Ο Ν.Πατρούσεφ ανέφερε ακόμα ότι η Ρωσία είχε βοηθήσει στο παρελθόν τη CIA να εντοπίσει τον ηγέτη της Αλ Κάιντα
Ο πρώην επικεφαλής των ρωσικών υπηρεσιών ασφαλείας, Νικολάι Πατρούσεφ, υποστήριξε ότι ο Οσάμα μπιν Λάντεν συνεργαζόταν με τη CIA και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες προχώρησαν στην εξόντωσή του μόνο όταν υπήρχε κίνδυνος να αποκαλυφθεί, όπως ισχυρίστηκε, μια σχετική «συμφωνία».
Σε δηλώσεις του, ο Ν.Πατρούσεφ ανέφερε ακόμα ότι η Ρωσία είχε βοηθήσει στο παρελθόν τη CIA να εντοπίσει τον ηγέτη της Αλ Κάιντα, ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, η αμερικανική πλευρά αρνήθηκε τότε να πραγματοποιήσει επιχείρηση εναντίον του.
Ο μπιν Λάντεν εξοντώθηκε τον Μάιο του 2011 στο Πακιστάν, κατά τη διάρκεια επιχείρησης των αμερικανικών ειδικών δυνάμεων, με την Ουάσινγκτον να τον χαρακτηρίζει ως τον εγκέφαλο των τρομοκρατικών επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.
Ο Νικολάι Πατρούσεφ, στενός συνεργάτης του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν και πρώην διευθυντής της FSB, έχει επανειλημμένα προβεί σε δηλώσεις που αντικατοπτρίζουν τις θέσεις της ρωσικής ηγεσίας σε θέματα διεθνούς ασφάλειας και γεωπολιτικής.
Στο ενημερωτικό δελτίο αυτής της εβδομάδας, ανακαλύψτε πώς ένας γνώριμος γαλαξίας —ο οποίος αποκαλύπτεται μέσα από νέες εικόνες του Διαστημικού Τηλεσκοπίου James Webb της NASA— παρουσιάζει πλουσιότερες και πιο σύνθετες λεπτομέρειες από ποτέ·
ΤΟ ΣΥΜΠΑΝ
Σε νέες εικόνες από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb της NASA, οι οποίες δόθηκαν στη δημοσιότητα με αφορμή τη συμπλήρωση τεσσάρων ετών επιστημονικής λειτουργίας του, ένας γνώριμος γαλαξίας αποκαλύπτεται πολύ πλουσιότερος και πιο σύνθετος από όσο είχε παρατηρηθεί ποτέ στο παρελθόν.
Η πρωτοφανής ευαισθησία του Webb στα μήκη κύματος του εγγύς και του μέσου υπερύθρου διαπερνά τις πυκνές λωρίδες σκόνης που αποκρύπτουν το κέντρο του Κενταύρου Α στο ορατό φως, αποκαλύπτοντας ένα πυκνό μωσαϊκό μεμονωμένων άστρων και έναν ενεργό, διαρκώς μεταβαλλόμενο γαλαξία.
Ο Κένταυρος Α βρίσκεται σε απόσταση 11 εκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη — σχετικά κοντά με κοσμικούς όρους. Ωστόσο, σε αντίθεση με τους περισσότερους κοντινούς γαλαξίες, είναι εξαιρετικά ενεργός, γεγονός που τον καθιστά ένα πολύτιμο φυσικό εργαστήριο για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι γαλαξίες και οι μαύρες τρύπες αναπτύσσονται και εξελίσσονται μαζί.
Το Webb της NASA αποκαλύπτει έναν ασυνήθιστο γαλαξία που διαμορφώθηκε από κοσμική σύγκρουση
Μια οριζόντια εικόνα του γαλαξία Κένταυρος Α εκτείνεται πάνω σε μαύρο φόντο, γεμάτο με χιλιάδες μικροσκοπικά μοβ, ροζ και λευκά σημεία φωτός. Ο γαλαξίας είναι φωτεινότερος στο κέντρο του, όπου μια εκτυφλωτική λευκή και απαλά ροζ λάμψη ακτινοβολεί προς τα έξω. Οκτώ ακτίνες περίθλασης εκτείνονται από την κεντρική λάμψη.
Λεπτοί βρόχοι και αέρινες ταινίες σε ροζ και αποχρώσεις της λεβάντας καμπυλώνονται πάνω και κάτω από το κέντρο της εικόνας, σχηματίζοντας το γράμμα «S». Μια ζώνη γκρίζας και λευκής σκόνης, σε σχήμα παραλληλογράμμου, διασχίζει το κέντρο του γαλαξία. Ακανόνιστες κηλίδες και φωτεινοί κόμβοι είναι διάσπαρτοι σε ολόκληρη τη ζώνη σκόνης.
Τα εξωτερικά όρια του γαλαξία σβήνουν σταδιακά σε απαλούς, νεφελώδεις σχηματισμούς με πτερωτή υφή, οι οποίοι εκτείνονται προς την αριστερή και τη δεξιά πλευρά της εικόνας. Μέσα στο γύρω σκοτάδι, μερικά φωτεινά άστρα του προσκηνίου λάμπουν με τις χαρακτηριστικές ακτίνες περίθλασης του Webb, ενώ αμέτρητα ασθενέστερα άστρα δημιουργούν ένα διάστικτο υπόβαθρο.
Η εικόνα του Κενταύρου Α στο μέσο υπέρυθρο, όπως καταγράφηκε από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb της NASA, αποκαλύπτει δομές σκόνης και κρυμμένη δραστηριότητα μέσα σε αυτόν τον κοντινό, ενεργό γαλαξία.
Πηγή εικόνας: NASA, ESA, CSA, STScI Επεξεργασία εικόνας: Alyssa Pagan (STScI), Joseph DePasquale (STScI), Macarena Garcia Marin (Γραφείο της ESA στο STScI)
Ομάδα Αποστολής Webb της NASA
Κέντρο Διαστημικών Πτήσεων Goddard
6 Ιουλίου 2026
Σε νέες εικόνες από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb της NASA, οι οποίες παρουσιάζονται με αφορμή την τέταρτη επέτειο της επιστημονικής λειτουργίας του, ένας γνώριμος γαλαξίας αποκαλύπτεται πολύ πλουσιότερος και πολύ πιο σύνθετος από όσο είχε παρατηρηθεί ποτέ στο παρελθόν.
Η πρωτοφανής ευαισθησία του Webb στα μήκη κύματος του εγγύς και του μέσου υπερύθρου διαπερνά τις πυκνές λωρίδες σκόνης που αποκρύπτουν το κέντρο του Κενταύρου Α στο ορατό φως, αποκαλύπτοντας ένα πυκνό μωσαϊκό μεμονωμένων άστρων και έναν ενεργό, διαρκώς μεταβαλλόμενο γαλαξία.
Οι εικόνες αυτές σηματοδοτούν τέσσερα χρόνια επιδόσεων ανώτερων από τις αναμενόμενες και επιτυχημένης επιστημονικής λειτουργίας για το ισχυρότερο διαστημικό τηλεσκόπιο στην ιστορία.
Ο Κένταυρος Α απέχει 11 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη, απόσταση σχετικά μικρή με κοσμικούς όρους. Ωστόσο, σε αντίθεση με τους περισσότερους κοντινούς γαλαξίες, είναι εξαιρετικά ενεργός, γεγονός που τον καθιστά ένα πολύτιμο φυσικό εργαστήριο για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι γαλαξίες και οι μαύρες τρύπες αναπτύσσονται και εξελίσσονται μαζί.
Εικόνα: Κένταυρος Α — εικόνα MIRI
Εικόνα: NASA, ESA, CSA, STScI — Επεξεργασία εικόνας: Alyssa Pagan (STScI), Joseph DePasquale (STScI), Macarena Garcia Marin (ESA Office at STScI)
Η απεικόνιση του Κενταύρου Α στο μέσο υπέρυθρο, από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb της NASA, αποκαλύπτει δομές σκόνης και κρυμμένη δραστηριότητα στο εσωτερικό αυτού του κοντινού, ενεργού γαλαξία.
Εικόνα: NASA, ESA, CSA, STScI Επεξεργασία εικόνας: Alyssa Pagan (STScI), Joseph DePasquale (STScI), Macarena Garcia Marin (Γραφείο της ESA στο STScI)
Στον πυρήνα του βρίσκεται μια υπερμεγέθης μαύρη τρύπα, η οποία καταβροχθίζει ενεργά την ύλη που την περιβάλλει. Κατά τη διαδικασία αυτή, η μαύρη τρύπα εκτοξεύει ισχυρούς πίδακες και απελευθερώνει τεράστιες ποσότητες ενέργειας, διαμορφώνοντας τον γαλαξία γύρω της.
Ταυτόχρονα, ο Κένταυρος Α φέρει τα σημάδια ενός δραματικού παρελθόντος: μιας μεγάλης σύγκρουσης με έναν άλλο γαλαξία πριν από περίπου δύο δισεκατομμύρια χρόνια. Οι συνέπειες εκείνης της συγχώνευσης παραμένουν ορατές ακόμη και σήμερα, στην ασυνήθιστη δομή του και στη συνεχιζόμενη δημιουργία νέων άστρων.
Οι παρατηρήσεις στο ορατό φως από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble της NASA δεν μπορούσαν να αποκαλύψουν την κεντρική περιοχή, καθώς η σκόνη εμπόδιζε τη θέα. Αντίστοιχα, το εκτός λειτουργίας πλέον Διαστημικό Τηλεσκόπιο Spitzer της NASA είχε αποκαλύψει μεγάλες δομές στο υπέρυθρο, χωρίς όμως να μπορεί να διακρίνει μεμονωμένα άστρα.
Τώρα, το Webb προσφέρει ταυτόχρονα ευκρίνεια και βάθος, αποκαλύπτοντας την εσωτερική λειτουργία του γαλαξία, άστρο προς άστρο.
Διαδραστικό: Ταξίδι στον Κένταυρο Α
«Κανένα τηλεσκόπιο από μόνο του δεν αφηγείται ολόκληρη την ιστορία», δήλωσε ο Σον Ντομάγκαλ-Γκόλντμαν, διευθυντής του Τμήματος Αστροφυσικής στα κεντρικά γραφεία της NASA στην Ουάσιγκτον.
«Οι ανακαλύψεις συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου και τα νέα παρατηρητήρια αξιοποιούν και διευρύνουν τα θεμέλια που έθεσαν προηγούμενες αποστολές. Το Webb αποτελεί μέχρι σήμερα το ισχυρότερο βήμα προόδου, ανοίγοντας ένα παράθυρο σε μήκη κύματος και λεπτομέρειες που δεν ήταν ποτέ άλλοτε προσβάσιμα. Αυτό επιτρέπει στους αστρονόμους να εξετάζουν δομές και διεργασίες που άλλα τηλεσκόπια δεν μπορούσαν να δουν».
Σκόνη και δέος
Η δυνατότητα παρατήρησης του Webb στο μέσο υπέρυθρο αναδεικνύει τις πλούσιες δομές σκόνης του γαλαξία, οι οποίες λάμπουν σχηματίζοντας περίπλοκα μοτίβα που εκπλήσσουν, αλλά και προβληματίζουν τους αστρονόμους. Μια παραμορφωμένη ζώνη, που μοιάζει με παραλληλόγραμμο, διασχίζει το κέντρο του γαλαξία, ενώ λεπτές λωρίδες ύλης εκτείνονται προς τα έξω σαν κοσμικά σύννεφα.
Ένας σχηματισμός σε σχήμα «S», ιδιαίτερα εμφανής στην εικόνα από το MIRI —το Όργανο Μέσου Υπερύθρου του Webb— είναι επίσης ασυνήθιστος και εγείρει ερωτήματα που απαιτούν περαιτέρω μελέτη για να απαντηθούν. Τι δημιούργησε αυτό το σχήμα; Πώς το επηρεάζει η μαύρη τρύπα; Επηρεάζεται άραγε από τη δημιουργία άστρων που προκλήθηκε από τη συγχώνευση των γαλαξιών;
Πολλά από τα φωτεινά κόκκινα σημεία στην εικόνα του MIRI είναι άστρα πλούσια σε σκόνη ή αστρικά «μαιευτήρια», όπου γηρασμένα άστρα αποβάλλουν ύλη πίσω στο Διάστημα ή όπου σχηματίζονται νέα άστρα. Η σκόνη αυτή αποτελεί την πρώτη ύλη για τις μελλοντικές γενιές άστρων και πλανητών και, επομένως, βρίσκεται στο επίκεντρο του συνεχιζόμενου κύκλου ζωής του γαλαξία.
Εικόνα: Λεπτομέρεια του Κενταύρου Α — NIRCam και MIRI
Στη συνδυασμένη απεικόνιση του Κενταύρου Α στο μέσο και στο εγγύς υπέρυθρο, η NIRCam —η Κάμερα Εγγύς Υπερύθρου— του Διαστημικού Τηλεσκοπίου James Webb της NASA αναδεικνύει το πυκνό πεδίο εκατομμυρίων άστρων του γαλαξία.
Εικόνα: NASA, ESA, CSA, STScI Επεξεργασία εικόνας: Alyssa Pagan (STScI), Joseph DePasquale (STScI), Macarena Garcia Marin (Γραφείο της ESA στο STScI)
Γραμμένο στα άστρα του
Χάρη στην υψηλή ανάλυση του Webb, οι αστρονόμοι μπορούν πλέον να μελετούν τον Κένταυρο Α άστρο προς άστρο, ακόμη και στην κεντρική περιοχή του, η οποία παρέμενε για μεγάλο χρονικό διάστημα κρυμμένη.
Αυτό που φαίνεται «κοκκώδες» στην εικόνα του Webb —και είναι ιδιαίτερα εμφανές στη συνδυασμένη απεικόνιση από τα όργανα MIRI και NIRCam— είναι στην πραγματικότητα ένα εξαιρετικά πυκνό πεδίο μεμονωμένων άστρων, τα οποία μεταφέρουν συλλογικά πληροφορίες για το παρελθόν του γαλαξία.
Με την απεικόνιση του Κενταύρου Α από το Webb, η έρευνα μετατρέπεται σε ένα είδος γαλαξιακής αρχαιολογίας. Κάθε άστρο που αποκαλύπτεται βοηθά στην ανασύνθεση της χρονικής ακολουθίας διαφορετικών γεγονότων: πότε σχηματίστηκαν για πρώτη φορά τα παλαιότερα άστρα, πότε επιβραδύνθηκε η δραστηριότητα, πότε σημειώθηκε μια έκρηξη αστρογένεσης κατά τη σύγκρουση και πότε γεννήθηκαν άστρα από το αέριο που αναταράχθηκε μετά από αυτή. Όλα μαζί συνθέτουν ένα χρονολόγιο της εξέλιξης του γαλαξία.
Μια δυναμική μαύρη τρύπα
Οι δυνατότητες του Webb δεν περιορίζονται στην απεικόνιση. Μέσω της φασματοσκοπικής ανάλυσης του φωτός, οι αστρονόμοι μπορούν να μετρούν τον τρόπο με τον οποίο κινείται το αέριο μέσα στον γαλαξία.
Τα πρώτα ευρήματα του Webb δείχνουν ταχέως κινούμενο ιονισμένο αέριο να ρέει προς τα έξω, πιθανότατα εξαιτίας της δραστηριότητας της μαύρης τρύπας, καθώς και θερμότερο μοριακό υδρογόνο μέσα σε έναν παραμορφωμένο, περιστρεφόμενο δίσκο κοντά στο κέντρο.
Οι παρατηρήσεις αυτές βοηθούν στη διερεύνηση ενός από τα μεγαλύτερα ερωτήματα της αστρονομίας: πώς επηρεάζει μια μαύρη τρύπα έναν ολόκληρο γαλαξία;
Η απάντηση φαίνεται πως είναι σύνθετη. Η μαύρη τρύπα μπορεί να πυροδοτήσει τη δημιουργία νέων άστρων συμπιέζοντας το αέριο, αλλά μπορεί επίσης να την περιορίσει, απομακρύνοντας ύλη από την περιοχή. Ο Κένταυρος Α προσφέρει μια σπάνια και σχετικά κοντινή εικόνα αυτής της κοσμικής αλληλεπίδρασης.
Ανιχνεύοντας τη σκόνη με λεπτομέρεια που δεν είχε παρατηρηθεί ποτέ στο παρελθόν, διακρίνοντας εκατομμύρια άστρα και αποκαλύπτοντας την κίνηση του αερίου κοντά σε μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα, το Webb μετατρέπει τον Κένταυρο Α σε ένα ζωντανό αρχείο της κοσμικής ιστορίας.
Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb είναι το κορυφαίο διαστημικό επιστημονικό παρατηρητήριο στον κόσμο. Το Webb διερευνά μυστήρια του Ηλιακού μας Συστήματος, παρατηρεί μακρινούς κόσμους γύρω από άλλα άστρα και εξετάζει τις μυστηριώδεις δομές και την προέλευση του Σύμπαντος, καθώς και τη θέση μας μέσα σε αυτό.
Το Webb αποτελεί διεθνές πρόγραμμα υπό την ηγεσία της NASA, σε συνεργασία με την ESA —τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος— και την CSA —την Καναδική Διαστημική Υπηρεσία.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το Webb, επισκεφθείτε:
Μια συντομότερη διακήρυξη συγκαλύπτει βαθύτερες εντάσεις, καθώς η Ουάσιγκτον επιδιώκει να αναδιαμορφώσει τον ρόλο του ΝΑΤΟ, από την Ευρώπη έως τη Δυτική Ασία και την περιοχή Ασίας-Ειρηνικού.
Μεχμέτ Αλί Γκιουλέρ 10 Ιουλίου 2026
Φωτογραφία: The Cradle
Η τελική διακήρυξη των έξι σημείων της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα συγκαταλέγεται στις συντομότερες των τελευταίων ετών, παρόμοια με την περσινή διακήρυξη των πέντε σημείων από τη Χάγη. Αντίθετα, η διακήρυξη της Συνόδου των Βρυξελλών το 2021 περιείχε 79 σημεία, της Μαδρίτης το 2022 είχε 22, του Βίλνιους το 2023 περιλάμβανε 90, ενώ της Ουάσιγκτον το 2024 είχε 38.
Η απότομη αυτή μείωση αντανακλά τις συνεχιζόμενες εντάσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρώπης. Η διακήρυξη είναι σύντομη, επειδή τα πεδία συμφωνίας παραμένουν περιορισμένα. Η συζήτηση για το κατά πόσο το ΝΑΤΟ αποτελεί μια «χάρτινη τίγρη» δεν έχει επιλυθεί· απλώς παραμερίστηκε προσωρινά.
Στη διακήρυξη, το ζήτημα αυτό αντιμετωπίζεται προσωρινά μέσω του συνθήματος «μια ισχυρότερη Ευρώπη μέσα σε ένα ισχυρότερο ΝΑΤΟ».
Η Διακήρυξη της Άγκυρας στοχοποιεί τη Ρωσία και το Ιράν
Το πρώτο άρθρο της εξαμερούς Διακήρυξης της Άγκυρας επαναβεβαιώνει τη δέσμευση στο Άρθρο 5 της Συνθήκης της Ουάσιγκτον, ενώ το τελευταίο άρθρο εκφράζει ευχαριστίες προς τη χώρα που φιλοξένησε τη Σύνοδο.
Τα υπόλοιπα τέσσερα άρθρα επικεντρώνονται στη Ρωσία, περιγράφουν ένα πακέτο στήριξης ύψους 70 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την Ουκρανία, προβλέπουν αύξηση των αμυντικών δαπανών, αναφέρονται σε συμφωνίες εξοπλισμών αξίας 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων και κάνουν μια σύντομη αναφορά στο Ιράν.
Το Δόγμα Ντόνροου και το ΝΑΤΟ 3.0
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να προσαρμόσει το ΝΑΤΟ σε αυτό που παρουσιάζει ως μια νέα στρατηγική φάση, η οποία περιγράφεται εδώ ως ΝΑΤΟ 3.0. Το αποκαλούμενο Δόγμα Ντόνροου επικεντρώνεται στην εδραίωση της αμερικανικής κυριαρχίας στο Δυτικό Ημισφαίριο, στη μεταφορά περισσότερων ευθυνών στους συμμάχους στην Ευρώπη και αλλού, καθώς και στην περικύκλωση της Κίνας στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού μέσω εταιρικών σχέσεων.
Στην πράξη, αυτό λαμβάνει τρεις μορφές:
Η Ευρώπη αναλαμβάνει την κύρια ευθύνη για τη δική της ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένης της ηγετικής ευθύνης στη στήριξη της Ουκρανίας απέναντι στη Ρωσία.
Εγκαθιδρύεται μια νέα τάξη πραγμάτων στη Δυτική Ασία υπό ισραηλινή ηγεμονία, η οποία προϋποθέτει εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ της Τουρκίας, μέλους του ΝΑΤΟ, και του Ισραήλ, καθώς και μεταξύ του Ισραήλ και της Συρίας και των κρατών του Κόλπου, ενώ παράλληλα αποδυναμώνεται το Ιράν ως το κύριο εμπόδιο.
Το ΝΑΤΟ εμβαθύνει τη συνεργασία του με τους εταίρους του στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού —τις χώρες IP4: Ιαπωνία, Νότια Κορέα, Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία—, εντάσσοντάς τες στην αλυσίδα εφοδιασμού οπλικών συστημάτων και επεκτείνοντας σταδιακά την εμβέλεια του ΝΑΤΟ στην Ασία.
Η πολιτική οικονομία του ΝΑΤΟ 3.0
Η Ουάσιγκτον θεωρεί τη στρατιωτικοποίηση ως τον βασικό μοχλό για τον μετασχηματισμό προς το ΝΑΤΟ 3.0. Επιδιώκει δύο βασικούς στόχους: την αύξηση των αμυντικών δαπανών των μελών του ΝΑΤΟ στο 5% του ΑΕΠ και τη δημιουργία μιας νέας αλυσίδας παραγωγής οπλικών συστημάτων. Το πρώτο βήμα ξεκίνησε πέρυσι στη Χάγη και το δεύτερο προωθήθηκε στην Άγκυρα.
Η αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% θα δημιουργούσε μέσα σε λίγα χρόνια μια τεράστια δεξαμενή κεφαλαίων. Η ένταξη εταίρων του ΝΑΤΟ, όπως η Ιαπωνία, θα διεύρυνε ακόμη περισσότερο την κλίμακα, δημιουργώντας μια αγορά που θα προσέλκυε ευρύ ενδιαφέρον. Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να κατανείμουν αυτή τη χρηματοδοτική δεξαμενή με τρόπο που να διατηρεί το πλαίσιο του ΝΑΤΟ 3.0.
Παράλληλα, καταβάλλεται προσπάθεια για τη δημιουργία μιας νέας αλυσίδας εφοδιασμού οπλικών συστημάτων. Η προσέγγιση προβλέπει τη διατήρηση του ελέγχου επί των βασικών εξαρτημάτων, ενώ η παραγωγή επιμέρους υποσυστημάτων κατανέμεται μεταξύ των συμμάχων, συνδέοντάς τους μεταξύ τους και, τελικά, με την Ουάσιγκτον.
Οι συμφωνίες εξοπλισμών ύψους 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων που αναφέρονται στη διακήρυξη αποτελούν ένα πρώτο βήμα. Στο ίδιο μοντέλο εντάσσεται και η συμφωνία ύψους 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων μεταξύ του ΝΑΤΟ και της Νότιας Κορέας, η οποία παρέχει στη Σεούλ πρόσβαση στην κοινή αγορά αμυντικών προμηθειών της Συμμαχίας.
Μια νέα στρατιωτικοβιομηχανική οικονομία
Για την κυβέρνηση Ερντογάν, η εξασφάλιση μεριδίου από τη διεύρυνση των αμυντικών δαπανών έχει καταστεί προτεραιότητα. Η Άγκυρα θεωρεί ότι αυτή η εξέλιξη ανοίγει νέες δυνατότητες για την αμυντική της βιομηχανία, ιδίως μέσω της κρατικής εταιρείας ASELSAN και της ιδιωτικής BAYKAR.
Το Φόρουμ Αμυντικής Βιομηχανίας, το οποίο επί χρόνια διοργανωνόταν ως παράλληλη εκδήλωση των Συνόδων Κορυφής του ΝΑΤΟ, εντάχθηκε για πρώτη φορά στην Άγκυρα στο επίσημο πρόγραμμα, αντανακλώντας αυτή τη μετατόπιση.
Οι επιδιώξεις των χωρών που θέλουν να εξασφαλίσουν μερίδιο από αυτή τη διευρυνόμενη αγορά συνέπεσαν με την προσπάθεια της Ουάσιγκτον να κατανείμει τα μερίδια αυτά κατά τρόπο που να εξυπηρετεί τη στρατηγική της.
Στην ημερήσια διάταξη βρίσκεται επίσης η ιδέα μιας Αμυντικής Τράπεζας του ΝΑΤΟ. Εννέα χώρες έθεσαν τις βάσεις της κατά τη Σύνοδο της Άγκυρας. Εάν υλοποιηθεί, θα συνδέσει ακόμη στενότερα ένα στρατιωτικοβιομηχανικό μοντέλο με το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο.
Τουρκία 3.0: Το κεντρικό κράτος της πρώτης γραμμής του ΝΑΤΟ
Για την Τουρκία, το ΝΑΤΟ 3.0 σηματοδοτεί επίσης την έναρξη μιας νέας φάσης.
Το ΝΑΤΟ 1.0 καλύπτει την περίοδο από την ίδρυση της Συμμαχίας έως την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991. Κατά την περίοδο αυτή, η Τουρκία εντάχθηκε στην αμερικανική στρατηγική, με αποτέλεσμα να αποδυναμωθεί η ιδρυτική της έμφαση στην ανεξαρτησία και τον αντιιμπεριαλισμό, να διαβρωθούν πτυχές του κοσμικού χαρακτήρα της μέσω του σχεδίου της «Πράσινης Ζώνης» και να ενσωματωθεί το ανθρώπινο δυναμικό της σε αντικομμουνιστικά προγράμματα.
Το ΝΑΤΟ 2.0 εκτείνεται από το 1991 έως το 2026. Κατά τη διάρκεια αυτών των ετών, το ΝΑΤΟ επεκτάθηκε προς τη Ρωσία, συνέβαλε στη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και παρενέβη σε ολόκληρη τη Δυτική Ασία. Ο ρόλος της Τουρκίας διαμορφώθηκε και πάλι στο πλαίσιο της αμερικανικής στρατηγικής, αυτή τη φορά μέσω του «μετριοπαθούς ισλαμισμού».
Το ΝΑΤΟ 3.0 ορίζεται από την ανάληψη από την Ευρώπη της ευθύνης για την ασφάλεια απέναντι στη Ρωσία, την επιδίωξη μιας τάξης πραγμάτων στη Δυτική Ασία υπό ισραηλινή κυριαρχία και τη στρατηγική μετατόπιση προς την περιοχή Ασίας-Ειρηνικού.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Τουρκία τοποθετείται στον ρόλο του επιτηρητή ασφαλείας για την Ευρώπη, ενθαρρύνεται να εξομαλύνει τις σχέσεις της με το Τελ Αβίβ, προκειμένου να εξασφαλίσει μια θέση στη νέα περιφερειακή τάξη, και εμπλέκεται σε προσπάθειες που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση του Ιράν.
Στην πράξη, η Τουρκία τοποθετείται στο κέντρο της πρώτης γραμμής του ΝΑΤΟ. Η ναυτική διοίκηση που κατασκευάζεται στον Βόσπορο έχει προσανατολισμό προς τη Ρωσία, ενώ το νέο στρατηγείο Σώματος Στρατού του ΝΑΤΟ στα Άδανα στρέφεται προς τη Δυτική Ασία και το Ιράν.
Ο στόχος της Ουάσιγκτον για ένα «ασιατικό ΝΑΤΟ»
Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε εκπροσωπεί στην πράξη την αμερικανική ηγεσία στο εσωτερικό της Συμμαχίας. Οι δηλώσεις του αντανακλούν περισσότερο τη θέση της Ουάσιγκτον παρά εκείνη της Ευρώπης.
Οι τοποθετήσεις του πριν και κατά τη διάρκεια της Συνόδου παρέπεμπαν σε έναν πιο μακροπρόθεσμο στόχο. Ο Ρούτε υποστήριξε ότι η Ρωσία συνεργάζεται στενά με τη Βόρεια Κορέα, την Κίνα και το Ιράν, προσθέτοντας ότι το ΝΑΤΟ «δεν μπορεί να είναι αφελές» και ότι πρέπει να παραμείνει ενωμένο.
Στον πυρήνα του, το ΝΑΤΟ 3.0 αντανακλά μια προσπάθεια χρησιμοποίησης της Συμμαχίας αρχικά εναντίον των εταίρων του Πεκίνου —της Ρωσίας και του Ιράν— και, σε βάθος χρόνου, εναντίον της ίδιας της Κίνας. Από αυτή τη λογική προκύπτει και η προσπάθεια αναπροσανατολισμού του ΝΑΤΟ προς την Ασία.
Κατά τα τελευταία τέσσερα χρόνια, οι ηγέτες των χωρών IP4 προσκαλούνται στις Συνόδους Κορυφής του ΝΑΤΟ. Στην Άγκυρα, οι συνομιλίες με τα κράτη αυτά επικεντρώθηκαν στη διεύρυνση της συνεργασίας στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας και των προηγμένων τεχνολογιών.
Η Ουάσιγκτον πιέζει τους εταίρους αυτούς προς μια στενότερη στρατιωτική ευθυγράμμιση, η οποία κατά τόπους θυμίζει μια υποσυμμαχία — ένα «ασιατικό ΝΑΤΟ». Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας εντάσσονται και οι προτάσεις για τη δημιουργία γραφείου συνδέσμου του ΝΑΤΟ στο Τόκιο, παρότι έχουν προκαλέσει αντιδράσεις, κυρίως από τη Γαλλία.
Η Ουάσιγκτον, ωστόσο, συνεχίζει να πιέζει για έναν ευρύτερο ρόλο του ΝΑΤΟ στην Ασία. Όπως το έθεσε ο Ρούτε, «η ασφάλεια του ευρωατλαντικού και του ινδοειρηνικού χώρου είναι στενά αλληλένδετη», ενισχύοντας έτσι τις προσπάθειες επέκτασης του ενδιαφέροντος της Συμμαχίας πέρα από τα αρχικά γεωγραφικά της όρια.
Οι προσδοκίες από το ΝΑΤΟ 3.0
Μετά τη Σύνοδο της Άγκυρας, το ΝΑΤΟ 3.0 αναμένεται να εξυπηρετήσει διαφορετικές προτεραιότητες:
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, την ευθυγράμμιση του ΝΑΤΟ με την αμερικανική στρατηγική στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού.
Για την Ευρώπη, τη διατήρηση της αμερικανικής εμπλοκής στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, ακόμη και καθώς περιορίζεται ή μεταβάλλεται η άμεση αμερικανική στήριξη.
Για την Τουρκία, την επέκταση ενός μοντέλου οικονομικής ανάπτυξης βασισμένου στη στρατιωτική και αμυντική βιομηχανία.
Για τις χώρες του Παγκόσμιου Νότου, το ΝΑΤΟ θεωρείται ευρέως μια παρωχημένη στρατιωτική συμμαχία, της οποίας ο ιστορικός ρόλος έχει ολοκληρωθεί.
Τον περασμένο Σεπτέμβριο, επισκεφτήκαμε τη Δαμασκό για τα γυρίσματα ενός ντοκιμαντέρ με θέμα τη ζωή της ελληνικής κοινότητας της χώρας. Εκεί, σε μια εύθραυστη μεταβατική κοινωνικοπολιτική περίοδο, στην πιο ταραγμένη γωνιά του πλανήτη, καταγράψαμε τη δύσκολη αλλά γεμάτη θέληση για ζωή καθημερινότητα
23 Σεπτεμβρίου 2025. Πτήση για Βηρυτό.Στις οθόνες του αεροπλάνου προβάλλονται ξέγνοιαστες εικόνες από το πολυτελές χιονοδρομικό κέντρο του Λιβάνου. Καθώς όμως πλησιάζουμε στην προσγείωση, έξω από το παράθυρο η πραγματικότητα σοκάρει: Εκατοντάδες βομβαρδισμένα σπίτια, ισοπεδωμένες πολυκατοικίες και τα συντρίμμια των ισραηλινών επιδρομών, μαρτυρούν μια βαθιά πληγωμένη πόλη. Μας παραλαμβάνει ένας οδηγός. Το σκηνικό γύρω μας είναι σουρεαλιστικό: Μέσα από τα ερείπια, ξεπροβάλλουν Starbucks και KFC, ενώ οι γιγαντοφωτογραφίες δολοφονημένων ηγετικών στελεχών της Χεζμπολάχ, στέκουν δίπλα σε αφίσες της Σαντορίνης που διαφημίζουν την ελληνική «Χρυσή Βίζα». Οδεύουμε προς τα σύνορα με τη Συρία, όταν σε μια πολύβουη λεωφόρο, η μηχανή του αυτοκινήτου σβήνει. Μιάμιση ώρα μετά, εμφανίζεται ένας άλλος οδηγός, μας παραδίδει ένα νέο αυτοκίνητο και συνεχίζουμε απηυδισμένοι την πορεία μας.
Έχει αρχίσει να σκοτεινιάζει, όταν φτάνουμε στα σύνορα. Κατεβαίνουμε και ο οδηγός, ένας ψηλός, γεροδεμένος Λιβανέζος, ασφαλίζει τις πόρτες. Μας ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να πάρουμε τα πράγματά μας, αν δεν τον πληρώσουμε 150 παραπάνω για την ώρα που χάσαμε στον δρόμο. Η άρνησή μας τον εξοργίζει. Ξεσπάει σε ουρλιαχτά και άσεμνες χειρονομίες κινούμενος απειλητικά προς τον Χρόνη, που χωρίς να χάσει την ψυχραιμία του, καλεί τον πράκτορά μας και δίνει το κινητό στον οδηγό. Ακολουθεί ένα πανδαιμόνιο από φωνές και βρισιές. Ο οδηγός υποχωρεί, ξεκλειδώνει έξαλλος τις πόρτες, βουτάμε τον εξοπλισμό μας και απομακρυνόμαστε με ταχύ βήμα προς τον συνοριακό σταθμό δίχως να κοιτάξουμε πίσω.
Σύνορα Λιβάνου-Συρίας
Μπαίνουμε στο φρεσκοβαμμένο τελωνείο με την καινούργια σημαία της χώρας στους τοίχους. Οι νεοδιορισμένοι υπάλληλοι –έμπιστα μέλη του προσωπικού στρατού του Προέδρου Αλ Σαράα που κατέβηκαν από τα χαρακώματα του Ιντλίμπ για να επανδρώσουν τα σύνορα– φαίνεται να δυσκολεύονται να χειριστούν έναν υπολογιστή. Παρά την πολύμηνη προετοιμασία για την έκδοση βίζας, μας περιμένει μια δυσάρεστη έκπληξη: ένας αμήχανος υπάλληλος στο γκισέ, μας ενημερώνει σε σπαστά αγγλικά ότι η έγκριση δεν έχει φτάσει κι επομένως απαγορεύεται να μπούμε στη χώρα.
Καθώς η ώρα περνάει, η αγωνία μας κορυφώνεται. Μας έχουν προειδοποιήσει πως ο αυτοκινητόδρομος κρύβει ακόμα θανάσιμους κινδύνους μέσα στη νύχτα. Δίπλα από τα γκισέ, πίσω από μια μισάνοιχτη πόρτα, διακρίνεται το γραφείο του διευθυντή. Μπαίνω αποφασιστικά, ο άνδρας σαστίζει, του χαμογελώ ευγενικά κι εξηγώ με ηρεμία τι ακριβώς μας συμβαίνει. Αφήνει στη μέση την εργασία του, βγαίνει αποφασιστικά και λέει κάτι επιτακτικά στον υπάλληλο. Η βίζα μας εγκρίνεται και η σφραγίδα πέφτει στα διαβατήριά μας.
Έχει βραδιάσει για τα καλά. Μέχρι τη Δαμασκό, μας σταματάνε ανά τακτά χρονικά διαστήματα σε σημεία στρατιωτικού ελέγχου. Αμούστακοι νεαροί, Σύροι πρώην αντάρτες και ξένοι ισλαμιστές με καλάσνικοφ στα χέρια, τσεκάρουν τα χαρτιά μας με περιφρονητική συγκατάβαση. Ένα αλλόκοτο «καλωσόρισμα» που μας αγριεύει. Αποκαμωμένοι, φτάνουμε στην ελληνική γειτονιά της Μπαμπ Τούμα και καταλύουμε για μεγαλύτερη ασφάλεια στο γηροκομείο της ελληνικής κοινότητας. Αποκοιμιόμαστε εξαντλημένοι.
Στο Υπουργείο Μέσων Ενημέρωση
Το επόμενο πρωί, περνάμε έξω από την έπαυλη του Άσαντ με την εντυπωσιακήθέα στην πόλη και φτάνουμε στο Υπουργείο Μέσων Ενημέρωσης για την άδεια γυρισμάτων. Το κτίριο είναι μουντό και απρόσωπο, με μια αποπνικτική μυρωδιά μούχλας στους διαδρόμους. Οι στρατιώτες στην πύλη, μας ελέγχουν βιαστικά.
Μέσα, τα φώτα φθορίου τρεμοπαίζουν και τα παλιά κλιματιστικά κάνουν εκκωφαντικό θόρυβο. Η κοπέλα που μας υποδέχεται, γύρω στα τριανταπέντε, ευγενική και αποτελεσματική, μας εξυπηρετεί μέσα σε λίγα λεπτά. «Πώς θα μπορούσα να πάρω μια συνέντευξη από τον Πρόεδρο;», τη ρωτάω δοκιμάζοντας την τύχη μου. Τα μάτια της με καρφώνουν ειρωνικά και μειδιώντας ελαφρά, μου απαντά χαμηλόφωνα : «Θα κάνετε μια αίτηση και… βλέπουμε. Δεν είναι καθόλου εύκολο. Μπορεί να πάρει πολύ καιρό»
Στη Δαμασκό
Έξω στους δρόμους, θόρυβος και κίνηση, γέμισε αυτοκίνητα η Δαμασκός τους τελευταίους μήνες. Κοντά στην κεντρική αγορά της πόλης, χτίζεται τώρα ένα υπερσύγχρονο, γιγαντιαίο εμπορικό κέντρο. Η ελπίδα για ένα λαμπρό μέλλον, που προσπαθεί πεισματικά να σβήσει τη θλίψη και τον ζόφο του πρόσφατου πολέμου, είναι διάχυτη.
Στην είσοδο της πολύβουης αγοράς, στρατιώτες ελέγχουν κάμερες και άδεια και μας γνέφουν ευγενικά να περάσουμε. Στο εσωτερικό της πολύχρωμης στοάς, μπροστά από βιτρίνες γεμάτες αισθησιακά, κατακόκκινα γυναικεία εσώρουχα, κινούνται νωχελικά, απόκοσμες γυναικείες σιλουέτες. Νεοφερμένη εικόνα στην Δαμασκό, οι μαυροντυμένες φιγούρες, κρυμμένες πίσω από βαριές μπούργκες, σαν άυλα φαντάσματα χωρίς υλική υπόσταση. Μπροστά τους, άνδρες με παντόφλες μου ρίχνουν κλεφτές ματιές και σ’ ένα πάγκο πιο πέρα, ένας πλανόδιος πωλητής πουλάει κάλτσες με το πρόσωπο του δικτάτορα Άσαντ τυπωμένο στον πάτο τους, έτοιμο να ποδοπατηθεί.
Κτίρια βομβαρδισμένα
Βγαίνοντας από το κέντρο, αντικρίζουμε χιλιόμετρα ολόκληρα από κατεστραμμένα κτίρια, θλιβερά κουφάρια ενός εμφυλίου που κράτησε σχεδόν 15 χρόνια. Ανάμεσα στα βομβαρδισμένα χαλάσματα, τρία παιδιά παίζουν «πόλεμο» με πλαστικά όπλα. Η καρδιά μου σφίγγεται. «Μπορείτε να σταματήσετε, παρακαλώ;», ζητάω από τον οδηγό. Ο Χρόνης κατεβαίνει με την κάμερα και χάνεται ανάμεσα στα ερείπια.
Η ατμόσφαιρα είναι βαριά, σαν μέσα από τη σιωπή των γκρεμισμένων σπιτιών, να υψώνονται οι κραυγές των ανθρώπων που χάθηκαν. Ο κύριος Τόνυ που μας συνοδεύει, χλομιάζει: «Όχι! Όχι! Σταμάτα!», φωνάζει. «Μην προχωράς παραμέσα, είναι γεμάτο νάρκες!».
Στον δρόμο της επιστροφής, τον ρωτάω πώς είναι να ζεις δύο βήματα από τον θάνατο και την καταστροφή. Κουνάει το κεφάλι, με κοιτάει με βαθιά, βιωμένη συγκατάβαση: «Εμείς τον θάνατο, κορίτσι μου, τον έχουμε ξεχάσει, γιατί τον ζούμε κάθε μέρα…»
Μαρτυρίες Ελλήνων
«Ήταν ευτυχισμένη η ζωή μας πριν από το 2011», μου περιγράφει η κυρία Μαρία την επόμενη μέρα στο «Ελληνικό Club», τον χώρο όπου συγκεντρώνεται η ελληνική κοινότητα της Δαμασκού για να διοργανώσει ελληνικές βραδιές, μαθήματα γλώσσας και τουρνουά σκάκι. «Μετά, όλα έγιναν χάλια. Κάθε δύο-τρεις μέρες έπεφταν οβίδες. Πήγαινε το παιδί μου στο σχολείο και δεν ήξερα αν θα γυρίσει, αν θα με πάρουν τηλέφωνο για να μου πουν “Ελάτε να πάρετε το πτώμα του”», λέει σε εξομολογητικό τόνο. «Όταν χτυπούσε η σειρήνα, κατεβαίναμε αμέσως με τους συμμαθητές μου στο καταφύγιο του σχολείου», συμπληρώνει ο Γιώργος, ο ανιψιός της, που σήμερα είναι φοιτητής. «Μια μέρα, έπεσε μια βόμβα στην αυλή. Σκοτώθηκαν δύο φίλοι μου. Μετά από αυτό, κάναμε μάθημα στο σπίτι. Ακούγαμε τις οβίδες να σκάνε έξω κι ο μικρός μου αδελφός, επτά ετών τότε, έκλαιγε: “Έρχονται να μας σκοτώσουν; Μα είμαι μικρός ακόμα, δεν πρέπει να πεθάνω!”».
Συνεχίζει λέγοντας πως «τα τελευταία δύο χρόνια επί Άσαντ ήταν τα χειρότερα. Ζούσαμε μέσα στο χάος και την καταστροφή, υποφέραμε. Δεν είχαμε ούτε τα απαραίτητα. Ψάχναμε με τις ώρες για μια οδοντόπαστα ή για αέριο για την κουζίνα. Κοιμόμουν ξάγρυπνος μέσα στο αμάξι μου, περιμένοντας στην ουρά έξω από το πρατήριο για να βάλω λίγη βενζίνη. Την ίδια στιγμή, γνωρίζαμε ότι η οικογένεια Άσαντ ζούσε μες στην προκλητική πολυτέλεια. Τα παιδιά του ανέβαζαν στα social media φωτογραφίες με τις Φεράρι τους και τον χλιδάτο τρόπο ζωής τους. Φοβόμασταν όμως να μιλήσουμε έξω από το σπίτι μας. Παντού υπήρχε διαφθορά, λάδωμα, εκβιασμοί και θηριωδίες. Κανείς δεν ήθελε πια αυτό το καθεστώς».
«Υπάρχουν δυσκολίες ακόμα», μπαίνει στην κουβέντα ο κύριος Παντελής. «Έχουμε πολύωρες καθημερινές διακοπές ρεύματος, προβλήματα με το νερό και το ίντερνετ. Ζούμε με άγχος και αβεβαιότητα, αν σκεφτείς ότι ένας μέσος μηνιαίος μισθός είναι μόλις 100 ευρώ. Δεν έχουμε λεφτά, αλλά υπάρχει η υπόσχεση, ότι αυτό θα αλλάξει. Είμαστε στην αναμονή».
«Οι νέοι φεύγουν από τη χώρα λόγω της οικονομικής ανασφάλειας», παρεμβαίνει ο κύριος Τσάρλς, πρόεδρος της κοινότητας. «Δεν πάνε όμως στην Ελλάδα, γιατί και εκεί τα πράγματα δεν είναι καλά οικονομικά». Το βλέμμα του Γιώργου φωτίζεται όταν μιλάει για το σήμερα: «Υπάρχει ελπίδα. Η κατάσταση είναι καλή προς το παρόν στη Δαμασκό και καλυτερεύει κάθε μέρα. Οι άνθρωποι αλλάζουν, πρέπει να δώσουμε στον νέο Πρόεδρο μια ευκαιρία».
«Το θέμα είναι πώς θα μπορέσει ο πρόεδρος –ο προσωρινός πρόεδρος– να ισορροπήσει αυτά που υποσχέθηκε στους δικούς του, με την πραγματικότητα. Δεν είναι εύκολο και μπορεί να το πληρώσει με τη δική του ζωή», παρατηρεί ο κύριος Δημήτρης. Τον λόγο παίρνει ο πρώην πρόεδρος της κοινότητας, κύριος Αγάπιος-Χαμπίμπ. «Οι γυναίκες ψηφίζουν, οδηγούν. Τα δημόσια σχολεία ήταν μεικτά, τώρα πρότεινε ο Αλ Σάραα στην επαρχία να χωριστούν σε θηλέων και αρρένων, αλλά ξεσηκώθηκε ο κόσμος και δε λειτούργησε. Αμήχανα τα βήματά του.»
Όλοι τους, στην κοινότητα είναι τρομερά φιλόξενοι, μια μεγάλη αγκαλιά. «Καλά που ήρθατε να μιλήσουμε λίγα ελληνικά να μην τα ξεχάσουμε». Η γλυκιά κυρία Στεφάνου, μάς φέρνει έναν ασημένιο δίσκο με πάστες σεράνο και τον ακουμπάει στο τραπέζι με το λευκό σεμεδάκι. Παρά την ασταθή καθημερινότητα, δεν στενάζει ούτε στιγμή. «Δόξα τω Θεώ, όλα καλά θα πάνε», λέει με χαμόγελο. Περήφανοι και ανθεκτικοί, αντιμετωπίζουν με αξιοπρέπεια την εύθραυστη πραγματικότητα. Σε αυτή την προσπάθεια, ο Έλληνας πρέσβης στέκεται διαρκώς δίπλα τους, πολύτιμος και υποστηρικτικός.
«Οι Χριστιανοί, ως μειονότητα, πρέπει να μείνουμε σαν πρόβατα, έτσι ώστε να επιβιώσουμε. Δεν έχουμε κόμματα, δεν έχουμε όπλα, είμαστε απλοί άνθρωποι που κάνουμε τη δουλειά μας. Είμαστε στην άκρη», λέει στο τέλος ο κύριος Αγάπιος.
Λίγο μετά, παίρνω συνέντευξη από μια ηγετική φιγούρα της χώρας, τον Βεδουίνο Σάμι Αλ-Χεμς, ιδρυτή της Εθνικής Ένωσης Φυλών. «Η αδικία, οι δολοφονίες, η καταπίεση και τα βασανιστήρια που έχουμε υπομείνει όλα τα προηγούμενα χρόνια, είναι πρωτοφανή στη σύγχρονη ιστορία. Κατά τη διάρκεια της Συριακής Επανάστασης, η Δύση και τα Ηνωμένα Έθνη, δε μπόρεσαν να εξασφαλίσουν την απελευθέρωση έστω και ενός κρατούμενου του καθεστώτος. Ως εκ τούτου, βασιστήκαμε στους εαυτούς μας για την απελευθέρωση» Με κοιτάζει με τα φλογερά, διαπεραστικά του μάτια. «Ένα έθνος δεν χτίζεται πάνω στην εκδίκηση και τα αντίποινα, αλλά στην συμπερίληψη και την ενσωμάτωση. Βλέπουμε τη Συρία ως σύνολο, με όλα τα εθνικά, πολιτιστικά και θρησκευτικά της στοιχεία».
Η κυρία Μαρία μας μαγειρεύει το επόμενο μεσημέρι, τα παραδοσιακά συριακά γιαπράκια, που μοιάζουν με μικρά ντολμαδάκια. Η ανιδιοτελής φροντίδα της κόντρα στη διχόνοια, την αβεβαιότητα, την επισφαλή πραγματικότητα. “Η ζωή κυλάει κανονικά τώρα. Προσέχουμε, αλλά θα πάμε στην εκκλησία, στα εστιατόρια, στις βεγγέρες. Γίνονται γάμοι, βαφτίσια… Ξαναγύρισε η ζωή. Η ζωή δεν σταματάει, έτσι είναι η ζωή. Είμαι στεναχωρημένη μέσα μου, αλλά η ζωή συνεχίζεται», λέει στωικά. Ρωτάει για την Ελλάδα με φωνή πνιγμένη. Συγκινείται και το χέρι της τρέμει: «Η Ελλάδα είναι η πατρίδα μας, η μάνα μας. Και η Συρία είναι η δεύτερη πατρίδα μας, γιατί βεβαίως εδώ γεννηθήκαμε, εδώ κάναμε οικογένεια. Και οι δύο είναι πατρίδες μας. Πρώτη μάνα, δεύτερη μάνα».
«Οι Μεγάλοι θέλουν μια αποδυναμωμένη Μέση Ανατολή», μας λέει ο κύριος Τσαρλς στο τέλος. «Είμαστε φίλοι με τους μουσουλμάνους, αλλά πάντα την πληρώνουν οι χριστιανοί που είμαστε μειοψηφία», κλείνει τη συζήτηση ο κύριος Παντελής .
Στον Προφήτη Ηλία
Την επόμενη μέρα, το γύρισμά μας είναι στην εκκλησία του Προφήτη Ηλία. Εκεί όπου, στις 22 Ιουνίου του 2025, ένας «μοναχικός λύκος» εισέβαλε κατά τη διάρκεια της λειτουργίας και ανατινάχθηκε, σκοτώνοντας δεκάδες χριστιανούς. Μια μέρα που οι Χριστιανοί της Δαμασκού αποκαλούν «η 11η Σεπτεμβρίου μας».
Μέσα στον ναό, ο οποίος αναστηλώνεται με δωρεές των πιστών, συναντούμε τον πατέρα Ιωάννη. Το βλέμμα του είναι ποτισμένο με μια θλίψη που ραγίζει την καρδιά: «Εκείνη την Κυριακή, τελούσαμε τη Θεία Λειτουργία», θυμάται. «Καθώς ο ψάλτης διάβαζε τις Επιστολές, ακούσαμε πυροβολισμούς. Στην αρχή, νομίσαμε ότι ήταν κροτίδες. Σύντομα, όμως, ο θόρυβος πλησίασε και καταλάβαμε ότι ερχόταν από μέσα από την εκκλησία. Αυτός ο εγκληματίας πυροβολούσε τυφλά τους πιστούς, σημαδεύοντας προς την Αγία Τράπεζα και το εικονοστάσι. Ήθελε να σκοτώσει όσους περισσότερους μπορούσε. Δύο άνδρες όρμησαν πάνω του, ελπίζοντας να τον σταματήσουν. Κατάφεραν να τον ρίξουν στο έδαφος και να τον σπρώξουν προς την έξοδο, σώζοντας έτσι πολλές ζωές. Εκείνη ακριβώς τη στιγμή, έγινε η έκρηξη. Όλα σταμάτησαν. Μετά, έπεσε μια τρομερή σιωπή. Δεν ήταν όμως ηρεμία. Λόγω της τρομερής πίεσης από το ωστικό κύμα, για λίγα δευτερόλεπτα κανείς δεν μπορούσε να ακούσει τίποτα. Μόλις αρχίσαμε να ανακτούμε τις αισθήσεις μας, τρέξαμε να ψάξουμε για επιζώντες και τραυματίες που χρειάζονταν άμεση βοήθεια. Όλοι οι κάτοικοι της γειτονιάς, χριστιανοί και μουσουλμάνοι, έσπευσαν να βοηθήσουν. Οι περισσότεροι τραυματίες μεταφέρθηκαν στα νοσοκομεία με ιδιωτικά αυτοκίνητα…».
«Τις μέρες που ακολούθησαν την επίθεση, οι ζωές μας βυθίστηκαν στο απόλυτο χάος», συνεχίζει ο πατέρας Ιωάννης. «Υποφέραμε από αϋπνίες. Κάθε μέρα ξαναζούσαμε τις στιγμές μετά την έκρηξη. Ανθρώπινα μέλη ήταν σκορπισμένα στους τοίχους και τα στασίδια. Το θέαμα ήταν φρικτό. Επτά μεγάλες μαύρες σακούλες με θραύσματα ανθρώπινων σωμάτων συνέλεξαν από τον χώρο».
Την πρώτη Κυριακή μετά τη σφαγή, η λειτουργία έγινε κανονικά στο υπόγειο της εκκλησίας. Από εκείνο το περιστατικό κι έπειτα, Χριστιανοί εθελοντές, τα «Παλληκάρια», κάνουν περιπολίες στην περιοχή. Πλέον, όλοι οι χριστιανοί αποφεύγουν να κυκλοφορούν έξω από τη συνοικία τους τη νύχτα. Δεν νιώθουν ασφαλείς, καθώς η γενική αμνηστία που έδωσε ο Αλ Σαράα, άνοιξε τις πόρτες των φυλακών και στυγνοί εγκληματίες κυκλοφορούν ελεύθεροι. «Γίνονται ληστείες και απαγωγές για λύτρα», λέει ο ιερέας με ανησυχία. «Υπάρχουν και φανατικοί μουσουλμάνοι, αλλά δεν θα τους αφήσουμε να κυριαρχήσουν». Το βλέμμα του παγώνει. Κοιτάζει γύρω του τον μισογκρεμισμένο ναό και ψιθυρίζει τρέμοντας: «Τρεις μήνες μετά τη βομβιστική επίθεση, ακόμα μυρίζω το αίμα τους».
Στην αρχαία Μαλούλα
Τις επόμενες μέρες, τα γυρίσματα συνεχίζονται σε τόπους λατρείας, περίπου μιάμιση ώρα έξω από τη Δαμασκό. Φτάνουμε στη Μαλούλα, την αρχαία κωμόπολη, κοιτίδα του Χριστιανισμού, όπου οι κάτοικοι μιλούν ακόμα αραμαϊκά – τη γλώσσα του Ιησού. Μέσα στα επιβλητικά βράχια της περιοχής, είναι χτισμένα δύο πανάρχαια χριστιανικά μοναστήρια. Το γυναικείο κοινόβιο της Αγίας Θέκλας, χτισμένο τον 4ο αιώνα μ.Χ., θεωρείται από τα παλαιότερα στον κόσμο.
Καθώς πλησιάζουμε, μέσα από τους πέτρινους τοίχους του ναού, αντηχεί μια χαμηλόφωνη ψαλμωδία. Είναι το «Πάτερ Ημών» στα αραμαϊκά. Οι λέξεις, με τους τραχείς αλλά γεμάτους κατάνυξη φθόγγους τους, μοιάζουν να έρχονται κατευθείαν από τον 1ο αιώνα. Στέκομαι στην άκρη και παρατηρώ τους πιστούς. Μπαινοβγαίνουν με λαχτάρα και μια βαθιά ανακούφιση στο μοναστήρι, λες και ζητούν καταφύγιο σε μια σύγχρονη Κιβωτό. Ανάμεσά τους, νέα ζευγάρια με μικρά παιδιά στην αγκαλιά, ντυμένα με τζιν και αθλητικά, που μοιάζουν εκπληκτικά με Έλληνες. Παρά το πλήθος, υπάρχει μια διάχυτη αίσθηση γαλήνης και αρμονίας. Στα γύρω χριστιανικά χωριά και στις γειτονιές, μυρίζεις Ελλάδα .
Ένα πολυτελές δείπνο
Αργά το απόγευμα, είμαστε καλεσμένοι σε ένα πολυτελές εστιατόριο, σε μια από τις πιο εύπορες συνοικίες της Δαμασκού. Οι δρόμοι φαρδύς και καθαροί, με κομψές βίλες και σχολαστικά φροντισμένους κήπους – μια εικόνα που μοιάζει αποκομμένη από τη γενικότερη αναταραχή.
Γύρω από το τραπέζι, οι ιστορίες των συνδαιτυμόνων στάζουν φόβο. Μας διηγούνται μια ιστορία για ένα νεαρό ζευγάρι φίλων, τους οποίους οι αρχές κατέβασαν πρόσφατα με τη βία από το αυτοκίνητό τους, απαιτώντας να επιδείξουν πιστοποιητικό γάμου. Η κουβέντα βαραίνει: «Με το που ανέλαβε ο Αλ Σαράα, όποιος είχε φωνή στα social media, ηθοποιοί και influencers, εξαφανίστηκαν από τη χώρα μέσα σε μια νύχτα. Φοβήθηκαν», μάς λένε. «Στο γυναικείο μπάσκετ, όλοι οι σύλλογοι καταργήθηκαν. Μόνο η εθνική ομάδα γυναικών επετράπη να συνεχίσει.», συνεχίζουν. «Απαγορεύεται πλέον στους φοιτητές Καλών Τεχνών, να ζωγραφίζουν ή να φιλοτεχνούν γλυπτά που απεικονίζουν γυμνό γυναικείο σώμα».
Μόλις έρχεται η ώρα του λογαριασμού, η ψευδαίσθηση της πολυτέλειας, διαλύεται. Ο λογαριασμός εξοφλείται με τεράστιες δεσμίδες χαρτονομισμάτων, που φέρουν ακόμα τυπωμένη τη μορφή του Άσαντ. Τον Σεπτέμβριο του 2025, το ευρώ αγγίζε πλέον τις 13.000 συριακές λίρες, το χρήμα μετριέται πια με τον όγκο του.
Φυλακές Σεντνάγια
«Επί Άσαντ, δεν μπορούσες να γράψεις ούτε ένα σχόλιο στο διαδίκτυο ενάντια στο καθεστώς», λέει ο οδηγός, καθώς πλησιάζουμε στις διαβόητες, θηριώδεις φυλακές της Σεντνάγια. «Σε συλλάμβαναν αμέσως και σε έστελναν εδώ». Γύρω μας, μια αίσθηση ερήμωσης, μια σχεδόν αποπνικτική ακινησία. Το βλέμμα του παγώνει έξω απ’ την πύλη: «Η κόλαση επι γης, φριχτά βασανιστήρια και σεξουαλική κακοποίηση, μέχρι που οι κρατούμενοι κατέληγαν σκιές, άνθρωποι θαμμένοι ζωντανοί». Ο τρόμος των Σύριων για αυτό το μέρος ήταν τόσο βαθύς, που κάθε φορά που διέσχιζαν την εθνική οδό μπροστά από τις φυλακές, δεν τολμούσαν καν να στρέψουν το βλέμμα τους προς το κτίριο. Τώρα, πάνω στο φράχτη είναι γραμμένες με μεγάλα γράμματα οι λέξεις: «Ελεύθερη Συρία».
Έχει πια σουρουπώσει όταν βγαίνουμε στην άδεια εθνική οδό προς τη Δαμασκό. Ο κύριος Δημήτρης, που μας συνοδεύει, βάζει ένα cd με ελληνική μουσική. «Εκείνος ήταν μόνος’» του Θεοδωράκη για τον Αλέκο Παναγούλη. Τραγουδάμε όλοι μαζί, ξεσηκώνοντας τη σιωπή του δρόμου.
Μια γιορτή στο γηροκομείο
Το τελευταίο βράδυ, το γηροκομείο μεταμορφώνεται για να μας αποχαιρετήσει. Τραπέζια φορτωμένα με μεζέδες και αναψυκτικά έχουν στηθεί ολόγυρα, ενώ δύο μουσικοί παίζουν το παραδοσιακό ούτι. Στην αυτοσχέδια πίστα, οι πρόσχαροι θαμώνες, χορεύουν αγκαλιά με τις νοσηλεύτριες. Κεφάτα σφυρίγματα και τραγούδια σιγοντάρουν τις φιγούρες τους. Τα κορμιά που λικνίζονται, γίνονται έδαφος αντίστασης στην ανασφάλεια και το φόβο.Χορεύω κι εγώ μαζί τους, κι όλοι γύρω μου χτυπάνε παλαμάκια ρυθμικά. Ένας ογδοντάρης ρίχνει ματιές θαυμασμού σε μια νοσοκόμα. Άνθρωποι ενωμένοι, που αρνούνται να παραιτηθούν, χορεύουν ξορκίζοντας τον πόνο και τα βάσανά τους .
«Ζούμε. Όσο ζούμε, καλά είμαστε»
Στο αεροδρόμιο, μια γυναίκα γύρω στα πενήντα, κάθεται αντίκρυ μου στην αίθουσα αναμονής. Ο συνοδός της, σκεπτικός της κρατά σφιχτά το χέρι. Το βλέμμα της γεμάτο αγωνία, κοιτάζει στο κενό. Αντιλαμβάνεται ότι την παρατηρώ και τα μελαγχολικά πράσινα μάτια της με καρφώνουν. Συμμερίζομαι την ανησυχία της. Στη βαλίτσα μου έχω μια κάμερα κι ένα μικρόφωνο. Στον έλεγχο των αποσκευών, ο υπάλληλος με σταματά. Τα χαρτιά μου περνάνε από εξονυχιστικό έλεγχο, τα δάχτυλά του περιεργάζονται τον εξοπλισμό, ενόσω με κοιτάζει καχύποπτα. Κάτι μου λέει αυστηρά που δεν καταλαβαίνω. Φωνάζει ένα συνάδελφό του. Τα δευτερόλεπτα κυλούν βασανιστικά, προσπαθώ να κρύψω τη νευρικότητά μου. Ο Χρόνης που μένει πίσω, παρακολουθεί τη σκηνή πίσω από τις μπάρες, ανήμπορος να κάνει κάτι. Ο βλογιοκομμένος συνάδελφος, ξεφυλλίζει την άδεια κινηματογράφησης ρίχνοντας μου διερευνητικές ματιές πίσω από τους χοντρούς φακούς του. Πάω να πω κάτι, αλλά με διακόπτει κάνοντας μου ένα συγκαταβατικό νεύμα να περάσω.
Στον τρίτο έλεγχο ασφαλείας, παίρνουν τη γυναίκα με τα μελαγχολικά πράσινα μάτια στην άκρη, το διαβατήριο της δεν έχει αρκετές σελίδες. Ψελλίζει κάτι απελπισμένα, καθώς την οδηγούν σε κάποιο γραφείο. Στεναχωριέμαι, κανένας μας δε μπορεί να συνεχίσει να υπάρχει κάτω από συνθήκες απόλυτης πραγματικότητας, σκέφτομαι, έχουμε ανάγκη το όνειρο: «Δεν ξέρουμε πού πάμε, αλλά έχουμε ελπίδα ότι θα πάμε πιο καλά». Αποχαιρετώ νοερά τους φίλους που έκανα στην όμορφη, ραγισμένη Συρία. «Ζούμε. Όσο ζούμε, καλά είμαστε…».
Από το 1951 εως το 2001 μας άδειασαν στη χωρα μας 30 μικρά νησιά. Το άθροισμα της χώρας που μας άδειασε είναι ισο με το άθροισμα της Πάρου και της Νάξου μαζί. Εάν συνεχίσουμε έτσι τα επόμενο 25 χρόνια θα μας αδειάσουν άλλα 16 μικρά νησιά. Η δε χωρα μας που δεν θα κατοικείται τότε θα είναι ίση με το 33% της κατεχομένης Κύπρου.
Τα τελευταία δέκα χρόνια δυο δήμοι μειώθηκαν πληθυσμιακά και έπεσαν στην κατηγορία κάτω των 1000 κατοίκων. Εχουμε δήμους οπου δεν υπάρχει κανένα ζευγάρι πάνω στοπ νησί σε νεαρή ηλικία η σε ηλικία τεκνοποίησης. Τα παιδιά που γεννιούνται σήμερα είναι η γενιά που θα κάνει τα δικά της παιδιά μετα από 25 χρόνια. Αρα από τώρα μπορούμε να προβλέψουμε τον πληθυσμό στα νησιά μας εάν δεν συμβεί κατι συνταρακτικό.
Όπως είναι σήμερα η καμπύλη του δημογραφικού στα νησιά μας, δεν υπάρχει πρόβλεψη για αύξηση του πληθυσμού, ίσως ούτε για συγκράτηση στα σημερινά νούμερα. Στην καλύτερη περίπτωση θα εχουμε μια μείωση της ταχύτητας του αδειάσματος των νησιων μας. Αξίζει να σημειώσουμε ότι η χωρα μας, ιδιαίτερα τα νεα παιδιά και ζευγάρια είναι από τους πιο απαισιόδοξους νέους της Ευρώπης, παρόλο που οι στατιστικές λένε, ότι στα μικρά νησιά, το κλίμα για να εχουμε μεγαλύτερη γονιμότητα από τις μεγάλες πόλεις είναι πιο θετικό.
Αν δούμε την αξία των μικρων μας νησιων με μια ευρωπαϊκή ματιά, τότε θα δούμε ότι: Η ΕΕ στις 3 από τις 4 πλευρές τις εχει ως εξωτερικά της σύνορα νησιά, τα δυο δε κρισιμότερα νησιά είναι και τα δυο ελληνικά, και τα δυο μικρά. εξηγούμαι: τα κρισιμότερα για εθνικούς λόγους ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης νησιά είναι το Καστελλόριζο το οποίο ενώνει την Βόρειο Δυτική Ευρώπη με την ΑΟΖ της νότιο ανατολικής Ευρώπης, το δε δεύτερο κρισιμότερο νησί είναι η Κάσος, η οποία λόγω της θέσεως της, δημιουργεί καλύτερο έλεγχο για την ευρωπαϊκή ασφάλεια στο κάθε πλοίο που περνά από την Μεσόγειο προς τις θάλασσες της Τουρκίας, Ρωσίας Ουκρανίας.
Είναι ανάγκη η χωρα μας να αλλάξει πολλά, να δημιουργήσει ένα Εθνικό σχέδιο δημογραφικής ανάταξης της χώρας με πολλές εμπλεκόμενες παραμέτρους. Δεν αρκεί μια Νησιωτική Πολιτική στα σημερινά μέτρα, χρειαζόμαστε μια κεντρική Ρυθμιστική μονάδα περιφερειακής, οικονομικής, κοινωνικής, Υγείας, περίθαλψης κλπ Ανάπτυξης.
Αυτό το ΕΣΔΑ χρειάζεται να κάτσουν στο ιδιο τραπέζι: οι Επιστήμονες της Δημογραφίας και των άλλων επιστήμων, οι Φορείς της Διοίκησης, της επιχειρηματικότητας και της Κοινωνίας. Τα δε αποτελέσματα της εργασίας τους πρέπει να γίνουν σεβαστά από όλα τα κόμματα και με διάρκεια. Η συμφωνία για σταθερούς Πολιτικούς προϊστάμενους σε αυτό το σχέδιο , ίσως είναι απαραίτητο.
Σίγουρα πάντως χρειάζετε κάθε δυο χρόνια έλεγχος της κατάστασης και διόρθωση οπου χρειάζετε. Αυτό ιδιαίτερα το τελευταίο μέτρο, το οποίο το προτείναμε στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική επιτροπή, ψηφίστηκε και συμπεριλήφθηκε στη νεα πολιτική των νησιων της ΕΕ από το Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο. Η πρόθεση από ευρωπαϊκής πλευράς είναι δεδομένη. Τα χρηματοδοτικά εργαλεία μπορούν τώρα να δημιουργηθούν. Η Μπάλα πλέον είναι στο δικό μας γήπεδο. Εκεί θα κριθούμε ολοι.
Έχουν συλληφθεί δύο 42χρονοι που οδηγούνται σήμερα στην Ευελπίδων ενώ αναζητείται μία 46χρονη που διαμένει τα τελευταία χρόνια στη Μεγάλη Βρετανία – Οι Αρχές άνοιξαν εκ νέου τον φάκελο επανεξετάζοντας εξονυχιστικά το προανακριτικό υλικό
Ένα ανώνυμο ηλεκτρονικό μήνυμα προς τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος στάθηκε σύμφωνα με πληροφορίες η αφορμή για την ανάσυρση της δικογραφίας της υπόθεσης της Marfin από το αρχείο.
Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, το συγκεκριμένο email κατονόμαζε ως υπαίτιους της φονικής επίθεσης τρία συγκεκριμένα πρόσωπα –τα δύο από τα οποία έχουν συλληφθεί, ενώ μια ακόμη γυναίκα που φέρεται να διαμένει στη Μεγάλη Βρετανία τα τελευταία χρόνια αναζητείται– καθώς και επιπλέον μέλη που φέρονται να ανήκουν στην ίδια εγκληματική ομάδα.
Όπως έγινε γνωστό νωρίτερα έχουν συλληφθεί δύο 42χρονοι, ενώ αναζητείται μία 46χρονη. οι δύο συλληφθέντες θα οδηγηθούν σήμερα στις 17:00 στην Ευελπίδων.
Πώς έφτασαν στα ίχνη τους
Η συγκεκριμένη πληροφορία αξιολογήθηκε ως ιδιαίτερα σοβαρή από τις αρχές, οι οποίες και άνοιξαν εκ νέου τον φάκελο επανεξετάζοντας εξονυχιστικά το προανακριτικό υλικό.
Μάλιστα, κατά τις ίδιες πληροφορίες στο πλαίσιο της έρευνας, οι αρχές πραγματοποίησαν διασταύρωση στοιχείων με άλλες εκκρεμείς δικογραφίες. Από τη συγκριτική ανάλυση του υλικού προέκυψε ότι τα τρία αυτά πρόσωπα, εμπλέκονται και σε άλλη δικογραφία, και ταυτίζονται ως προς τα εξωτερικά τους χαρακτηριστικά, την αμφίεση και την κινησιολογία με τους δράστες του θανατηφόρου εμπρησμού της τράπεζας.
Οι Αρχές κατάφεραν να φτάσουν στην ταυτοποίηση των συλληφθέντων μέσα από εκτενής ανάλυση βίντεο από πορείες που είχαν τα ίδια ρούχα, αλλά ακάλυπτα τα πρόσωπά τους.
Να σημειωθεί τέλος ότι τη σχετική δικογραφία τη χειρίζεται η 3η τακτική ανακρίτρια.
Το χρονικό
Υπενθυμίζεται ότι στις 5 Μαΐου του 2010, τρεις μέρες πριν από την ψήφιση του πρώτου μνημονίου, τρεις εργαζόμενοι της τράπεζας Marfin στην οδό Σταδίου, η Αγγελική Παπαθανασοπούλου που ήταν έγκυος στο πρώτο παιδί της, ο Επαμεινώνδας Τσακάλης και η Παρασκευή Ζούλια, έχασαν τη ζωή τους από τη φωτιά που προκάλεσαν κουκουλοφόροι.
Οι δράστες, είχαν παρεισφρήσει στη μεγάλη συγκέντρωση διαμαρτυρίας ενάντια στα μέτρα τα οποία είχαν ανακοινωθεί λίγες ημέρες νωρίτερα. Έριξαν τις μολότοφ την ώρα που μέσα στο υποκατάστημα βρίσκονταν υπάλληλοι.
Περισσότεροι από είκοσι άνθρωποι βρίσκονταν τη στιγμή της εμπρηστικής, και όπως αποδείχτηκε φονικής, επίθεσης μέσα στο νεοκλασικό κτίριο, με τους τρεις να αφήνουν την τελευταία τους πνοή από τη φωτιά που προκάλεσαν οι μολότοφ.
Συμπληρώνεται ακόμη μία επέτειος από την «ιστορική ημέρα», με την υπογραφή του προέδρου της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, έγραψε μεταξύ άλλων σε ανάρτησή του ο Μεχμέτ Νουρί Ερσόι
Με μια προκλητική ανάρτηση ο υπουργός Πολιτισμού της Τουρκίας θέλησε να «γιορτάσει» την συμπλήρωση έξι χρόνων από την επαναλειτουργία της Αγίας Σοφίας ως τζαμί, χαρακτηρίζοντάς την μεταξύ άλλων «σύμβολο της Άλωσης».
Ειδικότερα, ο Μεχμέτ Νουρί Ερσόι αναφέρει σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ότι συμπληρώνεται ακόμη μία επέτειος από την «ιστορική ημέρα» κατά την οποία, με την υπογραφή του προέδρου της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η Αγία Σοφία άνοιξε ξανά για λατρευτική χρήση.
«Στην Αγία Σοφία, την ανεκτίμητη παρακαταθήκη του Πορθητή Σουλτάνου Μωάμεθ, συνεχίζουμε με μεγάλη ευαισθησία τις πιο εκτεταμένες εργασίες αποκατάστασης στην ιστορία της Τουρκικής Δημοκρατίας», έγραψε μεταξύ άλλων ο Ερσόι που δεν παρέλειψε να ευχαριστήσει τον Τούρκο πρόεδρο για την μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, ενώ σε φωτογραφία που ανέβασε είναι στο πλευρό του Ερντογάν στο εσωτερικό του ναού.
Αναλυτικά η ανάρτηση του Τούρκου υπουργού Πολιτισμού
«Στην Αγία Σοφία, την ανεκτίμητη παρακαταθήκη του Πορθητή Σουλτάνου Μωάμεθ, συνεχίζουμε με μεγάλη ευαισθησία τις πιο εκτεταμένες εργασίες αποκατάστασης στην ιστορία της Τουρκικής Δημοκρατίας, ώστε να διαφυλάξουμε αυτή την ιερή κληρονομιά και να την παραδώσουμε στις επόμενες γενιές με τρόπο που να ανταποκρίνεται στην αυθεντική της μορφή. Εκφράζω την ευγνωμοσύνη μου προς τον πρόεδρό μας, κ. Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος πρωτοστάτησε στην επαναλειτουργία της Αγίας Σοφίας ως χώρου λατρείας».
Καθημερινά δεκάδες παιδιάσκέφτονται την αυτοκτονία, αντιμετωπίζουν κακοποιητικές συμπεριφορές και παγιδεύονται στο διαδίκτυο…
Όπως αποκαλύψαν χθες οι υπεύθυνοι του «Χαμόγελου του Παιδιού» 491 παιδιά (3 παιδιάτην ημέρα) εξέφρασαν αυτοκτονικότητα και μη αυτοκτονική αυτοτραυματική συμπεριφορά, 150 παιδιά (1 παιδί την ημέρα) αντιμετώπισε σοβαρό διαδικτυακό κίνδυνο και 1.835 παιδιά (10 παιδιών την ημέρα) βοηθήθηκαν σε θέματα …κακοποίησης.
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί η σημαντική αύξηση των περιστατικών που σχετίζονται με την ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων. Συνολικά 491 παιδιά υποστηρίχθηκαν για περιστατικά αυτοκτονικότητας και μη αυτοκτονικής αυτοτραυματικής συμπεριφοράς, αριθμός που αντιστοιχεί ήδη στο 63% των αντίστοιχων περιστατικών που καταγράφηκαν σε ολόκληρο το 2025. Το 70% των περιστατικών αφορά σε εφήβους, ενώ από αυτούς το 67% είναι κορίτσια, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης των υπηρεσιών ψυχικής υγείας και της έγκαιρης παρέμβασης.
Παράλληλα, 150 παιδιά υποστηρίχθηκαν για σοβαρούς διαδικτυακούς κινδύνους, όπως ηλεκτρονικό σεξουαλικό εκβιασμό (sexual extortion), διαδικτυακό εκφοβισμό (cyberbullying), διαδικτυακή αποπλάνηση (grooming), προβληματική χρήση του διαδικτύου και έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο. Το 41% των περιστατικών αφορά παιδιά ηλικίας 13 έως 15 ετών, ενώ το 29% αφορά εφήβους 16 έως 18 ετών.
Ιδιαίτερα ανησυχητικές παραμένουν και οι αναφορές κακοποίησης
Μέσω της Εθνικής Γραμμής για τα Παιδιά SOS 1056 και του Cyber Tipline Hellas ο Οργανισμός έλαβε και διαχειρίστηκε επώνυμες και ανώνυμες αναφορές που αφορούσαν 1.835 παιδιά (10 παιδιά την ημέρα), κυρίως για περιστατικά σωματικής και σεξουαλικής κακοποίησης, παραμέλησης και εγκατάλειψης.
Παράλληλα, ο Οργανισμός συνέχισε να επενδύει στην πρόληψη και στην έγκαιρη υποστήριξη των οικογενειών. Συγκεκριμένα, υποστήριξε 9.408 παιδιά που ζουν σε ευάλωτες οικογένειες, πραγματοποίησε διαδραστικές παρεμβάσεις πρόληψης και εκπαιδευτικά προγράμματα για 38.620 μαθητές και μαθήτριες, ενώ παρείχε προληπτικές ιατρικές και οδοντιατρικές εξετάσεις σε 4.825 παιδιά σε ολόκληρη τη χώρα.
Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. του Οργανισμού, Κώστας Γιαννόπουλος δήλωσε:
«Πολλές φορές ακούμε να λένε: «… Για να μπορούμε να ανταποκρινόμαστε καθημερινά στις ανάγκες χιλιάδων παιδιών και οικογενειών σε όλη την Ελλάδα, λειτουργούμε αδιάκοπα, 24 ώρες το 24ωρο, 365 ημέρες τον χρόνο. Πίσω από κάθε παρέμβαση βρίσκονται άνθρωποι με γνώση και αφοσίωση, επιστημονικές ομάδες, εργαζόμενοι, εθελοντές, οχήματα, εξοπλισμός και τα 10 Κέντρα Δράσης του Οργανισμού που κινητοποιούνται άμεσα, όπου και όταν χρειαστεί. Μπορεί να φαίνεται αυτονόητο ότι θα είμαστε πάντα εκεί. Αλλά δεν είναι. Η δυνατότητα να συνεχίσουμε να προστατεύουμε τα παιδιά και να στεκόμαστε δίπλα σε κάθε οικογένεια που μας χρειάζεται υπάρχει χάρη στην εμπιστοσύνη και την έμπρακτη υποστήριξη της ελληνικής κοινωνίας. Σας ευχαριστούμε που μας δίνετε τη δύναμη και ζητάμε να συνεχίσετε να στηρίζετε και να συμμετέχετε στην προσπάθεια, ώστε να κάνουμε το αυτονόητο πραγματικότητα».
Συγκλονιστική ήταν και η τοποθέτηση του Διαμαντή Καραρήγα, πατέρα της 16χρονης Λυδίας που έδωσε τέλος στη ζωή της και ο οποίος μίλησε για την αξία και την ανάγκη πρόληψης: «Μετά την απώλεια της Λυδίας, η ζωή μας διαλύθηκε. Το δικό μου παιδί δεν μπορώ να το φέρω πίσω, μπορώ όμως σε συνεργασία με Το Χαμόγελο του Παιδιού να κάνω δράσεις για την ενημέρωση των γονιών, των παιδιών, όλης της κοινωνίας. Αν και ήμουν κοντά στη Λυδία, η σχέση μας ήταν στενή, δεν είδα τα σημάδια, σημάδια που όπως μαθαίνω πλέον είναι κοινά σε όλα τα παιδιά που κάνουν ανάλογες σκέψεις και πράξεις. Ούτε η Λυδία, ούτε εμείς ως γονείς δεν γνωρίζαμε ότι υπάρχουν εργαλεία και άνθρωποι που θα μπορούσαμε να είχαμε απευθυνθεί. Διαβάζω πως η πλειοψηφία των παιδιών που αντιμετωπίζουν ανάλογες καταστάσεις είναι έφηβα κορίτσια, όπως η κόρη μου, παιδιά ευαίσθητα που σε κάποια στιγμή νιώθουν απόγνωση και ότι δεν υπάρχει ελπίδα. Δυστυχώς το θέμα αυτό παραμένει ταμπού, κρατιέται κρυφό. Αν δεν μιλήσουμε, αν δεν ενημερώσουμε πως θα καταφέρουμε να καταπολεμήσουμε το πρόβλημα? Δράττομαι σήμερα της ευκαιρίας και ζητώ από όλους να συμμετέχουν και να συμβάλλουν ώστε να ξεκινήσουμε μία καμπάνια ενημέρωσης καταρχάς των παιδιών και των γονιών, αλλά και της σχολικής κοινότητας και της κοινωνίας ευρύτερα για το πολύ σοβαρό και δυστυχώς συνεχώς αυξανόμενο αυτό πρόβλημα.»
Αναλυτικά τα στοιχεία:
«Το Χαμόγελο του Παιδιού» το α΄ εξάμηνο 2026 …
υποστήριξε 491 παιδιά με αυτοκαταστροφική και αυτοκτονική συμπεριφορά
υποστήριξε 150 παιδιά θύματα διαδικτυακών κινδύνων
υποστήριξε 222 παιδιά και τις 135 μητέρες τους, θύματα ενδοοικογενειακής βίας
πραγματοποίησε επιτόπια παρέμβαση για 126 παιδιά που διέτρεχαν άμεσο κίνδυνο
παρείχε συμβουλευτική υποστήριξη σε 1.195 παιδιά
παρείχε υποστήριξη σε 171 παιδιά για το πρόβλημα των οποίων ενημερώθηκε από τα ΜΜΕ
διαχειρίστηκε αναφορές για την κακοποίηση και παραμέληση για 1.835 παιδιά μέσω της Εθνικής Γραμμής για τα Παιδιά SOS1056 αλλά και του Cyber Tipline Hellas
υποστήριξε 274 παιδιά θύματα trafficking
διαχειρίστηκε αιτήματα για τη φιλοξενία 32 παιδιών
υποστήριξε 9.408 παιδιά και τις οικογένειές τους με σοβαρά προβλήματα διαβίωσης
παρείχε δημιουργική απασχόληση σε 756 νοσηλευόμενα παιδιά
υποστήριξε 692 παιδιά με προβλήματα υγείας
παρείχε εξειδικευμένες υπηρεσίες ψυχικής υγείας σε 152 παιδιά
διακόμισε με τα ασθενοφόρα του 597 παιδιά αλλά και 925 ενήλικες
παρείχε ιατρικές εξετάσεις και εμβολιασμό σε 153 παιδιά στα Πολυϊατρεία του
παρείχε παιδιατρική κατ΄οίκον νοσηλεία σε 207 παιδιά με σοβαρά και χρόνια προβλήματα υγείας
παρείχε προληπτικές ιατρικές και οδοντιατρικές εξετάσεις σε 4.824 παιδιά
πραγματοποίησε διαδραστικές παρεμβάσεις πρόληψης και εκπαιδευτικά προγράμματα σε 38.620 μαθητές και μαθήτριες
υποστήριξε 60 ενήλικα, πλέον παιδιά που μεγάλωσαν στα Σπίτια του
παρείχε ένα ασφαλές περιβάλλον αλλά και υποστήριξη στους γονείς 63 παιδιών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα Ημερήσια Φροντίδα
παρείχε ένα σπιτικό και μία οικογένεια σε 137 παιδιά στα Σπίτια Φιλοξενίας καθώς και στα διαμερίσματα ημιαυτόνομης διαβίωσης
συμμετείχε ενεργά στην αναζήτηση 122 παιδιών που αγνοούνταν.
Τουρκικός σχηματισμός οπλισμένων μαχητικών F-16, αεροσκάφος ναυτικής συνεργασίας CN-235, ATR-72 και μη επανδρωμένα αεροχήματα (UAV) στο Αιγαίο.
Αερομαχίες στο Αιγαίοκαι εμπλοκή τουρκικών και ελληνικών F-16 σημειώθηκαν την Παρασκευή (10/7). Αναλυτικότερα:
Επτά παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας (Κ.Ε.Κ.) στο FIR Αθηνών και επτά παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου (Ε.Ε.Χ.) κατέγραψαν οιΈνοπλες Δυνάμεις στο Βορειοανατολικό, το Κεντρικό και το Νοτιοανατολικό Αιγαίο, σύμφωνα με τα στοιχεία του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας (ΓΕΕΘΑ).
Συμμετείχαν έξι τουρκικά αεροσκάφη και μη επανδρωμένα αεροχήματα. Πρόκειται για έναν σχηματισμό δύο οπλισμένων μαχητικών F-16, ένα αεροσκάφος ναυτικής συνεργασίας CN-235, ένα ATR-72 και δύο μη επανδρωμένα αεροχήματα (UAV).
Από το σύνολο των παραβάσεων στο FIR Αθηνών, δύο αποδόθηκαν στα F-16, μία στο CN-235, δύο στο ATR-72 και δύο στα UAV.
Όσον αφορά τις παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου, καταγράφηκαν συνολικά επτά, εκ των οποίων μία πραγματοποιήθηκε από F-16 και οι υπόλοιπες έξι από το CN-235.
Κατά τη διάρκεια των αναχαιτίσεων σημειώθηκε μία εμπλοκή μεταξύ ελληνικών και τουρκικών μαχητικών.
Σύμφωνα με το ΓΕΕΘΑ, όλα τα τουρκικά αεροσκάφη αναγνωρίστηκαν και αναχαιτίστηκαν από ελληνικά μαχητικά, σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες και κατά πάγια πρακτική.
Το FBI αποκάλυψε οργανωμένη συνωμοσία πριν από την εκδήλωση Freedom 250 στον Λευκό Οίκο
Οκτώ άτομα συνελήφθησαν στις ΗΠΑ καθώς σχεδιάζαν απόπειρα δολοφονίας κατά του Αμερικανού προέδρου Ν.Τραμπ και του αντιπροέδρου Τ.Ν.Βανς.
Η υπόθεση χαρακτηρίζεται από τις ομοσπονδιακές αρχές ως μία από τις σοβαρότερες έρευνες για την εγχώρια τρομοκρατία των τελευταίων ετών.
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, οι συλληφθέντες φέρονται να σχεδίαζαν επίθεση κατά του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης Freedom 250 στον Λευκό Οίκο.
Στο σχέδιο φέρεται να περιλαμβάνονταν επίσης άλλοι υψηλόβαθμοι στόχοι, όπως ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο επιχειρηματίας Έλον Μασκ.
Οι αρχές υποστηρίζουν ότι η ομάδα είχε συγκεντρώσει όπλα, εκρηκτικές ύλες, drones, πυρομαχικά και στρατιωτικό εξοπλισμό, ενώ πραγματοποιούσε ασκήσεις σκοποβολής και εκπαίδευση.
Το σχέδιο, σύμφωνα με το FBI, προέβλεπε τη χρήση drones με εκρηκτικά για τη δημιουργία πανικού και στη συνέχεια επίθεση από ελεύθερους σκοπευτές στα σημεία διαφυγής.
Η έρευνα ξεκίνησε στις 10 Ιουνίου, μόλις τέσσερις ημέρες πριν από την εκδήλωση, όταν οι αρχές έλαβαν πληροφορίες για πιθανή επίθεση.
Οι συλλήψεις έγιναν σε διάφορες πολιτείες, ενώ οι ερευνητές εξετάζουν επικοινωνίες μέσω κρυπτογραφημένων εφαρμογών, όπου φέρεται να ανταλλάσσονταν χάρτες, οδηγίες και πιθανοί στόχοι.
Ολοκλήρωσαν την αποστολή τους σύμφωνα με το Πεντάγωνο
Σε μια κίνηση με τεράστιο γεωπολιτικό και στρατιωτικό ενδιαφέρον προχώρησε πριν από λίγο η Αεροπορία των ΗΠΑ (USAF), αποσύροντας μια ολόκληρη Μοίρα από τα κορυφαία stealth μαχητικά της 5ης γενιάς, F-22 Raptor, από την πρώτη γραμμή της Μέσης Ανατολής.
Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες και καταγραφές στρατιωτικών δικτύων, συνολικά δώδεκα (12) μαχητικά F-22 Raptor απογειώθηκαν από την αεροπορική βάση Ovda του Ισραήλ (στο νότιο τμήμα της χώρας, κοντά στο Εϊλάτ) με προορισμό τη βάση τους στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η παρουσία των F-22 Raptor στο Ισραήλ αποτελούσε την «αιχμή του δόρατος» της αμερικανικής αποτρεπτικής ισχύος στην περιοχή, λειτουργώντας ως σαφές μήνυμα προς το Ιράν.
Η απόφαση της Ουάσινγκτον να αποσύρει τα 12 υπερπολύτιμα μαχητικά και να τα επιστρέψει σε βρετανικό έδαφος δείχνει δύο πιθανά σενάρια που εξετάζουν οι αναλυτές στο Πεντάγωνο:
Εκτόνωση της κρίσης: Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι ο άμεσος κίνδυνος για μια γενικευμένη περιφερειακή σύρραξη ή ένα νέο μεγάλο πλήγμα από το Ιράν έχει υποχωρήσει, επιτρέποντας τη μείωση του αμερικανικού αποτυπώματος στο Ισραήλ.
Ολοκλήρωση απόρρητης επιχείρησης: Τα Raptor ενδέχεται να ολοκλήρωσαν τον ειδικό κύκλο αποστολών τους (στον τομέα της ηλεκτρονικής συλλογής πληροφοριών ή της παροχής «ομπρέλας» προστασίας) και να παραδίδουν τη σκυτάλη σε άλλες ναυτικές ή αεροπορικές δυνάμεις των ΗΠΑ που παραμένουν στην Ανατολική Μεσόγειο.
Όπως και να έχει, η μετακίνηση μιας ολόκληρης μοίρας F-22 από το Ισραήλ προς την Ευρώπη αλλάζει τα δεδομένα της αμερικανικής παρουσίας στην περιοχή και αποτελεί σαφή δείκτη των παρασκηνιακών γεωπολιτικών διεργασιών.
