Αρχική Blog Σελίδα 2035

Πλάμεν Τόντσεφ: Ο Κινέζος Ιανός

0

Του Πλάμεν Τόντσεφ (*)

Η κινεζική κυβέρνηση διαψεύδει κατηγορηματικά το πρόσφατο δημοσίευμα των Financial Times, το οποίο επικαλείται πληροφορίες των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, για το αίτημα που φέρεται να υπέβαλε η Ρωσία στο Πεκίνο για την παροχή στρατιωτικής βοήθειας. Δεν αποκλείεται η διαρροή αυτή να είναι μέρος της διαπραγματευτικής τακτικής των ΗΠΑ, οι οποίες τονίζουν με κάθε ευκαιρία την επαμφοτερίζουσα στάση της Κίνας και την πιέζουν να αποστασιοποιηθεί από τον Πούτιν.

Θεωρείται δεδομένο ότι το μενού της συνάντησης Jake Sullivan – Yang Jiechi στην Ρώμη περιείχε και αυτό το θέμα, μεταξύ πολλών άλλων. Η Κίνα δεν μπορεί να αγνοήσει τις προειδοποιήσεις που λαμβάνει από τις ΗΠΑ να μην παράσχει βοήθεια στην Ρωσία – όχι μόνο γιατί αναλογίζεται τις επιπτώσεις περαιτέρω όξυνσης της αντιπαράθεσης με την Ουάσιγκτον, αλλά γιατί ήδη καταβάλλει σημαντικό τίμημα για την αμφισημία της.

Το Κόστος του Πολέμου για την Κίνα

Το Πεκίνο μπορεί να βλέπει την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ως μια προσωρινή ανακούφιση, στον βαθμό που η προσοχή της Δύσης είναι στραμμένη στην Ευρώπη κι όχι στον Ινδο-Ειρηνικό. Ωστόσο, η κινεζική ηγεσία δεν είναι ευχαριστημένη με την τροπή που έχει πάρει ο πόλεμος στην Ουκρανία. Ενώ όλα δείχνουν πως το Πεκίνο ήταν ενήμερο για την επικείμενη «ειδική επιχείρηση» της Ρωσίας, οι Κινέζοι ιθύνοντες σίγουρα αιφνιδιάστηκαν με την ένταση και την διάρκεια των εχθροπραξιών. Οι εικόνες της καταστροφής στην Ουκρανία αυξάνουν το πολιτικό και διπλωματικό κόστος για την Κίνα, η οποία έχει κάνει την «εδαφική ακεραιότητα» και την «μη ανάμειξη σε υποθέσεις άλλων χωρών» ακρογωνιαίους λίθους της εξωτερικής πολιτικής της, έστω και σε επίπεδο ρητορείας.

Επιπροσθέτως, η κινεζική ηγεσία σημειώνει την αποφασιστική απάντηση της Δύσης και την εντυπωσιακή σύσφιξη των διατλαντικών σχέσεων μετά από πολυετείς διαφωνίες και αψιμαχίες στο «κλινικά νεκρό ΝΑΤΟ», κατά την γνωστή έκφραση του Μακρόν. Στο Πεκίνο δεν μπορούν παρά να λάβουν υπόψη τους την ταχύτητα και την ομοψυχία με την οποία αντέδρασε η συνήθως κατακερματισμένη ΕΕ, όπως και την πρωτοβουλία για την επίσκεψη τριών Ευρωπαίων πρωθυπουργών στο Κίεβο εν μέσω βομβαρδισμών από τα στρατεύματα του Πούτιν.

Η κινεζική ηγεσία επιδιώκει να διατηρήσει ομαλές σχέσεις με την ΕΕ που είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της. Το 2021, ο όγκος των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ της Κίνας και της ΕΕ ανήλθε στα 740 δισ. ευρώ, ποσό εξαπλάσιο της αξίας του σινο-ρωσικού εμπορίου (123 δισ. ευρώ). Από πλευράς γεωπολιτικής δε η Κίνα προτιμά να έχει τους Ευρωπαίους στο πλευρό της παρά στο στρατόπεδο των ΗΠΑ, που αποτελούν τον υπ’ αριθμόν ένα αντίπαλο του Πεκίνου.

Ούτε μπορεί η Κίνα να παραβλέψει το άνευ προηγουμένου πακέτο των δυτικών κυρώσεων και τις παραλυτικές επιπτώσεις τους στην ρωσική οικονομία. Οι Κινέζοι ιθύνοντες παρακολουθούν πολύ προσεκτικά την αντίδραση της Δύσης στην ουκρανική κρίση και την ενσωματώνουν στα σενάρια για την περίπτωση που το Πεκίνο αποφασίσει να προβεί σε απόβαση στην Ταϊβάν. Κι αυτό διότι η οικονομία, άλλοτε το βαρύ πυροβολικό της Κίνας, διανύει περίοδο εύθραυστης και αβέβαιης ανάκαμψης.

Το 8,1% ανάπτυξης που κατέγραψε η Κίνα το 2021 ήταν αποτέλεσμα του rebound όλων των χωρών πέρυσι και σε καμία περίπτωση δεν είναι αντιπροσωπευτικό της πραγματικής δυναμικής της κινεζικής οικονομίας. Φέτος έχει τεθεί ο στόχος του 5% έως 5,5% που, πρώτον, κρίνεται αμφίβολος και, δεύτερον, θα είναι ο χαμηλότερος ρυθμός ανάπτυξης της Κίνας τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες – αν εξαιρέσει κανείς το 2,3% του 2020, όταν ξέσπασε η πανδημία και όλη η υφήλιος βυθίστηκε σε ύφεση.

Οι υψηλές διεθνείς τιμές των ενεργειακών πόρων και των τροφίμων ως συνέπεια του πολέμου στην Ουκρανία επίσης προκαλούν μεγάλη ανησυχία στην κινεζική κυβέρνηση. Η μεν κινεζική οικονομία παραμένει εξαιρετικά ενεργοβόρα και εξαρτημένη από εισαγωγές, η δε επισιτιστική ασφάλεια αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα στην χώρα που εξακολουθεί να έχει θύλακες φτώχειας, παρά τις θριαμβευτικές ανακοινώσεις των αρχών για την οικοδόμηση μιας «μετρίως ευημερούσας κοινωνίας».

Σοβαρό πονοκέφαλο προκαλεί και η νέα έξαρση του covid-19 στην Κίνα. Αντιμέτωπη με εκτεταμένα lockdowns που επίσης επιβραδύνουν την ανάκαμψη, η κινεζική ηγεσία φοβάται πιθανές αναταράξεις σε μια χρονιά, κατά την οποία προκρίνεται πρωτίστως η οικονομική και πολιτική σταθερότητα. Τον ερχόμενο Νοέμβριο ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ θα διεκδικήσει την τρίτη συνεχόμενη θητεία του και το τελευταίο που θα επιθυμούσε αυτήν την στιγμή είναι οικονομική καθίζηση της Κίνας. Για όλους αυτούς τους λόγους το Πεκίνο αναγκάζεται να κρατήσει χαμηλούς τόνους στο θέμα της Ουκρανίας και να επιδίδεται σε οφθαλμοφανείς ακροβασίες.

Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας -εσωτερικού;

Σημειώνεται, όμως, ότι ενώ στο εξωτερικό το Πεκίνο πασχίζει να προβάλλει την εικόνα μιας μετριοπαθούς και φιλειρηνικής δύναμης, στο εσωτερικό της χώρας το κυβερνών Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας (ΚΚΚ) προωθεί μία ιδιαίτερα σκληρή και κατ’ ουσίαν φιλορωσική γραμμή. Η πληροφόρηση στα αυστηρά ελεγχόμενα κινεζικά ΜΜΕ βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε ρωσικές πηγές. Π.χ. λίγες ώρες μετά την εισβολή στις 24 Φεβρουαρίου, το ταμπλόιντ Global Times αναδημοσίευσε «ρεπορτάζ» του τηλεοπτικού καναλιού Russia Today για χιλιάδες Ουκρανούς στρατιώτες που φέρονται να καταθέτουν τα όπλα τους και να παραδίδονται στους Ρώσους «απελευθερωτές». Δύο μέρες αργότερα το κεντρικό τηλεοπτικό κανάλι της Κίνας CCTV αναμετέδωσε την ρωσική «είδηση» ότι ο Ζελένσκι έχει εγκαταλείψει την Ουκρανία και βρίσκεται στο εξωτερικό. Αμέσως μετά το CCTV δημιούργησε στο Weibo (το αντίστοιχο κινεζικό Twitter) hashtag, το οποίο διαβάστηκε από 510 εκατομμύρια χρήστες και αναπαρήχθη από 163 ιστότοπους στην χώρα.

Ομοίως, ανακυκλώνονται όλες οι θεωρίες συνωμοσίας που προωθεί το Κρεμλίνο. Π.χ. μεγάλη έκταση έχει δοθεί στην ρωσική εκδοχή για σκηνοθεσία στην περίπτωση της εγκύου γυναίκας στην Μαριούπολη ή στην είδηση για την ανακάλυψη ουκρανικών εργαστηρίων που φέρονται να κατασκευάζουν χημικά και βιολογικά όπλα κατά παραγγελία των ΗΠΑ. Το τελευταίο θέμα διαβάστηκε από 260 εκατομμύρια πολίτες στην ιστοσελίδα της Λαϊκής Ημερησίας που είναι η μεγαλύτερη εφημερίδα στην Κίνα. Τα δε σχόλια των αναγνωστών είναι βιτριολικά για την Ουκρανία ως «αμερικανική αποικία», κατακεραυνώνουν τις ΗΠΑ για «έγκλημα κατά της ανθρωπότητας», επανέρχονται στην ευρέως διαδεδομένη στην Κίνα πεποίθηση ότι ο κορωνοϊός κατασκευάστηκε από τους Αμερικανούς, κ.λπ.

Τα πράγματα δεν θα μπορούσαν να είναι διαφορετικά, δεδομένου του ότι πολλές εκατοντάδες εκατομμύρια Κινέζοι πολίτες έχουν γαλουχηθεί με την σκέψη πως οι ΗΠΑ είναι το απόλυτο κακό και ο ορκισμένος εχθρός που επιβουλεύεται την χώρα τους. Ούτε μπορεί το ΚΚΚ εύκολα να κάνει στροφή στο αφήγημα για μια νέα τάξη πραγμάτων που προέβαλε με τόσες τυμπανοκρουσίες μετά την υπογραφή της κοινής σινο-ρωσικής δήλωσης της 4ης Φεβρουαρίου, κατά την επίσκεψη του Πούτιν στο Πεκίνο. Ενώ στο εξωτερικό η Κίνα νοιάζεται πάρα πολύ για την διεθνή εικόνα της ως ήπιας δύναμης, στο εσωτερικό οι αρχές έχουν την πολυτέλεια να ακολουθούν τελείως διαφορετική γραμμή.

Πού θα γείρει η πλάστιγγα;

Το 1971, η ιστορική επίσκεψη του Ρίτσαρντ Νίξον στην Κίνα άνοιξε τον δρόμο για την εξομάλυνση των σινο-αμερικανικών σχέσεων, μια εξέλιξη που απέβλεπε στην διάσπαση του κομμουνιστικού διδύμου Μόσχας-Πεκίνου. Ωστόσο, οι πιθανότητες να επαναληφθεί αυτό μισό αιώνα αργότερα είναι περιορισμένες για τους εξής λόγους:

– Της συμφιλίωσης Ουάσιγκτον-Πεκίνου το 1971 προηγήθηκε ο πόλεμος μεταξύ της Σοβιετικής Ένωσης και της Κίνας το 1969, κάτι που δεν συμβαίνει τώρα μεταξύ των δύο μερών του σινο-ρωσικού διδύμου.

– Αντίθετα με το 1971, στην τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα το Πεκίνο δεν ζητά αναγνώριση από την διεθνή κοινότητα και έχει καταστεί ένας από τους οικονομικούς και πολιτικούς πόλους του πλανήτη, έστω και αν υπολείπεται ακόμη των ΗΠΑ σε στρατιωτική ισχύ.

-Η Κίνα έχει κάνει την στρατηγική συνεργασία με την Ρωσία βασικό πυλώνα της εξωτερικής πολιτικής της, στον βαθμό που και οι δύο χώρες βλέπουν τις ΗΠΑ ως κοινό αντίπαλό τους.

– Χωρίς να είναι ήσσονος σημασίας, ο Σι Τζινπίνγκ και ο Πούτιν μοιράζονται παρόμοιες αντιλήψεις για το σύστημα διακυβέρνησης του μέλλοντος – ένα σύστημα προσωποπαγές και στραμμένο στην σταθερότητα (stabilitocracy) παρά στο δημοκρατικό πολίτευμα (democracy), το οποίο θεωρούν ξεπερασμένο και ακατάλληλο για τις χώρες τους.

Συνεπώς, παρά το βραχυπρόθεσμο κόστος που καλείται να επωμιστεί, το Πεκίνο δεν παύει να ποντάρει στην Ρωσία μεσομακροπρόθεσμα. Δεδομένης της στρατηγικής σημασίας του σινο-ρωσικού διδύμου, το πιθανότερο είναι η Κίνα να μην εγκαταλείψει τον εταίρο του και να συνεχίσει να διευκολύνει την Ρωσία – έστω και διακριτικά, ει δυνατόν και μυστικά.

(*) O Πλάμεν Τόντσεφ είναι Επικεφαλής του Τμήματος Ασιατικών Σπουδών, Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων (ΙΔΟΣ)

       kreport.gr

‘Ενας Ουκρανός φιλόσοφος για τον πόλεμο και την αντίσταση.

0
 Απόδοση Nicolas Sevastakis
Ο Κωνσταντίν Σιγκόφ (Constantin Sigov) είναι διευθυντής του Ευρωπαϊκού Κέντρου στο Πανεπιστήμιο του Κίεβο και καθηγητής φιλοσοφίας και θρησκευτικών σπουδών στην Ακαδημία Mohyla του Κιέβου. Φιλόσοφος και ορθόδοξος διανοούμενος που αποφάσισε να μείνει στην Ουκρανία για να προσφέρει τη μαρτυρία του. Στην τηλεφωνική του συνέντευξη, μιλά για το πώς βρέθηκε η χώρας του στον πόλεμο, για την αντίσταση του λαού του, και τη δική του και του γιου του. Πολλά σημεία της συνέντευξης έχουν ενδιαφέρον και για τα δικά μας, ιδίως εκεί που αναφέρεται σε ανθρώπους που του μετέφεραν την ιδέα περί ‘τεχνητού έθνους’ και τις άλλες πουτινικές θεωρίες στα γαλλικά πλατό. Σαν κάποιους δικούς μας.
Είστε στο Κίεβο, επιλέξατε να μείνετε στην Ουκρανία. Πώς αντιμετωπίζετε την κατάσταση από τις 24 Φεβρουαρίου;
Είμαι λίγα χιλιόμετρα από το Κίεβο, κοντά στο Βισχορόντ (Vyshhorod).
Η γυναίκα και η κόρη μου μόλις έφυγαν από την πόλη με τις τρεις γάτες μας. Έμεινα με τον γιο μου, τον Ρόμαν, που είναι 25 χρονών. Αποφασίσαμε να δώσουμε τις μαρτυρίες μας για να βγάζουμε πληροφορίες για τη χώρα και να πούμε τι βιώνουμε. Δίνω συνεντεύξεις, περιγράφω τι βλέπω. Δεν μπορώ να κάνω τίποτα άλλο, ούτε και ο γιος μου. Ο Ρόμαν μιλάει οκτώ γλώσσες, συνοδεύει πολλούς δημοσιογράφους που βρίσκονται στην περιοχή. Πηγαίνει σε πολύ επικίνδυνα μέρη και ρισκάρει τη ζωή του κάθε μέρα. Αλλά δεν μπορώ να τον σταματήσω, μπορώ μόνο να τον στηρίξω και να τον φιλάω όταν φεύγει.
Είναι για αυτόν, όπως και για μένα, μια εσώτερη ανάγκη, να λέμε την αλήθεια. Γινόμαστε μάρτυρες ενός πραγματικού εγκλήματος κατά της ανθρωπότητας ζωντανά, το παρακολουθούμε. Δεν υπερασπιζόμαστε μόνο το «τομάρι» μας, υπερασπιζόμαστε μια συγκεκριμένη ιδέα της αξιοπρέπειας και της ελευθερίας. Αν δεν το κάνουμε, η ύπαρξή μας δεν έχει νόημα.
Μόλις περάσαμε δεκαπέντε πολύ δύσκολες ημέρες. Ακούμε μαζικούς βομβαρδισμούς κάθε βράδυ. Αυτή την εβδομάδα, βοηθήσαμε έναν από τους μεγαλύτερους συνθέτες της Ουκρανίας, τον Βαλεντίν Σίλβεστροφ (Valentin Sylvestrov), να εγκαταλείψει τη χώρα. Μετά από τριάμισι ημέρες ταξιδιού, στα 84 του χρόνια, μόλις διέσχισε τα πολωνικά σύνορα με τα πόδια. Είναι τρομερή εικόνα να βλέπεις αυτόν τον σπουδαίο άνθρωπο, αυτή την ιδιοφυία της μουσικής, να αφήνει την Ουκρανία κάτω από τις βόμβες.
Επίσης, δεν έχω νέα για μία από τις πρώην φοιτήτριές μου, διακεκριμένη ερευνήτρια, η οποία κατέφυγε σε ένα μικρό χωριό 10 χιλιόμετρα από το Κίεβο. Το σπίτι του ήταν τρία χιλιόμετρα από ένα βιομηχανικό αρτοποιείο που βομβαρδίστηκε και δεκατρείς άνθρωποι σκοτώθηκαν. Από τότε, εξαφανίστηκε με την εξάχρονη κόρη της. Ο γιος μου προσπάθησε να έχει πρόσβαση στο χωριό με Γάλλους δημοσιογράφους, αλλά απέτυχε. Δεν υπάρχουν ανθρωπιστικοί διάδρομοι σε αυτό το μέρος και φοβόμαστε τα χειρότερα. Οι άνθρωποι που κατάφεραν να ξεφύγουν αναφέρουν ότι οι τσετσενικές πολιτοφυλακές, οι λεγόμενοι kadyrovtsy, δολοφονούν εν ψυχρώ πολίτες στους δρόμους, μερικές φορές ακόμα και μπροστά στα παιδιά. Είναι μια πραγματική σφαγή.
Γινόμαστε μάρτυρες ενός πραγματικού εγκλήματος κατά της ανθρωπότητας ζωντανά, το παρακολουθούμε.
Επιπλέον, πολλά διαμερίσματα στο Κίεβο είχαν νοικιαστεί πριν από αρκετούς μήνες από Ρώσους μυστικούς για να σπείρουν την τρομοκρατία. Οι κάτοικοι του Κίεβο προσπαθούν να τους αναγνωρίσουν. Από την αρχή αυτού του πολέμου, είμαστε όλοι πολύ δραστήριοι, οργανώνοντας την αντίσταση μέρα και νύχτα για να είμαστε έτοιμοι όταν έρθει η ώρα. Αυτή τη στιγμή, φοβόμαστε την επίθεση στο Κίεβο και ετοιμαζόμαστε.
Τέλος, όπως γνωρίζετε, εκατομμύρια άνθρωποι εγκαταλείπουν τη χώρα. Χθες ο γιος μου ήταν στο σταθμό του Κίεβο με τον Τύπο για να πάρει συνέντευξη από ανθρώπους που περίμεναν ένα τρένο για να πάνε δυτικά. Υπήρχαν μυριάδες άνθρωποι εκεί και οι δημοσιογράφοι έμειναν έκπληκτοι όταν είδαν ότι όλοι παρέμειναν πολύ ήρεμοι και πολύ υποστηρικτικοί μεταξύ τους στις αίθουσες αναμονής.
Η τηλεόραση στη Γαλλία παρουσιάζει κυρίως δραματικές σκηνές στις οποίες ο πληθυσμός σπεύδει στα τρένα. Αλλά αυτό που είναι πολύ ισχυρότερο, πολύ πιο χαρακτηριστικό, είναι η πολύ αξιοπρεπής προσδοκία που διαβάζει κανείς σε όλα τα πρόσωπα, τα πρόσωπα των παιδιών, των νέων, των ηλικιωμένων. Είναι η μεγάλη προσδοκία της ζωής. Κατά τη γνώμη μου, ολόκληρη η πόλη του Κίεβο κρατά την ανάσα της με αυτή την προσδοκία.
Υπάρχει αφενός αυτή η προσδοκία, υπάρχει όμως και η αντίσταση ενός ολόκληρου λαού που προκαλεί τον θαυμασμό. Ποια είναι τα βαθύτερα κίνητρα των Ουκρανών;
Ο λαός μας αντιστέκεται στο σχέδιο ανασύστασης της ‘Σοβιετικής Ένωσης’. Η Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών ιδρύθηκε επίσημα πριν από περίπου έναν αιώνα, στις 30 Δεκεμβρίου 1922. Ο Πούτιν θέλει να γιορτάσει αυτή την επέτειο με μεγάλες πανηγυρικές πομπές σε λίγους μήνες. Η επίθεση κατά της Ουκρανίας δεν είναι τυχαία. Είναι μέρος του σχεδίου του να επιστρέψει στη σοβιετική αυτοκρατορία. Αλλά αυτό είναι ένα εντελώς δυστοπικό σχέδιο. Η ελπίδα να απαλλαγούμε από το φόβο και τη βία του σοβιετικού καθεστώτος ήταν το κίνητρο του κινήματος για την ανεξαρτησία της χώρας μας το 1991. Δύο θεμελιώδεις ανθρωπολογικοί παράγοντες ώθησαν τη συγκρότησή μας μετά το 1991: η δυνατότητα να πάψουμε να φοβόμαστε τη βία και το να έχουμε το δικαίωμα να λέμε την αλήθεια.
Η Πορτοκαλί Επανάσταση στο Κίεβο το 2004 έφερε τότε μια ήττα στο πνεύμα της νεο-σοβιετικής ρεβάνς κατά της Ουκρανίας. Η πολιτική εμπειρία που αποκτήθηκε κατά τη δεκαετία που ακολούθησε βοήθησε στο να γίνει διάκριση μεταξύ αυτών που συμμετείχαν στο σοβιετικό αφήγημα και σε όσους ήθελαν ένα διαφορετικό αφήγημα. Η “γενιά Maidan” όχι μόνο απελευθέρωσε το Κίεβο από τον νεο-σοβιετικό πειρασμό, αλλά επίσης ξερίζωσε τις μεταμοντέρνες μάσκες πίσω από τις οποίες κρυβόταν ο αρχαϊκός τύπος του “homo sovieticus”. Στα τέλη του 2013 και στις αρχές του 2014, η Επανάσταση της Αξιοπρέπειας του Κίεβο σηματοδότησε μια καμπή στην ιστορική στροφή από τον homo sovieticus στον homo dignus. Το πνεύμα της αντίστασής μας ήταν ηθικό και εξακολουθεί να είναι και σήμερα πλούσιο από αυτήν την κληρονομιά.
Σήμερα, ο λαός μας είναι απολύτως ενωμένος. Ο πόλεμος ξεπερνά τις θρησκευτικές, γλωσσικές, εθνοτικές και κοινωνικές διαφορές του καθενός. Και αυτή η αντίσταση αφορά τους ουκρανόφωνους, τους ρωσόφωνους, τους Εβραίους και τους Έλληνες, και είναι μια ομόφωνη αντίσταση στην τυραννία. Υπάρχουν και άνθρωποι που, χωρίς όπλα, σταμάτησαν τα τανκς που διέσχιζαν το χωριό τους. Ο άμαχος πληθυσμός είναι εξαιρετικά γενναίος.
Αντιστεκόμαστε για την αξιοπρέπειά μας, αλλά και για την αξιοπρέπεια άλλων Ευρωπαίων. Αγωνιζόμαστε για την “ελευθερία μας και για τη δική σας” για να χρησιμοποιήσω εδώ τη διάσημη φράση που εμφανίζεται σε ένα πανό από μια μικρή ομάδα αντιφρονούντων που διαμαρτυρήθηκαν το 1968 στην Κόκκινη Πλατεία ενάντια στην εισβολή των σοβιετικών τανκ στην Πράγα. Ο Πούτιν διεξάγει πόλεμο όχι μόνο κατά της Ουκρανίας αλλά και κατά του ευρωπαϊκού πολιτισμού και της δημοκρατίας. Επιδιώκει να καταστρέψει το ευρωπαϊκό ήθος (ethos) το οποίο ανταγωνίζεται με την κοσμοθεωρία του. Κλεισμένος στο μπούνκερ του εδώ και δύο χρόνια, φυλακισμένος στη ναρκισσιστική του ανοησία, σκέφτηκε ότι θα έπαιρνε το Κίεβο σε λίγες ημέρες και θα εγκαθιστούσε εκεί ένα καθεστώς μαριονέτας. Δεν είχε φανταστεί ότι η ουκρανική αντίσταση θα ήταν τόσο ισχυρή.
Μπορεί η Ρωσία να χάσει αυτόν τον πόλεμο;
Από ηθικοπολιτική και πολιτική άποψη, ο Πούτιν έχει χάσει αυτόν τον πόλεμο.
Από τη μία πλευρά, από όσο βλέπουμε και στο πεδίο, οι στρατιώτες του είναι σε σύγχυση, φαίνονται αποδιοργανωμένοι και δίχως ηθικό. Πίστευαν ότι θα τους υποδέχονταν με λουλούδια κι αυτό δεν συνέβη καθόλου. Κάποιοι δεν γνώριζαν καν ότι έρχονται σε πόλεμο, πίστευαν ότι εστάλησαν στην Ουκρανία σε μια “ειδική επιχείρηση”. Βλέπουμε ότι οι ρώσοι στρατιώτες δεν έχουν κινητό μαζί τους. Όταν συλλαμβάνονται από τις ουκρανικές δυνάμεις, καλούν τις οικογένειές τους με ουκρανικά τηλέφωνα και λένε ότι τους είπαν ψέματα. Βλέπουν επίσης ότι τα πτώματα των νεκρών δεν ανακτούνται και θάβονται σε μαζικούς τάφους. Το ρωσικό κράτος δεν κάνει τίποτα για να επιστρέψει αυτούς τους νεκρούς στρατιώτες στις οικογένειές τους. Δεν σέβεται καθόλου την ανθρώπινη ζωή, είτε κάποιος είναι Ουκρανός, είτε Ρώσος ή Ευρωπαίος. Δείχνει έναν αφάνταστο βαθμό κυνισμού και σκληρότητας.
Από την άλλη πλευρά, το έθνος μας απορρίπτει το σχέδιο του ρωσικού καθεστώτος. Αντιμετωπίζουμε ένα ριζικό κακό, με την καντιανή έννοια του όρου. Ο επιτιθέμενος δεν θα μπορέσει να κρατήσει τη χώρα, ούτε θα μπορέσει να την καταλάβει και να γίνει ο αρχηγός του παιχνιδιού. Καθώς αντιστεκόμαστε, η απάντηση γίνεται όλο και πιο βίαιη. Οι πόλεις μας καίγονται κάτω απ τις βόμβες, τις ρουκέτες και τα βλήματα. Αυτός ο πόλεμος δεν σπάει μόνο τζάμια, αλλά θρυμματίζει εκατομμύρια ζωές. Μόλις αυτή την εβδομάδα, δέχτηκε επίθεση ένα εργοστάσιο πυρηνικής ενέργειας κοντά στο Χάρκοβο. Δεν ενδίδουμε στον πανικό, έχουμε διαύγεια νου, αλλά γνωρίζουμε ότι βρισκόμαστε στο χείλος της αβύσσου. Ο Πούτιν δεν έχει όρια, δεν έχει αναστολές. Δεν τον ενδιαφέρει ότι ένα πυρηνικό ατύχημα μπορεί να αγγίξει τους στρατιώτες του, καθώς και τον άμαχο πληθυσμό του. Είναι κλειδωμένος στην τυραννική φούσκα του. Νομίζω ότι έχει πάθει σοκ από τον φόβο του και τον εξαγάγει.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο χρησιμοποιεί προπαγάνδα σε μεγάλη κλίμακα στη χώρα του, φιμώνει τα μέσα ενημέρωσης, συλλαμβάνει και εξαλείφει όλους εκείνους που δεν σκέφτονται όπως αυτός, εγκαθιστά μια δικτατορία στη Ρωσία.
Ήμασταν αφελείς;
Η συνειδητοποίηση των δυτικών ήρθε πολύ αργά. Ωστόσο, κάποιοι προειδοποιούν εδώ και χρόνια για την πραγματικότητα του καθεστώτος Πούτιν. Ο πόλεμος που περνάμε θα αλλάξει τώρα το παιχνίδι; Δεν ξέρω. Αυτή την εβδομάδα, με κάλεσαν να μιλήσω στη γαλλική τηλεόραση. Εξεπλάγην όταν βρέθηκα αντιμέτωπος με έναν συνομιλητή που δεν με άκουγε και που επανάλαμβανε τα επιχειρήματα του Πούτιν και την άποψη περί “τεχνητής χώρας”. Ένιωσα σαν να με χρησιμοποιούσαν, εν μέρει, επειδή τα λόγια μου αναμίχθηκαν με μια ολόκληρη φιλο-ρωσική σαλάτα που δικαιολογούσε την επίθεση. Είναι άνθρωποι που προδίδουν την Ευρώπη, προδίδουν τη Γαλλία, είναι “collabos” (συνεργάτες). Φοβάμαι ότι αυτό το δηλητήριο χύνεται για αρκετά χρόνια στην κοινωνία σας.
Το μόνο ερώτημα, κατά τη γνώμη μου, που αξίζει να τεθεί είναι: είστε υπέρ ή κατά αυτού του πολέμου; Αν δεν απαντήσουμε σε αυτή την ερώτηση, είμαστε μέσα στη θολούρα. Όλοι πρέπει να είναι έχουν ξεκάθαρη θέση ως προς αυτό. Τα άτομα, τα μέσα ενημέρωσης, ο κόσμος του πολιτισμού, ο επιστημονικός κόσμος.. Είναι πολύ καλό να οργανώνονται στρογγυλά τραπέζια για την Ουκρανία, να στοχαζόμαστε για την ειρήνη, να διοργανώνουμε μπαλέτα και συναυλίες, αλλά είναι μόνο μια χαριτωμένη πολιτιστική παρέλαση που σκεπάζει την επίθεση. Καταρχάς, όλοι πρέπει να είναι σαφείς ως προς αυτό το θέμα, το οποίο στην πραγματικότητα είναι το ζήτημα της ατομικής ευθύνης όπως το είχε θέσει η Χάνα Άρεντ. Τέλος, επαναλαμβάνω, αυτός ο πόλεμος του Πούτιν δεν είναι μόνο πόλεμος κατά της Ουκρανίας αλλά και πόλεμος κατά ολόκληρης της Ευρώπης. Είμαστε όλοι μας στο ίδιο σκάφος.
Τι περιμένετε από τους Ευρωπαίους;
Αναμένω αποφασιστικότητα και ενότητα. Το πρώτο κύμα οικονομικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας υπήρξε μια αναγκαία και πολύ σημαντική αντίδραση. Έφερε καρπούς. Οι Ρώσοι συνειδητοποιούν ότι το καθεστώς του Πούτιν τους βυθίζει σε μαρασμό. Πολλοί εγκαταλείπουν τη χώρα τους. Αυτές οι κυρώσεις είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να αποδυναμωθεί η ρωσική οικονομία και έτσι να αποδυναμωθεί η πολεμική οικονομία της. Και καθώς ο Τύπος φιμώνεται και μια πραγματική καταιγίδα έχει πέσει στη χώρα, αυτός ήταν και ο μόνος τρόπος για να υπάρξει κάποιος αντίκτυπος.
Τώρα είναι σημαντικό οι ευρωπαίοι ηγέτες και πολίτες να προχωρήσουν σε ένα δεύτερο κύμα μέτρων. Πρέπει να απελευθερωθούν από την εξάρτησή τους από το ρωσικό φυσικό αέριο και το πετρέλαιο και να οικοδομήσουν μια ισχυρή και ενεργειακά ενωμένη Ευρώπη. Είναι επίσης επιτακτική ανάγκη να επιταχυνθεί η διαδικασία ένταξης της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τέλος, πρέπει όλοι να αντισταθούν στην προπαγάνδα του Κρεμλίνου, στις ψεύτικες ειδήσεις, σε αυτή τη διαρκή διαστρέβλωση της αλήθειας. Η κοινωνία των πολιτών να στηρίξει αυτές τις ενέργειες, να μεταφέρει μηνύματα με κάθε τρόπο. Βρισκόμαστε σε μια ιστορική καμπή, και πρέπει να εγκαθιδρύσουμε την κοινή μας δημοκρατία, τις αξίες που εκφράστηκαν μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Αυτή είναι η ευθύνη όλων μας. Μην φοβηθείτε καθόλου, αντισταθείτε εκεί που είστε, ο καθένας στο πόστο και στο επάγγελμά του. Να αντισταθούμε μαζί!
[η συνέντευξη δόθηκε στην δημοσιογράφο και συνεργάτιδα της Διεθνούς Αμνηστίας Flore de Borde και είναι δημοσιευμένη στο περιοδικό ESPRIT]

Στράτος Σιμιτζής: Προς τον Δήμο Θεσσαλονίκης

0

του Στράτου Σιμιτζή*

Λίγες εργασίες υπολείπονται για να ολοκληρωθεί το έργο διαμόρφωσης, που ομόρφυνε το άνω τμήμα της Αγίας Σοφίας.

Είναι οι δύο θύλακες που ασφαλώς πρόκειται να γίνουν χώροι πρασίνου. Προς το παρόν είναι αδιαμόρφωτοι χωμάτινοι.

Όποια κι αν είναι τα σχέδια της οικείας υπηρεσίας, ας ληφθεί μέριμνα να φυλάσσονται στοιχειωδώς, γιατί είναι βέβαιο πως οι φιλόζωοι που ήδη “κόβουν” βόλτες με τους σκύλους τους δεδομένης της άνεσης και όχι σπανίως του θράσους που επιδεικνύουν πολλές φορές να “εισβάλουν” στο χώρο, ο οποίος μοιραίως θα μετατραπεί σε χώρο ανακούφισης τετράποδων.

Γιατί η κοινωνική ιστορία μας διδάσκει πως οι Έλληνες είμαστε όψιμοι φιλόζωοι και όχι παραδοσιακοί όπως άλλοι ευρωπαϊκοί λαοί.

Μια υπενθύμιση για να απολαμβάνουν και οι περίοικοι, για τη συγκεκριμένη περίπτωση, τους χώρους πρασίνου και όχι μόνον τα προσφιλή τετράποδα.

Γιατί φτάσαμε στο σημείο να δίνουν ορισμένοι προτεραιότητα στους πιστούς φίλους και όχι στον άνθρωπο.

Άλλωστε, για όσους ενδιαφέρονται, η ρήση της Αγίας Γραφής είναι “αγάπα τον πλησίον σου ως εαυτόν” και προφανώς μετά κάθε τι άλλο.

Χάθηκαν τα ελαφρά θέματα;

Οι λεγόμενες ψυχαγωγικές τηλεοπτικές εκπομπές της πρώτης ζώνης έχουν ένα ευρύ ρεπερτόριο ανάλαφρων θεμάτων για να ασχοληθούν.

Μόδα, κουτσομπολιό, μαγειρική, ειδήσεις από τον χώρο της showbiz και τόσα άλλα. Όμως, δεν μένουν σ’ αυτό το ρεπερτόριο που τους πάει κιόλας αλλά ξανοίγονται και ασχολούνται με περιστατικά του ποινικού δικαίου, εγκλήματα πάσης φύσεως και άλλα σχετικά.

Τώρα, να ασχολούνται με εγκληματολογικά ζητήματα, δολοφονίες, σεξουαλικά εγκλήματα, βιασμούς κλπ. με ντεκολτέ μέχρι τον ομφαλό, μίνι που φτάνει σε σημεία επικίνδυνα με μοντέρνα παπούτσια 20 και 30 εκατοστά τακούνι ή T-shirt με ζωγραφιές και στάμπες πάει πολύ.

Σε σας έμεινε να ασχοληθείτε με τόσο σοβαρά αδικήματα του ποινικού κώδικα, χάθηκαν τα ελαφρά και τα ανάλαφρα;

Έκαστος εφ’ω ετάχθη μας λέει η αρχαία σοφή ρήση, αλλά εσείς καταπιάνεστε με ζητήματα που δεν είναι για σας;

Υπάρχουν τόσοι πολύ πιο κατάλληλοι και αρμόδιοι να ασχοληθούν μ’ αυτά.

Εκτός αν θεωρείτε πως είστε και εσείς αρμόδιοι να χειριστείτε τέτοιας υφής ζητήματα.

Ναι μεν, αλλά…

Πολύ πιθανόν η εισβολή των ρωσικών στρατευμάτων στην Ουκρανία, να εξελίσσεται σύμφωνα με το σχέδιο, αν και τα fake news και η προπαγάνδα καλά κρατούν, όμως πως βιώνει ο ρωσικός λαός αυτές τις επιτυχίες;

Αν κρίνουμε από τις ουρές που ήδη σχηματίζονται στα ΑΤΜ, την εξοντωτική πίεση που δέχεται το τραπεζικό σύστημα, την απαξίωση του ρουβλίου, τον αποκλεισμό από παγκόσμιες λειτουργίες και συστήματα και την παγκόσμια απομόνωση σε πολιτιστικές, αθλητικές και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις, όσο κι αν είναι πειθαρχημένος λαός δεν θα αισθάνεται άνετα και ευχάριστα. Μάλλον θα θυμίζουν στους παλιότερους μέρες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, με στερήσεις, περιορισμούς και οικονομική ασφυξία.

Είναι αλήθεια πως ιστορικά ο ρωσικός λαός, ουδέποτε βίωσε την ουσία της δημοκρατίας και της ελευθερίας.

Πρώτα, κάτω από τους Τσάρους ακολούθησε ο Λένιν και οι Μπολσεβίκοι και αργότερα ο σημερινός ηγέτης Βλαντιμίρ Πουτιν.

Όσο κι αν το θέλει κάποιος, δεν μπορεί να ισχυριστεί πως ο ρωσικός λαός έζησε ποτέ την πραγματική δημοκρατία και ελευθερία, πάρα την ποιότητά του και την μεγάλη πολιτιστική κληρονομιά και τις επιδόσεις του στις δράσεις που την συνθέτουν.

Όχι, κατηγορηματικά, ο ρωσικός λαός δεν αξίζει αυτής της νέας περιπέτειας που βιώνει. Μάλιστα, εν έτει σωτηρίω 2022!

Υπευθυνότητα και πρόνοια

Αν και με το νέο πρωτόκολλο καταργείται η μάσκα στον εξωτερικό χώρο, με εξαίρεση τους πολυσύχναστους χώρους και τις συγκεντρώσεις ατόμων, δεν είναι λίγοι εκείνοι, οι οποίοι φρονίμως ποιούντες, συνεχίζουν να φορούν μάσκα.

Θα μου πείτε από αυξημένη υπευθυνότητα ή για τον φόβο των Ιουδαίων, αυτό δεν έχει και τόση σημασία.

Είναι αλήθεια, έχουμε τόσο συνηθίσει τη χρήση της μάσκας που από ανάγκη και υποχρέωση έχει εξελιχθεί σε εθισμό.

Δεν είναι καθόλου περίεργο όταν κάποια στιγμή η επιστημονική επιτροπή κρίνει πως μπορούμε να αποβάλουμε την μάσκα, είτε σε εξωτερικούς, είτε σε εσωτερικούς χώρους, κάποτε θα γίνει και αυτό, θα έχουμε την εντύπωση πως κάτι μας λείπει.

Φρόνιμο πάντως είναι όσο ο κορονοϊός και οι μεταλλάξεις του είναι εδώ, ας παίρνουμε την πιο ουσιαστική προφύλαξη, που κυρίως παρέχει η χρήση της μάσκας.

*Δημοσιογράφος, Συγγραφέας

 

 

 

 

Δημήτρης Γαρούφας: Ο Μάρτης του 1943

0

 

                                         Του Δημήτρη Γαρούφα*

Παραμερίζοντας  την κοχλάζουσα  επικαιρότητα  υπενθυμίζω ότι στις 15-3-2022 συμπληρώνονται  79 χρόνια από την 15-3-1943 που αναχώρησε ο πρώτος συρμός από Θεσσαλονίκη μεταφέροντας Εβραίους στο στρατόπεδο ΄Αιυσβιτς-Μπίρκεναου για να ακολουθήσουν και άλλα δρομολόγια μεταφέροντας δεκάδες χιλιάδες Εβραίους από την Θεσσαλονίκη στα κρεματόρια της Γερμανίας..

Έχουμε  ξανασχοληθεί με αυτό το θέμα και  από αυτή τη στήλη  (στις 6-3-2021) αλλά επανερχόμαστε  γιατί είναι κομμάτι της ιστορίας μας για το οποίο υπάρχουν ακόμη άγωστες πτυχές. Το λέω αυτό γιατί στα βιβλία που έχουν γραφεί για το ολοκαύτωμα των Εβραίων της Θεσσαλονίκης, κυρίως από ξένους συγγραφείς , αναφέρεται υπό μορφή συμπεράσματος ότι οι φορείς της Θεσσαλονίκης δεν βοήθησαν όσο έπρεπε για την σωτηρία των Εβραίων  και μάλιστα ο Μαζάουερ στο βιβλίο του για την ιστορία της Θεσσαλονίκης  αναρωτιέται τι έκανε γι αυτό το θέμα ο νομικός κόσμος της πόλης, φιλοτεχνώντας υπαινικτικά    μομφή  για τον νομικό κόσμο της Θεσσαλονίκης.

Επανέρχομαι στο θέμα για να βοηθήσω να φωτιστούν κάποιες άλλες πτυχές της υπόθεσης αυτής  εστιάζοντας σε περιστατικά που δείχνουν ότι υπήρξε προσπάθεια του νομικού κόσμου για την σωτηρία  των Εβραίων της Θεσσαλονίκης έστω και χωρίς αποτέλεσμα. Υπήρξε κατ΄ αρχήν υπόμνημα του δικηγορικού σώματος (προς τον κατοχικό Γενικό Διοικητή Μακεδονίας Σιμωνίδη) για μεταφορά των Εβραίων της Θεσσαλονίκης στην Λέσβο και διαβίωσή τους εκεί μέχρι τη λήξη του πολέμου όπου θα τρέφονταν από τις περιουσίες τους, πρόταση που φυσικά απορρίφθηκε από τους Γερμανούς.

Στην ιστορία του δικηγορικού συλλόγου Θεσσαλονίκης που έγραψε ο διατελέσας και πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Τζων Θωμάς (βλ. «Συμβολή στην ιστορία του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης»  σελ.39-40 εκδοθείσα το 2001 από τον Δικηγορικό Σύλλογο Θεσσαλονίκης) αναφέρεται μια ηρωϊκή προσπάθεια του τότε πρόεδρου Πρωτοδικών και προΪσταμένου του Πρωτοδικείου ΄Αγγελου Κουτσουμάρη  ο οποίος έδωσε εντολή και σε εκτάκτους δικασίμους συνεδρίαζε το Πρωτοδικείο  πρωϊ και απόγευμα  κάθε μέρα και σε 15 μέρες έγιναν περίπου 400 υιοθεσίες παιδιών Εβραίων από χριστιανικές οικογένειες. Αλλά πληροφορήθηκαν το γεγονός οι Γερμανοί και μέσω των κατοχικών εφημερίδων που εξέδιδαν  προσπαθούσαν να τρομοκρατήσουν τον πληθυσμό. Έτσι στις 30 Μαρτίου η κατοχική «Νέα Ευρώπη» έγραφε μεταξύ άλλων : «διεπιστώθη ότι πολλοί συμπολίται μας, λησμονούντες το τι μας έκαναν οι Εβραιοι ,ωθούμενοι από αίσθημα φιλανθρωπίας ,όπισθεν του οποίου ασφαλώς κρύπτονται τελείως διάφορα προς την καλώς  εννοούμενη φιλανθρωπία ελατήρια προβαίνουν εις υιοθεσίας διαφόρων εβραιοπαίδων. Καθίστανται λοιπόν αρμοδίως γνωστά τα κάτωθι: 1) η Στρατιωτική διοίκηση Θεσσαλονίκης-Αιγαίου έχει πλήρη γνώση των γενομένων υιοθεσιών,2) άπασαι αι υιοθεσίαι αυταί είναι νομικώς άκυροι διότι αντιβαίνουν προς τας υπό των αρχών κατοχής, όσον αφορά τους Εβραίους, εκδοθείσας ρητάς διαταγάς…» Στην ίδια εφημερίδα σε επόμενη ημέρα ο  αρθρογράφος της          αναρωτιέται με πρωτοσέλιδο άρθρο: «υπάρχουν λοιπόν ΄Ελληνες πρόθυμοι να υιοθετήσουν  εβραιόπαιδας; Υπάρχουν λοιπόν τόσο κακοί ΄Ελληνες ώστε να μην αισθάνονται ντροπήν δια παρομοίας ποταπάς πράξεις;»

Ο Τζων Θωμάς αναφέρει στη ιστορία του ότι οι Γερμανοί πληροφορήθηκαν τις γενόμενες υιοθεσίες  κι΄΄ότι ζήτησαν στοιχεία για όσους συνέπραξαν σε αυτές(δικαστές, δικηγόροι , δικαστικοί υπάλληλοι κλπ) για να τους τιμωρήσουν. Αλλά ο Προϊστάμενος του Πρωτοδικείου  παρουσιάστηκε μόνος του στον Μάξ Μέρτεν(ουσιαστικό Γερμανό Διοικητή) και δήλωσε ότι αναλαμβάνει  την ευθύνη για όλα κι΄ ότι μεθόδευσε την διαδικασία αυτή για ανθρωπιστικούς λόγους ,και να μην τιμωρήσουν κανένα άλλο. Ο Μέρτεν θαύμασε το θάρρος του και τον άφησε ελεύθερο αλλά ακυρώθηκαν οι υιοθεσίες και δεν σώθηκαν τα παιδιά.

Για την ιστορία αναφέρω ότι γι΄ αυτό το θέμα είχα υποβάλλει υπόμνημα στην Ισραηλιτική κοινότητα Θεσσαλονίκης (αρ.πρωτ.5234/5—11-2015)ζητώντας να τιμηθεί η μνήμη του ηρωϊκού αυτού δικαστή  και η Ισραηλιτική  κοινότητα μετά από έρευνα του θέματος τίμησε τη μνήμη του ηρωικού αυτού δικαστή στο ετήσιο μνημόσυνο για τα θύματα του ολοκαυτώματος, στις 8 Μαϊου 2016, και κάλεσε τον τότε πρόεδρο του Τριμελούς Συβουλίου Διοίκησης του Πρωτοδικείου  Ν.Βόκα ως ομιλητή ,και συγγενείς του δικαστή αυτού ο οποίος έφτασε στο βαθμό του Αρεοπαγίτη και πέθανε στην Αθήνα κι έτσι δόθηκε η δυνατότητα να παρουσιαστούν τα γεγονότα αυτά ενώ  αναφορά στο  θεμα αυτό έγινε από τον  Λεόν Σαλτιέλ σε άρθρο του που  δημοσιεύθηκε στο τεύχος    127, (Οκτώβριος-Δεκέμβριος  2014)   του περιοδικού Σύγχρονα Θεματα.σελ.75-78

Με την ευκαιρία αυτή επισημαίνω ότι η Θεσσαλονίκη με ευθύνη των εκπροσώπων της δείχνει να αγνοεί την ίδια την ιστορία της. Γι΄ αυτό αυτή η ηρωϊκή προσπάθεια πρέπει να αναδειχθεί και τιμηθεί κι από τον Δήμο Θεσσαλονίκης δίνοντας το όνομα του Δικαστή αυτού σε δρόμο της πόλης ,ενώ καλό θα ήταν να  δοθεί το ονομά του σε αίθουσα του Δικαστικού Μεγάρου Θεσσαλονίκης και φυσικά πρέπει να τιμάται η μνήμη του κι από τις Δικαστικές ενώσεις που μάλλον αγνοούν τον ηρωϊσμό του δικαστή αυτού  που σταθμίζοντας  τα έννομα αγαθά θεώρησε την ανθρώπινη ζωή υπέρτατο αγαθό και εμπράκτως προσπάθησε να σώσει τα παιδιά των Εβραίων της Θεσσαλονίκης με κίνδυνο της ζωής του…Στις παρακμιακές εποχές που ζούμε χρήσιμο είναι να προβάλλουμε  τέτοια  υγιή πρότυπα.

  • Δικηγόρος, πρώην πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης.

Η νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας της Δύσης, έφεραν τη συνάντηση του Τούρκου Προέδρου με τον Έλληνα Πρωθυπουργό

0

Του Δημήτρη Τσαϊλά*

Παρά τις όποιες συγκρούσεις του παρελθόντος μεταξύ της Άγκυρας με τη Μόσχα, η προσέγγιση του Ερντογάν με τη Ρωσία τον έφερε πολύ πιο κοντά στον στόχο του για στρατηγική αυτονομία της χώρας του από τη Δύση. Η Τουρκία εκτελούσε πολιτικούς ελιγμούς ανάμεσα στα μέτωπα του παγκόσμιου ανταγωνισμού, αξιοποιώντας τη γεωπολιτική δυναμική της, και έτσι μπόρεσε να επεκτείνει σημαντικά το εύρος και την επιρροή της μέσα σε λίγα χρόνια. Σε αυτή την πολιτική της ισορροπίας “πατώντας σε δύο βάρκες”, η Τουρκία συμπεριφερόταν πολύ πιο συγκρουσιακά προς τα δυτικά κράτη παρά προς τη Ρωσία. Για χρόνια, η πολιτική ελίτ της Άγκυρας δημιουργούσε μια θετική εικόνα για τη Ρωσία και μια αρνητική για τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη. Δημιουργώντας συνειδητά ασάφεια, η Τουρκία κρατά ισορροπία μεταξύ Δύσης και Ρωσίας.

Ωστόσο, μετά την Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, εκτιμάται ότι υπάρχει ανατροπή της μέχρι τώρα συμπεριφοράς της Τουρκίας και υπάρχουν τέσσερις λόγοι για αυτό. Πρώτον, η Δύση δείχνει ενότητα και αποφασιστικότητα, κάτι που είχε καιρό να επιδείξει καθώς οι κυρώσεις της, υπονομεύουν τη θέση της Ρωσίας στον κόσμο. Δεύτερον, ο Πούτιν χάνει το ρόλο του ως επιτυχημένος πολιτικός και αξιόπιστος εταίρος. Τρίτον, η Άγκυρα συνειδητοποιεί ότι το όραμα του Πούτιν για μια μεγάλη ρωσική αυτοκρατορία θα μπορούσε να προκαλέσει περισσότερους πολέμους, και απειλή για την ίδια. Και τέταρτον, οι τάξεις των αντιπάλων κλείνουν, οπότε, γίνεται πιο δύσκολο για την Τουρκία να συνεχίσει την πολιτική της ισορροπίας “πατώντας σε δύο βάρκες”.

Η κρίση στην Ουκρανία θέτει δύο ιδιαίτερα δυσάρεστα ερωτήματα για την Τουρκία:

  1. Πώς να διατηρήσει μια ισορροπία ισχύος στον Εύξεινο Πόντο (Μαύρη Θάλασσα);
  2. Πώς να διαχειριστεί τις τριγωνικές σχέσεις της μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας και Δύσης;

Μέχρι στιγμής, η πολιτική της Άγκυρας απέναντι στη Μόσχα συνίσταται τόσο στην αποτροπή όσο και στο διάλογο. Σε ό,τι αφορά την αποτροπή, η Τουρκία βρίσκεται πιο κοντά στα μέλη του ΝΑΤΟ εκτός ΕΕ, όπως οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο. Εν τω μεταξύ, η πολιτική διαλόγου της Τουρκίας είναι παρόμοια με εκείνη των μελών της ΕΕ, κυρίως της Γερμανίας. Ωστόσο, ενώ υπάρχει ένας ορισμένος βαθμός ομοιότητας μεταξύ των θέσεων της Τουρκίας και ορισμένων δυτικών χωρών στην τρέχουσα κρίση, η σύγκλιση των συμφερόντων τους δεν έχει ακόμη οδηγήσει σε κάποια ουσιαστική συνεργασία. Βραχυπρόθεσμα, η παράλληλη τροχιά αποτροπής και διαλόγου εξακολουθεί να δίνει στην Τουρκία κάποια περιθώρια για να συνεχίσει τους πολυδιανυσματικούς ελιγμούς της.

Στην πραγματικότητα, η πολιτική της Τουρκίας απέναντι στην κρίση της Ουκρανίας είναι σύμφωνη με τη γενική προσέγγιση του ΝΑΤΟ έναντι της Ρωσίας, δηλαδή την αποτροπή και το διάλογο. Ενισχύοντας τις αμυντικές δυνατότητες της Ουκρανίας, παρέχει στο Κίεβο τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV) “ΜΠΑΪΡΑΚΤΑΡ”, οπότε η Τουρκία ακολουθεί μια πολιτική αποτροπής έναντι της Ρωσίας. Ρητορικά, ωστόσο, η Άγκυρα ευνοεί τη διπλωματία έναντι της κλιμάκωσης. Η Τουρκία, επομένως, φαίνεται πρόθυμη να απόσχει να συμμετάσχει σε οποιαδήποτε προσπάθεια που επιδιώκει να πλήξει τη Ρωσία με βαριές κυρώσεις ή να την αντιμετωπίσει στρατιωτικά. Το διακύβευμα είναι μεγάλο για την Τουρκία στην τρέχουσα κρίση. Περιλαμβάνει την ασφάλεια του βόρειου γείτονά της, της Ουκρανίας, την ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή του Ευξείνου Πόντου (Μαύρη Θάλασσα), τις περίπλοκες σχέσεις της με τη Ρωσία, καθώς και το μέλλον της δυτικής τάξης ασφάλειας.

Η Ουκρανία είναι επίσης απαραίτητος εταίρος για την Τουρκία στον Εύξεινο Πόντο. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με Τούρκους αξιωματούχους, «η Ουκρανία είναι ένα κράτος μαξιλάρι που σταματά την περαιτέρω ρωσική επιρροή και πίεση στην περιοχή». Μεταξύ όλων των κοινών γειτόνων στον Εύξεινο Πόντο, η Κριμαία υπήρξε η πιο ευαίσθητη περιοχή στην ιστορία των σχέσεων Τουρκίας-Ρωσίας. Η χερσόνησος της Κριμαίας ήταν το κύριο αίτιο της έκρηξης του οθωμανορωσικού πολέμου για κυριαρχία στην περιοχή, με τους Οθωμανούς να χάνουν από τη Ρωσική Αυτοκρατορία το 1774. Αργότερα, οι Σοβιετικοί δεν ένιωσαν ποτέ άνετα με τον έλεγχο της Άγκυρας στα τουρκικά στενά που συνδέουν τον Εύξεινο Πόντο με το Αιγαίο και τη Μεσόγειο. Ωστόσο, στη μεταψυχροπολεμική περίοδο, παρά τα προβλήματα του παρελθόντος, η Τουρκία και η Ρωσία βρήκαν έναν τρόπο να συνεργαστούν, στον Εύξεινο Πόντο, με την Άγκυρα να προσπαθεί να διατηρήσει μια λεπτή ισορροπία μεταξύ της Ρωσίας και των συμμάχων της στο ΝΑΤΟ.

Το 2014, η Τουρκία αποκήρυξε την κατάληψη της Κριμαίας από τη Ρωσία, ισχυριζόμενη ότι επρόκειτο για παράνομη προσάρτηση, ωστόσο δεν τάχθηκε με τους δυτικούς εταίρους της στο καθεστώς κυρώσεων κατά της Μόσχας. Η οικονομική εξάρτηση της Τουρκίας από τη Ρωσία σε τομείς όπως η ενέργεια, ο τουρισμός και το εμπόριο έπαιξε σημαντικό ρόλο σε αυτή την απόφαση. Από τότε, η σχέση Τουρκίας-Ρωσίας είχε ισχυροποιηθεί και γινόταν πιο αλληλοεξαρτώμενη για να καλύπτει τη διαχείριση περιφερειακών συγκρούσεων, την πυρηνική τεχνολογία και τα εξελιγμένα οπλικά συστήματα. Εάν διαταραχθεί η ισορροπία σε μια περιοχή, μπορεί κάλλιστα να επεκταθεί και σε άλλους τομείς, συμπεριλαμβανομένων των περιφερειακών συγκρούσεων, ειδικά στη Μέση Ανατολή και στο Νότιο Καύκασο. Έτσι σε περίπτωση ρωσοτουρκικής αντιπαράθεσης, η Συρία είναι πιθανότατα το πιο προφανές πεδίο για τα αντίποινα της Μόσχας, καθώς μένει να είναι η αχίλλειος πτέρνα της Άγκυρας στις σχέσεις της με τη Μόσχα.

Συμπεράσματα

Εκτιμάται, ότι η βασική ανησυχία της Μόσχας είναι για το πώς η Δύση σχεδιάζει τη νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας, η οποία φαίνεται να είναι εναντίον και σε αντιπαράθεση με τη Ρωσία. Κατά συνέπεια, η Μόσχα ανησυχεί πρωτίστως για την παρουσία της στρατιωτικής υποδομής του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Ευρώπη και μια πιθανή στρατιωτική σύγκρουση για την Κριμαία. Αμφότερες οι ανησυχίες αιχμαλωτίζουν κάθε τουρκική συνεργασία με το ΝΑΤΟ.

Έτσι, τις τελευταίες μέρες βγαίνουν έντονα φιλοδυτικοί τόνοι από την Άγκυρα. Φαίνεται ότι ο Πούτιν όχι μόνο έφερε τη χαμένη ενότητα στην ΕΕ, αλλά υπενθύμισε στην Άγκυρα τα οφέλη των δυτικών δεσμών της. Τα δυτικά κράτη θα πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι μόνο με περισσότερη ενότητα μεταξύ τους και περισσότερη αποφασιστικότητα θα κάνει την Άγκυρα να ξαναπροσανατολισθεί με τη Δύση. Βέβαια, τα βραχυπρόθεσμα συμφέροντα μπορεί να εξυπηρετούνται καλύτερα από μια συναλλακτική προσέγγιση, η μακροπρόθεσμη σταθερότητα στις σχέσεις Τουρκίας-Δύσης απαιτεί ένα εύρυθμο πλαίσιο που να βασίζεται σε κοινές αρχές.

Σε αυτό το πλαίσιο έγινε η συνάντηση του Έλληνα Πρωθυπουργού με τον Τούρκο Πρόεδρο, η οποία είναι ταυτόχρονα τόσο περίπλοκη και ευαίσθητη όσο οποιαδήποτε άλλη, διπλωματική ενέργεια. Όμως μια καλά ενορχηστρωμένη συνάντηση μπορεί να είναι εξαιρετικά χρήσιμη για τη συμπλήρωση διπλωματικών ενεργειών για την επίτευξη των πολιτικών στόχων. Εφαρμοζόμενη επιδέξια αλλά σταθερά, ακριβώς με την κατάλληλη δυναμική, μπορεί να είναι πειστικός αποτρεπτικός παράγοντας ακόμη και για τις τουρκικές διεκδικήσεις.

Ο Δημήτριος Τσαϊλάς δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου, είναι μέλος και ερευνητής του Ινστιτούτου για την Εθνική και Διεθνή Ασφάλεια.

Πόλεμος στην Ουκρανία: Πόσο πιθανό είναι το σενάριο σύρραξης Ρωσίας – ΝΑΤΟ

0

Πηγή: Maks Levin

Η εγκατάσταση, γνωστή ως τοποθεσία όπου οι δυνάμεις του ΝΑΤΟ εκπαίδευσαν Ουκρανούς τα χρόνια πριν από την έναρξη του πολέμου, βρίσκεται κοντά στην πιο άμεση διαδρομή μεταξύ του αεροδρομίου του Ρζέσοφ, όπου μεταφέρονται δυτικά όπλα, και της πόλης Λβιβ

Το θανατηφόρο πολλαπλό πυραυλικό χτύπημα της Ρωσίας στη στρατιωτική βάση της Ουκρανίας στο Γιαβόροβ, περίπου 10 χλμ από τα σύνορα με την Πολωνία, ήταν σαφώς σχεδιασμένο να στείλει ένα μήνυμα.

Όχι μόνο οι ρωσικές δυνάμεις μπορούν να χτυπήσουν τα δυτικά σύνορα της Ουκρανίας -σκοτώνοντας τουλάχιστον 35 ανθρώπους κοντά στο σημείο όπου θα περάσουν όπλα που στέλνει η Δύση στη χώρα- αλλά το Κρεμλίνο δεν ενδιαφέρεται αν εκεί εκπαιδεύονταν αμερικανοί ή άλλοι εθελοντές μαχητές.

Μια ημέρα νωρίτερα, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Ριαμπκόφ, είχε δηλώσει ότι ο στρατός της θα αντιμετωπίσει τις αποστολές όπλων στην Ουκρανία από χώρες του ΝΑΤΟ ως «νόμιμους στόχους».

Τα ρωσικά όρια

Η εγκατάσταση, γνωστή ως τοποθεσία όπου οι δυνάμεις του ΝΑΤΟ εκπαίδευσαν Ουκρανούς τα χρόνια πριν από την έναρξη του πολέμου, βρίσκεται κοντά στην πιο άμεση διαδρομή μεταξύ του αεροδρομίου του Ρζέσοφ, όπου μεταφέρονται δυτικά όπλα, και της πόλης Λβιβ.

Είναι ένα μέρος όπου φέρεται να συγκεντρώνονται ξένοι εθελοντές, καθώς ξεκινούν την εκπαίδευσή τους με τις ένοπλες δυνάμεις της Ουκρανίας. Αλλά ακόμη και αν η βάση δεν χρησιμοποιείται, πρόκειται για τοποθεσία που αντιμετωπίζεται από καιρό με καχυποψία από τη Ρωσία.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον Guardian, υπάρχουν σημαντικά όρια στη ρωσική επίθεση. Ενώ η εγγύτητα των θανατηφόρων πυραυλικών επιθέσεων στα σύνορα του ΝΑΤΟ μπορεί να εγείρει ανησυχία, οι ΗΠΑ και άλλοι σύμμαχοι έχουν λάβει μέτρα για να ενισχύσουν και να προστατεύσουν την αεράμυνα της Πολωνίας.

Η αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Καμάλα Χάρις, ανακοίνωσε στα τέλη της περασμένης εβδομάδας ότι δύο αμερικανικές συστοιχίες πυραύλων Patriot μεταφέρθηκαν στην Πολωνία, στο αεροδρόμιο Ρζέσοφ. Βρετανικές στρατιωτικές πηγές αναφέρουν ότι ένα συνοδευτικό σύστημα, το μεσαίου βεληνεκούς Sky Sabre -που βρίσκεται ήδη στη χώρα μετά από πρόσφατες ασκήσεις- ενδέχεται να τοποθετηθεί σύντομα δίπλα τους. 

Το ενδεχόμενο επίθεσης

Παρά τη ρητορική του Ριαμπκόφ, μια άμεση ρωσική επίθεση σε χώρα του ΝΑΤΟ -με την άμυνά της πρόσφατα ενισχυμένη- θα ήταν απίθανη σε κάθε περίπτωση, και κυρίως λόγω του γεγονότος ότι οι δυνάμεις της Μόσχας μάχονται χάνοντας άνδρες και εξοπλισμό στην Ουκρανία.

Η παρουσία των συστοιχιών Patriot έχει σχεδιαστεί για να διαβεβαιώσει πως θα είναι δυνατή η αναχαίτιση τυχόν «αδέσποτων» πυραύλων που εισέρχονται στον πολωνικό εναέριο χώρο, καθώς η ρωσική επίθεση κατά της Ουκρανίας πλησιάζει στα δυτικά της χώρας.

Η Ρουμανία, μια άλλη χώρα του ΝΑΤΟ που συνορεύει με την Ουκρανία, διαθέτει ήδη το δικό της σύστημα Patriot, ενώ η Γερμανία και η Ολλανδία δήλωσαν πριν από λίγες ημέρες ότι θα επανατοποθετήσουν ένα από τα δικά τους σε μια άλλη συνοριακή χώρα, τη Σλοβακία. 

Η προμήθεια όπλων

Όσον αφορά στην προμήθεια δυτικών όπλων στην Ουκρανία, οι ειδικοί εκτιμούν ότι είναι απίθανο να περιοριστεί από μία μόνο επίθεση, ακόμη και τόσο θανατηφόρα όσο αυτή του πρωινού της Κυριακής. Τα πολωνο-ουκρανικά σύνορα έχουν μήκος μεγαλύτερο από 300 μίλια και λαμβάνονται μέτρα για την απόκρυψη των προμηθειών.

Δεν είναι ρεαλιστικά δυνατό να περιοριστεί ή να απαγορευτεί η διακίνηση των όπλων λόγω περιοδικών αεροπορικών επιδρομών, καθώς οι επιλογές είναι αρκετές. Αυτό θα συμβεί μόνο όταν οι δυνάμεις της Μόσχας κυριαρχήσουν στην περιοχή. Προς το παρόν, τα ρωσικά χερσαία στρατεύματα, που επικεντρώνονται στο Κίεβο και τις πόλεις της ανατολικής πλευράς, απέχουν πολύ από το Λβιβ και τα δυτικά σύνορα.

Ο Nick Reynolds, ειδικός στον χερσαίο πόλεμο, δήλωσε στη βρετανική εφημερίδα: «[Ο Βλαντιμίρ] Πούτιν θα δυσκολευτεί να εμποδίσει τις προμήθειες όπλων στη δυτική Ουκρανία, αλλά έχει πολύ περισσότερες πιθανότητες να περικυκλώσει και έτσι να αποκόψει το Κίεβο, καθώς και να αποκόψει διαδρόμους κατά μήκος του ποταμού Δνείπερου. Αλλά αυτό θα πάρει χρόνο».

 

Δεν εμποδίστηκε η ροή όπλων

Η πυραυλική επίθεση στην ουκρανική στρατιωτική βάση εξαπολύθηκε από βομβαρδιστικά μεγάλου βεληνεκούς που πετούσαν εντός του ρωσικού εναέριου χώρου, δήλωσε τη Δευτέρα το Πεντάγωνο, παρέχοντας λεπτομερώς εκτιμήσεις για το χτύπημα που σηματοδότησε σημαντική κλιμάκωση στον πόλεμο.

Η επίθεση δεν διέκοψε τις αποστολές της στρατιωτικής βοήθειας από τη Δύση, παρά τους αντίθετους ισχυρισμούς της Ρωσίας, δήλωσε ανώτερος αμερικανός αξιωματούχος, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας.

Αλλά ενέτεινε τον φόβο στην περιοχή, και στις Ηνωμένες Πολιτείες, ότι ένας λανθασμένος υπολογισμός θα μπορούσε να διευρύνει τον πόλεμο. Χιλιάδες Αμερικανοί στρατιώτες έχουν σταλεί στην Πολωνία και σε άλλες χώρες κατά μήκος του ανατολικού άκρου της συμμαχίας και ο πρόεδρος Μπάιντεν και άλλοι δυτικοί ηγέτες έχουν υποστηρίξει ότι ενδεχόμενη ρωσική επίθεση σε μία από αυτές θα ωθούσε τη Δύση σε σκληρή απάντηση.

Σύμφωνα με την Washington Post, ανώτερος αξιωματούχος του Πενταγώνου δήλωσε ότι ο βομβαρδισμός της Ρωσίας με στόχο το Διεθνές Κέντρο Διατήρησης της Ειρήνης και Ασφάλειας δεν έχει αλλάξει τη στάση των αμερικανικών δυνάμεων στην Πολωνία.

Παράλληλα, επεσήμανε πως το Πεντάγωνο «δεν θα έχει τρόπο να μάθει ή να παρακολουθεί» αν κάποιοι Αμερικανοί πολίτες ήταν μεταξύ των νεκρών ή των τραυματιών της επίθεσης, αν και επιβεβαίωσε προηγούμενες δηλώσεις σύμφωνα με τις οποίες δεν υπήρχαν αμερικανικά στρατεύματα στο σημείο.

Όπως ισχυρίστηκε, η εγκατάσταση δεν αποτελεί σημείο διέλευσης της δυτικής στρατιωτικής βοήθειας, διαψεύδοντας τους ισχυρισμούς του ρωσικού υπουργείου Άμυνας ότι η βάση χρησιμοποιείται ως αποθήκη όπλων και εξοπλισμού.

«Θα ήθελα απλώς να σας πω ότι έχουμε πολλαπλές επιλογές για να στείλουμε βοήθεια στους Ουκρανούς» δήλωσε ο εκπρόσωπος του Πενταγώνου, Τζον Κίρμπι, στους δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια ενημέρωσης των δημοσιογράφων το απόγευμα της Δευτέρας. «Αυτός δεν ήταν ένας από αυτούς».

in.gr

Βενιαμίν Καρακωστάνογλου: ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΑΝΙΣΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ!

2

Δρ. ΒΕΝΙΑΜΙΝ ΚΑΡΑΚΩΣΤΑΝΟΓΛΟΥ (*)

ΓΙΑΤΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ  ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ;

Οι ανησυχητικές εξελίξεις στην κρίση μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας και η δεδομένη και επιδεινούμενη  τουρκική απειλή (με ποικίλες παραβιάσεις εθνικής κυριαρχίας) κατά της Ελλάδος και της Κύπρου, μάς οδηγούν, αναπότρεπτα, σε συγκρίσεις και συμπεράσματα.

Η Ουκρανία δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ ούτε της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παρά ταύτα, εκδηλώνεται καθημερινά, το τελευταίο διάστημα, η ισχυρή αλληλεγγύη των Η.Π.Α., του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην διαμάχη της με την Ρωσική Ομοσπονδία, η οποία μάλιστα είναι έμπρακτη με αποστολή στρατευμάτων σε γειτονικές χώρες του ΝΑΤΟ, αλλά και στρατιωτικής βοήθειας στην ίδια την Ουκρανία, με στόχο την ενίσχυσή της απέναντι σε ενδεχόμενη Ρωσική στρατιωτική επίθεση.

Αμέριστη διπλωματική και πολιτική υποστήριξη, μεγάλη δημοσιότητα στα ΜΜΕ παγκοσμίως και άμεση εμπλοκή της ανώτατης ηγεσίας όλων των παραπάνω δυτικών χωρών, ταυτόχρονα με την απειλή σοβαρών οικονομικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας, χωρίς να αποκλείονται (ρητά τουλάχιστον), στο μέλλον και στρατιωτικά μέτρα. Υπενθυμίζουμε ότι η Ρωσία και η Ουκρανία ανήκαν μέχρι το 1989-1990 στην Σοβιετική Ένωση και στο Ανατολικό Μπλοκ (Σύμφωνο της Βαρσοβίας) και οι λαοί τους έχουν φυλετική, θρησκευτική και γλωσσική συγγένεια.

Εκδηλώνεται, λοιπόν, πολύπλευρη αλληλεγγύη της Δύσης προς την Ουκρανία, κυρίως λόγω της προσάρτησης από την Ρωσία, το 2014, της περιοχής της Κριμαίας (που ανήκει στην Ουκρανία από το 1953, οπότε εκχωρήθηκε από την τότε Σοβιετική ηγεσία στην Ουκρανία, από την Ρωσία όπου ανήκε νωρίτερα). Επίσης λόγω της εξέγερσης της Ρωσικής πλειοψηφίας των κατοίκων στην Ανατολική Ουκρανική Επαρχία του Ντονμπάς (Ντόνετσκ και Λουχάνσκ), τμήματα της οποίας de facto αποσχίσθηκαν από την υπόλοιπη Ουκρανία και δημιούργησαν αυτόνομη τοπική εξουσία που δεν αναγνωρίζεται επισήμως, αλλά είναι βέβαιο ότι υποστηρίζεται από την Ρωσία. Η Δούμα (Ρωσική Βουλή) πρότεινε πρόσφατα  την αναγνώριση της ανεξαρτησίας αυτών των δύο αυτοαποκαλούμενων ¨Λαικών Δημοκρατιών¨ , την οποία και ανήγγειλε ο Πρόεδρος Πούτιν με διάγγελμά του στις 21/2/22.

Αν θελήσουμε να συγκρίνουμε την παραπάνω κινητοποίηση των συμμάχων και εταίρων μας με την αδιαφορία τους απέναντι στη συμπεριφορά της Τουρκίας (κράτους μέλους του ΝΑΤΟ και υποψήφιου για την Ευρωπαϊκή Ένωση) απέναντι σε δύο χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ελλάδα και Κύπρο) και σε μία χώρα μέλος του ΝΑΤΟ (Ελλάδα), διαπιστώνουμε ότι ο κατάλογος των παράνομων και εχθρικών κινήσεων της Τουρκίας, που είναι γνωστός, είναι ανεξάντλητος! Στο παρόν τεύχος του Ε.Π. αλλά και στα προηγούμενα, αναλύονται τα σχετικά θέματα και φωτίζεται το βαρύ μητρώο παρανομιών της Τουρκίας!

Το ερώτημα που προκύπτει όμως, και το απευθύνουμε στις συμμαχικές  χώρες του ΝΑΤΟ και τους εταίρους μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι γιατί ισχύουν αυτά τα διπλά και άνισα κριτήρια στον χειρισμό των απειλών και της χρήσης βίας κατά δύο κρατών μελών (Ελλάδας-Κύπρου) των δύο αυτών Διεθνών Περιφερειακών Οργανισμών;

-Γιατί η διχοτομημένη και κατεχόμενη Κύπρος, από το 1974, εγκαταλείπεται ουσιαστικά σ’ αυτήν την κατάσταση, η οποία μάλιστα, λόγω της διεθνούς αδράνειας και υποκρισίας, ολοένα διευρύνεται (Βαρώσια-Αμμόχωστος) και μάλιστα επιδεινώνεται (απαίτηση νομιμοποίησης της κατοχής με αναγνώριση της Βόρειας τουρκοκρατούμενης Κύπρου ως Κράτους); Γιατί το Εθνικό Κέντρο (Αθήνα) δεν στέλνει τελεσίγραφο για την επανένωση, εδώ και τώρα (μετά από 48 χρόνια), χρησιμοποιώντας το δικαίωμα της εγγυήτριας δύναμης, εφόσον η Τουρκία αρνείται να αποσύρει τον κατοχικό στρατό της, σε πλήρη αντίθεση με Αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας (Σ.Α.)του ΟΗΕ;

-Γιατί η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν κατάφερε να αποφασίσει ούτε τις ελάχιστες οικονομικές κυρώσεις που είχε συζητήσει, επί 2 χρόνια τώρα, κατά της Τουρκίας, για τις παράνομες έρευνες και γεωτρήσεις στην Κυπριακή ΑΟΖ και την εν δυνάμει Ελληνική Υφαλοκρηπίδα;

-Γιατί άλλα τα κριτήρια στον χειρισμό από τον ΟΗΕ και το ΝΑΤΟ της κρίσης στο Κοσσυφοπέδιο (χρήση βίας χωρίς απόφαση του Σ.Α.) και άλλα για το Κυπριακό (ούτε καν σκέψη για χρήση βίας ή κυρώσεων κατά της Τουρκίας);

-Γιατί ζητείται από τους Ρώσους να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από την μεθόριο με την Ουκρανία, ενώ δεν έχει ζητηθεί αποφασιστικά η αποχώρηση των τουρκικών κατοχικών δυνάμεων από την Βόρεια Κύπρο, τα οποία απειλούν και εκβιάζουν την ελεύθερη Νότια Κύπρο, κράτος μέλος του ΟΗΕ και της Ευρωπαικής Ενωσης; Το ίδιο ισχύει και για την 4η Τουρκική Στρατιά, της Σμύρνης, με 110.000 άνδρες, και τον μεγαλύτερο αποβατικό στόλο ίσως παγκοσμίως, όταν οι δυνάμεις αυτές βρίσκονται σε απόσταση αναπνοής από τα αμιγώς Ελληνοκατοικούμενα από χιλιάδες χρόνια ελληνικά νησιά του Ανατολικού Αιγαίου  τα οποία απειλούν ποικιλοτρόπως (Ίμια, αποβατικές ασκήσεις, συνεχείς υπερπτήσεις, NAVTEX και απειλητικές δηλώσεις της Τουρκικής ηγεσίας ότι πλέον αμφισβητεί την ελληνική κυριαρχία σε αυτά);

-Γιατί δεν επιβάλλεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στην Τουρκία, η προσχώρηση και αποδοχή της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας, το οποίο οφείλει έτσι κι αλλιώς να πράξει ως υποψήφιο κράτος για ένταξη, ώστε να αναγκασθεί να δεχθεί την διεθνή νομιμότητα και να δρομολογηθεί έτσι η αυτόματη προσφυγή (με την Ελλάδα) για την οριοθέτηση  της ΑΟΖ/Υφαλοκρηπίδας στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης;

-Γιατί δεν επιβάλλεται πλήρες embargo εξοπλισμών προς την Τουρκία, από την Γερμανία, Αγγλία, Ισπανία, Ιταλία και τις ΗΠΑ, ενώ είναι προφανές ότι τα υποβρύχια, το ελικοπτεροφόρο και τα άλλα εξελιγμένα οπλικά συστήματα που έχουν παραγγελθεί και κατασκευάζονται στις παραπάνω χώρες για την Τουρκία, πρωτίστως θα χρησιμοποιηθούν κατά της Ελλάδος και της Κύπρου; Και το ίδιο ισχύει για τα 40 F-16 με σύγχρονο εξοπλισμό viper που ζήτησε να αγοράσει η Τουρκία από της Η.Π.Α.!

Τέλος, απευθύνουμε τα ίδια ερωτήματα και προς την Ελληνική και την Κυπριακή Κυβέρνηση, ζητώντας εναγωνίως (εν όψει της πλήρους, πλέον, αποκάλυψης των τουρκικών προθέσεων για το Αιγαίο, τα νησιά μας και την κατεχόμενη Κύπρο) να λάβουν άμεσα, ξεχωριστά αλλά και από κοινού, όλα εκείνα τα δραστικά και αποτρεπτικά μέτρα κατά της εξελισσόμενης τουρκικής απειλής και κατά της συνεχιζόμενης κατοχής, είτε στρατιωτικά, είτε νομικά-θεσμικά (veto, καταγγελίες και έντονη ενημερωτική καμπάνια), ώστε να απαιτηθεί -και να διασφαλισθεί- η ακεραιότητα της Ελληνικής και Κυπριακής Επικράτειας, στην ξηρά, στον αέρα και τη θάλασσα, αλλά και η οφειλόμενη, συμβατικά, πολιτικά και ηθικά, έμπρακτη στήριξη και αλληλεγγύη από τους συμμάχους και εταίρους μας. Και βέβαια να οικοδομηθεί ανάλογο αγωνιστικό φρόνημα αντίστασης και ετοιμότητας στον λαό και ιδίως στη νεολαία μας.

(*) Διεθνολόγος,  Μόνιμος Λέκτορας Νομικής Σχολής Α.Π.Θ.(1980-2020).

Πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου της Κεντρικής Μακεδονίας (2019-2021).

Περιφερειακός Σύμβουλος Κεντρικής Μακεδονίας και Τομεάρχης Διαπεριφερειακών Συνεργασιών. Πρόεδρος του ΔΣ της Ομάδος 21 Μακεδονίας-Θράκης.

Μέλος του Δ.Σ. της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών.

Γιώργος Τζογόπουλος στην «Κ»: Τα όρια των σχέσεων Τουρκίας – Ισραήλ και το Ενεργειακό

0

Η επίσκεψη του Ισραηλινού προέδρου Ισαάκ Χέρτσογκ στην Τουρκία επαναφέρει στη δημοσιότητα το σενάριο της κατασκευής ενός τουρκοϊσραηλινού υποθαλάσσιου αγωγού. Το θεωρητικό σχέδιο, που συζητείται εδώ και πολλά χρόνια μεταξύ των δύο χωρών, αφορά έναν αγωγό μήκους 550 χιλιόμετρων, ο οποίος θα ξεκινάει από το κοίτασμα «Λεβιάθαν»

Η επίσκεψη του Ισραηλινού προέδρου Ισαάκ Χέρτσογκ στην Τουρκία επαναφέρει στη δημοσιότητα το σενάριο της κατασκευής ενός τουρκοϊσραηλινού υποθαλάσσιου αγωγού. Το θεωρητικό σχέδιο, που συζητείται εδώ και πολλά χρόνια μεταξύ των δύο χωρών, αφορά έναν αγωγό μήκους 550 χιλιόμετρων, ο οποίος θα ξεκινάει από το κοίτασμα «Λεβιάθαν», θα διέρχεται από κυπριακά ύδατα και θα φτάνει στη νότια Τουρκία. Το έργο εκτιμάται ότι θα έχει το μισό κόστος συγκριτικά με τον EastMed.

Βασικός λόγος για τον οποίο αυτό το έργο δεν έχει ευοδωθεί είναι η μη επίλυση του Κυπριακού, παράμετρος που εξακολουθεί σήμερα να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη από το Ισραήλ. Ενδεχόμενη έναρξη κατασκευής του τουρκοϊσραηλινού αγωγού θα σηματοδοτήσει την εκ των πραγμάτων αναγνώριση υποτιθέμενων θαλασσίων ζωνών του ψευδοκράτους και εμμέσως του ίδιου του ψευδοκράτους. Κάτι τέτοιο δεν θα λειτουργήσει απαραιτήτως ως προηγούμενο για το Παλαιστινιακό, αλλά θα δημιουργήσει κλοιό καινούργιων διεθνών πιέσεων κατά του Ισραήλ και ακολούθως υπέρ των Παλαιστινίων. Ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν, αντιθέτως, έχει κάθε λόγο να βάζει δημοσίως το θέμα του τουρκοϊσραηλινού αγωγού στην ατζέντα, καθώς εδώ και 1,5 χρόνο επιδιώκει τη δημιουργία δύο κρατών στην Κύπρο.

Το Ισραήλ κοιτάει αποκλειστικά και μόνο τα συμφέροντά του, που στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι να βρει πελάτες για να πουλήσει το φυσικό αέριο από τα κοιτάσματα της υφαλοκρηπίδας του. Ηδη έχει υπογράψει συμφωνίες με την Αίγυπτο και την Ιορδανία και βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με την πρώτη για την κατασκευή ενός δεύτερου ισραηλινοαιγυπτιακού αγωγού, για να ενισχύσει τις εξαγωγές του. Επίσης, δεν βλέπει αρνητικά την αποστολή του δικού του φυσικού αερίου –μέσω Αιγύπτου– στον Λίβανο. Στο πλαίσιο αυτό, η ισραηλινή κυβέρνηση επιδιώκει να βρει και άλλες αγορές, μεταξύ αυτών η Τουρκία, χωρίς προϋπόθεση για μια τέτοια εξέλιξη να αποτελεί η κατασκευή ενός τουρκοϊσραηλινού αγωγού. Υπάρχουν και άλλοι τεχνικοί τρόποι με τους οποίους το ισραηλινό φυσικό αέριο μπορεί να φτάσει στην Τουρκία.

Το Ισραήλ έχει τον πρώτο λόγο σε κάθε συζήτηση που γίνεται για τα ενεργειακά στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς έχει βρει φυσικό αέριο, και αποφασίζει το ίδιο πώς θα το εκμεταλλεύεται. Από εκεί και πέρα, εμπλέκεται ο αμερικανικός παράγων για τον τρόπο μεταφοράς τού εν λόγω φυσικού αερίου όχι μόνο προς κράτη της Μέσης Ανατολής αλλά και προς την Ευρώπη. Καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται, η Τουρκία αναμένεται να δεχθεί πιέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ενδεχόμενη εισαγωγή ισραηλινού φυσικού αερίου από την Τουρκία, με επόμενο προορισμό τις ευρωπαϊκές αγορές, θα δημιουργήσει ισχυρή ανησυχία στη ρωσική κυβέρνηση, η οποία εξάγει στην Τουρκία και μέσω αυτής στην Ευρώπη.

Προφανώς, ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν το γνωρίζει και αναμένεται από τη δική του πλευρά να ασκήσει και αυτός πίεση προς την Αγκυρα, ώστε η δεύτερη να απορρίψει λύσεις που θα πλήξουν τη ρωσοτουρκική ενεργειακή συνεργασία και συνεπώς την προσπάθεια της χώρας του να αντισταθμίσει τμήμα της ζημίας που θα της προκαλέσουν οι κυρώσεις.

Πλην της πώλησης φυσικού αερίου, στόχος του Ισραήλ είναι και η καλλιέργεια κλίματος εμπιστοσύνης με την Αγκυρα, που θα επιτρέψει συνεργασία εναντίον του Ιράν, της Χεζμπολάχ και της Χαμάς.

Ο Ηνωμένες Πολιτείες ευνοούν τη βελτίωση των τουρκοϊσραηλινών σχέσεων σε όλους τους τομείς. Σε αντίθεση με τον προκάτοχό του, ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν αποδίδει μεγάλη έμφαση στο ΝΑΤΟ και στον περιορισμό των προβλημάτων μεταξύ συμμάχων των Ηνωμένων Πολιτειών. Στοχεύει όχι μόνο στη διατήρηση της Τουρκίας σε φιλοδυτική τροχιά –με το διμερές διπλωματικό παζάρι σε πολλά μέτωπα να συνεχίζεται–, αλλά και στη δημιουργία συνθηκών περιφερειακής σταθερότητας. Η Ουάσιγκτον, για παράδειγμα, μιλάει με τις δύο άλλες χώρες για την κρίση στο Σουδάν. Εμβαθύνει, επίσης, τον στρατηγικό διάλογο με το Κατάρ, βασικό εταίρο της Τουρκίας, που εκ των πραγμάτων διατηρεί ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας με το Ισραήλ για την αποστολή βοήθειας στη Λωρίδα της Γάζας.

Ωστόσο, τα αμερικανικά συμφέροντα δεν ταυτίζονται πάντα με τα ισραηλινά. Το Ισραήλ δεν θα συνεργαστεί με την Τουρκία –είτε για τα ενεργειακά είτε γενικότερα– επειδή το επιθυμεί η Ουάσιγκτον, αλλά μόνον αν κρίνει πως έχει να κερδίσει κάτι χειροπιαστό. Στόχος της ισραηλινής κυβέρνησης δεν είναι η ενεργειακή αποσύνδεση Τουρκίας – Ρωσίας, αλλά η καλλιέργεια ενός κλίματος σχετικής εμπιστοσύνης, που θα επιτρέψει μια στοιχειώδη τουρκοϊσραηλινή συνεργασία εναντίον του Ιράν, της Χεζμπολάχ και της Χαμάς, μαζί βεβαίως με την προαναφερθείσα επιθυμία πώλησης φυσικού αερίου.

Σε ένα ρευστό διεθνές περιβάλλον, η Ελλάδα καλείται να διαβάσει σωστά τις αμερικανικές και ισραηλινές προτεραιότητες και να αντιληφθεί τους συσχετισμούς, που δεν είναι σε θέση να επηρεάσει. Ετσι, θα μπορέσει πιο εύκολα να θέσει ρεαλιστικούς στόχους για το πώς οι άριστες ελληνοαμερικανικές και ελληνοϊσραηλινές σχέσεις θα εξυπηρετήσουν το εθνικό συμφέρον σε σχέση με την Τουρκία.

* Ο δρ Γιώργος Ν. Τζογόπουλος είναι senior fellow στο ΕΛΙΑΜΕΠ και στο Begin Sadat Centre του Ισραήλ και διδάσκων Διεθνών Σχέσεων στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο.

“Καθημερινή”

Θάνος Οικονομόπουλος:Τι κρύβεται πίσω από τη «στροφή» Ερντογάν και τη συνάντησή του με Μητσοτάκη…

2

Ο Ταγίπ Ερντογάν με τον Κυριάκο Μητσοτάκη / Φωτογραφία: ΓτΠ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ/INTIME
ΘΑΝΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ

Διαψεύστηκαν (γι’ άλλη μια φορά) οι κήρυκες της «διεθνούς απομόνωσης» της Τουρκίας του Ερντογάν.

Και οι άλλοι που προσέγγιζαν ψυχολογικά την συμπεριφορά του Τούρκου προέδρου, την μια διακινώντας θεωρίες ότι «δεν είναι καλά, τα’ χει χάσει…», και την άλλη ότι βρίσκεται σε τέτοια πίεση, που αδυνατεί να αξιολογήσει την πραγματικότητα και τις εξελίξεις, αντιδρά παρορμητικά είναι απρόβλεπτος…

Ο Σουλτάνος, κατάφερε να αποδείξει ότι όχι μόνο τα ‘χει 400, αλλά εξακολουθεί να διαθέτει και να εκμεταλλεύεται τις ικανότητές του να αξιοποιεί υπέρ του τις εξελίξεις και τις συγκυρίες, έχει πλήρη εποπτεία των γεωπολιτικών αλλαγών, και είναι σε θέση να ελίσσεται με μαεστρία. Ο πόλεμος στην Ουκρανία με τις τόσο ευαίσθητες και επικίνδυνες ισορροπίες του διεθνούς περιβάλλοντος, και οι πολυμερείς και πολυδιάστατες κινήσεις του Ερντογάν, δεν αφήνουν καμιά αμφιβολία περί τούτου…

Η στάση του «επιτήδειου ουδέτερου»
Αντελήφθη «στο φτερό» την ανησυχία της Δύσης, ΗΠΑ και ΕΕ, από την κατάσταση στην Ουκρανία από την κλιμακούμενη δράση του Πούτιν, δεδομένης μάλιστα της (ορθής…) επιλογής της να αποφύγει μέχρις εσχάτων την στρατιωτική εμπλοκή της στην σύρραξη (που θα οδηγούσε πιθανότατα σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις με απρόβλεπτες για τον κόσμο επιπτώσεις) και έσπευσε να της προσφέρει τις υπηρεσίες, χωρίς να εγκαταλείψει επισήμως την στάση του «επιτήδειου ουδέτερου»!

Αντίθετα κατάφερε να την εκμεταλλευθεί και να την προμοτάρει ως ατού! Φυσικά και τον διευκόλυναν σ’ αυτήν την πολιτική του οι καταστάσεις και οι εξελίξεις. Πέτυχε όμως, άσχετα με το ποια είναι η πραγματική εκτίμηση και εμπιστοσύνη που τρέφουν για το καθεστώς του ΗΠΑ, ΝΑΤΟ και ΕΕ, να διακηρύξει έμπρακτα την «χρησιμότητά» του ως διαμεσολαβητής εκτόνωσης, εκμεταλλευόμενος και τις «καλές» σχέσεις του με τον Πούτιν, αλλά και την πρόδηλη διακαή επιθυμία της Δύσης, και να υπάρξουν «μεσάζοντες» αποφόρτισης της κατάστασης, αλλά (και κυρίως…) να μην χάσει ολοκληρωτικά την Τουρκία ως σύμμαχο στις κρίσιμες ανακατατάξεις που επέρχονται…

Ο Ερντογάν «έπαιξε» ως διεθνής μεσολαβητής
Ο Ερντογάν, δεν μετέχει στις κυρώσεις της Δύσης εναντίον της Ρωσίας- και την ίδια ώρα… πουλάει πολεμικό υλικό ( εξοπλισμένους drones, κυρίως) στην Ουκρανία! Κουλαντρίζει και τον Πούτιν, προφανώς, «πουλώντας» του με κάποιο τρόπο τον μεσολαβητικό ρόλο που αναλαμβάνει με τόσο… θόρυβο! Διοργανώνει στην Αττάλεια (με μηδενικό ουσιαστικό αποτέλεσμα…) συνάντηση των υπουργών εξωτερικών Ρωσίας και Ουκρανίας, υπό την… προεδρία του Τσαβούσογλου! Αποτέλεσμα, μπορεί να μην προέκυψε, αλλά ο Ερντογάν «έπαιξε» ως διεθνής μεσολαβητής και παγκόσμιος παράγων…

Τα βρήκε με το Ισραήλ (μεγαλύτερο, ίσως, εχθρό της Τουρκία ακόμη και από την Ελλάδα!), κάλεσε και υποδέχθηκε στο ανάκτορό του τον Ισραηλινό πρόεδρο με τιμές…. αυτοκράτορα! Ανοίγει «δουλειές» (κυρίως στα ενεργειακά) μαζί του, με συνεργασία και συμμετοχή και της Αιγύπτου (άλλης «μη φιλικής « προς την Άγκυρα χώρας, την οποία επίσης προσέγγισε), αφήνοντας να αιωρείται και η σχεδόν… βεβαιότητα για συμμετοχή και της Ελλάδος στο ενεργειακό πρότζεκτ, που θα διευκολύνει την απεξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο και πετρέλαιο, για την οποία τόσο πολύ επείγεται πια η Ευρώπη! Ο Ερντογάν σπεύδει μέσα στην επικίνδυνη αναμπουμπούλα να κλείνει μέτωπα που είχε ανοίξει- στην Ευρώπη, στην Μ. Ανατολή, στα Βαλκάνια- χωρίς όμως να…. υπαναχωρεί ή να εγκαταλείπει τις πάγιες θέσεις και βλέψεις του, ούτε κατ’ ελάχιστο! Απλώς… τις παγώνει, τις αναστέλλει εν ευθέτω, ανάλογα με τις εξελίξεις!

Η Δύση όχι μόνο… καλοβλέπει όλον αυτό τον ελιγμό της Τουρκίας, αλλά τον ενθαρρύνει κι’ όλας. Τούτη την ώρα, το τελευταίο που θα επιθυμούσε είναι μια ακόμη μεγαλύτερη αποστασιοποίηση της Άγκυρας από ΝΑΤΟ και ΕΕ, Και επίσης, το ενδεχόμενο μιας ακόμη έντασης και κρίσης μέσα στην «γειτονιά» της, είτε στο Αιγαίο είτε στην ΝΑ Μεσόγειο.

Μεθοδεύεται λοιπόν (προφανέστατα και με την παρότρυνση, αν όχι πίεση, της Δύσης…) και μια προσέγγιση Άγκυρας- Αθηνών, με πρωτοβουλία της Άγκυρας. Την πληροφορία διοχετεύει η τουρκική πλευρά, και σε διπλωματικό εύλογο χρόνο την αποδέχεται και η Αθήνα.

Προς την οποία, είναι απολύτως εύλογο να εικάσει κανείς, ότι υπήρξαν ανάλογες «παροτρύνσεις», και… φιλικές συμβουλές! Από την συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν στην Κωνσταντινούπολη (την οποία και απολύτως εύλογα και προς το εθνικό συμφέρον συγκατένευσε ο Έλληνας πρωθυπουργός…), ουδείς περίμενε να υπάρξουν θεαματικά και… ανατρεπτικά του υφιστάμενου κλίματος μεταξύ των δύο χωρών αποτελέσματα.

«Ανάσες» ηρεμίας στην περιοχή μας
Το ότι, όμως, ο Τούρκος πρόεδρος «έβαλε στην άκρη» ( δεν ακύρωσε, ας μην βαυκαλιζόμαστε) τα περί «γαλάζιας πατρίδας», τις διεκδικήσεις του σε Αιγαίο και ΝΑ Μεσόγειο, και τάχθηκε υπέρ της ανάγκης «να υπάρχει καλόπιστος και φιλικός διάλογος μεταξύ των δύο χωρών συνεχώς, και όχι μόνο επαφές ανάγκης στην διάρκεια κρίσεων», είναι αναμφίβολα μια πολύ θετική εξέλιξη (έστω για όσο κρατήσει…), που δίνει ανάσες ηρεμίας στην περιοχή μας, δημιουργεί εκ των πραγμάτων κλίμα, και δίνει περιθώριο χρόνου στην Ελλάδα και να θωρακίζεται (διπλωματικά και αμυντικά). Και μόνο το «πάγωμα» της επιθετικής ρητορικής και πρακτικής της Άγκυρας, μόνο ως θετικός παράγων )»και βλέπουμε»…) μπορεί να εκτιμηθεί.

Στην πολιτική, το να κερδίζεις χρόνο υπέρ σου, χωρίς να αφίστασαι των πάγιων εθνικών θέσεων και συμφερόντων, είναι μεγάλη υπόθεση…

iefimerida.gr

Δ. Κωνσταντακόπουλος: «Παράπλευρη απώλεια» του ουκρανικού: το κλίμα της Γης!

0

του Δ. Κωνσταντακόπουλου*

Μέσα στην παγκόσμια αναταραχή λόγω της κρίσης στην Ουκρανία, ελάχιστη προσοχή δόθηκε παγκοσμίως στην τελευταία έκθεση του ΟΗΕ για το κλίμα, μια έκθεση που χαρακτηρίζεται ως η μακράν πιο ανησυχητική για τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, από όσες έχουν εκπονηθεί έως σήμερα από τον διεθνή οργανισμό.

Οποιαδήποτε περαιτέρω καθυστέρηση στη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου θα σημαίνει ότι η ανθρωπότητα θα χάσει το «μικρό και ταχέως τερματιζόμενο παράθυρο» ευκαιρίας για να εξασφαλίσει έναν κατοικήσιμο και βιώσιμο κόσμο, υπογραμμίζεται στην έκθεση.

Ο ΟΗΕ επισημαίνει ότι ακόμα «δεν έχουμε δει τίποτα». Τα χειρότερα αποτελέσματα της υπερθέρμανσης του πλανήτη, που έχει ήδη καταστρέψει ζωές, μέσα βιοπορισμού, σπίτια και φυσικούς οικότοπους είναι μπροστά μας, όχι πίσω μας.

Μερικά μάλιστα από τα αποτελέσματά της είναι ήδη μη αντιστρέψιμα, καθώς η φύση και οι άνθρωποι σπρώχνονται στα όρια της ικανότητάς τους να προσαρμόζονται στις αυξανόμενες θερμοκρασίες. Η έκθεση έχει συνταχθεί από το Διακυβερνητικό Πάνελ για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) που είναι το αρμόδιο για το θέμα όργανο του ΟΗΕ και εδρεύει στη Γενεύη. Να υπενθυμίσουμε στο σημείο αυτό ότι πολλοί επιστήμονες έχουν τονίσει ότι, αν δεν ληφθούν πολύ σοβαρά μέτρα αντιστροφής της κλιματικής αλλαγής μέσα στα επόμενα χρόνια, το φαινόμενο κινδυνεύει να γίνει μη αντιστρέψιμο και αυτοτροφοδοτούμενο, παρασύροντας τη Γη σε άλλη «κλιματική τροχιά», μη συμβατή με τη διατήρηση των ανώτερων μορφών ζωής. Το γήινο κλίμα είναι σε ασταθή ισορροπία και ακόμα και μια μικρή μεταβολή απειλεί να το «εκτροχιάσει», με τον ίδιο τρόπο που αν κλωτσήσει κανείς μια μπάλα στην κορυφή ενός λόφου μετά πέφτει μόνη της.

Το Panel εξέδωσε μια τρομερή προειδοποίηση για την αυξανόμενη απειλή που η κλιματική αλλαγή θέτει στη φυσική και πνευματική υγεία των ανθρώπων, τις παράκτιες πόλεις και κοινότητες, τα αποθέματα τροφής και νερού και την άγρια φύση σε παγκόσμιο επίπεδο. .

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες περιέγραψε την έκθεση ως έναν «άτλαντα του ανθρώπινου πόνου και ένα φοβερό κατηγορητήριο για την αποτυχία της ηγεσίας στο θέμα του κλίματος» (a damning indictment of failed climate leadership), προειδοποιώντας ότι περίπου η μισή ανθρωπότητα είναι ήδη στη ζώνη κλιματικού κινδύνου.

Η έκθεση παρουσιάζει τα τελευταία ευρήματα της κλιματικής επιστήμης, σύμφωνα με τα οποία η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή έχει ήδη οδηγήσει σε καύσωνες, αύξηση της στάθμης των θαλασσών, πλημμύρες, άγριες πυρκαγιές και ξηρασίες, που προκάλεσαν ήδη θανάτους, ελλείψεις φαγητού κι νερού και μετανάστευση.

Τα αποτελέσματα στην υγεία των ανθρώπων έχουν γίνει αισθητά παγκοσμίως, με θανάτους και ασθένειες από ακραία ζέστη, εμφάνιση ασθενειών σε νέες περιοχές, αύξηση της χολέρας και επιδεινούμενη ψυχική υγεία λόγω ψυχικών τραυμάτων από τις πλημμύρες, τις καταιγίδες και τις απώλειες βιοτόπων.

Η έκθεση προειδοποιεί για την προσέγγιση μη αντιστρεπτών «σημείων καμπής» (tipping points), όπου τα αποτελέσματα της τήξης των πάγων της Ανταρκτικής, η απόψυξη των μόνιμα παγωμένων περιοχών της Αρκτικής και η απώλεια του δάσους της Αμαζονίας δεν θα μπορούν πλέον να σταματήσουν.

Οι συνέπειες της παγκόσμιας υπερθέρμανσης, που έχει ήδη φτάσει τον 1,1 ° C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα δεν γίνονται αισθητές κατά ίσο τρόπο στις διάφορες περιοχές του κόσμου, με τις χώρες της υποσαχάριας Αφρικής και τα μικρά νησιά-κράτη να αντιμετωπίζουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο. Αλλά και στη Δύση, οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν πλημμύρες, ακραίες καταστάσεις ζέστης, ζημιές στους οικότοπους, απώλειες στη γεωργική παραγωγή και δευτερογενή επιβάρυνση του πληθωρισμού.

Η έκθεση καλεί επίσης σε επιτάχυνση των προσπαθειών προστασίας από την κλιματική αλλαγή, περιλαμβανομένης και χρηματοδότησης για τους πιο ευάλωτους με δεδομένο ότι 3,6 δισεκατομμύρια άνθρωποι στις φτωχότερες περιοχές του κόσμου είναι σε κίνδυνο.

Οι πολιτικές που ήδη ασκούνται για την αποτροπή τής κλιματικής αλλαγής χαρακτηρίζονται ως αναποτελεσματικές, ακόμα και για την επίτευξη των περιορισμένων στόχων της συμφωνίας του Παρισιού. Σε συνθήκες, όμως, εντονότατων γεωπολιτικών ανταγωνισμών και των συνακόλουθων οικονομικών πιέσεων, πρέπει να θεωρηθεί βέβαιο ότι ακόμα και αυτές δεν θα υλοποιηθούν. Ήδη, στην Ευρώπη ακούγονται π.χ. προτάσεις για επιμήκυνση της χρήσης άνθρακα.

Οι απειλές για την ίδια την ύπαρξη του ανθρώπινου είδους, λόγω των ίδιων των παραγωγικών δυνάμεων, αλλά και των δυνάμει καταστροφικών επιπτώσεων των τεχνολογιών που έχουν αναπτύξει μετά το 1945 είναι ούτως ή άλλως δύσκολο να επιτευχθούν. Κάτι τέτοιο μοιάζει όμως σχεδόν αδύνατο σε ένα περιβάλλον εντεινόμενων θερμών και ψυχρών πολέμων.

* Ο Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος είναι δημοσιογράφος

Κόμβος η Ελλάδα σε ένα ΝΑΤΟ που αλλάζει δόγμα

0

Η ανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας θα ενισχυθεί σημαντικά το επόμενο διάστημα

Εκ βάθρων αλλαγές στο δόγμα του ΝΑΤΟ, άρα και στη θέση της Ελλάδας τα επόμενα χρόνια εντός του Βορειοατλαντικού Συμφώνου επιφέρει ο ρωσοουκρανικός πόλεμος. Η Αθήνα με την απόφαση για αποστολή οπλικών συστημάτων συμβατών με την τεχνογνωσία που διαθέτουν οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις (20.000 καλάσνικοφ, 815 εκτοξευτήρες RPG-18 και 122 ρουκέτες για τον εκτοξευτή RM-70) έδειξε από την αρχή τη βούληση για εναρμόνισή της με τη συμμαχική στάση –λελογισμένης– στήριξης του Κιέβου, ενώ παράλληλα άρχισε να προετοιμάζεται για την περαιτέρω αναβάθμιση του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης και τη μετατροπή του σε κόμβο ενίσχυσης του νοτιότερου σκέλους της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ, της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας.

Η τελευταία εξέλιξη, την οποία η «Κ» αποκάλυψε την Πέμπτη, αφορά την πρόθεση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων για μεταφορά μέσω της Αλεξανδρούπολης συνολικά 3.000 στρατιωτών και προσωπικού, καθώς και εξοπλισμού. Ηδη αναμένεται τις επόμενες ημέρες και ώρες η προσέγγιση πλοίων με δυνατότητα μεταφοράς σημαντικών οπλικών συστημάτων, τα οποία από την Αλεξανδρούπολη θα μεταφερθούν προς τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Ουσιαστικά, η Ελλάδα μετατρέπεται σε δίοδο μεταφοράς δυνάμεων προς τις δύο αυτές χώρες, οι οποίες λόγω του καθεστώτος που διαθέτουν ως παράκτια κράτη στη Μαύρη Θάλασσα αποκτούν μεγάλη σημασία για το ΝΑΤΟ και αναβαθμίζονται σε νέο μέτωπο (frontline states).

Ηδη την περασμένη εβδομάδα ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Αντονι Μπλίνκεν, από το Βίλνιους όπου βρέθηκε, προχώρησε ένα βήμα παραπέρα από την ενεργοποίηση της Δύναμης Ταχείας Αντίδρασης (NRF) του ΝΑΤΟ και έκανε λόγο για ανάγκη μόνιμης στάθμευσης (permanent stationing) δυνάμεων της Συμμαχίας στην ανατολική πτέρυγα. Ουσιαστικά αλλάζει συνολικά η έννοια της συλλογικής άμυνας (collective defense) της Ανατολικής Ευρώπης, η οποία στα επόμενα χρόνια θα προικιστεί με δυνατότητες αλλά και αυξημένη στρατιωτική παρουσία. Με το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης στον βορρά και τη βάση της Σούδας στην Κρήτη, η Ελλάδα αποτελεί πέρασμα μεγάλης γεωγραφικής αξίας, καθώς βρίσκεται σε κοντινή απόσταση από τη Μαύρη Θάλασσα, αλλά προσφέρει και πρόσβαση στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου το ρωσικό ναυτικό από τη συριακή βάση της Ταρτούς αποτελεί μια μόνιμη ανησυχία για το ΝΑΤΟ.

Τις προσεχείς ημέρες και ώρες αναμένονται στην Αλεξανδρούπολη αμερικανικά πλοία με δυνατότητα μεταφοράς σημαντικών οπλικών συστημάτων, τα οποία θα μεταφερθούν προς τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.

Ηδη η Ελλάδα αποτελεί κρίσιμο κρίκο του ΝΑΤΟ λόγω των δυνατοτήτων της Πολεμικής Αεροπορίας, οι οποίες μπορεί να συγκριθούν με πολύ λίγα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ στην ευρύτερη περιοχή, με την εξαίρεση της Ιταλίας, η οποία ωστόσο κείται γεωγραφικά μακράν. Ηδη ελληνικά αεροσκάφη περιπολούν τους ουρανούς της Βόρειας Μακεδονίας και της Βουλγαρίας, ενώ από την πρώτη ημέρα της ρωσικής εισβολής έχουν ενεργοποιηθεί αεροσκάφη από την 380 Μοίρα Αερομεταφερόμενου Συστήματος Εγκαίρου Προειδοποίησης και Ελέγχου (ΑΣΕΠΕ) τύπου Erieye EMB-145 AEW&C για την επιτήρηση των παραλιών της Μαύρης Θάλασσας στη Βουλγαρία έως το δέλτα του Δούναβη στα ρουμανικά σύνορα. Το επόμενο χρονικό διάστημα η Ελλάδα θα κληθεί να συνεισφέρει και δυνάμεις στην NRF, που έχει αναπτυχθεί σε όλο το εύρος της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ και ενισχύεται διαρκώς. Και σε αυτή την περίπτωση αναμένεται ότι οι υπηρεσίες των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων θα ζητηθούν για την ενίσχυση της συμμαχικής παρουσίας στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.

Παράλληλα, τις προηγούμενες ημέρες ελικόπτερα UH-64 Black Hawk και «Απάτσι» (AH-64) της Α΄ Αερομεταφερόμενης Ταξιαρχίας της αμερικανικής Αεροπορίας Στρατού μεταφέρθηκαν μέσω της Ελλάδας μέχρι την Πολωνία. Περιττό να τονιστεί και η σημασία που έχει η διαρκής παρουσία μεγάλων αεροπλανοφόρων στις ελληνικές θάλασσες, όπως το αμερικανικό «Χάρι Σ. Τρούμαν» και το γαλλικό «Σαρλ ντε Γκωλ».

Είναι πραγματικά ενδιαφέρον ότι οι αμερικανικές προσπάθειες αξιοποίησης των ευκολιών που διαθέτουν οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ στην Ελλάδα συνεχίζονται, παρά το γεγονός ότι ο αδιαμφισβήτητα σημαντικότερος εταίρος του ΝΑΤΟ με τεράστια ακτογραμμή στη Μαύρη Θάλασσα είναι η Τουρκία. Είναι, βέβαια, προφανής η αξία της Αγκυρας για την Ουάσιγκτον στην παρούσα φάση, γι’ αυτό άλλωστε και ενθαρρύνεται η ολοένα και πιο στενή συνεργασία ανάμεσα σε Τουρκία και Ισραήλ.

Σημειώνεται, τέλος, ότι η στάση της Τουρκίας στον ρωσοουκρανικό πόλεμο έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον των ΗΠΑ σε πολλαπλά επίπεδα, όπως έχει φανεί από τις επικοινωνίες σε ανώτατο επίπεδο και τις επισκέψεις αξιωματούχων στην Αγκυρα. Μόλις προχθές δημοσιεύθηκε και η τελευταία έκθεση της Υπηρεσίας Ερευνών του Κογκρέσου (CRS), όπου αξιολογείται η στάση της Τουρκίας και τα ζητήματα που αφορούν την πρόσβαση στη Μαύρη Θάλασσα.

“Καθημερινή”

Γιατί οι Τούρκοι ζητάνε αποστρατικοποίηση των νήσων. Μια στρατηγική προσέγγιση

2

του Δημήτρη Τσαϊλά, Υποναυάρχου ε.α.

Το Αιγαίο είναι ένα δύσκολο επιχειρησιακό περιβάλλον για τις αντίπαλες τουρκικές δυνάμεις λόγω των περιορισμένων γεωγραφικών χαρακτηριστικών του και της πολυνησίας σε συνδυασμό με τη καθιερωμένη αμυντική κυριαρχία της Ελλάδος στην περιοχή. Μια ανάλυση της ιστορικής εξέλιξης του Πολεμικού Ναυτικού προσφέρει μια εικόνα για το πώς μια ναυτική δύναμη μπορεί να ακυρώσει έναν επιθετικό αντίπαλο αρνούμενη την πρόσβαση στα παράλια των νησιών και τα σημεία ελέγχου, κατορθώνοντας να κυριαρχήσει σε ολόκληρο το θαλάσσιο περιβάλλον με εξασφάλιση των θαλασσίων γραμμών επικοινωνίας (SLOC).

Η επιχειρησιακή ανάγκη της Ελλάδας απαιτούσε εξαιρετικά βιώσιμα δίκτυα ακριβείας, κατά μήκος της αλυσίδας των νησιών απέναντι από τις τουρκικές ακτές, με αυξημένες δυνατότητες επίγειων όπλων. Αυτά τα δίκτυα είναι λειτουργικά αποκεντρωμένα και γεωγραφικά κατανεμημένα κατά μήκος του αρχιπελάγους του Ανατολικού Αιγαίου επιτρέποντας στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις (ΕΕΔ) να αποτρέψουν και να υπερασπιστούν την εθνική κυριαρχία αντιστρέφοντας τις δυνατότητες αντι-πρόσβασης και εναέριας άρνησης (A2/AD) του αντιπάλου που θα προσπαθήσει να περιορίσει την ελευθερία δράσης της Ελλάδας ή τη πρόσβαση σε ζωτικές πλωτές οδούς και εναέριο χώρο. Έτσι η Ελλάδα ανέπτυξε τις πρώτες θαλάσσιες δυνατότητές της σε περιορισμένα υδάτινα θέατρα επιχειρήσεων, όπως το Αιγαίο, και το πιο σημαντικό, από μια θέση σχετικής αδυναμίας σε αριθμό πλοίων, σε σύγκριση με τους Τούρκους αντιπάλους.

Το Πολεμικό Ναυτικό εξέτασε τα νέα δεδομένα που δημιουργήθηκαν εξ’ αιτίας του ανταγωνισμού ισχύος στη θάλασσα και τους τουρκικούς ναυτικούς στρατηγικούς σχεδιασμούς περί γαλάζιας πατρίδας, με το φακό των περιορισμών της γεωγραφίας και της γεωπολιτικής που αναδύθηκαν, προκειμένου να προσαρμόσει μια αποτελεσματική αποτρεπτική δύναμη.

Εξετάζοντας την άμυνα τον τουρκικών δυνάμεων στις ακτές της Μικράς Ασίας, διακρίνουμε μια γραμμική προσέγγιση στο συγκεκριμένο θέατρο των επιχειρήσεων. Όπως στη γεωμετρία γνωρίζουμε ότι μια γραμμή είναι ένα σύνολο σημείων, έτσι και μια αμυντική περίμετρος είναι μια γραμμή αποτελούμενη από άπειρα σημεία σε συνεχή σειρά. Οι επιχειρήσεις εκτελούνται σε συγκεκριμένο τόπο για συγκεκριμένο χρόνο. Είναι δύσκολο έως ακατόρθωτο να είσαι ισχυρότερος από έναν εχθρό στα άπειρα σημεία της γραμμής του χάρτη, όλη την ώρα. Ένας αντίπαλος που σκοπεύει να κάνει μια σημαντική διάσπαση απλώς θα συγκεντρώσει τις δυνάμεις του σε κάποια σημεία ή σημείο κατά μήκος της γραμμής και θα το επιτύχει.

Αυτός είναι ο λόγος που ο διανοητής του πολέμου Κλάουζεβιτς δεν πιστεύει στις μακριές αμυντικές γραμμές ή τον κλοιό. «Οι γραμμές», υποστηρίζει, «αποτελούν την πιο καταστροφική μορφή πολέμου. Δεν μπορεί να εμποδίσει τον επιτιθέμενο χωρίς ισχυρά πυρά για να τις υποστηρίξει. Οι αμυντικές γραμμές θα πρέπει να είναι πολύ σύντομες και επομένως να καλύπτουν πολύ μικρό μέρος της χώρας, διαφορετικά ο στρατός δεν θα είναι σε θέση να υπερασπιστεί αποτελεσματικά όλα τα σημεία». Για να αποκρούσουν μια καταδρομική απόπειρα, οι τούρκοι διοικητές πρέπει να είναι σε θέση να συμπληρώσουν τις επίγειες δυνάμεις που κρατούν τη γραμμή με δύναμη πυρός που παρέχεται από απόσταση, σε οποιοδήποτε σημείο κατά μήκος των επάλξεων. Το πόσο καλά μπορούν να κρατήσουν οι υπερασπιστές της περιμέτρου, είναι συνάρτηση της γεωγραφικής απόστασης, του εδάφους και της εμβέλειας και του όγκου της υποστήριξης πυρών ακριβείας κατά των εισβολέων πεζοναυτών, το στόλο του ναυτικού και τις αεροπορικές δυνάμεις υποστήριξης.

Οι Τούρκοι ανησυχούν ότι οι ΕΕΔ αν θα εκμεταλλευτούν αυτό το πλεονέκτημα, ενδέχεται να επιτύχουν τους επιχειρησιακούς και στρατηγικούς τους στόχους. Σε αντίθεση με τη γραμμική, στατική προσέγγιση, οι ημέτερες δυνάμεις δίνουν έμφαση στην κινητικότητα και στην άμυνα σε βάθος. Εν τω μεταξύ, υποβρύχια, πολεμικά πλοία επιφανείας και αεροσκάφη θα εκτελούν συντονισμένες επιχειρήσεις. Επειδή το γνωρίζουν ότι θα αποτελέσουν στόχους από τις βαρύτερες, οπλισμένες με πυραύλους δυνάμεις μάχης των νησιών, έχουν ξεχυθεί αναζητώντας την αποστρατικοποίηση των νήσων.

geopolitics.iisca.eu