Το ΥΠΕΞ ζητά από το Ισραήλ να ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα προστασίας για τους Έλληνες που συμμετέχουν στον στολίσκο για τη Γάζα.
Σε διπλωματική παρέμβαση προς τις ισραηλινές Αρχές προχώρησε το υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας, εκφράζοντας την ανησυχία του για την ασφάλεια των Ελλήνων πολιτών που συμμετέχουν στον στολίσκο ανθρωπιστικής αποστολής με προορισμό τη Γάζα, μετά την αναχαίτιση σκαφών από τον ισραηλινό στρατό.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών, η Αθήνα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις γύρω από τον στολίσκο «Global Sumud Flotilla», ενώ έχει ήδη προχωρήσει σε επίσημο διάβημα προς τις ισραηλινές Αρχές, ζητώντας να διασφαλιστεί η προστασία των Ελλήνων που βρίσκονται στην αποστολή.
Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση, «το Υπουργείο Εξωτερικών παρακολουθεί στενά την εξέλιξη των γεγονότων και έχει προβεί σε διάβημα προς τις ισραηλινές Αρχές προκειμένου να ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την ασφάλεια των Ελλήνων πολιτών που συμμετέχουν στον στολίσκο “Global Sumud Flotilla”».
Παράλληλα, το ελληνικό ΥΠΕΞ γνωστοποίησε ότι βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με την πρεσβεία της Ελλάδας στο Τελ Αβίβ, η οποία έχει τεθεί σε πλήρη ετοιμότητα για την παροχή κάθε αναγκαίας προξενικής συνδρομής, εφόσον αυτό απαιτηθεί.
Η εξέλιξη έρχεται μετά την ανακοίνωση των ισραηλινών Αρχών και του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου για την αναχαίτιση σκαφών του στολίσκου που κατευθύνεται προς τη Γάζα, σε μια νέα εστία έντασης στην ήδη τεταμένη κατάσταση στην περιοχή.
Αιχμές Βενιζέλου για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, τον ρόλο της κυβέρνησης και τη γεωπολιτική αστάθεια – Μίλησε για βαθιά κρίση εμπιστοσύνης στους θεσμούς από την κοινωνία.
Σε παρέμβαση με σαφείς αιχμές και μήνυμα προς την κυβέρνηση για τη διαχείριση των ελληνοτουρκικών σχέσεων προχώρησε ο Ευάγγελος Βενιζέλος, καλώντας τον Κυριάκο Μητσοτάκη να αναλάβει προσωπική πρωτοβουλία επικοινωνίας με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σε μια περίοδο αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας και μεταβαλλόμενων γεωπολιτικών ισορροπιών.
Μιλώντας στο συνέδριο του «Κύκλου Ιδεών», ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών περιέγραψε ένα εντελώς διαφορετικό διεθνές περιβάλλον σε σχέση με το παρελθόν, επισημαίνοντας ότι η διαχείριση κρίσεων δεν γίνεται πλέον με τους παραδοσιακούς όρους που ίσχυαν από τη Μεταπολίτευση και μετά.
«Δεν υπάρχουν πλέον τρίγωνα, υπάρχουν τραπέζια»
Όπως σημείωσε, στο παρελθόν οι ελληνοτουρκικές εντάσεις συχνά αποκλιμακώνονταν μέσω αμερικανικής παρέμβασης, η οποία μετέτρεπε μια πολιτικοστρατιωτική κρίση σε διπλωματική διαδικασία. Σήμερα, όμως, όπως είπε, το γεωπολιτικό σκηνικό είναι πολύ πιο σύνθετο, με περισσότερους διεθνείς παίκτες, νέες συμμαχίες και διαφορετικούς συσχετισμούς ισχύος.
«Δεν υπάρχουν πλέον τρίγωνα, υπάρχουν τραπέζια», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας πως η Ελλάδα πρέπει να διατηρήσει τον έλεγχο του ρυθμού στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και να μην επιτρέψει να καθορίζεται από τρίτους η στρατηγική της.
Αναφερόμενος στην τρέχουσα φάση των σχέσεων Αθήνας – Άγκυρας, ο Ευάγγελος Βενιζέλος υπενθύμισε ότι μετά το 2023 διαμορφώθηκε ένα νέο πλαίσιο, με τη Διακήρυξη των Αθηνών, τα λεγόμενα «ήρεμα νερά», τη μείωση των παραβιάσεων και τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι το κλίμα αυτό δείχνει πλέον σημάδια επιβάρυνσης.
Υπογράμμισε την ανάγκη η Ελλάδα να συνεχίσει να κινείται με βάση το διεθνές δίκαιο, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, ενώ έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη εθνικού πολιτικού διαλόγου και συνεννόησης μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων.
«Ποιος θα αναλάβει την ευθύνη για έναν σοβαρό εθνικό διάλογο που θα δημιουργήσει συναίνεση; Η κυβέρνηση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η ευθεία προτροπή του προς τον πρωθυπουργό να αναλάβει ο ίδιος πρωτοβουλία επικοινωνίας με τον Τούρκο πρόεδρο, δείχνοντας πως, κατά την εκτίμησή του, απαιτείται πιο άμεση πολιτική διαχείριση σε ανώτατο επίπεδο.
Καχύποπτη η κοινωνία απέναντι στο πολιτικό σύστημα
Πέρα από τα εθνικά θέματα, ο κ. Βενιζέλος σχολίασε και την εσωτερική πολιτική κατάσταση, με αφορμή πανελλαδική έρευνα της Metron Analysis, την οποία χαρακτήρισε αποκαλυπτική για το κοινωνικό κλίμα.
Όπως είπε, η ελληνική κοινωνία εμφανίζεται ανασφαλής, δυσαρεστημένη και καχύποπτη απέναντι στο πολιτικό σύστημα, γεγονός που, όπως αναφέρει ο ίδιος, αποτυπώνει ένα βαθύτερο πρόβλημα πολιτικής εκπροσώπησης και εμπιστοσύνης στους θεσμούς.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η χώρα δεν έχει ανοίξει ουσιαστικά τη συζήτηση για τις επιπτώσεις της μνημονιακής περιόδου στην κοινωνία και την οικονομία, αμφισβητώντας το αφήγημα περί «επιστροφής στην κανονικότητα».
Αναφορά έκανε και στη συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση, αφήνοντας αιχμές για την κυβερνητική προσέγγιση, ενώ σχολιάζοντας το κλίμα γύρω από τη Δικαιοσύνη, έκανε λόγο για αίσθηση υπερσυγκέντρωσης εξουσίας, όχι μόνο σε επίπεδο κόμματος αλλά και σε επίπεδο προσώπου.
Η παρέμβαση Βενιζέλου έρχεται σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών εξελίξεων και αναζωπυρωμένης συζήτησης για τη στρατηγική της Ελλάδας τόσο στα εθνικά θέματα όσο και στο εσωτερικό πολιτικό πεδίο.
Το παράθυρο της συμφωνίας στενεύει επικίνδυνα, καθώς οι ΗΠΑ ζητούν ουσιαστικές παραχωρήσεις από το Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Σε εξαιρετικά κρίσιμο σημείο φαίνεται να βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν όσον αφορά τον τερματισμό του πολέμου καθώς η Ουάσινγκτον φαίνεται να απορρίπτει τη νέα πρόταση της Τεχεράνης χαρακτηρίζοντάς την ανεπαρκή και χωρίς ουσιαστικές παραχωρήσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το Axios, ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος υποστήριξε πως η επικαιροποιημένη ιρανική πρόταση δεν περιλαμβάνει κάποια ουσιαστική πρόοδο στα βασικά ζητήματα που θέτει η αμερικανική πλευρά, κυρίως σε ό,τι αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας.
Τι περιλαμβάνει η αναθεωρημένη πρόταση
Όπως αναφέρεται, η νέα αντιπρόταση της Τεχεράνης, η οποία διαβιβάστηκε στις ΗΠΑ μέσω Πακιστανών διαμεσολαβητών, περιλαμβάνει γενικές διαβεβαιώσεις ότι το Ιράν δεν επιδιώκει την ανάπτυξη πυρηνικού όπλου, χωρίς ωστόσο να συνοδεύεται από συγκεκριμένες δεσμεύσεις για αναστολή του εμπλουτισμού ουρανίου ή για παράδοση των υφιστάμενων αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου.
«Η συζήτηση θα συνεχιστεί με βόμβες»
Η αμερικανική πλευρά εμφανίζεται ιδιαίτερα δυσαρεστημένη από την έλλειψη ουσιαστικής προόδου, με τον ίδιο αξιωματούχο να δηλώνει πως οι συνομιλίες βρίσκονται σε «πολύ σοβαρό σημείο», αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο στρατιωτικής κλιμάκωσης.
«Δεν σημειώνουμε ιδιαίτερη πρόοδο. Η πίεση βρίσκεται πλέον στην ιρανική πλευρά ώστε να ανταποκριθεί με ουσιαστικό τρόπο. Αν αυτό δεν συμβεί, τότε η συζήτηση θα συνεχιστεί με βόμβες, κάτι που θα ήταν πραγματικά τραγικό», φέρεται να δήλωσε χαρακτηριστικά.
Στο ίδιο κλίμα, ο Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με το δημοσίευμα, εμφανίζεται αποφασισμένος να πιέσει για συμφωνία, αλλά ταυτόχρονα εξετάζει εναλλακτικά σενάρια, ακόμη και επανέναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Τελειώνει ο χρόνος
Μάλιστα, ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένεται να συγκαλέσει την Τρίτη σύσκεψη με την ομάδα εθνικής ασφάλειας στην αίθουσα επιχειρήσεων του Λευκού Οίκου (Situation Room), προκειμένου να εξεταστούν πιθανές στρατιωτικές επιλογές.
Ο ίδιος φέρεται να είχε προειδοποιήσει σε τηλεφωνική επικοινωνία ότι «ο χρόνος τελειώνει», διαμηνύοντας πως εάν το Ιράν δεν επιδείξει μεγαλύτερη ευελιξία, τότε θα δεχθεί ακόμη πιο ισχυρά πλήγματα.
Παρά τις αναφορές ιρανικών κρατικών μέσων περί πιθανής χαλάρωσης των αμερικανικών κυρώσεων στο πετρέλαιο, η Ουάσινγκτον διαψεύδει κατηγορηματικά οποιοδήποτε τέτοιο ενδεχόμενο χωρίς ανταλλάγματα.
Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη φαίνεται να επιμένει στη θέση ότι η αμερικανική πλευρά είναι εκείνη που πιέζεται περισσότερο για επίτευξη συμφωνίας, θεωρώντας πως ο χρόνος λειτουργεί υπέρ της.
Το επόμενο 48ωρο θεωρείται καθοριστικό, καθώς οι διπλωματικές ισορροπίες μοιάζουν εύθραυστες και το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής ανάφλεξης στην περιοχή παραμένει ανοιχτό.
Η προϊούσα κλιμάκωση της τουρκικής παραβατικότητας με κορωνίδα τη διαφαινόμενη νομοθέτηση του αναθεωρητικού δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» θα βρεθεί στο επίκεντρο της σημερινής –τακτικής– συνεδρίασης του ΚΥΣΕΑ υπό την προεδρία του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, στο Μέγαρο Μαξίμου.
«Είμαστε προετοιμασμένοι για κάθε σενάριο. Στην παρούσα φάση δεν συζητούμε επί τη βάσει δημοσιευμάτων», υπογράμμιζαν αρμόδιες κυβερνητικές πηγές στο «Μανιφέστο». Ανάλογα μηνύματα έστειλαν τις προηγούμενες ημέρες οι υπουργοί Εξωτερικών και Αμυνας, Γιώργος Γεραπετρίτης και Νίκος Δένδιας, αντίστοιχα.
Σύμφωνα με τον τουρκικό Τύπο, το νομοσχέδιο θα υποβληθεί στην τουρκική Εθνοσυνέλευση τον Ιούνιο. Τυπικά, εφόσον υπερψηφιστεί, ως εσωτερική νομοθεσία δεν θα παράγει καμία υποχρέωση για την Ελλάδα ή οποιοδήποτε άλλο παράκτιο κράτος της περιοχής. Πρακτικά, ωστόσο, και κυρίως διμερώς πρόκειται για μια δυσμενή εξέλιξη με αυτοτελή σημασία.
Και τούτο διότι θα συνιστά τη νομική κωδικοποίηση του συνόλου των (παράνομων) τουρκικών αξιώσεων εναντίον της Ελλάδας στο αρχιπέλαγος του Αιγαίου και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι λεγόμενες «γκρίζες ζώνες», το «δικαίωμα» δραστηριοποίησης σε περιοχές που η Αγκυρα θεωρεί ότι υπάγονται στη θαλάσσια δικαιοδοσία της (όπως η διαχρονική θέση περί τουρκικής υφαλοκρηπίδας έως τον 25ο μεσημβρινό που διχοτομεί το Αιγαίο σχεδόν στη μέση), η ανακήρυξη θαλάσσιων ζωνών (υφαλοκρηπίδας, ΑΟΖ, συνορεύουσας ζώνης) βάσει της τουρκικής ερμηνείας του Δικαίου της Θάλασσας καθώς και η δυνατότητα αυθαίρετης χωροθέτησης θαλάσσιων πάρκων.
Στη δέσμη θα περιλαμβάνεται και το τουρκολιβυκό σύμφωνο, ενώ ενδιαφέρον παρουσιάζει το εάν θα καταγραφεί ρητώς αυτό που είχε εγκρίνει «διά βοής» η τουρκική Εθνοσυνέλευση το 1995: ότι τυχόν επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο συνιστά αιτία πολέμου.
Το Εθνικό Ερευνητικό Κέντρο Δικαίου της Θάλασσας (DEHUKAM) του Πανεπιστημίου της Αγκυρας είχε κομβικό ρόλο στην κατάρτιση του νομοσχεδίου. Οι επιτελείς του είχαν συντάξει και τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό (ΘΧΣ) της γείτονος, ενώ η δομή λειτουργεί ως βασικός θεσμικός παραγωγός της τουρκικής νομικής επιχειρηματολογίας στις θαλάσσιες διεκδικήσεις.
«Το προσχέδιο νόμου για τις τουρκικές θαλάσσιες περιοχές δικαιοδοσίας δεν αποτελεί απλώς μια νομοπαρασκευαστική εργασία, αλλά οικοδόμηση μιας νομικής μνήμης που θα μεταφέρει στις επόμενες γενιές τις αξιώσεις κυριαρχίας της Τουρκίας στις θάλασσες. Εάν αυτό το προσχέδιο θεσμοποιηθεί, δεν θα πρόκειται για μια απλή νομοθετική ρύθμιση, αλλά για την ισχυρότερη νομική κατοχύρωση της εθνικής βούλησης στις θάλασσες», υποστήριξε ο διευθυντής του DEHUKAM, Μουσταφά Μπασκάρα, στην εθνικιστική αντιπολιτευόμενη εφημερίδα «Sözcü».
«Το να είσαι ισχυρός στις θάλασσες», πρόσθεσε, «δεν είναι μόνο να κατασκευάζεις πολεμικό στόλο. Ισχυρός σημαίνει: να οχυρώνεις τον χάρτη με το δίκαιο, το δικαίωμα με τον κανόνα και τη στρατηγική με το γραπτό κείμενο. Μόνο έτσι μπορεί να γίνει μόνιμη η “Γαλάζια Πατρίδα”».
Το τουρκικό υπουργείο Αμυνας, διά του εκπροσώπου του, Ζεκί Ακτούρκ, διαβεβαίωσε ότι οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις «θα συνεχίσουν με αποφασιστικότητα να προστατεύουν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της χώρας μας στις ζώνες θαλάσσιας δικαιοδοσίας της».
Στην Ελλάδα, πέραν των καθ’ ύλην αρμόδιων φορέων (Μέγαρο Μαξίμου, υπουργείο Εξωτερικών, υπουργείο Εθνικής Αμυνας) καταγράφεται σύγκλιση τόσο στον πολιτικό όσο και στον ακαδημαϊκό χώρο –ακόμη και μεταξύ εκπροσώπων διαφορετικών σχολών σκέψης– ως προς τη σοβαρότητα της κατάστασης.
Με αρθρογραφία τους στην «Καθημερινή της Κυριακής», οι καθηγητές Αγγελος Συρίγος και Χρήστος Ροζάκης έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου. Ο κ. Συρίγος έκανε λόγο για μια «ποιοτική αναβάθμιση» των τουρκικών διεκδικήσεων στο θαλάσσιο πεδίο που, όπως είπε, «κατ’ ουσίαν κλείνουν την πόρτα στις όποιες διαπραγματεύσεις».
Από την πλευρά του, ο κ. Ροζάκης σημείωσε ότι το νομοσχέδιο θα έχει αξία μόνο εάν η Τουρκία επιχειρήσει να το εφαρμόσει στο πεδίο. Κατά τον ίδιο, δεδομένου πως το νομοσχέδιο μετατρέπει τμήματα της ανοιχτής θάλασσας σε «ελεγχόμενες θαλάσσιες ζώνες», συνεπάγεται ότι η πρόκληση ενός θερμού επεισοδίου δεν πρέπει να αποκλειστεί. «Η Ελλάδα δεν μπορεί να το προσπεράσει χωρίς αντίρρηση», συμπλήρωσε.
Οπωσδήποτε, τα σήματα κλιμάκωσης από την Αγκυρα ήταν πασίδηλα. Η παρενόχληση του πλοίου «Ocean Link» που πόντιζε καλώδιο σε διεθνή χωρικά ύδατα μεταξύ Αστυπάλαιας και Κω (τέταρτη παρενόχληση ερευνητικού πλοίου από τουρκική ναυτική πλατφόρμα τους τελευταίους μήνες), οι NAVTEX «αορίστου διάρκειας» στο Αιγαίο, η αύξηση των παραβιάσεων και των παραβάσεων του ελληνικού εθνικού εναέριου χώρου, πολλές φορές από οπλισμένα τουρκικά μαχητικά, ήταν ενδεικτικά των τουρκικών προθέσεων.
Σπάνια και πολύτιμα τεκμήρια για τον Αριστοτέλη και τον Γαληνό από τις Συλλογές Χειρογράφων, Ομοιοτύπων και Αρχετύπων, καθώς και από τη Συλλογή Σπάνιων Βιβλίων, θα αναδειχθούν σε δύο θεματικές εκθέσεις που διοργανώνει η Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, στο πλαίσιο του AristotleInnovationForum. Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν αύριο, Τρίτη 19 Μαΐου 2026 και ώρα 10:00, στην Κεντρική Βιβλιοθήκη.
Στις εκθέσεις θα παρουσιαστούν αντιπροσωπευτικά δείγματα της διαχρονικής εξέλιξης της γνώσης, από τη βυζαντινή περίοδο έως τη νεότερη επιστημονική παραγωγή. Ανάμεσα στα εκθέματα, ξεχωρίζει το αρχέτυπο του Γαληνού, που περιέχει τα έργα «Θεραπευτικὴ Μέθοδος» και «Πρὸς Γλαύκωνα Θεραπευτικά» (τυπωμένο στις 5 Οκτωβρίου 1500). Πρόκειται για μια εξαιρετικά σπάνια έκδοση (editio princeps των έργων αυτών), από την οποία σώζονται παγκοσμίως μόλις εννέα αντίτυπα, εκ των οποίων τα δυο επιχρωματισμένα. Η Βιβλιοθήκη διατηρεί στη συλλογή της ένα από τα δύο αντίτυπα, και έχει προβεί στην ανατύπωσή του σε συνεργασία με τις Εκδόσεις Μπαρμπουνάκη.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το τεκμήριο ΑΠΘ 149 «Πειράματα Διδασκαλίας Οργανικής Χημείας», ενώ ξεχωρίζουν το ΑΠΘ 52, αυτόγραφος κώδικας του Βικεντίου Δαμοδού, καθώς και το ΑΠΘ 150, που αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα ερμηνευτικής προσέγγισης του έργου του Αριστοτέλη.
Στην ενότητα των αρχετύπων και των σπανίων εκδόσεων περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, μια έκδοση του 1503 από το τυπογραφείο του Άλδου Μανούτιου (Δωρεά Τρικόγλου), καθώς και ένα εξαιρετικά σπάνιο αρχέτυπο του Sebastian Brant (1495), από το οποίο σώζονται μόλις επτά αντίτυπα παγκοσμίως.
Παράλληλα, παρουσιάζονται εκδόσεις έργων του Αριστοτέλη στο ελληνικό πρωτότυπο ή σε λατινική μετάφραση, καθώς και μεταγενέστερες ευρωπαϊκές εκδόσεις και μεταφράσεις, που αποτυπώνουν τη διαχρονική επίδραση της αριστοτελικής σκέψης.
Η Κεντρική Βιβλιοθήκη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου έχει ενισχύσει σημαντικά τη διεθνή παρουσία της, καθώς, από το 2022, έχει ενταχθεί στον παγκόσμιο κατάλογο αρχετύπων και, από το 2024, στον παγκόσμιο κατάλογο χειρογράφων. Παράλληλα, αναπτύσσει επιστημονικές συνεργασίες με ιδρύματα σε χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, η Αυστραλία, ο Καναδάς και το Βατικανό.
Οι εκθέσεις εντάσσονται στη στρατηγική εξωστρέφειας της Βιβλιοθήκης και στοχεύουν στην ανάδειξη του πλούτου των συλλογών της, ενισχύοντας τη σύνδεση της πολιτιστικής κληρονομιάς με τη σύγχρονη έρευνα και εκπαίδευση.
Το Aristotle Innovation Forum – ένα από τα πλέον δυναμικά fora καινοτομίας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη -διοργανώνεται από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, από τις 17 έως τις 23 Μαΐου 2026.
Το AIF τελεί υπό την αιγίδα της Α.Ε. του Προέδρου της Δημοκρατίας κυρίου Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα. Το AIF πραγματοποιείται με τη στήριξη του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων & Αθλητισμού, του Δήμου Θεσσαλονίκης και της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, ενώ στρατηγικός εταίρος είναι η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης. Μεταξύ των μεγάλων χορηγών περιλαμβάνονται η ΔΕΗ και η Τράπεζα Πειραιώς.
Η εκδήλωση είναι ανοιχτή για το κοινό.
Διάρκεια Εκθέσεων: 19-22/5/2026, ώρες: 9.00 – 18.00
Marie-Pierre Lannelongue
Διευθύντρια σύνταξης, M Le magazine du Monde
Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών βρίσκεται πλέον σε πλήρη εξέλιξη. Και οι συμβουλές που δίνει εδώ η Guillemette Faure, αρθρογράφος του M Le Magazine du Monde, θα αποδειχθούν πολύ χρήσιμες για όλους όσοι παρευρίσκονται στο φεστιβάλ —κριτικούς, μέλη οικογενειών ή φίλους σκηνοθετών και ηθοποιών— και βρίσκονται αντιμέτωποι με τη δοκιμασία που ακολουθεί μετά την προβολή μιας ταινίας.
Αν η ταινία είναι καλή, ξέρεις πάντα τι να πεις. Αν όμως ένιωσες πλήξη, απογοήτευση ή ακόμη και κατάπληξη μπροστά στην κενότητα του σεναρίου ή στις αδύναμες ερμηνείες των ηθοποιών, τότε τα πράγματα μπορεί να γίνουν δύσκολα. Η Faure προτείνει μια σειρά από φράσεις έκτακτης ανάγκης και στρατηγικές διαφυγής, από το «Δεν μπόρεσα να έρθω να σε χαιρετήσω, ήσουν περικυκλωμένος από κόσμο» μέχρι το «Ακόμη προσπαθώ να συνέλθω από την ταινία σου, θα σε ξαναπάρω αργότερα».
Αυτό το ρεπερτόριο μπορεί επίσης να προσαρμοστεί και για χρήση κατά τη διάρκεια της ιδιαίτερα σεβαστής λογοτεχνικής περιόδου στη Γαλλία, μιας παράδοσης που οι μεγάλες κινήσεις του δισεκατομμυριούχου Vincent Bolloré στον χώρο των εκδόσεων δεν έχουν ακόμη διαταράξει.
Καθώς οι Κάννες, ο κινηματογράφος και ο Bolloré βρίσκονται όλοι στην επικαιρότητα, αξίζει να σημειωθεί ότι 600 επαγγελματίες —η πιο διάσημη ανάμεσά τους είναι η ηθοποιός Juliette Binoche— εκμεταλλεύτηκαν την έναρξη του φεστιβάλ για να ξεκινήσουν μια συλλογή υπογραφών διαμαρτυρόμενοι για το σχέδιό του να αποκτήσει την UGC, τη μεγαλύτερη αλυσίδα κινηματογράφων της Γαλλίας.
Προειδοποιούν για την αυξανόμενη επιρροή του Bolloré στην κινηματογραφική παραγωγή στη Γαλλία, μία από τις μεγάλες κινηματογραφικές χώρες του κόσμου μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα και την Ινδία. Φοβούνται ότι ο Bolloré, ο οποίος ήδη κατέχει το τηλεοπτικό κανάλι Canal+ που χρηματοδοτεί τη μεγάλη πλειονότητα των γαλλικών ταινιών, μπορεί να μπει στον πειρασμό να αναδιαμορφώσει ολόκληρη τη βιομηχανία σύμφωνα με τη δική του ατζέντα. Δηλαδή, σύμφωνα με τις πολύ συντηρητικές του απόψεις.
Ευτυχώς, αυτό απέχει ακόμη πολύ από το να είναι πραγματικότητα. Και εδώ παρουσιάζουμε τα πορτρέτα δύο σκηνοθετών που διαγωνίζονται στις Κάννες και εργάζονται με απόλυτη ελευθερία.
Ο πρώτος είναι ο Andrey Zvyagintsev. Εξόριστος στη Γαλλία και έντονα αντίθετος στον Πούτιν, αφηγείται στη νέα του ταινία, Minotaur, τις προσωπικές συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία, τον οποίο καταδικάζει απερίφραστα. Ωστόσο, η κατάσταση είναι τόσο τεταμένη ώστε πολλοί Ουκρανοί διαμαρτύρονται για την απλή παρουσία ενός Ρώσου στην επιλογή του φεστιβάλ, όσο αντίθετος προς το Κρεμλίνο κι αν είναι.
Ο άλλος κινηματογραφιστής είναι ένα μνημείο του σινεμά: ο Pedro Almodóvar. Αφού γύρισε μια ταινία στα αγγλικά με την Tilda Swinton και τη Julianne Moore, επιστρέφει στη μητρική του ισπανική γλώσσα και στα χαρακτηριστικά του θέματα —τη δημιουργία, την επιθυμία, τα όνειρα— με το Bitter Christmas.
Αλλά ο Almodóvar είναι επίσης βαθιά πολιτικός και, ως εξέχουσα μορφή της Αριστεράς, προσφέρει μια συναρπαστική οπτική για τη χώρα του και την κυβέρνηση του Pedro Sánchez, ο οποίος έχει γίνει κάτι σαν διεθνής ήρωας. Ο Sánchez έχει αντιταχθεί δυναμικά στις πολιτικές του Donald Trump, ήταν από τους πρώτους που αναγνώρισαν το Κράτος της Παλαιστίνης και φαίνεται να έχει βγάλει τη χώρα του από την οικονομική στασιμότητα.
Όμως ο Almodóvar δεν είναι αφελής και ξέρει καλά πώς να παίζει το παιχνίδι των μέσων ενημέρωσης. Και, στα 76 του χρόνια και σε διαγωνιστικό τμήμα για έβδομη φορά, αναμφίβολα θα ήθελε επιτέλους να φέρει στο σπίτι του τον πρώτο του Χρυσό Φοίνικα.
Στο μεταξύ, και επειδή δεν φέρνουν όλα όσα συμβαίνουν σήμερα στην επικαιρότητα ευτυχία, επιλέξαμε δύο όμορφα μέρη για διαμονή στη Γαλλική Ριβιέρα, σε μικρή απόσταση από τις Κάννες. Και τα δύο έχουν επανεφευρεθεί από τους ιδιοκτήτες τους: το Hotel Le Provençal στην Hyères και το νησί Bendor ανοιχτά των ακτών του Bandol.
Για λίγη ακόμη ανάλαφρη απόδραση, σας παρουσιάζουμε μερικά εξαιρετικά σούσι μπαρ στο Παρίσι. Όλα ετοιμάζονται στην εντέλεια από Ιάπωνες δεξιοτέχνες, οι οποίοι επιτρέπουν επίσης στον εαυτό τους να επανερμηνεύσει τη γαλλική υψηλή γαστρονομία. Φυσικά, όλα αυτά έχουν το τίμημά τους. Αλλά δεν βλάπτει να ονειρεύεται κανείς. Ή να ελπίζει.
Αυτό ακριβώς βρίσκουμε εμπνευστικό στη Σχολή Επισκευής, η οποία άνοιξε σε μια εργατική πόλη του βορρά που αντιμετωπίζει πολλές προκλήσεις. Νέοι που έχουν εγκαταλείψει το σχολείο ή ενήλικες που επιστρέφουν στην αγορά εργασίας μαθαίνουν πώς να δίνουν νέα ζωή σε ρούχα και παπούτσια, ειδικά σε sneakers, τα οποία οι χρήστες τείνουν να πετούν με το πρώτο σημάδι φθοράς.
Όλοι ξεκινούν ένα επάγγελμα που είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον, και η σχολή υποστηρίζεται μάλιστα από τον όμιλο LVMH. Δεν χρειάζεται να πούμε τίποτε περισσότερο.
«Ζώντας σε ένα κόσμο όπου ο παραλογισμός δεν βρίσκεταιστο γεγονόςότι οι μηχανισμοί που δημιούργησε ο άνθρωπος είναι κάτω από ορισμένες συνθήκες πιο δυνατοί και μάλιστα πιο έξυπνοι από τον άνθρωπο. Βρίσκεται στο γεγονός ότι οι μηχανισμοί αυτοί δημιουργούν αναγκαστικά καταστάσεις που υποχρεώνουν τον άνθρωπο να παίζει σ’ ένα παιχνίδι όπου οι πιθανότητες της ολοκληρωτικής συντριβής του αυξάνουν συνεχώς… Υπό αυτές τις συνθήκες, μπορούμε να επιλέξουμεΝαι ή Όχι, έχοντας πάντα κατά νου ότι εμείς οι ίδιοι δημιουργούμε την ιστορία μας. Επειδή η ιστορία είναι ένα θέατρο που δεν έχει θεατές. Έχει μόνο ηθοποιούς [όλους μας]. Κανείς δεν παρακολουθεί την παράσταση απ’ έξω. Όλοι συμμετέχουν».
Jan Kott (1914-2001),
Σαίξπηρ, ο σύγχρονός μας, Αθήνα, Ηριδανός, χχ
Ιστορικά, πίσω από κάθε ανθρωποθυσιαστικό κρατικό έγκλημα καραδοκεί η εξουσιαστική επιχείρηση της εξαΰλωσής του: Πρώτο, με τις επαίσχυντες προσπάθειες συγκάλυψής του από την κρατική εξουσία που το διαπράττει. Και δεύτερο,τόσο με την εκ των έξω καπηλεία του από ορισμένους επιτήδειους και πολιτικά ανύπαρκτους αριβίστες, όσο και με την εκ των έσω υπονόμευσή του από εκείνους από δεν θέλουν ή δεν μπορούν να κατανοήσουν ότι ένα μαζικό κίνημα που δεν θα διεκδικήσει εν θερμώ τη συμμετοχή του στα κέντρα λήψης των αποφάσεων, είναι καταδικασμένο να περιοριστεί σε απλό «οργανωτή μνημόσυνων», που η επιρροή του θα φθίνει με την πάροδο του χρόνου. Και το κίνημα που πυροδότησε η κρατική δολοφονία 57 ανθρώπων στα Τέμπη δεν αποτελεί εξαίρεση σ’ αυτόν τον σιδερένιο κανόνα.
Σε μια αργόσυρτη πορεία τριών χρόνων με αόριστες –και εν πολλοίς αφελείς–
διακηρύξεις, ταλαντεύσεις και αστοχίες, το «κίνημα των Τεμπών» υπέστη μια βαθμιαία φθορά εξαιτίας και της σύγκρουσηςτων συγγενών των δολοφονημένων θυμάτων του «τρένου του θανάτου» με την κ. Καρυστιανού η οποία προσπάθησε να μονοπωλήσει -και όχι να πολιτικοποιήσει άμεσα και εν θερμώ- την εκπροσώπησή του. Πράγμα που έδωσε την δυνατότητα να παρεισφρήσουν σ’ αυτό πλείστοι όσοι επιτήδειοι αριβίστες.
Η αποφυγή της άμεσης οργάνωσης του κινήματος σε πολιτικό σχηματισμό με ένα δεσμευτικό καταστατικόπου θα επικύρωνε τον αμεσοδημοκρατικό του χαρακτήρα,και η συνακόλουθη πορεία της αποδυνάμωσής του, σημαδεύτηκε από την άστοχη αναφορά των «αμβλώσεων» ως αντικείμενο «λαϊκής διαβούλευσης» (!!!), και τον ανατριχιαστικό χαρακτηρισμό των προσφύγων και των μεταναστών ως «εισβολέων», (!!!) που αποτελούν στοιχεία της ρητορικής ακροδεξιών κύκλων τα οποία δεν έχουν καμιά σχέση με τους διακηρυγμένους στόχους ενός κινήματος που ευαγγελίζεται ένα κράτος δικαίου. Και μια τέτοια καταστατική δέσμευση δεν υποκαθίσταται από γενικόλογες και ασαφείς εκθέσεις αφελών ιδεών.
Η Δημοκρατία εμπεριέχεται σε 6 λέξεις: Κλήρωση, Εκλεξιμότητα, Ανακλητότητα, Υπευθυνότητα, Λογοδοσία, και Εναλλαξιμότητα (εναλλαγή σε τακτά διαστήματα), στοιχεία που δεν χαρακτηρίζουν κανένα κόμμα ή πολιτικό οργανισμό. Με πυρήνα αυτές τις έννοιες συγκροτείται κάθε γνήσια αυθόρμητο και αχειραγώγητο κοινωνικό κίνημα, το οποίο μετά από μια πρώτη περίοδο «δημιουργικού χάους», αρχίζει να εφευρίσκει τις δικές του μορφές αυτο-οργάνωσης και να συγκροτεί σταδιακά μια πλατφόρμα πολιτικών διεκδικήσεων, διαμέσου της οποίας περνάει από τη φάση του«τί δεν θέλω»στη φάση του«τι θέλω». Και σ’ αυτό ακριβώς το καθήκον απέτυχαν –δυστυχώς– οι «διαχειριστές» του κινήματος των Τεμπών.
Αυτό θα επιταχύνει τη διαμόρφωση στο εσωτερικό του (όπως συμβαίνει σε όλα τα κόμματα και τις πολιτικές οργανώσεις) «ολιγαρχικών δομών, και αποφασιστικών εξουσιών και αποφάσεις συγκεντρώνονται στα χέρια μικρών ηγετικών μειοψηφιών που ουσιαστικά καθίστανται ανεξέλεγκτες από το πλήθος των μελών και των οπαδών», σύμφωνα με τον «Σιδερένιο Νόμο της Ολιγαρχίας» (Robert Michels)
Φυσικά, αυτό δεν πρέπει να οδηγεί στην εγκατάλειψη τη διεκδίκησης της ουτοπίας – που κάτω από ορισμένες συνθήκες αποτελεί τον μοναδικό ρεαλισμό – όπως συμβαίνει σήμερα. Γιατί καμιά κοινωνία δεν μπορεί να υπάρχει εάν δεν διατηρεί ζωντανή την ιδέα της «εφόδου στον ουρανό», που αποτελεί το οξυγόνο της. Αρκεί να έχει συνείδηση των κινδύνων που την απειλούν.
Η διάψευση κάθε ουτοπίας είναι πάντοτε οδυνηρή. Αλλά, η οδύνη της μετριάζεται από το γεγονός ότι ανοίγει το δρόμο για την εμφάνιση μιας νέας ουτοπίας…
Βλ. και Κλ. Γρίβας: «Κάθαρση, Δημοκρατία, Δικαιοσύνη και το Σύνδρομο της Ύβρεως» (Ζούγκλα,19-01-2026)
Κυριαρχία, Έλεγχος και η Δοκιμασία της Ευρώπης στη Μεσόγειο
Shay Gal
Ισραηλινός Γεωστρατηγικός αναλυτής και συνεργάτης κυβερνήσεων
ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟ ΕΛΙΣΜΕ, 4/5/26
I. Η Τουρκική Περίμετρος
Αντιστράτηγε Μπαλτζώη, μέλη του ΕΛΙΣΜΕ, διακεκριμένοι αξιωματικοί, διπλωμάτες, μελετητές, φίλοι,
Είναι προνόμιο να μιλώ μαζί σας εδώ στην Αθήνα, στο Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών. Ινστιτούτα όπως το ΕΛΙΣΜΕ έχουν σημασία γιατί τα σοβαρά έθνη χρειάζονται αίθουσες όπου η στρατηγική δεν εκτελείται για τις κάμερες, αλλά εξετάζεται πριν κινηθεί η ισχύς. Ούτε λαμβάνω ελαφρά αυτή την ομιλία. Οδός 28ης Οκτωβρίου. Ορισμένες διευθύνσεις είναι διοικητικές. Αυτή δεν είναι. Για την Ελλάδα, η 28η Οκτωβρίου δεν είναι μόνο μια ημερομηνία.
Είναι ένα εθνικό αντανακλαστικό. Η μνήμη μιας στιγμής που ζητήθηκε από ένα έθνος να παραδώσει στρατηγικό έδαφος, και απάντησε πριν η ιστορία αποφασίσει αν αυτή η απάντηση ήταν ασφαλής. Το «Όχι» δεν ήταν ρητορική. Ήταν απόφαση. Γι’ αυτό η Αθήνα έχει σημασία. Εδώ, τα σύμβολα εξακολουθούν να φέρουν στρατηγικό βάρος.
Η Ελλάδα κατανοεί κάτι που πολλοί στην Ευρώπη μόλις τώρα αρχίζουν να ανακαλύπτουν ξανά: Η ιστορία δεν είναι πίσω μας. Είναι κάτω από εμάς. Κάτω από τη θάλασσα. Μέσα στα σύνορα. Ενσωματωμένη σε νησιά, βάσεις, διαδρόμους, λιμάνια, αγωγούς, αεροδρόμια και στη μνήμη.
Και όταν η ιστορία κινείται, δεν το ανακοινώνει πάντα. Ο Ποσειδώνας δεν ζητά άδεια πριν μετακινήσει τη θάλασσα. Δεν προειδοποιεί τους αλαζόνες. Δεν σέβεται χάρτες που σχεδιάστηκαν από ανθρώπους που ξέχασαν τη δύναμη κάτω από αυτούς. Κινείται. Και όταν κινείται, η θάλασσα θυμάται.
Ο Shay Gal αριστερά και ο πρόεδος του ΕΛΙΣΜΕ Ιωάνης Μπαλτζώης, δεξιά.
Σήμερα, η Ανατολική Μεσόγειος δεν είναι ήρεμη. Κινείται. Όχι μόνο μέσω πολέμου, κατοχής ή προσάρτησης. Συχνά, κινείται μέσω της ασάφειας. Μια νομική αξίωση. Μια ναυτική ανάπτυξη. Ένα προσωρινό σύστημα που γίνεται μόνιμο. Μια συμφωνία για λιμάνι. Ένα θαλάσσιο μνημόνιο. Μια πολιτική πυρηνική εγκατάσταση. Ένας διάδρομος για drones. Ένα μαχητικό αεροσκάφος που αναπτύχθηκε προσωρινά. Μια διαδρομή φυσικού αερίου. Μια διαδρομή καλωδίου. Ένας μεσολαβητής που γίνεται θυρωρός. Ένα προς ένα, το καθένα φαίνεται διαχειρίσιμο. Μαζί, σχηματίζουν μια περίμετρο. Αυτή η περίμετρος δεν είναι μεταφορά. Είναι ένα σύστημα.
Το λάθος είναι να το διαβάζουμε μέσα από ξεχωριστούς φακέλους: Αιγαίο, Κύπρος, Λιβύη, Συρία, Χαμάς, Σομαλία, Μαύρη Θάλασσα, Βόσπορος, Άκκουγιου, F-16, F-35, ενέργεια, μετανάστευση και διαμεσολάβηση. Η γραφειοκρατία διαχωρίζει. Η στρατηγική ενοποιεί. Και η Τουρκία ενοποιεί. Αυτό που φαίνεται από τις Βρυξέλλες ως μια σειρά εντάσεων, φαίνεται από την Αθήνα, τη Λευκωσία και την Ιερουσαλήμ ως ένα λειτουργικό σύστημα: η τουρκική περίμετρος.
Μια περίμετρος δεν είναι σύνορο. Ένα σύνορο χωρίζει. Μια περίμετρος περιβάλλει. Ένα σύνορο λέει: αυτό είναι δικό μου. Μια περίμετρος λέει: η κίνησή σου εξαρτάται από εμένα. Αυτή είναι η διαφορά.
Το Αιγαίο δεν είναι μια διαφορά. Είναι μια αρένα πίεσης.
Η Κύπρος δεν είναι παγωμένη. Είναι προκεχωρημένο βάθος.
Η Λιβύη δεν είναι ένας διπλωματικός φάκελος. Είναι ένας διάδρομος σχεδιασμένος πάνω στη θάλασσα.
Ο Βόσπορος δεν είναι απλώς ένα στενό. Είναι ένα όργανο φύλαξης πύλης.
Το Άκκουγιου δεν είναι απλώς ένας σταθμός παραγωγής ενέργειας. Είναι στρατηγική εξάρτηση στη μεσογειακή ακτή.
Το F-16 δεν είναι προμήθεια. Είναι έλεγχος κλιμάκωσης.
Το F-35 δεν είναι τεχνολογία. Είναι το αν η συμμαχία εξακολουθεί να κατανοεί τις συνέπειες των δικών της δυνατοτήτων.
Και η Χαμάς δεν είναι μόνο παλαιστινιακή. Είναι μέρος ενός περιφερειακού οικοσυστήματος στο οποίο η μόνιμη αστάθεια δημιουργεί μοχλό πίεσης.
Κάθε κίνηση έχει μια τεχνική εξήγηση. Κάθε ανάπτυξη έχει ένα αμυντικό αφήγημα. Κάθε απειλή είναι τυλιγμένη στην κυριαρχία. Κάθε ασάφεια ονομάζεται διάλογος. Μαζί, γίνονται δόγμα. Η Τουρκία χτίζει κλιμακωτούς μοχλούς πίεσης πάνω στην κίνηση των άλλων. Στη θάλασσα. Στον αέρα. Μέσω του δικαίου. Μέσω της ενέργειας. Μέσω της μετανάστευσης. Μέσω της διαμεσολάβησης. Μέσω της συμμαχικής διαδικασίας. Μέσω ανεπίλυτων συγκρούσεων.
Αυτή δεν είναι κανονική διπλωματία. Ένας κανονικός σύμμαχος μειώνει την αβεβαιότητα. Η Τουρκία την παράγει. Ένας κανονικός σύμμαχος αποσαφηνίζει τις δεσμεύσεις. Η Τουρκία εργαλειοποιεί την ασάφεια. Η Τουρκία δεν έμεινε εκτός UNCLOS τυχαία. Έμεινε εκτός γιατί η ελευθερία δράσης είναι ισχύς. Η κοινοβουλευτική απειλή του 1995 κατά της ελληνικής επέκτασης των χωρικών υδάτων δεν ήταν μια παλιά χειρονομία. Παραμένει ένα στρατηγικό εργαλείο. Ο διάλογος συνεχίζεται. Η πολεμική απειλή παραμένει. Καμία αντίφαση. Μέθοδος. Προσέγγιση της γραμμής. Αμφισβήτηση της γραμμής. Κανονικοποίηση της αμφισβήτησης.
Δημιουργία κόπωσης. Αφήστε την Ευρώπη να επιλέξει την ηρεμία αντί της σαφήνειας. Μετά μετακινήστε τη γραμμή. Η Ευρώπη διαχωρίζει αυτό που η Τουρκία ενοποιεί. Αυτή είναι η αδυναμία της Ευρώπης. Η Άγκυρα κατανοεί ότι οι υφαλοκρηπίδες, τα στενά, τα νησιά, οι βάσεις, τα λιμάνια, τα drones, οι μετανάστες, οι ενεργειακές διαδρομές, οι ένοπλες φατρίες και οι νομικές διαφορές είναι ένα χαρτοφυλάκιο. Ένα χαρτοφυλάκιο πίεσης. Και η πίεση, υπομονετικά ασκούμενη, γίνεται ρουτίνα.
Το τελικό σημείο δεν είναι απαραίτητα ο ανοιχτός πόλεμος. Είναι κάτι πιο χρήσιμο: μια περιοχή όπου κάθε δρώντας πρέπει να υπολογίζει την Τουρκία πριν κινηθεί. Η Ελλάδα πριν επεκταθεί. Η Κύπρος πριν τρυπήσει. Το Ισραήλ πριν συνδεθεί. Η Ευρώπη πριν επιβάλει κυρώσεις. Το ΝΑΤΟ πριν αναπτυχθεί. Αυτό δεν είναι εταιρική σχέση. Αυτό είναι εξαρτημένη κυριαρχία. Και η εξαρτημένη κυριαρχία δεν είναι κυριαρχία. Είναι άδεια.
Για την Ιερουσαλήμ, αυτό είναι επιχειρησιακό. Το Ισραήλ χαρτογραφεί τροχιές. Το Αιγαίο διαβάζεται ως πρόθεση σε κίνηση. Η Βόρεια Κύπρος ως προκεχωρημένο βάθος επιχειρήσεων. Η Λιβύη ως θαλάσσια διαταραχή. Ο Βόσπορος ως ελεγχόμενη πρόσβαση. Το Άκκουγιου ως στρατηγική έκθεση. Το Κέρας της Αφρικής ως εμβέλεια. Η Χαμάς ως επικάλυψη μεταξύ ιδεολογίας, χρηματοδότησης, προστασίας και περιφερειακού μοχλού πίεσης. Τίποτα δεν είναι στεγανοποιημένο. Η περίμετρος χαρτογραφείται. Παρακολουθείται. Μοντελοποιείται.
Η απουσία κοινών χερσαίων συνόρων δεν δημιουργεί απόσταση. Εξαλείφει την ψευδαίσθηση. Αυτό δεν καθιστά την Τουρκία εχθρό σε κάθε πλαίσιο. Καθιστά την παλιά κατηγορία του κανονικού συμμάχου ξεπερασμένη. Ένα κράτος που χρησιμοποιεί την ιδιότητα του μέλους της συμμαχίας ως κάλυμμα για στρατηγική ασάφεια είναι δομικά επικίνδυνο. Ένα κράτος που μετατρέπει τις ανεπίλυτες συγκρούσεις σε χώρο δράσης μετατρέπει την αταξία σε δόγμα. Ένα κράτος που κάνει τους άλλους να εξαρτώνται από την άδειά του επιζητά δικαίωμα βέτο πάνω στην κυριαρχία.
Μέχρι να ολοκληρωθεί η περίμετρος, η αντίδραση γίνεται διαπραγμάτευση. Και η διαπραγμάτευση λαμβάνει χώρα μέσα στον χάρτη που κάποιος άλλος έχει ήδη σχεδιάσει. Γι’ αυτό το Αιγαίο έχει σημασία πολύ πέρα από το Αιγαίο. Από την Ιερουσαλήμ, δεν είναι ένας καβγάς για τα νησιά. Είναι το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης της Ευρώπης. Όχι επειδή προβλέπει πόλεμο. Επειδή εκθέτει τη μέθοδο. Έτσι αλλάζουν οι χάρτες χωρίς επίσημη παράδοση. Η Ευρώπη έχει δόγματα κατά της εισβολής. Κυρώσεις μετά από καταστροφή.
Γλώσσα για παραβιάσεις. Αλλά δεν έχει ακόμη αντανακλαστικό κατά της διάβρωσης. Και η διάβρωση είναι η μέθοδος.
II. Η Κύπρος Είναι Κατεχόμενη Υποδομή
Η Κύπρος πρέπει να συζητηθεί ξεκάθαρα. Η Κύπρος δεν είναι μια παγωμένη σύγκρουση. Αυτή η φράση είναι μια από τις πιο επικίνδυνες φαντασιώσεις στην ευρωπαϊκή διπλωματία. Οι παγωμένες συγκρούσεις δεν χτίζουν διαδρόμους προσγείωσης, δεν φιλοξενούν οπλισμένα drones, δεν επεκτείνουν φακέλους πληγμάτων, δεν αναπτύσσουν κόμβους SIGINT, ούτε μετατρέπουν λιμάνια, πανεπιστήμια, καζίνο και αεροδρόμια σε κανάλια χρηματοδότησης, διαφθοράς, επιρροής και κάλυψης. Μια παγωμένη σύγκρουση δεν γίνεται αεροπλανοφόρο. Ο κατεχόμενος βορράς της Κύπρου είναι το αβύθιστο αεροπλανοφόρο της Τουρκίας μέσα στον χώρο ασφαλείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και η Ευρώπη έμαθε να ζει με αυτό. Αυτό είναι το σκάνδαλο. Όχι μόνο η κατοχή. Η προσαρμογή.
Η Άγκυρα δεν αντιμετωπίζει τη βόρεια Κύπρο ως διαφορά. Την αντιμετωπίζει ως βάθος. Προκεχωρημένο βάθος. Στρατιωτικό βάθος. Βάθος πληροφοριών. Πολιτικό βάθος. Ψυχολογικό βάθος. Από το Λευκόνοικο, τα μη επανδρωμένα συστήματα επεκτείνουν την εμβέλεια. Από την οροσειρά της Κερύνειας, η κατασκοπεία σημάτων μετατρέπει την Κύπρο, το Ισραήλ και τμήματα της Ανατολικής Μεσογείου σε γυάλινο σπίτι. Από την ακτή, η τουρκική λογική πληγμάτων απειλεί ναυτιλιακές οδούς, πλατφόρμες φυσικού αερίου, καλώδια, διασυνδέσεις και τον μελλοντικό διάδρομο μεταξύ Ασίας και Ευρώπης.
Το ψευδοκράτος δεν είναι μόνο μια πολιτική φαντασία. Είναι ένα κέλυφος. Ένα κέλυφος κάτω από το οποίο η στρατιωτική στάση ωριμάζει, η τουρκική παρουσία γίνεται ρουτίνα, η παράνομη πραγματικότητα γίνεται διοίκηση, και η Ευρώπη ξεχνά ότι αυτό που αποκαλεί ανεπίλυτο χρησιμοποιείται ήδη. Έτσι επιβιώνουν οι κατοχές. Όχι μόνο μέσω της βίας. Μέσω της κανονικοποίησης. Μέσω της κόπωσης. Μέσω συνεδρίων. Μέσω ευφημισμών. Μέσω της ευγενικής φαντασίας ότι αν συνεχίσουμε να αποκαλούμε κάτι παγωμένο, δεν απαιτείται να αντιμετωπίσουμε το γεγονός ότι κινείται. Αλλά κινείται.
Κάθε βελτίωση διαδρόμου προσγείωσης, ανάπτυξη drone, κόμβος πληροφοριών, φάκελος πυραύλων, χρηματοπιστωτικό δίκτυο και εκστρατεία προπαγάνδας που προστατεύεται από την κατοχή, την κινεί. Η Τουρκία κατηγορεί άλλους ότι ελέγχουν την Κύπρο ενώ διατηρεί στρατιωτική κατοχή σε κυπριακό έδαφος. Κατηγορεί το Ισραήλ και την Ελλάδα ότι μετατρέπουν την Κύπρο σε πλατφόρμα, ενώ πέρασε δεκαετίες μετατρέποντας τον κατεχόμενο βορρά σε ακριβώς αυτό. Ο κατακτητής αποκαλεί την αμυντική συνεργασία κατοχή. Το κράτος που στρατιωτικοποίησε τον βορρά αποκαλεί τη νόμιμη εταιρική σχέση απειλή. Και όταν εκτίθεται, δεν αντικρούει. Εκρήγνυται. Αυτό δεν είναι αυτοπεποίθηση. Είναι έκθεση.
Όταν ένα ψευδοκράτος πρέπει να ηρεμήσει το κοινό του, όταν τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης επαναλαμβάνουν το ίδιο σενάριο, όταν οι αρχιτέκτονες της Γαλάζιας Πατρίδας απαντούν, και όταν τα ιδρύματα πληροφοριών μελετούν σενάρια που δημόσια χλευάζουν, η αποτροπή έχει ήδη εισέλθει στην αίθουσα όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις. Αυτή είναι η αποτροπή μέσω της σαφήνειας. Βλέπουμε τι χτίζετε. Καταλαβαίνουμε τι σημαίνει. Και δεν θα επιτρέψουμε στην ασάφεια να γίνει έκπληξη.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το Ισραήλ πρέπει να κοιτάξει τη βόρεια Κύπρο. Όχι επειδή το Ισραήλ αναζητά ένα νέο μέτωπο. Δεν το κάνει. Η Ελλάδα δεν το κάνει. Η Κύπρος δεν το κάνει. Αλλά επειδή υπάρχει ήδη ένα όνομα για τη στιγμή κατά την οποία ο κατεχόμενος βορράς παύει να αντιμετωπίζεται ως μια ανεπίλυτη πληγή και γίνεται πλατφόρμα απειλής. Η Οργή του Ποσειδώνα. Ένα στρατιωτικό πλαίσιο έκτακτης ανάγκης χτισμένο γύρω από έναν σκοπό: την απελευθέρωση της βόρειας Κύπρου, το τέλος της τουρκικής κατοχής και την επανένωση του νησιού υπό τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Όχι ως κάλεσμα για πόλεμο. Ως δόγμα συνεπειών.
Αν η κατεχόμενη γη γίνει πλατφόρμα απειλής, η απάντηση δεν θα έρθει μόνο από έναν τομέα. Θα έρθει από τη θάλασσα. Θα έρθει από τον αέρα. Και, αν απαιτηθεί, θα έρθει στην ξηρά. Η κατοχή δεν μπορεί να μετατραπεί σε ασυλία.
Περιουσιακά στοιχεία που χτίστηκαν για να προβάλλουν πίεση από κατεχόμενα εδάφη μπορούν να γίνουν παθητικό μόλις ξεπεραστούν οι κόκκινες γραμμές. Πρόσθετα πυραυλικά συστήματα μεγάλου βεληνεκούς. Παρατεταμένη ένοπλη δραστηριότητα UAV πάνω από διεθνείς ναυτιλιακές οδούς. Κυβερνοεπιθέσεις σε πολιτικές υποδομές. Η μετατροπή του κατεχόμενου βορρά σε άμεση πλατφόρμα κατά του Ισραήλ, της Κύπρου, της Ελλάδας ή της ευρωπαϊκής συνδεσιμότητας. Αυτές δεν είναι συμβολικές κινήσεις. Θα μετέτρεπαν το νησί από ανεπίλυτη κατοχή σε ενεργή αρχιτεκτονική απειλής. Κανένα σοβαρό κράτος δεν μπορεί να αγνοήσει την αρχιτεκτονική απειλής επειδή η διπλωματία την αποκαλεί ακόμα παγωμένη.
Αυτό είναι το μάθημα της Κύπρου. Όταν ο νόμος δεν εφαρμόζεται, η παράνομη πραγματικότητα γίνεται υποδομή. Όταν η υποδομή στρατιωτικοποιείται, γίνεται στάση. Όταν η στάση κανονικοποιείται, γίνεται δόγμα. Και όταν το δόγμα κάθεται σε κατεχόμενο ευρωπαϊκό έδαφος, η Ευρώπη δεν παρατηρεί πλέον μια σύγκρουση. Φιλοξενεί μια ευπάθεια. Μια κατοχή που γεννήθηκε το 1974 δεν θα διαρκέσει για πάντα επειδή η Ευρώπη τη συνήθισε. Η μονιμότητά της δεν είναι πεπρωμένο. Είναι πολιτική. Και η πολιτική μπορεί να αλλάξει. Ειρηνικά, αν η Άγκυρα είναι σοφή. Μέσω πίεσης, απομόνωσης και μιας νέας ισορροπίας δυνάμεων, αν η Άγκυρα δεν είναι.
Η Κύπρος έγινε ξανά ορατή. Η Οργή του Ποσειδώνα δεν απείλησε την Τουρκία με συναίσθημα. Την απείλησε με σαφήνεια. Είπε στην Άγκυρα: ο κατεχόμενος βορράς δεν κρύβεται πλέον πίσω από τον διπλωματικό ύπνο. Έχει εισέλθει στον στρατηγικό σχεδιασμό. Και μόλις γίνει ορατός, δεν μπορεί να γίνει αόρατος.
III. Άκκουγιου: Πριν Γίνει Στόχος, Γίνεται Απόδειξη
Τώρα στο Άκκουγιου. Η Τουρκία έχτισε έναν ρωσικό πυρηνικό θύλακα μέσα στο ΝΑΤΟ και τον ονόμασε κυριαρχία. Η Ευρώπη είδε ενέργεια. Το ΝΑΤΟ είδε υποδομή. Η Άγκυρα είδε κύρος. Η Μόσχα είδε έναν μοχλό. Το Άκκουγιου δεν είναι ένας κανονικός σταθμός παραγωγής ενέργειας. Είναι ρωσικά ελεγχόμενο από την κατασκευή μέχρι τα καύσιμα, τη συντήρηση, την εκπαίδευση και τη λειτουργία. Στη μεσογειακή ακτή της Τουρκίας. Μέσα στο ΝΑΤΟ. Μέσα στον πιο εκτεθειμένο νότιο χώρο ασφαλείας της Ευρώπης. Πολιτικό δεν σημαίνει ουδέτερο. Ένας αντιδραστήρας είναι πολιτικός μόνο όσο η λειτουργία του παραμένει πολιτική. Αυτή είναι η γραμμή.
Το Άκκουγιου προστατεύεται όσο παράγει ηλεκτρική ενέργεια. Αν γίνει στρατιωτική συνέχεια, ρωσικό βάθος, υποστήριξη διοίκησης, θωράκιση ή μέρος μιας τουρκικής αλυσίδας απειλών, ο φάκελος αλλάζει. Τότε η δοκιμασία δεν είναι πλέον πώς ονομάζεται το Άκκουγιου. Η δοκιμασία είναι τι κάνει το Άκκουγιου. Η λειτουργία, όχι η ετικέτα, αποφασίζει την επόμενη φάση. Το Άκκουγιου δεν χρειάζεται να καταστραφεί για να αποτύχει. Μπορεί να στέκεται και πάλι να χάνει αξία. Να λειτουργεί και πάλι να χάνει την εμπιστοσύνη. Να συνδέει καλώδια και πάλι να χάνει την ασυλία. Να γίνει τσιμέντο χωρίς αυτοπεποίθηση. Κύρος χωρίς προστασία. Ένα μνημείο χωρίς κυριαρχία.
Η σύγχρονη εξουδετέρωση δεν ξεκινά με αεροσκάφη. Ξεκινά με την ταξινόμηση. Η ταξινόμηση φέρνει έκθεση σε κυρώσεις, ασφαλιστική αμφιβολία, ελέγχους εξαγωγών, κίνδυνο χρηματοδότησης, κυβερνο-εποπτεία, περιορισμούς καυσίμων και άρνηση της αλυσίδας εφοδιασμού. Ένα πυρηνικό περιουσιακό στοιχείο εξασθενεί τη στιγμή που οι άλλοι σταματούν να το αντιμετωπίζουν ως κανονικό. Το Ιράν δίδαξε αυτό το μάθημα. Η πυρηνική υποδομή δεν νικιέται πάντα πρώτα από βόμβες. Μπορεί να επιβραδυνθεί από κώδικα, να παραλύσει από την αβεβαιότητα, να στραγγαλιστεί από τις αλυσίδες εφοδιασμού, να παγώσει από τη χρηματοδότηση, να καθυστερήσει από τους κανονισμούς και να εκτεθεί από τις πληροφορίες.
Και όταν μια πολιτική ασπίδα γίνεται επιχειρησιακό κάλυμμα, η ασπίδα αρχίζει να ραγίζει. Κανένα σοβαρό κράτος δεν αντιμετωπίζει μια πυρηνική εγκατάσταση επιπόλαια. Αλλά κανένα σοβαρό κράτος δεν παρέχει μόνιμη ασυλία σε μια εγκατάσταση της οποίας η πολιτική ετικέτα γίνεται κάλυμμα για στρατηγική χρήση. Η Άγκυρα θέλει ο κόσμος να βλέπει το Άκκουγιου ως ηλεκτρική ενέργεια. Αλλά ο ίδιος ο Ερντογάν άνοιξε την άλλη πόρτα. Απέρριψε έναν κόσμο όπου ορισμένα κράτη κατέχουν πυρηνικούς πυραύλους ενώ λέγεται στην Τουρκία ότι δεν μπορεί. Επέτρεψε στον εμπλουτισμό ουρανίου να εισέλθει στο κυριαρχικό λεξιλόγιο της Τουρκίας. Τοποθέτησε το παράπονο, την πυρηνική φιλοδοξία και τη στρατηγική εμβέλεια στην ίδια κυκλοφορία αίματος.
Το Άκκουγιου δεν κάθεται μόνο του. Κάθεται δίπλα στην ανάπτυξη πυραύλων, τις απειλές μεγάλου βεληνεκούς, τις δηλώσεις για την Αθήνα, τις απειλές εισόδου στο Ισραήλ όπως η Τουρκία εισήλθε στη Λιβύη και στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, τη βόρεια Κύπρο και την τουρκική περίμετρο. Το Άκκουγιου δεν είναι τσιμέντο, στρόβιλοι και ηλεκτρισμός. Το Άκκουγιου είναι ένας πυρηνικός φάκελος. Ρωσικός έλεγχος. Τουρκική φιλοδοξία. Συμμαχική ασάφεια. Μεσογειακή εγγύτητα. Πυραυλική κουλτούρα. Ένας φάκελος. Αν η Άγκυρα πιστεύει ότι η λέξη «πολιτικό» θα προστατεύει κάθε στρώμα αυτού του φακέλου για πάντα, κάνει λάθος υπολογισμό.
Το Άρθρο 5 δεν θα το λύσει αυτό για την Τουρκία. Το Άρθρο 5 δεν είναι ξόρκι. Είναι μια πολιτική κρίση. Απαιτεί αυτοπεποίθηση. Απαιτεί συναίνεση. Και η συναίνεση δεν σχηματίζεται εύκολα γύρω από μια ρωσικά ελεγχόμενη πυρηνική ευπάθεια που η Τουρκία έχτισε κατ’ επιλογή. Η πρώτη ερώτηση του ΝΑΤΟ δεν θα είναι: Ποιος έδρασε κατά της Τουρκίας; Η πρώτη ερώτηση θα είναι: Τι έγινε το Άκκουγιου; Γιατί ένα μέλος του ΝΑΤΟ κάλεσε τη Μόσχα στο σύστημα φορτίου βάσης του; Γιατί δημιούργησε έναν ρωσικό κόμβο βέτο μέσα στον χώρο της Συμμαχίας; Γιατί μετέτρεψε την πολιτική υποδομή σε στρατηγική ασάφεια; Και γιατί η Συμμαχία πρέπει να προστατεύσει τις συνέπειες;
Αυτό είναι το Άρθρο 3 πριν από το Άρθρο 5. Ανθεκτικότητα πριν από την αλληλεγγύη. Λογοδοσία πριν από την αυτοματοποίηση. Οι σύμμαχοι υπερασπίζονται την Τουρκία από την επιθετικότητα. Δεν υπερασπίζονται τον ρωσικό έλεγχο μέσα στην Τουρκία. Δεν εγγυώνται την πυρηνική ασάφεια υπό πολιτικό κάλυμμα. Δεν μετατρέπουν τον μοχλό πίεσης της Μόσχας σε βάρος του ΝΑΤΟ. Αυτή είναι η πρόταση που η Άγκυρα δεν θέλει να ειπωθεί φωναχτά: Το Άκκουγιου είναι ασφαλές μόνο όσο είναι αβλαβές. Αν γίνει χρήσιμο σε μια αλυσίδα απειλών, γίνεται ευάλωτο σε μία. Το Άκκουγιου προοριζόταν να αποδείξει την ανεξαρτησία. Αποδεικνύει την εξάρτηση. Προοριζόταν να προβάλει κύρος. Προβάλλει έκθεση. Προοριζόταν να περιπλέξει τους άλλους. Τώρα περιπλέκει την Τουρκία. Πριν το Άκκουγιου γίνει στόχος, γίνεται απόδειξη. Πριν πληγεί, απομονώνεται. Πριν απομονωθεί, κατονομάζεται. Και τώρα έχει κατονομαστεί.
IV. Η Γραμμή της Λιβύης: Η Φαντασία Δεν Πρέπει Να Γίνει Γεγονός
Το μνημόνιο θαλάσσιων ζωνών Τουρκίας-Λιβύης δεν είναι σύνορο. Είναι ένα όπλο που προσποιείται ότι είναι χάρτης. Δεν αφορά μόνο τη Λιβύη. Όχι μόνο την Ελλάδα. Όχι μόνο την Κρήτη. Αφορά το αν μια διχασμένη χώρα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον εξαναγκασμό τρίτων κρατών. Μια αδύναμη υπογραφή έγινε θαλάσσια αξίωση. Ένας εμφύλιος πόλεμος έγινε διάδρομος. Η εξάρτηση μιας φατρίας έγινε τουρκικός μοχλός πίεσης. Αυτή είναι η μέθοδος της Άγκυρας.
Διάσωση μιας φατρίας. Δημιουργία εξάρτησης. Απόσπαση μνημονίου. Σχεδιασμός γραμμής. Αποστολή σκαφών. Διεξαγωγή ερευνών. Υπογραφή συμβάσεων. Πρόσκληση εταιρειών. Μετά αποκαλέστε τη φαντασία κανονική. Η γραμμή είναι παράνομη στην ουσία της. Αλλά η Άγκυρα δεν τη χρειάζεται για να είναι νόμιμη. Τη χρειάζεται για να είναι χρήσιμη. Αρκετά χρήσιμη για να πιέσει την Ελλάδα. Να στριμώξει την Αίγυπτο. Να περιπλέξει το Ισραήλ. Να απειλήσει καλώδια, ενεργειακές διαδρομές, ναυτιλιακές οδούς και διαδρόμους Ασίας-Ευρώπης. Αρκετά χρήσιμη για να κάνει κάθε δρώντα να θέτει ένα τουρκικό ερώτημα πριν κινηθεί στη Μεσόγειο. Αυτός είναι ο στόχος. Όχι η ιδιοκτησία. Το βέτο.
Η Τουρκία δεν προσπαθεί να κερδίσει ένα νομικό επιχείρημα. Χτίζει γεγονότα πριν η Ευρώπη χτίσει συνέπειες. Η Ευρώπη γράφει αντιρρήσεις. Η Τουρκία γράφει συντεταγμένες. Η Ευρώπη επικαλείται τον νόμο. Η Τουρκία στέλνει πλοία. Η Ευρώπη καθυστερεί. Η Τουρκία κανονικοποιεί. Έτσι η παρανομία γίνεται υποδομή. Η Λιβύη έδωσε στην Άγκυρα το υλικό: κατακερματισμένη εξουσία, μοχλός πίεσης μέσω της μετανάστευσης, ξένοι προστάτες και μια αμφισβητούμενη θάλασσα. Η Άγκυρα δεν υποστήριξε απλώς μια πλευρά. Μετέτρεψε τον κατακερματισμό της Λιβύης σε τουρκικό στρατηγικό βάθος.
Τώρα ρευστοποιεί τη φαντασία. Ενεργειακές συμφωνίες. Σεισμικές έρευνες. Ξένες εταιρείες. Ελαστικές λέξεις όπως «Μεσόγειος». Αυτό δεν είναι επιχείρηση. Είναι ξέπλυμα χάρτη. Μια παράνομη γραμμή που ξεπλένεται μέσω συμβάσεων. Εξαναγκασμός που ξεπλένεται μέσω της ενέργειας. Πίεση που ξεπλένεται μέσω του εμπορίου. Αν η γραμμή Τουρκίας-Λιβύη επιβιώσει πολιτικά, κάθε νησί γίνεται διαπραγματεύσιμο. Η Κρήτη γίνεται διαπραγματεύσιμη. Η Ρόδος γίνεται διαπραγματεύσιμη. Η Κύπρος γίνεται διαπραγματεύσιμη. Και μόλις τα νησιά μπορούν να μειωθούν από την πίεση, το δίκαιο της θάλασσας γίνεται ένα σημείωμα άδειας που εκδίδεται από το ισχυρότερο ναυτικό. Αυτό δεν μπορεί να σταθεί.
Για το Ισραήλ, αυτό δεν είναι ακαδημαϊκό.Το Ισραήλ ζει μέσω της θάλασσας: εμπόριο, φυσικό αέριο, ηλεκτρική ενέργεια, καλώδια, λιμάνια, αεροπορικές διαδρομές, ναυτική πρόσβαση και σύνδεση με την Ευρώπη. Το Ισραήλ δεν είναι νησί πολιτικά. Αλλά στρατηγικά, έχει νησιωτικές ευπάθειες. Αν η Τουρκία στενέψει τη Μεσόγειο, το Ισραήλ το νιώθει. Αν η Τουρκία πιέσει τον ελληνικό θαλάσσιο χώρο, το Ισραήλ το νιώθει. Αν η Τουρκία χρησιμοποιήσει τη Λιβύη για να αμφισβητήσει τις διαδρομές μεταξύ Ισραήλ, Κύπρου, Ελλάδας και Ευρώπης, το Ισραήλ το νιώθει. Ο στόχος δεν είναι μόνο η Αθήνα. Είναι η αρχιτεκτονική που συνδέει την Ιερουσαλήμ, τη Λευκωσία, την Αθήνα, το Κάιρο και την Ευρώπη.
Η ίδια λογική φτάνει στην Ερυθρά Θάλασσα. Όταν το Μπαμπ αλ Μαντέμπ γίνεται ασταθές, το Σουέζ εξασθενεί. Όταν το Σουέζ εξασθενεί, η Αίγυπτος αιμορραγεί. Όταν οι θαλάσσιες διαδρομές γίνονται αβέβαιες, η Τουρκία πλασάρει ξανά τον εαυτό της ως γέφυρα. Το Ισραήλ γνωρίζει αυτή τη γλώσσα. Το 1956, το κλείσιμο της θαλάσσιας πρόσβασης μέσω των Στενών του Τιράν βοήθησε στην παραγωγή της Επιχείρησης Καντές. Το 1967, όταν η Αίγυπτος έκλεισε ξανά τα Στενά του Τιράν, το Ισραήλ δεν αποδέχτηκε τον αργό θάνατο της νότιας θαλάσσιας οδού του. Ο αποκλεισμός μετέτρεψε την πίεση σε κατώφλι. Δίδαξε στην περιοχή έναν κανόνα που το Ισραήλ δεν ξέχασε ποτέ: όταν μια θαλάσσια αρτηρία κλείνει, η γεωγραφία γίνεται επιθετικότητα.
Μη χτίζετε μια τουρκική εκδοχή του Τιράν στην κεντρική Μεσόγειο. Μη μετατρέπετε τη Λιβύη σε χάρτη που θέτει όρους στην πρόσβαση του Ισραήλ στην Ευρώπη. Μη χρησιμοποιείτε την Ερυθρά Θάλασσα, τους Χούθι, την πίεση στο Σουέζ ή τη μεσογειακή φαντασία για να δοκιμάσετε αν το Ισραήλ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας ως στρατηγική κόκκινη γραμμή. Την αντιμετωπίζει. Από την κεντρική Μεσόγειο μέχρι την Ερυθρά Θάλασσα, η Άγκυρα θέλει να κάθεται στον διακόπτη. Να κάνει τη ναυτιλία να ζητά. Την ενέργεια να ζητά. Τα καλώδια να ζητούν. Την Ευρώπη να ζητά. Αυτό δεν είναι εταιρική σχέση. Είναι γεωγραφικός εκβιασμός. Και πρέπει να απαντηθεί με άρνηση.
Καμία αναγνώριση. Καμία ασφαλιστική κάλυψη. Καμία χρηματοδότηση. Καμία εμπορική κανονικοποίηση. Καμία ατιμωρησία ερευνών. Καμία νομιμότητα λιμανιού. Κανένα εφευρεμένο σύνορο που να διαμορφώνει το μέλλον της Μεσογείου. Η Μεσόγειος δεν είναι άδειο νερό. Είναι το λειτουργικό σύστημα της ευρωπαϊκής κυριαρχίας. Αν η Τουρκία εργαλειοποιήσει μια φανταστική γραμμή κατά μήκος της, αυτή η γραμμή δεν θα γίνει σύνορο. Θα γίνει απόδειξη.
Απόδειξη εξαναγκασμού. Απόδειξη πρόθεσης. Απόδειξη ότι η τουρκική περίμετρος σχεδιάζεται πάνω στη θάλασσα. Η Τουρκία σχεδίασε φαντασία. Τώρα η περιοχή πρέπει να σχεδιάσει συνέπειες.
V. Όχι Δυτική Αεροπορική Ισχύς για Εξαναγκασμό
F-35
Η δυτική αεροπορική ισχύς δεν ήταν ποτέ μόνο τεχνολογία. Ήταν πειθαρχία. Ένα F-16 δεν ήταν μόνο ένα αεροσκάφος. Ήταν μια σχέση. Κανόνες. Εκπαίδευση. Συντήρηση. Διαλειτουργικότητα. Τελική χρήση. Συγκράτηση. Η Τουρκία δοκιμάζει αυτή την υπόθεση. Στο Αιγαίο. Πάνω από την Κύπρο. Στη Συρία. Στο Ιράκ. Στη Λιβύη. Στη Σομαλία. Και τώρα, πιο επικίνδυνα, στον κατεχόμενο βορρά της Κύπρου.
Όταν τουρκικά F-16 εμφανίζονται στο Μογκαντίσου, αυτό δεν είναι μόνο μια ανάπτυξη στη Σομαλία. Αποδεικνύει ότι τα μαχητικά αεροσκάφη αμερικανικής προέλευσης μπορούν να μετακινηθούν σε απομακρυσμένες αμφισβητούμενες αρένες υπό το πρόσχημα της αντιτρομοκρατίας. Όταν τα τουρκικά F-16 τοποθετούνται στη βόρεια Κύπρο, το ζήτημα σκληραίνει. Η Τουρκία προβάλλει δυτική αεροπορική ισχύ από κατεχόμενο ευρωπαϊκό έδαφος. Αεροπορική ισχύς που ξεπλένεται μέσω της κατοχής. Αυτό δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως κανονική δραστηριότητα της συμμαχίας.
Το ερώτημα για τα F-16 δεν είναι πλέον η παράδοση. Είναι η διατήρηση. Ένα μαχητικό αεροσκάφος δεν ζει μόνο με μέταλλο. Εξαρτάται από το λογισμικό, τους κινητήρες, τα ραντάρ, τα όπλα, τα δεδομένα αποστολής, τις αναβαθμίσεις, την εκπαίδευση, την πιστοποίηση, τα ανταλλακτικά και την πολιτική άδεια. Κάθε στρώμα είναι μοχλός πίεσης. Αν τα τουρκικά F-16 υπερασπίζονται τον εναέριο χώρο του ΝΑΤΟ, η διατήρηση μπορεί να συνεχιστεί. Αν πιέζουν συμμάχους, παραβιάζουν τον εναέριο χώρο, εκφοβίζουν την Κύπρο, μεταβάλλουν την ισορροπία στην Ανατολική Μεσόγειο ή επεκτείνουν τον τουρκικό εξαναγκασμό στη Σομαλία και την Ερυθρά Θάλασσα, κάθε στρώμα πρέπει να γίνει υπό όρους. Αναβαθμίσεις. Όπλα.
Λογισμικό. Ανταλλακτικά. Υποστήριξη. Πρόσβαση.
Αυτό δεν είναι τιμωρία. Είναι επιβολή. Μια συμμαχία που δεν μπορεί να ελέγξει τη χρήση των δικών της όπλων δεν είναι συμμαχία. Είναι ένας αποθηκάριος. Και το ΝΑΤΟ δεν μπορεί να γίνει ο αποθηκάριος του τουρκικού εξαναγκασμού. Το ερώτημα για το F-35 είναι απλούστερο. Η Τουρκία δεν πρέπει να λάβει το F-35. Όχι καθυστέρηση. Άρνηση. Εκτός αν η στρατηγική συμπεριφορά της Τουρκίας αλλάξει πέρα από κάθε αναγνώριση. Ο S-400 ήταν η νομική σκανδάλη. Δεν ήταν ποτέ ολόκληρο το πρόβλημα. Το πρόβλημα είναι το δόγμα.
Ένα αεροσκάφος stealth στα χέρια ενός κράτους που πιέζει την Ελλάδα, κατέχει τη βόρεια Κύπρο, απειλεί το Ισραήλ, φιλοξενεί τη Χαμάς, συνεργάζεται με τη Ρωσία, επιχειρεί στη Λιβύη και τη Σομαλία, και αντιμετωπίζει την ασάφεια ως ισχύ, δεν είναι πώληση. Είναι μια κρίση εν αναμονή. Κανένας σοβαρός σχεδιαστής δεν πιστεύει ότι τα τουρκικά F-35 θα στρέφονταν κατά της Μόσχας. Κανένας σοβαρός σχεδιαστής δεν πιστεύει ότι θα στρέφονταν κατά της Τεχεράνης. Θα μετέβαλλαν την ισορροπία εκεί όπου η Τουρκία ασκεί ήδη πίεση: στο Αιγαίο, στην Κύπρο, στη Συρία, στην Ανατολική Μεσόγειο και, σε μια μελλοντική κρίση, στο Ισραήλ.
Αυτό δεν μπορεί να αφεθεί στην προσωπική χημεία. Οι προσωπικές διαβεβαιώσεις δεν είναι στρατηγική. Το «δεν θα το χρησιμοποιήσουν εναντίον σας» δεν είναι πολιτική. Είναι ένα στοίχημα. Και στην Ανατολική Μεσόγειο, το τζόγο με την αεροπορική ισχύ stealth είναι στρατηγική κακοτεχνία. Η απάντηση είναι σαφής: Όχι F-35 για την Τουρκία. Υπό όρους βιωσιμότητα των F-16. Καμία δυτική εφοδιαστική υποστήριξη για τον τουρκικό εξαναγκασμό. Αν η Άγκυρα θέλει αεροσκάφη της συμμαχίας, πρέπει να αποδεχτεί την πειθαρχία της συμμαχίας. Αν απορρίπτει την πειθαρχία, δεν πρέπει να περιμένει τα αεροσκάφη. Η δυτική αεροπορική ισχύς πρέπει να υπερασπίζεται την κυριαρχία. Δεν πρέπει να γίνει η μηχανή του τουρκικού εξαναγκασμού.
VI. Ο Άλλος Χάρτης
Ο κόσμος κατανοεί το κλείσιμο. Έναν αποκλεισμό. Νάρκες. Πολεμικά πλοία. Πυραύλους. Άρνηση διέλευσης. Γι’ αυτό ο κόσμος κατανοεί το Ορμούζ. Αλλά το πραγματικό μάθημα του Ορμούζ δεν είναι το κλείσιμο. Είναι ο έλεγχος. Ένα σημείο ασφυξίας δεν χρειάζεται να κλείσει για να γίνει όπλο. Χρειάζεται μόνο να γίνει αβέβαιο. Έλεγχος, σειρά προτεραιότητας, πλοήγηση, ασφάλιση, καθυστερήσεις, ασφάλιστρα κινδύνου και επιλεκτική προτεραιότητα. Τίποτα από αυτά δεν μοιάζει με πόλεμο. Όλα αυτά αλλάζουν την ισχύ.
Το Ορμούζ εξαναγκάζει με τη βία. Ο Βόσπορος μπορεί να εξαναγκάσει με τη διοίκηση. Αυτό είναι ακόμα πιο επικίνδυνο. Η διοίκηση φαίνεται κανονική μέχρι η ζημιά να εισέλθει ήδη στο σύστημα. Το Μοντρέ εγγυάται τη διέλευση. Αυτό είναι το νομικό στρώμα. Η ισχύς ζει στη ροή: χρονισμός, έλεγχος κυκλοφορίας, ειδοποίηση, παράθυρα ημέρας, όροι ασφάλισης και προτεραιότητα. Η Τουρκία δεν χρειάζεται να κλείσει τον Βόσπορο. Μπορεί να θέσει όρους. Και η διέλευση υπό όρους δεν είναι ελευθερία. Είναι εξάρτηση με γραφειοκρατία.
Αυτή είναι η τουρκική μέθοδος: Μην κλείνετε την πύλη. Καθίστε στη βαλβίδα. Μην παραβιάζετε τον κανόνα. Λυγίστε το περιβάλλον γύρω του. Μην ανακοινώνετε τον εξαναγκασμό. Διοικήστε τον. Έτσι σκέφτεται η Άγκυρα για τη Μαύρη Θάλασσα, την Ανατολική Μεσόγειο, την Ερυθρά Θάλασσα και την ευρασιατική συνδεσιμότητα. Ο Βόσπορος δεν είναι μόνο ένα στενό. Είναι μέρος μιας αναμέτρησης μεταξύ χαρτών.
Ένας χάρτης περνά μέσα από την Τουρκία: TurkStream, Βόσπορος, ο Μέσος Διάδρομος, η γραμμή Τουρκίας-Λιβύης, πίεση στην Ανατολική Μεσόγειο, αστάθεια στην Ερυθρά Θάλασσα. Αυτός είναι ένας χάρτης μοχλών πίεσης. Η Ευρώπη δέχεται ροή μέσω τουρκικών βαλβίδων. Ενέργεια. Διαμετακόμιση. Φορτίο. Πρόσβαση. Η πρωτοβουλία «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος» της Κίνας ακολουθεί το ίδιο ένστικτο. Διαφορετική σημαία. Ίδια ιεραρχία. Υποδομή που μοιάζει με συνδεσιμότητα αλλά παράγει εξάρτηση.
Ο Μέσος Διάδρομος πωλείται ως διαφοροποίηση. Αλλά αν καταλήγει σε τουρκικά ελεγχόμενες διεπαφές, δεν αφαιρεί την εξάρτηση. Μετακινεί τον θυρωρό. Αυτό δεν είναι κυριαρχία. Είναι εξωτερικά ανατεθειμένη ευπάθεια. Η απάντηση της Ευρώπης δεν μπορεί να είναι το παράπονο. Πρέπει να είναι ένας άλλος χάρτης. Αυτός ο χάρτης έχει ήδη όνομα: IMEC. Και στην ενέργεια, η βόρεια ραχοκοκαλιά του έχει όνομα: ο Κάθετος Διάδρομος. Αυτό δεν είναι γλώσσα συνόδου κορυφής. Είναι κυρίαρχη γεωγραφία. Ένας κυρίαρχος άξονας:
Ινδία και Κόλπος προς το Ισραήλ.
Ισραήλ και Κύπρος προς την Ελλάδα.
Ελλάδα προς τα βόρεια μέσω του Κάθετου Διαδρόμου προς την Ευρώπη.
Μια μεσογειακή διαδρομή αγκυροβολημένη στον ευρωπαϊκό και εταιρικό χώρο. Όχι στον τουρκικό χώρο. Όχι στον ρωσικό χώρο. Όχι στον κινεζικό χώρο. Ο IMEC έχει σημασία γιατί παρακάμπτει τους θυρωρούς. Ο Κάθετος Διάδρομος έχει σημασία γιατί μετατρέπει τη μεσογειακή κυριαρχία σε ηπειρωτική διανομή. Η λογική του EastMed και ο Κάθετος Διάδρομος είναι μια στρατηγική γραμμή: νότιος εφοδιασμός, βόρεια διανομή, μια απάντηση σε τρεις εξαρτήσεις: ρωσικός εφοδιασμός, τουρκική διαμεσολάβηση, κινεζική λογική διαδρόμων. Χωρίς αυτόν τον άξονα, η Ευρώπη παραμένει παγιδευμένη. Τα μόρια μπορεί να φτάσουν. Το φορτίο μπορεί να κινηθεί. Οι συμβάσεις μπορεί να υπογραφούν. Αλλά ο έλεγχος κάθεται αλλού. Και όποιος ελέγχει την πύλη, ελέγχει την πολιτική.
Η Ελλάδα δεν είναι περιφέρεια σε αυτή την ιστορία. Είναι ένα κράτος-πύλη. Η Κύπρος δεν είναι εμπόδιο. Είναι μια άγκυρα. Το Ισραήλ δεν είναι ένας εξωτερικός συμμετέχων. Είναι ένας παραγωγικός και στρατηγικός κόμβος. Μαζί, η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ είναι η ευρωπαϊκή ραχοκοκαλιά του άλλου χάρτη. Η Άγκυρα βλέπει την απειλή. Γι’ αυτό πιέζει την Ανατολική Μεσόγειο. Γι’ αυτό επιμένει ότι το ισραηλινό αέριο πρέπει να περάσει από την Τουρκία. Γι’ αυτό προωθεί τον Μέσο Διάδρομο. Γι’ αυτό η αστάθεια στην Ερυθρά Θάλασσα και η πίεση στο Σουέζ εξυπηρετούν τον μοχλό πίεσης της. Όταν η θάλασσα γίνεται αβέβαιη, η χερσαία εξάρτηση μέσω της Τουρκίας γίνεται πιο ελκυστική. Αυτό δεν είναι σύμπτωση. Είναι γεωμετρία. Και στη γεωπολιτική, η γεωμετρία γίνεται δόγμα.
Οι διάδρομοι δεν είναι υποδομή. Είναι κυριαρχία σε κίνηση. Αποφασίζουν ποιος κυβερνά την πρόσβαση, τιμολογεί την καθυστέρηση, διακόπτει, επαναδρομολογεί και θέτει βέτο χωρίς να λέει βέτο. Αυτά είναι ανταγωνιστικά συστήματα. Το ένα θέτει όρους στην Ευρώπη. Το άλλο τη συνδέει. Το ένα μετατρέπει τη γεωγραφία σε εκβιασμό. Το άλλο μετατρέπει τη γεωγραφία σε κυριαρχία. Το ένα λέει: ρωτήστε την Άγκυρα. Το άλλο λέει: χτίστε γύρω από την Άγκυρα. Αυτή είναι η επιλογή.
Το Πρωτόκολλο της Κωνσταντινούπολης δεν είναι μια συνθήκη. Είναι ένα στρατηγικό γεγονός. Ο Βόσπορος μπορεί να παραμείνει ανοιχτός κατά τον νόμο και πάλι να αποτύχει στην πράξη. Η Ευρώπη σχεδιάζει ήδη με αυτή τη λογική. Επαναδρομολογεί. Αποθηκεύει. Ασφαλίζει. Χτίζει αναχώματα. Ενισχύει τον Δούναβη. Ανυψώνει τις ελληνικές διαδρομές. Τώρα η Ευρώπη πρέπει να ολοκληρώσει το δόγμα. Η απάντηση σε έναν Βόσπορο υπό όρους δεν είναι η προσαρμογή. Είναι η αντικατάσταση της εξάρτησης. Η απάντηση στον Μέσο Διάδρομο δεν είναι το χειροκρότημα. Είναι ο IMEC. Η απάντηση στον εκβιασμό διαμετακόμισης δεν είναι η διπλωματία. Είναι ο Κάθετος Διάδρομος. Η απάντηση στο «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος» δεν είναι το παράπονο. Είναι η κυρίαρχη υποδομή.
Και η Άγκυρα θα πρέπει να το ακούσει αυτό ξεκάθαρα: Αν η Τουρκία μετατρέψει τη γεωγραφία σε μοχλό πίεσης, η Ευρώπη θα δρομολογήσει γύρω από την Τουρκία. Αν η Τουρκία θέτει όρους στη διέλευση, η Ευρώπη θα θέτει όρους στις επενδύσεις. Αν η Τουρκία επιμένει να είναι θυρωρός, η Ευρώπη θα χτίσει έναν χάρτη που αφήνει την πύλη πίσω της. Αυτή είναι η πραγματική απειλή για την Άγκυρα. Όχι η ρητορική. Η ασχετοσύνη. Μόλις η Ευρώπη ολοκληρώσει τον άλλο χάρτη, η Τουρκία δεν κάθεται πλέον στον διακόπτη. Κάθεται δίπλα στη διαδρομή. Και αυτό είναι το μέλλον που η Άγκυρα φοβάται περισσότερο.
VII. Το Νότιο Μέτωπο
Η ίδια λογική τρέχει νότια. Η Γάζα, η Ιουδαία και η Σαμάρεια, ο Λίβανος, οι Χούθι, το Ιράν και η Σομαλία δεν είναι μεμονωμένες κρίσεις. Είναι το νότιο σύστημα πίεσης. Στις 7 Οκτωβρίου, αυτό το σύστημα έπαψε να είναι θεωρητικό. Η 7η Οκτωβρίου ήταν η πιο θανατηφόρα μέρα για τους Εβραίους από το Ολοκαύτωμα. Δεν ήταν αντίσταση. Δεν ήταν μια επιχείρηση που έχασε τον έλεγχο. Ήταν μια σφαγή σχεδιασμένη να σπάσει μια κοινωνία. Η Ελλάδα και η Κύπρος κατανοούν αυτή τη γλώσσα. Η Επιχείρηση Αττίλα παρουσιάστηκε από την Τουρκία ως ειρήνη. Η Κύπρος βίωσε εισβολή, εκτοπισμό, κατοχή και τη μετατροπή της βίας σε πολιτικό γεγονός. Η 7η Οκτωβρίου δεν ήταν ο Αττίλας. Αλλά η μέθοδος αντηχεί: σοκ πρώτα, αφήγημα δεύτερο, γεγονότα επί του εδάφους τρίτο, μετά ζητείται από τον κόσμο να διαχειριστεί την πληγή αντί να αναστρέψει το έγκλημα.
Το Ισραήλ δεν θα το κάνει αυτό. Δεν θα διαχειριστεί την 7η Οκτωβρίου. Δεν θα κανονικοποιήσει την 7η Οκτωβρίου. Δεν θα επιτρέψει στην 7η Οκτωβρίου να γίνει το εναρκτήριο κεφάλαιο μιας νέας περιφερειακής τάξης. Η κατηγορία που εκτοξεύεται τώρα κατά του Ισραήλ είναι η γενοκτονία. Όταν χρησιμοποιείται για να σβήσει τη διαφορά μεταξύ ενός κράτους που υπερασπίζεται αμάχους και μιας ένοπλης οργάνωσης που κρύβεται πίσω από αυτούς, αυτή η λέξη δεν είναι ανάλυση. Είναι πυρομαχικά. Τα δεινά της Γάζας είναι πραγματικά. Αλλά η ηθική λογική του πολέμου δεν πρέπει να αντιστραφεί. Ο IDF δεν τοποθετεί αίθουσες διοίκησης μέσα σε νοσοκομεία. Η Χαμάς το κάνει. Ο IDF δεν αποθηκεύει όπλα σε σχολεία. Η Χαμάς το κάνει. Ο IDF δεν εκτοξεύει ρουκέτες από προσφυγικούς καταυλισμούς και στη συνέχεια αποκαλεί την απάντηση απόδειξη θυματοποίησης. Η Χαμάς το κάνει. Το Ισραήλ μάχεται πίσω από τους στρατιώτες του για να προστατεύσει τους πολίτες του. Η Χαμάς μάχεται πίσω από τους πολίτες της για να προστατεύσει τους διοικητές της. Μετά περιμένει τις εικόνες. Επειδή οι εικόνες είναι μέρος του σχεδίου.
Το Ιράν το καταλαβαίνει αυτό. Η Τουρκία το καταλαβαίνει αυτό. Το Κατάρ το καταλαβαίνει αυτό.
Η Χαμάς επιβιώνει όχι μόνο μέσω τούνελ στη Γάζα. Επιβιώνει μέσω εξωτερικών σωσιβίων. Τεχεράνη. Ντόχα. Άγκυρα. Το Ισραήλ δεν θα αποδεχτεί μια ανοικοδόμηση της Γάζας που ξαναχτίζει αυτά τα σωσίβια. Η Τουρκία και το Κατάρ δεν μπορούν να είναι κεντρικοί δρώντες στην ανοικοδόμηση της Γάζας εάν τα συστήματά τους συντήρησαν τη μηχανή που κατέστρεψε τη Γάζα. Δεν ξαναχτίζεις ένα καμένο σπίτι προσκαλώντας τον εμπρηστή να διαχειριστεί την ασφάλεια. Η Γάζα πρέπει να ανοικοδομηθεί. Αλλά όχι μέσω των καναλιών που έτρεφαν τη Χαμάς. Μια ανοικοδομημένη Χαμάς δεν είναι παλαιστινιακή ανάκαμψη. Είναι η επόμενη 7η Οκτωβρίου. Και το Ισραήλ δεν θα χρηματοδοτήσει το δικό του επόμενο τραύμα.
Ένας νέος κανόνας έχει ήδη επιδειχθεί. Η Τεχεράνη δεν είχε ασυλία. Η Ντόχα δεν είχε ασυλία. Το πλήγμα στο Κατάρ απέδειξε ότι η απόσταση, ο πλούτος και η γλώσσα της διαμεσολάβησης δεν προστατεύουν αυτόματα έναν κόμβο διοίκησης της Χαμάς. Αυτό το μάθημα θα ταξιδέψει. Η Άγκυρα θα πρέπει να ακούσει προσεκτικά. Το Άρθρο 5 δεν γράφτηκε για να προστατεύει αρχηγεία τρομοκρατών. Το ΝΑΤΟ δεν δημιουργήθηκε για να μπορεί ένα μέλος να φιλοξενεί, να χρηματοδοτεί, να στεγάζει ή να επιτρέπει την αρχιτεκτονική διοίκησης μιας ομάδας που σφάζει αμάχους, και στη συνέχεια να απαιτεί την προστασία της συμμαχίας όταν αυτή η αρχιτεκτονική εκτίθεται. Αν οι δομές διοίκησης της Χαμάς στην Κωνσταντινούπολη παραμείνουν μέρος της αλυσίδας απειλών, το ερώτημα δεν θα είναι αν η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Το ερώτημα θα είναι τι επέτρεψε η Τουρκία να γίνει το έδαφός της. Λειτουργία πριν από την ετικέτα.
Συμπεριφορά πριν από το καθεστώς. Ευθύνη πριν από την ασυλία.
Η Δυτική Όχθη δεν είναι η Γάζα εν αναμονή. Το Ισραήλ δεν ακύρωσε το Όσλο. Δεν προσάρτησε την Ιουδαία και τη Σαμάρεια. Δεν κήρυξε κάθε παλαιστινιακό ορίζοντα νεκρό. Το κράτος γνωρίζει τη βαθύτερη αλήθεια: το Ισραήλ δεν μπορεί να παραμείνει και δημοκρατικό και εβραϊκό αν απορροφήσει εκατομμύρια Παλαιστίνιους χωρίς διαχωρισμό. Δεν χρειάζεται να παντρευτεί τους Παλαιστίνιους. Πρέπει να τους χωρίσει με ασφάλεια. Ένα παλαιστινιακό κράτος δίπλα στο Ισραήλ δεν είναι νεκρό. Αλλά δεν μπορεί να γεννηθεί ως ιρανική, τουρκική, καταριανή ή πλατφόρμα της Χαμάς στα σύνορα του Ισραήλ. Πρέπει να αποστρατιωτικοποιηθεί. Θεσμοί, όχι πολιτοφυλακές. Προϋπολογισμοί, όχι τούνελ. Αστυνομία, όχι ταξιαρχίες τρόμου. Και το Ισραήλ δεν θα ανταλλάξει την ασφάλεια με μια σημαία.
Η Άγκυρα λέει ότι υποστηρίζει τους Παλαιστίνιους. Στην πράξη, υποστηρίζει τις δυνάμεις που εμποδίζουν τους Παλαιστίνιους να αποκτήσουν ποτέ κράτος.
Αν υπάρχει ειρήνη, η Άγκυρα χάνει τη χρησιμότητά της. Αυτό δεν είναι υπέρ των Παλαιστινίων. Είναι κατά των Παλαιστινίων στο αποτέλεσμα. Ο Λίβανος δεν είναι η Χεζμπολάχ. Ο Λίβανος είναι μια χώρα που κρατείται όμηρος από τη Χεζμπολάχ. Το Ισραήλ και ο Λίβανος δεν είναι φυσικοί εχθροί. Υπέγραψαν μια συμφωνία το 1983. Πάγωσε υπό τη συριακή πίεση. Η ειρήνη μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου δεν είναι φαντασίωση. Είναι ένας διακοπείς φάκελος. Το εμπόδιο δεν ήταν ποτέ η γεωγραφία. Ήταν ο εξωτερικός έλεγχος. Τότε η Συρία. Μετά το Ιράν. Τώρα η Τουρκία θέλει μια θέση στο ίδιο τραπέζι. Η Χεζμπολάχ δεν είναι πλέον μόνο ένας ιρανικός βραχίονας. Γίνεται χρήσιμη στην τουρκική περίμετρο: κατά του Ισραήλ, κατά της Κύπρου, κατά οποιασδήποτε μεσογειακής τάξης που παρακάμπτει την τουρκική άδεια. Το Ισραήλ το βλέπει αυτό. Το χαρτογραφεί. Και δεν θα αντιμετωπίσει την ανάκαμψη της Χεζμπολάχ ως εσωτερική λιβανέζικη υπόθεση.
Όσον αφορά το Ιράν, το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες μοιράζονται σημαντικά συμφέροντα. Αλλά δεν είναι ταυτόσημα. Η Ουάσιγκτον μπορεί να κηρύξει μια φάση λήξασα. Το Ισραήλ δεν μπορεί. Αν το Ιράν διατηρήσει εμπλουτισμένο ουράνιο, βαλλιστική ικανότητα και χρηματοδότηση πληρεξουσίων, ο φάκελος δεν έχει κλείσει. Αν το καθεστώς επιβιώσει και ονομάσει την επιβίωση νίκη, το Ισραήλ δεν θα μπερδέψει την αμερικανική γλώσσα με την ισραηλινή ασφάλεια. Ένα ασθενέστερο Ιράν εξακολουθεί να είναι επικίνδυνο. Ένα διαπραγματευόμενο Ιράν εξακολουθεί να είναι επικίνδυνο εάν η αρχιτεκτονική παραμένει. Το Ισραήλ έχει σχέδια για την επόμενη μέρα που η Αμερική θα προχωρήσει. Τα σοβαρά κράτη προετοιμάζονται για την ημέρα που οι σύμμαχοι φεύγουν από το δωμάτιο. Η Τουρκία χρειάζεται το Ιράν πληγωμένο, αλλά όχι εξαφανισμένο. Ένα αποδυναμωμένο Ιράν κρατά το Ισραήλ απασχολημένο, την Ευρώπη διχασμένη και τον χάρτη των πληρεξουσίων ζωντανό. Η Άγκυρα δεν χρειάζεται το Ιράν να κερδίσει. Χρειάζεται το Ιράν να παραμείνει.
Το πρόβλημα των Χούθι έχει δύο διευθύνσεις. Τεχεράνη. Και Άγκυρα. Το θέμα δεν είναι η διοίκηση. Είναι η σύγκλιση. Η διατάραξη από τους Χούθι εξυπηρετεί την τουρκική στρατηγική. Όταν η Ερυθρά Θάλασσα γίνεται μη ασφαλής, το Σουέζ εξασθενεί. Όταν το Σουέζ εξασθενεί, η Αίγυπτος αιμορραγεί. Όταν οι θαλάσσιες διαδρομές γίνονται ακριβές, οι χερσαίες εναλλακτικές γίνονται ελκυστικές. Ο Μέσος Διάδρομος γίνεται πιο πολύτιμος. Έτσι η βία των πληρεξουσίων γίνεται πολιτική διαδρόμων. Οι Χούθι πυροβολούν από την Υεμένη. Αλλά το κέρδος καταγράφεται και αλλού. Η Σομαλία δεν είναι μακρινή. Είναι έξω από το δυτικό οπτικό πεδίο. Η Τουρκία έχει χτίσει εκεί ένα από τα μεγαλύτερα στρατιωτικά της αποτυπώματα στο εξωτερικό: εκπαίδευση, λιμάνια, drones, ναυτική πρόσβαση και μελλοντικές δοκιμές πυραύλων και διαστήματος στον Ινδικό Ωκεανό. Η στρατηγική δεν κρίνει με ετικέτες. Κρίνει με τη λειτουργία. Ένα στρατιωτικό αποτύπωμα κοντά στην Ερυθρά Θάλασσα και τον Ινδικό Ωκεανό δεν είναι τοπικό. Για το Ισραήλ, η Σομαλία ανήκει στον ίδιο επιχειρησιακό ορίζοντα με την Υεμένη. Και το Ισραήλ έχει ήδη δείξει ότι η Υεμένη είναι εντός του ορίζοντά του. Αυτό δεν είναι απειλή. Είναι γεωγραφία. Η Άγκυρα δεν πρέπει να μπερδεύει τη δυτική απροσεξία με το στρατηγικό σκοτάδι. Αυτό που χτίζεται στη Σομαλία θα παρακολουθείται. Αυτό που δοκιμάζεται εκεί θα χαρτογραφηθεί. Το Ισραήλ δεν θα επιτρέψει σε αυτόν τον χάρτη να ωριμάσει αθόρυβα. Η ασάφεια δεν θα γίνει ασυλία. Η εποχή στην οποία τα αρχηγεία τρομοκρατών, οι διάδρομοι πληρεξουσίων, οι πολιτικές ασπίδες, η θαλάσσια διατάραξη και οι μακρινές βάσεις μπορούσαν να κρυφτούν πίσω από τη διπλωματική γλώσσα τελειώνει. Ο χάρτης έχει γίνει ορατός. Και μόλις γίνει ορατός, θα υπάρξει δράση πάνω σε αυτόν.
VIII. Όχι Πια Προστάτες: Έλεγχος, Όχι Τίτλος
Τώρα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Αμερική παραμένει απαραίτητη. Αλλά το απαραίτητο δεν είναι θεμέλιο. Η ισχύς παραμένει. Η συνέχεια όχι. Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν δημιούργησε αυτή την πραγματικότητα. Την έκανε αδύνατο να αγνοηθεί. Αφαίρεσε την ψευδαίσθηση που πολλοί σύμμαχοι προτιμούσαν να διατηρήσουν: ότι η αμερικανική ισχύς θα έφτανε πάντα με την ίδια μορφή, με την ίδια ταχύτητα, για τους ίδιους λόγους. Δεν θα συμβεί.
Το μάθημα για την Ευρώπη, το Ισραήλ, την Ελλάδα και την Κύπρο είναι βάναυσο: οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να κατανοήσουν την απειλή σας και παρ’ όλα αυτά να την συντηρήσουν. Μπορούν να γνωρίζουν τι κάνει η Τουρκία και παρ’ όλα αυτά να αποκαλούν την Άγκυρα χρήσιμη. Μπορούν να δουν την πίεση στην Ελλάδα και την Κύπρο και παρ’ όλα αυτά να αντιμετωπίζουν τον Ερντογάν ως κανάλι. Μπορούν να ακούν τις προειδοποιήσεις του Ισραήλ και παρ’ όλα αυτά να αναζητούν μια συμφωνία.
Η Ουάσιγκτον συχνά εκτιμά την πρόσβαση περισσότερο από την ευθυγράμμιση. Η Ινδία το έμαθε αυτό με το Πακιστάν. Η Ουάσιγκτον γνώριζε τους πληρεξούσιους και το διπλό παιχνίδι. Επέστρεψε παρ’ όλα αυτά. Η χρησιμότητα έγινε ασυλία. Η Άγκυρα κατανοεί το προηγούμενο. Κάνε τον εαυτό σου αρκετά χρήσιμο, και η αντίφαση γίνεται πολιτική. Η Τουρκία το εφαρμόζει αυτό μέσα στο ΝΑΤΟ. Αγοράζει ρωσικά συστήματα και ζητά δυτικά αεροσκάφη. Πιέζει την Ελλάδα και μιλά για συμμαχία. Κατέχει ευρωπαϊκό έδαφος και μιλά για ασφάλεια. Φιλοξενεί τη Χαμάς και προσφέρει διαμεσολάβηση. Συνεργάζεται με τη Ρωσία και ζητά την αμερικανική εμπιστοσύνη. Απειλεί το Ισραήλ και πουλάει τον εαυτό της ως απαραίτητη. Αυτό δεν είναι διπλωματία. Είναι μοχλός πίεσης.
Υπό τον Τραμπ, ο μοχλός πίεσης γίνεται δόγμα. Η στρατηγική γίνεται προσωπική χημεία. Η ασφάλεια γίνεται μια υπόσχεση. Μια κόκκινη γραμμή γίνεται μια συζήτηση. Μια απειλή γίνεται κάτι που διαχειρίζεται το ένστικτο. Έτσι δεν επιβιώνουν τα σοβαρά κράτη. Ο φάκελος της Τουρκίας του Τραμπ δεν είναι μια υποσημείωση. Είναι μια προειδοποίηση για το τι συμβαίνει όταν ο ιδιωτικός μοχλός πίεσης, το θέατρο και η κρατική ισχύς αρχίζουν να θολώνουν. Η Άγκυρα κατανοεί αυτόν τον κόσμο. Ξέρει πώς να τον κολακεύει. Ξέρει πώς να πουλάει χρησιμότητα. Ξέρει πώς να μετατρέπει τον εαυτό της από πρόβλημα σε κανάλι. Και όταν η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει έναν επικίνδυνο δρώντα ως χρήσιμο, οι σύμμαχοι πληρώνουν το τίμημα.
Γι’ αυτό η Ανατολική Μεσόγειος δεν μπορεί να ζήσει υπό ένα μοντέλο προστασίας. Το Ισραήλ, η Ελλάδα και η Κύπρος πρέπει να συνεργαστούν με την Ουάσιγκτον. Δεν πρέπει να περιμένουν την Ουάσιγκτον. Πρέπει να εκτιμούν τη συμμαχία. Δεν πρέπει να την μπερδεύουν με ασφάλεια.
Σε κρίση, η Ουάσιγκτον μπορεί να βοηθήσει. Μπορεί επίσης να διστάσει, να παζαρέψει, να διχαστεί εσωτερικά, να περιμένει το Κογκρέσο ή να ακολουθήσει το ένστικτο ενός προέδρου. Αυτό δεν είναι προδοσία. Είναι πραγματικότητα. Και η στρατηγική αρχίζει εκεί όπου τελειώνει το συναίσθημα.
Εδώ είναι που η Λισαβόνα έχει σημασία. Το Άρθρο 42.7 δεν είναι ακαδημαϊκό. Είναι η απάντηση της Ευρώπης στο πρόβλημα που το ΝΑΤΟ δεν μπορεί να λύσει καθαρά: την πίεση μέσα από το ΝΑΤΟ. Η Τουρκία γνωρίζει ότι το Άρθρο 5 δημιουργεί ασάφεια όταν ο δρώντας της πίεσης είναι σύμμαχος. Το Άρθρο 4 δημιουργεί διαβούλευση. Η διαβούλευση δημιουργεί χρόνο. Και η Τουρκία ξέρει πώς να χρησιμοποιεί τον χρόνο. Η Λισαβόνα είναι διαφορετική. Η Τουρκία δεν μπορεί να θέσει βέτο στη Λισαβόνα. Η Κύπρος είναι μέσα στην Ένωση. Η Ελλάδα είναι μέσα στην Ένωση. Η κυριαρχία τους δεν είναι ένας εξωτερικός φάκελος. Είναι ευρωπαϊκό έδαφος. Αν η Ευρώπη δεν μπορεί να υπερασπιστεί την Κύπρο, να ασφαλίσει τον ελληνικό εναέριο και θαλάσσιο χώρο, να προστατεύσει τις υποδομές που συνδέουν το Ισραήλ, την Κύπρο και την Ελλάδα, ή να απαντήσει στον εξαναγκασμό ενός μέλους του ΝΑΤΟ, τότε η Ευρώπη δεν έχει στρατηγική αυτονομία. Έχει λεξιλόγιο.
Η Ανατολική Μεσόγειος δεν χρειάζεται προστάτη. Χρειάζεται ένα κέντρο. Το Ισραήλ, η Ελλάδα και η Κύπρος μπορούν να είναι αυτό το κέντρο: ικανοί να συνεργαστούν με την Ουάσιγκτον χωρίς να περιμένουν την Ουάσιγκτον, ικανοί να τραβήξουν την Ευρώπη στην πραγματικότητα, ικανοί να πουν στην Άγκυρα ότι το παλιό παιχνίδι τελειώνει. Το θεμέλιο πρέπει να χτιστεί εδώ. Στην Αθήνα. Στη Λευκωσία. Στην Ιερουσαλήμ. Με την Ευρώπη, όχι αντί της Ευρώπης. Με την Αμερική, όχι κάτω από την Αμερική. Αυτό είναι το δόγμα. Όχι πια προστάτες. Όχι πια στρατηγική εξωτερική ανάθεση. Όχι πια επιβίωση με άδεια.
Το βαθύτερο ερώτημα είναι ο έλεγχος, όχι ο τίτλος. Μια σημαία δεν είναι έλεγχος. Μια συνθήκη δεν είναι έλεγχος. Μια διακήρυξη δεν είναι έλεγχος. Έλεγχος είναι το ποιος λειτουργεί τη βάση, ασφαλίζει το καλώδιο, φυλάει τον διάδρομο προσγείωσης, κατέχει τα δεδομένα και δημιουργεί εξάρτηση. Η Γροιλανδία είναι η βόρεια δοκιμασία. Η Κύπρος είναι η προειδοποίηση. Η Γαλλική Γουιάνα είναι ο επόμενος φάκελος. Η Ευρώπη πρέπει να προστατευτεί όχι μόνο από εχθρούς που παραβιάζουν την κυριαρχία, αλλά από φίλους που μαθαίνουν πώς να την τιμολογούν. Αν η Ευρώπη δεν μπορεί να διακρίνει τη συνεργασία από τη μετατροπή, θα χάσει τον έλεγχο ενώ εξακολουθεί να κατέχει τον τίτλο. Η κυριαρχία επιβιώνει μόνο όταν ασκείται. Αν η Ευρώπη βαθμολογεί την κυριαρχία με βάση τη γεωγραφία, οι άλλοι θα τη βαθμολογούν με βάση την ευκαιρία.
IX. Επιχειρησιακή Ευρώπη: Ο Χάρτης Δεν Θα Αλλάξει
Hands waving flags of the EuropeanUnion
Τώρα στην Ευρώπη. Η Ευρώπη έχει σημασία για το Ισραήλ όχι ως συναίσθημα, αλλά ως δομή. Η Ευρώπη είναι αγορά, ρύθμιση, διπλωματία, βιομηχανία, πολιτισμός και, όλο και περισσότερο, ασφάλεια. Η Ευρώπη δεν είναι αδύναμη. Είναι μη συναρμολογημένη. Ισχύς χωρίς αντανακλαστικό. Θεσμοί χωρίς ρυθμό. Νόμος χωρίς επιβολή. Γεωγραφία χωρίς διοίκηση. Η Μόσχα το καταλαβαίνει αυτό. Η Άγκυρα το καταλαβαίνει αυτό. Η Τεχεράνη το καταλαβαίνει αυτό. Το Πεκίνο το καταλαβαίνει αυτό. Κατά καιρούς, η Ουάσιγκτον το καταλαβαίνει πολύ καλά. Η απάντηση δεν είναι μια άλλη ομιλία για τη στρατηγική αυτονομία. Αυτή η φράση έχει γίνει πολύ συχνά μια κομψή καθυστέρηση. Η απάντηση είναι η επιχειρησιακή κυριαρχία. Κυριαρχία που κινείται. Κυριαρχία που επιβάλλει. Κυριαρχία που προστατεύει αυτό που διεκδικεί. Στην Ανατολική Μεσόγειο, αυτό γίνεται τρεις υποχρεώσεις.
Πρώτον: αξιολόγηση και προειδοποίηση. Ένας μόνιμος πυρήνας αξιολόγησης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ επικεντρωμένος στην τουρκική περίμετρο. Όχι ένα συνέδριο. Ένας μηχανισμός. Ένα τραπέζι. Μια εικόνα. Μια αξιολόγηση. Πρέπει να παρακολουθεί θαλάσσιους δείκτες, αεροπορική στάση, αναπτύξεις drone, ενεργειακές διαδρομές, νομικές κινήσεις, λιμενική δραστηριότητα και επιχειρήσεις πληροφοριών. Πρέπει να χτίσει προειδοποίηση πριν από τον αντίκτυπο. Όχι μόνο ραντάρ. Πολιτική προειδοποίηση. Τι κινήθηκε στη βόρεια Κύπρο; Τι άλλαξε στη Λιβύη; Τι υπογράφηκε στη Σομαλία; Τι μετατοπίστηκε στον Βόσπορο; Ποια αεροσκάφη κινήθηκαν; Ποιο αφήγημα σπάρθηκε; Η σύγχρονη προειδοποίηση δεν αφορά μόνο τους πυραύλους. Αφορά την πρόθεση πριν από τον αντίκτυπο.
Δεύτερον: άμυνα και επιβολή. Η Κύπρος πρέπει να γίνει ένας ευρωπαϊκός φάκελος ασφαλείας. Εάν η Κύπρος είναι έδαφος της ΕΕ, η άμυνά της, τα λιμάνια, ο εναέριος χώρος, οι βάσεις, οι υποδομές και η ανθεκτικότητά της πρέπει να εισέλθουν στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό. Όχι μετά την κρίση. Πριν από την κρίση. Η Ευρώπη χρειάζεται μια μεσογειακή αρχιτεκτονική αεράμυνας και πυραυλικής άμυνας. Το πυραυλικό πρόβλημα δεν είναι μόνο ανατολικό. Είναι νότιο. Τα ιρανικά συστήματα, οι τουρκικές πυραυλικές φιλοδοξίες, τα drones, οι πύραυλοι κρουζ και τα οπλοστάσια πληρεξουσίων δεν σέβονται τις ευρωπαϊκές κατηγορίες. Μια συστοιχία δεν είναι ασπίδα. Η προμήθεια δεν είναι αρχιτεκτονική. Αρχιτεκτονική σημαίνει ενοποίηση, διοίκηση, εφοδιαστική, κανόνες εμπλοκής και πολιτική άδεια πριν από την πρώτη εκτόξευση.
Η Ευρώπη χρειάζεται επίσης επιβολή: χαρτογράφηση, κυρώσεις, συμμόρφωση, οικονομικά κανάλια, δίκτυα εφοδιαστικής, ξέπλυμα ενέργειας, διευκόλυνση πληρεξουσίων, ροές διπλής χρήσης, αεροπορία, λιμενικές υπηρεσίες και ασφάλιση. Εάν η Ευρώπη μπορεί να παρακολουθήσει τη ρωσική διαφυγή μέσω της Αρκτικής και της Κεντρικής Ασίας, μπορεί να παρακολουθήσει και τις νότιες διαδρομές. Τρίτον: ενέργεια, συνδεσιμότητα και Ισραήλ. Οι αγωγοί, οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις, τα καλώδια δεδομένων, τα λιμάνια και οι τερματικοί σταθμοί LNG δεν είναι έργα ανάπτυξης. Είναι συστήματα κατά του εξαναγκασμού. Αποφασίζουν εάν η Ευρώπη μπορεί να κινηθεί χωρίς να ζητήσει άδεια.
Και εδώ το Ισραήλ εισέρχεται στο ευρωπαϊκό ερώτημα. Όχι ως εξαίρεση. Όχι ως ηθικός φάκελος. Όχι ως εξωτερικό πρόβλημα. Το Ισραήλ βρίσκεται ήδη μέσα στο λειτουργικό σύστημα της Ευρώπης: εμπόριο, ρύθμιση, αεροπορία, έρευνα, κυβερνοχώρος, ενέργεια, πληροφορίες, πρότυπα, υποδομές, τεχνολογία, πολιτική άμυνα και πυραυλική άμυνα. Αυτά δεν είναι σύμβολα. Είναι νευρικές απολήξεις. Το ταμπού δεν είναι η ιδιότητα του μέλους. Το ταμπού είναι η παραδοχή της εξάρτησης. Η Ευρώπη συχνά θέλει την ισραηλινή ικανότητα χωρίς την ισραηλινή ενοποίηση. Το Ισραήλ συχνά θέλει ευρωπαϊκή πρόσβαση ενώ αντιμετωπίζει την Ευρώπη ως ενόχληση. Και οι δύο θέσεις είναι ξεπερασμένες.
Η Ευρώπη δεν μπορεί να ζητά από το Ισραήλ πληροφορίες, τεχνολογία, ανθεκτικότητα, ενεργειακές επιλογές, κυβερνο-ικανότητα, αμυντική καινοτομία και επιχειρησιακή εμπειρία, ενώ προσποιείται ότι το Ισραήλ είναι μόνο ένα κανονιστικό πρόβλημα που πρέπει να διαχειριστεί από τις Βρυξέλλες. Και το Ισραήλ δεν μπορεί να απορρίπτει την Ευρώπη ως διαλέξεις, ενώ εξαρτάται από τις αγορές της, τα πρότυπα, τις ερευνητικές πλατφόρμες, τη ρύθμιση, την πρόσβαση στην αεροπορία και το διπλωματικό της βάρος. Αυτό δεν είναι στρατηγική. Είναι ανωριμότητα. Το Ισραήλ δεν είναι έξω από το σύστημα της Ευρώπης. Πολιτιστικά, οικονομικά, τεχνολογικά και στρατηγικά, είναι ήδη συνδεδεμένο. Το ερώτημα είναι αν η Ευρώπη είναι αρκετά στρατηγική ώστε να συμπεριλάβει αυτό από το οποίο ήδη εξαρτάται.
Η πλήρης ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να είναι μακρινή. Ωραία. Αλλά ο ορίζοντας πρέπει να υπάρχει. Επειδή οι ορίζοντες διαμορφώνουν τον σχεδιασμό. Μια στρατηγική Ευρώπη πρέπει να σταματήσει να ρωτά μόνο πού τελειώνει η Ευρώπη. Πρέπει να ρωτά πού αρχίζει η ευρωπαϊκή ασφάλεια. Στη Βαλτική; Ναι. Στην Αρκτική; Ναι. Στη Μαύρη Θάλασσα; Ναι. Στην Ανατολική Μεσόγειο; Πρέπει. Και αν η ευρωπαϊκή ασφάλεια αρχίζει εκεί, το Ισραήλ είναι μέρος του μετώπου.
Η ενέργεια από το Λεβάντε, τα καλώδια μέσω της Μεσογείου, οι πυραυλικές απειλές από το νότο και την ανατολή, τα ιρανικά δίκτυα, η τουρκική πίεση, ο ρωσικός μοχλός πίεσης, η Χαμάς, η Χεζμπολάχ, η διατάραξη στην Ερυθρά Θάλασσα, ο κυβερνοπόλεμος, οι μεταναστευτικές διαδρομές, το οργανωμένο έγκλημα και η εχθρική χρηματοδότηση δεν είναι μόνο ισραηλινοί φάκελοι. Είναι ευρωπαϊκά σημεία έκθεσης. Η Επιχειρησιακή Ευρώπη δεν θα χτιστεί στη γλώσσα των Βρυξελλών. Θα χτιστεί μέσω διαδρόμων, βάσεων, καλωδίων, αεράμυνας, πληροφοριών, επιβολής και εταίρων που ζουν ήδη στην πρώτη γραμμή. Η Ευρώπη γίνεται σοβαρή όχι όταν διακηρύσσει την κυριαρχία. Αλλά όταν μπορεί να τη λειτουργήσει. Γι’ αυτό ο φάκελος του Ισραήλ δεν πρέπει πλέον να είναι ταμπού. Πρέπει να ανοιχτεί. Όχι επειδή είναι εύκολο. Επειδή ο χάρτης έχει ήδη αλλάξει.
Θα τελειώσω με τη δημοκρατία του Ισραήλ. Το Ισραήλ είναι θορυβώδες. Πληγωμένο. Ανήσυχο. Διαμαρτύρεται, ερευνά, ψηφίζει, λογομαχεί, και εξακολουθεί να στέλνει τους γιους και τις κόρες του να υπερασπιστούν το κράτος. Φέτος, το Ισραήλ είναι προγραμματισμένο να πάει σε εκλογές. Μέχρι τον Οκτώβριο, μπορεί να έχει μια νέα κυβέρνηση, έναν νέο πρωθυπουργό, έναν νέο συνασπισμό, έναν νέο τόνο. Αλλά όχι έναν νέο χάρτη. Το Ιράν θα παραμείνει. Η Χεζμπολάχ θα παραμείνει. Η Χαμάς θα προσπαθήσει να επιβιώσει. Οι Χούθι θα απειλήσουν τη θάλασσα. Η Τουρκία θα συνεχίσει να χτίζει την περίμετρό της. Το Άκκουγιου θα εξακολουθεί να κάθεται στη μεσογειακή ακτή. Η Βόρεια Κύπρος θα εξακολουθεί να είναι κατεχόμενη. Ο Βόσπορος θα εξακολουθεί να θέτει όρους πρόσβασης. Η γραμμή της Λιβύης θα εξακολουθεί να προσπαθεί να μετατρέψει τη φαντασία σε γεγονός. Και η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ θα εξακολουθούν να μοιράζονται την ίδια στρατηγική θάλασσα.
Μην μπερδεύετε το επιχείρημα του Ισραήλ με αδυναμία. Μην μπερδεύετε τις εκλογές με σύγχυση. Μην μπερδεύετε τη δημοκρατία με παρασυρμό. Οι κυβερνήσεις αλλάζουν. Η γεωγραφία όχι. Οι συνασπισμοί αλλάζουν. Οι απειλές όχι. Το καθήκον παραμένει: να αποτραπεί μια άλλη 7η Οκτωβρίου, να σταματήσει η πυρηνική και πληρεξούσια αρχιτεκτονική του Ιράν, να εμποδιστούν η Χαμάς και η Χεζμπολάχ από το να ξαναχτίσουν δικαίωμα βέτο, και να σταθούμε δίπλα στην Ελλάδα και την Κύπρο ενάντια στον εξαναγκασμό.
Η Ελλάδα έδωσε στην Ευρώπη μία από τις μεγαλύτερες στρατηγικές της λέξεις: Όχι. Αλλά το όχι δεν είναι μόνο άρνηση. Είναι αρχιτεκτονική. Ένα σοβαρό όχι απαιτεί αεράμυνα, θαλάσσιο έλεγχο, νομική επιβολή, ενεργειακή ανεξαρτησία, συμμαχική σαφήνεια, βιομηχανική ικανότητα και εθνικό ηθικό. Χωρίς αυτά, το όχι γίνεται μνήμη. Με αυτά, το όχι γίνεται πολιτική. Αυτό χρειάζεται η Ευρώπη τώρα. Όχι μια άλλη ομιλία για την ενότητα. Την ικανότητα να πει: αυτή η γραμμή κρατάει, αυτή η κυριαρχία είναι πραγματική, αυτή η κατοχή δεν μπορεί να κανονικοποιηθεί, αυτό το σημείο ασφυξίας δεν μπορεί να γίνει πολιτικό όπλο, αυτή η πώληση όπλων δεν μπορεί να υπονομεύσει την πειθαρχία της συμμαχίας, και αυτή η περιοχή δεν θα διοικείται από την ασάφεια.
Οι δημοκρατίες δεν είναι αδύναμες επειδή διαφωνούν. Είναι ισχυρές όταν η διαφωνία παράγει ακόμα απόφαση. Τα αυταρχικά κράτη φαίνονται ταχύτερα επειδή κρύβουν τη διαφωνία.
Αποκαλούν την κατοχή ειρήνη. Την προπαγάνδα δημοσιογραφία. Την τρομοκρατία αντίσταση. Τον εξαναγκασμό κυριαρχία. Την ασάφεια διπλωματία. Αλλά η ψεύτικη γλώσσα συναντά τελικά τη σκληρή γεωγραφία. Και στην Ανατολική Μεσόγειο, αυτή η στιγμή έφτασε.
Η δημοκρατία πρέπει να είναι οπλισμένη με δομή. Χωρίς ισχύ, η δημοκρατία γίνεται σχολιασμός. Χωρίς δημοκρατία, η ισχύς γίνεται εξαναγκασμός. Το μέλλον ανήκει στα κράτη που μπορούν να κρατήσουν και τα δύο: ελευθερία και βία, νόμο και ετοιμότητα, κυριαρχία και συνέπεια. Αυτή είναι η Ανατολική Μεσόγειος που πρέπει να χτίσουμε. Όχι μια θάλασσα που διοικείται από εκβιασμούς. Όχι μια περιοχή που κυβερνάται από την ασάφεια. Όχι μια συμμαχία παραλυμένη από εκείνους που την εκμεταλλεύονται. Αλλά μια αρχιτεκτονική χτισμένη από κράτη που ξέρουν τι υπερασπίζονται.
Ο Ποσειδώνας δεν ηρεμεί επειδή γίνονται ομιλίες. Ηρεμεί όταν η ισορροπία αλλάζει. Και η ισορροπία αλλάζει όταν τα σοβαρά κράτη αποφασίζουν: αρκετά με την ασάφεια, αρκετά με την κατοχή, αρκετά με τους φανταστικούς χάρτες, αρκετά με τους εργαλειοποιημένους διαδρόμους, αρκετά με τα αρχηγεία τρόμου πίσω από διπλωματικές κουρτίνες, αρκετά με το να περιμένουμε κάποιον άλλον να τραβήξει τη γραμμή. Η γραμμή θα τραβηχτεί από εκείνους που ζουν εδώ.
Των οποίων τα αεροσκάφη πετούν εδώ. Των οποίων τα πλοία πλέουν εδώ. Των οποίων τα καλώδια τρέχουν εδώ. Των οποίων οι πολίτες πληρώνουν το τίμημα όταν η στρατηγική αποτυγχάνει.
Η Ελλάδα δεν είναι η άκρη της Ευρώπης. Η Κύπρος δεν είναι η εξαίρεση της Ευρώπης. Το Ισραήλ δεν είναι έξω από την πραγματικότητα ασφαλείας της Ευρώπης. Μαζί, είναι η νοτιοανατολική δοκιμασία της ευρωπαϊκής ιδέας. Εάν η Ευρώπη κρατήσει εδώ, μπορεί να κρατήσει και αλλού. Εάν η Ευρώπη διστάσει εδώ, το μάθημα θα ταξιδέψει. Η καταιγίδα δεν έρχεται. Είναι ήδη εδώ. Το ερώτημα είναι αν θα μπούμε σε αυτήν ως παρατηρητές ή ως αρχιτέκτονες.
ΗΠΑ και Ιράν «συνεχίζουν να αλλάζουν τους όρους και τις απαιτήσεις τους» ανέφερε πακιστανική πηγή.
Το Πακιστάν διαβίβασε στις ΗΠΑ αναθεωρημένη πρόταση από το Ιράν για τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, ανέφερε πακιστανική πηγή στο Reuters, ενώ οι ειρηνευτικές συνομιλίες φαίνεται να παραμένουν σε αδιέξοδο.
«Δεν έχουμε πολύ χρόνο», ανέφερε η πηγή, ερωτηθείσα αν θα χρειαστεί χρόνος για να γεφυρωθούν οι διαφορές, προσθέτοντας ότι και οι δύο πλευρές «συνεχίζουν να αλλάζουν τους όρους και τις απαιτήσεις τους».
Υπενθυμίζεται πως την Κυριακή ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, προχώρησε μια ακόμη αυστηρή προειδοποίηση προς το Ιράν, υπογραμμίζοντας τις δραματικές επιπτώσεις που θα αντιμετωπίσει η χώρα εάν η ηγεσία της δεν επιδείξει άμεσα αντανακλαστικά.
«Για το Ιράν, ο χρόνος τρέχει και καλά θα κάνουν να κινηθούν, γρήγορα, αλλιώς δεν θα μείνει τίποτα από αυτούς. Ο χρόνος είναι κρίσιμος!», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός πρόεδρος σε τοποθέτησή του στην πλατφόρμα Truth Social.
Το βράδυ του Σαββάτου, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε αναρτήσει και μια εικόνα που δημιουργήθηκε με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, η οποία ερμηνεύεται ως προμήνυμα μιας επικείμενης «καταιγίδας» στις ήδη εξαιρετικά φορτισμένες σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών με την Τεχεράνη.
Στο συγκεκριμένο οπτικό υλικό, ο Τραμπ εμφανίζεται περιστοιχισμένος από πολεμικά σκάφη, ενώ ο ουρανός καλύπτεται από σκοτεινά σύννεφα και κεραυνούς.
Στο επάνω τμήμα της εικόνας δέσποζε η φράση «It was the calm before the storm» («Ήταν η γαλήνη πριν την καταιγίδα»), μια έκφραση που χρησιμοποιείται μεταφορικά για να περιγράψει την παροδική ηρεμία που προηγείται μιας περιόδου έντονης αναταραχής, κρίσης ή γενικευμένων προβλημάτων.
Μεγάλη επιχείρηση του «ελληνικού FBI» βρίσκεται σε εξέλιξη στην Κρήτη για την εξάρθρωση εγκληματικής οργάνωσης.
Σύμφωνα με πληροφορίες του iefimerida, τα μέλη της εγκληματικής οργάνωσης εμπλέκονται σε υποθέσεις εκβίασης, εμπρησμού, φθορών καθώς και απάτης εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ.
Μέχρι στιγμής έχουν συλληφθεί τρία μέλη της οργάνωσης, δυνάμει ενταλμάτων σύλληψης, που κατά πληροφορίες πρόκειται για έναν θείο και δύο ανίψια του. Οι τρεις συλληφθέντες προχωρούσαν σε ξυλοδαρμούς, απειλές, φθορές, και με το «έτσι θέλω» έπαιρναν τα χωράφια από άλλους, τα δήλωναν και λάμβαναν οικογενειακώς επιδοτήσεις.
Έχουν γίνει άλλες τρεις συλλήψεις, που αφορούν το αδίκημα της ζωοκλοπής.
Την επιχείρηση διεξάγει το Τμήμα Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος Κρήτης της ΔΑΟΕ
“https://www.iefimerida.gr/ellada/megali-epiheirisi-toy-ellinikoy-fbi-stin-kriti”>Επιχείρηση του «ελληνικού FBI» στην Κρήτη: Θείος και ανίψια έπαιρναν με τη βία χωράφια από άλλους για να λαμβάνουν επιδοτήσεις – iefimerida.gr</a></p>
Ο πρωθυπουργός και πρόεδρος της ΝΔ Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε από το βήμα του συνεδρίου του κόμματος του ότι …έχει θυμώσει με την ακρίβεια! Να φοβήθηκε η ακρίβεια; Μάλλον όχι αφού απ’ αυτή επωφελούνται οι λίγοι που έχουν εξαιρετική σχέση με τη σημερινή κυβέρνηση…
Την ίδια ώρα που στο εσωτερικό της χώρας το σκηνικό θυμίζει περιφερόμενο θίασο, όπως σωστά επισημαίνει στο σημερινό του σχόλιο στο militaire.gr, ο Στάθης Σταυρόπουλος, στο πεδίο των εθνικών θεμάτων η κατάσταση είναι πλέον δραματική.
Ο τουρκικός αλιευτικός στόλος και φέτος πλέει και ψαρεύει όπου θέλει στο Αιγαίο, εις βάρος των Ελλήνων ψαράδων, οι οποίοι καταγγέλουν ότι τους κυνηγά …η τουρκική ακτοφυλακή!
Στην Κάσο και στην Αστυπάλαια, οι Τούρκοι παρενοχλούν οποιοδήποτε σκάφος επιχειρεί να κάνει εργασίες για καλώδια.
Το καθεστώς Ερντογάν έχει προετοιμάσει το κλίμα για την κατάθεση νόμου για τη Γαλάζια Πατρίδα, στις αρχές Ιουνίου.
Οι παραβιάσεις ακόμη και στον εναέριο χώρου του Αιγαίου έχουν επανέλθει…
Τίποτα απ’ όλα αυτά δεν έχει θυμώσει τον πρωθυπουργό, ούτε καν τον ΥΕΘΑ του Νίκο Δένδια που πασχίζει να «χτίσει» προφίλ …τουρκοφάγου!
Έπρεπε να φθάσουμε εδώ για να αναρωτηθούμε πότε …θα θυμώσει ο πρωθυπουργός με το φίλο του τον Ερντογάν; Μάλλον όχι…
Ο πολύπειρος δημοσιογράφος και συγγραφέας Κώστας Μαρδάς ,εγκαίρως είχε γράψει για όλα όσα έχει διαπράξει η Τουρκία σε διάστημα ενός έτους από την υπογραφή της διακήρυξης των Αθηνών! Ο κατάλογος είναι μεγάλος! Καλό είναι να τον θυμηθούμε. Ειδικά οι «αναλυτές» που κάθε μέρα από το τηλεοπτικά «παράθυρα» προσπαθούν να μας πείσουν για το πόσο «στριμωγμένη» είναι η Τουρκία. Η ίδια Τουρκία που προς το παρόν κλείνει τη μία συμφωνία μετά από την άλλη με ευρωπαίους «συμμάχους» μας. Εξοπλιστικές συμφωνίες…
Πήγε… περίπατο η περιλάλητη Διακήρυξη των Αθηνών, που υπέγραψαν στο Μέγαρο Μαξίμου, στις 7 Δεκεμβρίου του 2023 Μητσοτάκης – Ερντογάν, θέλοντας να καθιερώσουν μια ύφεση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Τηρώντας, σε αυτή τη διαρρεύσασα διετία, ένα καθημερινό αρχείο, κατέγραψα τουλάχιστον 25 τουρκικές παραβιάσεις της Διακήρυξης. Που –κατά την άποψή μου – συνιστά κείμενο «ανακωχής υπό το βλέμμα των ΗΠΑ». Διότι και επί Μπάιντεν, αλλά και επί Τραμπ, η κατεστημένη θέση του Στέητ Ντηπάρτεντ, από την υπαγωγή των δύο χωρών στο Δόγμα Τρούμαν (1947) και την ένταξή τους στο ΝΑΤΟ (1952), είναι η αποτροπή μιας σύγκρουσης που θα επέφερε τη διάλυση της νοτιοανατολικής πτέρυγας της Νατοϊκής… Αδελφότητας.
Επιπλέον, η αποδοχή του κειμένου συνέπεσε με τα συμφέροντα και των δύο μερών να χαμηλώσουν τους τόνους της αντιπαράθεσης: Η Αθήνα για να κερδίσει χρόνο να εξοπλισθεί και να προωθήσει ενέργειες εθνικής κυριαρχίας – κυριαρχικών δικαιωμάτων με τα θαλάσσια πάρκα και το θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, αλλά και η Άγκυρα για να αντιμετωπίσει τις συνέπειες των σεισμών και την επίδειξη καλής διαγωγής προς ΗΠΑ – Δύση για εξασφάλιση των F 35 και των Γιουροφάιτερ.
Mε κριτήριο το βασικό άρθρο που ορίζει ότι «Τα μέρη δεσμεύονται να απέχουν από κάθε δήλωση, πρωτοβουλία ή ενέργεια που θα μπορούσε να υπονομεύσει ή να απαξιώσει το γράμμα και το πνεύμα της Διακήρυξης ή να θέσει σε κίνδυνο τη διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή τους», ιδού οι τουρκικές παραβιάσεις:
11/1/24 Δήλωση Ερντογάν ότι «η Τουρκία θα υπερασπίσει τη Γαλάζια Πατρίδα και με στρατιωτικά μέσα».
23/7/24 Παρεμπόδιση ιταλικού πλοίου ερευνών πόντισης καλωδίου του ευρωπαϊκού προγράμματος Great Sea Intercorector για ηλεκτρική σύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ. Η παρεμπόδιση συνέβη εκτός ελληνικών χωρικών υδάτων της Κάσου, αλλά εντός της συμπεφωνημένης ελληνικής αποκλειστικής οικονομικής ζώνης Ελλάδας – Αιγύπτου που διεκδικείται παρανόμως από την Τουρκία μέσω του σκανδαλώδους τουρκολιβυκού μνημονίου. Πέντε τουρκικές φρεγάτες υπό την απειλή βολής έναντι μιας ελληνικής οδηγούν στην ακινητοποίηση του πλοίου. Μετά από μεσολαβήσεις των υπουργείων Εξωτερικών Ελλάδας, Τουρκίας και Ιταλίας διενεργούνται έρευνες σε απόσταση ενός περίπου μιλίου από τα χωρικά μας ύδατα υπό την εποπτεία τουρκικής φρεγάτας με βάσει Nαυτική Αναγγελία της Τουρκίας και της Ελλάδας. (Μαρτυρία ψαρά από την Κάρπαθο, ο οποίος αλίευε στην περιοχή και έπιασε στο VHS τον διάλογο του Τούρκου κυβερνήτη με τον Ιταλό πλοίαρχο…). Διάψευση της κυβέρνησης ότι υπήρξε αποδοχή της τουρκικής δικαιοδοσίας. Επανειλημμένες διαβεβαιώσεις του Πρωθυπουργού το 2025 ότι το έργο θα προχωρήσει με επικαιροποίηση των οικονομικοτεχνικών μελετών και συμμετοχή στο έργο αμερικανικού φορέα επένδυσης αναπτυξιακών υποδομών. Δήλωση υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη ότι η Ελλάδα θα αντιδράσει διπλωματικά και επί του πεδίου… Συνεχείς δηλώσεις του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη για προώθηση του έργου, παρά τη διαφωνία του υπουργού Οικονομικών της Κύπρου, Μάκη Κεραυνού, περί μη βιωσιμότητας του εγχειρήματος. Το έργο στον αέρα, εν αναμονή αμερικανικής συμμετοχής…
30/7/24 Ερντογάν: «Η Γαλάζια Πατρίδα είναι αναπόσπαστο κομμάτι της Μητέρας Πατρίδας».
26/12/24 Ερντογάν: «Το νεότευκτο υποβρύχιο Πίρι Ρέις και άλλα πέντε που κατασκευάζει η Γερμανία, θα φρουρούν τη Γαλάζια Πατρίδα».
31/8/24 Ερντογάν: «Οι αξιωματικοί και οι ναύτες μας είναι έτοιμοι να πεθάνουν για τη Γαλάζια Πατρίδα μας».
13/9/24 Διανομή βιβλίων στα τουρκικά σχολεία για το μάθημα της Γαλάζιας Πατρίδας και της Πατρίδας των Αιθέρων με αναφορά στον Εθνικό Όρκο.
26/9/24 Τουρκική άρνηση κατάθεσης σχεδίου πτήσεων στις ελληνικές αρχές και αποχώρηση από Νατοϊκή άσκηση στο Ράμσταϊν Γερμανίας.
24/10/24 Ναυτική Αναγγελία χαρακτηρίζει «τουρκική υφαλοκρηπίδα» την περιοχή ερευνών για πόντιση καλωδίου από το πλοίο «Αιγαίο», μεταξύ Ρόδου – Καρπάθου.
29/12/24 Χουλουσί Ακάρ, πρώην υπουργός Άμυνας, πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Άμυνας: «Θεού θέλοντος οι εκπαιδευόμενοι αξιωματικοί μας θα κολυμπήσουν μέχρι το Μέις (Καστελλόριζο) που βρίσκεται μόλις 1.800 μέτρα από τις ακτές μας».
11/1/24 Ερντογάν: «Θα υπερασπίσουμε τη Γαλάζια μας Πατρίδα με διπλωματικά, αλλά και με στρατιωτικά μέσα».
15/2/25 Μπαχτσελί, Πρόεδρος Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης, συγκυβερνήτης Ερντογάν: «Η Τουρκία δεν μπορεί να ζει χωρίς τα Δωδεκάνησα και τα Δωδεκάνησα χωρίς την Τουρκία».
24/1/25 Ερντογάν: «Τα σύνορά μας ξεκινούν από δω, το Εσκί Σεχίρ και φθάνουν μέχρι τη Θεσσαλονίκη».
14/2/25 Η Τουρκία αποσύρει τις δυνάμεις της από την άσκηση Steadfast στο Αιγαίο, διαμαρτυρόμενη γιατί δεν έγινε δεκτή από το Αρχηγείο της Συμμαχίας η απαίτησή της να χρησιμοποιηθεί ο όρος «Νατοϊκός εναέριος χώρος».
14/4/25 Παράνομη Ναυτική Αναγγελία για έρευνα και διάσωση σε ναυάγιο κοντά στο Φαρμακονήσι.
15/4/25 Χαιρετισμός του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών σε εορτασμό των 100 χρόνων από την ίδρυση του σωματείου «Τουρκική Νεολαία Ξάνθης».
16/4/25 Δήλωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών ότι δεν αναγνωρίζει τον χάρτη Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού που καταθέτει η ελληνική κυβέρνηση σε ΟΗΕ και Ε.Ε.
3/6/25 Η Τουρκία με Ναυτική Αναγγελία δημοσιεύει χάρτη άσκησης έρευνας και διάσωσης μεταξύ Χίου – Λέσβου – Ψαρών – Σκύρου, εκτός ελληνικών χωρικών υδάτων αλλά εντός ελληνικής δικαιοδοσίας έρευνας – διάσωσης.
17/6/25 Η Τουρκία καταθέτει στην UNESCO χάρτη Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού που διχοτομεί το Αιγαίο.
2/8/25 Η Τουρκία καταθέτει στην UNESCO χάρτη Θαλάσσιων Πάρκων μεταξύ Ίμβρου – Λήμνου και Ρόδου – Αττάλειας σε διεθνή ύδατα, αλλά εντός δυνητικής ελληνικής υφαλοκρηπίδας, μπλοκάροντας το Καστελόριζο.
3/9/25 Παράνομη τουρκική Ναυτική Αναγγελία για δεκαήμερη επιστημονική έρευνα του Πίρι Ρέις στα διεθνή ύδατα, αλλά εντός ελληνικής δυνητικής ΑΟΖ.
23/9/25 Ερντογάν από το βήμα του ΟΗΕ: «Κανένα έργο δεν θα γίνει στις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας μας χωρίς τη συμμετοχή μας».
20/11/25 Ερντογάν στους βουλευτές του: «Η γεωγραφία της καρδιάς μας περιλαμβάνει και τη Θεσσαλονίκη».
26/11/25 Υπουργός Άμυνας Τουρκίας, μετά τη λιβανέζικη επικύρωση ΑΟΖ με Κύπρο: «Με τις μονομερείς ενέργειες της Ελλάδας και της Ρωμέικης Διοίκησης Νοτίου Κύπρου (εννοεί την Κυπριακή Δημοκρατία), δηλώνουμε ότι κανένα έργο στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο δεν θα μπορέσει να πραγματοποιηθεί όταν αγνοεί τα τουρκικά δικαιώματα. Η αντίδρασή μας θα είναι αποφασιστική!».
2/12/25 Ομέρ Τσελίκ, εκπρόσωπος του ερντογανικού κόμματος μετά την ανακοίνωση του υπουργού Άμυνας Νίκου Δένδια για εγκατάσταση πυραύλων σε νησιά και βραχονησίδες «ώστε να κλείσει το Αιγαίο από ξηράς»: «Δεν θα δεχθούμε το σχέδιο Δένδια, ο οποίος λειτουργεί σαν υπουργός… τρολ».
4/12/25: Το υπουργείο Άμυνας της Τουρκίας προειδοποιεί για πυραύλους σε βραχονησίδες: «Η Τουρκία έχει την αποφασιστικότητα να εξουδετερώσει την απειλή».
Ναι. Στη διετία της Διακήρυξης το 2024 δεν υπήρξε ούτε… μισή παραβίαση του εθνικού εναερίου χώρου της Ελλάδας. Γεγονός πρωτοφανές από το 1964 που σημειώθηκαν οι πρώτες παραβιάσεις κατά τη διάρκεια της κρίσης στην Κύπρο με την τουρκανταρσία.
Όμως, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΓΕΕΘΑ, το 2024 έγιναν 301 παραβάσεις του FIR Αθηνών, και 2.499 παραβιάσεις των εθνικών χωρικών υδάτων.
Αλλά και το 2025 (μέχρι τον Νοέμβριο) οι Τούρκοι δεν κάθισαν ήσυχοι. Έκαναν 189 παραβιάσεις στον εθνικό εναέριο χώρο μας, 664 παραβάσεις του FIR Αθηνών, και 2.492 παραβιάσεις στα εθνικά μας ύδατα.
Υπογραμμίζω συγκριτικά ότι το 2022 οι Τούρκοι πιλότοι παραβίασαν 11.000 φορές τον εθνικό εναέριο χώρο μας. Γεγονός που θεωρώ ότι αποτελεί απόδειξη της στρατηγικής του Τούρκου Προέδρου να προκαλέσει αεροπορικό επεισόδιο με μεταφορά της θερμής αντιπαράθεσης κατά ξηρά και θάλασσα.
Η κυβέρνηση απάντησε στις διετείς τουρκικές μαγκιές με διπλωματικά μέσα, ενώ κανένα κόμμα (εκτός της Ελληνικής Λύσης) δεν πρότεινε κατάρριψη ή βύθιση…
Και για να είμαστε δίκαιοι: Η περιλάλητη – διάτρητη Διακήρυξη των Αθηνών δεν εμπόδισε την κυβέρνηση Μητσοτάκη να απαντήσει στην εκφοβιστική πολιτική Ερντογάν:
1. Θαλάσσια πάρκα εντός χωρικών υδάτων, αλλά με εγκαταστάσεις σε τέσσερεις ακατοίκητες νησίδες.
2. Θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός βάσει του Χάρτη της Σεβίλλης.
3. Chevron νοτίως της Κρήτης πέραν των 6 μιλίων.
4. Ενεργοποίηση Δύναμης Δέλτα σε 30 νησιά μας στο Αιγαίο και έξοδος 60 πολεμικών αεροσκαφών.
5. Βέτο στην ένταξη της Τουρκίας για χαμηλότοκα δάνεια SAFE (SECURITY ACT FOR EUROPE).
6. Πρόγραμμα εγκατάστασης πυραύλων σε νησιά και βραχονησίδες στο Αιγαίο.
7. Εξαγγελία Δόγματος πρώτου πλήγματος!..
ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ :
Βέβαια, το θέμα είναι ποια θέση θα πάρει το μεγάλο αφεντικό της περιοχής :
Η στρατιωτική εκστρατεία των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, η οποία ξεκίνησε με τυμπανοκρουσίες στις 28 Φεβρουαρίου 2026, εξελίσσεται σε μια εφιαλτική στρατηγική παγίδα και μια πρωτοφανή γεωπολιτική πανωλεθρία για την Ουάσιγκτον. Η συγκλονιστική παραδοχή του ναυάρχου Ντάρυλ Κάουντλ, αρχηγού των Ναυτικών Επιχειρήσεων των ΗΠΑ, ότι ο αμερικανικός προϋπολογισμός του 2026 δεν είχε προβλέψει καν το κόστος αυτού του πολέμου, αποκαλύπτει το μέγεθος της αλαζονείας και της εγκληματικής υποτίμησης των δυνατοτήτων της Τεχεράνης. Οι δραματικές προειδοποιήσεις του ανώτατου αξιωματούχου ότι το αμερικανικό ναυτικό «καίγεται ζωντανό» στην περιοχή του Περσικού Κόλπου και γύρω από τα Στενά του Hormuz, ξεσκεπάζουν την απόλυτη επιχειρησιακή και οικονομική εξάντληση των αμερικανικών δυνάμεων, οι οποίες βλέπουν τα καύσιμα, τα κονδύλια συντήρησης και τα πυρομαχικά τους να εξανεμίζονται με τρομακτική ταχύτητα.
Η εικόνα της στρατιωτικής παντοδυναμίας που επί δεκαετίες πουλούσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ καταρρέει θορυβωδώς μπροστά σε έναν αδυσώπητο πόλεμο φθοράς, όπου το Ιράν επιδεικνύει παροιμιώδη ανθεκτικότητα. Παρά τις 39 ημέρες συγκρούσεων εξαιρετικά υψηλής έντασης και τους χιλιάδες βομβαρδισμούς με πανάκριβα όπλα ακριβείας, το Πεντάγωνο απέτυχε παταγωδώς να παραλύσει τον αντίπαλό του. Ανώτατες αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών ομολογούν στους New York Times το απόλυτο φιάσκο: το Ιράν έχει διατηρήσει άθικτο το 70% του πυραυλικού του οπλοστασίου, ενώ κατάφερε να αποκαταστήσει την επιχειρησιακή πρόσβαση στο 91% των κρίσιμων εγκαταστάσεων εκτόξευσης (30 από τις 33) κατά μήκος των Στενών του Ορμούζ, κρατώντας παράλληλα το 90% των υπόγειων αποθηκών του σε πλήρη ετοιμότητα.
Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ αιμορραγούν οικονομικά και στρατιωτικά, καταναλώνοντας αλόγιστα τα πολύτιμα και περιορισμένα αποθέματά τους σε βαλλιστικούς πυραύλους PrSM και βόμβες διάτρησης GBU-57, ενώ τα πανάκριβα αντιβαλλιστικά συστήματα Patriot και THAAD αδειάζουν με ανησυχητικούς ρυθμούς για να αναχαιτίσουν τα κατά πολύ φθηνότερα ιρανικά drones. Μόνο τον πρώτο μήνα του πολέμου, το αμερικανικό ναυτικό σπατάλησε σχεδόν 1.000 πυραύλους cruise Τόμαχοκ, ένα τρομακτικό ποσοστό του συνολικού παγκόσμιου αποθέματός του, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τη στρατηγική ετοιμότητα της χώρας απέναντι σε δυνάμεις όπως η Κίνα και η Ρωσία.
Η κρίση όμως έχει λάβει και βαθύτατα ανθρώπινες, τραγικές διαστάσεις, πλήττοντας ανεπανόρθωτα το ηθικό των πληρωμάτων. Λόγω της παρατεταμένης και απάνθρωπης παράτασης των αποστολών, εξετάζεται το αναγκαστικό «πάγωμα» των μεταθέσεων για 12.000 έως 15.000 ναύτες, ενώ οι εφοδιαστικές αλυσίδες έχουν σπάσει σε τέτοιο βαθμό που αναφέρονται ακόμη και ελλείψεις τροφίμων πάνω στα πολεμικά πλοία, τα οποία σαπίζουν από τις συνεχείς μηχανικές βλάβες λόγω υπερχρήσης. Το σοκ για την αμερικανική κοινή γνώμη ολοκληρώθηκε με την αποκάλυψη του βουλευτή Εντ Κέϊς, ο οποίος παραδέχθηκε ότι οι ΗΠΑ έχασαν 39 πολεμικά αεροσκάφη —δηλαδή ένα αεροπλάνο για κάθε ημέρα υψηλής έντασης— τη στιγμή που το Ιράν απέδειξε ότι μπορεί να καταφέρει βαθιά, οδυνηρά πλήγματα απευθείας μέσα στις αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή.
Αυτή η βιβλική στρατηγική αποτυχία της Ουάσιγκτον και του Τελ Αβίβ αποδεικνύει ότι η εποχή της μονομερούς δυτικής επιβολής έχει τελειώσει οριστικά. Το Ιράν, εφαρμόζοντας με απόλυτη επιτυχία μια εξαντλητική στρατηγική, ανάγκασε τις υπερδυνάμεις να εγκλωβιστούν σε έναν πόλεμο που δεν μπορούν να κερδίσουν. Αντί να γονατίσει, η Τεχεράνη αναδύεται πολιτικά και στρατιωτικά ενισχυμένη, έχοντας αλλάξει βίαια τις γεωπολιτικές ισορροπίες και αφήνοντας τις ΗΠΑ να βουλιάζουν σε ένα οικονομικό και στρατιωτικό τέλμα χωρίς καμία ορατή διέξοδο.
Marie-Pierre Lannelongue
ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟ ΕΛΙΣΜΕ, 4/5/26
