Αρχική Blog Σελίδα 2107

Γιάννης Βαληνάκης: Γιατί με τη σημερινή στρατηγική δεν κερδίζουμε την Τουρκία

1
ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΛΗΝΑΚΗΣ*

Με την επίσηµη πλέον αμφισβήτηση της ελληνικότητας των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου και ενόψει μιας ακόμη κρίσιμης χρονιάς στα εξωτερικά, είναι αναγκαία μια ψύχραιμη αξιολόγηση της εθνικής στρατηγικής απέναντι στην Τουρκία

Με την επίσηµη πλέον αμφισβήτηση της ελληνικότητας των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου και ενόψει μιας ακόμη κρίσιμης χρονιάς στα εξωτερικά, είναι αναγκαία μια ψύχραιμη αξιολόγηση της εθνικής στρατηγικής απέναντι στην Τουρκία. Μακριά από τις Συμπληγάδες του αισιόδοξου εφησυχασμού και της εύκολης πλειοδοσίας πατριωτισμού, θα επιχειρήσουμε μια κατά το δυνατόν αντικειμενική στάθμιση του αν πράγματι «έξω πάμε καλά» ή χρειαζόμαστε μια νέα στρατηγική.

Στα σχεδόν δυόμισι χρόνια του βίου της η κυβέρνηση σημείωσε σημαντικές επιτυχίες. Η διαχείριση της κρίσης στον Εβρο, οι συμφωνίες αμυντικής συνδρομής με τη Γαλλία και τα Εμιράτα, η πολυδιάστατη ενίσχυση της συνεργασίας με τις ΗΠΑ, η συμφωνία μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο, οι εντυπωσιακές παραγγελίες υπερσύγχρονων στρατιωτικών εξοπλισμών (Rafale, Belharra κ.λπ.) ήταν αναμφίβολα σημαντικές κινήσεις στη διπλωματικο-στρατιωτική σκακιέρα. Εγιναν σε μερικούς μήνες όσα δεν είχαν γίνει σε μια δεκαετία.

Πόσο αξιόπιστο είναι όμως το κυβερνητικό αφήγημα της δυναμικής Ελλάδας απέναντι στην «απομονωμένη» Τουρκία; Επαρκούν οι αναμφίβολες επιτυχίες για να εξισορροπήσουν έναν αδίστακτο και αυξητικά συγκρουσιακό αντίπαλο, που έφτασε να αμφισβητήσει στον ΟΗΕ ελληνικό έδαφος; Επαρκούν, όταν σημειώνει κι αυτός επιτυχίες και ελίσσεται συχνά ακόμη πιο γρήγορα και έξυπνα; Πείθει το «στρατηγικό» αφήγημα περί «ισχυρών συμμάχων και εταίρων που αποτρέπουν και τιμωρούν» την τουρκική επιθετικότητα; Μπορούμε να εφησυχάσουμε ότι με νέες συμμαχίες και εντυπωσιακούς εξοπλισμούς (πάντως για το 2025) η Τουρκία αξιολογεί ως ισχυρή την αποτρεπτική μας ικανότητα και άρα «στριμωγμένη» παραιτείται από απειλές και παράλογες διεκδικήσεις;

Ας επιχειρήσουμε μια αναγκαστικά τηλεγραφική αλλά ψύχραιμη στάθμιση των εθνικών κερδοζημιών με βάση πραγματικά δεδομένα. Το τουρκολιβυκό μνημόνιο δυστυχώς καλά κρατεί και με ευχολόγια δεν φεύγει από το πεδίο. Το ίδιο και η επισημοποίηση των παραληρηματικών αφηγημάτων της «Γαλάζιας Πατρίδας» και των «γκρίζων ζωνών». Μαζί με τη θρασύτατη αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας επί των νησιών του Αν. Αιγαίου (μέσω της πίεσης για αποστρατιωτικοποίησή τους) θέτουν σε εντελώς νέα βάση τις ανάγκες της παραδοσιακής εθνικής στρατηγικής. Προσθέστε και τη νέα τουρκική πρόταση για δύο κράτη στην Κύπρο, τα Βαρώσια, τον εκτουρκισμό των Κατεχομένων κ.λπ. και διαγράφονται συνολικά μπροστά μας αλλαγές «game changer» εις βάρος του Ελληνισμού.

Στην αναμέτρηση με την Τουρκία δεν μπορούμε να χάνουμε συνεχώς έδαφος ή να αναβάλλουμε, με την ψευδαίσθηση ότι κάποτε θα παραιτηθεί από τις παράλογες αξιώσεις της.

Μπορεί η ακολουθούμενη πεπατημένη παλαιότερων ετών να αντιμετωπίσει τέτοιου μεγέθους προκλήσεις; Μπορεί κανείς βάσιμα να προσδοκά ότι στο τραπέζι των «διερευνητικών» (όπου πιεζόμαστε να διαπραγματευθούμε σχεδόν αποκλειστικά βάσει της παραπάνω τουρκικής ατζέντας) μπορούμε κάτι να κερδίσουμε, απλώς «απορρίπτοντας  υπερήφανα» τις τουρκικές απαιτήσεις;

Από πλευράς, εξάλλου, συμμαχιών, καίτοι ιδιαίτερα χρήσιμες, προβληματίζει η αδυναμία μετάφρασής τους σε χειροπιαστά κέρδη. Παρά τη «θετική φλυαρία» της Ε.Ε., απογοητεύει η αδυναμία εξασφάλισης αποτελεσματικής πίεσης στην Αγκυρα. Πρακτικά απούσες είναι και οι άλλες πολυδιαφημισμένες συμμαχίες στην Αν. Μεσόγειο, που δεν μπορέσαμε καν να αξιοποιήσουμε με ασκήσεις στο απειλούμενο Αν. Αιγαίο. Ο αγωγός EastMed ήταν θνησιγενής (ως μη βιώσιμος) εξαρχής, αλλά κατέρρευσε κι από τα «πυρά» της «Γαλάζιας Πατρίδας». Προκληθέντες «επί του πεδίου» της Αν. Μεσογείου, κατά και μετά την κρίση του 2020, προτιμήσαμε: α) Να δηλώνουμε τα δικαιώματά μας πέραν των 6 ν.μ. απλά ως «δυνάμει», απέχοντας φοβικά από σαφέστερες διατυπώσεις.  β) Να καθησυχάσουμε επ’ αυτού και επίσημα την Αγκυρα, αποκηρύσσοντας τη μέχρι πρότινος ανεπίσημη «σημαία» μας του χάρτη της Σεβίλλης (στον οποίο η Ε.Ε. αποτύπωσε την ΑΟΖ των 500.000 τ. χλμ. που δικαιούμαστε σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας). γ) Να αποδείξουμε (δυστυχώς και εμπράκτως) ότι «δεν είμαστε μαξιμαλιστές», μη υπερασπισθέντες φίλια ερευνητικά σκάφη στην οριοθετημένη ΑΟΖ μας όταν κυνηγήθηκαν από τουρκικές φρεγάτες. Για να μην αναφερθούμε στις απειλητικές εκκρεμότητες οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο (μεταξύ Ρόδου και Καστελλορίζου) και με Λιβύη, που με ευσεβοποθική ανάγνωση της «αξιοπιστίας» των Μεσανατολιτών συμμάχων μας και χωρίς «έξυπνες» πρωτοβουλίες εγκυμονούν νέες απογοητεύσεις.

Οι αδυναμίες αυτές εκπορεύονται πιθανότατα από μια ανεξήγητη άρνηση αποδοχής ότι το διεθνές και περιφερειακό περιβάλλον αλλάζει ραγδαία κι επικίνδυνα και από «σιγουρατζίδικη» προσκόλληση στην ακολουθούμενη εδώ και δεκαετίες «διαχείριση» κρίσεων, που όμως οδήγησε σε εθνικές ζημιές και τουρκικά κέρδη. Ο χώρος δεν επαρκεί εδώ, αλλά έχω συχνά εξηγήσει ότι σε κάθε κρίση κάνουμε τα ίδια λάθη με την προηγούμενη.

Συμπερασματικά, κάθε σχεδόν μήνα η κυβέρνηση αναγγέλλει (ορθώς κατά τα άλλα) και μια στρατηγική για επιμέρους θέματα ή κοινωνικές ομάδες. Οταν η Αγκυρα χτίζει μεθοδικά αφήγημα «νομιμοποίησης» ένοπλου εκβιασμού για διεκδίκηση ακόμη και ελληνικού εδάφους, πότε σκοπεύει να ασχοληθεί συνολικά και σε βάθος με την εθνική στρατηγική; Το έργο –ομολογουμένως– δεν είναι εύκολο, ιδέες όμως υπάρχουν. Πόσα πρέπει ακόμη να υποστούμε για να εγκαταλειφθεί η στρουθοκαμηλική προσέγγιση των τουρκικών απειλών; Γιατί όσες βερμπαλιστικές καταδίκες της τουρκικής επιθετικότητας κι αν εξασφαλίσουμε από παλαιούς και νέους συμμάχους, κι όσους προηγμένους εξοπλισμούς κι αν αγοράσουμε, χωρίς σοβαρή στρατηγική και κυρίως «έξυπνα» αποφασιστικές κινήσεις απειλείται πλέον και η εδαφική μας ακεραιότητα. Στην αναμέτρηση με την Τουρκία δεν μπορούμε να χάνουμε συνεχώς έδαφος ή να αναβάλλουμε με την ψευδαίσθηση ότι κάποτε θα παραιτηθεί από τις παράλογες αξιώσεις της. Πρέπει, αντίθετα, να την κερδίσουμε.

* Ο κ. Γιάννης Βαληνάκης είναι καθηγητής και πρώην υφυπουργός Εξωτερικών

kathimerini.gr

Καλημέρα από τον Αρκά, με το καινούριο φουστάνι της Ασημίνας, να «κλέβει» την παράσταση

0

Με την Ασημίνα και τον Ναπολέοντα, μας καλημερίζει σήμερα – τέταρτη μέρα του 2022- ο Αρκάς.

Το ζευγάρι ηλικιωμένων που δεν χάνει ευκαιρία, να ανταλλάξει προσβολές και θανατηφόρες ατάκες, ξαναχτυπά.

Η Ασημίνα, δείχνει στον σύζυγό της, την καινούριο φόρεμα που αγόρασε με χρώματα εορταστικά -κόκκινο με κίτρινες βούλες – και… μίνι…

Αγορά που κάνει τον Ναπολέοντα να απορεί και να τη ρωτά πού θα το φορέσει.

«Στην κηδεία σου!» του απαντά η Ασημίνα, που έχει εδώ και καιρό έχει καταστήσει σαφές πόσο λατρεύει να… μισεί τον φουκαρά σύντροφό της.

Δείτε το σκίτσο:

Αρκάς – Καλημέρα με την Ασημίνα – Αγόρασε καινούριο φόρεμα

Πού προσκρούουν οι παραγωγικές επενδύσεις

0

Οι υποψήφιοι επενδυτές παραγνωρίζουν ή υποτιμούν τα εμπόδια που θα συναντήσουν και που συνδέονται με τις χρονοβόρες διαδικασίες του Δημοσίου και την απέραντη γραφειοκρατία

Πρωτογενές έλλειμμα – χρέος

Με πρωτογενές έλλειμμα 7,3% του ΑΕΠ και δημόσιο χρέος που ξεπερνά τα 355 δισ. ευρώ η αξιοπιστία της ελληνικής οικονομίας χωλαίνει και θα γίνει ακόμα προβληματικότερη.

Οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης παραμένουν επιφυλακτικοί και τελούν σε αναμονή έως ότου διευκρινιστεί από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αν όντως θα πάψει να αγοράζει ελληνικά ομόλογα όταν τερματιστεί το έκτακτο πρόγραμμά της τον Μάρτιο 2022 και θα αρκεστεί απλώς να ανανεώνει όσα ομόλογα λήγουν. Γιατί έτσι η ανάγκη συνέχισης του δανεισμού από τις διεθνείς αγορές θα γίνεται και πάλι με υψηλό κόστος.

Άλλωστε ο εκ νέου καλπάζων πληθωρισμός, που ήδη πλησιάζει το 5%, ωθεί και αυτός ανοδικά τα επιτόκια καθώς η ενεργειακή κρίση είναι σε εξέλιξη και οι τιμές φυσικού αερίου και πετρελαίου καλπάζουν ανοδικά.

Πάντως η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, κυρία Λαγκάρντ, μας έκανε ως πρωτοχρονιάτικο δώρο τη διαβεβαίωση ότι θα συνεχίσει να δέχεται ελληνικά ομόλογα, έστω κι αν τα θεωρούν σκουπίδια οι οίκοι αξιολόγησης.

Παρά τα προβλήματα που δημιουργούν η συνεχιζόμενη με ασταμάτητες μεταλλάξεις πανδημία και η προστεθείσα, πρόσφατα, ενεργειακή κρίση, παραμένει η αισιοδοξία από την προσδοκώμενη εισροή των δισεκατομμυρίων του Ταμείου Ανάκαμψης και τις επενδύσεις που πρόκειται να πραγματοποιηθούν από αυτά, αλλά και από ιδιωτικά κεφάλαια που θα συμπράξουν.

Οι προσδοκίες είναι όντως βάσιμες. Ομως φοβούμεθα ότι οι υποψήφιοι επενδυτές παραγνωρίζουν ή υποτιμούν τα εμπόδια που θα συναντήσουν και που συνδέονται με τις χρονοβόρες διαδικασίες του Δημοσίου και την απέραντη γραφειοκρατία, την οποία πάντως ελπίζεται ότι θα περιορίσει ο προς ψήφιση νέος αναπτυξιακός νόμος.

Οι προτιθέμενοι να προβούν σε επενδύσεις και γενικά σε συνεργασία με την ελληνική οικονομία, παρά την αυξημένη, τελευταία, διάθεση και το γενικότερο θετικό κλίμα που έχει αναπτυχθεί διεθνώς, καλό είναι να γνωρίζουν ότι έχουν να αντιμετωπίσουν και τα ακόλουθα αρνητικά δεδομένα.

Πολυνομία

Την πρωτοφανή πολυνομία, η παραγωγή της οποίας συνεχίζεται ασυγκράτητη και από τη σημερινή κυβέρνηση, που καθημερινά καταθέτει στη Βουλή νομοσχέδια για ψήφιση.

Από τη Μεταπολίτευση (1974) και μετά υπολογίζεται ότι έχουν ψηφιστεί τουλάχιστον 5.000 νόμοι και αναρίθμητες διοικητικές ή κανονιστικές διατάξεις. Εκτιμάται ότι κάθε τρεις μέρες ψηφίζεται στη χώρα μας ένας καινούργιος νόμος.

Επιπλέον σε κάθε ένα στα τρία νομοσχέδια που φτάνουν για ψήφιση στη Βουλή περιλαμβάνονται άσχετες προς το αντικείμενό τους διατάξεις, παρότι αυτό απαγορεύεται από το Σύνταγμα, αλλά η απαγόρευση παραβιάζεται από όλες τις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια.

Είναι προφανές ότι με τέτοια πολυνομία, χωρίς συνοχή ως προς το αντικείμενο των ψηφιζόμενων νόμων, καθίσταται δυσχερές να κρίνεται από τους ενδιαφερομένους αλλά και από τα δικαστήρια τι ακριβώς ισχύει. Ετσι εκδίδονται ακόμα και εκτός νομιμότητας αποφάσεις, με αποτέλεσμα τις συχνές προσφυγές στα ανώτατα δικαστήρια για να αποφανθούν τι πραγματικά ισχύει.

Σύμφωνα με έρευνα της διαΝΕΟσις, το 2014 ψηφίστηκαν πέραν των νόμων 45 διάσπαρτες σε άλλους νόμους διατάξεις με φορολογικό αντικείμενο, που άλλαζαν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο ρυθμίσεις φορολογικών νόμων που ήδη ισχύουν. Σύμφωνα με έρευνα της συναδέλφου Ιωάννας Μάνδρου («Καθημερινή», 28/11) κάθε χρόνο εκδίδονται περίπου 200 υπουργικές εγκύκλιοι, ενώ τα τελευταία 17 χρόνια έχουν ψηφιστεί από τη Βουλή 37 φορολογικά νομοσχέδια.

Για να εκτιμηθεί αυτή η νομοθετική παραφροσύνη που διακατέχει την ελληνική πολιτεία, ας επισημανθεί ότι στις ΗΠΑ από της ιδρύσεώς τους ως ανεξάρτητου κράτους το 1861 έως σήμερα έχουν ψηφιστεί μόνο 60 φορολογικοί νόμοι. Ετσι γνωρίζουν οι αμερικανοί πολίτες τι ισχύει και οι επενδυτές δεν κινδυνεύουν όπως στην Ελλάδα να εμπλακούν σε νομικές περιπέτειες χωρίς τέλος.

Η σημερινή κυβέρνησή μας, προκειμένου να διευθετηθεί αυτό το χάος, συνέστησε επιτροπή για να προβεί στην κωδικοποίηση της νομοθεσίας. Το έργο της προβλέπεται να περατωθεί σε 20 χρόνια (!). Και εν τω μεταξύ θα συνεχιστεί η ψήφιση φορολογικών νόμων που θα δυσχεραίνουν ακόμα περισσότερο την κωδικοποίηση.

Τα ισχύοντα στην απονομή της δικαιοσύνης

Τραγική είναι η έλλειψη σε αριθμό και καταλληλότητα αιθουσών για τη διεξαγωγή των δικών. Ως συνέπεια μια δίκη να διαρκεί ακόμα και πέντε χρόνια ή και περισσότερα (η δίκη του Χρηματιστηρίου διήρκεσε 20 χρόνια, όταν εν τω μεταξύ ορισμένοι εκ των κατηγορουμένων είχαν πεθάνει λόγω γήρατος). Αλλά και προ της δίκης οι καθυστερήσεις προετοιμασίας από τους αρμόδιους εισαγγελείς είναι χωρίς χρονικό όριο, για να ακολουθήσει μετά η αλυσίδα των αναβολών.

Τις χρονοβόρες διαδικασίες επιτείνουν το περιορισμένο ωράριο των δικών (διάρκεια δίκης το πολύ πέντε ώρες ημερησίως) και οι σκανδαλωδώς μακρές διακοπές των δικαστικών λειτουργών (2 μήνες το καλοκαίρι και κάπου έναν μήνα αθροιστικά στις γιορτές Χριστουγέννων και Πάσχα).

Τροχοπέδη

Ολα τα προαναφερθέντα συνιστούν τροχοπέδη για την πραγματοποίηση ξένων παραγωγικών επενδύσεων στην Ελλάδα. Πολλοί απ’ τους επενδυτές αγνοούν αυτή την πραγματικότητα, στην οποία πρέπει να προστεθούν και οι αλλεπάλληλες προσφυγές στο Συμβούλιο Επικρατείας που προσβλέπουν στη ματαίωση των επενδύσεων.

Ουκ ολίγοι διαπίστωσαν ότι ματαιοπονούν και εγκατέλειψαν τα σχέδια τους. Αλλοι που κατάφεραν ύστερα από πολλά βάσανα και περιπέτειες να πραγματοποιήσουν την επένδυσή τους, όπως η κινεζική COSCO, διαπιστώνουν ότι πέραν όλων των προαναφερθέντων εμποδίων που κατάφεραν να ξεπεράσουν έχουν να αντιμετωπίσουν και έναν ακόμα παράτυπο αλλά πανίσχυρο εχθρό: το ΠΑΜΕ, εργατικό συνδικάτο του ΚΚΕ. Οι αλλεπάλληλες παράνομες απεργίες του έχουν δημιουργήσει στην COSCO μείζονα προβλήματα. Γιατί ναι μεν χαρακτηρίζονται παράνομες οι απεργίες τους, όμως οι εκάστοτε κυβερνώντες αποφεύγουν να επιβάλουν τη νομιμότητα καθώς δεν τολμούν να τα βάλουν με το ακραίων πρακτικών ΚΚΕ, έστω κι αν αυτό εκπροσωπεί το μόλις 5% του εκλογικού σώματος.

Ευτυχώς που σημαντικοί έλληνες κεφαλαιούχοι και κάποιοι παράτολμοι ή ανίδεοι ξένοι πραγματοποιούν κάποιες επενδύσεις, αλλά που δεν αρκούν για να μετασχηματιστεί η ελληνική οικονομία σε ανθούσα καπιταλιστική χώρα.

Πού προσκρούουν οι παραγωγικές επενδύσεις

Σέρβος αναλυτής – Οι εξελίξεις στα Βαλκάνια – Κατάρρευση της Β. Μακεδονίας και κλιμάκωση στη Βοσνία

1

«Πιστεύω ότι μια από τις πιο σοβαρές διαδικασίες στην περιοχή είναι η υπογραφή στρατιωτικής συμφωνίας μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας» επισημαίνει σέρβος αναλυτής.

«Αν κρίνουμε από τα πολιτικά γεγονότα που έλαβαν χώρα στα Βαλκάνια το 2021, αυτή η περιοχή έχει κάθε ευκαιρία να επιστρέψει στο επίκεντρο της παγκόσμιας πολιτικής με νέο τρόπο», επισημαίνει ο Στέβαν Γκάγιτς, σέρβος πολιτικός επιστήμονας και μέλος του Ινστιτούτου Ευρωπαϊκών Σπουδών στο Βελιγράδι, σε συνέντευξή του στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων Regnum..

Η συμφωνία Ελλάδας – Γαλλίας

Oσον αφορά την έννοια ‘Βαλκάνια’, σε αντίθεση με πολλούς άλλους πολιτικούς επιστήμονες και αναλυτές που κατά κανόνα μιλούν μόνο για τον χώρο της πρώην Γιουγκοσλαβίας, πιστεύω ότι τα Βαλκάνια είναι μια πολύ ευρύτερη έννοια, τονίζει ο Στέβαν Γκάγιτς.

«Επομένως, μου φαίνεται ότι μια από τις πιο σοβαρές διαδικασίες στην περιοχή είναι η υπογραφή στρατιωτικής συμφωνίας μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας.

»Αυτό ουσιαστικά σαμποτάρει το ΝΑΤΟ, καθώς πρόκειται ουσιαστικά για μία συμμαχία κατά της Τουρκίας.

»Από την άλλη πλευρά, το γεγονός ότι η Ελλάδα παρατείνει την άδεια για την ανάπτυξη αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στη χώρα της, εκνευρίζει όχι μόνο την Τουρκία, αλλά και τη Ρωσία.

»Ετσι, έξω από τον μεταγιουγκοσλαβικό χώρο, τα Βαλκάνια γίνονται μια ολοένα και πιο ενδιαφέρουσα και σημαντική περιοχή. Τα γεγονότα στην Ανατολική Μεσόγειο και τη λεκάνη της Μαύρης Θάλασσας αποκτούν κεντρικό ενδιαφέρον λόγω της συμπεριφοράς διαφόρων παραγόντων, κυρίως των προθέσεων του τούρκου προέδρου, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν», προσθέτει ο σέρβος πολιτικός επιστήμονας.

«Ποιες διαδικασίες ήταν χαρακτηριστικές την απερχόμενη χρονιά για τον μεταγιουγκοσλαβικό χώρο;»

Διακίνηση ναρκωτικών

Τα Βαλκάνια έχουν γίνει προφανώς το κέντρο της διεθνούς διακίνησης ναρκωτικών. Υπάρχει μια σύνδεση μεταξύ της πολιτικής και αυτής της επιχείρησης. Υπάρχει επίσης συγκεκριμένος ρόλος του ΝΑΤΟ σε αυτό, αφού η συμμαχία υποστηρίχθηκε από αρκετούς βαλκανικούς ηγέτες, το περιβάλλον των οποίων συνδέεται με την επιχείρηση ναρκωτικών.

Αλλά στις ίδιες τις Ηνωμένες Πολιτείες, πρόσφατα, υπήρξε μια σύγκρουση που σιγοκαίει μεταξύ της κυβέρνησης Μπάιντεν και του ΝΑΤΟ – υπάρχουν πολύ περίπλοκες σχέσεις, αφού οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν διαφορετικές δομές εξουσίας, μεταξύ των οποίων υπάρχει μια εσωτερική διαμάχη.

Παρ’ όλα αυτά, μπορούσαμε να δούμε την Αμερική να αντιμετωπίζει το πρόβλημα της εγκληματικότητας στα Βαλκάνια. Για του λόγου το αληθές, πρέπει να ειπωθεί ότι αυτή η ίδια Αμερική, πιθανότατα, έχει προηγουμένως προσαρμόσει ολόκληρο αυτό το εγκληματικό σύστημα, αλλά έχουν ήδη επιτευχθεί ορισμένα συγκεκριμένα αποτελέσματα για την εξάρθρωσή του.

Διαφθορά στη Βουλγαρία, αλλαγές στο Μαυροβούνιο

Ο πρώην πρωθυπουργός της Βουλγαρίας Μπόικο Μπορίσοφ όχι μόνο έχασε την εξουσία, αλλά οι περισσότεροι λογαριασμοί του έχουν παγώσει.

Ο Μίλο Τζουκάνοβιτς έχασε την εξουσία στο Μαυροβούνιο και το 2021 επιβεβαίωσε ότι αυτό είναι ήδη μη αναστρέψιμο. Η προσπάθειά του να κάνει πραξικόπημα στο Τσετίνιε κατά την ενθρόνιση του Μητροπολίτη Μαυροβουνίου-Πριμόρσκ Ιωαννίκιου απέτυχε.


Ο Μίλο Τζουκάνοβιτς (φωτογραφίες από regnum.ru)

«Στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, μια άλλη πολιτική κρίση επιδεινώθηκε τον περασμένο χρόνο. Πολιτικοί στο Σεράγεβο προειδοποιούν ακόμη και για τον κίνδυνο μιας νέας στρατιωτικής σύγκρουσης. Πόσο ρεαλιστικό είναι αυτό;»

Στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, υπάρχει μια νέα προσπάθεια ενοποίησης του κράτους. Αλλά αυτήν τη φορά οι Βόσνιοι δεν υπολόγισαν σωστά.

Δεν εξασφάλισαν σοβαρή υποστήριξη από την Τουρκία, όπως φάνηκε από την τελευταία επίσκεψη του τούρκου υπουργού Αμυνας Χουλουσί Ακάρ στο Σαράγεβο. Είπε ότι όλα τα μέρη στη Β-Ε πρέπει να καταλήξουν σε συμφωνία μεταξύ τους.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επίσης δεν ασκούν τόσο ισχυρή πίεση στη Δημοκρατία Σέρπσκα όπως τις προηγούμενες δεκαετίες.

Υποστήριξη από Ρωσία και Κίνα

Από την άλλη, η Δημοκρατία της Σέρπσκα έχει εξασφαλίσει ισχυρή υποστήριξη από τη Ρωσία και την Κίνα, οι οποίες στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ αντιτάχθηκαν ανοιχτά στον παράνομα διορισμένο νέο Υπατο Εκπρόσωπο Χρίστιαν Σμίτ – με άλλα λόγια, ενάντια στον νέο αποικιοκρατικό ηγέτη.

«Πρόσφατα, η ηγεσία της Ουγγαρίας τάχθηκε, επίσης, υπέρ της Δημοκρατίας Σέρπσκα»

Ναι, η υποστήριξη από την Ουγγαρία είναι ένα νέο δεδομένο. Ταυτόχρονα, η υποσχεθείσα υποστήριξη είναι πολύ συγκεκριμένη. Η Βουδαπέστη έχει δεσμευτεί για οικονομική βοήθεια εκατό εκατομμυρίων ευρώ, που είναι σημαντική βοήθεια για τη μικρή Δημοκρατία Σέρπσκα.

Από την άλλη πλευρά, είναι ενδιαφέρον ότι ο πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς, υπό την πίεση της Δύσης, αντιτάχθηκε στην πραγματικότητα στον Σέρβο ηγέτη στη Β-Ε Μίλοραντ Ντόντικ , υποστηρίζοντας τον Υπατο Εκπρόσωπο που δεν αναγνωρίζεται από τον ΟΗΕ.

Θα έλεγα μάλιστα ότι, παρά τη φαινομενικά εξαιρετική σχέση του Βούτσιτς με τον Ντόντικ, έχουν μια λανθάνουσα σύγκρουση.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι η αντιπολίτευση στη Δημοκρατία Σέρπσκα απολαμβάνει κάποιας υποστήριξης από το Βελιγράδι.

Αυτό είναι ένα είδος εσωτερικής δολιοφθοράς του Ντόντικ, αφού η αντιπολίτευση άρχισε στην πραγματικότητα να ενεργεί προς το συμφέρον των Βόσνιων. Δεν πρόκειται για το αν ο Ντόντικ είναι τόσο καλός που δεν υπάρχει τίποτα για να τον επικρίνουμε. Εχει τα μειονεκτήματά του. Εδώ όμως μιλάμε για την επιβίωση της Δημοκρατίας Σέρπσκα.

Ο πρόεδρος Βούτσιτς δεν κατάφερε να μονοπωλήσει τις σχέσεις της Δημοκρατίας Σέρπσκα με τη Μόσχα.

Συνεργασία με τη Ρωσία

Αμέσως μετά την επίσκεψη Βούτσιτς στο Σότσι και τη συνάντησή του με τον πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, ο Ντόντικ πραγματοποίησε επίσκεψη στη Μόσχα. Αυτό υποδηλώνει ότι η Μπάνια Λούκα, ανεξάρτητα από το Βελιγράδι, κάνει σχέδια για συνεργασία με τη Ρωσία.

Είναι πιθανό ότι η αγορά κάποιου είδους όπλων βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση, αφού η Δημοκρατία Σέρπσκα δηλώνει την πρόθεσή της να αναδημιουργήσει τον δικό της στρατό.

Η Ρωσία, ως εγγυητής της Συμφωνίας του Ντέιτον, υπερασπίζεται τη Δημοκρατία της Σέρπσκα και μου φαίνεται έτοιμη να υπερασπιστεί αυτό το διεθνές έγγραφο με συγκεκριμένες ενέργειες.


Αλεξάνταρ Βούτσιτς (αριστερά) και Πούτιν στο Σότσι

«Υπάρχει η εντύπωση ότι όλες οι διαπεριφερειακές σχέσεις το 2021 επικεντρώθηκαν γύρω από τη Δημοκρατία της Σέρπσκα και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη»

Τα γεγονότα στη Β-Ε σχετίζονται άμεσα με την Κροατία. Είναι ενδιαφέρον ότι ο κροάτης πρόεδρος Ζόραν Μιλάνοβιτς υποστήριξε ανοιχτά τους Σέρβους, επειδή υποστηρίζουν τον σχηματισμό μιας τρίτης οντότητας στη Β-Ε – της Κροατίας.

Από την άλλη, το επίσημο Ζάγκρεμπ που προσωποποιείται από τον πρωθυπουργό Αντρέι Πλένκοβιτς, δεν συμμερίζεται αυτές τις απόψεις του προέδρου. Η κροατική κυβέρνηση έχει μια παλιά πολιτική έναντι της Β-Ε, η οποία χρονολογείται από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και την ιδεολογία των Ούστασε.

Τότε οι μουσουλμάνοι στη Β-Ε ονομάζονταν «κροατικά λουλούδια». Γεγονός είναι ότι σύμφωνα με αυτήν τη θεωρία, η Κροατία, που απλώνεται σαν κουλούρι στον χάρτη, μπορεί να υπάρξει μόνο εάν έχει υπογάστριο με τη μορφή της Β-Ε.

Ως εκ τούτου, οι Κροάτες υποστήριξαν ιστορικά τη σύγκρουση μεταξύ Σέρβων και Μουσουλμάνων.

Αλλά οι σύγχρονοι Κροάτες που ζουν στην Ερζεγοβίνη δεν μπορούν να υποστηρίξουν μια τέτοια πολιτική, καθώς συμμετείχαν σε έναν αιματηρό πόλεμο με τους Βόσνιους στη Β-Ε, και μετά την υπογραφή της Συμφωνίας του Ντέιτον και τη δημιουργία μιας ενιαίας οντότητας Κροατών – Βοσνίων, οι Βόσνιοι υπέταξαν τους Κροάτες στα συμφέροντά τους.

Ο Κόμσιτς στο… βάθρο

Ανέβασαν ακόμη και τον λεγόμενο εκπρόσωπο της Κροατίας στο βάθρο: Ο Ζέλικο Κόμσιτς, ο οποίος εξελέγη με τις ψήφους των Βοσνίων. Ο Ντόντικ το παρατήρησε εδώ και πολύ καιρό ως ευκαιρία και υποστηρίζει ενεργά τους Κροάτες στη Β-Ε.

Ο Κροάτης πρόεδρος Ζόραν Μιλάνοβιτς κατάφερε να καταστρέψει ολοσχερώς αυτό το σύστημα.

Προερχόταν από ένα κόμμα που συνεχίζει την παράδοση του Κομμουνιστικού Κόμματος, αλλά υποστηρίζοντας τους Κροάτες στη Β-Ε, ο Μιλάνοβιτς έχει κερδίσει τη συμπάθεια των εθνικιστών στην Κροατία που είναι δυσαρεστημένοι με τις πολιτικές της Κροατικής Δημοκρατικής Κοινοπολιτείας.

Από την άλλη πλευρά, έσπασε εντελώς το καλούπι της κροατικής πολιτικής κουλτούρας, δηλώνοντας ότι είναι απαραίτητο να σταματήσει να κατηγορεί τους Σέρβους για γενοκτονία.

Ο Μιλάνοβιτς αποδείχθηκε πιο ένθερμος υπερασπιστής των Κροατών στη Β-Ε από τον Πλένκοβιτς και ακόμη πιο ενεργός υπερασπιστής των Σέρβων στη Δημοκρατία Σέρπσκα από τον Βούτσιτς.


Ο Ζόραν Μιλάνοβιτς

«Ο πρωθυπουργός Ζόραν Ζάεφ παραιτήθηκε στη Βόρεια Μακεδονία. Θα επηρεάσει αυτό τη συνολική πολιτική εικόνα στα Βαλκάνια»;

Αυτό δεν είναι απίστευτο. Ο Ζάεφ έφυγε από βλακεία του, αφού εκπλήρωσε όλες τις απαιτήσεις των δυτικών κυρίων του μόλις ανέβηκε στην εξουσία. Πρώτα απ’ όλα υπέγραψε τη Συμφωνία των Πρεσπών για την ονομασία της χώρας ως Βόρεια Μακεδονία, που την κατέστησε δυνατή να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ. Ως αντάλλαγμα δεν έλαβε απολύτως τίποτα.

Οι Σλαβομακεδόνες θυσίασαν την κρατικότητά τους, το όνομά τους. Ομοσπονδιοποίησαν το κράτος και η διαδικασία διάσπασής του συνεχίζεται.

Η Βουλγαρία διεκδικεί το σλαβικό τμήμα της Βόρειας Μακεδονίας, και δεν το κρύβει καν. Η Αλβανία θα ήθελε να πάρει πίσω το αλβανικό μέρος.

Σχέδιο διαίρεσης της Β. Μακεδονίας

Τέτοιο σχέδιο διαίρεσης του εδάφους της Μακεδονίας υπήρχε και επί Χίτλερ και στρέφεται εγγενώς ενάντια στα συμφέροντα της Σερβίας και της Ελλάδας.

Ο νέος αρχηγός της Σοσιαλδημοκρατικής Ενωσης της Βόρειας Μακεδονίας, Ντίμιταρ Κοβάτσεφσκι, επιφορτισμένος με τον σχηματισμό της νέας κυβέρνησης, ενεργεί ως διαχειριστής κρίσεων.

Προφανώς, το VMRO-DPMNE θα κερδίσει τις επόμενες εκλογές, αλλά αυτό δεν θα αλλάξει την κατάσταση στο εσωτερικό της Βόρειας Μακεδονίας.

Το VMRO-DPMNE έχασε την ευκαιρία του όσον αφορά την ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ. Επρεπε να αλλάξουν εντελώς τη ρητορική τους και να αντιταχθούν ανοιχτά στο ΝΑΤΟ.

Αυτό θα τους έφερνε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, όπου τόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες όσο και άλλες δυτικές χώρες θα πρέπει να λάβουν υπόψη τις απόψεις τους.

Επέλεξαν όμως τον ρόλο των υπάκουων εκτελεστών, αν μόνο η Δύση τους επέστρεφε στην εξουσία. Με αυτό απαξιώθηκαν. Το VMRO-DPMNE θα επιστρέψει πιθανότατα στην εξουσία, αλλά η Βόρεια Μακεδονία θα παραμείνει μια κατεχόμενη και κατεστραμμένη χώρα σε διαδικασία πλήρους αποσύνθεσης.


Ο Ζόραν Ζάεφ μιλά στη σύνοδο του ΝΑΤΟ

«Ποιες σημαντικές πολιτικές διεργασίες, κατά τη γνώμη σας, έλαβαν χώρα στη Σερβία το 2021»;

Στη Σερβία, υπάρχει μια μη αναστρέψιμη εσωτερική διάσπαση στο κυβερνών Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα. Ο υπουργός Υγείας Ζλάτιμπορ Λονσάρ αποχώρησε πρόσφατα από το κόμμα και εξακολουθεί να υπάρχει σύγκρουση μεταξύ του υπουργού Αμυνας Νεμπόισα Στεφάνοβιτς και του προέδρου Βούτσιτς.

Η «αφρικανοποίηση» της Σερβίας

Η Σερβία πέρασε στο επόμενο στάδιο της «αφρικανοποίησης». Γεγονός είναι ότι ο Βούτσιτς, όπως και οι αφρικανοί δικτάτορες, αγόρασαν την ειρήνη και την εξουσία πουλώντας σερβικούς πόρους σε ξένες εταιρείες που θα μπορούσαν εύκολα να μολύνουν το περιβάλλον, καθώς δεν υπόκεινται σε περιβαλλοντικά πρότυπα.

Αυτό έχει κορυφωθεί στην περίπτωση της πολυεθνικής Rio Tinto, η οποία πρόκειται να ανοίξει ορυχείο λιθίου στη δυτική Σερβία.

Αυτό προκάλεσε κύμα διαμαρτυριών από τον πληθυσμό, πρώτα στην ίδια την περιοχή γύρω από τον ποταμό Γιάνταρ, όπου θα βρίσκεται το ορυχείο, και στη συνέχεια εξαπλώθηκαν σε ολόκληρη τη Σερβία.


Εργασίες της πολυεθνικής Rio Tinto στη Σερβία

Ενα νέο πρόσωπο εμφανίστηκε – ο αρχηγός του περιβαλλοντικού κινήματος «Ελα, Αλλαξε!» Σάβο Μανοΐλοβιτς…

Το κίνημα απαίτησε την κατάργηση του αμφιλεγόμενου νόμου για το δημοψήφισμα, ο οποίος κατάργησε το ελάχιστο όριο συμμετοχής των ψηφοφόρων για να αναγνωριστεί ως έγκυρο ένα δημοψήφισμα, και του νόμου απαλλοτρίωσης, ο οποίος ουσιαστικά κατάργησε την ιδιωτική περιουσία στη Σερβία.

Το κράτος έχει το δικαίωμα να αφαιρεί οποιαδήποτε περιουσία προς το συμφέρον ξένων εταιρειών, δηλώνοντας την περιουσία αυτή ως αντικείμενο ιδιαίτερης εθνικής σημασίας.

Οι διαδηλώσεις θα συνεχιστούν και μετά την Πρωτοχρονιά και τον Απρίλιο θα διεξαχθούν εκλογές. Είναι ενδιαφέρον ότι ο Βούτσιτς δεν έχει ακόμη ανακοινώσει την υποψηφιότητά του.

Η αγορά όπλων

Ωστόσο, πρόσφατα δήλωσε ότι παραιτείται από πρόεδρος του κόμματός του. Μου φαίνεται ότι η νέα χρονιά θα έχει πολύ ενδιαφέρον από πολιτική άποψη.

Φυσικά, η πολιτική αστάθεια για τη Σερβία είναι πολύ επικίνδυνη στο περιβάλλον στο οποίο βρίσκεται. Οι πιθανοί εχθροί μας οπλίζονται. Οταν, σε αυτό το πλαίσιο, η Σερβία κατηγορείται για αγορά όπλων, μπορώ μόνο να πω ότι το κάνει αργά, δεδομένων των πιθανών απειλών.

Πηγή: regnum.ru, echedoros-a.gr

https://www.in.gr/2022/01/04/politics/servos-analytis-oi-ekselikseis-sta-valkania-katarreysi-tis-v-makedonias-kai-klimakosi-sti-vosnia/

Ρούντι Ρινάλντι: Αποχαιρετώντας το 2021 με «μικρές εκρήξεις στο μυαλό»

1

Από

Ηδιαδικασία διαμόρφωσης μιας νέας συνείδησης αποτελεί ένα από τα μέγιστα ζητούμενα, από τα απαραίτητα θεμέλια μιας άλλης πορείας από αυτήν που διαμορφώνουν οι Δυνατοί, οι Επικυρίαρχοι, οι ελίτ του 1% του σύγχρονου κόσμου. Γι’ αυτό θα ήθελα να αποχαιρετήσω μια ιδιαίτερα δύσκολη χρονιά επιχειρώντας να σας μεταφέρω ορισμένες «μικρές εκρήξεις» που γίνονται στο μυαλό μου. Ελπίζω να είναι επιτρεπτή και να γίνει κατανοητή αυτή η παρέκβασή μου από τα βδομαδιάτικα σημειώματα που κάλυπταν τη σελίδα 5 της εφημερίδας Δρόμος για μια χρονιά.

Μεταβαίνοντας

Εποχή κυοφορίας και μετάβασης είχε χαρακτηρίσει ο Χέγκελ (1770-1831) την ορμητική ανάδυση του καπιταλισμού. Σήμερα βρισκόμαστε σε μια σκέτη, γυμνή μετάβαση, χωρίς στοιχεία κυοφορίας. Δεν πρόκειται να μεταβούμε σε μια νέα εποχή, διαφορετική, με περισσότερες δυνατότητες και νέα ιστορικά υποκείμενα. Δεν υπάρχει κυοφορία του καινούργιου σαν καθολική διαδικασία. Υπάρχει σε μεγάλο βαθμό, υπό τη σφραγίδα ενός ιδιαίτερου συσχετισμού, μια διαδικασία διαιώνισης ενός γέρικου και ρυτιδιασμένου συστήματος. Το οποίο μπορεί να κάνει πλέον ενέσεις αναζωογόνησης μέσω καταστροφής και απομύζησης των ζωντανών δυνάμεων, υλικών και πνευματικών. Μεταβαίνουμε σε μια ιδιαίτερη φάση του πλανητικού καπιταλιστικού συστήματος, όπου η κυριαρχία θα υπάρχει στην πιο γυμνή της μορφή: χωρίς συναίνεση, χωρίς συμμετοχή, χωρίς δημόσιο χώρο, μέσα σε μια πλήρη εξατομίκευση. Είμαστε στον προθάλαμο. Ο σχεδιασμός εκτέθηκε στα χρόνια 2017-2018 (4η Βιομηχανική Επανάσταση, Ψηφιακός Καπιταλισμός), η επιτάχυνση έγινε στα 2 χρόνια της πανδημίας (Μεγάλη Επανεκκίνηση, ειδικό καθεστώς, κατάργηση δημόσιου χώρου), και όλη η παγκόσμια Σκηνή καθορίζεται από αυτές τις διαδικασίες, ως απάντηση στην πολυοργανική κρίση του συστήματος, και με στόχο την παραπέρα διαιώνισή του.

Μεταβαίνοντας λοιπόν πρέπει να έχουμε κατά νου τι θα σήμαινε μια διαφορετική πορεία. Τι και πώς θα επιβράδυνε τη δυσχερή εξέλιξη, τι και πώς θα όριζε μια εναλλακτική πρόταση για τις διεθνείς σχέσεις, τι και πώς θα ορίζονταν ως υποκείμενα-φορείς μιας αντίστασης στη μετάβαση που επιδιώκεται, τι και πώς θα σήμαινε μια πορεία προς τη σωτηρία και τη χειραφέτηση της ανθρωπότητας από τα δεσμά που την υποβιβάζουν και την καταστρέφουν.

Το γενικό πανόραμα και η δυνατότητα

Όλα αυτά ορίζουν ένα γενικό πανόραμα του σύγχρονου κόσμου μέσα στην πολυπλοκότητά του και την υπεραναγκαία –όσο το δυνατό– σωστή αναπαράστασή του στον κόσμο των εννοιών και της συνείδησης των ανθρώπων. Τουλάχιστον εκείνων που θέλουν και αναγνωρίζουν ως ύψιστη ανάγκη τον αγώνα για μια άλλη πορεία. Η συνείδηση δεν μπορεί να καταφεύγει μόνο στο παρελθόν, δεν μπορεί να μην τολμά να αναμετρηθεί με όσα συμβαίνουν, δεν μπορεί να ικανοποιείται με μικροβελτιώσεις κεντροαριστερού περιτυλίγματος και με ευχολόγια για μια ανύπαρκτη κοινωνική ευαισθησία του καπιταλισμού. Αυτές είναι οι πραγματικά ναρκωτικές ιδέες που μας ενταφιάζουν ζωντανούς στην αρένα του υπαρκτού και καταστροφικού πλέον (για τη ζωή) καπιταλισμού.

Το γενικό πανόραμα χωρά πολλά υποκείμενα, πολλούς δρόμους, πολλαπλές απαντήσεις. Σε διεθνικό επίπεδο, σε επίπεδο χωρών, σε επίπεδο εθνών και λαών, σε επίπεδο κοινωνικών μπλοκ, σε επίπεδο κυμάτων λαϊκής δραστηριοποίησης σε διαφορετικές ηπείρους και περιοχές. Δεν είναι ένα το υποκείμενο: είναι πολλαπλά, επειδή (μπορούν ή πρέπει να) αγκαλιάζουν στις στοχοθεσίες τους ολόκληρη πλέον την ανθρωπότητα απέναντι στο 1%. Με άλλα λόγια, υπάρχει εν δυνάμει αυτή η δυνατότητα: να τεθεί με πιο ριζικό, πιο διεθνικό, πιο πολλαπλό τρόπο η ανάγκη μια άλλης μετάβασης, που σαν συνισταμένη θα έχει τη Μεγάλη Επανεκκίνηση της Ανθρώπινης Υπόστασης – σε αντίθεση και απόλυτη άρνηση προς την άλλη Μεγάλη Επανεκκίνηση, του συστήματος, κι ό,τι αυτή πρεσβεύει.

Αυτή η δυνατότητα, που θέτει προγραμματικά διαφορετικά το ζήτημα της ανθρώπινης χειραφέτησης από το πώς τίθονταν στις αρχές του 20ού αιώνα, μπορεί (αν κανείς το πιστέψει βαθιά κι εργαστεί γι’ αυτό) να φέρει μια λάμψη αισιοδοξίας και ελπίδας. Κάποτε, με όρους Γκράμσι, αναφερόμασταν στην απαισιοδοξία της σκέψης και στην αισιοδοξία της πράξης. Τώρα βρισκόμαστε στη στιγμή που πρέπει και μπορεί να επιστρατευτεί η αισιοδοξία της σκέψης απέναντι σε μια πράξη που φαίνεται ασυντόνιστη, σκόρπια, περιθωριακή, ανήμπορη μπροστά στους τεράστιους μηχανισμούς που κινητοποιεί το σύστημα ενάντια στην ανθρωπότητα και τη ζωή. Εδώ αρχίζουν τα πραγματικά και μεγάλα σκαλώματα που δεν μπορούμε να αποφύγουμε.

Παρελθόν και παρόν, γίγαντες και νάνοι

Τον 12ο αιώνα, στους κόλπους των νεοπλατωνικών σχολαστικιστών, διανοούμενοι όπως ο Ιωάννης του Σάλσμπουρι (1120-1180) και ο Βερνάρδος της Σαρτρ (απεβίωσε το 1130), διατύπωσαν δύο εξαίρετες μεταφορές. Είπαν ότι «σαν νάνοι ανεβασμένοι στις πλάτες γιγάντων» μπορούν ορισμένες γενιές να δουν μακρύτερα και από πιο ψηλά. Ή ακόμα αναφέρθηκαν στο theatrum mundi, ατενίζοντας την κοινωνία/κόσμο ως ένα θέατρο με ρόλους, όπου πολλές φορές ορισμένοι παίζουν –χωρίς να το ξέρουν– τον ρόλο κάποιου άλλου («Η ζωή του ανθρώπου στη γη είναι μια κωμωδία, όπου ο καθένας, ξεχνώντας τον δικό του, παίζει τον ρόλο του άλλου»).

Με δυο λόγια, δεν μπορεί κανείς να αδράξει μια νέα εποχή χωρίς να ανέβει στις πλάτες γιγάντων (που προϋπήρξαν, άρα με μια έννοια το παρελθόν στις καλύτερες στιγμές του), και ανεβαίνοντας στις πλάτες τους (αφού τους αναγνωρίσεις σαν τέτοιους και δεν τους μουμιοποιήσεις, όπως συχνά έγινε) μπορείς να δεις από ψηλότερα και μακρύτερα και ίσως –πάντα ίσως– να συμβάλλεις με τον τρόπο που θα βρεις και με τον δρόμο που εσύ θα ανοίξεις (κανένας γίγαντας του παρελθόντος δεν μπορεί να αντικαταστήσει ή να υποκαταστήσει αυτή την αναγκαία παροντική δράση του υποκειμένου, όπως κι αν οριστεί το ίδιο το υποκείμενο). Ταυτόχρονα, έχει συμβεί συχνά να παίζει κανείς τον ρόλο κάποιου άλλου, κι αυτό είναι ένα μέγιστο πρόβλημα σήμερα: Θα αποκρυπτογραφηθούν οι κοινωνικές σχέσεις που εγκαθιδρύει το κεφάλαιο σε όλες τις κοινωνίες –ανεξάρτητα από το πώς αυτοαποκαλούνται αυτές– ή θα αναπαράγονται διαρκώς κάτω από διαφορετικές μορφές και ονομασίες;

Έχουμε γίγαντες γενικά; Βεβαίως. Δεν υπάρχει εξέλιξη και ιστορία χωρίς γίγαντες. Που όμως δεν είναι μυθολογικοί αλλά πραγματικά πρόσωπα, τα οποία συμπυκνώνουν, ενσαρκώνουν, διατυπώνουν προγράμματα που εκφράζουν μεγάλα κοινωνικά στρώματα, και μεγάλες κοινωνικές απαιτήσεις, ή λειτουργούν με τη δράση τους καταλυτικά και συμβολικά προς την επίτευξη των στόχων που θέτει κάθε φορά η ιστορία. Η ανθρωπότητα έχει γίγαντες σε όλους τους τομείς. Η Ελλάδα έχει γίγαντες; Πολλούς, από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας. Η φιλοσοφική σκέψη, η τραγωδία και τα διάφορα πολιτικά συστήματα που αναπτύχθηκαν στην αρχαία Ελλάδα, ο Ρήγας και ο Κολοκοτρώνης πριν 200 χρόνια, οι λογοτέχνες και ποιητές μας και η πνευματικότητά τους (Σολωμός, Κάλβος, Παπαδιαμάντης, Βάρναλης, Σεφέρης, Ελύτης, Καβάφης), ο Γλέζος κι ο Μίκης που πρόσφατα έφυγαν… να μερικά κτυπητά παραδείγματα γιγάντων ελληνικής κοπής.

Ναι, είναι λαοί που σηκώνουν τα βουνά στις πλάτες τους, που κινούν τον τροχό της ιστορίας, υπάρχουν όμως οι γίγαντες – που ανεβαίνοντας στις πλάτες τους οι σημερινοί νάνοι (συγκρινόμενοι μαζί τους, επειδή οι γίγαντες είναι όντως πιστοποιημένοι μέσα στην ιστορία και βαθιά στη συνείδηση του κόσμου) μπορούν να δουν καλύτερα και μακρύτερα τη σημερινή εποχή, γνωρίζοντας ότι δεν πρέπει να παίξουν τον ρόλο κάποιου άλλου (δηλαδή του συστήματος). Το μέλλον μπορεί να προετοιμαστεί ενεργοποιώντας στοιχεία του παρελθόντος με δημιουργικό τρόπο, αδράχνοντας και μπολιάζοντας τη σημερινή πραγματικότητα, και θέτοντας στόχους που να προετοιμάζουν το μέλλον σε άλλη κατεύθυνση από αυτήν που προαναγγέλλουν οι ισχυροί του σημερινού κόσμου.

Συνεχίζω στα ίδια μονοπάτια, σκαρφαλώνοντας όσο μπορώ στο έργο γιγάντων, για να αφουγκραστώ τα σημερινά καθήκοντα, για τη δημιουργία μιας νέας συνείδησης και για να διαδοθεί η αλήθεια: ότι η σκέψη είναι πράξη αντίστασης στην ψηφιακή εποχή, πράξη επαναστατική. Το μυαλό πρέπει να δουλεύει, οι έννοιες να συγκροτούνται, το ψηφιδωτό του χειραφετητικού προγράμματος να συμπληρώνεται με όλες τις ψηφίδες.

Νέα συνείδηση, κοινή γνώμη, κοινή λογική

Σε μια παράγραφο στο περίφημο εργαστήρι των σημειώσεων ενός μεγάλου εγκεφάλου, του Αντόνιο Γκράμσι (1891-1932), στο ΧΙ Τετράδιο, γίνεται μια ενδιαφέρουσα παρατήρηση ανάμεσα στο senso comune (κοινή γνώμη – κοινή αίσθηση – κοινή, μέση αντίληψη) και στο buon senso (ορθή γνώμη, λογική αίσθηση, κοινή λογική). Η μετάφραση των όρων αυτών δεν είναι εύκολη, μεταξύ άλλων επειδή ο ίδιος ο Γκράμσι χρησιμοποίησε τον όρο senso commune με πολλές σημασίες. Τον όρο buon senso τον χρησιμοποίησε λιγότερες φορές, και με μία σημασία: της έγκυρης, τεκμηριωμένης άποψης, της λογικής αντίληψης.

Η παρατήρηση του Γκράμσι στην παράγραφο αυτή αναφέρεται σε μια αποστροφή του Αλεσάντρο Μαντσόνι στο έργο του «Οι αρραβωνιασμένοι», που έχει ιδιαίτερη θέση στην ιταλική λογοτεχνία. Ο Μαντσόνι (1785-1873) περιγράφει την πανούκλα που είχε πέσει στο Μιλάνο στις αρχές του 1600 και είχε δημιουργήσει μεγάλες αναστατώσεις. Ο Γκράμσι ξεχωρίζει και σχολιάζει τη φράση «η έγκυρη γνώση υπήρχε μεν, αλλά κρατιόταν μυστική από τον φόβο της κοινής γνώμης».

Ο Γκράμσι συνεχώς αναμετριόταν με τα θέματα της ηγεμονίας, των ιδεολογικών μηχανισμών, της κουλτούρας, της συναίνεσης και της οργάνωσής της, μέσα στις σύγχρονες κοινωνίες. Έβλεπε διάφορες στιγμές και διαβαθμίσεις μέσα στις οποίες λειτουργούσε η κοινή γνώμη, η κοινή λογική, η πιο επεξεργασμένη και λογική γνώμη, η επιστημονική γνώση, οι ιδεολογίες και η δύναμή τους, γενικά όλες οι εκδηλώσεις της συνείδησης, από τη συγκρότησή τους, την αποδιάρθρωσή τους, την ενεργοποίησή τους σε μεγάλα κοινωνικά σύνολα, τον αναμεταξύ τους συσχετισμό και την αλληλεπίδρασή τους κ.λπ. Γι’ αυτό και κάνει μια διάκριση ανάμεσα σε μια διάχυτη κοινή γνώμη (που μπορεί να κυριαρχηθεί από τις δυνάμεις που διευθύνουν-κυβερνούν) και σε μια γνώση-πνευματικότητα που συλλαμβάνει την ουσία κάποιων διεργασιών, αλλά συνήθως βρίσκεται σε μειονεκτική θέση λόγω συσχετισμού δυνάμεων. Υπάρχουν οι καλές στιγμές της ανθρωπότητας: αυτές συνίστανται όταν οι δύο κύκλοι, της κοινής γνώμης και της γνώσης συμπίπτουν, γεγονός που υποδηλώνει τη διάλυση των στοιχείων ηγεμονίας της αστικής τάξης και την επικράτηση ή συνάντηση στοιχείων γνώσης και προγράμματος / ιδεών που γίνονται υλική δύναμη, εγκαθιδρύοντας ένα άλλο πλέγμα κοινής λογικής, επίπεδο πιο ανεβασμένο από την κοινή γνώμη.

Η νέα συνείδηση πρέπει να συγκροτηθεί σε συνθήκες κυριαρχίας της ηγεμονίας, ή κυρίαρχων ιδεολογικών στοιχείων που συγκροτούν μια «κοινή γνώμη». Μετά την πτώση του Τείχους (1989-1991) η «αγορά» και η «αντιπροσωπευτική δημοκρατία» αποτέλεσαν ισχυρές ιδέες για την ηγεμονία της αστικής τάξης. Μαζί με τον καταναλωτισμό, και ένα πρότυπο ζωής που ταλαντώνεται ανάμεσα στον μηδενισμό και τον ναρκισσισμό, αναδεικνύει μια νέα φιγούρα εξατομικευμένου ατόμου. Σήμερα, με τη μετάβαση που γίνεται, αλλάζουν κι αυτά τα στοιχεία σε πολύ μεγάλο βαθμό. Κι όλα μαζί κάνουν πιο πολύπλοκο το έργο συγκρότησης μιας νέας συνείδησης.

Ας παραδεχτούμε ότι ο πνευματικός συσχετισμός ανάμεσα σε ιδεολογίες που αμφισβητούσαν τον καπιταλισμό στα ουσιώδη στοιχεία του, και σε αυτές που αναπαρήγαγε ο καπιταλισμός, ήταν πάντα (σχεδόν πάντα) αρνητικός για τις δυνάμεις της χειραφέτησης…

Είμαστε εντελώς στην αρχή;

Σε ένα γράμμα του προς τον Αντόνιο Λαμπριόλα το 1891, ο Φρ. Ένγκελς (ένας από τους γίγαντες…) αναφέρει την εξής φράση: «Είμαστε ακόμη εντελώς στην αρχή της υπόθεσης», εννοώντας την απελευθερωτική πορεία του προλεταριάτου. Μπορούμε να ισχυριστούμε το ίδιο σήμερα; Με όρους μιας μακροκλίμακας στην ανθρώπινη ιστορία, αναμφισβήτητα είμαστε πολύ έως εντελώς στην αρχή. Με τους όρους μερικών ενεργών γενιών της τάξης ενός αιώνα περίπου, δεν μπορούμε να ισχυριστούμε ότι είμαστε εντελώς ή περίπου στην αρχή – ανεξάρτητα αν είναι επιβεβλημένο να ξαναρχίσουμε πάλι. Δεν είμαστε στην αρχή επειδή έγιναν απόπειρες, υπήρξαν μεταβατικά εγχειρήματα, ο σοσιαλισμός έγινε ένα περιβάλλον με σάρκα και οστά στο διεθνές προσκήνιο. Και από ένα σημείο κι ύστερα το «κάστρο» καταλήφθηκε μάλλον από τα μέσα, και κάποιοι (όχι προδότες) έπαιξαν ρόλους άλλων δυνάμεων κ.λπ. Αυτό που εφαρμόστηκε σε ορισμένους τομείς ενείχε πολλές αδυναμίες και λάθη, που δικαιολογούν την κριτική και τη διερώτηση ακόμη και για βασικές πρωταρχικές επιλογές. Πέρα από αυτό, οι καταπιεζόμενες τάξεις, λαοί και έθνη μπήκαν για πρώτη φορά τόσο μαζικά στον στίβο της ιστορίας. Αναγκάστηκαν να «εφεύρουν» εργαλεία ανθεκτικά και να σφυρηλατήσουν όργανα διαμεσολάβησης. Τέτοια ήταν το κόμμα νέου τύπου («τεράστια εφεύρεση κοινωνικής μηχανικής» κατά τον Χομπσμπάουμ, 1917-2012) και η πολιτική διαμεσολάβηση σε όλες τις μορφές της (κι όχι μόνο στον κοινοβουλευτικό κρετινισμό που βασίλεψε μετά από μερικές δεκαετίες), το μαζικό πολιτικό κίνημα για τον μετασχηματισμό της κοινωνίας.

Η ιστορία του 20ού είναι πολύ πλούσια σε όλες τις περιοχές της ανθρώπινης δραστηριότητας. Ο σημερινός συσχετισμός –απόρροια μιας μεγάλης ήττας– με ρίζες στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα, καταγράφει μια «περαστική κινούμενη ισορροπία» και εγκυμονεί εκρήξεις παγκόσμιων διαστάσεων σε όλους τους τομείς.

Βαδίζουμε με ορισμένες ας πούμε «απόλυτες» αρχές: Πρόγραμμά μας είναι η Μεγάλη Επανεκκίνηση της Ανθρώπινης Υπόστασης ξεπερνώντας, αποτινάσσοντας τα δεσμά του συστήματος και της μετάβασης προς τον ψηφιακό καπιταλισμό. Για μια μεγάλη στροφή στη διεθνή ζωή, με την κατοχύρωση μιας μεγάλης κοινότητας των λαών και χωρών που θα οικοδομούν έναν άλλο συσχετισμό και άλλα μεταβατικά, μετακαπιταλιστικά εγχειρήματα. Εγχωρίως, αγωνιζόμαστε για την επιβίωση και τη διέξοδο της χώρας, δίνοντας έμφαση στα στοιχεία της ελληνικότητας (πνεύμα, πολιτισμός, ήθη, έθιμα, παράδοση, ριζοσπαστισμός, εθνική και λαϊκή ιστορία) και της ελλαδικότητας (ως κρατικός σχηματισμός, ως κυριαρχία και θέση στον σύγχρονο κόσμο), σε μια σύνθεση που να εκφράζει το εθνικό και κοινωνικό στοιχείο σε μια σύγχρονη διάπλεξή τους και σε εναρμόνιση με τα καθήκοντα που βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη σε παγκόσμιο επίπεδο. Η Ελλάδα ως χώρα, λαός, έθνος και κοινωνία, ως οντότητα σύγχρονη, οφείλει να βρει τη θέση της στις μεγάλες ανακατωσούρες που έρχονται. Η νέα συνείδηση αγκαλιάζει πολλούς τομείς και στηρίζεται σε πολλούς γίγαντες, ευτυχώς, ευεργετικά, με αναστοχασμό και ενατένιση.

Πριν σταματήσω, ας παραθέσω μια ενδιαφέρουσα φόρμουλα του Κοστάντσο Πρέβε (1943-2013): «Ο κύριος εχθρός είναι πάντα αυτός που είναι ο πιο επιβλαβής και ο πιο ισχυρός. Σήμερα είναι ο καπιταλισμός και η κοινωνία της αγοράς στο οικονομικό επίπεδο, ο φιλελευθερισμός στο πολιτικό επίπεδο, ο ατομικισμός στο φιλοσοφικό επίπεδο, η αστική τάξη στο κοινωνικό επίπεδο και οι ΗΠΑ στο γεωπολιτικό επίπεδο». Ισχύει αυτή η διατύπωση για τις μέρες μας; Ποιος είναι ο κύριος εχθρός για την Ελλάδα και τον λαό της; Ας σκεφτούμε γι’ αυτό, επειδή έχει ιδιαίτερη σημασία για τον προσανατολισμό μας.

***

Τέλος, αφού επεκτάθηκα, ας αναφέρω κι αυτό: ο Τσε Γκεβάρα διάβαζε στη αντάρτικη ομάδα του κεφάλαια από τον Δον Κιχώτη του Θερβάντες. Ξεφυλλίζοντας μια συλλογή κειμένων του Φρ. Ένγκελς έπεσε το μάτι μου σε ένα ποίημα γραμμένο το 1836:

Οι μορφές που φαίνεται να γνωρίζω:
Ο Τοξότης, ο Γουλιέλμος Τέλος,
Ο Ζίγκφριντ, ο εχθρός του Δράκου,
Μετά ο Φάουστ, ο αντισυμβατικός,
Ο Αχιλλέας, δρασκελίζοντας ελεύθερα,
Ο πολεμιστής-ιππότης Μπουγιόν
με όλη του την ιπποσύνη.
Στη συνέχεια –παρακαλώ σε, μη γελάσεις, αδελφέ–
καβάλα σε ατίθασο άτι
ο Δον Κιχώτης και άλλος κανείς
σε αυτό τον κόσμο τον ευρύ.
Πλησιάζοντας και ξεμακραίνοντας
επιπλέουν ολονυχτίς.
Ποιος μπορεί να συλλάβει την ταχύτητά τους,
ή να τους υπομείνει στην πτήση τους;

Αλήθεια, γιατί συγκινεί, επί αιώνες, γενιές ολόκληρες η μορφή του Δον Κιχώτη;

Καλές γιορτές σε όλους. Να προσέχετε την υγεία σας, να είστε νηφάλιοι, να αγαπάτε τον Δρόμο και να τον στηρίζετε! Τα ξαναλέμε στις 7 Ιανουαρίου.

edromos.gr

Ο ΑΡΡΩΣΤΗΜΕΝΟΣ ΚΟΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

2
Διαβάζω τα σχόλια μιας ακόμη αθλήτριας, της Βασιλικής Καραχάλιου, για το αθλητικό παρασκήνιο, που δημιουργούν μια αποπνικτική αίσθηση.
Η Πολιτεία δεν ενδιαφέρεται για τον αθλητισμό. Προσωπικά, επειδή είμαι υπέρ του ερασιτεχνικού αθλητισμού, και αν απο αυτόν προκύψει κάτι περισσότερο, καλώς, αν όχι δεν χάθηκε και ο κόσμος, αυτό δεν με πειράζει.
Με πειράζει, όμως, ο αρρωστημένος κομματισμός ο οποίος καταγγέλλεται, κάθε φορά που κάποιος αθλητής ή άλλος που αποφασίζει να μιλήσει, ανοίγει το στόμα του.
Αυτή η αρρώστεια διατρέχει την σύγχρονη ελληνική ιστορία απο την Επανάσταση ακόμη. Οι δυνάμεις που εξέφρασαν ο Κολοκοτρώνης και ο Μαυροκορδάτος ήταν διαφορετικές. Και αυτές οι δυνάμεις υπαρχουν και είναι διχασμένες ως σήμερα.
Ας μην έχουμε ψευδαισθήσεις. Ενωμένοι, για να μην μας χωρίσει κανείς, δεν είμαστε. Το θέμα είναι αν υπάρχουν θεσμοί και διαδικασίες που θα συνθέτουν τις αντιθέσεις μας. Ώστε να μην γίνονται επικίνδυνες. Ε, αυτοί οι θεσμοί και οι διαδικασίες δεν υπάρχουν και δεν θα υπάρξουν στο ολοκληρωτικό και καθόλου δημοκρατικό αθηναϊκό κράτος.
Και επειδή είναι επικίνδυνη η έλλειψή τους ας φροντίσουμε, αλλάζοντας τη δομή και τη νοοτροπία του κράτους να τους δημιουργήσουμε.
Διαφορετικά, το τέλος είναι πολύ προβλέψιμο.
ΥΓ: Πολλοί μου λένε πως έχουν κουραστεί με την επιμονή του να χτυπάω την ρίζα του κακού, όπως την αντιλαμβάνομαι. Υπάρχει πολύ εύκολος τρόπος για να ξεκουραστούν. Δεν θα σταματήσω. Διότι πιστεύω πως αιτία των δεινών μας είναι η αναπαραγωγή μιας νεοελληνικής ιδεολογίας απο μια ομάδα ανθρώπων που λυμαίνεται κάθε ικμάδα της χώρας και του λαού της.
Π.Σαβ.

Άννα Κωνσταντινίδου: ΕΘΝΙΚΟ ΟΡΟΣΗΜΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΚΑΙ ΤΟ ’22. ΑΣ ΤΟ ΤΙΜΗΣΟΥΜΕ ΔΕΟΝΤΩΣ.

0

της Άννας Κωνσταντινίδου*

Μία αποτίμηση της χρονιάς που μας πέρασε για την Ελλάδα, τι προσδωκούμε από το 2022 και κατά πόσο αυτά που συνέβησαν στην πλατεία Συντάγματος την Παραμονή της Πρωτοχρονιάς μπορεί να διαμορφώσουν μία κοινωνική συνθήκη.

Αναμφισβήτητα, το 2021 αποτέλεσε μία διπλωματική συνέχεια του 2020 και των επιτυχιών που είχαμε σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής.

1.-Η περαιτέρω αναβάθμιση των σχέσεών μας με αραβικές χώρες είναι ένα γεγονός αναμφισβήτητο, παρά το γεγονός ότι κάποιοι ερμήνευσαν τη συνεργασία μεταξύ ΗΑΕ και Τουρκίας ως μία συνθήκη που θα επέφερε πλήγμα στην ήδη συνομολογημένη από το 2020 ελληνο-εμιρατιανή συμφωνία, ωστόσο διαψεύστηκαν σε μεγάλο βαθμό, καθώς είχαμε εξηγήσει σε προηγούμενο άρθρο ότι στόχευε καθαρά στον πρωτογενή τομέα (κυριότατα) και πιο συγκεκριμένα στην εισαγωγή προϊόντων του.

2.-Συγχρόνως δε, οι δύο αμυντικές Συμφωνίες με τη Γαλλία και τις ΗΠΑ ενδυνάμωσαν αναμφισβήτητα το ρόλο μας ως χώρας στη γεωγραφική περιοχή μας, αποδεικνύοντας, εκτός των άλλων, το πόσο σημαντική είναι η Ελλάδα για τα συμφέροντα των δύο αυτών υπερδυνάμεων.

3.-Παράλληλα δε, και ίσως το πιο ξεχωριστό γεγονός που αναδεικνύει ότι το ελληνικό κράτος αναδιαμορφώνει το διπλωματικό και πολιτικό προφίλ του, ενισχύοντας την ισχύ του, ώστε να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο ανάμεσα στις χώρες – παίχτες του Διεθνούς Συστήματος ήταν η αγορά είκοσι τεσσάρων πολεμικών αεροσκαφών Rafale και τεσσάρων φρεγατών Belhara, και οι δύο αγορές από τη γαλλική, αμυντική βιομηχανία, ενώ στον άμεσο σχεδιασμό (μέσα στο 2022) υφίσταται η πρόσκτηση κορβετών για το ελληνικό ΠΝ.

4.-Φυσικά, η συμμετοχή μας σε διεθνή fora που αφορούν τις εξελίξεις στην περιοχή μας με ειδικό μάλιστα ρόλο, όπως συνέβη για την επόμενη ημέρα στη Λιβύη, καθώς και οι τετραμερείς και τριμερείς συναντήσεις με τη συμμετοχή της Γαλλίας, της Κύπρου, της Αιγύπτου και του Ισραήλ υποδηλώνουν, ότι η χώρα μας βρίσκεται σε ένα μονοπάτι ιδιαίτερα σημαντικό που όσο επιδιώκει η ίδια αναβαθμισμένο ρόλο, μπορεί να τον κερδίσει. Παράλληλα δε, δεν πρέπει να ξεχνάμε, ότι επεκτάθηκαν τα χωρικά ύδατά μας στο Ιόνιο.

5.-Και πριν τρεις μέρες ανέτειλε ένα νέο έτος. Οι προσδοκίες μας δεν σταματούν και δεν θα πρέπει να σταματήσουν στα σταθερά βήματα διπλωματικής εξωστρέφειας που κάναμε από το 2020 και μετά. Αντίθετα, το 2022 είναι ένα ακόμη έτος επετειακής μνήμης για τον Ελληνισμό, μετά τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση που γιορτάσαμε το 2021. Το 2022 αποτελεί εθνικό ορόσημο μετά την προσφυγιά που βίωσε το 1922 μέρους του Ελληνισμού από τη γενέθλια γη του, τη γη του Πόντου και της Μικρά Ασίας.

6.-Και είναι η ώρα, που οτιδήποτε άλλο θα είναι ένα κενό και ανούσιο ιστορικό μνημόσυνο, παρά η δικαίωση της Ιστορίας των Ελλήνων θα είναι τώρα, που θα μνημονεύσουμε τα εκατό χρόνια από τον ξεριζωμό, και θα έλθει μέσα από επίσημη διεκδίκηση από την Ελληνική Διπλωματία της διεθνούς αναγνώρισης των γενοκτονιών μας (Ποντιακή και Μικρασιατική Γενοκτονία) και την επαναφορά της Αγίας Σοφίας στο πρότερο θεσμικό καθεστώς της.

Η Ελλάδα οφείλει για την ιστορική της μνήμη όχι μόνο να προστατεύσει το πολιτισμικό απόθεμά της μέσα από εκδηλώσεις μνήμης, αλλά το βίωμα της Γενοκτονίας που είχε υποστεί ένα σημαντικό μέρος του Ελληνισμού να το κοινωνήσει με εκκωφαντικό τρόπο στη Διεθνή Διπλωματία. Είναι το πλήρωμα του χρόνου.

Συγχρόνως, η Εξωτερική Πολιτική μας με μία τέτοια ενέργεια, της διεκδίκησης της ιστορικής μας δικαίωσης, θα δώσει το μήνυμα σε εχθρούς και φίλους ότι η Ελλάδα περιφρουρεί οτιδήποτε θεωρεί ζωτικό συμφέρον. Και ένα τέτοιο είναι η Ιστορία της, καθώς και η Ιστορία και το μέλλον της Κύπρου. Γιατί όλα αυτά συνθέτουν, αυτό που αποκαλούμε Ελληνισμό.

7.-Και δεν είναι ότι θα δοθεί ένα μήνυμα μόνο στο εξωτερικό, αλλά κυρίως στο εσωτερικό, την ελληνική Κοινωνία, η οποία μετά τη δεκαετή, οικονομική κρίση ήρθε αντιμέτωπη με την υγειονομική πανδημία και με μέτρα που την εξουθένωσαν, αισθανόμενη, ως εκ τούτου έντονα πιεσμένη. Και φυσικά τα μέτρα πρόληψης αφορούν μόνο το κοινωνικό καλό και μόνο κάτω από το πλαίσιο αυτό οφείλουμε να τα εκλαμβάνουμε, ώστε να βγούμε από αυτή τη μέγγενη που ονομάζεται πανδημία και κρατάει εγκλωβισμένες τις Κοινωνίες σε διεθνές επίπεδο. Ωστόσο, οι Έλληνες αισθάνθηκαν περισσότερο εγκλωβισμένοι ή πιο σωστά παραπονεμένοι, βλέποντας μέσα από κοινωνικά δίκτυα, τον προκλητικό τρόπο που πακιστανικής καταγωγής μετανάστες γιόρταζαν ανενόχλητοι στην πιο κεντρική πλατεία της πρωτεύουσας του Ελληνικού Κράτους τον ερχομό του νέου έτους.

8.-Η Κυβέρνηση είναι αναγκαίο να δράσει άμεσα απέναντι σε αυτό το όνειδος που συνέβη το βράδυ της Παρασκευής στην πλατεία Συντάγματος, καθώς δεν είναι μόνο το αποτέλεσμα μίας υγειονομικής βόμβας που θα έχει να διαχειριστεί, αλλά μίας κοινωνικής βόμβας.

Και αυτό γιατί ακραίες οργανώσεις, κοινωνικές και πολιτικές, είναι πολύ εύκολο με πρόσχημα την πανδημία και εκμεταλλευόμενες την απογοήτευση του Έλληνα από τα φαινόμενα κρίσης που τον χτυπούν εδώ και μία δεκαετία, να τον βάλουν σε μονοπάτια που μόνο η ελληνική κοινωνία δεν θα βγει κερδισμένη.

Γιατί αυτές τις μεταναστευτικές ομάδες που ζουν στην Ελλάδα, κάποιες εκ των οποίων χρησιμοποιεί το τουρκικό κράτος ως δούρειο ίππο, είναι σίγουρο ότι με τον ανάλογο ρόλο τις χρησιμοποιούν ή θα τις χρησιμοποιήσουν και ακραία εξτρεμιστικά άτομα, προκειμένου να πλήξουν την ελληνική κοινωνία, διχάζοντάς την και ως εκ τούτου, επιφέροντας άμεσο (και αναπάντεχο) κέρδος στους μη φίλους της Ελλάδας. Γιατί μια βαθειά διχασμένη Ελλάδα είναι ό, τι πιο επικίνδυνο.

Η Ελληνική Πολιτεία φυσικά και πρέπει να αποδεικνύει με πράξεις ότι είναι ένα Κράτος που εναρμονίζεται με το Διεθνές Δίκαιο και τη διεθνή νομιμότητα όσον αφορά τους πληθυσμούς που φιλοξενεί, ωστόσο οφείλει το 2022 να ενισχύσει την εμπιστοσύνη του Έλληνα πολίτη προς αυτήν,δείχνοντας πρώτα και κυρίαρχα, ότι για να προσεγγίσει ως Κράτος το ξένο, πρέπει πρώτα να έχει διαμορφώσει τις συνθήκες, ώστε ο Έλληνας πολίτης να αισθάνεται ασφάλεια και εμπιστοσύνη απέναντι στους Θεσμούς.

*Η Δρ. Άννα Κωνσταντινίδου είναι Ιστορικός-Διεθνολόγος.

 

Η ΕΛΛΑΔΑ ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ ΘΑ ΕΛΕΥΘΕΡΩΘΕΙ

0

Άσχετα ποιανού το πέλμα η γη τούτη υπομένει,

Πάντοτε θα τους ανήκει και θα είναι δοξασμένη!

Σύνθημα μένει ακόμα ολονών πάνω στη γη:

Όταν κάποια άξια πράξη έντιμα επιθυμεί, Θε να δείξει την Ελλάδα, και γυρνώντας θα πατήσει Κάθε τύραννου κεφάλι, τη συνήθεια να τηρήσει.

Την Ελλάδα αντικρίζει, και ορμάει να χτυπιέται Όπου χάνεται η ζήση, ή η Λευτεριά κερδιέται.

Μπάιρον, Η Πολιορκία της Κορίνθου: Ένα ποίημα (1816)

Κι η νεκρωμένη πριν Ελλάς έχει κι αυτή αναστηθεί! Του κόσμου η τρανή εποχή αρχίζει πάλι απ’την αρχή, τα χρυσά χρόνια ζουν ξανά, σαν φίδι η γης όλο ζωή αλλάζει με βήμα ταχύ ρούχα φθαρτά χειμερινά. Δόγματα, κράτη λαμπερά ρημάδια ονείρου που σκορπά, κι ο Ουρανός χαμογελά. Κουράστηκε απ’το παρελθόν ο κόσμος κι έχει βαρεθεί. Ω, ας γινόταν να χαθεί ή τελικά ν’αναπαυθεί!

Πέρσι Μπις Σέλεϊ, Ελλάς (1822)

Όλοι εκείνοι που είχαν θυσιαστεί και υποφέρει για την Ελλάδα, ήταν χαραγμένοι στη μνήμη του. Τους τιμούσε ως μάρτυρες του ευγενέστερου σκοπού. Είχε σπουδάσει στο Παρίσι, είχε ταξιδέψει στην Ευ­ρώπη και την Αμερική, και γνώριζε την πολιτική και θεσμική πρόοδο που είχε σημειωθεί σ’ολόκληρο τον πολιτισμένο κόσμο. Ένιωθε πως σύντομα η Ελλάδα θα μοιραζόταν κι αυτή τα οφέλη από τις πολιτικές αλλαγές της εποχής και προσδοκούσε να έρθει γρήγορα εκείνη η μέρα που η πατρίδα του θα ελευθερωνόταν από τα δεσμά.

Μαίρη Σέλεϊ, Ευφρασία: Μια ιστορία από την Ελλάδα (1839)

Η Ελλάδα οπωσδήποτε θα ελευθερωθεί!

Ήλπιζες ποτέ ότι η Ελλάδα θα ελευθερωνόταν στον καιρό μας;

Μαίρη Σέλεϊ προς τη Μαρία Γκίσμπορν (5 Απριλίου 1821)

ΠΙΖΑ, ΜΑΡΤΙΟΣ 1821

Στις 21 Μαρτίου του 1821, δύο άντρες και μία γυναίκα περνούσαν το βράδυ τους σε ένα όμορφο σπίτι στην Πίζα, διαβάζοντας τον Οιδίποδα επί Κολωνώ, το τελευταίο θεατρικό έργο που έγραψε ο Σοφοκλής, λίγο πριν από τον θάνατό του. Οι δύο άντρες μπορού­σαν άνετα να κατανοήσουν το αρχαίο ελληνικό κείμενο. Ο μεγαλύτερος σε ηλικία ήταν ένας τριαντάρης μορφωμένος Έλληνας από την Κωνσταντινούπολη. Το κείμενο του Σοφοκλή ήταν γραμμένο σε μια γλώσσα την οποία γνώριζε καλά – τους ήχους της τους ένιωθε βαθιά μέσα του.

Ο άλλος ήταν ένας 28χρονος Εγγλέζος, σπουδαγμένος στο Ίτον και στην Οξφόρδη – αν και όχι ακριβώς· είχε αποβληθεί από την Οξφόρδη δέκα χρόνια νωρίτερα, επειδή είχε γράψει ένα δοκίμιο με τίτλο «Η αναγκαιότητα της αθεΐας». Ο πλούσιος πατέρας του, βουλευτής των Ουίγων, προσπάθησε να τον χαλιναγωγήσει, μάταια όμως· ο άντρας εκείνος έγινε ένας από τους πιο ριζοσπάστες συγγραφείς στην Αγγλία και, τελικά, ένας από τους σημαντικότερους ρομαντικούς ποιητές του αιώνα. Θεωρούσε πως μπορούσε να διαβάζει, να απαγγέλλει και να κατανοεί τα αρχαία ελληνικά όπως και οι καλύτεροι μελετητές της κλασικής γραμματείας.

Το νεότερο μέλος της παρέας ήταν μια 23χρονη γυναίκα, η μόνη που δεν μπορούσε να διαβάσει και να καταλάβει τόσο εύκολα τα αρχαία ελληνικά. Η μόρφωσή της ήταν ιδιόμορφη, ή, μάλλον, θα πρέπει να πούμε ότι δεν είχε επωφεληθεί από την τυπική εκ­παίδευση που είχαν οι δύο άντρες της παρέας της. Παρ’ όλα αυτά, η άτυπη εκπαίδευσή της ήταν εξαιρετική, ιδίως για μια νέα γυναίκα της μεσαίας τάξης. Και οι δύο γονείς της ήταν κορυφαίοι Άγγλοι ριζοσπάστες διανοούμενοι, διαβόητοι για τα αιρετικά γραπτά τους. Δεν είχε γνωρίσει τη μητέρα της. Είχε πεθάνει 11 ημέρες μετά τη γέννα. Η νεαρή κοπέλα είχε γεννηθεί, μεγαλώσει και ωριμάσει κάτω από τη βαριά σκιά αυτής της μητέ­ρας· είχε ακόμα και το ίδιο όνομα με εκείνη – μια συνεχή ζώσα υπενθύμισή της.

Ο πατέρας της ξαναπαντρεύτηκε, με μια γυναίκα που αποτελούσε το άκρως αντίθετο της προηγούμενης συζύγου του. Όμως, όση θλίψη κι αν ένιωθε η μικρή ορφανή, όσο κι αν λαχταρούσε να μάθει όσο το δυνατόν περισσότερα για τη θρυλική μητέρα της, δεν εγκατα- λείφθηκε ποτέ από τον πατέρα της. Δεν ήταν μια περιφρονημένη Σταχτοπούτα· κάθε άλλο. Ο πατέρας της ανέλαβε ο ίδιος την ευθύνη να διδάξει στην κόρη του όλα όσα ήξερε. Έτσι, η εκπαίδευσή της ήταν το αποτέλεσμα της αφοσιωμένης, αν και ανορθόδοξης, διδασκαλίας του αλλά και της δικής της πρωτοβουλίας – μιας και είχε πρόσβαση στην τεράστια βιβλιο­θήκη του αλλά και στα πολιτικά δοκίμιά του. Η δίψα της για γνώση ήταν ακόρεστη. Ήταν αδύνατον να μην την προσελκύσουν οι ριζοσπαστικές απόψεις του πατέρα της. Δεν ήταν τόσο η διδασκαλία του όσο τα γραπτά του που την έκαναν πολιτικά εξίσου ριζοσπάστρια όσο ο ίδιος και η μητέρα της. Άρχισε να γράφει στην εφηβεία της και τελικά έγινε μία από τις διασημότερες συγγραφείς στον κόσμο. Ήταν μόλις 19 ετών όταν συνέθεσε ένα από τα σημαντικότερα μυθιστορήματα στην ιστορία της παγκόσμιας λογοτεχνίας.

Οι δύο άντρες και η γυναίκα είχαν κάτι κοινό. Ήταν όλοι εξόριστοι. Δεν θα πρέπει να τους λυπόμαστε και τόσο, βέβαια, γιατί επρόκειτο για αυτοεξορία σε μια πανέμορ­φη ιταλική πόλη της Τοσκάνης, αυτόν τον μεσογειακό παράδεισο. Είχαν επιλέξει την Πίζα για πολιτικούς λόγους και απολάμβαναν την ειδυλλιακή ζωή τους εκεί. Δεν περ­νούσαν όμως τις μέρες τους αμέριμνα, όπως οι ταξιδιώτες της εποχής, εκείνοι δηλαδή που έκαναν τη Μεγάλη Περιήγηση (Grand Tour) στις γεωγραφικές εστίες των αρχαίων πολιτισμών, στην Ιταλία και την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Οι τρεις εξόριστοι είχαν πολλά μυστικά που μπορούσαν να μοιραστούν μεταξύ τους και ακόμα περισσότερα που δεν μπορούσαν να μοιραστούν με κανέναν: πολιτικές σχέσεις, λογοτεχνικούς γρίφους, κουτσομπολιά, συναισθηματικά αινίγματα, παλιές αμαρτίες. Ωστόσο, μόνο ο Έλληνας έκρυβε βαθιά μέσα του ένα πραγματικά επικίνδυνο, μεγάλο μυστικό.

Φερδινάρδος Γ!

Γιατί άραγε είχαν επιλέξει την Πίζα οι τρεις εξόριστοι; Επειδή ανήκε σε ένα από τα πιο ανεκτικά ιταλικά κρατίδια, το Μεγάλο Δουκάτο της Τοσκάνης. Ο μέγας δούκας του, ο Φερδινάνδος Γ’, ήταν ο πρώτος μονάρχης που αναγνώρισε τη γαλλική επαναστατική κυβέρνηση. Αν και τελικά συμπαρατάχθηκε με τις άλλες ευρωπαϊκές δυνάμεις εναντίον της Γαλλίας, αργότερα υποχρεώθηκε να παραιτηθεί υπό την πίεση των Γάλλων και των φιλελεύθερων του τόπου του. Αλλά επανήλθε στην εξουσία μετά την πτώση του Ναπο- λέοντα και προσπαθούσε να κυβερνά ελαχιστοποιώντας τις εντάσεις με τους Ιταλούς πατριώτες, που δεν έβλεπαν την ώρα να ξεσηκωθούν.

Ουίλιαμ Γκόλγουιν

Ο 28χρονος Άγγλος και η 23χρονη Αγγλίδα ήταν ζευγάρι επί επτά χρόνια· είχαν κλε­φτεί το 1814, όταν εκείνη ήταν μόλις 16 ετών και εκείνος 21, παντρεμένος όμως και με έγκυο γυναίκα. Όταν η παρατημένη σύζυγός του έπεσε από τον καημό της και πνίγηκε στη λίμνη Σερπεντάιν του Χάιντ Παρκ στο Λονδίνο, έμειναν ελεύθεροι να παντρευ­τούν. Και αποφάσισαν να το κάνουν για πρακτικούς λόγους στα τέλη του 1816, αν και δεν πίστευαν στον θεσμό του γάμου. Ο πατέρας της, ο Γουίλιαμ Γκόντγουιν (William Godwin), ήταν πάντα πολύ ευαίσθητος σε ζητήματα προσωπικής αξιοπρέπειας και δεν έβλεπε την ώρα η κόρη του, η Μαίρη, να παντρευτεί τον Πέρσι Μπις Σέλεϊ (Percy Bysshe Shelley) το συντομότερο δυνατό.

Mary Wollstonecraft

Η Μαίρη, η νεαρή γυναίκα της ομήγυρης, ήταν κόρη δύο ριζοσπαστών φιλελεύθε­ρων. Μητέρα της Μαίρης ήταν η θρυλική Μαίρη Γούλστονκραφτ (Mary Wollstonecraft), η κορυφαία φεμινίστρια συγγραφέας που έδρασε και έγραψε στα τέλη του 18ου αιώνα, η οποία υπερασπιζόταν το δικαίωμα στον ελεύθερο έρωτα και δεν δίσταζε να εφαρμόσει τις ιδέες της στην πράξη. Ο πατέρας της, ο Γουίλιαμ Γκόντγουιν, είχε τόσο ριζοσπαστι­κές φιλελεύθερες απόψεις που ελάχιστα απείχαν από τον αναρχισμό. Αλλά είχε τώρα βολευτεί με τη νέα του σύζυγο, οι συμβατικές απόψεις της οποίας δεν θα μπορούσαν να απέχουν περισσότερο από τις απόψεις της πρώτης του γυναίκας. Ένιωθε, βεβαίως, μεγάλο σεβασμό για τη νεκρή σύζυγό του και αποδείκνυε με τα γραπτά και τις πράξεις του ότι δεν ντρεπόταν καθόλου για τη συμπεριφορά της. Παρ’ όλα αυτά, έκανε και ό,τι περνούσε από το χέρι του προκειμένου η κόρη του να μην ακολουθήσει τα χνάρια της μητέρας της. Και φυσικά θεώρησε πως απέτυχε παταγωδώς, όταν η έφηβη Μαίρη κλέ­φτηκε με έναν παντρεμένο νεαρό άντρα.

Πέρσι Σέλεϊ

Θεωρητικά, το νεαρό ζευγάρι πίστευε κι αυτό στον ελεύθερο έρωτα, εμπνευσμένο από τα γραπτά της Γούλστονκραφτ και τα πρώιμα έργα του Γκόντγουιν. Για να πούμε την αλήθεια, όμως, μόνο ο Πέρσι Σέλεϊ πίστευε και πιθανώς εξασκούσε τον ελεύθερο έρωτα. Η Μαίρη Γκόντγουιν ήταν ερωτευμένη μόνο μαζί του και δεν μπορούσε να φα­νταστεί τον εαυτό της στην αγκαλιά άλλων αντρών, ακόμα και όταν ο Σέλεϊ σχεδόν την παρότρυνε να το κάνει, ως αντιπερισπασμό ίσως στις ενδεχόμενες απιστίες του.[1]

Μόνο που τούτη τη φορά η Μαίρη ένιωθε πραγματική έλξη για τον τρίτο άνθρωπο που βρισκόταν στο δωμάτιο, τον εξωτικό Έλληνα πρίγκιπα με την ανατολίτικη ενδυμα­σία: φορούσε τουρμπάνι και μακρύ ριχτό ρούχο, κάτι σαν ρόμπα, αντί για την ευρω­παϊκή ρεντιγκότα. Και παρόλο που δεν ήταν όμορφος, ήταν τόσο γοητευτικός, τόσο ευγενικός και, το σημαντικότερο, ήταν τόσο έξυπνος! Ο Σέλεϊ είχε διαισθανθεί την έλξη και δεν του άρεσε καθόλου. Επιπλέον, του δημιουργούσε μεγάλη δυσαρέσκεια το γεγονός ότι ο δεύτερος άντρας στο δωμάτιο τον ανταγωνιζόταν σε έναν τομέα όπου θεωρούσε τον εαυτό του ειδικό: στη γνώση των αρχαίων ελληνικών. Πώς, όμως, να ανταγωνιστεί έναν μορφωμένο Έλληνα στον χειρισμό της μητρικής του γλώσσας;

Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος

Μία από τις διαφωνίες τους ήταν η προφορά του Σέλεϊ στα αρχαία ελληνικά. Ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος -γιατί αυτός ήταν ο εξωτικός Έλληνας πρίγκιπας- είχε τολμήσει όχι μόνο να ισχυριστεί ότι η ερασμιακή προφορά του Σέλεϊ ήταν εσφαλμένη αλλά και να διορθώσει κάμποσα λάθη στην ερμηνεία των αρχαίων ελληνικών κειμένων από τον Σέλεϊ, αποδεικνύοντάς του, ουσιαστικά, πως τα «ελληνικά του Ίτον», που είχε διδαχθεί ο Σέλεϊ, ήταν ανεπαρκή – πληγώνοντας, έτσι, τον εγωϊσμό του Άγγλου ποιητή. Η προφορά του Μαυροκορδάτου ήταν σύγχρονη, συμβατή με τη γλώσσα που έμαθε από παιδί, τα ρωμαίικα, δηλαδή την καθομιλουμένη των νέων Ελλήνων.

Ο ξάδελφος του Σέλεϊ (και μέγας θαυμαστής του), ο Τόμας Μέντγουιν (Thomas Medwin), ο οποίος ήταν παρών στα φιλικά αυτά καβγαδάκια, έγραψε αρκετά χρόνια αργότερα τα εξής σχετικά με τους διαξιφισμούς τους:

Thomas Medwin

Ο Σέλεϊ σπάνια συμφωνούσε με τις διορθώσεις του Μαυροκορδάτου, και δεν ήθελε να πα­ραδεχτεί ότι ένας σύγχρονος Έλληνας ήταν καλύτερος σχολιαστής της κλασικής γραμματείας από έναν Άγγλο λόγιο. Παραδεχόταν ότι μπορεί, ίσως, ο Μαυροκορδάτος να γνώριζε καλύ­τερα τα ελληνικά ονόματα των φυτών και των λουλουδιών,[2] αλλά δεν διέθετε κανένα πλεο­νέκτημα έναντι ενός ξένου σ’ό,τι αφορούσε τη διόρθωση των λαθών ή τη συμπλήρωση των «παύσεων» στο κείμενο. Ούτε μπορούσαν τα αυτιά του Σέλεϊ, μαθημένα στη δική μας προφο­ρά, να ανεχθούν την προφορά του Μαυροκορδάτου, η οποία, όπως αυτός διατεινόταν, ήταν η μόνη σωστή. Ο Σέλεϊ έλεγε ότι «αν κάνουμε λάθος, τότε σφάλουμε μαζί με τον Έρασμο».

Όμως, ο Μαυροκορδάτος δεν ήταν μόνο φυσικός ομιλητής της ελληνικής.[3] Ήταν από εκείνους τους βιβλιοφάγους που είναι έτοιμοι να φέρουν σε δύσκολη θέση ακόμα κι έναν ειδικό με τις γνώσεις τους. Ο Σέλεϊ τον θεωρούσε εξαιρετικό γλωσσολόγο. Είναι χαρακτηριστικό ότι εκείνη την περίοδο ο Αλέξανδρος συνέτασσε ένα λεξικό της σύγ­χρονης και αρχαίας ελληνικής, το οποίο έμεινε, δυστυχώς, ημιτελές και αδημοσίευτο. Η αυτοπεποίθηση του Σέλεϊ θα είχε δοκιμαστεί σοβαρά αν ο Μαυροκορδάτος δεν ήταν ένας τόσο φιλικός, καλοδιάθετος και απλός άνθρωπος. Ένας άντρας που, παρά το οθω­μανικό του ντύσιμο, φερόταν ως τέλειος Ευρωπαίος.

Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, η Μαίρη, αντί να στηρίξει τον αγαπημένο της και να αντιπαθήσει τον Αλέξανδρο, συντασσόμενη με τον σύζυγό της -όπως έκανε σε πλήθος άλλων παρόμοιων περιστάσεων- αποφάσισε να γίνει μαθήτρια του Έλληνα διανοού­μενου. Ο Σέλεϊ ενοχλήθηκε, αλλά προσπάθησε να μην το δείξει. Το πάθος του για την πανέμορφη 19χρονη κόρη του κυβερνήτη της Πίζας, την Τερέζα Βιβιάνι ντέλα Ρόμπια (Teresa Viviani della Robbia), τον βοήθησε να ελέγξει τη ζήλια του, αποσπώντας την προσοχή του επί μήνες.[4] Άλλωστε, αν και ενοχλούσε τον Σέλεϊ η στενή σχέση της Μαί- ρης με τον Αλέξανδρο,[5] βαθιά μέσα του ήξερε ότι η σύζυγός του ήταν ερωτευμένη μόνο μ’ εκείνον. Καθετί άλλο ήταν το πολύ ένα αθώο φλερτ.

Για να λέμε την αλήθεια, η Μαίρη είχε συμπαθήσει τον Αλέξανδρο από την πρώτη στιγμή. Δεν μπορούσε να θυμηθεί σωστά το δύσκολο ελληνικό επίθετό του, αλλά έγρα­φε για εκείνον στην ετεροθαλή της αδελφή, την Κλερ Κλερμόντ (Claire Clairmont), στις 21 Ιανουαρίου 1821 με τόσο ενθουσιασμό ώστε ν’ απορεί κανείς πώς ήρθαν τόσο κοντά οι δυο τους σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα:

Ο πρίγκιπας Μάουρο είναι ένας πραγματικός κύριος, το είδος που μου αρέσει πολύ, ευγε- νής, πρόσχαρος, μορφωμένος, ταλαντούχος, γεμάτος ενθουσιασμό για την Ελλάδα – μου έκανε μάθημα ελληνικών και έμεινε μέχρι τις 8. Είχαμε ένα τετ α τετ για δύο ώρες, μέχρι την επιστροφή των Σέλεϊ. Πέρασα πολύ όμορφα μαζί του. Όπως ίσως φαντάζεσαι, μιλήσαμε για πάρα πολλά πράγματα – τον διέκρινε μεγαλύτερη ειλικρίνεια και αβρότητα ακόμα κι από αυτή που ήδη είχα διακρίνει σ ‘αυτόν. Αυτά που είπαμε μου έδωσαν ικανοποιητικές και πειστικές απαντήσεις σε όσα λέγονται για την άστατη ζωή του.

Ήταν άραγε κάτι παραπάνω από φλερτ; Δεν θα μάθουμε ποτέ, αλλά αμφιβάλλω.[6] Από την άλλη, ο Μαυροκορδάτος μάγεψε τελικά ακόμα και τον ίδιο τον Σέλεϊ. Όχι μόνο λόγω του ευχάριστου χαρακτήρα του ή των όσων γνώριζε για την ελληνική γλώσσα, αλλά επειδή ουσιαστικά τον συνέδεε με την Ελλάδα· και η Ελλάδα ήταν η «πραγματική πατρίδα» του Σέλεϊ, όπως εύγλωττα παρατηρεί ο Φελίξ Ραμπέ (Félix Rabbe, 1887). Στις 21 Μαρτίου 1821, ο Σέλεϊ έγραψε στον φίλο του, τον μυθιστοριογράφο και ποιητή Τόμας Λαβ Πίκοκ (Thomas Love Peacock) τα εξής:

Έχουμε κάνει μια πολύ ενδιαφέρουσα γνωριμία με έναν Έλληνα πρίγκιπα, εξαιρετικό γνώ­στη της αρχαίας γραμματείας και γεμάτο ενθουσιασμό για τα δικαιώματα και τη βελτίωση της κατάστασης της πατρίδας του. Η Μαίρη μελετά ελληνικά εδώ και αρκετούς μήνες, και διαβάζει Αντιγόνη με τον τουρμπανοφόρο φίλο μας, στον οποίο, ως αντάλλαγμα, η ίδια του διδάσκει αγγλικά.

Σύντομα ο Σέλεϊ διαισθάνθηκε ότι ο Μαυροκορδάτος δεν ήταν ο τυπικός αντιφρονών που ζει εξόριστος στον όμορφο μεσογειακό παράδεισο, αλλά ένας άνθρωπος με σαφέστα­το πολιτικό σχέδιο,[7] για το οποίο ο Σέλεϊ δεν γνώριζε πολλά, μα επιθυμούσε διακαώς να μάθει. Διότι ήταν το σχέδιο για την απελευθέρωση της Ελλάδας, το σχέδιο μιας επανάστα­σης πολύ πιο επικίνδυνης από τις εξεγέρσεις των Ιταλών ή τα στρατιωτικά πραξικοπήματα των Ισπανών. Επειδή η επανάσταση της Ελλάδας δεν θα ήταν απλώς μια πολιτική εξέγερ­ση. Σε περίπτωση αποτυχίας το κόστος σε αίμα για το ελληνικό έθνος θα ήταν αμέτρητο.

♦ ♦ ♦

Δουλεύοντας μεθοδικά, σε ομόκεντρους κύκλους, από την Ευρώπη της Αγγλίας, της Ρωσίας, της Αυστρίας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας προς το κέντρο της δράσης, την Ελλάδα, ο Αριστείδης Χατζής συνθέτει ένα ιστορικό θρίλερ που κόβει την ανάσα.

Ο Ενδοξότερος Αγώνας — Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 είναι η συγκλονιστική ιστορία των ανθρώπων π ίσω από την Επανάσταση του 1821, ε ίτε αυτό ί ε ίναι Έλληνες διανοούμενοι, προεστο ί, ιεράρχες, στρατιωτικό ί, ε ίτε ξένοι ρομαντικό ί συγγραφε ίς, δημοσιογράφοι, στρατηγό ί ή αυτοκράτορες. Από τις δολοπλοκ ίες και τα πολιτικά παιχνίδια μέχρι τις θυσίες, τις βιαιότητες, τις υπερβάσεις και τον ηρωισμό, ο Χατζής έχει καταφέρει κάτι πολύ δύσκολο: με μια καταιγιστική αφήγηση, το απολαυστικό αυτό ανάγνωσμα προσφέρει μια πλήρως τεκμηριωμένη επισκόπηση της Επανάστασης μέσα από αρχεία, μαρτυρίες και την τελευταία λέξη της ιστοριο­γραφίας. Με ολόφρεσκη ματιά, παρουσιάζει την Ελληνική Επανάσταση ως μία από τις μεγάλες φιλελεύθερες επαναστάσεις της εποχής, ως τον επιτυχημένο αγώνα του πρώτου ευρωπαϊκού έθνους που —παρότι ακέφαλο και χωρίς τη στήριξη κάποιας ξένης δύναμης— κατάφερε όχι μόνο να κερδίσει την ανεξαρτησία του αλλά και να στραφεί προς την Ευρώπη, να θεμελιώσει μια παράδοση δημοκρατική και φιλελεύθερη, μέσα από τον «ευγενέστερο και ενδοξότερο αγώνα που υπάρχει», όπως τον ονόμασε η μεγάλη συγγραφέας Μαίρη Σέλεϊ.

[1] Η Μαίρη τις χαρακτήριζε «οι πλατωνικές σχέσεις του Σέλεϊ στην Ιταλία».

[2]  Ο Μαυροκορδάτος ήταν μανιώδης φυσιοδίφης.

[3] «Η γνώση του Σέλεϊ, σε ό,τι αφορούσε την ελληνική γλώσσα όπως μιλιέται σήμερα, ήταν πολύ επιφανειακή» (Μέντγουιν).

[4]  Η Τερέζα (ο Σέλεϊ την αποκαλεί «Εμίλια») ήταν έγκλειστη στη μονή της Αγίας Άννας («ένα άθλιο μέρος») μέχρι να βρεθεί κάποιος να την παντρευτεί δίχως να ζητήσει προίκα από τον πατέρα της. Ο Σέλεϊ την επισκεπτόταν στο μοναστήρι, και αντάλλασσαν επιστολές και σημειώματα. Η Μαίρη ήξερε τα πάντα· προσπαθούσε να συμβιβαστεί με το πάθος του Σέλεϊ, όχι πάντοτε με επιτυχία. Εμπνευσμένος από την Εμίλια, ο Σέλεϊ έγραψε ένα από τα καλύτερα έργα του, το Επιψυχίδιον (στίχοι απευθυνόμενοι στην ευγενή και ατυχή λαίδη Εμίλια Β -επί του παρόντος φυλακισμένη στη μονή της-). Ο τίτλος ήταν μια ελληνική λέξη που είχε πλάσει ο ίδιος ο Σέλεϊ. Οι πολυπληθείς επισκέψεις του στη μονή, η προσπάθεια του να απελευθερώσει το κορίτσι και η συγγραφή του Επιψυχιδίου συνέπεσαν με την ανάπτυξη της σχέσης ανάμεσα στη Μαίρη και τον Αλέξανδρο. Κάποιοι συγγραφείς πιστεύουν πως το ένα αποτέλεσε

αντίδραση στο άλλο και αντιστρόφως.

[5]  Η μόνη μονομαχία μεταξύ Σέλεϊ και Αλέξανδρου ήταν η παρτίδα σκάκι που έπαιζαν πού και πού τα απόβραδα· δεν ήταν ιδιαίτερα καλοί παίκτες, κι έτσι δεν κυριαρχούσε κανείς.

[6]  Η ίδια η Μαίρη, χρόνια μετά τον θάνατο του Σέλεϊ, σε επιστολή της ισχυρίστηκε ότι δεν τον απάτησε ποτέ.

[7]  Ο Σέλεϊ εξέφραζε αμφιβολίες για τη σοβαρότητα αυτών των σχεδίων ακόμα και την 21η Μαρτίου του 1821: «Εδώ στην Πίζα μάς περιβάλλουν επαναστατικά ηφαίστεια τα οποία προς το παρόν βγάζουν περισσότερη λάμψη παρά θερμότητα· η λάβα δεν έχει ακόμη φτάσει στην Τοσκάνη». Το ίδιο βράδυ, ο Σέλεϊ διάβασε τον Οιδίποδα επίΚολωνώ μαζί με τη Μαίρη και τον Αλέξανδρο. Το αποτέλεσμα ήταν να αρχίζει να αλλάζει η εικόνα που είχε για τον δεύτερο. Ίσως ο Αλέξανδρος τους έδωσε περισσότερες πληροφορίες εκείνη τη νύχτα.

20 ΧΡΟΝΙΑ ΕΥΡΩ: ΕΙΝΑΙ ΟΛΑ ΡΟΔΙΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΤΟΥ;

4

Ποιοι σήμερα προτείνουν την έξοδο από το ευρώ, 20 χρόνια από την κυκλοφορία του ;

Του Αλκη Καλλιαντζίδη, Οικονομολόγου, [email protected]  www.kalkis.eu

Όταν το 78%, κατά μέσο όρο, των Ευρωπαίων της ευρωζώνης τοποθετείται θετικά απέναντι στο ενιαίο νόμισμα των 19 κοινοτικών χωρών που το έχουν υιοθετήσει ;  Ακόμα και οι Δραχμιστές (των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ και των λοιπών αντιευρωπαϊκών Δυνάμεων) του 2014-2015 σιωπούν εκκωφαντικά, ιδιαίτερα σήμερα που η ισοτιμία της «υπερήφανης» τουρκικής λίρας, δίπλα μας, έχει γίνει  ένα συναλλαγματικό γιο-γιο που τρελαίνει τους δυστυχείς Τούρκους με χαμηλό εισόδημα.

Ακόμα και η γαλλική ακροδεξιά «εγκατέλειψε το να κάνει το τέλος του κοινού νομίσματος έναν άξονα πολιτικής προεδρικής εκστρατείας, επιδιώκοντας αντ’ αυτού να αδειάσει τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα από την ουσία τους. Η προσκόλληση των Γάλλων στο ευρώ παραμένει ισχυρή και η κρίση λόγω του Covid-19 έχει αλλάξει την αντίληψή τους», όπως συνοψίζει σε σχετικό άρθρο της η  Elsa Conesa την 1η Ιανουαρίου 2022 στον ηλεκτρονικό Le Monde, με τίτλο : «Γιατί η έξοδος από το ευρώ δεν είναι πλέον ένα πολιτικό σύνθημα» (Pourquoi la sortie de l’euro n’est plus un slogan politique).

Ξεχάσαμε ποιος ήταν ο πυλώνας του προγράμματος της Μαρίν Λεπέν το 2017 ; Να φύγει από το ευρώ η Γαλλία, αυτό το «νόμισμα των τραπεζιτών»  για να επιτρέψει στα νοικοκυριά να επιστρέψουν στο φράγκο, «μοχλό της ανταγωνιστικότητάς της» (να γινόταν δηλαδή τότε η Γαλλία ό,τι είναι σήμερα η Τουρκία). Θεωρούμενη εν μέρει υπεύθυνη για το κακό αποτέλεσμα στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών, η ιδέα, που ήταν στο επίκεντρο της ιδεολογικής βάσης του «Εθνικού Συναγερμού», τέθηκε γρήγορα στην άκρη, υπέρ ενός προγράμματος που συνίσταται πιο απλά στο άδειασμα της ουσίας τους τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα. Πέντε χρόνια αργότερα, κανείς στην γαλλική πολιτική σκηνή δεν φαίνεται να αμφισβητεί σοβαρά το ενιαίο νόμισμα και η υπόθεση της εγκατάλειψής του γίνεται αντιληπτή ως «επικίνδυνη διαταραχή για μια εύθραυστη χώρα» (όπως η Ελλάδα π.χ.), σύμφωνα με τον Thierry Pech, γενικό διευθυντή της προοδευτικής δεξαμενής σκέψης Terra. Nova. Συμπεριλαμβανομένης άλλωστε  και της άκρας δεξιάς, όπου άλλοι υποψήφιοι όπως ο Nicolas Dupont–Aignan έχουν εξελιχθεί επί του θέματος. Ακόμη και ο Eric Zemmour, υποψήφιος πρόεδρος σήμερα, ο οποίος ήταν αντίθετος με το ευρώ στα βιβλία του, επαναλαμβάνει τώρα ότι αν «η ένταξη στο ευρώ ήταν κακή ιδέα, θα ήταν χειρότερη η έξοδος από αυτό». Όπως και η Μαρίν Λεπέν, μάλλον φαντάζεται να παραμείνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, απελευθερωμένος όμως από τους κανόνες της ! Δηλαδή μια μορφή «soft Frexit» που «θα φόβιζε λιγότερο, αλλά δεν πρέπει να αγνοείται», εκτιμά ο Thierry Pech.

«Υπάρχει μια διάχυτη αίσθηση ότι το ευρώ ήταν ένα πλεονέκτημα παρά ένα μειονέκτημα σε αυτήν την κρίση», δήλωσε ο Brice Teinturier, αναπληρωτής γενικός διευθυντής του ινστιτούτου δημοσκοπήσεων Ipsos. Ο κόσμος κατάλαβε ότι τα δημόσια ελλείμματα έγιναν εφικτά χάρη στην Ευρώπη. Μια μελέτη του Ινστιτούτου Jacques–Delors που δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο δείχνει έτσι ότι, ακόμη και αν έχουν συχνά επικρίνει την Ευρωπαϊκή Ένωση για υπερβολικά φιλελεύθερη συμπεριφορά, οι Γάλλοι παραμένουν (κατά 74%) πολύ προσκολλημένοι στο νόμισμά της. Ο Εμμανουέλ Μακρόν κατάφερε να κάνει την Ευρώπη έναν ισχυρό δείκτη της θητείας του. Ο αρχηγός του γαλλικού κράτους, ο οποίος υπερασπιζόταν τις αρετές ενός ευρώ που «μας προστατεύει» έναντι της Μαρίν Λεπέν από το 2017, εμφανίζεται σήμερα ως η πολιτική προσωπικότητα που επιδεικνύει φιλοευρωπαϊκές πεποιθήσεις με τη μεγαλύτερη συνέπεια, απέναντι σε ευρωσκεπτικιστικές αντιθέσεις. «Είναι λάθος από την πλευρά της αριστεράς και ενός μέρους της δεξιάς να μην έχουν προλάβει να πιάσουν τον σφυγμό  της γαλλικής κοινή γνώμη», συνεχίζει ο δημοσκόπος Brice Teinturier. Σήμερα, όταν μιλάμε για φιλοευρωπαϊκό συναίσθημα, πέφτουμε πάντα στην παράταξη του Μακρόν : δηλαδή «Η Δημοκρατία Εμπρός».

Είναι όμως όλα ρόδινα με την καθιέρωση του ευρώ ;

Όχι φυσικά.

«Εάν το ενιαίο νόμισμα μπόρεσε να μεταρρυθμιστεί μετά τη σοβαρή κρίση του μεταξύ 2010-2015, η οικοδόμησή του παραμένει ημιτελής», αναφέρει ο Eric Albert στην ανάλυσή του στις 31-12-2021 στον ηλεκτρονικό  Le Monde, με τίτλο : «Είκοσι χρόνια μετά την κυκλοφορία του, το ευρώ αναρρώνει αλλά εξακολουθεί να είναι εύθραυστο» (Vingt ans après sa mise en circulation, l’euro convalescent mais encore fragile).

Η μετάβαση από τα εθνικά νομίσματα στο ευρώ πήγε καλά. Μετά από χρόνια διπλής τιμολόγησης, σταδιακές μεταφορές καρνέ επιταγών και τραπεζικών λογαριασμών, η 1η Ιανουαρίου 2002, πριν από 20 χρόνια, ήταν το συμβολικό μεγάλο άλμα : η μετάβαση στα κέρματα και τα χαρτονομίσματα του ευρώ. Το ενιαίο ευρωπαϊκό νόμισμα είχε κυκλοφορήσει επίσημα τρία χρόνια νωρίτερα (το 1999 και το 2001 για την Ελλάδα), για χρηματοπιστωτικές αγορές ή κρατικούς λογαριασμούς, αλλά η μετάβαση στα μετρητά έφερε την οικοδόμηση της Ευρώπης στην καθημερινή ζωή και στα πορτοφόλια. Τότε, 12 χώρες είχαν ξεκινήσει την περιπέτεια. Σήμερα υπάρχουν δεκαεννέα : Γερμανία, Αυστρία, Βέλγιο, Κύπρος, Ισπανία, Εσθονία, Φινλανδία, Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία, Ιταλία, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Ολλανδία, Πορτογαλία, Σλοβακία και Σλοβενία. Δύο ακόμη χώρες αναμένεται να ενταχθούν σύντομα στον όμιλο αυτόν : η Κροατία το 2023 και η Βουλγαρία το 2024., όπως είχα γράψει στις Ανιχνεύσεις στις 19-7-2020  :ΕΔΩ

Όπως γίνεται συχνά, οι ξένοι είναι αυτοί που μιλούν καλύτερα για το ευρώ, όπως η Rebecca Christie, Αμερικανίδα, που τώρα εδρεύει στο Βέλγιο και εργάζεται για το think tank Bruegel, και θυμάται : ότι το ευρώ είναι ένα από τα δύο μεγάλα συγκεκριμένα επιτεύγματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ).  «Χάρη στη ζώνη Σένγκεν, διασχίζεις ευρωπαϊκές χώρες χωρίς να σταματάς στα σύνορα και χάρη στο ευρώ δεν αλλάζεις τα χρήματά σου».

Τον Ιούλιο του 2015, το ευρώ έφτασε κοντά στην κατάρρευση

Πριν από έξι χρόνια, ωστόσο, τον Ιούλιο του 2015, το ευρώ έφτασε κοντά στην κατάρρευσή του. Στην Ελλάδα, οι αναλήψεις από τις ταμειακές μηχανές (τα ΑΤΜ) περιορίστηκαν στα 60 ευρώ και οι μεταφορές κεφαλαίων στο εξωτερικό περιορίστηκαν αυστηρά. Οι Έλληνες τότε είχαν καταψηφίσει με μεγάλη πλειοψηφία (61%, έναντι 39%) κατά των όρων του νέου προγράμματος διάσωσης (Μνημόνιο) της Ευρωπαϊκής ‘Ένωσης και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ). Ένα «Grexit» φαινόταν αναπόφευκτο. Τελικά, αυτό δεν συνέβη, αλλά αυτή η κρίση, που ξεκίνησε 5 χρόνια νωρίτερα, οδήγησε σε πολύ βίαιες θεραπείες λιτότητας στην Ελλάδα, την Κύπρο, την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Ιταλία, πυροδοτώντας τη δυσαρέσκεια των κατοίκων τους.

Η 20η επέτειος του ευρώ έχει λοιπόν μια γλυκόπικρη γεύση. Από τη μία πλευρά, το ευρώ έχει καθιερωθεί ως βασικό διεθνές νόμισμα και υποστηρίζεται ευρέως από τον ευρωπαϊκό πληθυσμό. Από την άλλη, παρά την τεράστια πρόοδο τα τελευταία χρόνια, τα θεμέλιά του παραμένουν επισφαλή. «Σήμερα, ο κίνδυνος κατακερματισμού του ευρώ ή μιας χώρας που θα έβγαινε από αυτό είναι πολύ χαμηλός,  έως και μηδενικός, αλλά δεν μπορούμε να είμαστε ικανοποιημένοι με αυτό», εκτιμά ο Shahin Vallée, πρώην σύμβουλος του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Herman Ο Van Rompuy, μεταξύ 2012 και 2014, και νυν ερευνητής στο Γερμανικό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων, μια γερμανική δεξαμενή σκέψης. «Το ερώτημα είναι αν το ενιαίο νόμισμα θα επιβιώσει ή αν θα αποτελεί τη βάση για μια ευρεία ευημερία».

Ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου από την πλευρά του, ο οποίος ήταν ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών από το 2009 έως το 2011, και έπρεπε να διαπραγματευτεί το πρώτο σχέδιο διάσωσης (1ο Μνημόνιο) για την Ελλάδα, δήλωσε στον Eric Albert : «Το ευρώ είναι μια επιτυχία, με την έννοια ότι χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο επί 20 χρόνια και δεν αμφισβητείται η ύπαρξή του. (…) Όμως το κόστος της κρίσης ήταν πολύ πιο βαρύ από ό,τι χρειαζόταν, όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για ολόκληρη την ζώνη του».

Ένα μεγάλο κοινό σχέδιο δανεισμού

Ωστόσο, είναι ο πρώτος που το είπε: «Η ευρωζώνη έχει μάθει από τα παθήματα της κρίσης». Έχει εξοπλιστεί με μια σειρά δομών που έχουν σχεδιαστεί για να ανακόψουν μια πιθανή νέα αποτυχία μιας χώρας. Έχει δημιουργηθεί ένα Ταμείο έκτακτης βοήθειας για ένα κράτος (τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας). Δημιουργήθηκε επίσης ένα Ταμείο έκτακτης τραπεζικής βοήθειας (το Ενιαίο Ταμείο Εξυγίανσης). Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) έχει καθιερωθεί ως ο de facto δανειστής έσχατης ανάγκης (αυτή είναι που αγοράζει σήμερα τα ομόλογα-σκουπίδια της χώρας μας με ελάχιστα έως και μηδενικά επιτόκια), πάντα αποφασισμένη να παρέμβει για την κατάσβεση της πυρκαγιάς. «Σήμερα η κρίση της ευρωζώνης δεν θα συνέβαινε», εκτιμάει η Cinzia Alcidi, διευθύντρια έρευνας στο Κέντρο Μελετών Ευρωπαϊκής Πολιτικής (Centre for European Policy Studies), μια δεξαμενή σκέψης με έδρα τις Βρυξέλλες.

Κατά τη διάρκεια του 2019, ωστόσο, ο ρυθμός των μεταρρυθμίσεων είχε επιβραδυνθεί. Όμως, όπως πάντα συμβαίνει, η ευρωπαϊκή οικοδόμηση προχωρά κατά τη διάρκεια των κρίσεων και η πανδημία Covid-19 λειτούργησε ως επιταχυντής εξελίξεων. Παρεμβαίνοντας χωρίς να μετρά τα χρήματα (περίπου 2 τρισεκατομμύρια ευρώ δαπανήθηκαν από τον Μάρτιο του 2020), η ΕΚΤ απέφυγε τον οικονομικό πανικό, επιτρέποντας στα κράτη να χρηματοδοτηθούν με μηδενικά ή και αρνητικά επιτόκια. Ποτέ δεν θα ήταν δυνατή μια τέτοια παρέμβαση με 19 διαφορετικά νομίσματα.

Πάνω απ’ όλα, η ΕΕ συμφώνησε για πρώτη φορά σε ένα μεγάλο κοινό σχέδιο δανεισμού : το NextGenerationEU που αντιπροσωπεύει 800 δισεκατομμύρια ευρώ, από τα οποία σχεδόν τα μισά θα αναδιανεμηθούν υπό μορφή δωρεάς σε χώρες που έχουν πληγεί περισσότερο από την πανδημία. Το άλλο μισό είναι δανεικά. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της ΕΚΤ, η Ελλάδα θα είναι η πρώτη νικήτρια, λαμβάνοντας σχεδόν το 9% του ΑΕΠ της σε επιχορηγήσεις, αλλά η Ιταλία και η Ισπανία είναι επίσης μεγάλοι αποδέκτες (με 3% και 2% του ΑΕΠ αντίστοιχα). Η Γερμανία, η Ολλανδία και η Αυστρία θα είναι οι κύριοι συνεισφέροντες. Η Γαλλία είναι επίσης καθαρός συνεισφέρων, αλλά λιγότερο.

Υπό αυτές τις συνθήκες, το ενιαίο νόμισμα φάνηκε να προστατεύει τον κόσμο. Σήμερα, το ευρώ βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο δημοτικότητάς του από την κυκλοφορία του, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις. Σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο, που διεξήχθη από τις Βρυξέλλες, το 78% των Ευρωπαίων πιστεύει ότι η ευρωζώνη είναι κάτι καλό για την ΕΕ (το 14% πιστεύει το αντίθετο) και το 69% ότι είναι θετική για τη χώρα τους (το 22% κρίνει αντίθετα). «Για τους περισσότερους ανθρώπους, έχει γίνει τόσο αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής ζωής που το ευρώ δεν συζητείται πλέον ούτε αμφισβητείται πραγματικά», σημειώνει η κ. Alcidi.

Πολιτικά, η συζήτηση για την ύπαρξη του ενιαίου νομίσματος είναι σε μεγάλο βαθμό υποτονική σήμερα. Στη Γαλλία, όπως είδαμε παραπάνω, το θέμα είναι μόλις παρών κατά τη διάρκεια της προεδρικής προεκλογικής εκστρατείας. Στην Ιταλία, ο Ματέο Σαλβίνι, κάποτε ο διώκτης του ευρώ, έχει βάλει την κριτική του σε αναμονή. Το κόμμα του, η Λέγκα, βρίσκεται άλλωστε σε συνασπισμό με τον Μάριο Ντράγκι, πρώην πρόεδρο της ΕΚΤ και «σωτήρα» του ευρώ κατά την κρίση του ενιαίου νομίσματος. Όσον αφορά την Ελλάδα, δεν τίθεται πλέον θέμα εξόδου από το ευρώ, υπογραμμίζει ο Παπακωνσταντίνου : «Οι Έλληνες είναι πιο προσκολλημένοι από τον μέσο κοινοτικό όρο με το ευρώ. Πήγαν στο χείλος της αβύσσου και είδαν τους κινδύνους μιας εξόδου». Ο δε δημοσιογράφος του Οικονομικού Ταχυδρόμου, Αθανάσιος Αλεξανδρόπουλος, έγραψε σήμερα (2-1-2022) ότι «αν είχαμε φύγει από το ευρώ, σήμερα το χρέος μας θα ήταν 1 τρις ευρώ και θα ήταν ζήτημα, αν θα μπορούσαμε να ζεσταινόμαστε 2 με 3 ώρες την ημέρα».

Η οικοδόμηση του ενιαίου νομίσματος είναι ωστόσο ημιτελής, με πολλά πράγματα σε εκκρεμότητα, «Μία από τις προκλήσεις είναι να γνωρίζουμε αν πρόκειται να κάνουμε το NextGenerationEU βιώσιμο». Εάν συνέβαινε αυτό, τότε θα προέκυπτε ένας εμβρυϊκός κοινός προϋπολογισμός της ζώνης του ευρώ.

Ένα άλλο βασικό θέμα  είναι : θα μπορέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επωφεληθεί από τους δικούς της πόρους, με μια μορφή πανευρωπαϊκής φορολογίας;

Κάποιο άλλο σημαντικό ζήτημα είναι αυτό της πανευρωπαϊκής εγγύησης για τις τραπεζικές καταθέσεις που παραμένει επίσης υπό συζήτηση. Τούτο θα εξασφάλιζε ότι ένα ευρώ που κατατίθεται σε κυπριακή ή γαλλική τράπεζα έχει ακριβώς την ίδια αξία και προστατεύεται με τον ίδιο τρόπο.

Ως εκ τούτου, η οικοδόμηση της ευρωζώνης, η οποία ήταν σοβαρά ελλιπής στα αρχικά της στάδια, παραμένει υπό κατασκευή. «Το ευρώ θα παραμείνει ατελές», προβλέπει  ο κ. Vallée, ο οποίος σημειώνει ότι η πρόοδος είναι πραγματική αλλά αργή. «Όμως το ευρώ θα μπει τώρα σε μια περίοδο ωριμότητας», πιστεύει η κ. Alcidi. «Αυτό το νόμισμα είναι μια πραγματικότητα που δεν θα αλλάξει».

 

Ουκρανία: Λαμπαδηδρομία στο Κίεβο στα γενέθλια του Μπαντέρα- Καταδίκη του Ισραήλ

0

 

Λαμπαδηδρομία προς τιμήν των 113ων γενεθλίων του Ουκρανού εθνικιστή (ελληνικής καταγωγής) Στέπαν Μπαντέρα πραγματοποιήθηκε στο Κίεβο.

Η πορεία «Τιμής και Αξιοπρέπειας» πραγματοποιείται στο Κίεβο κάθε χρόνο στα γενέθλια του Στέπαν Μπαντέρα. Αυτή τη φορά κάτοικοι και καλεσμένοι της πρωτεύουσας κατά τη διάρκεια της πομπής κρατούσαν δάδες, κόκκινες και μαύρες σημαίες και ένα πορτρέτο του επικεφαλής της Οργάνωσης Ουκρανών Εθνικιστών- ΟΥΝ.

Οι διαδηλωτές φώναζαν συνθήματα κατά του Πούτιν και ζητούσαν την αναγνώρισή του Μπαντέρα ως ήρωα της Ουκρανίας.

Η Πρεσβεία του Ισραήλ στην Ουκρανία καταδίκασε αυτή την ενέργεια στη σελίδα της στο Twitter .

«Η εξύμνηση όσων υποστήριξαν τη ναζιστική ιδεολογία μολύνει τη μνήμη των θυμάτων του Ολοκαυτώματος στην Ουκρανία. Απαιτούμε διερεύνηση των αντισημιτικών εκδηλώσεων που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια της πορείας βάσει του νόμου που εγκρίθηκε το 2021», αναφέρει το μήνυμα.

Η λαμπαδηδρομία πραγματοποιήθηκε την 1η Ιανουαρίου στην πρωτεύουσα Κίεβο και σε ορισμένες άλλες πόλεις. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα την παρακολούθησαν αρκετές χιλιάδες άτομα μεταξύ των οποίων και παιδιά.

Ο Στεπάν Μπαντέρα ήταν γόνος Έλληνα καθολικού κληρικού και της Κατερίνας, κόρη Έλληνα καθολικού ιερέα.

«Ο πατέρας του Αντρέας (Αντρέι) ήταν ένθερμος Ουκρανός εθνικιστής και μεγάλωσε τα παιδιά του με το ίδιο πνεύμα», όπως σημειώνεται στη βιογραφία του (ru.wikipedia.org) .

zn.ua, korrespondent.net,

https://www.echedoros-a.gr

 

Οι Αμερικανοί κατάφεραν να καταρρίψουν και να ‘κατεβάσουν’ ρωσικά drones στη Συρία

0

 

Ειδικευμένοι του στρατού των Ηνωμένων Πολιτειών αντιμετώπισαν ικανοποιητικά πολλά ρωσικά στρατιωτικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη στη Συρία, τα οποία πιθανόν άλλα κατέρριψαν και άλλα τα κατέβασαν με άγνωστα όπλα, όπως σημειώνει ρωσικό δημοσίευμα.

Η αναφορά γίνεται για αναγνωριστικά drones  αλλά και drones της οικογένειας Lancet που χαρακτηρίζονται ως καμικάζι τα οποία χρησιμοποιούνταν στη Συρία.

Σύμφωνα με την (κινεζική) διαδικτυακή ενημέρωση της «Sohu», τα τελευταία χρόνια, ειδικοί του αμερικανικού στρατού κατάφεραν να κατεβάσουν τουλάχιστον 20 διαφορετικά drones – μερικά από αυτά στη Συρία, ενώ ένα άλλο μέρος ήταν στο Ντονμπάς- ανατολική Ουκρανία. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ειδικές μονάδες του ΝΑΤΟ συμμετείχαν στη σύλληψη ρωσικών drones. Αυτό δείχνει ότι τα ρωσικά UAV παρασύρθηκαν από εντολές των Αμερικανών.

«Το 2014, το ΝΑΤΟ διεξήγαγε μια σειρά από μυστικές επιχειρήσεις στο έδαφος της Ουκρανίας και της Συρίας. Οι Δυνάμεις Ειδικών Επιχειρήσεων των ΗΠΑ, οι Commandos των Βρετανικών Βασιλικών Πεζοναυτών και οι Ειδικές Δυνάμεις της Βρετανικής Πολεμικής Αεροπορίας έχουν σχηματίσει πολλές ομάδες εργασίας για να λάβουν κρυφά δείγματα ρωσικών σχεδίων υψηλής τεχνολογίας, ειδικά UAV.

»Σύμφωνα με αναφορές, τουλάχιστον 20 μαχητικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη των Ενόπλων Δυνάμεων της Ρωσικής Ομοσπονδίας αιχμαλωτίστηκαν σε 3-4 χρόνια: 9 στη Συρία και 11 στο ανατολικό τμήμα της Ουκρανίας.

»Τουλάχιστον τρεις οργανισμοί στις Ηνωμένες Πολιτείες εξέτασαν τα δείγματα, στη συνέχεια ανέλυσαν τις πηγές των συστατικών τους, εντόπισαν την αλυσίδα εφοδιασμού των ρωσικών τεχνολογιών και στη συνέχεια τα κατέστειλαν.

Αποδείχθηκε ότι όλα τα project των ρωσικών drones ξεκίνησαν με έναν εξαιρετικά απλό στόχο – την απόκτηση δυτικών εξαρτημάτων από πολιτικά project και στη συνέχεια σταδιακά εξελίχθηκαν σε στρατιωτικά μοντέλα», αναφέρει το δημοσιευμένο κείμενο «Sohu».

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσαν οι δημοσιογράφοι, οι Αμερικανοί στρατιωτικοί και οι στρατιωτικοί των χωρών του ΝΑΤΟ κατάφεραν να καταλάβουν τα ρωσικά drones «Orlan-10», «Zastava», «Granat», «Eleron» ακόμη και το drone «Outpost».

Yandex.ru

https://www.echedoros-a.gr

 

Γελοιότητες Ακάρ με βίντεο και γιατί τα 1.950 μέτρα που κολυμπούν οι «δικοί» του δεν είναι αρκετά

1

Γελοιότητα χωρίς τέλος από το τουρκικό υπουργείο Άμυνας… Ο φλύαρος Χουλουσί Ακάρ επανέλαβε ξανά τη δήλωση πυροτέχνημα ότι οι Τούρκοι μπορούν να φθάσουν κολυμπώντας στο Καστελλόριζο ,μόνο που αυτή τη φορά συνόδευσε τη γελοιότητα και με σχετικό βίντεο. Αν οι «δικοί» του μπορούν να κολυμπούν μόνο 1.950 μέτρα θα έχουν πρόβλημα στην επιστροφή κατά την οποία θα πρέπει να είναι και γρήγορη.

Ας μη δίνουμε περισσότερη σημασία απ΄  ότι αξίζει στις δηλώσεις Ακάρ. Παίζει το παιχνίδι του, όχι με μεγάλη επιτυχία. Ας επικεντρωθούμε κι ας προετοιμαστούμε σε όσα λένε όλο και συχνότερα από την Τουρκία για την «αποστρατιωτικοποίηση νησιών» του Αιγαίου.

Millî Savunma Üniversitesi Deniz Harp Okulunda (DHO) eğitimlerine devam eden Harbiyeliler; “Planlı Açık Deniz Yüzme Eğitimleri” kapsamında, DHO İç Liman’dan 1.950 metre mesafedeki Tuzla Adası’na yüzerek gitti. @msuedutr
https://www.militaire.gr/geloiotites-akar-me-vinteo-kai-giati-ta-1-950-metra-poy-kolympoyn-oi-dikoi-toy-den-einai-arketa/