του Δημήτρη Μπότσαρη*
                 ΟΥΑΙ ΥΜΙΝ, ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΣ ΚΑΙ ΦΑΡΙΣΑΙΟΙ ΥΠΟΚΡΙΤΕΣ…
Με αυτή χαρακτηριστική φράση, κατέκρινε δριμύτατα και κατήγγειλε δημόσια, τους Εβραίους γραμματείς και Φαρισαίους, στην Ιερουσαλήμ, ο Ιησούς Χριστός, χαρακτηρίζοντάς τους, ως υποκριτές, λόγω ασυνέπειας λόγων και έργων.
Το ίδιο ακριβώς μπορεί να πει κάποιος σήμερα και να καταγγείλει δημόσια και πρώτο, τον Δήμαρχο Ιωαννιτών, κο Μωυσή Ελισάφ, διότι ενώ προανήγγειλε ως αιτία αυτού του απαράδεκτου και απρεπούς τριήμερου Συνεδρίου, τη συμμετοχή του Δήμου Ιωαννιτών στις επετειακές γιορτές των 200 χρόνων, από την έναρξη της Επανάστασης του 1821, κατέληξε ουσιαστικά να ατιμάσει αυτές τις γιορτές, τιμώντας, σχεδόν, τον Αλή πασά, για τον οποίο ο κος Ελισάφ και όλοι οι συμμετέχοντες στο Συνέδριό του, θα ομιλούν επί τριήμερο, ευνοϊκά, προσπαθώντας να αναδείξουν τη προσωπικότητά του και να βρουν κάποια σημαντικά, κατ’ αυτούς, έργα του, όπως δείχνει και το αναρτημένο πρόγραμμα αυτού του Συνεδρίου. Ταυτόχρονα, είναι βέβαιο, ότι ουδείς εξ αυτών θα αναφερθεί στον πρότερο βίο του και στο ξεκίνημα της αισχρής καριέρας του Αλή, ως αρχηγού μιας ληστοσυμμορίας, όπως και ο πατέρας του και κατόπιν, ως ο μεγαλύτερος σφαγέας των Ελλήνων, όλων των περιοχών της δικαιοδοσίας του, όπως αυτές της Πρέβεζας το 1798, όπου εκτός των κατοίκων της, σφάγιασε και Γάλλους αιχμάλωτους πολέμου, εκθέτοντας την Ήπειρο διεθνώς, του Ζαλόγγου και του Σέλτσου το 1803 και 1804, του Γαρδικίου το 1812, του Χορμόβου το 1813, της Χειμάρρας το 1815, και σωρεία άλλων μεμονωμένων σφαγιασμών και μαρτυρικών θανατώσεων, που διέταξε για πάμπολλα ένδοξα άτομα των αγώνων, που «έπεσαν» για την Επανάσταση, τη θρησκεία  και την Ελευθερία της Πατρίδας μας.
Επίσης, από τους ομιλητές, ο Περιφερειάρχης Ηπείρου κος Αλέξανδρος Καχριμάνης, ο εκ Μετσόβου, ορμώμενος και έχοντας συνεισφέρει πολλά, για το Σούλι τα οποία και τον τιμούν, τί ευνοϊκό, θα πει κατά την ομιλία του για τον Αλή, που ταλαιπώρησε και τους δικούς του προγόνους, αυξάνοντας δραματικά την φορολογία για τους Μετσοβίτες, οδηγώντας τους στη πείνα και στην εξαθλίωση, αφού κάθε κατηγορία του, θα αμαυρώσει το στόχο του Συνέδριου, που θέλει να παρουσιάσει και να προβάλει τον μέγιστο, ίσως εχθρό των Ελλήνων επαναστατών, ως έναν «εκσυγχρονιστή ηγέτη» της εποχής του, που έκανε «έργα» και είχε οργανώσει μια «πολυπολιτισμική κοινωνία», που λειτουργούσε εύρυθμα, καθιστώντας τα Ιωάννινα, μια νέα Αθήνα, κατά την άστοχη παρομοίωση της κας Γιακωβάκη, αλλά και των τεσσάρων Αλβανών ομιλητών, που θα υμνήσουν τον Αλή;
Όσο για τον πρύτανη του πανεπιστημίου Ιωαννίνων, κο Τριαντάφυλλο Αλμπάνη, μόνο θλίψη και προβληματισμό, μπορούμε να εκφράσουμε δημόσια, για την συνδιοργάνωση, με τον Δήμο Ιωαννιτών, αυτού του ανθελληνικού, θα πουν χιλιάδες, Συνεδρίου, με την σκέψη, ότι οι νέοι επιστήμονες που θα αποφοιτήσουν από το πανεπιστήμιο αυτό, θα διδάξουν στην μαθητιώσα ελληνική νεολαία, ότι ο κάθε τύραννος και σφαγέας του Ελληνισμού, μπορεί να είναι σημαντικότερος από τους Έλληνες ήρωες της Επανάστασης του 1821 που δόξασαν τον Αγώνα για την Ελευθερία,  προφέροντας θυσία την ίδια τη ζωή τους, που την αφαίρεσε ο χειρότερος των τυράννων, ο Αλή πασάς, το «τιμώμενο» πρόσωπο του απαράδεκτου και απρεπέστατου, για την Ελλάδα, αυτού Συνεδρίου…
Τέλος, για την κα Γιάννα Αγγελοπούλου-Δασκαλάκη, δεν περιμέναμε και κάτι καλύτερο από αυτήν, αφού, τα δείγματα γραφής, που έχουν δώσει κάποια επιστημονικά μέλη της Επιτροπής που ηγείται, έχουν εκφραστεί απαξιωτικά, τόσο για τον «Γέρο του Μωριά», Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, της Ρούμελης, Γεώργιο Καραϊσκάκη και τον πρώτο κυβερνήτη της Ελλάδας, Ιωάννη Καποδίστρια, χαρακτηρίζοντας τον τελευταίο, ως δικτάτορα… Αιδώς, Αργείοι…   
Με αυτά και με αυτά, η κα Αγγελοπούλου απέδειξε ότι ούτε να ενώσει τους Έλληνες μπορεί, ούτε να τους κάνει να νιώσουν «περήφανοι», για να αναφερθώ στους δύο στόχους που έθεσε ο πρωθυπουργός όταν ανακοίνωνε την επιλογή της.
Επομένως, αφού κάποιοι αποφάσισαν, ότι θα πρέπει σε μεγάλες εθνικές επετείους αντί για τους ήρωες μας, να τιμούμε τους τυράννους και τους σφαγείς μας, δεν θα ακουστεί παράξενα, αν κάποιοι προτείνουν κατά τις γιορτές τον Χριστουγέννων, να γιορτάσουμε ως τιμώμενο πρόσωπο τον Ηρώδη…
ΟΥΑΙ ΥΜΙΝ, ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΣ ΚΑΙ ΦΑΡΙΣΑΙΟΙ ΥΠΟΚΡΙΤΕΣ…

ΣΟΥΛΙ  15-10-2021

                                                                  Με τιμή
Δημήτριος Μπότσαρης
Προεδρεύων
Συλλόγου Απανταχού Σουλιωτών

Μέσα σε μία ημέρα, στις 21 Οκτωβρίου του 1941, στρατιώτες της Βέρμαχτ εκτέλεσαν 4.000 ανθρώπους στη Σερβία. «Αντίποινα» ήταν η επίσημη αιτιολογία.

Ελάχιστα γνωρίζουν οι σημερινοί Γερμανοί για τα όσα έγιναν στη Σερβία στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Κι όμως, από την επίθεση της ναζιστικής Γερμανίας στο «Βασίλειο της Γιουγκοσλαβίας» στις 6 Απριλίου 1941 μέχρι την αποχώρηση των γερμανικών στρατευμάτων το 1994/45, είχαν σταθμεύσει στη χώρα αυτή εκατοντάδες χιλιάδες στρατιώτες. Συνολικά 719 οικισμοί στη Σερβία διατηρούν μέχρι σήμερα στρατιωτικά νεκροταφεία, στα οποία έχουν θαφτεί περισσότεροι από 15.400 Γερμανοί. Αμέτρητοι είναι όμως και οι τάφοι των Σέρβων, των Εβραίων ή των Ρομά που μαρτυρούν τα εγκλήματα των κατοχικών δυνάμεων. Οι περισσότεροι ήταν αγωνιστές της αντίστασης. Τουλάχιστον 80.000 ήταν όμως οι άμαχοι που εκτελέστηκαν στα πλαίσια «αντιποίνων» από τη Βέρμαχτ ή τις μονάδες των SS.

Ήδη τον Απρίλιο του 1941, λίγο μετά την εισβολή στη Γιουγκοσλαβία, οι γερμανοί επιτελείς διέταζαν τους στρατιώτες τους να απαγάγουν, ως ομήρους, αμάχους από όλα τα κοινωνικά στρώματα, με σκοπό να δυσχεράνουν «τον σχηματισμό ληστοσυμμοριών». Για κάθε γερμανό στρατιώτη που θα σκότωναν οι παρτιζάνοι, «η διαταγή ήταν να εκτελούνται χωρίς έλεος εκατό άμαχοι, κατά προτίμηση γνωστές προσωπικότητες της περιοχής και οι συγγενείς τους» λέει στην Deutsche Welle η γερμανίδα ιστορικός Μαρί Ζανίν Κάλιτς. «Για κάθε τραυματία η διαταγή προέβλεπε την εκτέλεση πενήντα αμάχων”.

Εκδίκηση για τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο;

Στο Κραγκούγεβατς οι άμαχοι χωρίζονται σε ομάδες, πριν εκτελεστούν

Από την αρχή, η κατοχική δύναμη στη Σερβία επέδειξε ιδιαίτερη σκληρότητα. Αποτέλεσμα ήταν να σχηματιστεί, ήδη από το καλοκαίρι του 1941, ένα ευρύ αλλά ετερόκλητο μέτωπο αντιστασιακών δυνάμεων, από τους κομμουνιστές παρτιζάνους μέχρι τους εθνικιστές τσέτνικ, η δραστηριότητα των οποίων προκαλούσε νέα «αντίποινα». Θέλοντας να εξασφαλίσει τον πλήρη έλεγχο στα Βαλκάνια ο Χϊτλερ έστειλε στη Σερβία τον Σεπτέμβριο του 1941 τον στρατηγό Φραντς Μπέμε, έναν Αυστριακό, ο οποίος είχε τη φήμη ενός ιδιαίτερα σκληρού στρατιωτικού. Εκείνος συγκέντρωσε τους στρατιώτες του- Αυστριακοί οι περισσότεροι- για να τους θυμίσει τον αγώνα κατά της Σερβίας στον A’ Παγκόσμιο Πόλεμο. «Θα εκδικηθείτε για τους νεκρούς συντρόφους σας από το 1914, για εκείνους που βρήκαν τραγικό θάνατο σε αυτά εδώ τα εδάφη», τους έλεγε. Μιλώντας σε ντοκυμανταίρ της αυστριακής τηλεόρασης (ORF) ο πολιτικός επιστήμων Βάλτερ Μάνοσεκ επισημαίνει: «Ελάχιστοι θυμούνται σήμερα τα εγκλήματα που είχε διαπράξει ο στρατός της Αυστροουγγαρίας στη Σερβία στη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Σε κάθε δέντρο είχαν κρεμάσει από έναν Σέρβο. Κι όμως, έχασαν τον πόλεμο…»

Για τον Μπέμε και άλλους αξιωματικούς που είχαν υπηρετήσει στον στρατό της Αυστροουγγαρίας η ήττα ήταν ένα τραύμα «το οποίο έπρεπε να διορθωθεί, με όλα τα μέσα». Μία ιδιαίτερα κτηνώδης «επιχείρηση αντιποίνων» έγινε στις 21 Οκτωβρίου στη σερβική πόλη Κραγκούγιεβατς. Είχε προηγηθεί, πριν λίγες ημέρες,  μάχη των στρατιωτών της Βέρμαχτ με Παρτιζάνους, στην οποία σκοτώθηκαν 10 γερμανοί στρατιώτες, ενώ άλλοι 26 τραυματίστηκαν. Σύμφωνα με τις διαταγές θα εκτελούνταν 2.300 Σέρβοι, Εβραίοι και Ρομά.

Τα απάνθρωπα αντίποινα στο Κραγκούγεβατς

Μία έκθεση προς τιμήν των θυμάτων του Κραγκούγεβατς έγινε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Μπούχενβαλντ το 2011

Οι δολοφονίες άρχισαν από την Κυριακή 19 Οκτωβρίου στα χωριά γύρω από το Κρακγούγεβατς, τα οποία οι Γερμανοί αποκαλούσαν «φωλιές των ανταρτών». 415 άνθρωποι έπεσαν νεκροί από τα πυρά της Βέρμαχτ. Αλλά αυτό δεν ήταν αρκετό. Τη Δευτέρα 20 Οκτωβρίου οι κατοχικές δυνάμεις συγκέντρωσαν 5.000 άτομα από όλα τα στρώματα του πληθυσμού. Τους μάζεψαν τυχαία από τα χωράφια, από τις δουλειές τους, από τα σπίτια τους. Μεταξύ των ομήρων ήταν και 300 μαθητές, αγόρια 12 έως 18 ετών, μαζί με τους δασκάλους τους. Σε αυτούς προστέθηκαν πολλά παιδιά Ρομά. Τα περισσότερα δούλευαν στους δρόμους ως γυαλιστές παπουτσιών, αλλά είχαν αρνηθεί να καθαρίσουν τις μπότες των στρατιωτών της Βέρμαχτ.

Σχεδόν κανείς δεν προσπάθησε να διαφύγει. ‘Οχι μόνο γιατί φοβήθηκαν μην υποστούν περισσότερα αντίποινα οι συγγενείς τους, αλλά και γιατί οι γερμανοί στρατιώτες τους διαβεβαίωναν ότι «πρόκειται απλώς για μία ανταλλαγή εγγράφων και ταυτοτήτων». Στις 20 Οκτωβρίου, στις 6 το απόγευμα, εκτελέστηκαν οι πρώτοι 123 άμαχοι. Μόλις δέκα επέζησαν από τη σφαγή, ένας από αυτούς κατέθεσε ως μάρτυρας το 1947 στη Δίκη της Νυρεμβέργης για τα εγκλήματα πολέμου του ναζιστικού καθεστώτος.

«Μίρα, να μου φιλήσεις τα παιδιά»

Το Πάρκο Μνήμης Σουμάριτσε φιλοξενεί ένα μουσείο για τις εκτελέσεις που έγιναν το 1941

Κάποιοι από τους πιο ηλικιωμένους, που γρήγορα κατάλαβαν τι τους περιμένει, άρχισαν να ψάχνουν ένα κομμάτι χαρτί για να αφήσουν μήνυμα στους αγαπημένους τους. Έχουν βρεθεί 42 σημειώματα αποχαιρετισμού. Σε ένα από αυτά διαβάζουμε: «Μίρα, να μου φιλήσεις τα παιδιά. Παιδιά, να ακούτε τη μαμά σας. Να προσέχετε τον εαυτό σας, Λάζα. Στο επανιδείν, για πάντα». Ένα άλλο σημείωμα γράφει μόνο «μη στείλετε ψωμί αύριο…» Την Τρίτη, 21 Οκτωβρίου, οι στρατιώτες της Βέρμαχτ άρχισαν να μοιράζουν σε ομάδες και να εκτελούν τους ομήρους, από τις επτά το πρωί. Τελείωσαν στις δύο το μεσημέρι. Είχαν σκοτώσει 2.264 ανθρώπους. Περίπου 200 όμηροι κρατήθηκαν για μερικές μέρες ακόμη για να ανοίξουν τάφους και να θάψουν τους νεκρούς. Οι υπόλοιποι γύρισαν στα σπίτια τους.

Σχεδόν ταυτόχρονα στρατιώτες της Βέρμαχτ, μαζί με Σέρβους συνεργάτες τους, μπήκαν στο Κράλιεβο, σε απόσταση 50 χιλιομέτρων, όπου σκότωσαν άλλους 1.700 αμάχους. Στο βιβλίο της «Τίτο, ο αιώνιος παρτιζάνος» η ιστορικός Μαρί Ζανίν Κάλιτς παραθέτει τη μαρτυρία ενός επιζώντος: «Κυνήγησαν όλους τους άνδρες στον δρόμο, από παιδιά δεκατεσσάρων χρονών μέχρι τους πιο ηλικιωμένους, εξηντάχρονους, ακόμη και μεγαλύτερους. Με τα χέρια πίσω από το κεφάλι οδηγήθηκαν στην αποθήκη ενός εργοστασίου τρένων». Οι άνδρες άνοιξαν τάφους στη συνέχεια τους εκτέλεσαν μπροστά σε αυτούς τους τάφους». Υπολογίζεται ότι από τον Απρίλιο μέχρι τις αρχές Δεκεμβρίου 1941 είχαν εκτελεστεί έως και 30.000 άμαχοι.

Δικαίωση για την μνήμη των θυμάτων;

Έγγραφα και προσωπικά αντικείμενα στο μουσείο του Κραγκούγεβατς

Τα εγκλήματα αυτά δεν τιμωρήθηκαν όπως έπρεπε. Ακόμη και στους στρατηγούς που σχεδίασαν την επίθεση κατά της Γιουγκοσλαβίας το 1941 και κλήθηκαν να λογοδοτήσουν στη Νυρεμβέργη, επιβλήθηκαν ήπιες ποινές. Κανείς δεν έμεινε στη φυλακή περισσότερα από πέντε χρόνια. Στο Βελιγράδι κάποιοι Γερμανοί στρατιωτικοί και επιτελείς των SS πέρασαν από δίκη και εκτελέστηκαν. Ο στρατηγός Φραντς Μπέμε αυτοκτόνησε στη Νυρεμβέργη πριν καταθέσει για τα εγκλήματα πολέμου, πηδώντας στο κενό από το κελί του.

Στη Σερβία κανείς δεν έχει ξεχάσει τα εγκλήματα αυτά. Σχεδόν κάθε οικογένεια έχει χάσει έναν δικό της άνθρωπο. Στο Κραγκούγεβατς, όπου έγιναν οι περισσότερες εκτελέσεις, το «Πάρκο Μνήμης Σουμάριτσε» φιλοξενεί κάθε χρόνο, από το 1971, την κεντρική εκδήλωση για τα θύματα των μαζικών εκτελέσεων. Πολιτικές ομιλίες δεν εκφωνούνται, επιτρέπονται μόνο πολιτιστικές εκδηλώσεις, ενώ κάθε χρόνο ακούγεται το «Ματωμένο Παραμύθι», που έχει γράψει η εθνική ποιήτρια της Σερβίας Ντεσάνκα Μαξίμοβιτς.

Η Μαρί Ζανίν Κάλιτς επισημαίνει ότι στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο «η Γιουγκοσλαβία μέτρησε συνολικά ένα εκατομμύριο νεκρούς, δηλαδή όσους η Αγγλία, η Γαλλία και η Ιταλία μαζί. Άλλοι τόσοι χάθηκαν για τους πιο ετερόκλητους λόγους, άλλοι εκτοπίστηκαν, άλλοι μετανάστευσαν…» Σύμφωνα με υπολογισμούς των συμμάχων στο τέλος του πολέμου η Γιουγκοσλαβία είχε υποστεί ζημίες ύψους εννέα δισεκατομμυρίων δολαρίων. Για πολλά χρόνια καμία γερμανική κυβέρνηση δεν ήθελε να ζητήσει συγγνώμη, πόσο μάλλον να καταβάλει αποζημιώσεις. Το 1968 ο Τίτο και ο Βίλλυ Μπραντ, ως υπουργός Εξωτερικών της Δυτικής Γερμανίας την εποχή εκείνη, συμφώνησαν να διευθετήσουν το ζήτημα των αποζημιώσεων μέσω «μακροχρόνιας συνεργασίας». Η Ομοσπονδιακή Γερμανία παραχώρησε δάνεια ύψους ενός δισεκατομμυρίου μάρκων στην ενιαία, τότε, Γιουγκοσλαβία. «Ήταν μία εκπλήρωση χρέους, η οποία δεν συνοδευόταν από μία ομολογία ενοχής», σημειώνει η ιστορικός Μαρί Ζανίν Κάλιτς.

Ντιγιάνα Ρόσιτς

Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου

DW

Τα σενάρια διαδοχής του Γενς Βάιντμαν είναι πολλά. Θα αναλάβει τα ηνία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας γυναίκα ή προσκείμενος στoυς Σοσιαλδημοκράτες οικονομολόγος;

Η ανακοίνωση παραίτησης του Γενς Βάιντμαν από την προεδρία  της γερμανικής Ομοσπονδιακής Τράπεζας στα τέλη της τρέχουσας χρονιάς αποτέλεσε αδιαμφισβήτητα έκπληξη. Σε επιστολή προς τους συνεργάτες του ο 53χρονος οικονομολόγος σημείωσε, μεταξύ άλλων, ότι μια περίπου δεκαετία στη θέση αυτή είναι, «τόσο για την κεντρική τράπεζα, όσο και για μένα προσωπικά» αρκετά και ότι θα αναζητήσει τώρα μια καινούργια πρόκληση. Στη διάρκεια της θητείας του ο Γενς Βάιντμαν κλήθηκε να αντιμετωπίσει σοβαρότατες οικονομικές κρίσεις, όπως η κρίση χρέους και τώρα οι δραματικές επιπτώσεις της πανδημίας.

Ο οικονομολόγος Βάιντμαν ανέλαβε το σημαντικό αυτό πόστο τον Μάιο του 2011 παίρνοντας τη σκυτάλη από τον Άξελ Βέμπερ, ο οποίος παραιτήθηκε λόγω έντονων διαφωνιών για τη νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Σχολιάζοντας την αποχώρηση Βάιντμαν ο επικεφαλής οικονομολόγος της Commerzbank Γεργκ Κρέμερ τονίζει: «Στο Γενικό Συμβούλιο της ΕΚΤ ο Γενς Βάιντμαν εξέφραζε με συνέπεια θέσεις υπέρ της σταθερότητας του ενιαίου ευρωπαϊκού νομίσματος. Απέρριπτε την πολιτική του φθηνού χρήματος και υπερασπίστηκε την ανεξαρτησία της ΕΚΤ επιστρατεύοντας πάντοτε έξυπνα επιχειρήματα».

Οι απόψεις του απερχόμενου προέδρου της γερμανικής κεντρικής τράπεζας εξέφραζαν ωστόσο τις θέσεις μιας μειοψηφίας στο Γενικό Συμβούλιο της ΕΚΤ, με την πλειοψηφία να στηρίζει μια χαλαρή νομισματική πολιτική. Ο Γεργκ Κρέμερ υποθέτει ότι η παραίτηση Βάιντμαν σχετίζεται με τις ενστάσεις του στην πολιτική του φθηνού χρήματος εκ μέρους της Φρανκφούρτης: «Όταν διαπιστώνει κανείς ότι επί τουλάχιστον μια δεκαετία δεν μπορεί να πείσει τότε το γεγονός αυτό παίζει οπωσδήποτε ένα ρόλο»

Αναζητούνται καταξιωμένα και έμπειρα πρόσωπα 

Ο απερχόμενος πρόεδρος της Μπούντεσμπανκ Γενς Βάιντμαν

Η παραίτηση Βάιντμαν έρχεται σε μια περίοδο, στην οποία νομισματική και δημοσιονομική πολιτική βρίσκονται ενώπιον σημαντικών προκλήσεων, εκτιμά ο Στέφαν Κόοτς, διευθυντής έρευνας σε ζητήματα ανάπτυξης στο Ινστιτούτο Παγκόσμιας Οικονομίας IfW του Κιέλου: «Πιο συγκεκριμένα, η ευρωζώνη θα πρέπει να βρει τρόπους τερματισμού της πολιτικής των μηδενικών επιτοκίων, ένα εγχείρημα διόλου εύκολο, αν αναλογιστούμε ότι σημαντικές οικονομίες της ευρωζώνης έχουν υψηλό δημόσιο χρέος». Στην επίτευξη αυτού του στόχου έχουν ιδιαίτερη σημασία μια στάση υπέρ της σταθερότητας του ευρώ, όπως εκείνη του Γενς Βάιντμαν, πιστεύει ο Στέφαν Κοτς.

Για την διαδοχή Βάιντμαν είναι καθοριστικό να βρεθούν πρόσωπα με παρόμοια καταξίωση και εμπειρία, λέει ο Μίχαελ Χόλσταϊν, επικεφαλής οικονομολόγος της τράπεζας DZ-Bank: «Σε περίπτωση που εκλείψει η Ομοσπονδιακή Τράπεζα ως επικριτική φωνή στη χρηματοδότηση κρατών από την ΕΚΤ χωρίς ανταλλάγματα, τότε αυτό δεν θα μπορούσε παρά να έχει επίδραση στην πορεία του πληθωρισμού. Μια τέτοια εξέλιξη είναι ούτως ή άλλως προβληματική. Στην παρούσα χρονική περίοδο ενδέχεται μάλιστα να έχει ολέθριες επιπτώσεις».

Για πρώτη φορά γυναίκα πρόεδρος της Μπούντεσμπανκ;

Η σταθερότητα του ευρώ θα πρέπει να παραμείνει προτεραιότητα

Το πρόσωπο που θα διαδεχθεί τον Γενς Βάιντμαν στο τιμόνι της Μπούντεσμπανκ θα οριστεί από τη μελλοντική γερμανική κυβέρνηση, η οποία εκτός από τον πρόεδρο ορίζει τον αντιπρόεδρο καθώς και «ένα ακόμα μέλος» του διοικητικού συμβουλίου, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στον νόμο που διέπει τη λειτουργία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας.

Επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Τράπεζας δεν αποκλείεται να οριστεί για πρώτη φορά στην ιστορία της τράπεζας μια γυναίκα. Μεταξύ άλλων ακούγονται τα ονόματα της νυν αντιπροέδρου της Μπούντεσμπανκ Κλάουντια Μπουχ, αλλά και του μέλους του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ Ιζαμπέλ Σνάμπελ. Στην επιλογή του διαδόχου δεν αποκλείεται να παίξει ρόλο ακόμα και η πολιτική τοποθέτηση του ή της υποψηφίου. Προφανώς για αυτό ακούγεται και το όνομα του Μαρσέλ Φράτσερ, πρόεδρου του Γερμανικού Ινστιτούτου Οικονομικής Έρευνας (DIW), ο οποίος εκφράζει θέσεις κοντά σε εκείνες του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, νικητή των γερμανικών εκλογών της 26ης Σεπτεμβρίου.

Σήμερα στο διοικητικό συμβούλιο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας τα πέντε από τα συνολικά έξι μέλη έχουν οριστεί από τους συντηρητικούς. Όμως όλα αυτά είναι απλά σενάρια για τη διαδοχή. Αρκεί να αναλογιστούμε ότι και η υποψηφιότητα και εκλογή του Γενς Βάιντμαν στο τιμόνι της Μπούντεσμπανκ εξέπληξε τους πάντες τον Μάιο του 2011.

Μπριγκίτε Σόλτες

Επιμέλεια: Στέφανος Γεωργακόπουλος

DW

του Στράτου Σιμιτζή* 

Η καραμέλα των Τούρκων για την αποκρατικοποίηση των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου δε λέει να “λιώσει”. Για την ακρίβεια περιλαμβάνεται στο ημερήσιο ρεπερτόριο της ρητορικής τους.

Την ίδια στιγμή, εκείνοι διατηρούν στις ακτές τους ισχυρό αποβατικό στόλο. Όμως εξ αιτίας της υπεροψίας τους αγνοούν ότι η απόβαση είναι το πιο δυσχερές εγχείρημα στην στρατηγική, ακόμη πιο δύσκολο και από την ρίψη αλεξιπτωτιστών. Ίσως, τους παρασύρει η απόβαση στην Κερύνεια της Κύπρου, αντιστάσεως μη ούσης, μια εκείνη τη στιγμή οι Μακαριακοί μάχονταν τους Σαμψωνικούς.

Όμως, αν έκαναν τον κόπο να μελετήσουν τον πόλεμο στον Ειρηνικό, όπου οι αποβάσεις διαδέχονταν η μία την άλλη,  τότε θα συνειδητοποιούσαν σε τι περιπέτειες θα έμπλεκαν.

Για να καταλάβουν τα στρατηγικά νησιά στον Ειρηνικό οι Αμερικανοί  πλήρωναν τεράστιο φόρο αίματος σε πεζοναύτες και άλλους τόσους οι Ιάπωνες κατακτητές-υπερασπιστές των νησιών.

Στα στρατιωτικά χρονικά έχει καταγραφεί η απόβαση στο νησί Σαϊπαν, όπου έπεσαν 45000 πεζοναύτες και πλέον των 50000 Ιάπωνες, πριν αυτό καταληφθεί.

Ο μύθος δηλοί, ότι “οι παντός απόβασιν εκτελειν δύναται” και αυτό πρέπει οι ζωηροί και “ανήσυχοι” γείτονες μας να το καταλάβουν. Γι’ αυτό είναι φρόνιμο να το βγάλουν από το κατακτητικό μενού και γενικά επεκτατικά σχέδια τους.

*Ο Στράτος Σιμιτζής είναι Δημοσιογράφος και Συγγραφέας. Από τα βιβλιοπωλεία διατίθεται η νέα συλλογή διηγημάτων του με τίτλο: “Η αρχόντισσα του κάμπου”. Εκδόσεις “Μέθεξις”.

του Δημήτρη Μακροδημόπουλου

Όταν το 1977 είχα προσληφθεί στον ΟΣΕ, οι αποφάσεις για την λειτουργία του Οργανισμού λαμβάνονταν ουσιαστικά από τους τρεις γενικούς διευθυντές του που προέρχονταν από τα στελέχη του Οργανισμού. Ποιό ήταν το πλεονέκτημα αυτής της επιλογής της κορυφής της υπηρεσιακής πυραμίδας; Και τότε οι επιλογές είχαν κομματική χροιά, μόνιμη παθογένεια της χώρας, όμως η επιλογή γίνονταν μεταξύ των αρχαιοτέρων της επετηρίδας, έτσι ώστε οι επιλεγέντες είχαν μεγάλη εμπειρία, ήταν γνώστες των προβλημάτων και της ιδιαιτερότητας της λειτουργίας του σιδηροδρόμου και της αντιμετώπισης των προβλημάτων. Τα προβλήματα διογκώθηκαν όταν μετά αρκετά χρόνια οι θέσεις αυτές πληρώνονταν από την “αγορά”, δηλαδή με στελέχη εκτός του ΟΣΕ με αποτέλεσμα οι επιλεγμένοι να αγνοούν τη λειτουργία σιδηροδρόμου, διότι ο σιδηρόδρομος ήταν αντικείμενο αποκλειστικά του ΟΣΕ, και ως εκ τούτου να αδυνατούν να αξιολογήσουν τις πραγματικές ανάγκες του, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων που προέρχονταν από συγγενείς κλάδους. Σημειωτέον ότι η λειτουργία και τα προβλήματα του σιδηροδρόμου αποτελούν εξειδικευμένο αντικείμενο, και στοιχεία του μόνον, ακροθιγώς και αυτά, μνημονεύονται στα Πολυτεχνεία. Η λειτουργία του είναι ένας συγκερασμός ειδικοτήτων, “a new profession” (ένα νέο επάγγελμα), όπως χαρακτηριστικά αναφέρει για τους μηχανικούς του σιδηροδρόμου  το Advanced Railway Research Center (ARRC) της Βρετανίας. Αν αυτό συμβαίνει σε μεγάλο βαθμό με τα στελέχη του οργανισμού που διορίζονται από τις εκάστοτε κυβερνήσεις, είναι αυτονόητο ότι υφίσταται στον υπερθετικό βαθμό για την πολιτική ηγεσία του υπουργείου. Ποιό είναι το αποτέλεσμα; Να θεωρεί το υπουργείο ότι όσα περισσότερα χρήματα δαπανήσει για ένα σιδηροδρομικό έργο τόσο καλύτερα αποτελέσματα θα έχει, άσχετα αν αυτά υπερβαίνουν κατά πολύ τον επιδιωκόμενο σκοπό του έργου που θα μπορούσε να επιτευχθεί με πολύ λιγότερες, με ελάχιστες ίσως δαπάνες. Ώστε τα πλεονάζοντα ποσά να εξυπηρετήσουν παραγωγικούς στόχους.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του σιδηροδρομικού άξονα Αλεξ/πολης – Ορμενίου – Ελληνοβουλγαρικών συνόρων, μήκους 178 km, ο οποίος έχει ανακαινιστεί πρόσφατα, το 2011 είχε ολοκληρωθεί ουσιαστικά η ανακαίνισή του,  με τα καλύτερα υλικά επιδομής και είχε βελτιωθεί η χάραξη του στα όρια της ζώνης απαλλοτρίωσης του ΟΣΕ, έτσι ώστε να επιτυγχάνονται ταχύτητες 100 – 140 km/h, και είχε στοιχίσει 120 εκ. ευρώ, αλλά έκτοτε με την “εξυγίανση” του ΟΣΕ με το Ν.3891/2010 και τη μαζική εκδίωξη του προσωπικού παρέμεινε αναξιοποίητος. Όμως το υπουργείο υποδομών πριν λίγους μήνες ανήγγειλε την αναβάθμιση της ήδη ανακαινισθείσης γραμμής, προϋπολογισμού 815 εκ.. Μάλιστα ως πρώτο στοιχείο της αναβάθμισης αναφέρει την “μετατροπή της γραμμής σε διπλή”. Πότε όμως μια γραμμή μετατρέπεται από απλή (μονή) σε διπλή; Όταν η χωρητικότητα της απλής γραμμής, αφού εξαντληθεί κάθε τεχνολογική δυνατότητα αύξησής της (σηματοδότηση, τηλεδιοίκηση, κ.α.) δεν επαρκεί να εξυπηρετήσει τον φόρτο της υφιστάμενης κυκλοφορίας ή υπάρχει προοπτική σημαντικής αύξησής της.  Όμως σήμερα στη γραμμή κυκλοφορεί μία μόνον επιβατική αμαξοστοιχία, πλην Σαββάτου – Κυριακής.

Μήπως ο μέγιστος αναμενόμενος κυκλοφοριακός φόρτος του σιδηροδρομικού άξονα από το λιμάνι της Αλεξ/πολης  δικαιολογεί διπλή γραμμή; Σε ημερίδα που πραγματοποιήθηκε στην Αλεξ/πολη στις 21 Ιουλίου 2017, η PLANNING Α.Ε., η οποία ανέλαβε τη μελέτη αξιοποίησης του λιμένα Αλεξ/πολης, ενημέρωσε ότι, σύμφωνα με τα φορτία που προσδοκά να συρρεύσουν στο λιμάνι, κατά μέσον όρο θα δρομολογούνται ημερησίως 6 αμαξοστοιχίες των 25 βαγονιών των 2 εμπορευματοκιβωτίων έκαστο ενώ στο peak της απόδοσής του δεν θα υπερβαίνουν τις 12 αμαξοστοιχίες των 25 βαγονιών. Όταν όμως πριν την ανακαίνιση της γραμμής, όταν υφίστατο η παλαιά γραμμή με υλικά επιδομής των αρχών του 20ου αιώνα, κυκλοφορούσαν καθημερινά 11 τρένα (10 επιβατικά + 1 εμπορικό), είναι αυτονόητο ότι σήμερα με την ανακαινισμένη γραμμή και υψηλότερες ταχύτητες, δεν υφίσταται θέμα χωρητικότητας της μονής γραμμής. Και για έναν πρόσθετο λόγο: Μεταξύ Αλεξ/πολης – Ελληνοβουλγαρικών συνόρων, υφίστανται 13 σταθμοί. Ρυθμίζοντας τη λειτουργία των σταθμών, δηλαδή τον αριθμό των λειτουργούντων σταθμών και το εύρος λειτουργίας τους, μπορείς να ρυθμίζεις τη χωρητικότητα του σιδηροδρομικού άξονα, να αυξομειώνεις δηλαδή τον αριθμό των κυκλοφορούντων αμαξ/χιών. Επομένως ο προσδοκώμενος κυκλοφοριακός φόρτος δεν δικαιολογεί την κατασκευή διπλής γραμμής αλλά ούτε καν την εγκατάσταση ηλεκτροκίνησης και σηματοδότησης – τηλεδιοίκησης.

Διότι η επένδυση της ηλεκτροκίνησης, υψηλού κόστους εγκατάστασης και συντήρησης, πραγματοποιείται όταν τα φορτία που προβλέπεται να διακινηθούν υπερβαίνουν ένα συγκεκριμένο όριο ώστε το κόστος της ηλεκτρικής έλξης να καταστεί φθηνότερο από αυτό της ντηζελοκίνησης. για να είναι η επένδυση παραγωγική και κερδοφόρα (βλ. συνημμένο Helmut Bendel κ.α. Die elektrise Lokomotive, σελ. 19, σχήμα 1.4/1, Berlin 1994). Όμως το όριο αυτό είναι παρασάγγας μεγαλύτερο από τον μέγιστο προσδοκώμενο φόρτο της γραμμής.

Μήπως οι ταχύτητες των 100 – 140 km/h κρίνονται ανεπαρκείς; Η ανωτάτη επιτρεπομένη ταχύτητα των εμπορικών αμαξοστοιχιών είναι 100km/h. Αλλά και πανευρωπαϊκά η  επιτρεπόμενη ταχύτητα των εμπορικών αμαξοστοιχιών κυμαίνεται σε αυτά τα επίπεδα. Επομένως ο άξονας ικανοποιεί σε ταχύτητα τις ανάγκες των εμπορευματικών μεταφορών αλλά και των επιβατικών, ιδιαίτερα αν μελλοντικά λειτουργήσει ο προαστιακός.

Γιατί γράφονται όλα αυτά; Για να γίνει κατανοητό ότι καμία πρόσθετη επένδυση δεν είναι αναγκαία στη γραμμή Αλεξ/πολης – Ελληνοβουλγαρικών συνόρων πλην της ανάκτησης της απολεσθείσης συντήρησής της, που ήταν επιβεβλημένη εντός του κύκλου συντήρησής της και αγνοήθηκε, και της επέμβασης σε μεμονωμένα τμήματα, ελάχιστου συνολικού κόστους. Η περιοχή έχει ανάγκη από την παραγωγική αναβάθμισή της και όχι από υπερβολές που υπερβαίνουν τις ανάγκες.

Μακροδημόπουλος Δημήτρης

σ. Πολιτικός Μηχανικός ΑΠΘ

σ. Αρχιμηχανικός ΟΣΕ

Αλεξ/πολη – κιν. 6947-771412

17/10/2021