Δεν υπάρχει ποτέ δικαιολογία για την έμφυλη και την ενδοοικογενειακή βία. Η αντιμετώπιση της έμφυλης βίας χρειάζεται ευαισθητοποίηση από μικρή ηλικία, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής αγωγής και επένδυση σε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση «μηδενικής ανοχής στη βία», τονίζει σε άρθρο της η Επίτροπος Ισότητας Χέλενα Ντάλι με αφορμή την Διεθνή Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών.
Σημειώνει ότι κοινωνικά κινήματα, όπως το #MeToo «έχουν αποδειχθεί δυνάμεις αλλαγής καθώς βοήθησε εκατομμύρια γυναίκες να βρουν το θάρρος να μιλήσουν».
Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εργάζεται για την αύξηση της ευαισθητοποίησης, μέσω εκστρατειών όπως η SayNoStopVAW και η UNiTE, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.
Κάθε κράτος μέλος της ΕΕ πρέπει να επενδύσει περισσότερο στην κατάρτιση επαγγελματιών, όπως δικαστών, αστυνομικών υπηρεσιών και κοινωνικών λειτουργών, ώστε να μπορούν να εντοπίζουν σωστά το πρόβλημα.
Σε αυτή την προσπάθεια πρέπει να μετάσχουν όλοι, επισημαίνει η Επίτροπος, γυναίκες και άντρες, θύματα και δράστες οι οποίοι πρέπει να εκπαιδευτούν για να αποτραπεί η υποτροπή τους.
Η κ. Ντάλι θέτει την παράμετρο της έμφυλης βίας μέσω του διαδικτύου παραθέτοντας τα αποτελέσματα έρευνας του 2020, σύμφωνα με την οποία το 58 % των κοριτσιών υπέστη διαδικτυακή παρενόχληση και το 50 % δήλωσε ότι την βιώνει περισσότερο στο διαδίκτυο από ό,τι στον δρόμο. Πρέπει να κάνουμε πιο ασφαλές το διαδικτυακό μας περιβάλλον, υπογραμμίζει.
Τέλος κάνει έκκληση για «επαγρύπνηση», λέγοντας ότι «χρειαζόμαστε την υποστήριξη όλων για την αντιμετώπιση αυτής της μάστιγας».
Ακολουθεί ολόκληρο το άρθρο της Επιτρόπου Ισότητας Χέλενα Ντάλι:
«Πρώτα η εκπαίδευση – η αλήθεια για την έμφυλη βία».
Ένα από τα εμπόδια στην αντιμετώπιση της έμφυλης βίας είναι ότι εξακολουθεί να μην γίνεται πλήρως αντιληπτή ως κοινωνικό πρόβλημα. Σημαντική μερίδα των Ευρωπαίων πολιτών εξακολουθεί να πιστεύει ότι η βία αυτή αποτελεί κυρίως οικογενειακό ζήτημα. Αυτό έχει αλυσιδωτές επιπτώσεις στα θύματα, τα οποία μπορεί να επιλέξουν είτε να μην μιλήσουν και να μην καταγγείλουν τη βία, είτε να το κάνουν, οπότε μπορεί ακόμη και να βρεθούν κατηγορούμενα.
Πολύ συχνά, τα θύματα υποβάλλονται σε ερωτήσεις για κάτι, είτε στη συμπεριφορά τους είτε στον τρόπο με τον οποίο ήταν ντυμένα, που υποτίθεται ότι πυροδότησε τη βία, σαν να υπήρχαν βάσιμοι λόγοι για τους οποίους βιαιοπραγούν οι δράστες. Αυτή η μετατόπιση της προσοχής από τον δράστη στο θύμα δεν είναι σπάνια. Πράγματι, το 27 % των πολιτών της ΕΕ πιστεύει ότι οι μη συναινετικές σεξουαλικές πράξεις μπορούν να δικαιολογηθούν σε ορισμένες περιπτώσεις. Ωστόσο, η μη συναινετική σεξουαλική πράξη είναι βιασμός.
Δεν υπάρχει ποτέ δικαιολογία για την έμφυλη και την ενδοοικογενειακή βία. Το να γίνει αυτό κατανοητό από την κοινωνία αποτελεί πρόκληση, καθώς τέτοιου είδους δικαιολογίες είναι πολύ βαθιά ριζωμένες στην κουλτούρα μας. Για παράδειγμα, ορισμένα αριστουργήματα τέχνης και λογοτεχνίας, αντίστοιχα, μπερδεύουν την αντίληψή μας καθώς παρουσιάζουν όμορφα το αφήγημα μιας απόπειρας βιασμού.
Ας εξετάσουμε τον μύθο της Δάφνης και του Απόλλωνα. Στην ιστορία, όπως την αφηγείται ο Οβίδιος, τον θεό βρίσκει το βέλος του Ερωτιδέα και έτσι ο Απόλλωνας δικαιολογείται, επειδή δεν μπορεί παρά να «ερωτευτεί» τη νύμφη. Η εκδοχή του Οβίδιου παρουσιάζει μια τρομοκρατημένη Δάφνη που προσπαθεί να ξεφύγει από το Απόλλωνα που την κυνηγά. Αν και η Δάφνη σώζεται από την κακοποίηση της ανθρώπινης μορφής της, μολαταύτα αναγκάζεται βιαίως να σωπάσει και μεταμορφώνεται σε αντικείμενο για να γλιτώσει από τον πόθο του Απόλλωνα.
Για να αλλάξει η κοινωνία και να αντιμετωπιστούν οι εσφαλμένες αντιλήψεις σχετικά με την έμφυλη βία χρειάζεται ευαισθητοποίηση από μικρή ηλικία, στην οποία συμπεριλαμβάνεται η σεξουαλική αγωγή, και επένδυση σε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση δημόσιας πολιτικής «μηδενικής ανοχής στη βία». Κοινωνικά κινήματα, όπως το #MeToo, έχουν αποδειχθεί πραγματικές δυνάμεις αλλαγής.
Το κίνημα βοήθησε εκατομμύρια γυναίκες να βρουν το θάρρος να ορθώσουν το ανάστημά τους και να μιλήσουν. Από την πλευρά της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εργάζεται για την αύξηση της ευαισθητοποίησης, μέσω εκστρατειών όπως η SayNoStopVAW και η UNiTE, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ. Αυτή η αυξημένη προσοχή στην έμφυλη βία ήρθε με μεγάλη καθυστέρηση και πρέπει να συνοδευτεί από ευρύ φάσμα αλλαγών.
Σε αυτή την προσπάθεια πρέπει να συμμετάσχουν και οι άντρες, και μάλιστα σε πολύ μεγαλύτερους αριθμούς. Μόνο με τη συμβολή όλων θα καταφέρουμε να αλλάξουμε το αφήγημα. Εξίσου σημαντική είναι η αλληλεπίδραση με τους δράστες, μεταξύ άλλων για να αποτραπεί η υποτροπή τους. Η σωστή προσέγγιση εν προκειμένω είναι ζωτικής σημασίας. Τα προγράμματα για τους δράστες πρέπει να παρέχουν ευρύτερη εκπαίδευση σχετικά με την έμφυλη βία και τον αντίκτυπό της και να περιορίζουν τις ιατρικές παρεμβάσεις στην παροχή θεραπευτικής βοήθειας ως προς την κατάχρηση ουσιών ή για ζητήματα ψυχικής υγείας.
Όσον αφορά την προστασία των θυμάτων, καθήκον μας είναι να αποτρέψουμε τη δευτερογενή θυματοποίηση, η οποία είναι αποτέλεσμα της ανεπαρκούς κατανόησης της έμφυλης βίας. Κάθε κράτος μέλος της ΕΕ πρέπει να επενδύσει περισσότερο στην κατάρτιση των επαγγελματιών, συμπεριλαμβανομένων των δικαστών, των αστυνομικών υπηρεσιών και των κοινωνικών λειτουργών, ώστε να μπορούν, μεταξύ άλλων, να θέτουν τις σωστές ερωτήσεις και να εντοπίζουν τις σωστές ενδείξεις.
Το ευρωπαϊκό δίκτυο κατάρτισης δικαστικών λαμβάνει έντεκα εκατομμύρια ευρώ ετησίως από τον προϋπολογισμό της ΕΕ και έχει διοργανώσει στο παρελθόν σεμινάρια σχετικά με την έμφυλη και την ενδοοικογενειακή βία, τη σεξουαλική εκμετάλλευση της εμπορίας ανθρώπων και τα δικαιώματα των θυμάτων σε περιπτώσεις βίας κατά γυναικών και παιδιών.
Η κατανόηση της έμφυλης βίας πρέπει να συμβαδίζει με τις νέες τεχνολογίες. Σύμφωνα με έρευνα του 2020, το 58 % των κοριτσιών υπέστη διαδικτυακή παρενόχληση και το 50 % δήλωσε ότι την βιώνει περισσότερο στο διαδίκτυο από ό,τι στον δρόμο, και οι αριθμοί αυτοί τα τελευταία χρόνια μόνο αυξάνονται. Η πανδημία και οι επακόλουθες απαγορεύσεις κυκλοφορίας οδήγησαν πολλούς από εμάς στο διαδίκτυο και κατέδειξαν ότι η ψηφιακή μας πραγματικότητα πρέπει κι αυτή να αποτελεί μέρος ενός ασφαλούς διαδικτυακού περιβάλλοντος.
Η έμφυλη βία μπορεί να σημειωθεί και όντως σημειώνεται οπουδήποτε – μεταξύ άλλων στην εργασία, στο σχολείο, στον δρόμο ή στο διαδίκτυο. Επηρεάζει την υγεία και την ευημερία του θύματος, ενώ παράλληλα περιορίζει τη δυνατότητά του να ευδοκιμήσει στην κοινωνία. Δεν είναι ούτε δεδομένη ούτε αναπόσπαστο μέρος οποιασδήποτε κουλτούρας και μπορεί να αποτραπεί. Το πρώτο βήμα για την πλήρη εξάλειψή της είναι η αναγνώρισή της γι’ αυτό που είναι. Σε αυτό στοχεύει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με την επικείμενη πρώτη νομοθετική της πρόταση για την καταπολέμηση και την πρόληψη της έμφυλης και της ενδοοικογενειακής βίας.
Η φετινή Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών ας είναι το έναυσμα για να συμβάλετε κι εσείς στην αντιμετώπιση της έμφυλης βίας. Να είστε σε επαγρύπνηση όσον αφορά το συγκεκριμένο πρόβλημα και να το θέτετε στους κοινωνικούς σας κύκλους. Γνωστοποιήστε τη στάση σας κατά της βίας αυτής. Χρειαζόμαστε την υποστήριξη όλων για την αντιμετώπιση αυτής της μάστιγας.
(CNN)The United Arab Emirates‘ de facto ruler landed Wednesday in Turkey‘s capital as part of a diplomatic spree to end regional rifts that have defined the Middle East for over a decade.
The Ankara meeting brings together two regional powerhouses that have long viewed one other as ideological foes: Abu Dhabi Crown Prince Sheikh Mohammed bin Zayed, known as MBZ, and Turkish President Recep Tayyip Erdogan. MBZ, who is on his first official visit to Ankara in nearly 10 years, was met with fanfare. Erdogan held a welcome ceremony for the Crown Prince at the presidential palace that included a cavalry procession.
Hours later, the UAE announced a $10 billion investment fund in multiple sectors of the Turkish economy, including energy, climate change and trade. The move may buoy Turkey’s floundering economy at a time when its years-long currency crisis has picked up speed. As an initial sign of the economic impact of the Crown Prince’s visit, Turkey’s lira appreciated by about one point on Wednesday after having hit a record low in recent days.
Why this meeting matters
The rivalry between the UAE and Turkey has played out on some of the most lethal battlefields in the region over the past decade, reshaping the Middle East in the process. A détente between the former foes could have a similarly transformational effect.
The roots of the recent feud go back to MBZ’s campaign to stamp out the conservative Muslim Brotherhood movement across the region. Erdogan, for his part, has been the Islamist group’s most powerful supporter.
MBZ has long been a key backer of Egypt’s military, which overthrew the country’s first democratically elected president — Muslim Brotherhood member Mohamed Morsy — in the aftermath of the Arab Spring in 2014, then installed former general Abdel Fattah al-Sisi as president. Sisi has presided over some of the repressive campaigns against the Muslim Brotherhood and political activists in Egypt’s modern history.
In Libya, MBZ backed the renegade general Khalifa Haftar in his bloody bid to wrest power from the UN-recognized government in Tripoli, which is linked to the Muslim Brotherhood and supported by Erdogan.
But the guns have since fallen relatively silent on many of the region’s faultlines, and its major players must now contend with economies reeling from the combined effects of regional instability and the pandemic. Turkey is one of those countries that has been struggling to keep its economy afloat in recent years. In reviving Ankara’s relationship with Abu Dhabi, and attracting a slew of investments from the oil-rich UAE, Turkey’s strongman president may be hoping for a much-needed lifeline.
“(Erdogan) stayed in power due to the economy. So a weaker economy before 2023 elections is definitely something he doesn’t want.” Turkey analyst and editor at large at TRT world Yusuf Erim told CNN. “And Emiratis have the money to be able to provide a booster shot for the Turkish economy.”
In exchange, Abu Dhabi may seek concessions on several regional flashpoints, such as Libya, raising the specter of a potentially game-changing quid pro quo.
Another factor driving the apparent rapprochement, analysts say, is skepticism of America’s commitment to the Middle East. As successive US presidents have refocused on Asia, many key regional leaders increasingly feel they need to fend more for themselves. The UAE appears intent on leading the charge to make the neighborhood safer.
Turkish President Recep Tayyip Erdogan welcomes Abu Dhabi Crown Prince Sheikh Mohammed bin Zayed al-Nahyan with an official ceremony at the Presidential Complex in Ankara, Turkey on November 24, 2021.
The country was once dubbed Little Sparta because of a muscular foreign policy that punched well above the size of its nearly 10-million strong (mostly foreign) population. For years, it intervened in a number of wars, taking on Iran’s regional paramilitary partners in countries like Yemen, Syria and Iraq, in parallel to its campaign against the Muslim Brotherhood. Now it seems to want to be seen as the region’s chief peacemaker.
“What is driving all of this is a deep assessment of the UAE’s role in the region, a deep review of the UAE’s regional influence that it has gained over the last ten years plus,” said Abdulkhaleq Abdalla, a retired Emirati professor of political science. “The UAE is trying to consolidate its regional influence and it is trying to project itself as a peacemaker from now on.”
“We have had enough of instability, conflict and clashes of interest that nobody has gained from. And if there was any gain it’s been very few.”
Since August 2020, the UAE has normalized relations with Israel, healed a years-long political rift with gas-rich Qatar, made a series of diplomatic overtures to regional nemesis Iran, and led the charge on a region-wide push to reintegrate Syria into the Arab world, working to end President Bashar al-Assad’s decade-long diplomatic isolation.
MBZ’s meeting with Erdogan is the most high-profile meeting between former rivals yet. It follows a visit by UAE Foreign Minister Sheikh Abdallah bin Zayed — MBZ’s brother — to Damascus earlier this month, the first since the Syrian conflict began in 2011. National Security Adviser Sheikh Tahnoun bin Zayed — another of MBZ’s brothers — is reportedly set to visit Tehran this week.
Those meetings echo wider regional shifts. Iraq appears to be emerging as a nexus for rapprochements in the region, namely by brokering talks between Saudi Arabia and its regional archrival Iran. The scope of those talks is unclear, and sticking points around armed Iranian-aligned groups in Lebanon, Iraq and Yemen remain plentiful. Yet leaders on both sides say they are keen to de-escalate a proxy war that has ravaged large swathes of the region.
Last week, Gulf Arab countries issued a joint statement endorsing the revival of negotiations to re-enter the Iran nuclear deal. Some of those countries were among the pact’s most vociferous opponents when it was first reached in 2015.
The main driver for the détente, analysts say, is a perceived disengagement by the US from the region — an assertion that US officials have repeatedly denied.
In this photo released by the Syrian official news agency SANA, shows Syrian President Bashar Assad, right, speaks with Sheikh Abdullah bin Zayed Al Nahyan, the Foreign Minister of the United Arab Emirates, in Damascus, Syria, Tuesday, Nov. 9, 2021.
On Saturday, at the International Institute for Strategic Studies Manama Dialogue — a major annual security conference in Bahrain — US Secretary of Defense Lloyd Austin said he had encountered from allies a “level of angst that the US is not really committed to this region.”
“We remain committed to this region. We still have tens of thousands of troops in this region. We have significant capability here,” Austin said. “As a person who has fought here for a number of years, defending interests in this region, let me assure you that we are not going to abandon those interests going forward.”
But those reassurances seem to be falling on deaf ears. Conference participants repeatedly probed US officials about an apparent passiveness in a region where they were once a robust interventionist force. One participant asked about the absence of retaliation to a blast at a US base at al-Tanf, Syria last month.
Brett McGurk, coordinator for the Middle East and North Africa at the White House’s National Security Council, implied that the response was covert. “These subjects, you do not always talk about in the open and not every response is going to be on CNN or something blowing up,” McGurk said in Manama on Sunday. “So, ‘we did not do anything’ is not accurate.”
Still, regional players seem to have decided that they can no longer outsource their security to the US, which once jumped to their defense during Saddam Hussein’s 1991 invasion of Kuwait, but did nothing — at least publicly — in response to an attack on Saudi oil refineries in 2019 which halved the kingdom’s oil production.
Times are apparently changing.
“All these countries right now are reformulating their policies and preparing for less US engagement. They understand that they need to play more proactive roles with their neighbors,” said Turkey analyst Erim.
“Regardless of (which US president) is in power right now, or who comes to power in 2024, many of the dynamics that are resulting in this wave of rapprochement and warmer winds between these countries will still be in place.”
CNN’s Jomana Karadsheh, Isil Sariyuce, Kareem Khadder and Mostafa Salem contributed reporting.
Olaf Scholz arrives for a meeting with French President Emmanuel Macron at the Élysée Palace in Paris on Sept. 6. (Chesnot/Getty Images)
September 27, 2021|Updated yesterday at 9:26 a.m. EST
BERLIN — After months of negotiations, Olaf Scholz of Germany’s center-left Social Democrats will take the country into the post-Merkel era.
Scholz’s party leads a coalition along with two other parties that made gains in September elections: the Greens and the pro-business Free Democrats. That leaves out Angela Merkel’s Christian Democrats after her 16 years as chancellor.
Here is what you need to know about the 63-year-old Scholz and Germany’s new leadership:
Scholz worked with Merkel
Scholz’s party was the junior partner to the CDU in Merkel’s outgoing government, the third time the Social Democrats joined its traditional rival in a coalition. It’s a position the SPD took on reluctantly — but one that enabled Scholz to raise his profile nationally.
As finance minister and vice chancellor in Merkel’s cabinet during the pandemic, Scholz built a reputation as having steady hands during a crisis. He oversaw the distribution of billions of euros in coronavirus relief and emergency aid to victims of the summer’s deadly flooding in western Germany.
He has been called the “Scholzomat” for his dry, verging on boring, political style. But that may have served him well with voters still attached to Merkel, who was hardly known for impassioned speeches. Despite being from a different party, he positioned himself during the election campaign as her natural successor.
Preliminary numbers showed German Chancellor Angela Merkel’s Christian Democrats came in second to the center-left Social Democrats on Sept. 26. (Reuters)
“Obviously Merkel has left a huge impact on the political culture of Germany through her governing style,”said Frank Stauss, a political communications consultant who has worked with the SPD in the past. But Scholz is not a “Merkel clone,” Stauss added.
Touched by scandals
Scholz, a lifelong Social Democrat, was born in Osnabrück in the northwestern German state of Lower Saxony and raised in the wealthy city-state of Hamburg on Germany’s northern coast, where he also served as mayor. Alternating between state and national politics, he has served in the parliament, or Bundestag, and as minister of labor and social affairs in Merkel’s first cabinet.
His political career has been buffeted by scandals. While mayor of Hamburg, he faced criticism for his handling of the Group of 20 summit in 2017, as the event descended into widespread violence between protesters and police.
A parliamentary inquiry by opposition lawmakers earlier this year called him out for a lack of oversight after the financial technology company Wirecard unraveled on his watch in Germany’s biggest postwar fraud scandal. He has rebuffed accusations that he bears any political responsibility.
Scholz has also been questioned in an inquiry into whether he acted to influence tax authorities on behalf of a Hamburg bank at the center of the “cum-ex” fraud scandal, which deprived the German state of billions of euros in revenue. He has denied any wrongdoing, and no concrete evidence has emerged against him.
And in September, Scholz was forced to return to Berlin from the campaign trail to answer questions in the parliamentary finance committee. The inquiry was called after the public prosecutor ordered searches of the Finance Ministry as part of an investigation into allegations of obstruction of justice at its anti-money laundering unit.
But he has emerged relatively unscathed.
Issues ahead
The Social Democrats’ campaign issues included raising the minimum wage and taxes on the rich.
A timetable to move away from coal remains a top question. The Green Party wants to phase out coal by 2030, faster than the existing target date of 2038. The traditional support base of the Social Democrats included many of Germany’s miners and blue-collar workers before much of that electorate fell away to other parties.
Έχουμε πλούσια και ωραία ιστορία. Είναι παιδαγωγός τα παθήματα του λαού μας. Και τα μεγαλεία και οι αθλιότητες. Το ιστορικό υφαντό μας έχει και τα τσαλακώματα και τους λεκέδες του «έως αν η αυτή φύσις ανθρώπων ει», γιατί δεν αλλάζει η φύση των ανθρώπων κατά τον Θουκυδίδη. Μία περίοδος που ενδιαφέρει την τωρινή εποχή είναι η άλωση της Πόλης. Γιατί φτάσαμε σ’ αυτήν; Γιατί δεν απετράπη; Ποιοι παράγοντες συνετέλεσαν ώστε να απλωθούν πάνω από το Γένος τα σκοτάδια του Ισλάμ; Υπάρχουν ομοιότητες με το σήμερα; Απαριθμώ:
Πρώτον: Η φυγή των γραμματισμένων, των λογίων στην Δύση. Ο πρώτος πατριάρχης μετά την άλωση, Γεννάδιος Σχολάριος, θα γράψει: «Κινδυνεύομεν μη μόνον σοφίας στερηθήναι και μαθημάτων, αλλά και την φωνήν αυτήν», δηλαδή την γλώσσα. « Εις τέτοιαν κακήν τύχην κατάντησε το πάλαι μακαριστόν γένος των Γραικών ότι μόλις ευρίσκεται τώρα διδάσκαλος οπού νάναι ικανός να διδάσκει τους νέους» γράφει περί το 1500 ο Νικ. Σοφιανός. Μήπως και στα χρόνια μας δεν έχουμε εκπατρισμό της λόγιας νεολαίας μας, μια απροκάλυπτη «λεηλασία εγκεφάλων» από την Δύση;
Δεύτερον: Οι εξισλαμισμοί και το φοβερό παιδομάζωμα. Οι Τούρκοι είχαν διαδώσει το πονήρευμα ότι ο Θεός εγκατέλειψε τους χριστιανούς, λόγω των αμαρτιών τους και βοηθά το Ισλάμ. Χιλιάδες αλλαξοπιστούν είτε εκουσίως είτε ακουσίως. Φρικτά τα μαρτύρια του Ελληνισμού κατά την Τουρκοκρατία, περίοδο που κάποιοι εθνομηδενιστές της σήμερον την παρουσιάζουν ως περίπου ευλογία. Δύο μόνον γεγονότα και μαρτυρίες. Ο Κομνηνός Υψηλάντης, στο βιβλίο του «Τα μετά την άλωσιν» γράφει ότι το 1517, όταν κατελήφθη η Αίγυπτος από τον σουλτάνο Σελίμ τον ‘Α, τον επιλεγόμενο Γιαβούζ(=σκληρό), «300.000 γλώσσες απετμήθησαν ημέρα μιά, διά το μόνον ελληνιστί λαλήσαι».
Στις 24 Μαρτίου του 1967, ο σπουδαίος ακαδημαϊκός Σπ. Μαρινάτος, εκφωνεί στην Ακαδημία Αθηνών, τον πανηγυρικό της ημέρας. Μεταξύ άλλων παρέθεσε και «μετάφρασιν αδείας ταφής χριστιανού, την οποία έδιδον οι Τούρκοι». Το κείμενο αποστομώνει τους τουρκοτζουτζέδες της σήμερον. «Συ ο παπάς, του οποίου το μεν ένδυμα είναι μαύρον ως πίσσα, το δε πρόσωπον ως του σατανά, συ ο ιερεύς των μιαρών, συ ο έλκων την καταγωγήν από τον άπιστον Ιησούν, διατάσσεσαι: Τον εις το έθνος σου ανήκοντα Γρηγόριον, ο οποίος εψόφησε σήμερον, αν και την μεν ψυχήν του παρέδωκεν εις τον σατανάν, το δε βρωμερόν του πτώμα δεν το δέχεται το χώμα, έξω και μακράν της πόλεως ανοίξατε λάκκον και διά λακτισμάτων ρίψατε αυτόν εντός του». («Το Εικοσιένα», «Πανηγυρικοί Λόγοι Ακαδημαϊκών», σελ. 774). Δεν έχουμε εξισλαμισμούς τω καιρώ ετούτω, όμως συμβαίνει ίσως κάτι χειρότερο. Έχουμε θρησκευτική αδιαφορία, εκκοσμίκευση και εκκλησιομαχία από την γνωστή συνιστώσα που το μόνο, από την σταλινική κτηνωδία, ευλαβικά τηρεί και ακολουθεί, είναι το μίσος κατά του Χριστιανισμού και της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Και βέβαια με την λαθρομετανάστευση ξαναήρθαν, γιατί ανοίξαμε τις Κερκόπορτες μόνοι μας, τα στίφη του Μεχμέτ του Β’ του εγκληματία και όχι πορθητή.
Τρίτον: η προπαγάνδα κατά της Ορθοδοξίας από τους δυτικούς μισιονάριους, τους φράγκους ιησουίτες ψευδοϊεραπόστολους, οι οποίοι επέπεσαν πάνω στο αιματοβαμμένο κορμί του Γένους, για να μαγαρίσουν την ψυχή του, την Ορθοδοξία.
Ο ερευνητής Δημ Πασχάλης στα «Ανδριακά Χρονικά», έτους 1948, μεταφέρει εγκύκλιο του πάπα Παύλου του ‘Ε, 1605-1621, στους Ενετούς διοικητές της Πελοποννήσου. «Δεν πρέπει να λησμονώμεν, γράφει, ότι οι Έλληνες δεν έχουσι πίστη… όθεν δέον να μεταχειριζόμεθα αυτούς ως άγρια θηρία, να τους αποσπώμεν τους οδόντας και τους όνυχας, να μην παύσωμεν ταπεινούντες αυτούς και ιδίως να τους εμποδίζωμεν την περί των όπλων άσκησιν. Ουδέν άλλο να παρέχωμεν εις αυτούς ή ξύλον και άρτον…». Στις Κυκλάδες που πέτυχε κάπως η ανόσια προπαγάνδα τους, την περίοδο του αγώνα, οι λατινοφρονούντες, έστελναν γράμματα στον πάπα να συνδράμει τους Τούρκους. Γράφει ο ιστορικός Φιλήμων «την στιγμήν κατά την οποίαν το ελληνικόν έθνος άπαν κατά την Ευρώπην και την Ασίαν ηγωνίζετο προσφερόμενον θυσίαν υπέρ της κοινής πατρίδος, η διαγωγή των εν νήσοις Ελλήνων του δυτικού δόγματος, παρουσιάζει επονείδιστον και αποτρόπαιον στίγμα». «Πολύ ολίγοι εφάνησαν Έλληνες», συμπληρώνει και ο ιστορικός Σπυρίδων Τρικούπης.
Η περίοδος της Τουρκοκρατίας θεωρείται περίοδος σκότους και αμάθειας. Λάθος. Τότε έλαμψε το Γένος και λαμπροτέρα εφάνη η Εκκλησία του Χριστού. Ο μαρτυρικός πατριάρχης Κ. Λούκαρις, που εθηριομάχησε κυριολεκτικά, πολεμώντας, με καθημερινό κίνδυνο της ζωής του, τις καταχθόνιες μεθόδους που μετήρχοντο οι Λατίνοι για να επιβάλλουν το εκκλησιαστικό τέρας της Ουνίας, απαντούσε στις αλεπουδοευγένειές τους και στις μομφές ότι μείναμε αγράμματοι.
«Ας λογιάσουν ότι αν δεν έχωμεν σοφίαν εξωτερικήν, έχομεν, χάριτι Χριστού, σοφίαν ανωτέραν και πνευματικήν, η οποία στολίζει την Ορθόδοξόν μας Πίστιν, και εις τούτο είμεθα ανώτεροι από τους Λατίνους εις τους κόπους, εις τας σκληραγωγίας, και να σηκώνωμεν τον σταυρόν μας, και να χύνωμεν το αίμα μας διά την πίστιν και την αγάπην την προς τον Κύριον ημών Ιησούν Χριστόν. Αν είχε βασιλεύσει ο Τούρκος εις την Φραγκιάν δέκα χρόνους, Χριστιανούς εκεί δεν εύρισκες. Και εις την Ελλάδα τώρα διακόσιους χρόνους ευρίσκεται και κακοπαθούσιν οι άνθρωποι και βασανίζονται διό να στέκουν εις την πίστιν τους, και λάμπει η Πίστις τού Χριστού και το μυστήριον της ευσέβειας, και σεις μου λέγετε ότι δεν έχομεν σοφίαν; Την σοφίαν σας δεν εθέλω εμπρός εις τον Σταυρόν τού Χριστού. Κάλλιον ήτο να έχη τινάς και τα δύο, δεν το αρνούμαι, πλην από τα δύο, τον Σταυρόν του Χριστού προτιμώ». (Και σε τι αποσκοπούν οι προσκλήσεις για επίσκεψή το προσεχές διάστημα; Ενοχλείται που δέχεται πιέσεις από τους πανταχού ανεπιθύμητους λαθρομετανάστες η πνευματική του δικαιοδοσία, η Πολωνία και θέλει να τους υπενθυμίσει ποια είναι η οδός που τους επιτρέπεται, δηλαδή η πατρίδα μας; ).
Ναι, μισιονάριοι δεν περιτρέχουν στις μέρες μας την πατρίδα για να προπαγανδίσουν υπέρ του παπισμού. Τον ρόλο του μισιονάριου ανέλαβε η τηλοψία. Φραγκέψαμε!! Υπάρχουν πολλοί ελληνώνυμοι που όχι μόνο δεν βρίσκουν και δεν ξέρουν τι μας χωρίζει από τους δυτικούς, αλλά θεωρούν πολύ συμπαθέστερη την θρησκεία της Ευρώπης. Μια θρησκεία χωρίς Χριστό και χωρίς μυστήρια, ένα ατομικό γεγονός, μια εθιμική εκδήλωση. (Ένα χειροφίλημα στο δαχτυλίδι του Πάπα θεωρείται «εμπειρία ζωής, ανώτερη και από το δήθεν βάπτισμά τους. Κάτι παρόμοιο με το προσκύνημα στην Μέκκα των μωαμεθανών. Για μετάνοια και κάθαρση των παθών ούτε λόγος. Σε τι διαφέρουν εξάλλου οι σταυροφορίες από τον «ιερό πόλεμο»;). Μια θρησκεία – παχνί που θρέφει τα πάθη τους. Μια ύπουλη αθεϊα. Ο τωρινός άθεος δεν πιστεύει σε τίποτε, μόνο στον εαυτό του.
Η μόνη τεράστια διαφορά με την εποχή της Άλωσης είναι ότι τότε, όσοι απόμειναν Ρωμιοί, έψαλλαν «σώπασε κυρά Δέσποινα και μην πολυδακρύζεις, πάλι με χρόνους με καιρούς πάλι δικά σου θάναι». Πίστευαν στο θαύμα…
Ο Μπρινό Τετρέ, αναλυτής στρατηγικών θεμάτων στο γαλλικό Ινστιτούτο Μοντέιν, αναφέρεται σε δύο σενάρια με βάση τα οποία μπορεί η Αθήνα να ζητήσει βοήθεια από το Παρίσι
Η ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής στο άρθρο 2 της συμφωνίας στρατηγικής συνεργασίας Γαλλίας και Ελλάδας εξέπληξε πολλούς. «Τα μέρη θα παρέχουν βοήθεια το ένα στο άλλο, με όλα τα κατάλληλα μέσα, αν χρειαστεί με τη χρήση ενόπλων δυνάμεων, εφόσον διαπιστώσουν από κοινού ότι βρίσκεται σε εξέλιξη ένοπλη επίθεση εναντίον του εδάφους μιας από τις δύο χώρες, σε συμφωνία με το αρθρο 51 της Χάρτας των Ηνωμένων Εθνών», αναφέρει η συμφωνία.
Ο Μπρινό Τετρέ, αναλυτής στρατηγικών θεμάτων στο γαλλικό Ινστιτούτο Μοντέιν, εξηγεί ότι η αμυντική συμφωνία δεν σηματοδοτεί σκλήρυνση της στάσης της Γαλλίας απέναντι στην Αγκυρα. Την ίδια μέρα που ο Ελληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης βρισκόταν στο Παρίσι για να υπογράψει τη συμφωνία, ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικού Εμπορίου Φρανκ Ριστέρ βρισκόταν στην Κωνσταντινούπολη για την πρώτη συνάντηση της Κοινής Επιτροπής Οικονομίας και Εμπορίου Γαλλίας – Τουρκίας από το 2018.
Η ελληνογαλλική συμφωνία είναι το επιστέγασμα 18μηνης προσέγγισης στο διπλωματικό και στο στρατιωτικό πεδίο, η οποία έχει ως αποτέλεσμα η Γαλλία να είναι η πλέον ένθερμη υποστηρίκτρια της ελληνικής υπόθεσης στην Ε.Ε. καθώς και να συμφωνηθεί η πώληση 24 μαχητικών – βομβαρδιστικών τύπου Rafale στην Ελλάδα. Τα συμφέροντα της γαλλικής βιομηχανίας έπαιξαν ρόλο στους υπολογισμούς του Γάλλου προέδρου Μακρόν, όπως έπαιξε ρόλο και η επιθυμία του για την προστασία των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε. και η προσωπική του αδυναμία προς την Ελλάδα.
Η συμφωνία δεν αναστάτωσε μόνο την Αγκυρα, αλλά και το Βερολίνο, το Λονδίνο και την Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με αναφορές τις οποίες επικαλείται ο κ. Τετρέ, οι χώρες αυτές πληροφορήθηκαν το περιεχόμενό της την ημέρα της υπογραφής της. Ως προς το βασικό ερώτημα, αν η συμφωνία είναι θετική ή αρνητική για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, ο Γάλλος αναλυτής έχει να πει τα εξής: «Εκ πρώτης όψεως, από νομικής πλευράς, οι δεσμεύσεις δεν είναι τόσο ισχυρές, πρώτον, γιατί περιλαμβάνουν τη φράση “από κοινού” (που σημαίνει ότι οι χώρες μπορεί να διαφωνήσουν ως προς τον χαρακτηρισμό μιας επιθετικής ενέργειας, αν δεν πρόκειται για μεγάλη στρατιωτική επίθεση) και, δεύτερον, γιατί μια στρατηγική εταιρική σχέση δεν είναι Συνθήκη, δεν είναι δηλαδή η ανώτατη μορφή κρατικής δέσμευσης που προβλέπει το διεθνές δίκαιο. Είναι επίσης σαφές ότι η συμφωνία δεν έχει εφαρμογή στις αμφισβητούμενες ΑΟΖ και πολύ περισσότερο στην επέκτασή τους».
Υπάρχουν, ωστόσο, δύο σενάρια στα οποία μπορεί η Ελλάδα να επικαλεστεί γαλλική βοήθεια με βάση τη συμφωνία. Το ένα είναι μια σύγκρουση για τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, ίσως, όπως φοβάται η Ελλάδα, ως σκόπιμη πρόκληση από τον Τούρκο πρόεδρο Ερντογάν πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2023. Το δεύτερο θα ήταν μια ελληνική απόφαση για επέκταση των χωρικών υδάτων της στα 12 ναυτικά μίλια. «Η Αγκυρα φοβάται ότι αυτή η συμφωνία μπορεί να ωθήσει την Ελλάδα σε κινήσεις που αλλιώς δεν θα έκανε», σημειώνει ο κ. Τετρέ.
Το 2023 θα συμπληρωθεί η εκατονταετηρίδα της Δημοκρατίας της Τουρκίας. Επίσης την ίδια χρονιά είναι προγραμματισμένες οι γενικές εκλογές στη γειτονική χώρα.
Η Τουρκία τα τελευταία χρόνια βρίσκεται σε μια πολεμοχαρή διάθεση τόσο στο εσωτερικό της όσο και στο εξωτερικό. Ο μεγαλοϊδεατισμός και τα νεοθωμανικά οράματα του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχουν βάλει σε μια περιδίνηση την τουρκική κοινωνία, αλλά και τους λαούς της περιοχής. Τα δυτικά κράτη δείχνουν να ανέχονται οριακά τον Ερντογάν, ο οποίος φαίνεται ότι έχει υπερβεί τα εσκαμμένα στα όρια της ύβρεως.
Ολο και περισσότεροι ισχυρίζονται ότι ο Τούρκος ηγέτης ακολουθεί έναν αδιέξοδο δρόμο και το μέλλον του είναι αβέβαιο, ενώ δεν είναι λίγοι και εκείνοι που διερωτώνται για το εάν η αλλαγή του καθεστώτος θα μπορέσει να γίνει δημοκρατικά και μέσω της κάλπης.
Για να κατανοήσουμε καλύτερα την κατάσταση σήμερα στην Τουρκία, το ενδεχόμενο κατάρρευσης του καθεστώτος και πως αυτό θα επηρεάσει τις σχέσεις μας με τη γείτονα, απευθυνθήκαμε στον διακεκριμένο Τούρκο συγγραφέα, και καθηγητή Πολιτικών Επιστημών, πρώην διευθυντή της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ Cengiz Aktar (Τζενγκίζ Ακτάρ).
.
Ο κ. Ακτάρ, ο οποίος ζει πλέον στην Ελλάδα και εργάζεται ως επισκέπτης καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, στις τοποθετήσεις του – όχι μόνο στη χώρα μας αλλά και στα διεθνή μέσα με τα οποία συνεργάζεται (Financial Times, Le Monde, Liberation) – παρουσιάζει μια ζοφερή εικόνα της σύγχρονης Τουρκίας.
«Σήμερα κανένας πολίτης και καμία επιχείρηση δεν είναι προστατευμένοι από τις αυθαίρετες πρακτικές του καθεστώτος.
Οι κεραυνοί του κράτους μπορούν να στοχεύσουν ανά πάσα στιγμή οιονδήποτε πολίτη, οιαδήποτε επιχείρηση ανακηρύσσοντας τους «εχθρό», «τρομοκράτη», «προδότη», συνεπώς απαλλοτριώσιμο χωρίς δίκη.
Συνολικά το τουρκικό καθεστώς βρίσκεται ενώπιον ενός απεριόριστου πεδίου πολεμοχαρούς έκφρασης, τόσο στους κόλπους της χώρας όσο και στο εξωτερικό…
Στην πράξη κανένας πολιτικός της αντιπολίτευσης δεν τόλμησε να αψηφήσει το φιλοπόλεμο του καθεστώτος, πράγμα που τους καθιστά συνενόχους. Αυτή η ευθυγράμμιση έχει συσκοτίσει όλες τις ελπίδες εναλλακτικής πολιτικής και αντιθέτως έχει παγιώσει τον raϊs και την ολοκληρωτική εξουσία του» γράφει ο κ. Ακτάρ στο πρόσφατο βιβλίο του «Το Τουρκικό Αχθος» από τις εκδόσεις Επίμετρο και τον ρωτούμε εάν είναι πράγματι τόσο ζοφερή η κατάσταση όπως την περιγράφει:.
Θα ήθελα να κάνω δύο βασικές παρατηρήσεις οι οποίες είναι σημαντικές για την εξέλιξη της συζήτησής μας και της κατανόησης της Τουρκίας σήμερα.
Τα πάντα στην Τουρκία σήμερα κινούνται προς τη λάθος κατεύθυνση. Ό,τιδήποτε σε μια χώρα που ορίζεται ως κανονικό, ως νορμάλ δεν ισχύει για την πατρίδα μου. Οσον αφορά τους πολίτες, την κοινωνία, την κοινότητα, δεν υπάρχει δείκτης ευτυχίας. Ο λαός δεν είναι ευτυχισμένος.
Στην Τουρκία οι θεσμοί έχουν σχεδόν ολοκληρωτικά καταστραφεί. Ο στρατός, η δικαστική εξουσία, ο ακαδημαϊκός κόσμος, οι θεσμοί που αφορούν την οικονομία, τη διπλωματία, και τη διοίκηση του κράτους, αυτά τα έξι βασικά όργανα του κράτους που υπάρχουν σε κάθε χώρα και είναι οι πνεύμονές της για την επιβίωσή της, στην Τουρκία δεν λειτουργούν πλέον γιατί όλη η εξουσία μονοπωλείται από ένα άτομο
Δεύτερον, είναι αλήθεια ότι υπάρχουν πολλά κράτη των οποίων οι κυβερνήσεις είναι αδέξιες, κάνουν λάθη, είναι προβληματικές. Παραδείγματα υπάρχουν πολλά, όμως το σημαντικό είναι ότι σε αυτές τις χώρες οι θεσμοί του κράτους εξακολουθούν να λειτουργούν. Πάντα φέρνω ως παράδειγμα την Ιταλία. Δείτε από το 1945 τις εναλλαγές κυβερνήσεων και τις κυβερνητικές κρίσεις και όμως η Ιταλία εξακολουθεί να υπάρχει και να λειτουργεί ως ένα σοβαρό κράτος και αυτό διότι οι θεσμοί λειτουργούν.
Αντίθετα στην Τουρκία οι θεσμοί έχουν σχεδόν ολοκληρωτικά καταστραφεί. Ο στρατός, η δικαστική εξουσία, ο ακαδημαϊκός κόσμος, οι θεσμοί που αφορούν την οικονομία, τη διπλωματία, και τη διοίκηση του κράτους, αυτά τα έξι βασικά όργανα του κράτους που υπάρχουν σε κάθε χώρα και είναι οι πνεύμονές της για την επιβίωσή της, στην Τουρκία δεν λειτουργούν πλέον γιατί όλη η εξουσία μονοπωλείται από ένα άτομο, τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ο οποίος θέλει να έχει τον έλεγχο των πάντων και να αποφασίζει για τα πάντα.
Άρα επαναλαμβάνω ότι τίποτα δεν πάει προς τη σωστή κατεύθυνση, οι θεσμοί έχουν καταστραφεί και κάθε απόφαση που αφορά το έθνος, τους πολίτες την κοινωνία λαμβάνεται από έναν μόνο άνθρωπο.
Η Τουρκία δεν είναι μια φυσιολογική χώρα..Τουρκία δεν είναι μέρος της λύσης, αλλά αντίθετα είναι μέρος των προβλημάτων.
Και όμως η αίσθηση είναι ότι ο Ερντογάν έχει τη στήριξη του λαού…
Ακριβώς και αυτό είναι το θεμελιώδες σημείο που αποδεικνύει ότι οι άνθρωποι έχουν δυσκολίες να αντιληφθούν, να συλλάβουν και να αναλύσουν την κατάσταση που επικρατεί στην Τουρκία. Αυτό το καθεστώς έχει την υποστήριξη ενός 30% με 35% των ψηφοφόρων, δεν είναι φυσιολογικό!
Ωστόσο, βάσει αυτών, αντιλαμβανόμαστε ότι έχουμε να κάνουμε με ένα ολοκληρωτικό καθεστώς. Οι μάζες στηρίζουν τον Ερντογάν και όπως λέει και η Χάνα Αρεντ χωρίς τη μαζική υποστήριξη του λαού ούτε ο Χίτλερ ούτε και ο Στάλιν θα είχαν υπάρξει. Αυτοί οι δικτάτορες είχαν τεράστια στήριξη μέχρι το τέλος τους, μέχρι τη στιγμή που εξαφανίσθηκαν.
Καταλαβαίνεται λοιπόν ότι η Τουρκία δεν είναι μια φυσιολογική χώρα. Δεν είναι μια χώρα με την οποία κάποιος μπορεί να καθίσει να συζητήσει μαζί της, απλούστατα γιατί η Τουρκία δεν είναι μέρος της λύσης, αλλά αντίθετα είναι μέρος των προβλημάτων.
Θα σας δώσω ένα πολύ πρόσφατο παράδειγμα. Η Διάσκεψη για τη Λιβύη που διεξήχθη στο Παρίσι και εκεί βρισκόταν το σύνολο των κρατών, εκτός από την Τουρκία η οποία ουσιαστικά απήχε και αυτό διότι έχει τη δική της ατζέντα. Ο Ερντογάν έχει τις δικές του προτεραιότητες και δεν νοιάζεται για κανέναν και για τίποτα. Βέβαια αυτό εμπεριέχει μια δόση βλακείας, στην ουσία πρόκειται για αυτοκτονική συμπεριφορά.
Όμως αυτό είναι ένα καλό παράδειγμα για όσους δυσκολεύονται να κατανοήσουν και να συλλάβουν την τουρκική ανωμαλία.
Δεν μπορώ να πιστέψω ότι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί δεν έχουν επίγνωση για το τι συμβαίνει. Εσείς πως εξηγείτε την κατευναστική πολιτική απέναντι στον Ερντογάν;
Πιστεύω ότι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και οι Ευρωπαίοι νομοθέτες, οι δυτικοευρωπαίοι και ειδικότερα η Γερμανία είναι χαμένοι, δεν ξέρουν πως να συμπεριφερθούν στον Ερντογάν. Άλλωστε τα δημοκρατικά κράτη αντιμετωπίζουν ένα θεμελιώδες δίλημμα. Δεν έχουν τα μέσα, δεν ξέρουν πως να συμπεριφερθούν σε μη δημοκρατικές χώρες. Την ίδια στιγμή οι δυνάστες δεν ενδιαφέρονται για τις εκλογές και θα κάνουν ό,τι χρειαστεί προκειμένου να παραμείνουν στην εξουσία. Αυτό είναι το βασικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα δημοκρατικά κράτη σε περιπτώσεις όπως η Τουρκία ή η Ρωσία.
Ένα δεύτερο ζήτημα που εμποδίζει τη Δύση, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, να χειριστεί τον Ερντογάν είναι ο φόβος η Τουρκία να ξεκόψει από το ΝΑΤΟ και να πέσει στην αγκαλιά της Ρωσίας. Η Δύση πράγματι διακατέχεται από αυτό το υπαρξιακό άγχος.
Ο Ερντογάν εργαλειοποιεί το προσφυγικό όπως έκανε και στον Εβρο, η ΕΕ φοβάται τον εκβιασμό του Τούρκου προέδρου και έχοντας παντελή έλλειψη οράματος δεν θέλει να παραδεχθεί ότι το πρόβλημα με τους πρόσφυγες στην ευρύτερη περιοχή εξακολουθεί να υπάρχει εξαιτίας και της στάσης της Τουρκίας…
Ένα ακόμη θέμα που απασχολεί την Δύση και συγκεκριμένα την Ε.Ε., είναι αυτό των προσφύγων. Ο φόβος ότι μια λάθος κίνηση που θα ενοχλήσει τον Ερντογάν θα έχει σαν αποτέλεσμα να πλημμυρίσουν τα σύνορα της Ελλάδας ή της Βουλγαρίας ή αλλού με πρόσφυγες, είναι μεγάλος. Δείτε τι συμβαίνει τώρα στα σύνορα με την Πολωνία. Όλοι ξέρουν πως όλοι αυτοί οι άνθρωποι έχουν έρθει από την Κωνσταντινούπολη.
Και ενώ συμβαίνουν όλα αυτά έχουμε τον Σαρλ Μισέλ, μια αδύναμη φιγούρα κατά τη γνώμη μου, να τηλεφωνεί στον Ερντογάν και να τον ευχαριστεί γιατί οι Τουρκικές αερογραμμές αποφάσισαν να μην απογειωθούν και να μεταφέρουν ιρακινούς, σύρους, υεμενίτες με εισιτήριο χωρίς επιστροφή κάπου στην Ευρώπη. Αυτό είναι γελοίο.
Το ίδιο έκανε πρόσφατα και ο γ.γ,. του ΟΗΕ…
Ακριβώς, ενώ όλοι γνωρίζουν τι κάνει ο Ερντογάν με τους πρόσφυγες και από που έρχονται όλοι αυτοί οι άνθρωποι. Είναι γελοίο επειδή όλοι ξέρουν ότι οι Τουρκικές Αερογραμμές μεταφέρουν ανθρώπους από την Κωνσταντινούπολη στο Μινσκ. Ο Ερντογάν εργαλειοποιεί το προσφυγικό όπως έκανε και στον Εβρο.
Φοβούνται λοιπόν τον εκβιασμό του Ερντογάν και έχοντας παντελή έλλειψη οράματος δεν θέλουν να παραδεχθούν ότι το πρόβλημα με τους πρόσφυγες στην ευρύτερη περιοχή, στη Συρία, το Λίβανο, το Ιράκ, στην Ιορδανία, εξακολουθεί να υπάρχει εξαιτίας και της στάσης της Τουρκίας.
Ο πόλεμος στη Συρία θα μπορούσε να έχει τελειώσει εάν δεν εμπλεκόταν η Τουρκία. Ο Ερντογάν ακόμη στηρίζει και εξοπλίζει αντάρτικες ομάδες κατά της Δαμασκού, εξακολουθεί να έχει σε κατοχή κουρδική περιοχή στα βόρεια της Συρίας. Αρα ναι, υποστηρίζω πως έχουμε μια Τουρκία που ακόμη προκαλεί πρόσφυγες και ταυτόχρονα τους χρησιμοποιεί ενάντια στην Ευρώπη η οποία δεν ξέρει πως να αντιδράσει. Κανείς δεν λέει στην Τουρκία σταμάτα τώρα να υποστηρίζεις αυτές τις τζιχαντιστικές ομάδες στη Συρία, σταμάτα να εισβάλλεις στα κουρδικά εδάφη της Συρίας, με αποτέλεσμα ο Ερντογάν να εκβιάζει τη Δύση, την ΕΕ., και το ΝΑΤΟ.
Τέλος μιλώντας για την κατευναστική πολιτική της ΕΕ έναντι της Άγκυρας δεν πρέπει να ξεχνάτε ότι πολλά ευρωπαϊκά κράτη φοβούνται για τις επενδύσεις τους στην Τουρκία. Υπάρχουν χιλιάδες ευρωπαϊκές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Τουρκία. Αυτό βέβαια που δεν καταλαβαίνουν είναι ότι η Τουρκία βρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης.
Όμως την ίδια ώρα που φαίνεται ότι ο Τούρκος πρόεδρος είναι παντοδύναμος και μπορεί να εκβιάζει την ΕΕ., το ΝΑΤΟ, τη Δύση, από το εσωτερικό της χώρας διαρρέουν πληροφορίες ότι ο Ερντογάν είναι άρρωστος και πως οι μέρες του στην εξουσία είναι μετρημένες. Αυτό δεν αφήνει κάποια χαραμάδα αισιοδοξίας για την επόμενη ημέρα;
Πράγματι ο Ερντογάν είναι άρρωστος και ποτέ του δεν θα ανακάμψει για να ξαναγίνει αυτός που ήταν πριν από δέκα χρόνια. Η πορεία του θα είναι προς το χειρότερο. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Όμως ποιες είναι οι εναλλακτικές;
Η αντιπολίτευση δεν είναι ικανή να τρέξει τη χώρα και να γίνει η επόμενη κυβέρνηση. Αν την ενώνει κάτι είναι το μίσος της προς τον Ερντογάν. Αυτό είναι μοναδικό πρόγραμμα που έχει, αυτός είναι ο σκοπός της. Οι ηγέτες των κομμάτων δεν έχουν κάποια ουσιαστική πρόταση, δεν έχουν κανένα όραμα.
Να σας φέρω ένα παράδειγμα. Ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ο επικεφαλής του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), ο οποίος θέλει να αναλάβει τα ηνία της χώρας, πριν από δύο περίπου εβδομάδες έγραψε ένα άρθρο στην εφημερίδα Τζουμχουριέτόπου υποσχόταν δουλειές και στέγαση για όλους.
Σε αυτό το άρθρο του στόχευε κυρίως τη νεολαία και τους υποσχέθηκε ότι θα μειώσει τη φορολογία για το πρώτο τους αυτοκίνητο. Συνέχισε δε την προεκλογική του παροχολογία λέγοντας πως θα υπάρξουν δουλειές για όλους καθώς προγραμματίζει να φτιάξει εργοστάσια σε κάθε πόλη. Πέρα από το ανέφικτο δεν έκανε καμία αναφορά για την κλιματική κρίση, το περιβάλλον, για τα τρέχοντα μεγάλα ζητήματα. Καμία αναφορά.
Η αντιπολίτευση δεν είναι ικανή να τρέξει τη χώρα και να γίνει η επόμενη κυβέρνηση. Αν την ενώνει κάτι είναι το μίσος της προς τον Ερντογάν. Αυτό είναι μοναδικό πρόγραμμα που έχει αυτός είναι ο σκοπός της. Οι ηγέτες των κομμάτων δεν έχουν καμία άλλη πρόταση, κανένα όραμα.
Πρέπει να καταλάβετε ότι αυτοί οι άνθρωποι προέρχονται από τη δεκαετία του ’70, έχουν κολλήσει σε αυτή την εποχή και δεν έχουν τίποτα καινούργιο να προτείνουν. Το μόνο που προτείνουν είναι ότι θα αντικαταστήσουν τον Ερντογάν. Όμως με αυτό τον τρόπο δεν μπορείς να συγκροτήσεις μια κυβέρνηση που θα αλλάξει τη χώρα. Δεν μπορείς να δημιουργήσεις ένα κυβερνητικό πλάνο που θα βασίζεται στο μίσος ή στα αρνητικά συναισθήματα απέναντι στον πολιτικό αντίπαλο. Δεν είναι σοβαρά πράγματα αυτά. Δεν φτιάχνεις ένα προεκλογικό πρόγραμμα που θα βασίζεται στο πως θα απομονώσεις τον αντίπαλο, αλλά φτιάχνεις κάτι που θα λέει πως θα αλλάξεις τη χώρα.
Ένα σενάριο που μπορώ να φανταστώ είναι να καταλήξουμε σε μια φόρμουλα όπως αυτή με τον Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι στην Αίγυπτο. Δηλαδή ένας ισχυρός άντρας που θα αντικαταστήσει τον Ερντογάν…Φυσικά θα πρόκειται για ένα ανελεύθερο αλλά φιλοδυτικό καθεστώς…
Αυτή η αντιπολίτευση ΄λοιπόν, δεν έχει πρόγραμμα, δεν έχει τίποτα να προτείνει και κανένας από τους ηγέτης δεν έχει ιδέα τι θα κάνει εάν γίνει κυβέρνηση. Όλοι λένε ότι θα αλλάξουν τα πράγματα, αλλά δεν μας λένε πως θα το πετύχουν αυτό, τι ακριβώς θα κάνουν.
Το χειρότερο είναι ότι δεν έχουν κοινή θέση σχετικά με το πρόβλημα που έχει η Τουρκία εδώ και περισσότερο από 100 χρόνια και αναφέρομαι στο κουρδικό ζήτημα.
Αρα τι πιστεύετε ότι θα γίνει; Θα πέσει ο Ερντογάν ή θα αντικασταθεί μέσω της εκλογικής διαδικασίας;
Ένα καθεστώς που είναι ένοχο για την παραβίαση κάθε άρθρου του Συντάγματος, που είναι τόσο ένοχο για την παραβίαση κάθε νόμου που έχει θεσπιστεί σε αυτή τη χώρα, θεωρείται και είναι ένα εγκληματικό καθεστώς. Ένα τέτοιο καθεστώς, όχι μόνο στην Τουρκία αλλά οπουδήποτε στον κόσμο, δεν πρόκειται να πάει σε εκλογές. Σε αυτές τις περιπτώσεις ή ο δικτάτορας πεθαίνει, ή κάτι γίνεται και το καθεστώς καταρρέει και αντικαθίσταται από κάτι άλλο. Αρα η πιθανότητα των εκλογών μου φαίνεται μικρή.
Ένα σενάριο που μπορώ να φανταστώ είναι να καταλήξουμε σε μια φόρμουλα όπως αυτή με τον Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι στην Αίγυπτο. Δηλαδή ένας ισχυρός άντρας που θα αντικαταστήσει τον Ερντογάν και θα συγκροτήσει μια κυβέρνηση τεχνοκρατών με τον Αλί Μπαμπατζάν στην Οικονομία για παράδειγμα.
Φυσικά θα πρόκειται για ένα ανελεύθερο αλλά φιλοδυτικό καθεστώς το οποίο θα επαναφέρει μια κάποια κανονικότητα στη χώρα και πιθανά μια ειρήνη στο εξωτερικό, δηλαδή θα σταματήσει όλες τις επεμβάσεις σε ξένα εδάφη. Εκτιμώ ότι η Τουρκία θα σταματήσει τη διπλωματία των κανονιοφόρων και θα αρχίσει να λειτουργεί με τους κανόνες του ΝΑΤΟ. Πιστεύω ότι αυτή είναι μια πιθανότητα που μπορεί να συμβεί και είναι πιο πιθανή από το ενδεχόμενο η αντιπολίτευση να γίνει γίνει κυβέρνηση μέσω εκλογών.
Και ποιος πιστεύετε ότι θα είναι ο Τούρκος «αλ Σίσι»;
Νομίζω πως θα είναι ο Χουλουσί Ακάρ.
Και αυτός θα υπαναχωρήσει από το όραμα της Τουρκίας να γίνει περιφερειακή δύναμη;
Ο Ακάρ είναι κοντά, πολύ κοντά στους Αμερικανούς. Ήταν μια επιλογή για το μέλλον και κατά τη γνώμη μου είναι μια επιλογή αρκετά εφικτή. Ο Ακάρ είναι μια περίπτωση που μπορεί να φέρει μια σχετική εθνική ενότητα και οι ηγέτες της αντιπολίτευσης θα συναινέσουν. Ωστόσο επαναλαμβάνω δεν πρόκειται να υπάρξει λύση στο κουρδικό, αλλά η Τουρκία θα επιστρέψει στη Δύση.
Το κουρδικό λέτε δεν θα λυθεί. Με το Κυπριακό τι πιστεύετε ότι θα γίνει δεδομένου ότι διαχρονικά όλες οι κυβερνήσεις στην Τουρκία έχουν συγκεκριμένη στάση;
Όπως σας είπα εκτιμώ ότι η Τουρκία θα υπαναχωρήσει σε όλα τα ζητήματα που έχουν να κάνουν με τις επεμβάσεις σε ξένα κράτη, όμως φοβάμαι ότι για την Κύπρο δεν πρόκειται να δούμε κάποια υπαναχώρηση. Το Κυπριακό προϋπήρχε του Ερντογάν και θα συνεχίσει να υπάρχει και με τους επόμενους. Το ζήτημα αυτό συνδέεται άμεσα και με την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας στην ΕΕ και δεν βλέπω κάποια λύση χωρίς την επανενεργοποίηση της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας, κάτι που υποστηρίζω πως έχει τελειώσει οριστικά. Οι Γαλλοι και οι Γερμανοί έχουν διαγράψει την πιθανότητα για ένταξη της Τουρκίας για τις επόμενες δεκαετίες. Είναι ένα κεφάλαιο που έχει κλείσει.
Όσον αφορά το πολιτικό ισλάμ που κυριαρχεί αυτή τη στιγμή στην Τουρκία;
Δεν θα εξαφανισθεί θα παραμείνει, αλλά αυτοί που το απαρτίζουν θα συμβιβαστούν με το νέο καθεστώς και θα σιωπήσουν, θα προσπαθήσουν να ζήσουν τις ζωές τους. Κάποιοι φυσικά θα την πληρώσουν, αυτοί δηλαδή που είχαν εμπλακεί σε παράνομες δραστηριότητες με το καθεστώς Ερντογάν θα τιμωρηθούν και ο Χουλουσί Ακάρ είναι το κατάλληλο πρόσωπο για να το κάνει αυτό.
Ο Ακάρ είναι ο άνθρωπος που μπορεί να αλλάξει τρόπο σκέψης πολύ γρήγορα και να γίνει ο άνθρωπος της αναδιάρθρωσης για τα επόμενα χρόνια. Δεν περιμένω τύπους όπως ο Αμπντουλάχ Γκιούλ να εμφανιστούν ή να επικρατήσουν στην πολιτική σκηνή. Όλοι αυτοί έχουν τελειώσει.
Μακροπρόθεσμα είστε αισιόδοξος για την πορεία της πατρίδας σας;
Όχι δεν είμαι. Δεν βλέπω τη δυναμική της κοινωνίας στην Τουρκία ικανή να μεταμορφώσει τη χώρα τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό. Άλλωστε η δυναμική αυτή στο εσωτερικό δεν υπήρχε ποτέ, και η ΕΕ που θα μπορούσε να καλύψει αυτό το κενό δεν πέτυχε γιατί επί Σαρκοζί όλα σταμάτησαν. Μπορεί η προοπτική που έδωσε η ΕΕ στο εξωτερικό να λειτούργησε αλλά όσον αφορά στο εσωτερικό δεν πρόλαβε να γίνει κάτι.
Όμως δημογραφικά η Τουρκία είναι σε εξαιρετική κατάσταση. Η νεολαία που ενδεχομένως έχει ένα διαφορετικό όραμα δεν θα μπορούσε να φέρει την αλλαγή;
Μετά και το πραξικόπημα, οι νέοι στην Τουρκία, έχουν ένα μόνο όραμα και αυτό είναι πως να φύγουν από τη χώρα και όσοι μπορούν το κάνουν γιατί ξέρουν ότι δεν υπάρχει μέλλον στην Τουρκία.
Επίσης αντίθετα από την Ελλάδα η νεολαία στην Τουρκία δεν είναι ετοιμοπόλεμη, δεν είναι οργανωμένη. Ελάχιστοι είναι οι νέοι εκείνοι που είναι έτοιμοι να παλέψουν για την αλλαγή. Η κουλτούρα τους είναι ατομοκεντρική, θέλουν να σώσουν το τον εαυτό τους. Τα σχέδιά τους περιλαμβάνουν μόνο αυτούς και όχι το συλλογικό, την κοινότητα και αυτό είναι ένα από τα τρωτά σημεία της τουρκικής κοινωνίας.
Εμείς στην Ελλάδα τι έχουμε να περιμένουμε από την Τουρκία;
Όλοι και όχι μόνο η Ελλάδα, πρέπει να καταλάβουν ότι η Τουρκία δεν είναι μια νορμάλ χώρα για να κάνει διάλογο και να διαπραγματευτεί κανείς μαζί της. Όταν έχεις μια τουρκική αποστολή μπροστά σου σημαίνει μονόλογος. Εχουμε 13 ανθρώπους που κάθονται στο προεδρικό μέγαρο, δεν έχουν ιδέα περί διπλωματίας και υποκρίνονται ότι ξέρουν τα πάντα, αλλά είναι ο Ερντογάν που παίρνει όλες τις αποφάσεις
Και με το νέο καθεστώς που ενδεχομένως να προκύψει βάσει τον εκτιμήσεών σας;
Τότε η Τουρκία θα θεωρείται μια, εντός εισαγωγικών, φυσιολογική χώρα. Αλλά και με αυτό το καθεστώς δεν πρόκειται να γίνει τίποτα.
Οι πολιτικοί μας καταλαβαίνουν όλο και περισσότερο ότι η Τουρκία δεν μπορεί να κρύβεται πίσω από την ευρωπαϊκή προοπτική της. Άλλωστε είναι παράλογο να επικαλούνται κάτι τέτοιο γιατί το τουρκικό καθεστώς υπάρχει μέσω της άρνησής του των ευρωπαϊκών κανόνων, αρχών και αξιών. Εάν τα αποδεχθεί απλά θα καταρρεύσει.
Τι επιδιώκει ο Ερντογάν, καλώντας τον πιο μεγάλο “εχθρό” του, τον πρίγκιπα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, να επισκεφθεί την Τουρκία;
Σε συνθήκες ακραίας νομισματικής κρίσης η γειτονική Τουρκία υποδέχεται σήμερα έναν υψηλό ξένο – μάλλον τον τελευταίο που θα περίμενε κανείς να καταστεί συνομιλητής του Ταγίπ Ερντογάν. Και η διπλωματική αυτή εξέλιξη δεν είναι, ως φαίνεται, καθόλου άσχετη με την οικονομική.
Ο διάδοχος του Άμπου Ντάμπι και de facto κυβερνήτης των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων σεϊχης Μοχάμεν μπιν Ζάγεντ αλ Ναχιάν επισκέπτεται την Άγκυρα, στην υψηλότερου επιπέδου επαφή μεταξύ των δύο πλευρών εδώ και δεκαετίες. Ως προπομπός του είχε μεταβεί στην γείτονα τον Αύγουστο ο αδελφός του και σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων σεϊχης Ταχνούν μπιν Ζάγεντ αλ Ναχιάν ο οποίος και συναντήθηκε με τον Τούρκο πρόεδρο.
Πρόκειται για αξιοσημείωτη αλλαγή σελίδας, διότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποτελούσαν τον κυριότερο ανταγωνιστή της Τουρκίας στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.
Για το Άμπου Ντάμπι, η Μουσουλμανική Αδελφότητα, την οποία πατρονάρει το δίδυμο Τουρκίας-Κατάρ, αποτελεί υπαρξιακή απειλή με την οποία δεν νοείται συμφιλίωση. Ο Μοχάμεντ μπιν Ζάγεντ φέρεται να λειτουργεί ως μέντορας απέναντι στον, μεγάλο εχθρό της Τουρκίας μετά και την δολοφονία Κασόγκι, Σαουδάραβα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν (τον οποίο ώθησε στην απόφαση αποκλεισμού του Κατάρ), ενώ ο φιλοκυβενητικός τύπος της Τουρκίας τον έχει κατηγορήσει ότι χρηματοδότησε το αποτυχημένο πραξικόπημα κατά του Ερντογάν το καλοκαίρι του 2016.
Δεν υπάρχει μέτωπο της ευρύτερης περιοχής στο οποίο Άγκυρα και Άμπου Ντάμπι να μην έχουν υποστηρίξει αντίπαλες πλευρές, με χαρακτηριστικότερη την περίπτωση της Λιβύης όπου τα Εμιράτα είχαν και στρατιωτική εμπλοκή, πράγμα εκ πρώτης όψεως παράδοξο για μία χώρα του Περσικού Κόλπου άσχετη με τα πράγματα της Μεσογείου. Οι δε στενοί δεσμοί των Εμιράτων με την Γαλλία (της οποίας φιλοξενούν στρατεύματα) και με το Ισραήλ, με το οποίο συνυπέγραψαν τις “Συμφωνίες του Αβραάμ”, δημιουργούν αντικειμενικά έναν “σκληροπυρηνικό” άξονα, στον οποίο βρήκε θέση και η Ελλάδα καλλιεργώντας, κατά τρόπο επίσης εκ πρώτης όψεως παράδοξο, τις σχέσεις της, ακόμη και στρατιωτικές, με την χώρα του Περσικού Κόλπου.
Υπερεπέκταση
Όμως τα Εμιράτα πάσχουν πλέον από “υπερεπέκταση” – και πολλά από τα εγχειρήματα στα οποία έχουν εμπλακεί απέβησαν άκαρπα, όπως η προσπάθεια “αλλαγής καθεστώτος” στη Συρία, ο πόλεμος κατά των Χούθι στην Υεμένη ή η προέλαση του στρατάρχη Χάφταρ για την κατάληψη της Τρίπολης της Λιβύης.
Ως ναυτική δύναμη με συμφέροντα και ευελιξία που την ξεχωρίζουν από την “νοοτροπία της ερήμου” του Οίκου των Σαούντ, τα Εμιράτα έχουν προ πολλού δρομολογήσει τις αναγκαίες αναδιπλώσεις. Εγκατέλειψαν την πολεμική περιπέτεια των Σαουδαράβων συμμάχων τους, αφότου εξασφάλισαν τον έλεγχο της νήσου Σοκότρα και λιμένων στα νότια της Υεμένης, ενώ πρωτοστάτησαν στις κινήσεις επανεισδοχής του Μπασάρ αλ Άσαντ στην “αραβική οικογένεια”, επαναλειτουργώντας πρεσβεία στη Δαμασκό.
Η χείρα φιλίας προς την Τουρκία δίνει τώρα την δυνατότητα μετατροπής της “βεντέτας” σε επωφελή επενδυτική σχέση, σε μία στιγμή που τα ξένα κεφάλαια είναι για την γείτονα περισσότερο αναγκαία από ποτέ. Για επενδύσεις ύψους αρκετών δισεκατομμυρίων κάνει λόγο το Bloomberg, ενώ ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου χαρακτηρίζει “θετική” την ατμόσφαιρα του τελευταίο διαστήματος στις διμερείς σχέσεις.
Το ότι η σημερινή επίσκεψη προκύπτει έπειτα από πρόσκληση του Ερντογάν (ο οποίος έχει και τηλεφωνική επικοινωνία με τον Μοχάμεντ μπιν Ζάγεντ στις 31 Αυγούστου), συμβαδίζει με άλλες κινήσεις του Τούρκου ηγέτη, όπως τα πρόσφατα ανοίγματα προς την Αίγυπτο, ή η αξιοποίηση της περιπέτειας των δύο Ισραηλινών τουριστών που συνελήφθησαν ενώ φωτογράφιζαν το προεδρικό ανάκτορο για την επίτευξη τηλεφωνικής επικοινωνίας με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ. Η “απομόνωση” δεν είναι μία πιθανότητα με την οποία η Τουρκία μπορεί να συμφιλιωθεί.
Στις διεθνείς σχέσεις, όταν κάποιος προσδιορίζει το στυλ συμπεριφοράς του προς έναν αντίπαλο, συχνά δεν είναι τόσο σημαντικό ποιος είναι ο αντίπαλος- πολύ πιο σημαντικό είναι πώς τον βλέπει, πώς τον αντιλαμβάνεται. Ο τρόπος αντίληψης της πραγματικότητας καθίσταται μέρος της πραγματικότητας. Υπάρχουν πολλά στοιχεία που δείχνουν ότι για ορισμένους εκπροσώπους της τουρκικής ελίτ η αντίληψη της πραγματικότητας για τη Ρωσία είναι τέτοια που μπορεί να αντέξει διάφορες διπλωματικές προκλήσεις. Μια από αυτές τις προκλήσεις ήταν η φωτογράφιση «Ερντογάν και Μπαχτσελί με τον χάρτη».
Ο Ντεβλέτ Μπαχτσελί [στμ. ο ίδιος είναι τουρκμενικής καταγωγής], είναι ο ηγέτης του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης, ακραίος εθνικιστής και ταυτόχρονα συνεργάτης του Ρετζέπ Ερντογάν στον κυβερνητικό συνασπισμό. Συνεργάτης όχι μόνο επειδή έλειπαν του Ερντογάν κάποιες ψήφοι για την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, αλλά και επειδή έχουν παρόμοιες ιδεολογίες. Και οι δύο μοιράζονται τις θεωρίες του παντουρκισμού – αν όχι της εδαφικής, τότε τουλάχιστον της ιδεολογικής και πολιτισμικής ενοποίησης όλων των τουρκικώνλαών υπό την ηγεσία της Άγκυρας [στμ. είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουμε ότι στα ρωσικά οι τουρκικοί λαοί της Κεντρικής Ασίας αναφέρονται ως ‘Τιούρκοι’, σε αντίθεση με τους Τούρκους της Μικράς Ασίας, καθώς στη Ρωσία θεωρούν ότι οι τελευταίοι δεν είναι γνήσιοι συγγενείς των υπολοίπων, εφόσον μόνον μια μικρή μειοψηφία τουρκογενών έδωσε το όνομα και την γλώσσα στους λαούς της περιοχής].
Και να που ο Μπαχτσελί, μετά από κοπιώδη εργασία, δημιούργησε, σύμφωνα με τα λόγια των εκπροσώπων του κόμματός του, «έναν χάρτη του τουρκικού κόσμου και τον παρέδωσε σαν σημαία στην επόμενη γενιά». Με απλά λόγια, σχεδίασε έναν χάρτη των τουρκικών εδαφών, στον οποίο σημείωσε με κόκκινο χρώμα τα ανεξάρτητα τουρκικά κράτη, με κίτρινο τις τουρκικές δημοκρατίες που περιλαμβάνονται σε άλλα κράτη και με πορτοκαλί τις τουρκικές κοινότητες σε άλλα κράτη.
Ο ίδιος ο χάρτης ονομάζεται “Χάρτης του Τουρκικού Κόσμου” – και, κατά τη γνώμη όσων δεν βλέπουν τίποτα κακό σε αυτόν, δείχνει μόνο την περιοχή εγκατάστασης των τουρκόφωνων λαών. Και σ’ αυτόν δεν υπάρχουν ούτε επιθετικά σχέδια ούτε κάποια διπλωματική απρέπεια. Η Ρωσία, εξάλλου, έχει και αυτή τον δικό της χώρο του «ρωσικού κόσμου». Ωστόσο, αυτή η επιχειρηματολογία κομματιάζεται πάνω σε τρεις σημαντικούς κυματοθραύστες: τον γλωσσικό, της ορολογίας και τον διπλωματικό.
Από γλωσσικής απόψεως, η λέξη «τουρκικός» δεν πρέπει να παραπλανήσει κανέναν. «Στην τουρκική γλώσσα δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ των λέξεων ‘τιουρκική’ και ‘τουρκική’. Αυτό καταδεικνύει πολλά – συμπεριλαμβανομένης της επιθετικής-επεκτατικής ουσίας της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής. Η Τουρκία θεωρεί ότι τα τουρκικά κράτη είναι φέουδά της, επομένως, αποκαλώντας ‘τιουρκικές’ τις όποιες οργανωτικές δομές, η Άγκυρα εννοεί ότι είναι ‘τουρκικές’. Και, κατά συνέπεια, μιλώντας για τον ‘τιουρκικό κόσμο’, η Τουρκία μιλά για τον τουρκικό κόσμο», εξηγεί στην εφημερίδα VZGLYAD ο Βλαντιμίρ Αβατκόφ, τουρκολόγος, ανώτερος ερευνητής στο IMEMO [Ινστιτούτο Παγκόσμιας Οικονομίας και Διεθνών Σχέσεων] της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών, αναπληρωτής καθηγητής στη Διπλωματική Ακαδημία του Ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών. Δηλαδή, όχι για την περιοχή κατανομής των τουρκόφωνων λαών, αλλά για την επιθυμητή ζώνη επιρροής – βάσει των «αδελφικών δεσμών» – της Άγκυρας.
Και πάλι, προκύπτει μια αναλογία με τον ρωσικό κόσμο, όπως το κατανοούν ορισμένοι Ρώσοι – ωστόσο, είναι λάθος από άποψη ορολογίας να συγκριθεί ο «τουρκικός» και ο «ρωσικός κόσμος». Η έννοια του ρωσικού κόσμου συνεπάγεται την ευθύνη της Μόσχας για τη μοίρα των Ρώσων ως λαού, ενώ ο Παντουρκισμός διακηρύσσει τον κεντρικό ρόλο της Τουρκίας στην εθνογλωσσική κοινότητα (που είναι οι Τιούρκοι). Για σύγκριση: η ιδεολογία του πανσλαβισμού μπορεί να συγκριθεί με τον παντουρκισμό. Ωστόσο, η Μόσχα ταυτίζει τον ρωσικό κόσμο και τον πανσλαβισμό; Οι ηγέτες του κυβερνώντος κόμματος στη Ρωσία σχεδιάζουν χάρτες στους οποίους ζωγραφίζουν την Τσεχία, τη Σλοβενία, τη Σερβία και την Πολωνία; Πιστεύουν ότι η μερίδα του λέοντος της Ανατολικής Ευρώπης (που κατοικείται από σλαβικούς λαούς) δεν πρέπει μόνο να κατευθύνεται από το Κρεμλίνο, αλλά ότι αυτοί οι λαοί πρέπει να αποκτήσουν ρωσική κουλτούρα;
Αλλά στην Τουρκία το κάνουν. «Η Άγκυρα προσπαθεί να ενοποιήσει τη ζωή σε άλλα τουρκικά κράτη και περιοχές σύμφωνα με τις αρχές και τους κανόνες της», λέει ο Αβατκόφ. Και για αυτό χρησιμοποιεί διάφορα εργαλεία ήπιας ισχύος – από το εκπαιδευτικό σύστημα μέχρι τη μετάδοση τουρκικών τηλεοπτικών σειρών και κινούμενων σχεδίων στην Κεντρική Ασία, όχι μόνο προωθώντας τον τουρκικό τρόπο ζωής, αλλά και αντικαθιστώντας την τοπική γλώσσα με την τουρκική. Έτσι, στο Τουρκμενιστάν, οι αρχές ανακάλυψαν απροσδόκητα ότι στα νηπιαγωγεία τα παιδιά αρχίζουν να μιλούν στα τούρκικα και όχι στα τουρκμενικά (γλώσσες κοντινές μεταξύ τους, αλλά σε κάθε περίπτωση διαφορετικές), και στο Ουζμπεκιστάν, για να αποφύγουν τον κίνδυνο, ακύρωσαν εντελώς την μετάδοση μιας σειράς τουρκικών τηλεοπτικών σειρών.
Ναι, οι τουρκικές προκλήσεις δεν είναι είδηση για τη Ρωσία. «Γενικά, αυτός ο χάρτης υπάρχει στα τουρκικά σχολικά εγχειρίδια εδώ και αρκετά χρόνια. Τα παιδιά -μαθητές της ένατης τάξης, απ’ όσο θυμάμαι – διδάσκονται ότι ο τουρκικός κόσμος τελειώνει στις ακτές του Αρκτικού Ωκεανού. Δεν είναι μυστικό», λέει ο Γιεβγκένι Σατανόφσκι [στμ. οικονομολόγος και ένας από τους κορυφαίους ειδικούς στον τομέα της πολιτικής και της οικονομίας των χωρών της Μέσης Ανατολής. Ιδρυτής και Πρόεδρος του Ερευνητικού Κέντρου «Ινστιτούτο για τη Μέση Ανατολή» (πρώην Ινστιτούτο Ισραηλινών και Μεσανατολικών Σπουδών). Πρώην πρόεδρος του Ρωσικού Εβραϊκού Κογκρέσου]. Και ο Μπαχτσελί έχει επίσης τη φήμη ανθρώπου που, για να το θέσω ήπια, αιωρείται σε ριζοσπαστικά σύννεφα. Ωστόσο, είναι σημαντική εδώ η διπλωματική πτυχή. Γεγονός είναι ότι αυτός ο χάρτης παρουσιάστηκε δημόσια από τον Μπαχτσελί στον Ερντογάν, ο οποίος στη συνέχεια φωτογραφήθηκε μπροστά του παρέα με τον σύμμαχό του. Για όσους δεν γνωρίζουν το πρωτόκολλο, όλα τα δώρα στον αρχηγό του κράτους είναι εκ των προτέρων γνωστοποιημένα, οπότε ο Ερντογάν ήξερε τι θα του έδιναν. Ήξερε – και με την φωτογράφιση υπέγραψε στην πραγματικότητα κάτω από το μήνυμα του Μπαχτσελί.
«Εδώ είναι σημαντικός ο παράγων του συμβολισμού- νωρίτερα ο Τούρκος πρόεδρος δεν επέτρεπε στον εαυτό του να κρατήσει έναν χάρτη στον οποίο εμφανίζεται ο πυρήνας της ένωσης και όλα τα άλλα μέρη που θα έπρεπε να προσχωρήσουν σε αυτόν τον πυρήνα. Συμπεριλαμβανομένων των περιοχών της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Με αυτό το βήμα, επιδεικνύει τις πραγματικές του προθέσεις και στην πραγματικότητα παραβιάζει την εδαφική ακεραιότητα της Ρωσικής Ομοσπονδίας», πιστεύει ο Αβατκόφ. Αυτές οι (όπως και πολλές άλλες) αντιρωσικές χειρονομίες του Ερντογάν δεν συνδέονται μόνο με τις διαφορές στη Συρία, τον αγώνα για έλεγχο στον Νότιο Καύκασο και άλλες τοπικές αντιθέσεις. Το γεγονός είναι ότι η Ρωσία με την πολυπολιτισμικότητα και την ευρασιατική ιδεολογία της αποτελεί, σύμφωνα με ορισμένους ειδικούς, μια υπαρξιακή απειλή για ολόκληρη την ιδεολογία του Παντουρκισμού, στην οποία βασίζεται τόσο η πολιτική όσο και η εκλογική επίδοση του Ερντογάν.
«Η Τουρκία προσπαθεί να προωθήσει μια ψευδή θέση ότι είναι το κέντρο του τουρκικού κόσμου, ο μόνος σωστός τουρκικός λαός. Και επιβάλλει σε όλους να ακολουθούν αυτή τη λογική. Ωστόσο, στην πραγματικότητα, η Ρωσία ήταν ο πυρήνας τόσο του σλαβικού όσο και του τουρκικού κόσμου. Στη Ρωσία συνυπήρξαν διάφοροι τουρκικοί λαοί και αυτή η συνύπαρξη τούς επέτρεψε να διατηρήσουν τις μοναδικές παραδόσεις και τα έθιμά τους που είναι εγγενή σε καθέναν από αυτούς τους λαούς», λέει ο Αβατκόφ. Και είναι σαφές ότι ένα τέτοιο όραμα για τον «τουρκικό κόσμο» είναι πολύ πιο ελκυστικό για τους τουρκόφωνους και έχοντες τουρκική κουλτούρα λαούς από την τουρκική ενωτική προσέγγιση.
Πράγματι, η Μόσχα δεν βιάζεται να ανταγωνιστεί την Τουρκία για τον «τουρκικό κόσμο» – αυτό, σύμφωνα με τους ειδικούς, οφείλεται στο ανεπαρκές επίπεδο δεξιοτήτων της Μόσχας στον τομέα άσκησης ήπιας δύναμης. Ωστόσο, είναι πιθανό μετά από κάποιο χρονικό διάστημα η κατάσταση να αλλάξει, ειδικά επειδή το να αγωνιστούμε για το μυαλό και τις καρδιές του «τουρκικού κόσμου» (και αυτός είναι 10 ρωσικές δημοκρατίες[1] και πέντε χώρες[2] της πρώην ΕΣΣΔ) έπρεπε να το κάνουμε ήδη από χθες. «Μήπως θα έπρεπε η Ρωσία να αντιταχθεί στην τουρκική πολιτική του παντουρκισμού με την ίδια ακριβώς συμμετρική πολιτική; Είμαστε δυνατοί σε ασύμμετρες απαντήσεις – αλλά παρόλα αυτά, μερικές φορές αξίζει όχι μόνο να ανταποκρινόμαστε, αλλά και να διαμορφώνουμε. Να διαμορφώσουμε μια ελκυστική μελλοντική ατζέντα για τον μετασοβιετικό χώρο και για εκείνες τις περιοχές που η Τουρκία θα ήθελε να συμπεριλάβει στη σφαίρα επιρροής της», λέει ο Αβατκόφ.
Σε κάθε περίπτωση, η Ρωσία πρέπει να κάνει τα πάντα ώστε ούτε ο Ερντογάν ούτε κανένας άλλος στην Τουρκία να σκεφτεί ότι θα μπορούσε ποτέ και με οποιονδήποτε τρόπο να επηρεάσει τις περιοχές που αποτελούν τμήμα ή ανήκουν στη ζώνη συμφερόντων της Ρωσίας.
[1] Οι «τουρκικές» Δημοκρατίες της Ρωσικής Ομοσπονδίας είναι:
Δημοκρατία του Νταγκεστάν. Πρωτεύουσα η Μαχατσκαλά. Πληθυσμός 2,9 εκατομμύρια. Περισσότερες από 42 διαφορετικές εθνικότητες ζουν στο έδαφος του Νταγκεστάν, συμπεριλαμβανομένων των τουρκόφωνων (Αζέροι, Νογκάις, Κουμίκοι).
Δημοκρατία του Καρατσάι-Τσερκεσσία. Πρωτεύουσα το Τσερκέσκ. Πληθυσμός 478 χιλιάδες. Οι τουρκικοί λαοί αντιπροσωπεύονται από τους Καρατσάι και Νογκάις.
Η Δημοκρατία της Καμπαρντίνο-Μπαλκαρίας. Πρωτεύουσα η Ναλτσίκ. Πληθυσμός 859 χιλιάδες.
Δημοκρατία του Ταταρστάν. Πρωτεύουσα το Καζάν. Πληθυσμός 3,7 εκατομμύρια.
Δημοκρατία του Μπασκορτοστάν. Πρωτεύουσα η Ούφα. Πληθυσμός 4 εκατομμύρια. Οι τουρκικοί λαοί είναι οι Τάταροι και οι Μπασκίροι.
6.Δημοκρατία του Αλτάι. Πρωτεύουσα το Γκόρνο-Αλτάισκ. Πληθυσμός 206 χιλιάδες.
Η Δημοκρατία του Σάχαή Γιακουτία. Πρωτεύουσα το Γιακούτσκ. Πληθυσμός 958 χιλιάδες.
Δημοκρατία της Τούβα. Πρωτεύουσα το Κιζίλ. Πληθυσμός 307 χιλιάδες.
9.Δημοκρατία της Χακασίας. Πρωτεύουσα το Αμπακάν. Πληθυσμός 532 χιλιάδες.
Δημοκρατία της Τσουβάσια. Πρωτεύουσα η Τσεμποξάρι. Πληθυσμός 1,2 εκατομμύρια.
PACIFIC OCEAN (Dec. 11, 2020) The Los Angeles-class fast-attack submarine USS Asheville (SSN 758), right, and the French navy Rubis-class nuclear powered submarine FS Émeraude (S604) steam in formation off the coast of Guam during a photo exercise. Asheville and Émeraude practiced high-end maritime skills in a multitude of disciplines designed to enhance interoperability between maritime forces. Asheville is one of four forward-deployed submarines assigned to Commander, Submarine Squadron 15. (U.S. Navy photo by Mass Communication Specialist 2nd Class Kelsey J. Hockenberger) 201211-N-VR594-2018
On October 26, 2021, Chinese President Xi Jinping and French President Emmanuel Macron had a phone conversation for the first time since the AUKUS alliance was announced. During their phone conversation, President Xi reportedly advised his French counterpart to maintain autonomy in foreign policy. This advice is indicative of an emerging dynamic in great power relations that could significantly influence France’s role in the Indo-Pacific.
It must be recalled that on September 16, 2021, the French government issued a joint communique in response to the Australian Government’s halting of the ocean-class Futures Submarine Programme (FSP) which aims to develop nuclear-powered submarines. Under a new security pact, Australia will now buy nuclear-powered submarines from the US and cancel its existing contract with Paris, making it the first non-nuclear weapon state to do so.
This resulted in the recall of French ambassadors in the US and Australia last September 17 under the order of French president Emmanuel Macron. According to French Foreign Minister Jean Yves-Le Drian, the decision to immediately recall the two ambassadors is due to “the exceptional seriousness of the announcements made on Sept 15 by Australia and the United States.” These recent diplomatic events raise the issue of whether the newly-created AUKUS alliance constrains France’s assertion of its role as an Indo-Pacific power.
The Indo-Pacific: A highly contested concept?
The term Indo-Pacific has existed for more than a decade. Japan initially articulated the doctrine in 2007 with its Free and Open Indo-Pacific Strategy that centered on enhancing global stability and prosperity. On the other hand, Australia’s strategy revolves around the dilemma of strengthening its economic partnership with China while protecting its alliance with the United States.
Last March, the White House released a joint statement declaring the QUAD’s commitment to a shared vision for a “Free and Open Indo-Pacific” and a “rules-based maritime order in the East and South China Seas” in order to counter China’s rising diplomatic and economic power. This irked the Chinese Foreign Ministry, which argued that the QUAD “sows discord among regional countries in Asia, especially to disrupt their relations with China.” It is also in this area where the ASEAN asserts its “centrality doctrine” as a balancing power to the Sino-American rivalry in the region.
On the other hand, France presents an alternative view of the Indo-Pacific as the heart of its strategy for a multipolar world. Considering itself as an Indo-Pacific power due to its overseas territories in the region, France views the space from eastern Africa to the coasts of North and South America as part of the “security continuum” to promote its interests as a regional power. In its 2017 Strategic Review of Defense and National Security, France expressed concern about the military assertiveness of emerging powers which use power politics and fait accompli strategies to compete for regional resources and control of strategic areas. As a veiled reference to gray-zone operations by revisionist powers such as China, the Strategic Review also underscored how international institutions and norms are being challenged through strategic ambiguity and combination of military and non-military means of intimidation.
France as an Indo-Pacific power
Despite its metropole being located in Europe, France is considered as an Indo-Pacific power for a variety of reasons. One is that it has overseas territories (e.g., Mayotte, La Réunion, New Caledonia, and French Polynesia) located in the Pacific Ocean as part of its colonial legacy. At present, there are 1.6 million French citizens living on these islands along with a significant military presence of almost 8,000 soldiers.
Additionally, the strategic sea routes in the South China Sea (SCS) provide a major part in the global sea routes, where half of the world’s annual merchant fleet tonnage, and a third of all maritime traffic passes. Since they connect the Indian and Pacific oceans, it is in France’s interest to protect these disputed waters under the freedom of navigation doctrine in order to ensure the stability of global trade and maintain its naval access in the region.
Lastly, the cultural ties between the Francophone islands stretching from the east of Africa to the French Polynesia in the Pacific form part of the Organisation Internationale de la Francophonie, an organization created in order to promote a “global community” of French-speaking communities. With France carrying the helm of French as a global language, it is also in France’s interest to preserve the current status quo to connect these scattered islands in the Indo-Pacific.
The China ‘threat’ to France’s Indo-Pacific interests
According to Robert Kaplan, the SCS is China’s Greater Caribbean. Similar to how the U.S. dominated the Western Hemisphere and influenced the Eastern Hemisphere by controlling the Caribbean Sea, China is expected to increase economic and military presence in other regions (i.e., Indian Ocean region, Africa, and Middle East) after dominating the SCS. Control over the 21st Century Maritime Silk Road will allow Beijing to secure its supply of oil and natural gas as well as rare earth minerals that it requires to sustain its economic growth and further develop its military capabilities. Accordingly, China’s military expenditure has doubled from 2009-20, even showing a notable increase from pre-pandemic military expenditure in 2019.
Notwithstanding the sustained freedom of navigation operations by the U.S. and its Indo-Pacific allies, China has intensified its naval activities and sustained the conduct of gray-zone operations in the Indo-Pacific. As a status-quo power that benefits from the rules-based maritime order, France’s economic and strategic interests in the Indo-Pacific will therefore remain under threat by China’s increasing territorial and maritime assertiveness and potential establishment of an Air Defense Identification Zone upon control of the so-called strategic triangle in the SCS.
Implications of the AUKUS alliance for France as an Indo-Pacific power
Given China’s increasing assertiveness, France’s exclusion from the negotiations that underpinned the AUKUS alliance presents two possible implications for its strategic interests as an Indo-Pacific power.
First, the diplomatic conundrum between France and the AUKUS alliance might constrain military engagements between and among France, Australia, United States, and Japan. It must be noted that prior to AUKUS, France had signaled its interest in working with allies to preserve the rules-based Indo-Pacific maritime order by sending its frigate Vendemiaire to sail through the Taiwan Strait in April 2019 and sending its nuclear submarine Emeraude to patrol the SCS and make port calls in Guam and Australia in February 2021. In April 2021, the French amphibious assault ship Tonnerre and frigate Surcouf likewise conducted joint patrols with the Royal Australian Navy before participating in the Jeanne D’Arc 21 in May 2021, a milestone multilateral exercise with U.S., Australia, and Japan. The diplomatic conundrum creates uncertainty on whether such joint drills and exercises can increase frequency as a more effective balancing strategy.
Second, the diplomatic conundrum has revealed a vulnerability in the western alliance of status-quo powers which revisionist powers such as China can exploit. It has reinforced the seeming lack of trust among western allies at a crucial time when European powers have adopted a strategy of enhanced naval presence in the Indo-Pacific region in view of intense geopolitical competition. The submarine deal has cast a doubt on the legitimacy of the US-led alliance systems in the Indo-Pacific and in Europe. France’s exclusion can be used to reinforce China’s narrative that the U.S. notion of regional security is based on a zero-sum, cold-war mentality.
The seeming disregard for the interest of a major status-quo power in the AUKUS submarine deal may support the idea that the purpose of the alliance leans more toward the individual military interests of the allies rather than the preservation of a rules-based order. Relatedly, the submarine deal might serve as an irritant in the participation of France and UK in an expanded Quadrilateral Security Dialogue, thereby also diminishing the credibility of a Quad-Plus arrangement as a balancing force in the Indo-Pacific.
Given China’s overture for France to maintain autonomy in its foreign policy, it can be expected that Beijing will seek deeper engagements with Paris in the future to pull it away from Washington’s strategic orbit. Hence, unless the AUKUS allies can integrate France in an expanded military arrangement that offsets the political and economic costs that it incurred, the implications mentioned may become more possible. Unfortunately, these possible scenarios can only constrain France’s role as an Indo-Pacific power.
The views expressed in this article are those of the authors alone and do not necessarily reflect those of Geopoliticalmonitor.com
Ces juges et procureurs avaient été arrêtés pour « suspicion d’appartenance au FETO ». Cet acronyme désigne l’« Organisation terroriste des partisans de Fethullah » Gülen, accusé par Ankara d’avoir ourdi la tentative de putsch.
Le Monde avec AFP
Publié aujourd’hui 23-11-2021
C’est l’une des nombreuses affaires portées devant la Cour européenne des droits de l’homme (CEDH) depuis le putsch manqué en Turquie, à l’été 2016. La Cour a condamné la Turquie, mardi 23 novembre, pour la détention provisoire « arbitraire » de 427 magistrats, cinq ans après la purge massive dans l’administration, l’armée et les milieux intellectuels turcs qui avait suivi le coup d’Etat raté.
Sept juges européens ont considéré à l’unanimité qu’Ankara avait violé le « droit à la liberté » de ces magistrats, garanti par la Convention européenne des droits de l’homme signée par les 47 Etats membres du Conseil de l’Europe, dont la Turquie.
Ces détentions, ont-ils relevé, n’ont pas été décidées « conformément à une procédure prévue par la loi » et n’étaient pas « strictement requises par les exigences de la situation ». La CEDH a rappelé que « les exigences de sécurité juridique » sont « encore plus importantes » s’agissant d’atteintes à l’indépendance des magistrats, « compte tenu de l’importance du pouvoir judiciaire dans un Etat démocratique ». La cour a condamné Ankara à verser 5 000 euros à chacun des intéressés pour dommage moral.
Révocations de masse
Ces juges et procureurs, qui exerçaient dans de nombreuses juridictions, y compris la Cour de cassation et la Cour administrative suprême, avaient été arrêtés et placés en détention pour « suspicion d’appartenance au FETO », détaille la CEDH dans un communiqué. Dans la terminologie des autorités turques, FETO est l’acronyme qui désigne l’« Organisation terroriste des partisans de Fethullah » Gülen, accusé d’avoir ourdi la tentative de putsch.
Des dizaines de milliers de personnes avaient été arrêtées après le coup d’Etat manqué du 15 juillet 2016, dans des purges sans précédent contre les partisans présumés de Fethullah Gülen, bête noire du président, Recep Tayyip Erdogan, mais aussi contre des opposants kurdes, des militaires, des intellectuels et des journalistes.
A cette occasion, un décret avait entraîné la révocation de 2 847 magistrats, soupçonnés d’appartenance au FETO, le pouvoir estimant cet engagement « incompatible avec le principe d’impartialité », rappelle la CEDH. Dans les mois suivants, 1 393 autres magistrats avaient encore été révoqués, toujours selon la Cour.
« Tentative de renversement »
Parmi les affaires dont la CEDH avait été saisie, le sort réservé par la justice turque au célèbre journaliste et écrivain Ahmet Altan, fondateur du journal d’opposition Taraf, avait suscité un tollé à l’étranger. Arrêté en septembre 2016, il avait été condamné à une peine de prison pour « tentative de renversement de l’ordre constitutionnel ». Ahmet Altan a finalement été libéré le 14 avril 2021 à la suite d’une décision de la Cour de cassation turque, rendue au lendemain d’un arrêt de la CEDH qui condamnait Ankara pour sa détention.
D’autres figures de la société turque ont en revanche été maintenues en détention, également soupçonnées d’avoir soutenu la tentative de coup d’Etat, tel l’homme d’affaires et philanthrope Osman Kavala, dont la CEDH a réclamé en vain la « libération immédiate » en 2019. Le Conseil de l’Europe a menacé Ankara de sanctions, qui pourraient être adoptées lors de sa prochaine session, du 30 novembre au 2 décembre, s’il n’est pas libéré d’ici là.
Καθηγητή Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ, π. Αν. Υπουργού Οικονομικών
-Όταν οι προβλέψεις του κρατικού προϋπολογισμού είναι υπεραισιόδοξες για ένα μέγεθός του με σημαντικές πολλαπλασιαστικές επιπτώσεις στην οικονομία, τότε ο εκτροχιασμός του μεγέθους αυτού εύλογα προκαλεί αναταράξεις. Στον κρατικό προϋπολογισμό του 2022 προβλέπεται αύξηση των επενδύσεων κατά 21,9%!!!. Παρόμοια πρόβλεψη υπήρχε και το 2021 με αντίστοιχη αύξηση της τάξης του 23,2%. Το 2021 θα κλείσει όμως με περίπου τη μισή αύξηση από την προβλεπόμενη, με 11,7%. Έχοντας υπόψη τα δεδομένα της οικονομίας μας, πολύ δύσκολα θα επιβεβαιωθεί η ανωτέρω πρόβλεψη για το 2022, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Παρόμοιες άστοχες προβλέψεις είχαμε και κατά το παρελθόν. Ήταν το σύνηθες. Να υπενθυμίσουμε λόγου χάριν ότι το 2014 οι προβλέψεις για αύξηση των επενδύσεων ήταν 10,3% ενώ το αποτέλεσμα για την ίδια χρονιά έδωσε μια μείωση της τάξης του -2,8%. Ίδιες τάσεις και με πιο θεαματικές αρνητικές αποκλίσεις βιώσαμε καθ’ όλη την περίοδο 2009-13. Οι αποκλίσεις των ετών 2015-2019 στον εξεταζόμενο μέγεθος ήταν πολύ πιο ήπιας μορφής, πλην του 2015 όπου καταγράφηκε σημαντική απόκλιση προβλέψεων-αποτελεσμάτων.
-Το ισοζύγιο των τρεχουσών συναλλαγών (εξαγωγές μείον εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών), προβληματίζει όσο και το δημόσιο χρέος. Το 2020 έκλεισε με έλλειμμα 11,1 δις ευρώ αντιπροσωπεύοντας το 6,7% του Ακαθαρίστου Εγχωρίου Προϊόντος (ΑΕΠ). Έχοντας υπόψη τα δεδομένα της προηγούμενης χρονιάς και τις εξελίξεις Ιανουαρίου-Αυγούστου 2021, εκτιμάται ότι το 2022 θα είναι ελαφρά βελτιωμένο αλλά θα εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα υψηλό, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 5% του ΑΕΠ. Και τα δυο ανωτέρω ποσοστά παραμένουν ιδιαίτερα ανησυχητικά, καθώς δεν ξεφεύγουν από την συνολική αρνητική πορεία που χαρακτήριζε το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών κατά το παρελθόν, πλην ελαχίστων περιόδων.
Στο μέγεθος αυτό αντανακλάται η τάση αποβιομηχάνισης της χώρας που εξακολουθεί να υφίσταται παρά τις όποιες δυσμενείς προβλέψεις που κρούουν εδώ και καιρό τον κώδωνα του κινδύνου. (Βλ. αναλυτικότερα, η τελική έκθεση Πισσαρίδη του Νοεμβρίου 2020 και το πρόγραμμα Penn World Tables, του πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια).
Με την μεγάλη επανεκκίνηση της οικονομίας, το γνωστό great reset, όλοι περιμέναμε να συνετισθεί η πολιτική μας ηγεσία, να αλλάξει ρότα προτεραιοτήτων και να δώσει έμφαση στη βιομηχανία και τις εκεί επενδύσεις, αφού αυτή όφειλε να είναι η κυρίαρχή δύναμη μείωσης του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών. Δυστυχώς όμως διαπιστώνεται ότι η βιομηχανία –που αντιπροσωπεύει το 9% του ΑΕΠ ενώ στην Τουρκία το 28%- εξακολουθεί να παραμένει ο μεγάλος ασθενής και του Σχεδίου Ανάκαμψης της χώρας. (Βλ. αναλυτικότερα, https://www.euro2day.gr/specials/opinions/article/2056523/pos-mporei-na-kalyfthei-to-ependytiko-keno-ton-130.html ).
-Το αρνητικό αυτό μέγεθος συμπληρώνεται και από την αλματώδη αύξηση του δημοσίου χρέους μας. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του 2022, αυτό θα ανέλθει στα 355 δις ευρώ και ως ποσοστό του ΑΕΠ θα αγγίξει το 189%. Έντονα αρνητικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών με εκρηκτική άνοδο του δημοσίου χρέους και υψηλά δημοσιονομικά ελλείμματα, είναι στοιχεία που θα επηρεάσουν δυσμενώς την οικονομική ζωή της χώρας κατά την μεταCovid περίοδο, όπου ο μηχανισμός της ενισχυμένης εποπτείας εκ μέρους της ΕΕ θα επανέλθει.
Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με το «πακέτο των 2 μέτρων» (βλ. ειδικότερα το Άρθρο 14 του Κανονισμού της ΕΕ 472/2013 όπως και τον Κανονισμό 473/2013), ένα κράτος-μέλος θα βρίσκεται σε διαρκή ενισχυμένη εποπτεία έως ότου αποπληρώσει το 75% της χρηματοδοτικής συνδρομής που έλαβε από ένα ή περισσότερα άλλα κράτη-μέλη ή άλλους μηχανισμούς της ΕΕ (από το EFSF, το ΕΜΣ).
-Το 2022 θα είναι μάλλον η τελευταία χρονιά μη τήρησης των συμφωνηθέντων μετά το πέρας του τελευταίου Μνημονίου. Η επαναφορά του πρωτογενούς πλεονάσματος ( δηλ. των ετησίων εσόδων μείον τις δαπάνες πλην των τόκων) της τάξης του 2,2% του ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα κτυπήσει την πόρτα μας το 2023. Φέτος το πρωτογενές αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησής (ήτοι, της Κεντρικής Κυβέρνησης, Τοπικής-Περιφερειακής Διοίκησης και Ταμείων Κοινωνικής Ασφάλισης) θα παραμένει αρνητικό, -2,2 δις ευρώ αντιπροσωπεύοντας το 1,2% του ΑΕΠ ενώ πέρυσι έκλεισε με πολύ μεγαλύτερο έλλειμμα που αντιπροσώπευε το 7,3% του ΑΕΠ.
Οι τόκοι που οφείλουμε να αποπληρώσουμε κείνται περίπου στα 5,5 δις ευρώ το έτος κατά το 2020-22. Το συνολικό αποτέλεσμα (έλλειμμα) της Γενικής Κυβέρνησης αντιπροσωπεύει το 4,2% του ΑΕΠ, στόχος μακράν του 3% της Συνθήκης του Μάαστριχτ (1993) και των αυστηρότερων προβλέψεων που έχουν τεθεί και αφορούν στο ισοσκελισμένο πλέον ισοζύγιο της Γενικής Κυβέρνησης, σύμφωνα με το υπό αναστολή Δημοσιονομικό Σύμφωνο της ΕΕ του 2019.
Αν στο αρνητικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, όπως και στο υπέρογκο δημόσιο χρέος, προστεθεί η πιθανή μη συνέχιση διευκολύνσεων εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Κεντρικής τράπεζας (ΕΚΤ) –μέσω της ποσοτικής χαλάρωσης– τότε ας προβληματισθούμε. Η σκιά του 2015 δεν έχει χαθεί!
-Το Πρόγραμμα των Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) παρουσιάζει μια αξιοσημείωτη κάμψη στο σκέλος των δαπανών σε σχέση με το 2020 και 2021. Ανέρχεται στα 7,8 δις ευρώ (10,6 δις ευρώ το 2020, 8,3 δις ευρώ το 2021) και είναι όμοιο εκείνου της περιόδου 2015-2019. Η απώλεια αυτή επιδιώκεται να αντισταθμιστεί από τις πιστώσεις του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας με συνέπεια το συνολικό ποσό των πιστώσεων υπό κατανομή –όχι όλων απαραίτητα για επενδυτικά σχέδια– να ανέλθει στα 13,9 δις ευρώ το 2022. Το ΠΔΕ έχει ενσωματωθεί στο σύνολο των πιστώσεων υπό κατανομή, κάτι που είναι μεθοδολογικά λάθος.
Ως προς το σκέλος των εσόδων του ΠΔΕ, τα χαμηλά ποσά επιχορηγήσεων εκ μέρους της ΕΕ για το 2022 της τάξης των 3,8 δις ευρώ (2020: 4,6 δις, 2021: 4,5 δις ευρώ) δείχνουν ότι η κυβέρνηση δεν είναι έτοιμη να απορροφήσει τα προβλεπόμενα κονδύλια από το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ της επταετίας 2021-2027.
-Οι συνολικές μεταβιβάσεις–πληρωμές προς την Τοπική-Περιφερειακή Διοίκηση, τους Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης, τα Νοσοκομεία κ.λπ θα παρουσιάσουν μια κάθετη μείωση ανερχόμενες σε 29,8 δις ευρώ το 2022 σε σχέση με το 2021 (37,9 δις ευρώ) και το 2020 (38,1 δις ευρώ). Το Υπουργείο Υγείας με τη σημαντική μείωση των δαπανών του κατά 600 εκ. ευρώ εν μέσω πανδημίας (5,2 δις ευρώ το 2021, 4,6 δις ευρώ το 2022) δείχνει ότι σηκώνει μεγάλο βάρος αυτής της τάσης.
Τη μεγαλύτερή όμως πτώση των δαπανών που ερμηνεύει την ανωτέρω μείωση, τη δέχεται το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων όπου καταγράφεται κάμψη των μεταβιβάσεων της τάξης των 3,5 περίπου δις ευρώ (2021: 25,1 δις ευρώ, 2022: 21,6 δις ευρώ). Αντίθετα το Υπουργείο Εσωτερικών (κύριος χρηματοδότης της Τοπικής-Περιφερειακής Διοίκησης) παραμένει ανέγγιχτο. Περισσότερο σημασία φαίνεται ότι δίνει η κυβέρνηση λοιπόν στους δημάρχους που κατασπαταλούν τους πόρους του Δημοσίου σκορπώντας χρήματα σε… πράσινους περιπάτους παρά στη δημόσια υγεία ή στην κοινωνική πολιτική!
Το 2022 θα είναι το τελευταίο έτος… άνεσης. Ο Γολγοθάς του βίαιου συμμαζέματος του κρατικού προϋπολογισμού είναι ante portas. Θα είναι ιδιαίτερα επώδυνος αν ο κρατικός προϋπολογισμός του 2022 εκτροχιαστεί και τεθεί εκ νέου το ζήτημα της ποσοτικής χαλάρωσης εκ μέρους της ΕΚΤ όταν εκλείψει η πανδημία, απέναντι σε ένα κρατικό ταμείο που έχει εξαντλήσει τις δυνατότητές του (τα 37 δις ευρώ που κληρονόμησε το 2019). Υπενθυμίζεται ότι το 2015 παραδόθηκε κρατικό ταμείο από την απελθούσα τότε κυβέρνηση της τάξης του 1,6 δις ευρώ.
«Η Τουρκία διεξάγει έναν οικονομικό πόλεμο ανεξαρτησίας», είπε αυτή τη φορά ο Ερντογάν, δικαιολογώντας την απόφασή του να μειωθούν τα επιτόκια για τρίτη φορά τους τελευταίους τρεις μήνες, παρά τις προειδοποιήσεις όσων ξέρουν από οικονομία ότι αυτό θα πυροδοτήσειτον πληθωρισμό που «τρέχει» ήδη με ετήσιο ρυθμό 20% και θα αποσταθεροποιήσει περαιτέρω το εθνικό νόμισμα.
«Με τη βοήθεια του Θεού και την υποστήριξη του λαού μας θα βγούμε νικητές από αυτόν τον πόλεμο», ισχυρίστηκε ο Τούρκος Πρόεδρος. «Η λίρα έχει υποτιμηθεί κατά 26,89% τους τελευταίους δύο μήνες», λέει ο οικονομολόγος Ουμίτ Ακσάι. «Αυτό συνιστά νομισματική κρίση», τονίζει και εξηγεί: «Αυτό που συνέβη από τότε που ξεκίνησε η διαδικασία μείωσης των επιτοκίων στις 23 Σεπτεμβρίου δείχνει ότι υπάρχουν δύο μοντέλα που δεν λειτουργούν. Δεν λειτουργεί ούτε το μοντέλο που ακολουθήθηκε στο διάστημα 2001-2013, ούτε το μοντέλο 2013-2021. Αν δεν μιλήσουμε για σοβαρές εναλλακτικές λύσεις, θα πηγαίνουμε από τη μια κρίση στην άλλη», προειδοποιεί ο Τούρκος οικονομολόγος.
«Μήπως πλέον βαδίζουμε για …τριψήφιο πληθωρισμό;» ,διερωτάται ένας άλλος οικονομολόγος, ο δρ Βεϊσέλ Ουλουσόι.
«Το κράτος υπακούει στον Ερντογάν, αλλά η οικονομία όχι», γράφει το Γερμανικό περιοδικό Der Spiegel. «Η λίρα πέφτει, οι τιμές εκρήγνυνται. Η οικονομική κατάσταση της Τουρκίας είναι τραγική. Ακόμη και οι έμπιστοι αναρωτιούνται πόσο λογικός είναι», τονίζει το Spiegel και θ΄τει το ερώτημα: «Τι κάνει όμως ο πρόεδρος;» … Μήπως ακούει ότι του λέει το …Ισλάμ!
Ο «Σερβέτ χότζα»
Ο διάσημος οικονομολόγος Ερντάλ Σαγκλάμ, αποκαλύπτει ότι από τους πιο στενούς συμβούλους του Ερντογάν για την οικονομία, είναι ο καθηγητής Θεολογίας, Σερβέτ Μπαγιντίρ και ο ισλαμιστής οικονομολόγος, Νουρετίν Τσανικλί. Μέλη του Προεδρικού Οικονομικού Συμβουλίου και οι δύο, ασκούν την μεγαλύτερη επιρροή στον Ερντογάν.
«Οταν οι οικονομολόγοι, ακόμη και οι διοικητές της Κεντρικής Τράπεζας εξηγούν προσωπικά τις αποφάσεις που πρέπει να ληφθούν στον Τούρκο πρόεδρο, αυτός τους λέει συχνά: «Πηγαίνετε και πείτε το θέμα στον Σερβέτ Χότζα και στον Νουρετίν». Αφού ληφθούν υπόψη οι απόψεις των δύο αυτών ατόμων, ακολουθούνται οι οδηγίες του Ερντογάν», γράφει ο Ερντάλ Σαγκλάμ. Τούρκοι οικονομολόγοι διαβεβαιώνουν μάλιστα ότι ο Ερντογάν πήρε την απόφαση για τις μειώσεις στα επιτόκια, αφού έλαβε τις απόψεις των δύο αυτών ανθρώπων, που εμπνέονται αποκλειστικά από την ισλαμική οικονομία.
Μόνο που η νέο-Οθωμανική, ισλαμική πολιτική, δεν μειώνει τις κοινωνικές ανισότητες, αλλά με την αύξηση του πληθωρισμού διευρύνεται συνεχώς το χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών. Όπως λέει ο Τούρκος δημοσιογράφος Οζάν Ντεμιρτσάν, ακόμη και στις λαϊκές αγορές αρχίζουν να λιγοστεύουν οι πελάτες. «Οι φρέσκες ντομάτες κοστίζουν τώρα δέκα λίρες το κιλό, ενώ παλιά κόστιζαν τέσσερις.Κανείς δεν μπορεί να το αντέξει πια αυτό», λέει ένας έμπορος σε λαϊκή αγορά της Κωνσταντινούπολης.
Την ίδια ώρα όμως, κάποια πανάκριβα εστιατόρια στην περίφημη οδό Ιστικλάλ της Πόλης, όπου μια μπριζόλα κοστίζει 450 λίρες- το ένα έκτο του κατώτατου τουρκικού μισθού-είναι κάθε βράδυ γεμάτα. «Ο υψηλός πληθωρισμός στην Τουρκία γνωρίζει και νικητές. Το πρόβλημα: Το εκλογικό σώμα του προέδρου δεν είναι μεταξύ αυτών», λέει ο Ντεμιρτσάν.
Ουδείς θέλει να τον ψηφίσει,πλέον
Δεν είναι τυχαίο άλλωστε, ότι οι περισσότερες δημοσκοπήσεις δείχνουνότι οι οκτώ στους δέκα Τούρκοι πολίτες είναι πλέον δυσαρεστημένοι με την κυβέρνηση Ερντογάν. Πέρασαν ανεπιστρεπτί οι εποχές που ο Τούρκος πρόεδρος συγκέντρωνε γύρω του τη μισή χώρα, ακόμη και αριστερούς διανοούμενους. Μερικοί από τους στοχαστές της χώρας ζήτησαν μάλιστα πρόσφατα δημόσια συγγνώμη για το «λάθος» τους. Σχεδόν ουδείς θέλει να παραδεχτεί τώρα ότι ψήφισε τον Ερντογάν στις εκλογές. Ακόμη και ορισμένοι μουσουλμάνοι, για τους οποίους δημιούργησε μια θέση στη νέα ελίτ με το πολιτικό Ισλάμ, απομακρύνονται από τον πρόεδρο.
Ο βασικός λόγος για την πτώση του ανθρώπου που ίσως ήταν ο πιο ισχυρός ηγέτης της Τουρκίας μετά τον Ατατούρκ, είναι η οικονομία. Για τους απλούς πολίτες, αυτό που παλαιότερα θεωρούνταν αυτονόητο είναι πλέον πολυτέλεια. Μόνο το ψωμί έχει γίνει 900% πιο ακριβό στα 19 χρόνια που κυβερνά ο Ερντογάν. Το κρέας σχεδόν κατά 1.200%.
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης φαίνεται να ενώνουν τη φωνή τους. Ακόμη και ο ίδιος ο υπουργός Άμυνας, πρώην στρατηγός Χουλουσί Ακάρ, μιλάει στον κόσμο σαν να ήταν ο επόμενος πρόεδρος και διάδοχος του Ερντογάν. Ολοι κατανοούν άλλωστε, πώς αν γίνονταν εκλογές τώρα, ο Ερντογάν θα τις έχανε. Οι προεδρικές εκλογές έχουν προγραμματιστεί για το 2023 και πολλά μπορούν να συμβούν μέχρι τότε. Στην Άγκυρα, ωστόσο, πολλοί είναι σίγουροι αυτές τις μέρες: ο Ερντογάν δεν θα φτάσει τόσο μακριά…
