Αρχική Blog Σελίδα 2244

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ: ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΩΝ 21 ΑΥΓ 2021 /

0
 KΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΟΛΕΒΑΣ

Είχα προσφάτως την ευκαιρία να επισκεφθώ την  Κεντρική Μακεδονία και να ακολουθήσω τα μονοπάτια των Μακεδονομάχων. Σήμερα που τα Σκόπια μας χλευάζουν παραβιάζοντας την – ούτως ή άλλως κακή – Συμφωνία των Πρεσπών, καλό είναι να θυμηθούμε ορισμένες από τις ηρωικές μορφές των αγωνιστών του 1903- 1908. Τότε που οι εντόπιοι Μακεδόνες και οι εθελοντές από την ελεύθερη Ελλάδα αντιμετώπισαν τους Τούρκους κατακτητές και τους Βουλγάρους κομιτατζήδες και διαφύλαξαν την ελληνικότητα της Μακεδονίας.

Ξεκινούμε από το Πλατύ. Και τότε και τώρα σημαντικός σιδηροδρομικός κόμβος. Στη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα ήταν το σημείο επιβιβάσεως ανθρώπων και ανταλλαγής μηνυμάτων από και προς τη Θεσσαλονίκη. Εκεί, στην πρωτεύουσα της Μακεδονίας, οι Έλληνες Πρόξενοι  σε συνεργασία με την Εκκλησία οργάνωναν τις αποστολές και κρατούσαν φυλαγμένα τα Μυστικά του Βάλτου.

Ο Βάλτος, τον οποίο περιγράφει γλαφυρά η Πηνελόπη Δέλτα,  ήταν η Λίμνη των Γιαννιτσών. Σήμερα έχει αποξηρανθεί και είναι μία εύφορη πεδιάδα. Από την ιστορική Μονή Παναγίας Δοβρά στη Βέροια βλέπουμε τον κάμπο που ήταν κάποτε λίμνη. Τα χωριά που ήταν τότε παραλίμνια σήμερα καλλιεργούν  την εύφορη πεδιάδα. Από την εποχή του Βάλτου έχει μείνει και το όνομα του χωριού Νησί. Τότε ήταν νησί μέσα στα καλάμια, εκεί που πολεμούσε ο Καπετάν Άγρας. Τώρα είναι ένα πεδινό χωριό.

Η Νάουσα, γνωστή και από το Ολοκαύτωμα του 1822, υπήρξε η πόλη που φιλοξένησε τον Άγρα, δηλαδή τον Σαράντο Αγαπηνό, Ανθυπολοχαγό από τους Γαργαλιάνους Μεσσηνίας. Μετά από μάχες μέσα στη βαλτώδη λίμνη τραυματίσθηκε στο χέρι. Τον περιέθαλψαν Ναουσαίοι γιατροί και έμποροι. Εδώ του έστειλε το ύπουλο μήνυμα για συνάντηση η ομάδα των δολίων κομιτατζήδων Ζλατάν και Κασάπτσε. Πήρε τον Ναουσαίο φίλο του Αντώνη Μίγγα και πήγαν λίγα χιλιόμετρα έξω από τη Νάουσα.

Από τη Νάουσα μέχρι την Έδεσσα ακολουθούμε νοερά τα βήματα των δύο αιχμαλωτισθέντων Μακεδονομάχων.  Οι Βούλγαροι δεν τους ήθελαν για καλό. Τους έδεσαν και τους περιέφεραν στα χωριά χτυπώντας και βρίζοντας. Ο Άγρας δεν ήταν αφελής. Αλλά πήγε στη συνάντηση με την ελπίδα να φέρει τους δύο κομιτατζήδες στην αγκαλιά του Πατριαρχείου και του Ελληνισμού.

Τους κρέμασαν σε μία καρυδιά, δίπλα στο χωριό που σήμερα φέρει το όνομα Καρυδιά. Ήταν η 7η Ιουνίου 1907. Οι γυναίκες των γειτονικών χωριών  τους έθαψαν αρχικά στο σημερινό χωριό Άγρας. Ονομάσθηκε έτσι εις μνήμη του Καπετάν Άγρα. Στο χωριό βλέπουμε και σήμερα τον τόπο της αρχικής ταφής δίπλα από τον Ναό του Αγίου Δημητρίου. Το 1961 τα οστά των ηρώων μεταφέρθηκαν στον τόπο της θυσίας.

Δίπλα στην καρυδιά όπου απαγχονίσθηκαν ο Άγρας και ο Μίγγας έχουν ανεγερθεί οι προτομές τους και ένα εκκλησάκι προς τιμήν όλων  των Νεομαρτύρων.

Προπύργιο του Ελληνισμού οι Πρόμαχοι Αριδαίας με το ιστορικό μοναστήρι του Αγίου Ιλαρίωνος.

Από την Αριδαία πηγαίνουμε προς το Πάικο Όρος. Κοντά στα σύνορα με τα Σκόπια βρίσκουμε το ανδρικό  μοναστήρι του Αρχαγγέλου (Όσσιανης) και το ομώνυμο χωριό. Η Μονή κάηκε επί Τουρκοκρατίας από εξισλαμισμένους της περιοχής. Κατά τον Μακεδονικό Αγώνα φιλοξένησε τον Υπολοχαγό Μιχαήλ Αναγνωστάκο ή Καπετάν Ματαπά- από τη Χαριά Μάνης- ο οποίος είχε ντυθεί καλόγερος για να μην αναγνωρίζεται!

Ας μιλήσουμε στα παιδιά μας για τους Μακεδονομάχους!

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 21.8.2021

φωτογραφία: Καπετάν Άγρας (Σαράντος Αγαπηνός)

Με αφορμή τις πυρκαγιές: Πυρκαγιές και εθνική ασφάλεια

0

 

Του Γιώργου Χατζηθεοφάνους*

Οι κρίσεις, όπως η πρόσφατη των πυρκαγιών, αναδεικνύουν σχεδόν πάντα προβλήματα αποτελεσματικότητας του κρατικού μηχανισμού και αποτελούν την αφορμή επιθέσεων στο πολιτικό σύστημα στα χρόνια της μεταπολίτευσης.   Και βέβαια δύσκολα κανείς θα βρει επιχειρήματα για να αντιπαραθέσει σε όσους υποστηρίζουν πως η Ελλάδα είναι μια Χώρα με κακό-αναποτελεσματικό κρατικό μηχανισμό, χωρίς σχεδιασμό και με κυρίαρχο στοιχείο την προχειρότητα, η οποία αποτυπώνεται χωρίς βέβαια να εξαντλείται στο καταστροφικό φαινόμενο της πολυνομίας και κακονομίας, με τη μια να τροφοδοτεί την άλλη και οι δύο μαζί τη γραφειοκρατία και τη διαφθορά.

Χαρακτηριστικό του πολιτικού συστήματος στα χρόνια της μεταπολίτευσης η κομματοκρατία, με ένα καλά στημένο σύστημα πελατειακών σχέσεων. Τα πολιτικά γραφεία αντί χώρων ανταλλαγής ιδεών, προβληματισμών, απόψεων και διαμόρφωσης πολιτικών όπως αρμόζει στη δημοκρατία λειτούργησαν ως κέντρα ρουσφετολογίας, με αποτέλεσμα, πέραν των άλλων την αναξιοκρατία που αποτελεί εν πολλοίς την αιτία της αναποτελεσματικότητας του κρατικού μηχανισμού.  Ήταν δε τέτοιο το μέγεθος που ακόμη και σήμερα τα ρουσφέτια των πατεράδων πολιτικών σε όλη τη μεταπολίτευση εξασφαλίζουν με άνεση την εκλογή των παιδιών τους.  Στην ίδια κατεύθυνση και το αλισβερίσι μεταξύ πολιτικών και μεγαλοκαναλαρχών-μεγαλοεκδοτών με τους πρώτους να εξασφαλίζουν το ελκυστικό και προσοδοφόρο επάγγελμα  του πολιτικού για τον εαυτό τους και τα παιδιά τους και τους δεύτερους πλούτο και μεγάλη (εξωθεσμική) εξουσία σε βάρος βέβαια της δημοκρατίας.

Η ανοχή στη φοροδιαφυγή για την ικανοποίηση των ψηφοφόρων και ένας αγώνας πλειοδοσίας μεταξύ των κομμάτων εξουσίας σε μισθούς και συντάξεις τροφοδότησαν αδιάλει πτα τα δημοσιονομικά ελλείμματα και το χρέος.  Όλοι ικανοποιημένοι, είναι γνωστό πως το ταγκό χορεύεται πάντα με δύο,  αρνούμενοι να δουν την πραγματικότητα μέχρι την εμφάνιση της κρίσης.  Και βέβαια αυτό που μάλλον οι περισσότεροι αγνοούν είναι πως ο κατεστραμμένος παραγωγικός ιστός, με κρατικοδίαιτο ακόμη και τον ιδιωτικό τομέα, προϊόν κι αυτό των πελατειακών σχέσεων,  ήταν η αιτία της μακροημέρευσης της κρίσης κι όχι το δημοσιονομικό έλλειμμα και το χρέος.

Στα Εθνικά Θέματα, οι εκθέσεις ιδεών, χαρακτηριστικό της προχειρότητας, και με γνώμονα το πολιτικό κόστος, αντί μιας αποτελεσματικής εθνικής στρατηγικής στη διαχείριση της Τουρκικής απειλής, οδήγησαν σε μια διαρκή διολίσθηση των ελληνικών θέσεων στο Αιγαίο και κυρίως στην Κύπρο, με την Τουρκία να δρομολογεί τις εξελίξεις και εμείς να τρέχουμε μονίμως ασθμαίνοντας πίσω από αυτές.

Την Ελλάδα αυτή επικαλούνται σήμερα όσοι βλέπουν παντού καταστροφή χρεώνοντας τις αστοχίες στο πολιτικό προσωπικό. Από την άλλη όμως υπάρχει και μια εκ διαμέτρου διαφορετική, παράλληλη χρονικά, πορεία. Ένας αντικειμενικός παρατηρητής θα πιστώσει στα χρόνια της μεταπολίτευσης σημαντικές κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές επιτυχίες. Καταγράφηκε μεγάλη πρόοδος στην κατεύθυνση της δημοκρατικής ωρίμανσης ενώ οι δημοκρατικοί θεσμοί έφθασαν σε επίπεδα που ποτέ στο παρελθόν δεν διέθετε η Χώρα. Βελτιώθηκε σημαντικά το βιοτικό επίπεδο των Ελλήνων, υπήρξε αξιοσημείωτη πρόοδος στην κατεύθυνση της ισονομίας και ενισχύθηκε το κράτος πρόνοιας. Η Χώρα έγινε μέλος του πλέον σημαντικού κλαμπ του κόσμου, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και μάλιστα εντάχθηκε στον σκληρό πυρήνα της, την Ευρωζώνη. Και παρά την πρόσφατη βαθιά οικονομική κρίση σήμερα βρίσκεται στις πενήντα πλουσιότερες χώρες του κόσμου.  Στα Εθνικά θέματα δεν εκχώρησε ούτε απεμπόλησε κυριαρχικά δικαιώματα – ακόμη και την περίοδο της μεγάλης οικονομικής κρίσης που πέραν των άλλων επηρέασε αρνητικά την Εθνική ισχύ της Χώρας- παρά τις συνεχείς προκλήσεις της ισχυρής και μαξιμαλιστικής Τουρκίας, η διαχείριση της οποίας δεν είναι καθόλου εύκολη ακόμη και για παραδοσιακά ισχυρές δυνάμεις όπως οι ΗΠΑ και η Γαλλία. Κι όλο αυτό βέβαια το επίτευγμα ήταν το όραμα συγκεκριμένων ανθρώπων του πολιτικού συστήματος.

Τη θεωρητική κουβέντα, η οποία σίγουρα παρουσιάζει ξεχωριστό ενδιαφέρον,  για τη σύνδεση των παθογενειών που στην αρχή του άρθρου αναφέρθηκαν με το  επίπεδο και την ποιότητα της δημοκρατίας μας, τις ευθύνες του πολιτικού προσωπικού και των πολιτών,  και τις όποιες προτεινόμενες λύσεις στη βάση αυτή,  θα την αφήσουμε στους διανοούμενους.  Στο παρόν άρθρο θα εστιάσουμε σε άμεσες και ρεαλιστικές παρεμβάσεις στο πλαίσιο της θωράκισης της Χώρας ενόψει των μεγάλων προκλήσεων, που καλείται άμεσα να αντιμετωπίσει.

Στα σύγχρονα και καλά οργανωμένα κράτη το ελάχιστο παραδεκτό, με σαφήνεια προσδιορισμένο και σε μετρήσιμα μεγέθη όπου αυτό είναι εφικτό, εξασφαλίζεται απρόσωπα, μέσα από ένα κατάλληλο και αποτελεσματικό θεσμικό πλαίσιο. Πάνω από το σημείο αυτό η κάθε κυβέρνηση αλλά και ο κάθε κρατικός λειτουργός βάζουν την δική τους σφραγίδα.   Στην Ελλάδα, που αυτό δεν υπάρχει, μονίμως ψάχνουμε για ηγέτες και κρατικούς λειτουργούς με φιλότιμο, αγνοώντας προφανώς πως οι ηγέτες προκύπτουν μόνο σε καταστάσεις εξαίρεσης. Η αναζήτηση ηγετών για τα καθημερινά-τρέχοντα ζητήματα παραπέμπει σε χώρες με κακή και αναποτελεσματική οργάνωση. Οι προαναφερόμενες μεγάλες, εκ διαμέτρου αντίθετες, πορείες στα χρόνια της μεταπολίτευσης οφείλονται ενδεχομένως (και) σε αυτή την αστοχία· στην αδυναμία εξασφάλισης του ελάχιστου παραδεκτού απρόσωπα με αποτέλεσμα  η πορεία της Χώρας να συνδέεται στενά με τους εκάστοτε Κυβερνώντες.

Κατά συνέπεια η Χώρα σήμερα χρειάζεται έναν ηγέτη, που θα χτίσει, με δομικές μεταρρυθμίσεις μέσα από ένα στρατηγικό σχεδιασμό, μια σύγχρονη Ελλάδα, η οποία δεν θα χρειάζεται ηγέτες παρά μόνο σε καταστάσεις εξαίρεσης· ούτε φυσικά κρατικούς λειτουργούς με φιλότιμο, κι αυτό βέβαια παραπέμπει σε απρόσωπη δημόσια διοίκηση.  Στα χρόνια της κρίσης είναι γεγονός πως έγιναν κάποιες μεταρρυθμίσεις, οι οποίες κατά βάση επιβλήθηκαν από τους εταίρους μέσα από τα γνωστά μνημόνια χωρίς όμως να υποστηριχθούν όπως θα έπρεπε από τις εκάστοτε Κυβερνήσεις. Αντίθετα λόγω απουσίας σχετικής κουλτούρας και γνώσεων και υπό την πίεση της βίαιης δημοσιονομικής προσαρμογής, που τα μνημόνια επέβαλαν, οι περικοπές έγιναν, σε πολλές περιπτώσεις, με μια πρόχειρη-άναρχη μείωση δαπανών επί του εκάστοτε Π/Υ, προϊόν προσωπικών αποφάσεων των εκάστοτε διαχειριστών, στην καλύτερη περίπτωση μέσα από μια διαδικασία κατάθεσης ιδεών σε περιορισμένο κύκλο και όχι μέσα από μια μεγάλη δομική μεταρρύθμιση με τα δεδομένα και κυρίως τους περιορισμούς όπως αυτά προέκυψαν μέσα από την κρίση. Αυτό δημιούργησε σοβαρά προβλήματα λειτουργικότητας σε πολλούς φορείς του κρατικού μηχανισμού,  που σε κάποιες φορές  οδήγησε μέχρι και στην αποσύνθεσή τους.

Η Χώρα σήμερα βρίσκεται σε ένα κομβικό σημείο και πρέπει να επιλέξει ανάμεσα στην επιστροφή στο χθες και στη φυγή στο αύριο. Εάν θα ανέβη στο τρένο της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης ή θα περιοριστεί στον τουρισμό και σε θέσεις εργασίας χαμηλής παραγωγικότητας που θα συνεχίσουν να τροφοδοτούν μια αναιμική ζήτηση με ότι αυτό συνεπάγεται στην ανάπτυξη και το μέλλον της.  Εάν θα μεταφερθεί σε ένα ασφαλές περιβάλλον απαλλαγμένη από τις παθογένειες του χθες και του σήμερα ή θα συνεχίσει να ισορροπεί σε τεντωμένο σχοινί αναζητώντας μονίμως ηγέτες.  Οι δομικές μεταρρυθμίσεις (δημόσια διοίκηση, νομοθετικό-δικαστικό σύστημα, υγεία, παιδεία κλπ) για την αναβάθμιση όλων των δεικτών μέτρησης της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας στο πλαίσιο δημιουργίας φιλικού επιχειρηματικού περιβάλλοντος, που θα οδηγήσουν σε βιώσιμη ανάπτυξη που είναι το ζητούμενο,  κρίνονται επιτακτικές για τη Χώρα σήμερα, λαμβάνοντας υπόψη και τις εξελίξεις στο διεθνές σύστημα, όσο ίσως ποτέ άλλοτε.

Το ερώτημα είναι εάν υπάρχει πολιτική βούληση, εάν οι συνθήκες είναι κατάλληλες  και βέβαια εάν υπάρχει το κατάλληλο προσωπικό για να υποστηρίξει μια τέτοια μεταρρυθμιστική προσπάθεια. Η Κυβέρνηση αυτή και προσωπικά ο Πρωθυπουργός έδειξαν πως υπάρχει θέληση. Οι συνθήκες εξαιτίας της δυναμικής που έχει αναπτυχθεί στο διεθνές σύστημα είναι ιδανικές ενώ στο εσωτερικό, λαμβανομένων υπόψη των πολιτικών συσχετισμών, η Κυβέρνηση διαθέτει επαρκές πολιτικό κεφάλαιο που μπορεί να επενδύσει στην κατεύθυνση αυτή. Αυτό που χρειάζεται είναι η επιστράτευση όλου του κατάλληλου δυναμικού της Χώρας, που έχει τις γνώσεις και την εμπειρία να υποστηρίξει μια τέτοια προσπάθεια, διότι θέληση χωρίς γνώση είναι άχρηστη αν όχι και επικίνδυνη. Το περιεχόμενο του περίφημου νόμου περί επιτελικού κράτους (ν.4622/19) δείχνει πως υπάρχει πρόβλημα στον τομέα αυτό· είναι εμφανής η απουσία τεχνοκρατών στη σύνταξή του παρά τα ‘όσα λέγονται.  Σίγουρα τον τελικό λόγο έχει η πολιτική αλλά όλες οι μεταρρυθμίσεις (πρέπει να) εκπονούνται από τεχνοκράτες.  Καλός μάνατζερ δεν είναι αυτός που ξέρει να κάνει κάτι καλά αλλά σε ποιον να το αναθέσει για να το κάνει καλά. Ο Πρωθυπουργός θα κριθεί από τις επιλογές προσώπων· ένας Πιερρακάκης δεν αρκεί.

Τέλος θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε πως η καταστροφή της Χώρας στην οποία αρέσκονται να προσβλέπουν οι κάθε λογής Κασσάνδρες δεν υφίσταται ως ενδεχόμενο αυτή τη χρονική περίοδο. Ο μόνος κίνδυνος αφορά στα εθνικά θέματα και βασικά στην Κύπρο όπου χρειάζεται μεγάλη προσοχή. Μπορεί η ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας να είναι γεμάτη καταστροφές και θριάμβους όπως χαρακτηριστικά αναφέρει στο ομώνυμο βιβλίο του ο καθηγητής Στάθης Καλύβας όμως μέσα στην ΕΕ ο κίνδυνος μιας νέας καταστροφής έχει περιοριστεί σημαντικά όπως αποδείχθηκε στην πρόσφατη βαθιά οικονομική κρίση που η Χώρα αντιμετώπισε.  Για να το καταλάβει όμως κανείς θα χρειαστεί να διαβάσει την ιστορία της αντίστοιχης οικονομικής κρίσης στην Αργεντινή και τις τραγικές μακροχρόνιες συνέπειες για τους κατοίκους της.  Στην ΕΕ, παρά τα όποια προβλήματα υπάρχουν, η Ελλάδα, όπως και οι άλλες χώρες-μέλη, ενισχύουν την Εθνική τους Ισχύ,  για την υποστήριξη των Εθνικών τους συμφερόντων. Κι αυτός είναι ο βασικός λόγος που οι κατά καιρούς εμφανιζόμενες φυγόκεντρες δυνάμεις εξουδετερώνονται. Η ΕΕ επιβάλει κανόνες  που απομακρύνουν το ενδεχόμενο καταστροφών και βέβαια μπορεί να λειτουργήσει υπό συνθήκες ως ένα αποτελεσματικό δίκτυ ασφαλείας όταν οι περιστάσεις το απαιτήσουν. Το ζητούμενο σήμερα δεν είναι η αποφυγή μιας καταστροφής αλλά είναι η αναβάθμιση της θέσης της Χώρας στο διεθνές σύστημα και η βελτίωση των επιπέδων ασφάλειας και ευημερίας των Ελλήνων πολιτών εν μέσω μεγάλων πράγματι προκλήσεων.

*Ο Γιώργος Χατζηθεοφάνους είναι Υποστράτηγος ε.α, Οικονομολόγος και Αντιπρόεδρος του Συλλόγου Αποφοίτων ΑΠΘ.

“Μακεδονία”

 

 

 

Turkey sees Afghanistan as lever for global agenda – analysis

0

Ankara is pursuing both its Islamic and pragmatic geopolitical agendas in Kabul. Despite its concerns, it sees the Taliban win as a boost for its global aspirations.

Turkey is desperate to find a way to work with the Taliban and get control of Kabul International Airport.
It has several agendas. It wants to control Afghanistan as a key route to China and Iran and also to sit astride global jihadist moments from Idlib to Kabul, so it can use them for its own agenda to become an Islamic world leader.
Turkey’s ruling AKP Party is linked to the Muslim Brotherhood and Hamas and it wants to work with Malaysia, Pakistan and other countries on what it sees as “Islamic” causes, such as pressuring India over Kashmir. But it has pragmatic reasons for cooperation with the Taliban as well: Kabul can be the key to influence over Iran, Pakistan, China and Russia.

Taliban promise to protect women, then kill them for how they dress - report

But what is Turkey saying about its role in Afghanistan?
Turkey’s military presence in Afghanistan is to strengthen the new Kabul administration‘s hand in the international arena, President Recep Tayyip Erdogan said last week. Erdogan means he wants to help the Taliban, much as Turkey’s Qatar ally has helped them.
Ankara will also position itself as a faucet controlling the flow of Afghan refugees into Europe. It will use this refugee pressure to get funding from Germany in exchange for stemming the tide of Afghans. Turkey is building a wall on the border with Iran to keep Afghans out – and wants control of the airport to ship them back. Germany, a key ally of Turkey, as well as other European states, will likely pay it to crush the hopes of refugees, as European Union states have done since 2015.
 Taliban fighters march in uniforms on the street in Qalat, Zabul Province, Afghanistan, in this still image taken from social media video uploaded August 19, 2021 (credit: REUTERS) Taliban fighters march in uniforms on the street in Qalat, Zabul Province, Afghanistan, in this still image taken from social media video uploaded August 19, 2021 (credit: REUTERS)
But what is Turkey saying about its role in Afghanistan?
Almost all Turkish media is controlled by the government or is linked to far-right groups that support the governing AKP Party, so Turkish headlines can be construed as mimicking the government narrative.
“Turkey will exert all efforts for stability in Afghanistan,” the Daily Sabah said last week.
Meanwhile, at government-run TRT an article noted: “How international actors laid the groundwork for Taliban rule.”
“Despite the Taliban insurgency’s strength and its powerful local connections across the country, many experts think that some regional players and international actors, primarily the US, have played a crucial role in facilitating Taliban rule across Afghanistan,” the article says.
Turkey, which is working with Russia on buying S-400s and has new deals with China, is also interested in what they think.
Russia and China want the Taliban to keep ISIS and Al Qaeda weak in Afghanistan and not be a platform for terror, according to the article.
A more interesting article on the pro-government news site Anadolu on August 16 argues that “Turkey seeks to position itself according to realities of [a] emerging new world order… As the axis of history moves from Atlantic to Pacific, Turkey aptly consolidates multilateral dimension of its foreign policy.”
This article encapsulates the worldview of Ankara in its move to push some of its chess pieces into Afghanistan with the hopes of working with China, Russia and Iran to control Kabul. Much like the US and Soviet Union moved into Berlin in 1945, Turkey sees this as a key moment. As the US declines, the new global leaders will move into the proverbial Berlin of 2021, which is Kabul.
The post-American world which came in the wake of the US Global War on Terror is one where Turkey, Russia, China and Iran will work in concert, not against each other, to weaken the US.
Iranian Foreign Minister Javad Zarif attends a news conference with his Turkish counterpart Mevlut Cavusoglu in Istanbul, Turkey, January 29, 2021
(photo credit: TURKISH FOREIGN MINISTRY /HANDOUT VIA REUTERS)

  Ξένια Τούρκη –  «H δημοκρατία στο Αφγανιστάν δεν μπορούσε να επιβληθεί με τα όπλα»

0

Μόνο λίγες ημέρες χρειάστηκαν οι Ταλιμπάν για να σαρώσουν το Αφγανιστάν, καταλαμβάνοντας τη μια επαρχία μέχρι την άλλη μέχρι να φτάσουν στην πρωτεύουσα Καμπούλ.

Συνάντησαν μηδαμινή αντίσταση, έχοντας απέναντί τους ένα στρατό που είχε εκπαιδευτεί από τους καλύτερους, δηλαδή Αμερικανούς στρατιωτικούς και είχε εξοπλιστεί με όπλα τελευταίας τεχνολογίας. Ήταν ένας πόλεμος χαμένος εξ αρχής, εκτιμά στη συνέντευξή του στον «Φιλελεύθερο», ο Μάνος Καραγιάννης, Reader στο Τμήμα Αμυντικών Σπουδών του King’s College London και του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, τονίζοντας πως η δημοκρατία δεν επιβάλλεται με τα όπλα. Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους όταν εισέβαλαν στη χώρα πριν από είκοσι χρόνια, δεν έλαβαν υπόψη ούτε τις πολιτικές, ούτε τις κοινωνικές ιδιαιτερότητές της. Οι Ταλιμπάν προέρχονται από τα σπλάχνα της αφγανικής κοινωνίας και γνωρίζουν καλά τις εσωτερικές διαιρέσεις και αντιπαραθέσεις της χώρας, γεγονός που τους άνοιξε διαύλους με τους φυλάρχους, οι οποίοι στην ουσία ασκούν ένα σημαντικό κομμάτι εξουσίας. «Ο αφγανικός στρατός κατέρρευσε σαν χάρτινος πύργος διότι δεν ήταν ποτέ πραγματικά ένας εθνικός στρατός. Ήταν ένας μισθοφορικός στρατός που δεν ήξερε για ποιους και γιατί έπρεπε να πολεμήσει», αναφέρει ο Έλληνας ειδικός.

Η κατάληψη πάντως της χώρας από τους Ταλιμπάν δημιουργεί νέα δεδομένα και το κενό που αφήνουν οι ΗΠΑ γρήγορα θα σπεύσουν να το καλύψουν άλλες χώρες. Ο αντίκτυπος της ήττας δεν είναι ακόμα εύκολο να υπολογιστεί, αλλά θα είναι μεγάλος. Το γόητρο της υπερδύναμης είχε πληγεί όπως και να το δει κανείς, τόνισε ο Μάνος Καραγιάννης, προσθέτοντας πως δεν θα αποτελέσει έκπληξη αν η πτώση του Αφγανιστάν χρησιμοποιηθεί πολιτικά και στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Όπως και να έχει, η διεθνής κοινότητα δεν θα ορθώσει ενιαία στάση απέναντι στους Ταλιμπάν. Οι δυτικές χώρες θα διστάσουν να τους δώσουν το χέρι σε επίσημες συνομιλίες και ακόμη πιο δύσκολα θα τους αναγνωρίσουν. Κίνα και Ρωσία ήδη συνομιλούν με τους αντάρτες, ενώ στάση επιφυλακής κρατούν οι γειτονικές χώρες και ειδικά το Ιράν, το Πακιστάν και η Τουρκία, που αξιολογούν την κατάσταση, προκειμένου να επωφεληθούν όσο το δυνατόν περισσότερο γίνεται.

H Ευρωπαϊκή Ένωση, πάντως, έχει ακόμη ένα λόγο να ανησυχεί, αφού είναι σχεδόν βέβαιο ότι η κρίση στο Αφγανιστάν θα αυξήσει τις μεταναστευτικές ροές προς το έδαφός της. Λαμβάνοντας υπόψη ότι καταγράφεται αύξηση της ξενοφοβίας στην Τουρκία, ο Έλληνας καθηγητής εκτιμά ότι η Άγκυρα θα κάνει ό,τι μπορεί για να αποτρέψει την είσοδο μεγάλου αριθμού προσφύγων σε τουρκικό έδαφος. Αν δεν τα καταφέρει, που είναι και το πιθανότερο σενάριο, τότε θα προσπαθήσει να επωφεληθεί από την αναταραχή που έχει προκληθεί στην περιοχή, όπως έχει κάνει και άλλες φορές στο παρελθόν. Και για άλλη μια φορά η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν φαίνεται να είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει μια νέα προσφυγική κρίση.

-Γιατί το Αφγανιστάν, μια άγονη, άγρια, υποανάπτυκτη χώρα έχει τόσο μεγάλη στρατηγική αξία, ώστε να προσελκύει τη μια ξένη δύναμη μετά την άλλη;

-Ο βασικός λόγος είναι η γεωγραφική θέση της χώρας που βρίσκεται σε ένα πολύ στρατηγικό σημείο. Το Αφγανιστάν είναι ανάμεσα στην Κεντρική Ασία, στην ινδική υποήπειρο και στην Κίνα. Η γεωγραφία καθορίζει τη μοίρα αυτής της χώρας. Ωστόσο, υπάρχουν πλέον και άλλοι λόγοι που εξηγούν το ενδιαφέρον ορισμένων ξένων δυνάμεων. Η χώρα έχει μεγάλο ορυκτό πλούτο που είναι ανεκμετάλλευτος, αλλά η αξία του υπολογίζεται σε πολλά δισ. δολάρια. Πιο συγκεκριμένα, υπάρχουν μεγάλα κοιτάσματα λιθίου, νικελίου, κοβαλτίου, χαλκού και σιδήρου σε αρκετές περιοχές. Δεν είναι τυχαίο ότι η Κίνα προσπαθεί να οικοδομήσει μια καλή σχέση με το καθεστώς των Ταλιμπάν.

-Για ποιους λόγους το Αφγανιστάν δεν άντεξε ούτε ένα μήνα χωρίς την υποστήριξη της Δύσης και έπεσε ξανά στα χέρια των Ταλιμπάν; Ποια ήταν τα στρατιωτικά λάθη που έκαναν οι ΗΠΑ;

-Αυτό το ερώτημα θα μας απασχολεί για πολύ καιρό. Οι αφγανικές κυβερνητικές δυνάμεις είχαν εκπαιδευτεί από Αμερικανούς και ΝΑΤΟϊκούς στρατιωτικούς συμβούλους, με σκοπό τη διεξαγωγή επιχειρήσεων ανορθόδοξου πολέμου και επιχειρήσεων εναντίον ανταρτών. Δεν θεωρώ ότι οι Αμερικανοί έκαναν σοβαρά στρατιωτικά λάθη στο Αφγανιστάν. Αλλού βρίσκεται το πρόβλημα. Μην ξεχνάμε ότι ο πόλεμος είναι η συνέχιση της πολιτικής με άλλα μέσα. Ποια ήταν τελικά η πολιτική των ΗΠΑ στη χώρα; Ο εκδημοκρατισμός και η εμπέδωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων; Αν ήταν αυτή η πολιτική, τότε η αμερικανική στρατιωτική στρατηγική ήταν καταδικασμένη να αποτύχει. Η δημοκρατία δεν επιβάλλεται από τις κάννες των όπλων, αλλά αναπτύσσεται μέσα από συλλογικές προσπάθειες και μαζικούς αγώνες. Κάτι τέτοιο δεν συνέβη ποτέ στο Αφγανιστάν.

-Ήταν μια τρομακτικά εύκολη προέλαση, καθώς οι Ταλιμπάν δεν συνάντησαν σχεδόν καθόλου αντίσταση. Πού οφείλεται αυτό; Γιατί οι Αφγανοί δεν έτρεξαν να υπερασπιστούν τη χώρα τους;

-Η απάντηση βρίσκεται στον τρόπο λειτουργίας της αφγανικής κοινωνίας που είναι διαστρωματωμένη σε διάφορα επίπεδα. Εκτός από τις διαφορετικές εθνότητες (π.χ. Παστούν, Τατζίκοι, Χαζάρα, Ουζμπέκοι) και μουσουλμανικά δόγματα (π.χ. σουνίτες, σιίτες, ισμαηλίτες), η αφγανική κοινωνία διαιρείται σε φυλές και υποφυλές που συχνά έχουν ανταγωνιστικές σχέσεις μεταξύ τους. Ο εθνοτικός, θρησκευτικός και φυλετικός κατακερματισμός υπονομεύει διαρκώς την εθνική ενότητα και δημιουργεί συνθήκες ενός οιονεί εμφυλίου πολέμου. Οι Ταλιμπάν προέρχονται από τα σπλάχνα της αφγανικής κοινωνίας και γνωρίζουν καλά τις εσωτερικές διαιρέσεις και αντιπαραθέσεις της χώρας. Ακολούθησαν, λοιπόν, μια πολύ επιτυχημένη στρατηγική διαπραγμάτευσης με φυλάρχους και πολέμαρχους που ελέγχουν τοπικές κοινωνίες. Ο αφγανικός στρατός κατέρρευσε σαν χάρτινος πύργος διότι δεν ήταν ποτέ πραγματικά ένας εθνικός στρατός. Ήταν ένας μισθοφορικός στρατός που δεν ήξερε για ποιους και γιατί έπρεπε να πολεμήσει.

-Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους ξόδεψαν τρισεκατομμύρια δολάρια για να φέρουν την δημοκρατία στο Αφγανιστάν. Γιατί απέτυχαν παταγωδώς;

-Η απάντηση είναι δυστυχώς τόσο απλή που ίσως αιφνιδιάσει αρκετούς. Οι δημοκρατικές αξίες δεν μπορούν να μεταλαμπαδευτούν μέσω στρατιωτικής κατοχής. Ορισμένοι επικαλέστηκαν τα παραδείγματα της Γερμανίας και της Ιαπωνίας μετά το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Οι συγκεκριμένες χώρες, όμως, δεν έχουν καμία σχέση με το Αφγανιστάν: η μεν Γερμανία είχε μια σημαντική δημοκρατική παράδοση, η δε Ιαπωνία είχε εξελιχθεί σε μια βιομηχανική χώρα από τα μέσα του 19ου αιώνα. Υπάρχει βέβαια η εσφαλμένη άποψη ότι το πρόβλημα στην περίπτωση του Αφγανιστάν είναι η μουσουλμανική θρησκεία. Για αυτό το θέμα μπορεί κάποιος να συμβουλευτεί μια πλούσια βιβλιογραφία που αποδεικνύει ακριβώς το αντίθετο (π.χ. Fatima Mernissi, Islam and Democracy). Υπάρχουν αρκετά παραδείγματα χωρών με μουσουλμανική πλειονότητα που λειτούργησαν ως κοινοβουλευτικές δημοκρατίες στο παρελθόν (π.χ. Αζερμπαϊτζάν 1918-1920, Συρία 1946-1963, η Τουρκία τη δεκαετία του 1990). Σήμερα, η Τυνησία, η Μαλαισία, η Ινδονησία θεωρούνται δημοκρατίες, παρά τα προβλήματα που τις ταλανίζουν. Τα λέω όλα αυτά επειδή υπάρχει μεγάλη σύγχυση για τη σχέση του Ισλάμ με τη δημοκρατία. Από τη στιγμή που υπάρχουν πολλές διαφορετικές εκδοχές του Ισλάμ λογικό είναι να υπάρχουν και διαφορετικές αντιλήψεις περί δημοκρατίας. Να αναφέρω, επίσης, ότι ο ιμάμης Φετουλάχ Γκιουλέν, που τόσο μισεί ο Ταγίπ Ερντογάν, έχει γράψει ένα πολύ ενδιαφέρον δοκίμιο για τη δημοκρατικότητα του Ισλάμ.

-Ποια θα είναι οι συνέπειες από τη νίκη των Ταλιμπάν για την αφγανική κοινωνία;

-Το κομμάτι της κοινωνίας που έχει αποκτήσει ένα δυτικόστροφο τρόπο ζωής θα υποφέρει από την επιστροφή των Ταλιμπάν. Αρκετές γυναίκες στην Καμπούλ και σε άλλες μεγάλες πόλεις έχουν αποκτήσει μια ανεξαρτησία στη ζωή τους που πιθανότητα να τερματιστεί σταδιακά. Δεν είμαι όμως σίγουρος ότι το Αφγανιστάν μπορεί να γυρίσει είκοσι χρόνια πίσω. Οι Ταλιμπάν θα αναγκαστούν να κάνουν κάποιους συμβιβασμούς, ειδικά σε ότι αφορά το μοίρασμα της εξουσίας.

Αναταράξεις φέρνει η αποχώρηση των Αμερικανών

-Πώς διαμορφώνει το γεωπολιτικό σκηνικό η αποχώρηση των ΗΠΑ από την περιοχή; Ποιες χώρες θα σπεύσουν να καλύψουν το κενό που αφήνει πίσω της η Ουάσιγκτον;

-Κατ’ αρχάς, το Πακιστάν είναι ο μεγάλος κερδισμένος από την αποχώρηση των Αμερικανών. Ο έλεγχος του Αφγανιστάν δίνει στο Πακιστάν το στρατηγικό βάθος που χρειάζεται στην αντιπαράθεση του με την Ινδία. Το Ιράν θα επιδιώξει να διατηρήσει την επιρροή που ασκεί παραδοσιακά στο δυτικό Αφγανιστάν και την πολυπληθή σιιτική κοινότητα των Χαζάρα. Η Ρωσία μπορεί να επιχαίρει για την αποτυχία της Αμερικής, αλλά παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις. Η ενίσχυση των ρωσικών δυνάμεων στο γειτονικό Τατζικιστάν καταδεικνύει τις ανησυχίες της Μόσχας για την επόμενη μέρα.

-Ποιος είναι ο ρόλος της Τουρκίας στη νέα κατάσταση που διαμορφώνεται;

-Η σχέση Τουρκίας-Αφγανιστάν είναι πολύ παλιά και υπάρχει αμοιβαία συμπάθεια ανάμεσα στις δύο χώρες. Το Αφγανιστάν ήταν μια από τις πρώτες χώρες που αναγνώρισαν διπλωματικά την κεμαλική Τουρκία το 1923. Η Τουρκία θέλει να παίξει ένα ρόλο στην περιοχή, προκειμένου να λειτουργήσει ως διαμεσολαβητής ανάμεσα στο ΝΑΤΟ και τους Ταλιμπάν. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Άγκυρα έχει σημαντικά ερείσματα στο βόρειο Αφγανιστάν που κατοικείται από συμπαγείς τουρκογενείς πληθυσμούς, κυρίως Ουζμπέκους. Ο τοπικός πολέμαρχος Αμπντούλ Ρασίντ Ντοστούμ θεωρείται άνθρωπος της Τουρκίας και διαθέτει δική του πολιτοφυλακή.

-Ποιος θα είναι ο αντίκτυπος της ήττας των ΗΠΑ και γενικά της Δύσης στην ανταγωνιστική σχέση Ουάσιγκτον και Πεκίνου;

-Η Κίνα προς το παρόν επωφελείται από τα γεγονότα στο Αφγανιστάν για δύο λόγους.

– Πρώτον, η παρουσία των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων προκαλούσε ανησυχία στο Πεκίνο που ιστορικά πάσχει από ένα σύνδρομο πολιορκίας. Η φυγή των Αμερικανών επομένως είναι μια καλοδεχούμενη εξέλιξη για τους Κινέζους.

– Δεύτερον, το Πεκίνο βλέπει με ικανοποίηση το γόητρο των ΗΠΑ να πλήττεται από έναν πολύ μικρότερο αντίπαλο.

Η αμερικανική ήττα στο Αφγανιστάν προκαλεί ήδη ανησυχία στους συμμάχους της Ουάσιγκτον στην Άπω Ανατολή. Αναφέρομαι κυρίως στην Ταϊβάν, αλλά και άλλες χώρες της περιοχής (π.χ. Ιαπωνία, Βιετνάμ), που έχουν προβληματικές σχέσεις με το Πεκίνο.

-Τι σημαίνει η ήττα στο Αφγανιστάν για την αξιοπιστία των ΗΠΑ σε όλο τον πλανήτη; Η αποτυχία θα δυσκολέψει το έργο του Τζο Μπάιντεν τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό;

-Ο αντίκτυπος της ήττας δεν είναι ακόμα εύκολο να υπολογιστεί, αλλά θα είναι σίγουρα μεγάλος. Το γόητρο της υπερδύναμης έχει πληγεί όπως και να το δει κανείς. Ο Τζο Μπάιντεν πάντα πίστευε ότι η Αμερική έπρεπε να αποχωρήσει από το Αφγανιστάν, αλλά ο τρόπος που γίνεται είναι βεβιασμένος και προβληματικός. Είναι βέβαιο ότι οι Ρεπουμπλικανοί θα του χρεώσουν την πτώση της Καμπούλ και θα συσπειρώσουν πολλούς Αμερικανούς που νιώθουν θυμωμένοι από την επιστροφή των Ταλιμπάν. Μην ξεχνάμε ότι οι Ταλιμπάν έχουν ταυτιστεί στη συνείδηση πολλών Αμερικανών με τα γεγονότα τις 11ης Σεπτεμβρίου του 2001.

-Το Αφγανιστάν υπήρξε εκκολαπτήριο τρομοκρατικών οργανώσεων. Τι πιστεύετε πως θα συμβεί τώρα που αναλαμβάνουν τον έλεγχο της χώρας οι Ταλιμπάν; 

-Είναι πολύ δύσκολο να προβλέψει κανείς την εξέλιξη των πραγμάτων στην πολύπαθη χώρα. Εκτιμώ ότι αρχικά οι Ταλιμπάν θα αποφύγουν τις στενές σχέσεις με τζιχαντιστικές οργανώσεις, όπως η Αλ Κάιντα και το Ισλαμικό Κίνημα του Ουζμπεκιστάν. Θα είναι πολύ δύσκολο, όμως, για αυτούς να διαρρήξουν οριστικά τους προσωπικούς δεσμούς με τους συναγωνιστές τους. Τους ενώνουν πολλά και τους χωρίζουν λίγα. Σε κάθε περίπτωση, η επικράτηση των Ταλιμπάν έχει ανεβάσει το ηθικό ακραίων ισλαμιστικών στοιχείων αν κρίνουμε από τις πρώτες τους αντιδράσεις.

-Είναι εύλογες οι ανησυχίες της Δύσης ότι ενδεχομένως να υπάρχουν τρομοκρατικές επιθέσεις εναντίον της που θα ξεκινούν και θα οργανώνονται στο Αφγανιστάν;

Σίγουρα είναι εύλογες οι ανησυχίες, αλλά πρέπει να διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας. Έχουν περάσει 20 χρόνια από τις τρομοκρατικές επιθέσεις στην Αμερική και πολλά πράγματα άλλαξαν από τότε. Η Αμερική και η Ευρώπη είναι καλύτερα προετοιμασμένες να αντιμετωπίσουν μεγάλες επιθέσεις. Βέβαια δεν μπορούν να αποτραπούν όλες οι τρομοκρατικές ενέργειες, όσα μέτρα και να πάρουν οι κυβερνήσεις. Η τρομοκρατία είναι ένα πολιτικό και κοινωνικό πρόβλημα με το οποίο πρέπει να μάθουμε να ζούμε.

Αφγανοί βλέπουν τους Ταλιμπάν με συμπάθεια

-Στο βιβλίο σας The New Political Islam: Human Rights, Democracy, and Justice που κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ το 2018, υποστηρίζετε ότι τα ένοπλα ισλαμιστικά κινήματα αναφέρονται συχνά στην κοινωνική δικαιοσύνη για να συσπειρώσουν γύρω τους κοινωνικές ομάδες. Είναι οι Ταλιμπάν μια τέτοια περίπτωση;

-Κατ’ αρχάς να σας ενημερώσω ότι σύντομα θα βγει η ελληνική μετάφραση του βιβλίου από τις εκδόσεις Παπαζήση στην Αθήνα. Αν κάποιος διαβάσει με προσοχή τις προκηρύξεις των Ταλιμπάν τα τελευταία χρόνια, θα προσέξει ότι αναφέρονται συχνά στη διαφθορά που υπάρχει στο εσωτερικό της χώρας, την καταστροφή του περιβάλλοντος και την ανύπαρκτη απονομή δικαιοσύνης. Όσο και να μας ενοχλεί να το παραδεχτούμε, υπάρχει ένας σημαντικός, πλην απροσδιόριστος, αριθμός Αφγανών που υποστηρίζουν ή έστω βλέπουν με συμπάθεια τους Ταλιμπάν. Για αυτούς όλους, η δημοκρατία του Χαμίντ Καρζάι και του διαδόχου του, Ασραφ Γάνι, είναι ταυτισμένη με τη διαφθορά και την αδικία. Οι Ταλιμπάν αυτοπαρουσιάζονται ως ένα κίνημα που θα επιβάλει την κοινωνική δικαιοσύνη που θα εδράζεται στην ισλαμική θεολογία και παράδοση. Σε μια χώρα όπου η πλειονότητα είναι βαθιά θρησκευόμενη, ένα τέτοιο μήνυμα βρίσκει πολλά ευήκοα ώτα. Δεν πρέπει να ερμηνεύουμε την κατάσταση στο Αφγανιστάν με «δυτικά» εργαλεία ανάλυσης. Μιλάμε για μια πολύ διαφορετική κοινωνία που έχει πολύ διαφορετικές αντιλήψεις. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι οι Αφγανοί αντιλαμβάνονται τα στοιχειώδη ανθρώπινα δικαιώματα με διαφορετικό τρόπο.

Η Τουρκία θα εκμεταλλευθεί την κατάσταση

-Εκτιμάτε ότι θα δούμε ξανά την Τουρκία να εργαλειοποιεί το ζήτημα της μετανάστευσης; Και κατ’ επέκταση, μπορεί η ΕΕ να διαχειριστεί μια νέα μεταναστευτική κρίση; 

-Δεδομένου ότι υπάρχει αύξηση της ξενοφοβίας στην Τουρκία, εκτιμώ ότι η Άγκυρα θα κάνει ό,τι μπορεί για να αποτρέψει την είσοδο μεγάλου αριθμού προσφύγων σε τουρκικό έδαφος. Αν δεν τα καταφέρει, που είναι και το πιθανότερο σενάριο, τότε θα προσπαθήσει να επωφεληθεί από την αναταραχή που έχει προκληθεί στην περιοχή. Ο ρόλος του «διαχειριστή» των προσφυγικών ροών είναι φυσικά γνώριμος στους Τούρκους ηγέτες. Η ΕΕ δεν φαίνεται να είναι προετοιμασμένη να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά μια νέα κρίση. Μακάρι να κάνω λάθος, αλλά οι δηλώσεις των Ευρωπαίων αξιωματούχων δείχνουν ότι δεν έχουν ακόμα συνειδητοποιήσει το μέγεθος του προβλήματος.

Προς δυσμάς θα κινηθούν οι μεταναστευτικές ροές

-Τι επιφυλάσσει η επόμενη μέρα; Θα υπάρξει κάποιου είδους αναγνώριση για το καθεστώς των Ταλιμπάν; Είναι η είσοδος τους στη διεθνή πολιτική σκηνή το επόμενο βήμα; 

-Αυτή φαίνεται να είναι η ηγεσία των Ταλιμπάν. Ορισμένες χώρες θα τους αναγνωρίσουν διπλωματικά, όπως για παράδειγμα το Πακιστάν, αλλά οι περισσότερες θα είναι πολύ διστακτικές. Σε ό,τι αφορά στις ευρωπαϊκές χώρες, είναι αδιανόητο να προβούν σε πλήρη αναγνώριση του νέου καθεστώτος. Δεν είναι απίθανο, όμως, να δημιουργηθούν κανάλια επικοινωνίας ανάμεσα στους Ευρωπαίους και τους Ταλιμπάν για την καλύτερη διαχείριση του προσφυγικού-μεταναστευτικού.

-Γίνεται λόγος για αύξηση των μεταναστευτικών ροών από το Αφγανιστάν. Σε ποιες χώρες θα κατευθυνθούν οι Αφγανοί πρόσφυγες;

-Είναι σχεδόν βέβαιο ότι οι περισσότεροι θα κατευθυνθούν προς το Ιράν λόγω γεωγραφικής εγγύτητας και ελλιπούς φύλαξης των συνόρων. Η μεθόριος με το Τατζικιστάν φυλάσσεται καλά από ρωσικές δυνάμεις και είναι αρκετά δύσκολο για κάποιον να την περάσει. Ελάχιστοι θα πάνε στο Πακιστάν, αφού η χώρα δεν έχει δομές υποδοχής και έχει τα δικά της προβλήματα. Με λίγα λόγια, οι μεταναστευτικές ροές θα έχουν κατεύθυνση προς δυσμάς.

https://www.philenews.com/eidiseis/kosmos/article/1273132/-h-dimokratia-sto-afgnistan-den-boroyse-na-epiblithei-me-ta-opla

Μίλησε και ο Τόνι Μπλερ για το Αφγανιστάν…

0

Ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνι Μπλερ, που ενέπλεξε τη χώρα του στον πόλεμο του Αφγανιστάν το 2001 στο πλευρό των ΗΠΑ, στηλίτευσε χθες Σάββατο την «εγκατάλειψη» της ασιατικής χώρας από τη Δύση.
«Η εγκατάλειψη του Αφγανιστάν και του λαού του είναι τραγική, επικίνδυνη και αχρείαστη, (δεν είναι) ούτε προς το δικό του συμφέρον, ούτε προς το δικό μας», ανέφερε σε μακροσκελές άρθρο του που αναρτήθηκε στον ιστότοπο του ινστιτούτου του κι αποτελεί την πρώτη δημόσια αντίδρασή του στην κατάρρευση της αφγανικής κυβέρνησης και την κατάληψη της εξουσίας από τους Ταλιμπάν.
«Παρατηρώντας τις συνέπειες της απόφασης να παραδοθεί ξανά το Αφγανιστάν στην ίδια οργάνωση από την οποία προήλθε το αιματοκύλισμα της 11ης Σεπτεμβρίου, και μάλιστα με τρόπο που μοιάζει σχεδόν σχεδιασμένος να για διαλαλήσει την ταπείνωσή μας, το ερώτημα που τίθεται από φίλους και εχθρούς είναι: έχασε η Δύση τη στρατηγική της βούληση;»
Ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας, που είχε επικριθεί έντονα για τη ζέση του να ακολουθήσει τις ΗΠΑ στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ, προβλέπει ότι η σημερινή στρατηγική της Δύσης θα αποδειχθεί επιζήμια για την ίδια μακροπρόθεσμα.
«Ο κόσμος είναι πλέον αβέβαιος για το τι υπερασπίζεται η Δύση, επειδή είναι εντελώς προφανές ότι η απόφαση να αποσυρθεί από το Αφγανιστάν με αυτόν τον τρόπο δεν υπαγορεύτηκε από καμιά στρατηγική, αλλά από πολιτικές σκοπιμότητες», έγραψε ο κ. Μπλερ.
«Το κάναμε ενώ κάθε τζιχαντιστική οργάνωση στον κόσμο πανηγύριζε».
«Η Ρωσία, η Κίνα και το Ιράν βλέπουν και θα επωφεληθούν. Οι δεσμεύσεις που αναλαμβάνουν οι δυτικοί ηγέτες θα θεωρούνται, κατανοητά, υποτιμημένο νόμισμα», επιχειρηματολογεί ο Τόνι Μπλερ.
Τα δέκα χρόνια που ήταν ο επικεφαλής της βρετανικής κυβέρνησης, από το 1997, ο κ. Μπλερ καλλιέργησε στενή σχέση με τον πρώην πρόεδρο των ΗΠΑ Τζορτζ Ου. Μπους.
Η αντιδημοτικότητα των στρατιωτικών επεμβάσεων στη Μέση Ανατολή και στην Ασία είχε καθοριστικό ρόλο στην πτώση του το 2007 και την αντικατάστασή του από τον Γκόρντον Μπράουν.

https://www.militaire.gr/milise-kai-o-toni-mpler-gia-to-afganistan/

Στα Ιεροσόλυμα ο Δένδιας για την τριμερή Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ και σειρά συναντήσεων Ο Νίκος Δένδιας

0

Στο Ισραήλ βρίσκεται σήμερα ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας προκειμένου να συμμετάσχει στην τριμερή σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, αλλά και να πραγματοποιήσει μια σειρά συναντήσεων με την πολιτειακή και την πολιτική ηγεσία.

Πρόκειται για την πρώτη τριμερή σύνοδο σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών που πραγματοποιείται μετά την ανάληψη της εξουσίας στο Ισραήλ από την κυβέρνηση του Ναφτάλι Μπένετ.

Νίκος Δένδιας, Νίκος Χριστοδουλίδης και Γαΐρ Λαπίντ θα συζητήσουν σήμερα στα Ιεροσόλυμα τις περιφερειακές εξελίξεις, καθώς και επιμέρους τομείς συνεργασίας, όπως η πανδημία. Στο επίκεντρο των συζητήσεων θα βρεθεί επίσης το ζήτημα της καταπολέμησης των πυρκαγιών και η προστασία του περιβάλλοντος, υπό το φως και των πρόσφατων πυρκαγιών στις τρεις χώρες.

Η σύνοδος των υπουργών θα προετοιμάσει και την επόμενη τριμερή σύνοδο κορυφής, την οποία αναμένεται να φιλοξενήσει η Κύπρος πριν το τέλος του χρόνου. Η προηγούμενη τριμερής σύνοδος σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών είχε πραγματοποιηθεί τον Οκτώβριο του 2020 στην Ελλάδα.

Στις διμερείς συναντήσεις αναμένεται να εξετασθεί η στενή συνεργασία Ελλάδας-Ισραήλ σε όλους τους τομείς, καθώς και οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών.

Ο υπουργός Εξωτερικών είχε βρεθεί στο Ισραήλ ξανά στις 21 Ιουλίου, προκειμένου να συναντήσει τον Ισραηλινό ομόλογό του, πραγματοποιώντας και την πρώτη επίσκεψη ενός Ευρωπαίου υπουργού Εξωτερικών μετά το σχηματισμό της νέας κυβέρνησης του Ισραήλ.

Πρόγραμμα συναντήσεων:
Το πρόγραμμα της επίσκεψης του υπουργού Εξωτερικών στα Ιεροσόλυμα ξεκινά καταρχάς με διμερή συνάντηση με τον Ισραηλινό ομόλογό του Γαΐρ Λαπίντ, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών.

Στη συνέχεια ο κ. Δένδιας θα συμμετάσχει με τους ομολόγους του Γαΐρ Λαπίντ και Νίκο Χριστοδουλίδη στην τριμερή σύνοδο των ΥΠΕΞ.

Μετά το πέρας της συνάντησης, αναμένεται να υπάρξουν δηλώσεις των Υπουργών Εξωτερικών περί ώρας 15:20-15:30.

Στη συνέχεια ο υπουργός θα συμμετάσχει σε τριμερή συνάντηση με τον Κύπριο ομόλογό του και με την υπουργό Ενέργειας του Ισραήλ Καρίν Ελχαράρ.

Αμέσως μετά θα υπάρξει συνάντηση με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Ναφτάλι Μπένετ. Στη συνέχεια ο κ. Δένδιας θα γίνει δεκτός από τον Πρόεδρο του Ισραήλ Ιτσχάκ Χέρτζογκ. Η επίσκεψη θα ολοκληρωθεί με συνάντηση με τον αναπληρωτή πρωθυπουργό και υπουργό ‘Αμυνας του Ισραήλ Μπένι Γκαντς.<p>Πηγή: <a target=”_blank” href=”https://www.iefimerida.gr”>iefimerida.gr</a> – <a target=”_blank” href=”https://www.iefimerida.gr/politiki/sta-ierosolyma-o-nikos-dendias”>Στα Ιεροσόλυμα ο Δένδιας για την τριμερή Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ και σειρά συναντήσεων </a></p>

Η αλήθεια για τον ορυκτό πλούτο και τις σπάνιες γαίες που κρύβει το υπέδαφος του Αφγανιστάν

0

Ο αμύθητος ορυκτός πλούτος και οι σπάνιες γαίες και του Αφγανιστάν

Αφγανιστάν Του Μωυσή Λίτση
[email protected]

Πλούσια σε υπέδαφος πάμφτωχη ωστόσο χώρα το Αφγανιστάν, το οποίο ελέγχεται πλέον από τους Ταλιμπάν. Οι «μετριοπαθείς» διακηρύξεις μάλιστα των ισλαμιστών μαχητών εντάσσονται στην προσπάθεια να εξασφαλίσουν παράλληλα με τη διεθνή αναγνώριση και αναπτυξιακή βοήθεια.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) ανακοίνωσε πάντως ότι αναστέλλει τις χορηγήσεις στο Αφγανιστάν εξαιτίας της αβεβαιότητας ως προς τη διακυβέρνηση της χώρας μετά την κατάληψή της από τους Ταλιμπάν, ενώ η Παγκόσμια Τράπεζα αρκείται προς το παρόν στο να αποσύρει εσπευσμένα το προσωπικό της από τη χώρα.

Το ΔΝΤ θα εκταμίευε την τελευταία δόση του προγράμματος δανεισμού που είχε συμφωνηθεί την 6η Νοεμβρίου 2020, ύψους 370 εκατ. δολαρίων.

Η δεύτερη δόση, ύψους 149,4 εκατ. δολαρίων, είχε χορηγηθεί τον Ιούνιο. Απέμεναν περίπου 105,6 εκατ. δολάρια στο πλαίσιο του προγράμματος πίστωσης με σκοπό τη στήριξη της αφγανικής οικονομίας, που πέραν του πολέμου δοκιμαζόταν από την πανδημία του νέου κορονοϊού.

Ο άλλος χρηματοοικονομικός θεσμός της Ουάσιγκτον, η Παγκόσμια Τράπεζα, που το τρέχον διάστημα εμπλεκόταν σε περίπου 20 αναπτυξιακά προγράμματα στο Αφγανιστάν και έχει χορηγήσει κάπου 5,3 δισ. δολάρια από το 2002 στη χώρα, δεν είναι σαφές αν θα τα συνεχίσει.

Το ποσοστό των ανθρώπων που ζουν κάτω από το όριο φτώχειας στο Αφγανιστάν ανέρχεται σε 54,5%, ζώντας με λιγότερο από 1,90 δολάριο την ημέρα, με βάση τα στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας.

Κι όμως τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι αλλιώς, καθώς η χώρα κρύβει στο υπέδαφός της ορυκτό πλούτο η αξία του οποίου εκτιμάται σε 3 τρισ. δολάρια τουλάχιστον. Ίσως για αυτό το ημιφεουδαρχικό ακόμη Αφγανιστάν έμελλε να γίνει περιζήτητο γεωστρατηγικό πιόνι στους ανταγωνισμούς των εκάστοτε μεγάλων δυνάμεων.

Ας δούμε ωστόσο τι ακριβώς κρύβει το αφγανικό υπέδαφος, με βάση αναλυτικό σχετικό δημοσίευμα του πρακτορείου Reuters.

Το Αφγανιστάν είναι πλούσιο σε χαλκό, χρυσό, πετρέλαιο, φυσικό αέριο, ουράνιο, βωξίτη, άνθρακα, σίδηρο, σπάνιες γαίες, λίθιο, χρώμιο, μόλυβδο, ψευδάργυρο, πολύτιμους λίθους, θείο, ασβεστόλιθο, γύψο και μάρμαρο.

Χαλκός

Σύμφωνα με έκθεση το 2019 του αφγανικού υπουργείου Ορυκτών και Πετρελαίου, η ποσότητα του χαλκού που κρύβει η χώρα ανέρχεται σε 30 εκατ. τόνους. Άλλα 28,5 εκατ. τόνοι εκτιμάται ότι βρίσκονται σε ανεύρετα αποθέματα πορφυρίτη, ανεβάζοντας το σύνολο του εκτιμώμενου χαλκού σε 60 εκατ. τόνους, η αξία των οποίων ανέρχεται σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια.

Μία κοινοπραξία της κινεζικής εταιρείας Metallurgical Corp of China (MCC) και Jiangxi Copper εξασφάλισε άδεια 30 ετών για το μεγαλύτερο έργο χαλκού στη χώρα, το Mes Aynak, το 2008. Το κοίτασμα αυτό μένει ακόμη να αναπτυχθεί, αλλά τα 11,08 εκατ. τόνοι χαλκού που υπολογίζει η MCC ανέρχονται σε αξία στα 100 δισ. δολάρια, με βάση τις τρέχουσες τιμές στο Χρηματιστήριο Μετάλλων του Λονδίνου.

Στην έκθεση του 2019 αναφέρεται πως το Αφγανιστάν διαθέτει πάνω από 2,2 δισ. τόνους σιδηρομεταλλεύματος, αξίας 350 δισ. δολαρίων σε τρέχουσες τιμές.

Οι πηγές χρυσού εκτιμώνται σε 2.700 κιλά, αξίας 170 εκατ. δολαρίων, με το αφγανικό υπουργείο να αναφέρει πως βασικά μέταλλα, όπως το αλουμίνιο, ο κασσίτερος, ο μόλυβδος και ο ψευδάργυρος «βρίσκονται σε πολλές περιοχές της χώρας».

Λίθιο και Σπάνιες Γαίες

Εσωτερικό υπόμνημα του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας περιέγραφε το 2010 το Αφγανιστάν ως «τη Σαουδική Αραβία του λιθίου, που σημαίνει πως θα μπορούσε να είναι ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια προσφορά του μετάλλου μπαταρίας όπως η χώρα της Μέσης Ανατολής για το αργό πετρέλαιο».

Το υπόμνημα αυτό είχε συνταχθεί σε μία εποχή που το λίθιο χρησιμοποιούνταν ευρέως για την κατασκευή μπαταριών για ηλεκτρικές συσκευές, αλλά πριν ακόμη γίνει εμφανές το πόσο λίθιο θα χρειαστεί για τις μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων, τα οποία προορίζονται να αντικαταστήσουν τα σημερινά βενζινοκίνητα στο πλαίσιο των προσπαθειών για περιορισμό των εκπομπών διοξειδίου.

Το υπουργείο Ορυκτού Πλούτου στην έκθεση του 2019 αναφέρει πως το Αφγανιστάν διαθέτει 1,4 εκατ. τόνους ορυκτών σπάνιων γαιών, μία ομάδα 17 σπανιζόντων ορυκτών τα οποία χρησιμοποιούνται στην κατασκευή ηλεκτρονικών προϊόντων καθώς και στους στρατιωτικούς εξοπλισμούς.

Πετρέλαιο και φυσικό αέριο

Συνορεύοντας προς δυσμάς με τις πλούσιες σε υδρογονάθρακες χώρες του Ιράν και του Τουρκμενιστάν, το Αφγανιστάν διαθέτει και αυτό περί το 1,6 δισ. βαρέλια πετρελαίου, 453 τρισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου και άλλα 500 εκατ. υγρά φυσικού αερίου. Η αξία του αργού πετρελαίου εκτιμάται σε 107 δισ. δολάρια σε τρέχουσες τιμές.

Το Αφγανιστάν ήταν ιστορικά μια σημαντική πηγή lapis lazuli, ενός βαθύ μπλε ημιπολύτιμου λίθου, που έχει εξορυχθεί βόρεια της χώρας στην επαρχία Μπανταχσάν, για χιλιάδες χρόνια, καθώς και άλλων πολύτιμων λίθων, όπως τα ρουμπίνια και τα σμαράγδια.

Ναυτεμπορική

https://infognomonpolitics.gr/2021/08/i-alitheia-gia-ton-orykto-plouto-kai-tis-spanies-gaies-pou-kryvei-to-ypedafos-tou-afganistan/

 Γιαννάκης Λ. Ομήρου-Επιβαλλόμενη αντίδραση στην αντικυπριακή πολιτική της Βρετανίας: Να πληρώσει τα χρέη της στην Κυπριακή Δημοκρατία

0

Να μην ξεχνάμε, η Βρετανική Κυβέρνηση οφείλει 1 δισ. λίρες στην Κυπριακή Δημοκρατία

 Με αφορμή τις νέες αντικυπριακές ενέργειες των Βρετανών στην πρόσφατη έκδοση ψηφίσματος και προεδρικής δήλωσης του Συμβουλίου Ασφαλείας για την Αμμόχωστο, επανέρχεται στην επικαιρότητα το θέμα των λεγόμενων κυριαρχικών δικαιωμάτων των Βρετανών στην Κύπρο. Επειδή συνήθως οι Βρετανοί οχυρώνονται πίσω από τη Συνθήκη Εγκαθίδρυσης, θα πρέπει να επισημάνουμε ότι αυτή η Συνθήκη προβλέπει μια σειρά συμβατικές υποχρεώσεις των Βρετανών απέναντι στην Κύπρο.

Θα πρέπει να το τονίσουμε. Ασφαλώς από άποψη προτεραιοτήτων είναι σαφές ότι αυτό που πρώτιστα θα πρέπει να ενδιαφέρει είναι ο τερματισμός της τουρκικής κατοχής και η αποκατάσταση της ανεξαρτησίας, της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Αυτή όμως η προτεραιότητα δεν πρέπει να μας εμποδίζει από το να επισημαίνουμε και να ενεργούμε ως προς τα εξής, αφού μάλιστα έχουμε την έγερση της βρετανικής πλευράς θρασύτατων αξιώσεων που στοχεύουν στην ακύρωση των πιο στοιχειωδών χαρακτηριστικών κρατικής υπόστασης της Κυπριακής Δημοκρατίας.

1. Η Βρετανία κατά σαφή παραβίαση των υποχρεώσεών της δυνάμει της συνθήκης εγγυήσεως και συμμαχίας αρνήθηκε να παρεμποδίσει την τουρκική εισβολή του 1974. Στη συνέχεια αρνείται συστηματικά μέχρι σήμερα να ενεργήσει για την ανατροπή της τουρκικής κατοχής σε βάρος της κυριαρχίας και ανεξαρτησίας της Κύπρου. Τέλος, παρέλειψε να λάβει οποιοδήποτε μέτρο για την ανατροπή της παράνομης ανακήρυξης «ανεξάρτητου κράτους» στις κατεχόμενες περιοχές της Κύπρου. Άρα ως προς τα πιο πάνω θα πρέπει συνεχώς και αδιαλείπτως να καλούμε τη Βρετανία να συμμορφωθεί προς τις συμβατικές της υποχρεώσεις τις οποίες ολοφάνερα έχει παραβιάσει και εξακολουθεί να το πράττει μέχρι σήμερα.

2. Ορισμένες πράξεις και ενέργειες των Βρετανών στην Κύπρο εκφεύγουν των ορίων των «στρατιωτικών απαιτήσεων και αναγκών ασφάλειας» των Βάσεων, όπως προβλέπεται στη Συνθήκη Εγκαθίδρυσης. Αυτή η πρόνοια δεν παρέχει την ανεξέλεγκτη και αυθαίρετη εξουσία των Αρχών των Βάσεων στο να  αποστέλλουν π.χ. ή να διακόπτουν την κυκλοφορία και διακίνηση των Κυπρίων πολιτών μέσα στα όρια των Βρετανικών Βάσεων. Κατά την άσκηση αυτών των εξουσιών ή δικαιωμάτων τους οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη ορισμένες υποχρεώσεις που έχουν επί του προκειμένου αναλάβει αλλά και τις συναφείς γενικές αρχές του Διεθνούς Δικαίου. Τέτοιες είναι η πλήρης συνεργασία με την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας, η μη δημιουργία ουσιαστικών συνοριακών φραγμών μεταξύ των Βάσεων και της Κυπριακής Δημοκρατίας και η καλή τη πίστει ερμηνεία του κειμένου της Συνθήκης έτσι που να μην οδηγούνται σε παράλογα αποτελέσματα.

3. Πέραν των συνθηκών εγγυήσεως και συμμαχίας καθώς και της συνθήκης εγκαθίδρυσης, υπάρχει μια σημαντική ανεξάρτητη συμφωνία μεταξύ Κύπρου και Αγγλίας η οποία συνοδεύει τα άλλα έγγραφα και συνθήκες που ρυθμίζουν το καθεστώς της Κύπρου και η οποία προβλέπει την καταβολή χρηματικών ποσών προς την Κυπριακή Δημοκρατία. Τα ποσά αυτά εμπίπτουν σε δύο κατηγορίες.

– Εκείνα που καθορίζονται ρητά στη συμφωνία και αφορούν ποσά που καλύπτουν κυρίως την πρώτη πενταετία μετά την ανακήρυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας και άλλα ειδικά καθορισμένα ποσά για ορισμένους σκοπούς. Αυτά έχουν πληρωθεί.

– Εκείνα τα ποσά που θα έπρεπε να καταβάλλονταν ανά πενταετία.  Μετά το 1965. Η Βρετανική Κυβέρνηση αρνείται συστηματικά, παρά τα επανειλημμένα διαβήματα των Κυπριακών Κυβερνήσεων, να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της σε σχέση με τα πιο πάνω ποσά.

Η άρνηση της Βρετανίας να εκπληρώσει αυτή τη ρητή νομική της υποχρέωση καταβάλλοντας ανά πενταετία οικονομική βοήθεια προς την Κυπριακή Δημοκρατία για κάθε πενταετία μετά το 1965 συνιστά παραβίαση συμβατικής υποχρέωσης για την οποία η Κυπριακή Κυβέρνηση οφείλει πλέον να κινηθεί με όλα τα προσφερόμενα νομικά μέσα.

Είναι χρήσιμο να υπενθυμίσουμε ότι το ποσό που κατεβλήθη για την πενταετία 1960-’65 ανήλθε στα 12 εκατομμύρια λίρες. Συνεπώς είναι φανερό ότι τα ποσά που οφείλονται από τους Άγγλους για τη χρονική περίοδο από το 1965 μέχρι σήμερα ανέρχονται σε πολλές δεκάδες εκατομμύρια λίρες.

Η Κυβέρνηση κατέχει τις γνωμοδοτήσεις της Νομικής Υπηρεσίας πάνω στο θέμα της νομικής δυνατότητας διεκδίκησης των πιο πάνω ποσών. Ήρθε η ώρα η Κυβέρνηση να αξιοποιήσει αυτές τις γνωμοδοτήσεις που είναι απόλυτα θετικές ως προς το βασικό και δικαιολογημένο της διεκδίκησης από τους Βρετανούς καταβολής προς την Κυπριακή Δημοκρατία αυτών των ποσών.

Βεβαίως πέραν των πιο πάνω αναφερθέντων υπάρχουν κι οι επανειλημμένες αποφάσεις της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών που ρητά θεωρούν τα δικαιώματα πρώην αποικιοκρατικών δυνάμεων σε πρώην αποικίες ως κατάλοιπα αποικισμού (Vestiges of colonialism) και συνεπώς παράνομα.

Η δε απόφαση «καταπέλτης» του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης στην προσφυγή του Μαυρικίου μπορεί και πρέπει να αξιοποιηθεί ως οδηγός.

Σε μια από τις πολλές συζητήσεις που υπήρξαν στη Βουλή των Αντιπροσώπων για το θέμα των υποχρεώσεων των Βρετανών έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας, το υπουργείο Εξωτερικών στις 23 Μαΐου του 2005 κατέθεσε το πιο κάτω αρκούντως αποκαλυπτικό έγγραφο για το θέμα των οικονομικών υποχρεώσεων του Ηνωμένου Βασιλείου που παραμένουν μέχρι σήμερα ανεκπλήρωτες.

Η τεκμηρίωση των βρετανικών οφειλών  

«Σε απάντηση της επιστολής σας με ημερομηνία 20 Μαΐου 2005, η οποία αναφέρεται σε ερωτήσεις οι οποίες προκύπτουν από τη συζήτηση του θέματος σε κοινή συνεδρία των Κοινοβουλευτικών Επιτροπών Εξωτερικών και Νομικών, η οποία είχε πραγματοποιηθεί στις 7 Μαρτίου 2005, θα ήθελα να σας αναφέρω τα ακόλουθα:

1. Για το ζήτημα (α) των οικονομικών υποχρεώσεων της Κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου προς την Κυπριακή Δημοκρατία, οι σχετικές πρόνοιες αποτελούν καθ’ όλα (τύποις και ουσία) διεθνή συμφωνία· ο τύπος της συμφωνίας αυτής είναι η «ανταλλαγή επιστολών», και αποτελούν το Appendix R της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η Συμφωνία αυτή προβλέπει την καταβολή, εν είδει δωρεάς, από το Ηνωμένο Βασίλειο προς την Κυπριακή Δημοκρατία, ενός ποσού 12 εκατομμυρίων λιρών Κύπρου, για την πρώτη πενταετία ίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Επιπλέον, η συμφωνία αυτή επιβάλλει την υποχρέωση διεξαγωγής διαβουλεύσεων μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και του Ηνωμένου Βασιλείου πριν τη λήξη των πρώτων (κάθε) πέντε ετών, για την αναθεώρηση του ύψους της δωρεάς για την (κάθε) επόμενη πενταετία, λαμβάνοντας υπ’ όψιν όλους τους σχετικούς παράγοντες. Σημειώνεται ότι, από τη γραμματική ερμηνεία, μάλιστα, της υποπαραγράφου (c) του Appendix R, προκύπτει ότι οι οικονομικές υποχρεώσεις του Ηνωμένου Βασιλείου προϋποτίθενται (θεωρούνται δεδομένες) με τρόπο ώστε οι διαβουλεύσεις να είχαν σκοπό μόνο τον καθορισμό του ύψους της δωρεάς για την (κάθε) επόμενη πενταετία.

Η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου ικανοποίησε τις οικονομικές υποχρεώσεις της αυτές για τα πρώτα πέντε χρόνια της εγκαθίδρυσης του κυπριακού κράτους.

Πριν τη λήξη της σχετικής προθεσμίας, και στην απαίτηση της Κυπριακής Δημοκρατίας για έναρξη διαβουλεύσεων για καθορισμό του ποσού για τη δεύτερη πενταετία, η Βρετανική Κυβέρνηση βρήκε την ευκαιρία να επικαλεστεί, ως πρόφαση, την πολιτική κατάσταση στην Κύπρο και προέβαλλε ως όρο την απαίτηση ότι η οικονομική βοήθειά της πρέπει να αξιοποιείται προς όφελος και για λογαριασμό ολοκλήρου του λαού της Κύπρου (δηλαδή Ελληνοκυπρίους και Τουρκοκυπρίους, οι οποίοι, όμως, είχαν, στο μεταξύ, αποχωρήσει από την Εκτελεστική και τη Νομοθετική Εξουσία).

Έτσι οι προβλεπόμενες διαβουλεύσεις δεν πραγματοποιήθηκαν ποτέ, παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις του υπουργείου Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αργότερα, το θέμα τέθηκε σε υψηλότατο επίπεδο στην Κυπριακή Κυβέρνηση· υποβλήθηκε σχετική πρόταση προς το Υπουργικό Συμβούλιο, το οποίο με τις αποφάσεις του 9014 και 9310 της 4ης Σεπτεμβρίου και της 29ης Δεκεμβρίου 1969, αντιστοίχως, εξουσιοδότησε τον υπουργό Εξωτερικών να εγείρει το ζήτημα της οικονομικής βοηθείας για τη δεύτερη πενταετία, στους Βρετανούς.

Σε κάποιο στάδιο ζητήθηκαν οι απόψεις του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας. Ο Γενικός Εισαγγελέας της Κυπριακής Δημοκρατίας θεωρεί, με επιστολή του της 6ης Οκτωβρίου 1972 και με άλλη της 23ης Αυγούστου 1979, ότι, από νομικής απόψεως, η υποχρέωση του Ηνωμένου Βασιλείου είναι αδιαμφισβήτητη και ότι το μόνο που απέμενε ήταν ο καθορισμός της έκτασης-ύψους της βοήθειας, σύμφωνα με τις πρόνοιες της παραγράφου (c) των σχετικών επιστολών.

Έτσι η Κυπριακή Κυβέρνηση επανήλθε, πλείστες τόσες φορές, μέχρι το 1974, στο ζήτημα της διεξαγωγής διαβουλεύσεων για τον καθορισμό του ποσού για τις επόμενες πενταετίες, εγείροντας το ζήτημα αυτό σχεδόν σε κάθε συνάντηση με Βρετανούς διπλωμάτες και αξιωματούχους.

Παρόλες τις υποσχέσεις, και μολονότι το ζήτημα εγείρετο σχεδόν σε κάθε συνάντηση με Βρετανούς διπλωμάτες και αξιωματούχους και παρόλο ότι, ακόμα, στάληκε πραγματική σωρεία (μερικών αυστηρών) επιστολών για το ζήτημα προς τη Βρετανική Υπάτη Αρμοστεία στην Κύπρο, εντούτοις δεν δόθηκε καμία απάντηση, μέχρι και τις 18 Ιανουαρίου 1978 (μάλιστα οι Βρετανοί κατέφευγαν σε μη σοβαρές προφάσεις, μία από τις οποίες ήταν ότι έχουν καταλήξει στην απόφαση για εκπλήρωση των οικονομικών υποχρεώσεών τους και παραμένει μόνο να κάνουν τους σχετικούς μαθηματικούς υπολογισμούς).

Οι θέσεις του Λονδίνου

Οι επίσημες θέσεις της Βρετανικής Κυβέρνησης καταγράφονται σε Aide Memoire, το οποίο επιδόθηκε στον Ύπατο Αρμοστή της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Λονδίνο, στις 12 Φεβρουαρίου 1981, ότι η Βρετανική Κυβέρνηση:

(α) θεωρεί ότι με το προταθέν δάνειο εκπληρώνει τις οικονομικές υποχρεώσεις της από το Appendix R της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης μέχρι και τη σύναψη του δανείου·

(β) εύχεται να προσδιοριστούν σύντομα έργα, για τη χρήση του δανείου αυτού, αλλά και τα έργα αυτά να είναι προς όφελος και των δύο κοινοτήτων της νήσου·

(γ) έχει ήδη συμβάλει στην οικονομική ανάπτυξη της νήσου μέσω του Προγράμματος Τεχνικής Συνεργασίας και μέσω του Γραφείου του Υπάτου Αρμοστή του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Κύπρο, και μέσω προγραμμάτων ανακούφισης προσφύγων στην Κύπρο (σύνολο 2,5 εκατ. λιρών Αγγλίας) και μέσω συνεισφοράς αλλά και στελεχών στην UNFICYP (άλλα 75 εκατ. λιρών Αγγλίας από της εγκαθίδρυσής της, τον Μάρτιο του 1964, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων καταναλώθηκε στην Κύπρο ως ξένο συνάλλαγμα) – (παραβλέποντας, ασφαλώς, ότι το μεγαλύτερο ποσοστό από αυτά τα λεφτά λήφθηκε από τους Βρετανούς στρατιώτες-μέλη της UNFICYP)·

(δ) με αυτή καθ’ εαυτή την παρουσία των Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο, η τελευταία ωφελείται με την εισροή ξένου συναλλάγματος στο νησί (άλλα περίπου 40 εκατ. λιρών Αγγλίας, κάθε χρόνο)· και, ακόμα,

(ε) θεωρεί ότι η ενεργός υποστήριξη της Βρετανικής Κυβέρνησης προς τις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για επίτευξη λύσης στο κυπριακό πρόβλημα, μέσω των διακοινοτικών συνομιλιών, αποτελεί έναν επιπρόσθετο τρόπο συμβολής στο γενικό καλό της Κύπρου· και τέλος,

(στ) είναι πρόθυμη να συζητήσει τα αναφερθέντα στοιχεία και να δώσει επιπρόσθετες διευκρινίσεις.

Χρωστούσαν 83 εκατ. λίρες για τρεις πενταετίες

Η Κυπριακή Κυβέρνηση, παρόλα αυτά, επέμεινε στις δικές της θέσεις σε συνάντηση του υπουργού Εξωτερικών με τον Βρετανό Ύπατο Αρμοστή, στις 11 Ιουλίου 1980. Ο πρώτος επέδωσε στον δεύτερο Aide Memoire με τους υπολογισμούς της Κυπριακής Κυβέρνησης για τις οικονομικές υποχρεώσεις της Βρετανικής Κυβέρνησης από το Appendix R της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης. Το ύψος των υποχρεώσεων αυτών, για τις 3 πενταετίες από το 1965 μέχρι το 1980, ανερχόταν σε 82.920.000,00 λίρες επιπλέον, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις οικονομικές ανάγκες της Κύπρου, για την περίοδο μετά την εισβολή («…taking all factors into account, including the financial requirements of the Government of the Republic…»), τότε υπολογίζεται επιπρόσθετη (πέραν των 82.920.000,00 λιρών) υποχρέωση για χορηγία ύψους, περίπου, 100 εκατ. λιρών. Μάλιστα σε Παράρτημα του Aide Memoire αυτού παρουσιάζεται ο τρόπος υπολογισμού, από το υπουργείο Οικονομικών της Κυπριακής Δημοκρατίας, των ποσών αυτών.

Αλλά και στη συνέχεια, το ζήτημα τέθηκε από τον υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Ιακώβου, προς την υφυπουργό Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου, βαρώνη Janet Young, σε συνάντησή τους στην Κύπρο, στις 21 Οκτωβρίου 1983· αμφότερες οι πλευρές επανέλαβαν τις αναφερθείσες αμετακίνητες θέσεις τους. Αυτή υπήρξε η τελευταία φορά κατά την οποία ηγέρθη το ζήτημα αυτό σε Βρετανούς αξιωματούχους ή διπλωμάτες.

Για το ζήτημα (β) των διευκολύνσεων τις οποίες απολαύουν οι Αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας

Πέραν, όμως, και ανεξαρτήτως των οικονομικών υποχρεώσεων, οι οποίες προκύπτουν από το Appendix R της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης, η Κυπριακή Κυβέρνηση ήγειρε το ζήτημα της έναρξης διαβουλεύσεων για τον καθορισμό των χρηματικών αντιτίμων για τις παρεχόμενες διευκολύνσεις, τις οποίες απολαύουν οι Αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας, καθώς και τα συνακόλουθα διαφυγόντα κέρδη της τελευταίας, λόγω της παροχής των διευκολύνσεων αυτών.

Οι διευκολύνσεις αυτές συμπεριλαμβάνουν, π.χ., τη χρήση των κυπριακών λιμένων, του κυπριακού εναέριου χώρου, τη χρήση συχνοτήτων, των οδικών δικτύων, του ηλεκτρικού ρεύματος, του νερού, των επικοινωνιών, των τηλεοπτικών, των ταχυδρομικών και τηλεγραφικών υπηρεσιών, ενοίκιο για χρήση των κρατικών γαιών στις περιοχές διακατοχής, φορολογικές ατέλειες, απώλεια τελωνειακών προσόδων κ.τ.λ.

Είχε ζητηθεί μάλιστα κατ’ επανάληψη από το υπουργείο Εξωτερικών, από όλες τις δημόσιες υπηρεσίες και τα άλλα υπουργεία του κράτους κατάλογος των παρεχομένων διευκολύνσεων αυτών, καθώς και εκτίμηση του ύψους της σχετικής αποζημίωσης (σημειώνεται ότι στα αρχεία των άλλων υπουργείων, του Εξωτερικών συμπεριλαμβανομένου, υπάρχουν αρκετοί τέτοιοι κατάλογοι και εκτιμήσεις ποσών από διάφορες παρεχόμενες υπηρεσίες προς τις Αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου στην Κύπρο).

Στο σημείο αυτό, σημειώνεται ότι έχει αναφερθεί και ο ισχυρισμός ότι οι οικονομικές υποχρεώσεις, οι οποίες προκύπτουν από το Appendix R της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας, συνδέονται με τις παρεχόμενες διευκολύνσεις, τις οποίες απολαύουν οι Αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας, με σχέση αιτίου και αποτελέσματος. Ότι, δηλαδή, η οικονομική βοήθεια του Appendix R της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης προβλέπεται λόγω των, επίσης, προβλεπομένων διευκολύνσεων και υπηρεσιών. Η ερμηνεία αυτή είναι, κατά τη γνώμη μας, λανθασμένη, και, οπωσδήποτε, αντίθετη με ρητές πρόνοιες της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η δική μας νομική ερμηνεία της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι ότι εφαρμόζονται οι ρητές (επεξηγηματικές) πρόνοιες της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης.

Η διεκδίκηση των οφειλών πρέπει να είναι το πρώτο βήμα

Σε συνάντηση του γενικού διευθυντή του υπουργείου Εξωτερικών,  Χριστόδουλου Βενιαμίν, με τον Ύπατο Αρμοστή, Stephen Olver, στις 31 Αυγούστου 1973, ο πρώτος επέδωσε στον δεύτερο non-paper με τις απαιτήσεις–χρηματικές αποζημιώσεις για τις παρεχόμενες διευκολύνσεις τις οποίες απήλαυαν οι Αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας, για την περίοδο 1η Απριλίου 1965-31 Μαρτίου 1972, το οποίο αριθμούσε αποζημιώσεις ύψους 64.260.000,00 λιρών και το οποίο προϋπολόγιζε ότι για κάθε νέο έτος, από την 1η Απριλίου 1972 και μετά, οι απαιτήσεις αυτές θα έφταναν το ύψος των 9.643.000,00 λιρών.

Η απάντηση των Βρετανών στο non-paper αυτό δόθηκε σε συνάντηση του γενικού διευθυντή του υπουργείου Εξωτερικών με τον Ύπατο Αρμοστή, στις 4 Ιανουαρίου 1974· ότι η Βρετανική Κυβέρνηση συνεχίζει να τιμά τις υποχρεώσεις της από τη Συνθήκη Εγκαθίδρυσης, ότι παρ’ όλα αυτά δεν θεωρούσε ότι τα παρουσιασθέντα ποσά και απαιτήσεις ήταν νομικώς βάσιμα· και ότι ήταν διατεθειμένη να προχωρήσει στη διεξαγωγή διαβουλεύσεων για τον καθορισμό του ύψους της δωρεάς για τις προβλεπόμενες από την υποπαράγραφο (c) του Appendix R οικονομικές υποχρεώσεις της, προϋποτιθεμένου ότι αμφότερες οι κοινότητες της Κύπρου θα λάμβαναν μέρος στις σχετικές διαβουλεύσεις και ότι και οι δύο θα ευεργετούνταν από τα ποσά αυτά.

Έτσι το ζήτημα παραπέμφθηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο το οποίο με την απόφασή του με αρ. 13.025 της 24ης Ιανουαρίου 1974 αποφάσισε ότι:

(α) η αποδοχή εκ μέρους των Βρετανών διεξαγωγής διαβουλεύσεων για τον καθορισμό του ύψους της δωρεάς για τις προβλεπόμενες από το Appendix R οικονομικές υποχρεώσεις τους, ως απάντηση στις χρηματικές απαιτήσεις για τις παρεχόμενες διευκολύνσεις, τις οποίες απολαύουν οι Αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας, αποτελούσε πονηρό ελιγμό και ότι σκοπός τους ήταν να μην καταβάλουν ποτέ οποιοδήποτε ποσό· και,

(β) πιο σημαντικό από το προηγούμενο, ότι ακόμα και αν διεξαχθούν διαβουλεύσεις για το Appendix R, εντούτοις, δεν εγκαταλείπονται οι οικονομικές απαιτήσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας για τις παρεχόμενες διευκολύνσεις τις οποίες απολαύουν οι Αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας, εκτός εάν η τελευταία θεωρήσει σημαντικό το ύψος της δωρεάς για το πρώτο.

Για το ζήτημα (γ) του υπολογισμού του ύψους των υποχρεώσεων της Βρετανικής Κυβέρνησης για την περίοδο 1965-2005 ο τρόπος υπολογισμού των αξιώσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας, σύμφωνα με το αναφερθέν σχετικό σημείωμα του υπουργείου Οικονομικών, το οποίο αποτελούσε το Παράρτημα του Aide Memoire, το οποίο επιδόθηκε στους Βρετανούς στις 11 Ιουλίου 1980, λαμβάνει υπ’ όψιν ως βάση υπολογισμού τουλάχιστον τη χορηγία της περιόδου 1960-65, (σημειώνοντας, παρόλα αυτά, ότι αυτός ο τρόπος δεν συνάδει με τις πρόνοιες «…taking all factors into account…»).

Στη συνέχεια, το ποσό αυτό (12 εκατ. λίρες) αναπροσαρμόζεται αναλόγως των τιμαριθμικών αυξομειώσεων. Ετσι, υπολογίστηκε ότι για τις 3 πενταετίες από το 1964 μέχρι το 1980 το ποσό αυτό ήταν 82.920.000 λίρες.

Για τον καθορισμό του ύψους της βοήθειας, πρέπει να λαμβάνονται υπ’ όψιν όλοι οι σχετικοί παράγοντες («…taking all factors into account, including the financial requirements of the Government of the Republic…»). Έτσι ας πούμε, για την περίοδο μετά την εισβολή, οι οικονομικές ανάγκες της Κύπρου υπήρξαν πολύ αυξημένες. Απόδειξη τούτου υπήρξε η υψηλότατη φορολογία, την οποία είχε επιβάλει το κυπριακό κράτος την περίοδο μετά την εισβολή, αλλά και ο μεγάλος δανεισμός τον οποίο υποχρεώθηκε να συνάψει για κάλυψη των μεγάλων χρηματοδοτικών αναγκών που προέκυψαν.

Το υπουργείο Οικονομικών, λοιπόν, καταλήγει ότι, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις οικονομικές ανάγκες της Κύπρου για την περίοδο μετά την εισβολή, τότε πρέπει να δοθεί επιπρόσθετη (πέραν των 82.920.000 λιρών) χορηγία ύψους, περίπου, 100 εκατ. λιρών.

Παραλλήλως, θα πρέπει να ληφθεί υπ’ όψιν η χρονική αξία του χρήματος και ο ρυθμός πληθωρισμού για όλη τη χρονική περίοδο, από το 1965 μέχρι σήμερα. Και τα δύο αυτά ενσωματώνονται στο μέσο ονομαστικό επιτόκιο, το οποίο επικρατούσε σε κάθε έτος.

Με βάση τα δεδομένα αυτά, και υπολογίζοντας ως μέσο ονομαστικό επιτόκιο το 8% για την περίοδο 1965-1995 και 6,95% για την περίοδο 1996 -2005, τότε, οι συνολικές σωρευτικές οικονομικές υποχρεώσεις του Ηνωμένου Βασιλείου προς την Κυπριακή Δημοκρατία, στα τέλη του 2004, ανέρχονται σε περίπου 550.000.000,00.

Επιπλέον, με συνυπολογισμό της οικονομικής αξίας των υποχρεώσεων του Ηνωμένου Βασιλείου για τις παρεχόμενες διευκολύνσεις, τις οποίες απολαύουν οι Αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας, η Κυπριακή Κυβέρνηση εκτίμησε το ποσό των υποχρεώσεων της Βρετανικής Κυβέρνησης στην Κύπρο, μέχρι και τις 12 Απριλίου 1980, σε περίπου 245.000.000 λίρες.

Άρα, η Βρετανική Κυβέρνηση οφείλει τα αναφερόμενα ποσά, αθροιστικώς (περίπου 1 δισ. λίρες).

Περαιτέρω, εννοείται ότι δεν συνυπολογίζονται οι συνολικές υποχρεώσεις του Ηνωμένου Βασιλείου από τη χρήση διαφόρων δημοσίων υπηρεσιών της Κυπριακής Δημοκρατίας, για την περίοδο μεταξύ 1ης Απριλίου 1980 και 31ης Μαρτίου 2005, και θα ήταν χρήσιμο να γινόταν αντίστοιχη εκτίμηση, όπως έγινε για την περίοδο 1965-1980, και το ακριβές ποσό των οικονομικών υποχρεώσεων του Ηνωμένου Βασιλείου προς την Κυπριακή Δημοκρατία να προταθεί στο αναφερθέν συνολικό οφειλόμενο ποσό.

Την 31η Μαρτίου 2005, είχαν ολοκληρωθεί οκτώ πενταετίες, μετά την πρώτη, για τις οποίες η Βρετανική Κυβέρνηση δεν έχει καταβάλει τα οφειλόμενα από τις οικονομικές υποχρεώσεις της, από το Appendix R της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης, προς την Κυπριακή Δημοκρατία».

Όταν η προπέτεια και η συνεχής προσπάθεια υπόσκαψης της κρατικής οντότητας της Κύπρου είναι τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της βρετανικής συμπεριφοράς, το καθήκον μας δεν είναι ούτε η αβροφροσύνη ούτε η αιδήμων σιωπή. Λόγοι στοιχειώδους αυτοάμυνας επιβάλλουν την ανάλογη αντίδραση.

Η διεκδίκηση των οφειλομένων χρηματικών ποσών από τους Βρετανούς, με όλα τα προσφερόμενα νομικά μέτρα, μπορεί και πρέπει να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα. Καθώς το μέγιστο είναι η αμφισβήτηση της λεγόμενης κυριαρχίας των αποικιοκρατικών καταλοίπων των στρατιωτικών βάσεων.

* Πρώην Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων.

Φιλελεύθερος

https://infognomonpolitics.gr/2021/08/epivallomeni-antidrasi-stin-antikypriaki-politiki-tis-vretanias-na-plirosei-ta-chrei-tis-stin-kypriaki-dimokratia/

Σάββα Καλεντερίδη : Η άφατη υποκρισία των ΗΠΑ έναντι του Ερντογάν

0

 

Οι ΗΠΑ επιτρέπουν στον Ερντογάν να διαπράττει εγκλήματα πολέμου εναντίον των Κούρδων Γεζιντί
 

Ο Ερντογάν συνεχίζει το “έργο” των τζιχαντιστών του Ισαλμικού Κράτους, με αεροπορικές επιθέσεις εναντίον πολιτικών στόχων των Κούρδων Γεζιντί

Ο ζωροαστρισμός είναι μονοθεϊστική θρησκεία, που προήλθε ως σύνθεση πολυθεϊστικής ιρανικής θρησκείας και έκανε την εμφάνισή της περίπου πριν από 2.600 χρόνια.

Μια μετεξέλιξη του ζωροαστρισμού είναι η θρησκεία των Γεζιντί, η οποία μάλιστα θεωρείται η πατρώα θρησκεία των Κούρδων.

Σήμερα, Κούρδοι, Γεζιντί το θρήσκευμα, ζουν στην περιοχή Σενκάλ της Νινευί (Μοσούλη), καθώς επίσης στη Συρία, στην Αρμενία, στη Ρωσία και τη Γεωργία. Επίσης, ισχυρές κοινότητες μεταναστών Κούρδων Γεζιντί υπάρχουν στη Γερμανία και τη Σουηδία.
Οι ιεροί τόποι των Κούρδων Γεζιντί βρίσκονται στη Νινευί, στο Λαλές του Σενκάλ, όπου και η μεγαλύτερη κοινότητά τους.

Ο συνολικός πληθυσμός των Κούρδων Γεζιντί ανέρχεται στο 1.000.000 ψυχές.
Είναι γνωστό ανάμεσα στους Κούρδους ότι ασπάστηκαν το Ισλάμ με την απειλή του γιαταγανιού, γι’ αυτό και σε γενικές γραμμές, στις περισσότερες κουρδικές κοινότητες, η εθνική ταυτότητα προηγείται και είναι πιο ισχυρή της θρησκευτικής. Γι’ αυτό και στον εθνικό ύμνο της Αυτόνομης Διοίκησης του Κουρδιστάν, στο Β. Ιράκ, ο στίχος λέει ότι «πρώτα είμαστε Κούρδοι και μετά μουσουλμάνοι», κάτι που δέχεται την κριτική των ισλαμιστών.

Επίσης, σε σημαντική μερίδα Κούρδων υπάρχει η άποψη ότι οι Τούρκοι, οι Πέρσες και οι Αραβες χρησιμοποίησαν το Ισλάμ για να υποδουλώσουν τους Κούρδους και ότι αυτός είναι ο λόγος που μέχρι σήμερα δεν κατόρθωσαν να αποκτήσουν το δικό τους ανεξάρτητο κράτος. Με βάση αυτή τη διαπίστωση, τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει μια αναζήτηση των Κούρδων, κυρίως εκείνων που εμφορούνται από τις αξίες και τα ιδανικά του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (ΡΚΚ), που στρέφεται περί την πατρώα θρησκεία. Δηλαδή, παρότι το ΡΚΚ πιστεύει με συνέπεια στην ανεξιθρησκία, θεωρεί ότι η κρατούσα πίστη ανάμεσα στους Κούρδους πρέπει να είναι αυτή των Γεζιντί, για να αποκλειστεί η άσκηση επιρροής στους Κούρδους από Τουρκία, Ιράν, Ιράκ και Συρία μέσω της μουσουλμανικής πίστης.

Ειδικά σε ό,τι αφορά την Τουρκία, είναι γνωστό ότι επιχειρείται η αφομοίωση των Κούρδων μέσω των τζαμιών και της μουσουλμανικής πίστης.

Και, όταν η Τουρκία αντιλήφθηκε ότι υπάρχει αναζήτηση ανάμεσα στους Κούρδους γύρω από τη θρησκεία των Γεζιντί, θεώρησε το ζήτημα αυτό μείζονος σημασίας για την «αδιάσπαστη ενότητα του τουρκικού έθνους και κράτους». Το τουρκικό κράτος θεωρεί ότι, αν απολέσει τη δυνατότητα να ασκεί επιρροή στους Κούρδους μέσω των τζαμιών, θα χάσει οριστικά το παιχνίδι του Κουρδικού. 

Γι’ αυτό δεν σταματούσαν τα όργανα του τουρκικού κράτους και οι ιμάμηδες της πανίσχυρης Διεύθυνσης Θρησκευτικών Υποθέσεων να προσβάλλουν τη θρησκεία των Γεζιντί, διαδίδοντας μάλιστα ότι οι Γεζιντί πιστεύουν στον… Σατανά.

Οταν εμφανίστηκε το Ισλαμικό Κράτος στο Ιράκ και μετέπειτα στη Συρία, η Τουρκία έσπευσε να το προσεταιριστεί, με σκοπό να το χρησιμοποιήσει εναντίον των Κούρδων.

Γι’ αυτό και οι δύο πρώτες αποστολές που ανέθεσε ο Ερντογάν στο Ισλαμικό Κράτος, ως υπεργολαβία της Τουρκίας, ήταν, πρώτον, η επίθεση στους ιερούς τόπους των Κούρδων Γεζιντί, στο Σενκάλ της περιφέρειας Νινευί (Μοσούλη), τις 3 Αυγούστου 2014, και, δεύτερον, η επίθεση και πολιορκία της πόλης Κομπάνι, στις 16 Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους.

Κατά την επίθεση των τρομοκρατών του Ι.Κ. στο Σενκάλ έγινε γενοκτονία, αφού οι Αρχές Ασφαλείας του ιρακινού κράτους και οι Πεσμεργκά της Αυτόνομης Διοίκησης του Κουρδιστάν τούς εγκατέλειψαν στην τύχη τους ή, για την ακρίβεια, στις ορέξεις των τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτους.

Χιλιάδες οι νεκροί, χιλιάδες κορίτσια πουλήθηκαν στα σκλαβοπάζαρα των «εμίρηδων» του Ι.Κ., χιλιάδες παιδιά γλίτωσαν με ανεπούλωτα ψυχικά τραύματα, λόγω της ανείπωτης αγριότητας των τζιχαντιστών συμμάχων της Τουρκίας. Σημειώνεται δε ότι πολλά κορίτσια Κούρδων Γεζιντί, που υπέστησαν βιασμούς και ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες, πληρώνουν σήμερα βαρύ τίμημα.

Τότε, οι μόνοι που παρενέβησαν για να σώσουν τους Κούρδους Γεζιντί οι οποίοι είχαν καταφύγει στο όρος Σιντζάρ ήταν οι στρατιώτες των ΗΠΑ και οι σκληροτράχηλοι και ατρόμητοι αντάρτες του ΡΚΚ. Εκεί παρατηρήθηκε εξ ανάγκης και η πρώτη συνεργασία των ΗΠΑ με το ΡΚΚ.

Μετά την εκδίωξη των τζιχαντιστών, των πραγματικών τρομοκρατών, από το Σιντζάρ, οι Κούρδοι Γεζιντί, με τη βοήθεια των ανταρτών και των στελεχών του ΡΚΚ, οργάνωσαν τις δικές τους δυνάμεις ασφαλείας και τη δική τους αυτοδιοίκηση.

Αυτό ενοχλεί την Τουρκία, η οποία θεωρεί αυτή την αυτοδιοικούμενη δομή ως μια εναντίον της απειλή, αφού η περιοχή ενώνει τις ανταρτοκρατούμενες ζώνες του Νοτίου Κουρδιστάν με τη Ροζάβα.

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η τουρκική πολεμική αεροπορία, με την ανοχή των ΗΠΑ, που ελέγχουν τον εναέριο χώρο του Ιράκ, πραγματοποιεί επιθέσεις στην περιοχή αυτή εναντίον στόχων που θεωρεί ότι ελέγχονται από το ΡΚΚ.

Πρόσφατα, η Τουρκία διέπραξε άλλο ένα έγκλημα πολέμου, πραγματοποιώντας αεροπορική επιδρομή σε νοσοκομείο του Σενκάλ. Από τους βομβαρδισμούς καταστράφηκε το νοσοκομείο, ενώ είχαμε νεκρούς γιατρούς και νοσηλευτικό προσωπικό.

Τις ίδιες ημέρες είχαμε αεροπορικές επιδρομές σε κουρδικές πόλεις της Ροζάβα, όπως αποκαλούν οι Κούρδοι την αυτοδιοικούμενη περιοχή της ΒΑ Συρίας, με νεκρούς αμάχους. Στην περιοχή αυτή υπάρχουν στρατεύματα των ΗΠΑ και της Ρωσίας, ενώ ο εναέριος χώρος της Συρίας ελέγχεται από τη Ρωσία.

Αρα, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι οι επιθέσεις της Τουρκίας έχουν την κάλυψη ή την ανοχή των ΗΠΑ και της Ρωσίας.

Μια που ζούμε την τραγωδία του Αφγανιστάν, όπου οι ΗΠΑ εγκατέλειψαν τους συμμάχους τους Αφγανούς στα χέρια των Ταλιμπάν, ελπίζουμε να μη συμβαίνει το ίδιο και με τους Κούρδους Γεζιντί, που οι ίδιες οι ΗΠΑ, μαζί με τους αντάρτες του ΡΚΚ, έσωσαν απ’ τα νύχια των τζιχαντιστών συμμάχων της Τουρκίας – η οποία τώρα προσπαθεί να αποτελειώσει ό,τι άφησαν όρθιο οι τρομοκράτες του Ι.Κ.

Επίσης, ελπίζουμε οι ΗΠΑ να μην εγκαταλείψουν τους συμμάχους τους Κούρδους της Συρίας, που έδωσαν 14.000 νέους και νέες στον αγώνα εναντίον του Ι.Κ., το οποίο πολύ καλά γνωρίζουν οι αρμόδιοι στην Ουάσιγκτον ότι υποστήριζε η Τουρκία του Ερντογάν.

Οσο μεγάλη χώρα και αν είναι οι ΗΠΑ, δεν μπορεί να αντέξουν τέτοια ατιμία. Οσο για τον Ερντογάν, ελπίζουμε να υπάρχουν φορείς της παγκόσμιας κοινωνίας των πολιτών που συλλέγουν στοιχεία για τα εγκλήματα πολέμου τα οποία διαπράττει. Γιατί, πού θα πάει, πλησιάζει και η δική του ώρα.

https://infognomonpolitics.gr/2021/08/i-afati-ypokrisia-ton-ipa-enanti-tou-erntogan/

Αρομούνικα σχολεία ανοίγουν σε πόλεις της Αλβανίας

0

 

Το ρουμανικό ίδρυμα «Nicolae Iorga» στους Αγίους Σαράντα προτίθεται να δραστηριοποιηθεί περισσότερο στην Αλβανία, αφού προτίθεται από το φθινόπωρο να  δημιουργήσει σχολεία Αρομούνικα όπου τα παιδιά των Αρομούνων θα μαθαίνουν την αρομούνικη διάλεκτο και τη ρουμανική καθώς και τις παραδόσεις των Αρομούνων (Κουτσοβλάχων).

Έτσι, μετά τις προσπάθειες κατοίκων από τη Σελενίτσα ( στο νομό του Αυλώνα, Αλβανία) θα ανοίξει σχολείο στις 23 Σεπτεμβρίου 2021 με την ονομασία «10 Μαΐου 1905».

Το σχολείο ξαναχτίζεται, χρηματοδοτούμενο από το ίδρυμα «Nicolae Iorga» που εδρεύει στους Αγίους Σαράντα.

Τον Ιούλιο, η αντιπροσωπεία του DRP (= Τμήμα για τους Απανταχού Ρουμάνους) βρέθηκε στη Σελενίτσα όπου επισκέφτηκε τα Αρομούνικα παιδιά και το σχολείο των Αρομούνων «10 Μαΐου 1905» που χρηματοδοτήθηκε από το ίδρυμα «Nicolae Iorga».

Επίσης, ένα σχολείο θα πάρει το όνομά του από τη μεγάλη ακαδημαϊκό γλωσσολόγο «Matilda Caragiu-Marioțeanu». Το σχολείο θα ανοίξει στο Μπεράτι.

Επίσης, στο Ελμπασάν, σχολείο που θα ιδρυθεί θα λάβει το όνομα του πρέσβη Βασίλε Στόϊκα, μάρτυρα του ρουμανικού λαού.

«Για τη μελέτη της Αρουμανικής διαλέκτου και της Ρουμανικής γλώσσας, για την αγορά υπολογιστών και εκτυπωτών για τα παιδιά των Αρομούνων που θα σπουδάσουν στα σχολεία της Σελενίτσα και του Μπεράτ, χρειάζεται αλληλεγγύη»,όπως σημειώνει χαρακτηριστικά το ρουμανικό δημοσίευμα.

Το ίδρυμα «Nicolae Iorga» ζητά από όλους τους Αρμάνους στην Αλβανία να το υποστηρίξουν για την επίτευξη αυτού του μεγάλου στόχου.

Το ίδρυμα έχει πραγματοποιήσει αρκετές εκδηλώσεις τον τελευταίο χρόνο, όπως η κατάθεση της προτομής του Πάπα Λάμπρο Μπαλαμάτσε τον Μάιο ή τα εγκαίνια του σχολείου «10 Μαΐου 1905» στη Σελενίτσα του Αυλώνα.

Ένα σημαντικό γεγονός ήταν η τοποθεσία της προτομής του Nicolae Iorga στην παραλία “Hasan Tahsini” στην πόλη των Αγίων Σαράντα το 2016.

Στην τελευταία συνέντευξη που δόθηκε στην έδρα της Μακεδονικής-Ρουμανικής Εταιρείας Πολιτισμού, στις 31 Ιουλίου 2021. Ο κ. Ο Πάνο Μπακάλι, πρόεδρος του Ιδρύματος «Nicolae Iorga» στους Αγίους Σαράντα της Αλβανίας, μίλησε για την επίσκεψη της αντιπροσωπείας του Τμήματος για τους Απανταχού Ρουμάνους στην Αλβανία, καθώς και για την κατάσταση των Αρμάνων που ζουν στη χώρα.

Παρουσίασε επίσης τις δραστηριότητες, από διάφορες κοινότητες όπως η Σελενίτσα και το Μεκάτ, μέσω των οποίων οι Αρμάνοι προσπαθούν να δημιουργήσουν ιδρύματα όπου θα μπορούν να μάθουν τόσο την αρουμανική διάλεκτο όσο και τη ρουμανική φιλολογική γλώσσα.

 Harriet Martineau Foundation- Arumun.com

https://www.echedoros-a.gr

Βίαιες συγκρούσεις στο βόρειο Ιράκ- Παραιτήθηκαν χωροφύλακες που εστάλησαν να πολεμήσουν

0

 

Οι κουρδικές αντάρτικες δυνάμεις πραγματοποίησαν ποιοτικές επιχειρήσεις εναντίον του τουρκικού στρατού κατοχής, προκαλώντας μεγάλες απώλειες στην περιοχή Μετίνα των νόμιμων αμυντικών περιοχών, γεγονός που οδήγησε στην παραίτηση 200 χωροφυλάκων όταν ζητήθηκε να σταλούν στο πεδίο της μάχης, αναφέρει η Rojava News.

Οι επιθέσεις του τουρκικού στρατού κατοχής στο Ζαπ, Μετίνα και Αβασίν  συνεχίστηκαν από ξηράς και αέρος από τις 23 Απριλίου και συνεχίζονται μέχρι τώρα, ενώ πολλά μέλη του τουρκικού στρατού κατοχής σκοτώθηκαν κατά τις επιθέσεις τους στην περιοχή.

Τοπικές πηγές ανέφεραν ότι η περιοχή έγινε μάρτυρας των ισχυρότερων συγκρούσεων εδώ και τέσσερις μήνες, καθώς οι περιοχές Ζινάρ, Κεστέλ, Μισούρ, Χαρούρι και Νταράρ στην περιφέρεια της Μετίνα  μετατράπηκαν σε πεδίο μάχης.

Οι πηγές ανέφεραν ότι ο τουρκικός στρατός κατοχής είχε συγκεντρώσει φρουρούς από το κέντρο του Σιρνάκ, Έλκ, Καλμπάν και Χαζαχάν και  τους έστειλε στην περιοχή για να στήσουν ενέδρες.

Η ίδια πηγή ανέφερε ότι η περιοχή έγινε μάρτυρας των πιο σφοδρών συγκρούσεων από τις 17 Αυγούστου μέχρι τώρα, και πολλοί από τους φρουρούς έχουν παραιτηθεί, καθώς σχεδόν 200 φύλακες του χωριού και περισσότεροι έχουν παραιτηθεί μέσα σε 4 μήνες.

RojNews

https://www.echedoros-a.gr

Καρακατσάνοφ: Είναι φυσιολογικό ο Ζάεφ να δέχεται πρόσφυγες από το Αφγανιστάν, γιατί την εποχή του Γκρουέφσκι αποκαλύφθηκε ότι εκεί ζουν απόγονοι των αρχαίων Μακεδόνων

0

 

Ο Βούλγαρος πολιτικός σε συνέντευξή του σε ενημερωτική πύλη των Σκοπίων, ρωτήθηκε εάν η Βουλγαρία έχει αποδειχθεί λιγότερο συνεργάσιμη από τη  Βόρεια Μακεδονία στην αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης στο Αφγανιστάν, ο Καρακατσάνοφ είπε ειρωνικά ότι «θα στεγάσουμε 450 Αφγανούς επειδή ο Αλέξανδρος είχε κατακτήσει το Αφγανιστάν και οι Μακεδόνες έχουν απογόνους εκεί».

Πρόσθεσε:

«Είμαι σε δίλημμα για το πώς να απαντήσω σε αυτήν την ερώτηση. Αστειευόμενος ή σοβαρολογώντας …

Επιτρέψτε μου να ξεκινήσω με το αστείο. Είναι φυσιολογικό ο κ. Ζάεφ να δέχεται Αφγανούς. Άλλωστε, κατά την εποχή του Γκρουέφσκι έγινε κατανοητό ότι οι αρχαίοι Μακεδόνες ζούσαν στο Αφγανιστάν και στο Πακιστάν. Παραχωρήσατε ακόμη και γη σε πακιστανικό δήμαρχο χωριού κοντά στη λίμνη της Αχρίδας. Τον ανακοινώσατε ως Βασιλιά Γκαζανφάρ κ.λπ. ως …άμεσος απόγονος του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Όπως είναι γνωστό, ο Μέγας Αλέξανδρος κατέκτησε το Αφγανιστάν και έφτασε στο Πακιστάν. «Είναι απολύτως φυσιολογικό ο κ. Ζάεφ να αποδέχεται αυτούς τους πρώην αρχαίους Μακεδόνες στην πατρίδα τους», δήλωσε ο Καρακατσάνοφ.

Τις …45.000

Ωστόσο, ο Κρασιμίρ Καρακατσάνοφ, τόνισε ότι οι προγραμματισμένοι 450 πρόσφυγες από το Αφγανιστάν που αναμένεται να φτάσουν στη  Βόρεια Μακεδονία στο μέλλον θα μπορούσαν να φτάσουν τους 45.000.

Σύμφωνα με τον πρώην αναπληρωτή πρωθυπουργό της Βουλγαρίας, ο Ζάεφ επιδιώκει να γίνει αρεστός με αυτή την κίνησή τους στους Αμερικανούς, και έκανε έναν παραλληλισμό με την κίνηση του πρώην προέδρου Κίρο Γκλιγκόροφ , ο οποίος, σύμφωνα με τον Καρακατσάνοφ, έδωσε 150.000  Σλαβομακεδονικές υπηκοότητες σε Αλβανούς από το Κοσσυφοπέδιο να κερδίσει στις εκλογές.

Σύμφωνα με τον ίδιο, εάν έρθουν 450 Αφγανοί στη Βόρεια Μακεδονία, στη συνέχεια σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς θα μπορούν να φέρουν τις οικογένειές τους. Όταν λέω οικογένειες, δεν εννοώ μόνο γυναίκες και παιδιά, αλλά και συγγενείς και γιαγιάδες και ξαδέρφια. Αυτοί οι άνθρωποι μπορούν να αυξηθούν από 450 σε 45.000. Δεν ξέρω αν η Βόρεια Μακεδονία το χρειάζεται αυτό. Δεν ξέρω τι είναι πιο σημαντικό.  Να υπερασπιστείτε τη χώρα σας ή να την πουλήστε για να ευχαριστήσετε κάποιον στις Βρυξέλλες ή την Ουάσιγκτον. Ούτε οι Βρυξέλλες ούτε η Ουάσιγκτον θα λύσουν τα προβλήματα στη Βόρεια Μακεδονία. Όπως θυμάστε, δεν έλυσαν τα προβλήματα το 2001 κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.

Tribuna.mk, Sitel.com.mk,

https://www.echedoros-a.gr