα την ευκαιρία που τους παρουσιαζόταν στις αρχές του 19ου αιώνα.

Σήμερα, η αποκατάσταση της τάξης αναπόδραστα περιλαμβάνει και την Τουρκία ως ανεξάρτητη περιφερειακή δύναμη, που θα δίνει λόγο μόνο στους υπόλοιπους Μεγάλους της νέας Συνεννόησης.

Υπό το παραπάνω πρίσμα, ερμηνεύεται απόλυτα η σχέση του τούρκου προέδρου με τον αμερικανό, το ρώσο και τον κινέζο ομόλογό του, η ελευθερία κινήσεων που απολαμβάνει στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Μεσοποταμία, οι σχέσεις του με τα ευρωπαϊκά κράτη, και τέλος, η ελληνική υποχωρητική στάση απέναντι στο συνεχές τουρκικό μπούλινγκ…

Ενδεχομένως στη λογική ενός διεθνοπολιτικού counterfactual, η Συνθήκη της Λωζάννης να αποτελεί παρένθεση και παραφωνία στην κανονικότητα που συμφωνήθηκε το 1815 και να έχει συμφωνηθεί (άραγε εν αγνοία μας;) μια νέα κανονικότητα – ένα 1815 (ΙΙ) – προσαρμοσμένο στα δεδομένα του πρώτου μισού του 21ου αιώνα…

Όπως ισχυρίζεται και ο Κίσινγκερ, μέλλον έχει όποιος είναι σε θέση να διαμορφώνει τις συνθήκες γύρω του, αντίθετα η αδυναμία διαμόρφωσης των συνθηκών είναι το πρώτο σύμπτωμα της παρακμής [4].

Τον αναθεωρητισμό των Ελλήνων του ’21, που ανέτρεψαν το 1815 (Ι) και διαμόρφωσαν τις συνθήκες στο περιφερειακό περιβάλλον, τον πολεμά σήμερα η Τουρκία με νέο αναθεωρητισμό που αποσκοπεί στην επαναφορά του συστήματος σε ένα 1815 (ΙΙ).

Ο φόβος του Κίσινγκερ παραμένει…

Παρά τις προσπάθειες για την επαναφορά του παγκόσμιου συστήματος σε ένα 1815 (ΙΙ), ο φόβος του Κίσινγκερ παραμένει επίκαιρος…

Αν οι Έλληνες κάνουν πάλι την έκπληξη και βρεθεί παράλληλα μια ικανή μεγάλη δύναμη να στηρίξει ένα καλοδουλεμένο αναθεωρητικό σχέδιο, κόντρα στον νέο-Οθωμανικό αναθεωρητισμό, ποιο θα είναι το πλάνο Β της παγκόσμιας Συνεννόησης;

Απάντηση δεν έχω στο ερώτημα και μάλλον η πρόσφατη παραδοχή αποτυχίας από τον σύμβουλο εθνικής ασφάλειας της χώρας μας δίνει ελάχιστες πιθανότητες σε μια ελληνική «έκπληξη», αντίθετα προϊδεάζει για το κλίμα παρακμής, αλλά νομίζω ότι αξίζει να δούμε τα πράγματα υπό το πρίσμα που περιγράφεται παραπάνω, να προβληματιστούμε και να σκεφτούμε δημιουργικά, όπως σκέφτηκαν οι κουρσάροι πρόγονοι μας του ’21…

*Ο Βασίλης Κοψαχείλης, είναι Διεθνολόγος – Γεωστρατηγικός Αναλυτής

[1] Γεννημένος στις 27 Μαΐου του 1923

[2] “[Kissinger] argued forcefully for the abiding importance of history. Quoting Thucydides, he asserted that the present, while never repeating the past exactly, must inevitably resemble it. Hence, so must the future… One should study history in order to see why nations and men succeeded and why they failed”. Από λόγια του συμφοιτητή του, John Stoessinger, για τις συζητήσεις του με τον Κίσινγκερ στα φοιτητικά τους χρόνια στο Harvard. Βλέπε: Niall Ferguson (2016), Kissinger (London: Penguin Press), p. 27

[3] Henry A. Kissinger (1957), A World Restored: Metternich, Castlereach and the Problems of Peace, 1812-22 (Boston: Houghton Mifflin Co)

[4] Kissinger argued that “the collapse of nations is due to internal rigidity coupled with a decline in the ability, both moral and physical, to shape surrounding circumstances”. Henry A. Kissinger (1961), The Necessity for Choice: Prospects of American Foreign Policy (New York: Harper & Brothers), pp. 303, 308

liberal.gr

«Προεδρία κορονοϊού» και υψηλών προσδοκιών η γερμανική της ΕΕ που ξεκινά την 1η Ιουλίου

0

«Από κοινού. Να κάνουμε την Ευρώπη και πάλι ισχυρή». Με αυτό το σύνθημα, η Γερμανία αναλαμβάνει την ερχόμενη Τετάρτη (1.7.2020) την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης – εν μέσω μιας πρωτοφανούς κρίσης, αλλά με τις προσδοκίες να παραμένουν ιδιαίτερα υψηλές. Το ευρωπαϊκό «ταμείο ανάκαμψης», ο νέος προϋπολογισμός της Ε.Ε., η αναμόρφωση του δικαίου για το άσυλο, οι οραματικές πολιτικές για το κλίμα και την ψηφιακή εποχή και η ενίσχυση της θέσης της Ευρώπης στη νέα παγκόσμια πραγματικότητα είναι μόνο κάποια από τα θέματα που θα διαχειριστεί το Βερολίνο και τα οποία αφορούν άμεσα και την Ελλάδα.

«Προεδρία κορονοϊού»

Η κυρία Μέρκελ έχει μάλλον κερδίσει ήδη τον τίτλο της «Καγκελαρίου των κρίσεων». Μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, την κρίση του ευρώ και την προσφυγική κρίση του 2015, καλείται αυτή τη φορά να αποδείξει ότι μπορεί να αναλάβει ηγετικό ρόλο, χωρίς να φαίνεται ότι επιβάλλει αυστηρούς κανόνες στους εταίρους της. Στην πρώτη προεδρία της θητείας της, το 2007, η Καγκελάριος είχε να αντιμετωπίσει την επόμενη μέρα της απόρριψης του «Συντάγματος» της Ε.Ε. από την Ολλανδία και την Γαλλία. Τελικά, με την διαμεσολάβησή της, φθάσαμε στον συμβιβασμό της Συνθήκης της Λισαβόνας. Τώρα, το κεντρικό θέμα θα είναι η άμεση αντιμετώπιση της πανδημίας του κορονοϊού, της «μεγαλύτερης πρόκλησης στην ιστορία της Ε.Ε.», όπως αναφέρει η ίδια η γερμανική κυβέρνηση. «Ο ιός πρέπει να περιοριστεί, η ευρωπαϊκή οικονομία να ανακάμψει και η κοινωνική συνοχή στην Ευρώπη να ενισχυθεί. Γι’ αυτό η Γερμανία ποντάρει σε κοινές, συντονισμένες ενέργειες, στην ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και σε κοινές αξίες», επισημαίνει το υπουργικό συμβούλιο στο πρόγραμμα που διαβίβασε στο Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο προς έγκριση.

Η προώθηση της συμφωνίας των «27» για το νέο Πολυετές Χρηματοδοτικό Πλαίσιο (ΠΧΠ) της περιόδου 2021-27 θα αποτελέσει βασική προτεραιότητα της γερμανικής προεδρίας, καθώς, λόγω του κορονοϊού, η κροατική προεδρία, που ολοκληρώνεται στις 30 Ιουνίου, δεν κατάφερε να σημειώσει επαρκή πρόοδο. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει υποβάλει πρόταση για προϋπολογισμό ύψους 1,1 δισεκατομμυρίου ευρώ, με τον οποίο συνδέεται και η σύσταση του ταμείου ανάκαμψης. Η κυρία Μέρκελ δεν πρέπει απλώς να διευκολύνει την διαδικασία προκειμένου τα νέα μέτρα να μπορούν να τεθούν σε εφαρμογή έως την 1.1.2021, αλλά θα χρειαστεί να πείσει και τους «τέσσερις οικονόμους» της Ένωσης (Αυστρία, Δανία, Ολλανδία, Σουηδία) να εγκαταλείψουν την άκαμπτη στάση τους και να συναινέσουν στα σχέδια των Βρυξελλών, τα οποία βασίζονται εν πολλοίς στην αντίστοιχη γερμανογαλλική πρόταση. Σε αυτή την διαδικασία, το ίδιο το Βερολίνο έχει διατυπώσει και τις δικές του ενστάσεις, οι οποίες αφορούν κυρίως τον χρόνο έναρξης αποπληρωμής των πιστώσεων (ζητά να ξεκινήσει ήδη πριν από το τέλος του 2027 και να μην μετατεθεί στον επόμενο προϋπολογισμό), αλλά και με την «ορθή» κατανομή και χρήση των κονδυλίων στα κράτη – μέλη, προκειμένου να προωθηθούν οι πολιτικές του μέλλοντος που έχει αποφασίσει η Ε.Ε.

Σε άμεση σύνδεση με το «ταμείο ανάκαμψης» βρίσκεται και η προτεραιότητα που αφορά την βελτίωση των μηχανισμών αποτροπής και αντιμετώπισης υγειονομικών απειλών. Η ‘Αγγελα Μέρκελ έχει κατ’ επανάληψη τονίσει ότι η Ε.Ε. πρέπει να διδαχθεί από την πανδημία του κορονοϊού και να φροντίσει για την αυτάρκιά της σε ιατροφαρμακευτικό υλικό, επενδύοντας ταυτόχρονα περισσότερο στην έρευνα και τις επιστήμες. Ενδεικτική των προθέσεων του Βερολίνου είναι άλλωστε η πρόσφατη επένδυση του κράτους, με 300 εκατομμύρια ευρώ, στην εταιρία CureVac που εργάζεται πάνω σε εμβόλιο κατά της Covid-19, τα οποία αντιστοιχούν σε μερίδιο 23%. Επιπλέον, η γερμανική κυβέρνηση ανακοίνωσε πριν από λίγες εβδομάδες πρόγραμμα παροχής κινήτρων για τον επαναπατρισμό φαρμακευτικών εταιριών από τρίτες χώρες στην Γερμανία και γενικότερα στην Ευρώπη.

Η ταχύτερη δυνατή διευθέτηση των οικονομικών εκκρεμοτήτων της Ένωσης θεωρείται από τους Γερμανούς κρίσιμης σημασίας και για έναν επιπλέον λόγο: στο τέλος του έτους θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το Brexit και μαζί του η συμφωνία για την έξοδο της Μεγάλης Βρετανίας και την μελλοντική της σχέση της με την Ε.Ε. Ούτε οι Βρυξέλλες αλλά ούτε και το Λονδίνο επιθυμούν η εκκρεμότητα να μεταφερθεί στο νέο έτος.

Σύμφωνα με τον «προ-κορονοϊού» σχεδιασμό της γερμανικής προεδρίας, η μεταρρύθμιση του ευρωπαϊκού δικαίου ασύλου επρόκειτο να είναι το κεντρικό θέμα αυτού του εξαμήνου και η βασική επιτυχία στην οποία στόχευε το Βερολίνο. Ο υπουργός Εσωτερικών Χορστ Ζεεχόφερ μιλά εδώ και μήνες για την ανάγκη δίκαιης κατανομής των βαρών μεταξύ των κρατών-μελών και ανακούφισης των χωρών εισόδου όπως η Ελλάδα, η Μάλτα, η Ιταλία και η Ισπανία και για την σημασία της καλύτερης φύλαξης των εξωτερικών συνόρων με την ενίσχυση της FRONTEX. Σε αυτό το πλαίσιο, προτείνει η προκαταρκτική εξέταση των αιτήσεων ασύλου να γίνεται στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης. Παρά την συναίνεση όλων των εταίρων στον επείγοντα χαρακτήρα του θέματος, σύμφωνα με την εφημερίδα « Die Welt», η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σκοπεύει ωστόσο τελικά να υποβάλει τις προτάσεις της στο τέλος του έτους και αντ’ αυτών να εκδώσει στο τέλος Αυγούστου μια μη δεσμευτική ανακοίνωση τριών σημείων, για την επαναπροώθηση προς τις χώρες προέλευσης, την συνομολόγηση «εταιρικών συμφώνων» με αφρικανικά κράτη και την έγκαιρη εξέταση ήδη στα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε. του κατά πόσον έχει κανείς δικαίωμα να ζητήσει άσυλο. Μετά την έναρξη της πολιτικής συζήτησης τον Αύγουστο, αναμένεται να παρουσιαστούν τον Σεπτέμβριο συγκεκριμένες νομοθετικές προτάσεις για τα τρία σημεία, προσθέτει η γερμανική εφημερίδα και υποστηρίζει ότι ήταν η κυρία Μέρκελ και ο κ. Ζεεχόφερ που «φρέναραν» την διαδικασία μεταρρύθμισης του «Δουβλίνου», καθώς οι θέσεις της αρμόδιας Επιτρόπου Γιόχανσον θεωρήθηκαν, σύμφωνα με την WELT, αμφιλεγόμενες, ακόμη και στο εσωτερικό της Επιτροπής.

Ισχυρότερη Ευρώπη

Η κυρία Μέρκελ έχει αναφερθεί επανειλημμένα στην «επείγουσα ανάγκη» η Ευρώπη να βγει ενισχυμένη από την παρούσα κρίση και να λάβει τις αποφάσεις εκείνες οι οποίες θα της εξασφαλίσουν ισχυρό ρόλο στην παγκόσμια πραγματικότητα. Σε αυτό το πνεύμα σκοπεύει να αναδείξει την σημασία προώθησης πολιτικών με το βλέμμα στο μέλλον, με σημεία αιχμής την προστασία του κλίματος και την μετάβαση στην ψηφιακή εποχή. Αυτά τα δύο σημεία θα επιδιώξει να ενισχυθούν και μέσω της κατανομής των κονδυλίων του «ταμείου ανάκαμψης» από την πανδημία του κορονοϊού.

Στο ίδιο πλαίσιο, το Βερολίνο φιλοδοξεί στην διάρκεια του επόμενου εξαμήνου να δώσει ώθηση και σε θέματα που θεωρεί «επείγοντα», όπως η οργάνωση της Ε.Ε. στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, η οποία περιλαμβάνει και τις σχέσεις με την Αφρική και την Κίνα, αλλά και η ενίσχυση της πολιτικής άμυνας. Η ενδυνάμωση της ικανότητας δράσης της Ευρώπης στο εξωτερικό, θεωρείται για την Γερμανία ζωτικής σημασίας, καθώς «μόνο έτσι θα μπορέσει η Ευρώπη να υπερασπίσει τα συμφέροντά της και να αναλάβει την ευθύνη της στον κόσμο», σημειώνεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση των γενικών κατευθυντήριων γραμμών του προγράμματος της γερμανικής προεδρίας. Στην ίδια ανακοίνωση διευκρινίζεται ακόμη ότι το ακριβές πρόγραμμα δεν θα δημοσιοποιηθεί πριν από την 30ή Ιουνίου, «ως ένδειξη σεβασμού προς την τρέχουσα προεδρία της Κροατίας».

Λόγω των περιορισμών που συνδέονται με την πανδημία, πολλές από τις προγραμματισμένες συναντήσεις αυτού του εξαμήνου θα πραγματοποιηθούν με τηλεδιάσκεψη, ενώ ήδη έχει ακυρωθεί η Σύνοδος Κορυφής Ε.Ε. – Κίνας, η οποία επρόκειτο να λάβει χώρα τον Σεπτέμβριο.

ΑΠΕ-ΜΠΕ