Αρχική Blog Σελίδα 1561

Η ιστορική θέση των Η.Π.Α. για την αποστρατιωτικοποίηση των Δωδεκανήσων

1

του Δημητρίου Μερκούριου Κόντη

Από την ανάγνωση των δημοσιευμένων αμερικανικών εγγράφων προκύπτει πως η αποστρατιωτικοποίηση των Δωδεκανήσων προτάθηκε για πρώτη φορά επίσημα από την αντιπροσωπία των Η.Π.Α. στην Συνδιάσκεψη του Συμβουλίου των Υπουργών των Εξωτερικών στο Λονδίνο του Σεπτεμβρίου του 1945. Η αμερικανική πρόταση είναι καταγεγραμμένη στο «Μνημόνιο της Αντιπροσωπείας των Ηνωμένων Πολιτειών στο Συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών» με ημερομηνία 14 Σεπτεμβρίου 1945, στην πρώτη ενότητα με τίτλο «Εδαφικές διατάξεις για την Ιταλία στην Ευρώπη»

Συγκεκριμένα: Στο Σημείο 5 αναφέρεται ότι «Τα Δωδεκάνησα θα παραχωρηθούν στην Ελλάδα και θα αποστρατιωτικοποιηθούν.» και στο Σημείο 9. «Η Σάσωνα θα πάει στην Αλβανία» [Το παραθέτω απλά για μελλοντική συζήτηση]

Στο αντίστοιχο βρετανικό υπόμνημα δεν υπήρχε πρόταση για αποστρατιωτικοποίηση των Δωδεκανήσων, αλλά οι Βρετανοί επιθυμούσαν το Καστελόριζο να περάσει στην Τουρκία. Οι Σοβιετικοί δεν είχαν καταθέσει δικές τους προτάσεις για τα Δωδεκάνησα. Ο Μολότοφ θα παρουσίαζε προφορικά τις θέσεις του όταν θα συζητούσαν για τις Ιταλικές κτήσεις.

Στην έκτη συνεδρίαση του Συμβουλίου στις 17 Σεπτεμβρίου του 1945, οι Βρετανοί απέσυραν τις προτάσεις για τα Δωδεκάνησα που είχαν καταθέσει στο υπόμνημά τους και συντάχτηκαν πλήρως με την θέση των Η.Π.Α. Αναφορικά με την αποστρατιωτικοποίηση, η στάση που κράτησε ο Μολότωφ ήταν διφορούμενη καθώς δεν επιθυμούσε να δεσμευτεί και θεωρούσε απαραίτητο να ερωτηθεί η ελληνική κυβέρνηση. Ο Μπερνς κατάλαβε πως ο Μολότωφ δεν ήταν αρνητικός στο να δοθεί το δικαίωμα στην Ελλάδα να οχυρώσει τα νησιά. Τα πάντα όμως θα εξαρτώνταν από το πώς θα εξελισσόταν το θέμα των επικείμενων εκλογών στην Ελλάδα. Ο Μολότωφ έδειξε αρνητική διάθεση και στο ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης των Πελάγιων Νήσων, που επίσης προτάθηκε στο υπόμνημα των Η.Π.Α.

Το καλοκαίρι του 1946 που συζητήθηκε το θέμα στο Παρίσι, τα δεδομένα είχαν αλλάξει γιατί είχε αλλάξει η εσωτερική κατάσταση στην Ελλάδα. Τον Σεπτέμβριο του 1946 η Ουκρανική αντιπροσωπία θα ζητούσε να εφαρμοστεί ολοκληρωτική αποστρατιωτικοποίηση στα Δωδεκάνησα. Είναι φανερό ότι όσο η Ελλάδα περνούσε με μεγαλύτερη βεβαιότητα στην Δυτική σφαίρα επιρροής, τόσο θα σκλήραινε η θέση της Ε.Σ.Σ.Δ. απέναντί της.

Το αναπάντητο ερώτημα που παραμένει είναι γιατί οι Αμερικανοί πρότειναν εξαρχής την αποστρατιωτικοποίηση των Δωδεκανήσων, τον Σεπτέμβριο του 1945. Εκτιμήσεις μπορεί να γίνουν αλλά εξαιρετικό ενδιαφέρον θα έχει, αν βρεθεί, το σκεπτικό των ίδιων των Αμερικανών. Η απάντηση σήμερα δεν μπορεί να δοθεί από το δημοσιευμένο υλικό των αμερικανικών αρχείων και η ιστορική έρευνα θα πρέπει να εστιάσει στην αναζήτηση αδημοσίευτου υλικού και από τα αμερικανικά αλλά και από τα βρετανικά αρχεία, που ίσως έχουν περισσότερα στοιχεία για την οριστική διαλεύκανση του ζητήματος.

Καταλήγοντας, είναι σημαντικό να αναφερθούμε στην θέση του State Department το καλοκαίρι του 1948:

«Η άποψη του State Department είναι πως ο νικητής-σύμμαχος [Ελλάς], στον οποίο έχει απονεμηθεί έδαφος, ως αποτέλεσμα της συμμαχικής νίκης [στον Β’ΠΠ] δεν θα έπρεπε να τοποθετείται σε λιγότερο ευνοϊκή θέση από τον ηττημένο εχθρό. Η Ιταλική Συνθήκη (Στρατιωτικές Ρήτρες), αφού ορίζει την καταστροφή των οχυρώσεων και απαγορεύει νέες, αναφέρει σε πολλά σημεία ότι «αυτή η απαγόρευση δεν περιλαμβάνει άλλους τύπους μη μόνιμων οχυρώσεων ή εγκαταστάσεις εδάφους σχεδιασμένες με σκοπό να  ικανοποιήσουν την ανάγκη για μέτρα εσωτερικού χαρακτήρα και άμυνας των συνόρων». (Άρθρα 47 β, 48 β, 50 παρ. 4, Ιταλική Συνθήκη). Ως εκ τούτου, ο Υπουργός [Μάρσαλ] πιστεύει ότι η Ελλάδα έχει εξίσου το δικαίωμα να χρησιμοποιεί τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις της Δωδεκανήσου για τη διατήρηση της εσωτερικής τάξης ή την υπεράσπιση των συνόρων.»

Η λογική του Μάρσαλ ήταν πως δεν θα έπρεπε να επιβληθεί η αποστρατιωτικοποίηση στα Δωδεκάνησα ως «τιμωρία» στην πιστή σύμμαχο Ελλάδα, η οποία φυσικά και δεν προέβη σε καμία επιθετική κίνηση προς τρίτη χώρα κατά τον Β’ Παγκόσμιο. Η χώρα που είχε διαμαρτυρηθεί το καλοκαίρι του 1948 για την παραβίαση των συμφωνηθέντων ήταν φυσικά η Ε.Σ.Σ.Δ.

 

 

 

 

 

ΒΥΖΑΝΤΙΟ (ΙΙ): Η επιστημονική αναγνώριση του παγκόσμιου ρόλου του!

9

του Laurent Guyénot1

Η χιλιόχρονη Βυζαντινή Αυτοκρατορία είχε δύο «μειονεκτήματα»: ήταν ελληνόφωνη και ορθόδοξη. Έτσι, οι δυτικοί ιστορικοί επινόησαν τις περιόδους «Μεσαίωνας» και «Ύστερη Αρχαιότητα» για να της αφαιρέσουν την αίγλη και το πρωταγωνιστικό ρόλο στην παγκόσμια Ιστορία και να την πετάξουν στον σκουπιδοτενεκέ της Ιστορίας…

Το Βυζάντιο είναι ένας πολιτισμός βυθισμένος στο σκοτάδι της ιστορίας, σβησμένος από την ιστοριογραφία υπό την πίεση του ευρωπαϊκού μυθιστορήματος. Μπορείτε να διαβάσετε εκατό βιβλία για τον «Μεσαίωνα» χωρίς να το ακούσετε ποτέ. Αν σας μιλήσουν για τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, θα είναι γενικά να την παρουσιάσουν ως μια όψιμη, ανατολική και παρακμιακή εκδοχή της μίας και αληθινής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, αυτής της Δύσης που εξαφανίστηκε κάπου μεταξύ του 3ου και 5ου αιώνα, και ως ξένη ή περιθωριακή του μεσαιωνικού ευρωπαϊκού πολιτισμού, ή ακόμη και ως ανατρεπτικό στοιχείο αυτού του πολιτισμού. Το επίπεδο άγνοιας και προκατάληψης για το Βυζάντιο συνεχίζει να είναι υποδειγματικό στη Γαλλία. Αυτό φαίνεται καλά στο βιβλίο 850 σελίδων του μεσαιωνιστή Jérôme Baschet, για τον Φεουδαρχικό πολιτισμό(Flammarion, 2006), που αφιερώνει μόνο μια σύντομη ενότητα στο Βυζάντιο, με τίτλο «Η βυζαντινή παρακμή» , πριν από την ενότητα «Ισλαμική λαμπρότητα» . Ο συγγραφέας αρκείται σε μια επιτακτική κρίση για «την υπερηφάνεια της Κωνσταντινούπολης, την αξίωση της να ενσαρκώνει τις αιώνιες αξίες της Ρώμης και να συνιστά την εκλεκτή αυτοκρατορία του Θεού, την περιφρόνησή της επίσης για όλους τους εξωτερικούς λαούς, συμπεριλαμβανομένων των χριστιανών της Δύσης, που αφομοιώθηκαν λίγο πολύ ρητά  από τους βαρβάρους».

Ευτυχώς, δεν είμαστε πια εκεί στον αγγλόφωνο κόσμο (για να μην αναφέρουμε φυσικά τη Ρωσία και την Ελλάδα). Ο νεαρός ανερχόμενος αστέρας των βυζαντινών σπουδών, ο ελληνικής καταγωγής Αμερικανός Αντώνιος Καλδέλλης2, θα σας το διδάξει, για παράδειγμα:

Στην καμπή της πρώτης χιλιετίας, η αυτοκρατορία της Νέας Ρώμης ήταν το αρχαιότερο και πιο δυναμικό κράτος στον κόσμο και περιλάμβανε τα πιο πολιτισμένα μέρη του χριστιανικού κόσμου. Τα σύνορά της, τα οποία για πολύ καιρό υπερασπίζονταν τα γηγενή μεθοριακά στρατεύματα, επεκτάθηκαν χάρις στον πιο πειθαρχημένο και τεχνολογικά προηγμένο στρατό της εποχής του. Η ενότητα της βυζαντινής κοινωνίας βασίστηκε στην ισότητα του ρωμαϊκού δικαίου και στη βαθιά αίσθηση μιας κοινής, αρχαίας ρωμαϊκής ταυτότητας· εδραιώνεται από την αποτελεσματικότητα μιας πολύπλοκης γραφειοκρατίας· τρέφεται και ενισχύεται από τους θεσμούς και τις αρχές της Χριστιανικής Εκκλησίας· μετουσιώνεται από την ελληνική ρητορική· και επιβεβαιώνεται από το πέρασμα δέκα αιώνων. Στο τέλος της βασιλείας του Βασιλείου Β’ (976-1025), της μακροβιότερης στη ρωμαϊκή ιστορία, το έδαφός του περιλάμβανε τη Μικρά Ασία και την Αρμενία, τη Βαλκανική Χερσόνησο νότια του Δούναβη και τις νότιες περιοχές της Ιταλίας και της Κριμαίας. Η Σερβία, η Κροατία, η Γεωργία και ορισμένα αραβικά εμιράτα στη Συρία και τη Μεσοποταμία είχαν αποδεχθεί το καθεστώς υποτέλειας.

Στον σκουπιδοτενεκέ της Ιστορίας!…

Το 1018, διαβάζουμε ακόμη, ο ίδιος Βασίλειος ήταν «ο ισχυρότερος και νικηφόρος κυρίαρχος του χριστιανικού κόσμου» . Αυτός είναι ο λόγος που ο Μέγας Βλαδίμιρος (980-1015), τον οποίο Ρώσοι και Ουκρανοί διεκδικούν ως ιδρυτή και προστάτη του έθνους τους, παντρεύτηκε την αδελφή του Βασιλείου, υιοθέτησε την πίστη της και έχτισε μια εκκλησία της Αγίας Σοφίας στο Κίεβο. Ο νεαρός Γερμανός αυτοκράτορας Όθωνας Γ’ (996-1002), ο ίδιος μισοβυζαντινός μέσω της μητέρας του, επρόκειτο να παντρευτεί την ανιψιά του Βασιλείου όταν πέθανε σε ηλικία 21 ετών. Τα πάντα στην οθωνική αυλή διαμορφώθηκαν στο πρότυπο του Βυζαντίου, μέχρι τον τίτλο του kaiser (δανεισμένος, όχι από το λατινικό caesar, αλλά από τον ελληνικό τύπο kaisar).

Σε αυτό το σημείο, αν νομίζατε ότι είχατε μια αρκετά καλή ιδέα για τον μεσαιωνικό πολιτισμό στις αρχές του 11ου αιώνα, που αποκτήθηκε μέσα από εκατοντάδες ώρες ανάγνωσης εξειδικευμένων βιβλίων, θα εκπλαγείτε. Μπορεί να αρχίσετε να υποψιάζεστε ότι η παραδοσιακή σας άποψη για τον «Μεσαίωνα» δεν είναι εντελώς ολοκληρωμένη, ότι είναι απλώς ένα κομμάτι μιας πολύ μεγαλύτερης εικόνας, το μεγαλύτερο κομμάτι της οποίας έχει σκιστεί και πεταχτεί. Ξεκινήσατε να το ψάχνετε στον παροιμιώδη σκουπιδοτενεκέ της ιστορίας. Βρίσκεστε ήδη στον δρόμο προς τον «βυζαντινό ρεβιζιονισμό» .

Δεν είχα ακούσει ποτέ αυτή την έκφραση, «βυζαντινός ρεβιζιονισμός» , μέχρι που ένα άρθρο μου έδωσε αυτή την ετικέτα λόγω των χρονολογικών μου ερωτήσεων. Δεν ήταν κομπλιμέντο, αλλά αποφάσισα να το τιμήσω ούτως ή άλλως με αυτό το άρθρο. Θα εξηγήσω τι είναι ο «βυζαντινός ρεβιζιονισμός» και γιατί είναι το κλειδί της παγκόσμιας ιστορίας, ο άξονας γύρω από τον οποίο αρχίζει να γράφεται μια νέα παγκόσμια ιστοριογραφία, απαλλαγμένη από τον εθνοκεντρισμό που ήδη κατήγγειλε ο ¨Οσβαλντ Σπένγκλερ. Ο Βυζαντινός Ρεβιζιονισμός σας δίνει περισσότερα από μια γεύση από αυτές τις καρμικές δυνάμεις που κινούν τους πολιτισμούς και μπορεί ακόμη και να σας βοηθήσει να μαντέψετε προς ποια γενική κατεύθυνση πηγαίνει ο κόσμος. Αυτή είναι μια από τις πιο συναρπαστικές αναζητήσεις για την ιστορική αλήθεια που έχω βιώσει ποτέ. Το όνομα που εμφανίζεται πρώτο αν ψάξετε στο google τον βυζαντινό ρεβιζιονισμό είναι αυτό του Αντώνη Καλδέλλη, τον οποίο μόλις ανέφερα (δείτε τη λίστα με τις δημοσιεύσεις και τα βίντεό του στο kaldellispublications.weebly.com ). Αλλά στην πραγματικότητα, ο βυζαντινός ρεβιζιονισμός μπορεί να αναχθεί στον Βρετανό ιστορικό Σερ Στίβεν Ράνσιμαν (1903-2000), του οποίου η τρίτομος Ιστορία των Σταυροφοριών (το μόνο βιβλίο του μεταφρασμένο στα γαλλικά) εξακολουθεί να θεωρείται θεμελιώδης. Πριν από τον Ράνσιμαν ήταν ο Ρώσος Τζορτζ Οστρογκόρσκι. Και ας μην υπερβάλλουμε: στη Γαλλία, ο Συλβαίν Γκουγκενέιμ τα πάει αρκετά καλά, και υπάρχουν μερικά καλά έργα για το Βυζάντιο, μεταξύ των οποίων επισημαίνω αυτό της Ελένη Αρβελέρ, Η πολιτική ιδεολογία της βυζαντινής αυτοκρατορίας (1975).

Ο Ράνσιμαν είπε την ιστορία του Βυζαντίου με αυστηρότητα και ενσυναίσθηση, ενώ ο Καλδέλλης ασχολείται περισσότερο με τις θεωρίες για το Βυζάντιο. Το άρθρο αυτό είναι εμπνευσμένο κυρίως από τις διατριβές του για τον βυζαντινό πολιτισμό.

«Βυζαντινή εποχή»

Ο βυζαντινός ρεβιζιονισμός ξεκινά με την επαναφορά της Κωνσταντινούπολης στον χάρτη. Ήταν μακράν η μεγαλύτερη πόλη του χριστιανικού κόσμου σε όλο τον Μεσαίωνα. Γύρω στο έτος 1000, τα τείχη της θα μπορούσαν να περιέκλειαν τις δέκα μεγαλύτερες πόλεις της Δύσης. Υπολογίζεται ότι τον 12ο αιώνα ο πληθυσμός της πλησίαζε το ένα εκατομμύριο, συμπεριλαμβανομένων των προαστίων. Η μεγαλοπρέπεια και ο πλούτος της εξέπληξαν όλους τους νεοφερμένους: «δεν υπήρχαν ποτέ, στις σαράντα πλουσιότερες πόλεις του κόσμου, τόσα αγαθά όσο αυτά που βρέθηκαν στην Κωνσταντινούπολη», έγραφε ο Robert de Clari, ένας από τους σταυροφόρους που την λεηλάτησαν το 1204. Μέχρι αυτή την καταστροφή της Τέταρτης Σταυροφορίας, η Κωνσταντινούπολη ήταν το μεγαλύτερο εμπορικό σταυροδρόμι στον κόσμο, που συνέδεε την Κίνα, την Ινδία, την Αραβία, την Ευρώπη και την Αφρική. Όλα τα ευρωπαϊκά βλέμματα ήταν στραμμένα σε αυτήν.

Έχοντας ξαναβάλει την Κωνσταντινούπολη στο κέντρο του χάρτη, πρέπει επίσης να της δώσουμε τη θέση που της αξίζει στο μεγάλο χρονικό της ιστορίας. Γράφει ο Αντώνης Καλδέλλης:

 Ο βυζαντινός πολιτισμός ξεκίνησε όταν υπήρχαν ακόμα άνθρωποι που μπορούσαν να διαβάζουν και να γράφουν αιγυπτιακά ιερογλυφικά. Το μαντείο των Δελφών και οι Ολυμπιακοί Αγώνες εξακολουθούσαν να υπάρχουν· και ο κύριος θεός της λατρείας στην ανατολή ήταν ο Δίας. Στο τέλος του Βυζαντίου, ο κόσμος είχε κανόνια και τυπογραφεία, και μερικοί άνθρωποι που ήταν μάρτυρες της πτώσης της Κωνσταντινούπολης το 1453 έζησαν για να ακούσουν για το ταξίδι του Χριστόφορου Κολόμβου στον Νέο Κόσμο. Χρονολογικά, το Βυζάντιο εκτείνεται σε ολόκληρο το τόξο από την αρχαιότητα έως την πρώιμη σύγχρονη περίοδο και η ιστορία του είναι στενά συνδεδεμένη με αυτή όλων των σημαντικότερων παραγόντων της παγκόσμιας ιστορίας σε αυτήν την πλευρά του Ινδού.

Αρχίζουμε να καταλαβαίνουμε ότι η έκφραση «Μεσαίωνας» , που επινοήθηκε κατά την Αναγέννηση για πολεμικούς, ακόμη και προπαγανδιστικούς σκοπούς, προδίδει την ιστορική πραγματικότητα παρά την υπηρετεί. Αυτά τα χίλια χρόνια πρέπει να μετονομαστούν σε «Βυζαντινή Εποχή» . Σε αντίθεση με τον Μεσαίωνα, του οποίου τα χρονολογικά και γεωγραφικά περιγράμματα αποτελούν αντικείμενο ατελείωτων συζητήσεων, το Βυζάντιο είναι εξαιρετικά εύκολο να αναγνωριστεί. «Δεν υπάρχει ούτε ασάφεια ούτε χρονολογική ασάφεια εδώ.»

Αν ο όρος «Μεσαίωνας» είναι «εγγενώς προβληματικός» , λέει ο Καλδέλλης, η πιο πρόσφατη εφεύρεση της «Ύστερης Αρχαιότητας» απλώς πρόσθεσε στη σύγχυση:

Η Ύστερη Αρχαιότητα έδιωξε μια σφήνα ανάμεσα στο Βυζάντιο και τις ρίζες του στην αρχαιότητα. Επίσης «οικειοποιήθηκε σημαντικούς τομείς της βυζαντινής καινοτομίας που είχαν παγκόσμιο αντίκτυπο, όπως η δημιουργία των περισσότερων πτυχών του μετα-Κωνσταντινικού Χριστιανισμού, συμπεριλαμβανομένων των δογμάτων, της λογοτεχνίας, των εκκλησιών, των συνόδων, των κανόνων και των θεσμικών του δομών. Όλα αυτά δημιουργήθηκαν στην ανατολή από ελληνόφωνους χριστιανούς Ρωμαίους, δηλαδή από Βυζαντινούς.» Πράγματι, οι επτά οικουμενικές σύνοδοι που θεμελίωσαν τη δογματική και ιεραρχική ενότητα της Εκκλησίας πραγματοποιήθηκαν στην Κωνσταντινούπολη ή κοντά (μεταξύ 325 και 787), με την πρόσκληση του Βυζαντινού Αυτοκράτορα. Αποδεικνύεται ότι κανένας επίσκοπος της Ρώμης δεν συμμετείχε άμεσα στις μεγάλες ιδρυτικές συνόδους της. Σε όλη αυτή την περίοδο, και ακόμη και πολύ πιο πέρα, ο χριστιανικός κόσμος επικεντρώθηκε στην Ανατολική Μεσόγειο. Λανθασμένα, σημειώνει ο Καλδέλλης, «ο «μεσαιωνικός χριστιανισμός» εννοείται ότι είναι αυτός της Δυτικής και Κεντρικής Ευρώπης, ενώ η πλειονότητα των χριστιανών της μεσαιωνικής περιόδου ζούσε στην Ανατολή, στις σλαβικές, βυζαντινές και μουσουλμανικές περιοχές ή ακόμη πιο ανατολικά .

Αν το Βυζάντιο δεν ταιριάζει πολύ με την Ύστερη Αρχαιότητα και τον Μεσαίωνα, είναι πολύ απλά επειδή αυτές οι κατηγορίες δημιουργήθηκαν ακριβώς για να συσκοτίσουν ή να περιθωριοποιήσουν το Βυζάντιο. Μας έμαθαν ότι το Βυζάντιο ήταν μια αόριστη εμμονή της πεσμένης Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, που σιγά σιγά έπεφτε σε ασημαντότητα. Τι θα μπορούσε όμως να σημαίνει μια «παρακμή» 1123 ετών; Είναι σχεδόν τόσο αδιανόητο όσο μια «αυτοκρατορία» 43 ετών (αυτή είναι η διάρκεια της Καρολίγειας Αυτοκρατορίας, λαμβανομένης υπόψη της διάλυσής της από τη Συνθήκη του Βερντέν το 843). Η πραγματικότητα είναι ότι το Βυζάντιο ήταν η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία μέχρι ότου η Δύση, αφού αποκλείστηκε από αυτήν, μετά αφού βοήθησε την οριστική πτώση του, το έσβησε από τη μνήμη της και ταυτόχρονα έσβησε το χρέος της απέναντί ​​του, για να βάλει την αρχαία Ρώμη στη θέση. Από τη σκοπιά του βυζαντινού ρεβιζιονισμού που παρουσιάζεται εδώ, δηλ. σε μια ευρύτερη προοπτική πέρα από τη δυτική Ευρώπη, μπορούμε να πούμε, χωρίς να είναι αυτό αστείο, ότι η πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας έγινε επίσημα το 1453 (ημερομηνία κατάληψης της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς Τούρκους), αλλά ότι ήταν ήδη μόνο μια σκιά του εαυτού της τον 13ο αιώνα, μετά την πρώτη κατάκτηση από τους Φράγκους, με το πρόσχημα της σταυροφορίας. Ο βυζαντινός ρεβιζιονισμός δεν συνίσταται μόνο στην εξάλειψη των ανατολίτικων στερεοτύπων για το Βυζάντιο, για να κατανοήσουμε τα αρχικά θεμέλια της μακροζωίας του. Σημαίνει επίσης να ακούς τη βυζαντινή εκδοχή της μακρόχρονης πάλης της με τη Δύση και να αναγνωρίζεις ότι η αφήγηση του νικητή είναι παραπλανητική, όπως πάντα. Μας είπαν, για παράδειγμα, ότι οι Σταυροφορίες ήταν η γενναιόδωρη απάντηση της Δύσης στην έκκληση των Βυζαντινών για βοήθεια. Και αν ένας αδιάκριτος ιστορικός σας πει για την λεηλασία της Κωνσταντινούπολης από τους σταυροφόρους το 1204, θα σας εξηγήσει ότι αυτό ήταν μια λυπηρή γκάφα. Ο βυζαντινός ρεβιζιονισμός διώχνει αυτή την ομίχλη. «Δεν υπήρξε ποτέ μεγαλύτερο έγκλημα κατά της ανθρωπότητας από την Τέταρτη Σταυροφορία», έγραψε έξοχα ο Στίβεν Ράνσιμαν .

Είναι δύσκολο να μεγαλοποιήσουμε τη ζημιά που προκάλεσε στον ευρωπαϊκό πολιτισμό η λεηλασία της Κωνσταντινούπολης. Οι θησαυροί της Πόλης, βιβλία και έργα τέχνης που σώζονταν από αιώνες, σκορπίστηκαν όλα και στο μεγαλύτερο μέρος τους καταστράφηκαν. Η Αυτοκρατορία, εκείνο το μεγάλο ανατολικό τείχος του Χριστιανισμού, έσπασε ως δύναμη. Η πολύ συγκεντρωτική οργάνωσή του καταστράφηκε. Οι επαρχίες, για να σωθούν, αναγκάστηκαν σε αποκέντρωση. Οι οθωμανικές κατακτήσεις έγιναν δυνατές με το έγκλημα των Σταυροφόρων.

Είναι καλό που ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β’ ζήτησε συγγνώμη —αρκετά διακριτικά, στην Αθήνα— για την Τέταρτη Σταυροφορία 800 χρόνια αργότερα, αλλά αυτό δεν αλλάζει το γεγονός ότι ο προκάτοχός του Ιννοκέντιος Γ’ είχε εξυψώσει την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης ως πράξη του Θεού, προβλεπόμενη από την Αποκάλυψη και άξιζε στους Έλληνες, των οποίων η άρνηση να επιβεβαιώσουν το filioque ήταν συγκρίσιμη με την άρνηση των Εβραίων να αναγνωρίσουν τη θεότητα του Χριστού.

Ο ιστορικός Αντ. Καλδέλλης, ανέσυρε το Βυζάντιο από κει, που το κατάχωσαν οι ιστορικοί της Δύσης στο περιθώριο της Ιστορίας, και το ανέδειξε ολόλαμπρο φάρο πολιτισμού και δημοκρατικότητας…

Δεν θα επεκταθώ, εδώ, περαιτέρω στις σταυροφορίες, τις οποίες μίλησα αναλυτικά στο άρθρο μου « Η Σταυροφορία τελείωσε » . Βλέπουμε ότι ο βυζαντινός ρεβιζιονισμός δεν αφορά μόνο το Βυζάντιο: είναι ένας καθρέφτης που επιτρέπει στη Δύση να γνωρίσει καλύτερα τον εαυτό της και να κατανοήσει καλύτερα τι της συμβαίνει σήμερα.

Βυζάντιο και Ελληνισμός

Ο Αντώνης Καλδέλλης ρίχνει νέο φως στην αληθινή φύση του βυζαντινού πολιτισμού, απομακρύνοντας στρώματα δυτικής προκατάληψης, πολεμικής και εξαπάτησης, χωρίς να παραμελεί την κριτική της αυτοκρατορικής προπαγάνδας του Βυζαντίου.

Για παράδειγμα, ο Καλδέλλης υποστηρίζει ότι ο Χριστιανισμός, αν και ουσιαστικός για τη βυζαντινή ταυτότητα, δεν ήταν τόσο κεντρικός και αποκλειστικός στην καθημερινή ζωή όσο θα μας ήθελαν να πιστέψουμε οι εκκλησιαστικοί συγγραφείς. Ακόμη και τον 6ο αιώνα, γνωστός για την εποχή της μισαλλόδοξης ορθοδοξίας, πολλοί ανώτεροι βυζαντινοί αξιωματούχοι και διανοούμενοι δεν ένιωθαν υποχρεωμένοι να ομολογήσουν τη χριστιανική πίστη: αυτή είναι η περίπτωση του ειδωλολάτρη Ζωσιμά, συγγραφέα μιας Νέας Ιστορίας σε έξι βιβλία, ή ακόμη και του Προκόπιου, ο οποίος στην αφήγηση των πολέμων του Ιουστινιανού κάνει λόγο για «Χριστιανούς» στους οποίους δεν ανήκει, θεωρώντας ότι είναι «απίστευτα ανόητο να ερευνούμε τη φύση του Θεού».

Ο βυζαντινός πολιτισμός βασίζεται σε έναν ορισμένο αριθμό πολώσεων μεταξύ ανταγωνιστικών αρχών. Ειδικότερα, υπάρχει μια δυναμική ισορροπία μεταξύ του χριστιανικού πολιτισμού και του ελληνιστικού πολιτισμού.

Οι Βυζαντινοί είχαν μια βαθιά αγάπη για τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, τον οποίο τεκμηριώνει ο Αντώνης Καλδέλλης στο Hellenism in Byzantium (2007), συμπληρωμένο από το Byzantium Unbound(2019). Σε αντίθεση με ό,τι συνέβη στη Λατινική Δύση υπό την επιρροή του Τερτυλλιανού, του Αυγουστίνου και μερικών άλλων, οι Πατέρες της Ανατολικής Εκκλησίας δεν καταδίκασαν την ειδωλολατρική κληρονομιά. Τον 4ο αιώνα, ο Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός υποστήριξε ότι τα κλασικά κείμενα δεν ήταν εγγενώς θρησκευτικά και επομένως μπορούσαν να μελετηθούν επικερδώς από τους χριστιανούς. Ο φίλος του Βασίλειος Καισαρείας έγραψε μια σύντομη και έγκυρη πραγματεία με θέμα Πώς να ωφεληθείτε από τα ελληνικά γράμματα. Ο Όμηρος ήταν πάντα «ο ποιητής» των βυζαντινών μαθητών και τα έργα του έφτασαν σε εμάς μόνο χάρη σε αυτή την αγάπη που είχαν οι Βυζαντινοί γι’ αυτόν. Το ίδιο ισχύει για τους περισσότερους αρχαίους Έλληνες ιστορικούς, τραγικούς και ποιητές.

Ο Φώτιος, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως από το 858 έως το 867 και το 877 έως το 886, αναγνωρίζεται στην Ορθόδοξη Εκκλησία ως Άγιος Φώτιος ο Μέγας, αν και είναι περισσότερο γνωστός για την προώθηση της διατήρησης και της διάδοσης της προχριστιανικής ελληνικής γραμματείας.

Ακόμη και τα έργα του διώκτη του χριστιανισμού αυτοκράτορα Ιουλιανού (361-363), γνωστού στη Δύση ως «ο αποστάτης» , αντιγράφηκαν και διατηρήθηκαν: «Η κληρονομιά του ήταν μια συνεχής υπενθύμιση ότι ο ελληνισμός δεν ήταν, όπως πολλοί ήθελαν να το πιστέψουν, απλώς ένας πειθήνιος υπηρέτης της πίστης, αλλά θα μπορούσε μάλλον να ενεργοποιείται ως μια ισχυρή εναλλακτική.»

Η γνώση της αρχαίας ελληνικής γραμματείας μεταφέρθηκε στη Δύση από Βυζαντινούς μετανάστες μεταξύ του 13ου και του 16ου αιώνα. Ένας από αυτούς, ο Γεμιστός Πλήθων, ο οποίος πέθανε γύρω στο 1453, ήταν «ο αληθινός εμπνευστής των πλατωνικών σπουδών στη Δύση». Όλα τα ελληνικά κείμενα «έπρεπε να περάσουν από το Βυζάντιο για να φτάσουν σε εμάς », γράφει ο Καλδέλλης.

Η Δύση συνέχισε να αρνείται αυτό το τεράστιο χρέος προς το Βυζάντιο: «ακόμη και πρόσφατα έργα συνεχίζουν να παρουσιάζουν το Βυζάντιο όχι ως αληθινό μέτοχο στον ελληνικό πολιτισμό, αλλά μάλλον ως θεματοφύλακα της κλασικής παράδοσης προς όφελος της Δύσης, της «πραγματικής κληρονόμου» της». Όμως, σημειώνει ο Καλδέλλης, αν ο δυτικός πολιτισμός αυτοπροσδιορίζεται ως κληρονόμος της κλασικής Ελλάδας, τότε «το Βυζάντιο εμφανίζεται ως η πεμπτουσία του δυτικού πολιτισμού». Δεν θα μπορούσε να υπάρξει «Αναγέννηση» στο Βυζάντιο, γιατί ο αρχαίος πολιτισμός δεν πέθανε ποτέ εκεί.

Ο Παρθενώνας

Ακολουθώντας τον Ελληνισμό στο Βυζάντιο, ο Καλδέλλης έγραψε ένα μικρότερο βιβλίο για τη συναισθηματική προσκόλληση των Βυζαντινών με την Αθήνα και τον Παρθενώνα της: Ο χριστιανικός Παρθενώνας: Κλασικισμός και Προσκύνημα στη Βυζαντινή Αθήνα (2009):

μετά την αρχαιότητα, η Αθήνα και η κλασική κληρονομιά, που ακόμα υπήρχε στο μυαλό πολλών Βυζαντινών, δεν εξαφανίστηκαν από τη σκηνή της ιστορίας, όπως έχει υποστηριχθεί. Ο Παρθενώνας, μεταμορφωμένος σε ναό, έγινε σημαντικός τόπος προσκυνήματος του οποίου η φήμη εξαπλώθηκε σε όλο τον χριστιανικό κόσμο. Ωστόσο, σε αντίθεση με τους βυζαντινούς τρόπους ευσέβειας, αυτό που προσέλκυε τους προσκυνητές και η λατρεία δεν ήταν για τα ιερά λείψανα ή τις εικόνες που βρίσκονταν εκεί, αλλά ο ίδιος ο Παρθενώνας, το κτίριο, του οποίου το κλασικό παρελθόν ήταν γνωστό και, όντως, καθαρά ορατό. Η χριστιανική λατρεία βρισκόταν εδώ σε άμεσο και συνεχή διάλογο με την Αρχαιότητα, στην ίδια την έδρα του κλασικού της μεγαλείου3.

Η Κωνσταντινούπολη είναι τόσο ελληνική όσο και χριστιανική και είναι από την αρχή της. Ο Κωνσταντίνος και οι γιοι του όχι μόνο έκαναν τον Χριστιανισμό επίσημη θρησκεία της, αλλά την συνέλαβαν και ως την παγκόσμια πρωτεύουσα του ελληνισμού, άρα και το δοχείο της ελληνιστικής κληρονομιάς. Ο Κωνστάντιος έχτισε την πρώτη αυτοκρατορική βιβλιοθήκη, που περιείχε πάνω από 100.000 ελληνικούς τόμους. Κατά την περίοδο της επέκτασής της, η Βυζαντινή Αυτοκρατορία κάλυπτε χονδρικά τα εδάφη που κατέκτησε ο Αλέξανδρος και από βυζαντινής σκοπιάς δεν υπάρχει λύση συνέχειας μεταξύ ελληνισμού και βυζαντινισμού, ούτε μεταξύ κλασικής Ελλάδας και ελληνιστικής περιόδου. Ο Γάλλος βυζαντινολόγος Mισέλ Καπλάν επισημαίνει ότι οι δυτικοί ουμανιστές που μελέτησαν την ελληνική λογοτεχνία εισαγόμενη από την Κωνσταντινούπολη από τον 14ο αιώνα και μετά «δεν έκαναν διάκριση μεταξύ των έργων της κλασικής και ελληνιστικής Ελλάδας και εκείνων της βυζαντινής εποχής». Αυτό συμβαίνει γιατί οι ίδιοι οι Βυζαντινοί δεν χάραξαν τέτοια όρια.

Η στενή, έστω και γενεαλογική, σύνδεση του Βυζαντίου με τον Ελληνισμό δημιούργησε έναν τύπο χριστιανισμού πολύ διαφορετικό από τη Δύση. Οι περισσότεροι μεσαιωνικοί πάπες είχαν μια ιερή φρίκη για οτιδήποτε «ελληνικό» , ένας όρος πάντα υποτιμητικός μεταξύ τους (ξεκινώντας από τον Αυγουστίνο και τον Γρηγόριο τον Μέγα). Στην Ανατολή, αν και υπήρχαν πάντα εντάσεις μεταξύ των δύο πολιτισμών, αυτές οι εντάσεις διατήρησαν μια ισορροπία που εμπόδισε τον Χριστιανισμό να κατρακυλήσει στην αποκλειστικότητα και τον ολοκληρωτισμό που χαρακτήριζε τον Ρωμαιοκαθολικισμό.

Μία από τις μεγάλες διαφορές μεταξύ της μεσαιωνικής Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και της Ευρώπης της ίδιας περιόδου είναι το γενικό επίπεδο εκπαίδευσης. Η βυζαντινή αυτοκρατορική εξουσία μπορούσε πάντα να βασίζεται σε άφθονη προσφορά λαϊκών αξιωματούχων εκπαιδευμένων στον αρχαίο πολιτισμό. Μια σημαντική συνέπεια είναι ότι η πολιτική φιλοσοφία που καθοδηγούσε την άρχουσα ελίτ ήταν θεμελιωδώς κλασική, ενώ η δυτική «πολιτική θεολογία» αντλούνταν από την Παλαιά Διαθήκη, με τους πρίγκιπες συχνά να θεωρούν τον εαυτό τους νέο Μωυσή, Ιησού του Ναυή ή Δαβίδ (ποτέ σαν νέος Ιησούς).

Δημοκρατική Μοναρχία

Η βυζαντινή πολιτική ζωή παρουσιάστηκε από τον Καλδέλλη στο Λαός και εξουσία στο Βυζάντιο. Και εδώ, βάζει τέλος στην παραπληροφόρηση αιώνων. «Μια φανταστική μοντέρνα κατασκευή με την ένδειξη «Βυζάντιο», που ταυτίζεται με τη θεοκρατία και τον απολυταρχισμό, ήρθε να σταθεί ανάμεσα σε εμάς και τη δυναμική πολιτική κουλτούρα των Ανατολικών Ρωμαίων.»

Το Βυζάντιο, υποστηρίζει ο Καλδέλλης, ήταν ουσιαστικά μια Δημοκρατία, με τη ρωμαϊκή έννοια του όρου, δηλαδή ένας λαός που διέπεται από νόμους. Ήταν μια βασιλεία (βασίλειο) που υπηρετούσε μια πολιτεία (το ελληνικό αντίστοιχο του res publica ), μια δημοκρατική μοναρχία στην οποία η λαϊκή αναγνώριση ανέβαζε αυτοκράτορες και η λαϊκή αποδοκιμασία τους ανέτρεπε. Αυτό δεν συνέβαινε πάντα στην πράξη, αλλά ήταν τουλάχιστον «μια ιδεολογία βαθιά ριζωμένη· ήταν δηλαδή το μόνο αποδεκτό πλαίσιο νομιμοποίησης της αυτοκρατορικής εξουσίας στο Βυζάντιο και διαμόρφωνε θεμελιωδώς τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί. » «Δεν υπήρχε αυτοκρατορική νομιμότητα χωρίς λαϊκή συναίνεση.»

Φυσικά, πάντα έπαιζε ρόλο και η δυναστική αρχή. Ωστόσο, «οι δυναστικές διεκδικήσεις δεν ήταν δικαίωμα, αλλά μόνο ένα από τα πολλά ρητορικά επιχειρήματα που μπορούσε να κάνει ένας αυτοκράτορας (ή ένας πιθανός αυτοκράτορας ) . «Ακριβώς όπως ο λαός μπορούσε να ενωθεί ενάντια σε μια δυναστεία (το 695, το 1042 και το 1185), μπορούσε επίσης να συγκεντρωθεί για να την υπερασπιστεί όταν ήταν δημοφιλής και αντιλαμβανόταν ότι απειλείται.»

Σύμφωνα με τον Καλδέλλη, «η ρητή ή υποκείμενη υπόθεση όλων των αφηγήσεων, ομιλιών, δηλώσεων και εγγράφων που σχετίζονται με την Πολιτεία» είναι ότι «ο αυτοκράτορας αναμενόταν να εργαστεί σκληρά προς όφελος των υπηκόων του» . Έτσι το 491, όταν ο Αναστάσιος Α΄ «εξελέγη» (εννοείται «επευφημούμενος» ) αυτοκράτορας στον ιππόδρομο, δήλωσε: «Γνωρίζω ότι αυτή η ευθύνη μου επιβλήθηκε για την κοινή ασφάλεια όλων. […] Παρακαλώ τον Παντοδύναμο Θεό να με βρίσκετε εργαζόμενο τόσο σκληρά για τις δημόσιες υποθέσεις όσο ελπίζατε όταν με εκλέξατε τώρα παγκοσμίως.» Το 511, όταν μια διαμάχη τον έφερε σε αντίθεση με τον πατριάρχη Μακεδόνιο και απειλήθηκε με εμφύλιο πόλεμο, «ο Αναστάσιος εμφανίστηκε στον ιππόδρομο χωρίς το στέμμα του και πρότεινε να παραιτηθεί, πράγμα που ηρέμησε το πλήθος. Όταν ο λαός του είπε να ξαναφορέσει το στέμμα του, συμβολικά του αναγνώρισαν εκ νέου την αυτοκρατορική εξουσία.»

Ο εκλεκτικός χαρακτήρας της βασιλείας δεν πρέπει φυσικά να συγχέεται με τη σύγχρονη χρήση της μυστικής ψηφοφορίας. Η «εκλογή» σήμαινε συλλογική λαϊκή αναγνώριση, η οποία έκανε τον ιππόδρομο, με την υποστήριξη του αυτοκρατορικού ανάκτορου, την καρδιά της Βυζαντινής Δημοκρατίας. Δεν μπορούμε να φανταστούμε ότι ένας αυτοκράτορας θα αποδοκιμαζόταν από το πλήθος στον ιππόδρομο και δεν θα ανατραπεί αμέσως ή ακόμη και θα εκτελεστεί.

Οι Βυζαντινοί δεν ήταν παθητικά υποκείμενα. «Αναζητούσαν ευκαιρίες να παρέμβουν στην πολιτική της Πόλης και μπορούσαν να κινητοποιηθούν μέσα σε λίγες ώρες. Έτειναν να ενεργούν ως ενιαία ομάδα και σπάνια χωρίζονταν σε αντίπαλα κόμματα· οι μειονοτικές ομάδες σπάνια τα κατάφεραν.» Ο Καλδέλλης επισημαίνει πολυάριθμα επεισόδια όπου «ο λαός της Κωνσταντινούπολης πήρε την πρωτοβουλία να υπερασπιστεί ή να επιβάλει τις απόψεις του σε θέματα θρησκείας,4 πολιτικής, φορολογίας και αλλαγής δυναστείας.5»

Δείγμα της ανεκτικότητας των Βυζαντινών: διέσωσαν τα γραπτά του διώκτη των χριστιανών Ιουλιανού του Αποστάτη – χαρές ο Βολταίρος! – και ο άγιος και Πατριάρχης Φώτιος διέσωσε στη Μυριόβιβλο 280 συγγραφείς εκκλησιαστικής και της κοσμικής παιδείας.

Δημοκρατική μοναρχία

Το Βυζάντιο ήταν δημοκρατική μοναρχία και όχι «συνταγματική». Αν δεν υπήρχαν ρυθμιστικοί νομικοί μηχανισμοί με τους οποίους ο λαός μπορούσε να ασκήσει την εξουσία, δεν υπήρχαν επίσης επίσημες συμφωνίες που θα μπορούσαν να προστατεύσουν έναν αυτοκράτορα από την οργή του λαού ή άλλα στοιχεία της Δημοκρατίας, όταν κατέφευγαν σε εξωνομικά μέτρα. 

Η δυνατότητα του λαού να ανατρέψει έναν ανάξιο ηγέτη, δεν είναι τελικά μια καλύτερη εγγύηση για μια υγιή Δημοκρατία από την καθολική ψηφοφορία, η οποία επιτρέπει, όπως αποδεικνύει η εμπειρία, στους απατεώνες να πάρουν και να διατηρήσουν την εξουσία;

Στο Βυζάντιο οι εκφράσεις της λαϊκής εξουσίας έπαιρναν συχνά τη μορφή εμφυλίου πολέμου. Τα βυζαντινά χρονικά διευκρινίζουν ότι αυτό θεωρήθηκε ατυχής αλλά θεμιτή εκδήλωση του δημοκρατικού πνεύματος. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο «κανένα κράτος στην ιστορία δεν είχε περισσότερους εμφύλιους πολέμους που δεν άλλαξαν τίποτα στη δομή ή την ιδεολογία του καθεστώτος. Οι βυζαντινοί εμφύλιοι αφορούσαν γενικά μόνο προσωπικές φιλοδοξίες.»

Στην εισαγωγή του βιβλίου του Streams of Gold, Rivers of Blood (2017), ο Καλδέλλης κάλυψε άλλες πτυχές της δημοκρατικής παράδοσης του Βυζαντίου, αντιπαραβάλλοντάς την με τη δυτική φεουδαρχία της ίδιας περιόδου. Η πολιτική ιεραρχία του Βυζαντίου, γράφει, ήταν «μια αριστοκρατία ανώτατων υπαλλήλων, όχι αίματος, παρά την περιστασιακή ρητορική» . Δεν υπήρξε ποτέ κληρονομική αριστοκρατία στην Κωνσταντινούπολη, όπου αντιθέτως κυριαρχούσε το ιδεώδες της αξιοκρατίας. Η κυρίαρχη ελίτ «διακρινόταν από υψηλή κινητικότητα, δεν είχε κληρονομικό δικαίωμα σε αξιώματα ή τίτλους, και καμία νόμιμη εξουσία σε ανθρώπους και εδάφη εκτός από αυτή που απορρέει από τα αξιώματα. » «Οι οικογένειες γίνονταν ισχυρές μόνο όταν πετύχαιναν στην αυλική πολιτική και κατάφερναν να διατηρήσουν την αυτοκρατορική εύνοια. »

Η Κωνσταντινούπολη προσέλκυε τους πιο ταλαντούχους και καλά διασυνδεμένους, αλλά και τους πιο φτωχούς, γιατί εκεί ήταν πιο άφθονη η αυτοκρατορική και εκκλησιαστική φιλανθρωπία. Ήταν ένα μέρος ευκαιρίας. Ο ιδρυτής της κυρίαρχης Μακεδονικής δυναστείας, Βασίλειος Α’ (867-886), ήταν ένας αγρότης που πήγε στην πόλη για να γλιτώσει από τη φτώχεια και ελισσόταν για  το θρόνο.

Το Βυζάντιο αποδεικνύεται τόσο έντονα ρωμαϊκό όσο και βαθιά επίκαιρο σήμερα. Ο Ράνσιμαν εξήγησε στο Βυζαντινός Πολιτισμός : «Το γεγονός ότι η Βυζαντινή Αυτοκρατορία διήρκεσε χίλια εκατό χρόνια οφειλόταν σχεδόν εξ ολοκλήρου στις αρετές της συγκρότησης και της διοίκησής της. Λίγα κράτη έχουν οργανωθεί με τρόπο τόσο καλά προσαρμοσμένο στην εποχή και έχουν καταφέρει τόσο προσεκτικά να αποτρέψουν την παραμονή της εξουσίας στα χέρια ανίκανων». Καταλαβαίνουμε καλύτερα γιατί ο «βυζαντινισμός» παραμένει πολιτικό ιδανικό για τη Ρωσία σήμερα: μια αυταρχική, εξατομικευμένη εξουσία, που υποστηρίζεται από την Εκκλησία και εξαρτάται από τη λαϊκή υποστήριξη. Ο βυζαντινισμός είναι ίσως μια καλή συνταγή για αναλλοίωτα «πολιτιστικά κράτη ».

1Διδάκτωρ μεσαιωνικών σπουδών.

2Ο Αντώνιος Καλδέλλης(γεν. 1971) είναι Έλληνοαμερικανός ιστορικός, καθηγητής και πρόεδρος του Τμήματος Κλασικών στο Πανεπιστήμιο του Οχάιο. Στα ελληνικά εκδόθηκαν τα έργα του Λαός και εξουσία στο Βυζάντιο, Ο βυζαντινός Παρθενώνας, Ο Ιουστινιανός-πίσω από τον αυτοκράτορα.

3Ένας καταξιωμένος Έλληνας σκηνοθέτης, ο Κώστας Γαβράς το 2009 βρήκε την ευκαιρία να εκφράσει τα αντιχριστιανικά του αισθήματα σε ένα ντοκιμαντέρ για τον Παρθενώνα – με λεφτά του ελληνικού λαού – όπου μοναχοί καταστρέφουν τη μετόπη του Παρθενώνα για να τον μετατρέψουν σε ιερό ναό. Και αυτό, σε πείσμα μαρτυριών, μεταξύ των οποίων, αρχές του 19ου αιώνα, του Άγγλου Ουίλιαμ Λικ που διαβεβαιώνει ότι ο Παρθενώνας ήταν «με όλες τις εξωτερικές του διακοσμήσεις ακόμη άθικτες».( Για περισσότερες πληροφορίες: https://www.oodegr.com/oode/epitheseis/gavras_1.htm)

4Ο Άγιος Μάρκος Ευγενικός εξέφραζε το λαϊκό αίσθημα όταν δεν υπόγραψε την Ένωση των Εκκλησιών στη Σύνοδο Φερράρας – Φλωρεντίας το 1439. Απόδειξη ότι το πλήθος αποδοκίμασε τους Ιεράρχες, όταν επέστρεψαν στην Κωνσταντινούπολη.

5Στις 11 Σεπτεμβρίου 1185 ανατράπηκε και δολοφονήθηκε με φρικτό τρόπο από το εξαγριωμένο πλήθος ο αυτοκράτορας Ανδρόνικος Α Κομνηνός και στέφθηκε την ίδια μέρα ο Ισαάκιος Β΄ Άγγελος.

Μετάφραση: Ευάγγελος Δ. Νιάνιος

Πηγή: https://lesakerfrancophone.fr/le-revisionnisme-byzantin-danthony-kaldellis

 

Η Γεωπολιτική της Μέσης Ανατολής. Θα αποκαλυφθεί το μέλλον της Ευρώπης;

0

FMES Institute , Pascal ORCIER , 6 Οκτωβρίου 2023.

Η βόρεια πλάκα ελέγχεται τόσο από το Ιράν όσο και από τη Ρωσία, καθεμία από τις οποίες διεκδικεί την ηγεσία των ζωνών.

Η νότια πλάκα κυριαρχείται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες στηρίζονται στο Ισραήλ, την Αίγυπτο (κέντρο της Διώρυγας του Σουέζ) και τις μοναρχίες της Αραβικής Χερσονήσου. Η αμερικανική ηγεσία, χωρίς να αμφισβητηθεί ανοιχτά, αποδυναμώνεται. Η Κίνα παραμένει σε αναμονή προς το παρόν, επενδύοντας μαζικά όπου είναι δυνατό.

Ως μέρος των γεωπολιτικών συνεργειών του, το Diploweb.com είναι στην ευχάριστη θέση να μοιραστεί μαζί σας αυτόν τον σχολιασμένο χάρτη που προέρχεται από τον «Στρατηγικό Άτλαντα της Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής» που δημοσιεύεται από το ινστιτούτο FMES.

Η Μέση Ανατολή χωρίζεται σε δύο γεωπολιτικές πλάκες που βρίσκονται σε τριβή κατά μήκος μιας γραμμής τεκτονικών ρωγμών που κάνει ζιγκ-ζαγκ από την Κύπρο μέχρι το Στενό του Ορμούζ μέσω του Λεβάντε και του Περσικού Κόλπου.

Η βόρεια πλάκα ελέγχεται τόσο από το Ιράν όσο και από τη Ρωσία, καθεμία από τις οποίες διεκδικεί την ηγεσία των ζωνών. Περιλαμβάνει το Ιράν, το Ιράκ, τη Συρία, τον Λίβανο και την Τουρκία, που προσχώρησαν σε αυτό κατά τη διαδικασία της Αστάνα.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να γίνονται ανεκτές στο Ιράκ, αλλά είναι πιθανό ότι δεν θα μπορέσουν να παραμείνουν εκεί για πολύ ακόμη.

Η νότια πλάκα κυριαρχείται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες στηρίζονται στο Ισραήλ, την Αίγυπτο (κέντρο της Διώρυγας του Σουέζ) και τις μοναρχίες της Αραβικής Χερσονήσου.

Η αμερικανική ηγεσία, χωρίς να αμφισβητηθεί ανοιχτά, αποδυναμώνεται.

Η εμπλοκή της Ρωσίας έχει βαθύνει με τον αυξανόμενο ανταγωνισμό μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον και με τις αμερικανικές αποτυχίες στο Ιράκ και τη Συρία. Μπορεί να σημειωθεί ότι οι περιφερειακές εντάσεις ενδιαφέρουν τους Αμερικανούς και τους Ρώσους δικαιολογώντας την παρουσία τους και τον ρόλο τους ως χορηγών, προμηθευτών όπλων και υποστήριξης στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Οι δύο δυνάμεις γνωρίζουν, ωστόσο, ότι αυτή η ένταση δεν πρέπει να αυξηθεί με κίνδυνο να προκαλέσει πυρκαγιά που θα αποδεικνυόταν πολύ επιζήμια για τις ίδιες και για την περιφερειακή τους επιρροή.

Η Κίνα παραμένει σε αναμονή προς το παρόν, επενδύοντας μαζικά όπου φαίνεται δυνατό. Γνωρίζει ότι οι επενδύσεις της θα είναι άνισα παραγωγικές, αλλά είναι υπομονετική και ξέρει ότι ο χρόνος είναι μάλλον με το μέρος της. Το συμφέρον της συνίσταται στη σταθεροποίηση της περιοχής για τη μεγιστοποίηση των επενδύσεών της και τη συνέχιση της μεγάλης παγκόσμιας στρατηγικής της οικονομικής-πολιτικής κυριαρχίας προς τη Δύση.

Το Ιράν, η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Ισραήλ έχουν καθιερωθεί ως οι τέσσερις περιφερειακοί παίκτες με τη μεγαλύτερη επιρροή,

εκπροσωπώντας ο καθένας διαφορετικό λαό και πολιτισμό (Περσικό, Αραβικό, Τουρκικό και Εβραϊκό) ακόμα κι αν το Ισλάμ παραμένει ισχυρός κρίκος όσον αφορά την εκπροσώπηση.

Αυτά τα τέσσερα κράτη ταλαντεύονται μεταξύ ακραίου ανταγωνισμού και συμμαχικής επίδειξης για να προωθήσουν τα άμεσα συμφέροντά τους. Οι ηγέτες τους γνωρίζουν ότι είναι εύθραυστοι στην εγχώρια σκηνή και θα μπορούσαν να μπουν στον πειρασμό να προκαλέσουν εκτροπή και έτσι να προσπαθήσουν να σώσουν το καθεστώς τους.

Αυτός είναι αναμφίβολα ο μεγαλύτερος κίνδυνος στην περιοχή.

Σε αυτό το παιχνίδι επιρροής, η Τουρκία φαίνεται διχασμένη ανάμεσα στην ενίσχυση των δεσμών της με το Κατάρ και στη συμφιλίωση με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Σε ένα οικονομικό πλαίσιο πολύ υποβαθμισμένο από την υγειονομική κρίση που θα καταστρέψει πολλές αεροπορικές εταιρείες, θα ενώσει η Turkish Airlines τις δυνάμεις της με την Qatar Airways ή την Emirates, και τους τρεις κύριους μοχλούς επιρροής για αυτά τα φιλόδοξα κράτη; Μια τέτοια προσέγγιση θα έριχνε φως στη συνέχιση της περιφερειακής αναδιάρθρωσης.

Τελικά, το συμφέρον της Κίνας συνίσταται αναμφίβολα στο να κάμψει τη διαχωριστική γραμμή προς το νότο, ώστε να συμπεριλάβει τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ομάν, προκειμένου να ελέγξει πλήρως τα στενά του Ορμούζ και να εξασφαλίσει την έξοδο από τον Κόλπο προς όφελός τουΠερσικού.

Αυτό θα συνεπαγόταν περισσότερη δέσμευση στην περιοχή, ενίσχυση των δεσμών με τη Ρωσία και το Ιράν για τη δημιουργία μιας συγκυριαρχίας στη βόρεια πλάκα και την κατοχή των μοχλών για να απωθήσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η Ευρώπη παραμένει σε μεγάλο βαθμό απούσα από αυτό το μεγάλο παιχνίδι της Μέσης Ανατολής, ακόμη κι αν η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιταλία δραστηριοποιούνται μεμονωμένα.

Το δίλημμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι απλό: είτε ευθυγραμμίζεται με έναν από τους δύο μεγάλους πρωταγωνιστές με τον κίνδυνο να παρασυρθεί σε εντάσεις, είτε επιχειρεί να θεσπίσει μια αυτόνομη πολιτική σύμφωνη με τα συμφέροντά της ρίχνοντας το βάρος της, αδύναμο αλλά αποφασιστικής σημασίας, για να ξεπεραστούν οι ανταγωνισμοί που θα δημιουργηθούν. Η δεύτερη επιλογή είναι πιο δύσκολη, πιο φιλόδοξη, αλλά η μόνη για να αποφύγει την έκλειψή της.

Η Μέση Ανατολή θα μπορούσε κάλλιστα να αποκαλύψει τη μοίρα της Ευρώπης και της Γαλλίας.

diploweb.com

Κων. Χολέβας: απο τον Μακεδονικό Αγώνα στα σύγχρονα Βαλκάνια

0

Στις 13 Οκτωβρίου 1904 σκοτώθηκε από τουρκικό βόλι στη Στάτιστα Καστοριάς ο Παύλος Μελάς.  Ο Ανθυπολοχαγός του Πυροβολικού άφησε την τελευταία του πνοή στην αγαπημένη του Μακεδονία, όπου είχε έλθει ως εθελοντής. Η Μακεδονία ήταν τότε Οθωμανική επαρχία, αλλά την διεκδικούσε ο βουλγαρικός εθνικισμός.

Ο Ίων Δραγούμης ξεσήκωσε τον Παύλο. Και ο θάνατος του Παύλου Μελά αφύπνισε την ελληνική κυβέρνηση και τον απανταχού Ελληνισμό. Όλοι έμαθαν ότι στη Μακεδονία η μεγάλη πλειοψηφία του πληθυσμού είναι ελληνική, αλλά οι Βούλγαροι εθνικιστές σχεδίαζαν να διαδεχθούν τους Οθωμανούς Τούρκους. Η ψευδοεπανάσταση του Ίλιντεν, στις 20.7.1903, είχε δείξει ξεκάθαρα τους στόχους της βουλγαρικής ΕΜΕΟ (Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική Οργάνωση). Με τα ίδια ακριβώς αρχικά, ΒΜΡΟ  στις σλαβικές γλώσσες, ονομάζεται σήμερα το κόμμα που  αποτελεί τη μείζονα αντιπολίτευση στα Σκόπια.

Ο Μακεδονικός Αγώνας ήταν διμέτωπος, εναντίον Οθωμανών και Βουλγάρων, και ο Ελληνισμός αναδείχθηκε νικητής.  Ο Αγώνας παραμένει επίκαιρος και μας δίνει χρήσιμα μηνύματα.

  • Ο Ελληνισμός κατά τη δεύτερη ένοπλη φάση του Μακεδονικού Αγώνα (η πρώτη διεξήχθη το 1878) απέδειξε ότι μπορεί να οργανωθεί και να επιτύχει τον στόχο του. Και τούτο παρά την πτώχευση του 1893, τον ατυχή Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897 και την επιβολή του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου το 1898. Το ψυχολογικό κλίμα βελτιώθηκε διότι υπήρχε η Μεγάλη Ιδέα.Υπήρχε το όραμα και η επιθυμία για την απελευθέρωση όλων των υποδούλων ελληνικών πληθυσμών. Σήμερα λείπει μία νέα Μεγάλη Ιδέα. Προφανώς με περιεχόμενο πνευματικό και πολιτιστικό, όχι εδαφικό.
  • Όταν υπάρχει εθνική ενότητα και ομόνοια μπορούμε να δράσουμε συντονισμένα. Τότε όλοι συντονίσθηκαν σωστά και επέτυχαν να ενθαρρύνουν τους εντοπίους Μακεδόνες και να αποτρέψουν τη βουλγαρική κατάκτηση της Μακεδονίας. Το Πατριαρχείο, οι Επίσκοποι, οι απλοί κληρικοί, οι γηγενείς Έλληνες (έστω και αν κάποιοι από αυτούς μιλούσαν τα ελληνικά ανάμεικτα με σλαβικές λέξεις), οι εθελοντές αξιωματικοί και απλοί πολίτες από τη Νότιο Ελλάδα, οι δάσκαλοι και οι δασκάλες, τα Μακεδονικά Κομιτάτα και οι Φιλεκπαιδευτικές Αδελφότητες στην Αθήνα, στη Λάρισα, στην Κωνσταντινούπολη. Όλοι αγωνίσθηκαν με ομοψυχία και θάρρος. Οι κυριώτεροι, όμως, πρωταγωνιστές ήσαν οι απλοί άνθρωποι της Μακεδονίας, άνδρες, γυναίκες, παιδιά. Στήριξαν τον Αγώνα και έδωσαν στις Μεγάλες Δυνάμεις το μήνυμα ότι οι κάτοικοι της Μακεδονίας εμπνέονται από την Ορθοδοξία και την Ελληνική Ιστορία.
  • Σε όλη τη διάρκεια του Αγώνα η διαμάχη ήταν μεταξύ Ελλήνων και Βουλγάρων με παρεμβαίνοντες κατά καιρούς τους Τούρκους στρατιώτες. Σε κανένα επίσημο ή ανεπίσημο έγγραφο, ελληνικό, οθωμανικό ή ξένων διπλωματών, δεν υπάρχει αναφορά σε «μακεδονικό έθνος».

Δυστυχώς η Συμφωνία των Πρεσπών, χωρίς την έγκριση του ελληνικού λαού, παραχώρησε στα γειτονικά Σκόπια “μακεδονική” γλώσσα, εθνότητα και ταυτότητα. Η Βουλγαρία από την πλευρά της αμφισβητεί τον μακεδονισμό των Σκοπίων. Εμείς θα συνεχίσουμε να διδάσκουμε στα παιδιά μας την ιστορική αλήθεια, έτσι όπως προκύπτει από τα ντοκουμέντα της εποχής  και όπως την περιγράφει γλαφυρά η Πηνελόπη Δέλτα στα “Μυστικά του Βάλτου”.

Υ.Γ. Η επικαιρότητα επιβάλλει ένα σύντομο σχόλιο: Τα σύνορα πρέπει να είναι απαραβίαστα. Όπως κάθε χώρα έτσι και το Ισραήλ έχει δικαίωμα να επιβιώσει και να προστατεύσει τους πολίτες του απέναντι στην επιθετικότητα των ακραίων Ισλαμιστών.

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 14.10.2023῾

Αίγυπτος κατά Ισραήλ για επιχειρήσεις σε Γάζα: «Η αντίδραση του Ισραήλ υπερβαίνει τα όρια της αυτοάμυνας» δηλώνει ο πρόεδρος Σίσι

0

Νέα αντίδραση από το Κάιρο, το οποίο φοβάται εσωτερικές αντιδράσεις από την Μουσουλμανική Αδελφότητα

Σε μια ακόμη παρέμβαση για την σύγκρουση του Ισραήλ με τη Χαμάς προχώρησε η κυβέρνηση της Αιγύπτου, με τον πρόεδρο Άμπντελ Φάταχ αλ Σίσι να τονίζει ότι η αντίδραση του Τελ Αβίβ «υπερβαίνει τα όρια της αυτοάμυνας». 

Συγκεκριμένα ο πρόεδρος της Αιγύπτου κατά τη διάρκεια της συνομιλίας του με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν είπε ότι «η αντίδραση του Ισραήλ στην επίθεση της Χαμάς υπερβαίνει τα όρια της αυτοάμυνας και ισοδυναμεί με συλλογική τιμωρία».

Στις δηλώσεις του, που μεταδόθηκαν από την τηλεόραση, κατά τη συνάντησή του με τον Μπλίνκεν στο Κάιρο, ο Σίσι είπε επίσης ότι απορρίπτει τη στοχοθέτηση αμάχων.

Πρόκειται για τη δεύτερη σοβαρή παρέμβαση του Καΐρου τα τελευταία 24ωρα, καθώς το υπουργείο Εξωτερικών της Αιγύπτου είχε εκδώσει ανακοίνωση με αφορμή το τελεσίγραφο του Ισραήλ προς τους άμαχους πολίτες της Γάζας.

Μια τέτοια κίνηση θα συνιστούσε «σοβαρή παραβίαση» του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και θα εκθέσει τις ζωές των κατοίκων της Γάζας σε κίνδυνο, ανέφερε το αιγυπτιακό υπουργείο Εξωτερικών σε ανακοίνωσή του.

Η Αίγυπτος είχε κρατήσει μέχρι προσφάτως μια πιο ουδέτερη στάση, σε σχέση με τα άλλα αραβικά κράτη, ωστόσο η κυβέρνηση του αλ Σίσι φοβάται εσωτερικές αντιδράσεις και κυρίως από την Μουσουλμανική Αδελφότητα σε περίπτωση που δεν δείξει ότι αντιδρά κατά του Ισραήλ.

https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/diethnis-asfaleia/israil-i-antidrasi-tou-israil-ypervainei-ta-oria-tis-aytoamynas-leei-o-sisi/

Φοιτητές του Χάρβαντ κατηγορούν το Ισραήλ για τον πόλεμο στη Λωρίδα της Γάζας- Παραιτούνται Ισραηλινοί από το Συμβούλιο του Πανεπιστημίου

1

Με επιστολή τους ομάδες φοιτητών του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ της Μασαχουσέτης κατηγόρησαν το Ισραήλ για τον πόλεμο στη Λωρίδα της Γάζας, προκαλώντας την αντίδραση του Ισραηλινού δισεκατομμυριούχου Idan Ofer και της συζύγου του, οι οποίοι παραιτήθηκαν από το εκτελεστικό συμβούλιο του αμερικανικού κολλεγίου.

Ο Ισραηλινός δισεκατομμυριούχος Idan Ofer και η σύζυγός του, Batia, παραιτήθηκαν από το εκτελεστικό συμβούλιο της σχολής του Χάρβαρντ σε ένδειξη διαμαρτυρίας για το πώς οι επικεφαλής των πανεπιστημίων αντιμετώπισαν τις επιθέσεις της Χαμάς στο Ισραήλ.

«Δυστυχώς, η εμπιστοσύνη μας στην ηγεσία του Πανεπιστημίου έχει κλονιστεί και δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε το Χάρβαρντ και τις επιτροπές του με καλή πίστη», ανέφερε το ζευγάρι σε δήλωση στα ΜΜΕ.

Ο Ισραηλινός βρίσκεται στην 80η θέση των δισεκατομμυριούχων του Bloomberg Index και έχει περιουσία 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Η απόφαση του Ofer να παραιτηθεί από το εκτελεστικό συμβούλιο της Σχολής Διακυβέρνησης Κένεντι του Χάρβαρντ έρχεται μετά από αναταραχή που προκάλεσε η δημοσιοποίηση μιας αντι-ισραηλινής δήλωσης από έναν συνασπισμό περίπου 30 φοιτητών.

Η επιστολή, που εγκρίθηκε από την Επιτροπή Αλληλεγγύης Παλαιστίνης στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, ανέφερε ότι οι φοιτητές θεωρούν το ισραηλινό καθεστώς εξ ολοκλήρου υπεύθυνο για όλη τη βία που εκτυλίσσεται.

Η επιστολή έρχεται καθώς το Ισραήλ λέει ότι πάνω από χίλιοι άνθρωποι σκοτώθηκαν και 100 απήχθησαν από τότε που οι μαχητές της Χαμάς εξαπέλυσαν αιφνιδιαστική επίθεση.

Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι η συγκεκριμένη επιστολή δεν ήταν ο κύριος λόγος παραίτησης του Ofer, όπως είπε γνώστης του θέματος, σύμφωνα με τον οποίο το ζευγάρι ήταν κυρίως δυσαρεστημένο με τη στάση των μελών της διοίκησης του εκπαιδευτικού ιδρύματος προς το Ισραήλ και όχι από αυτό των μαθητών.

edition.cnn

https://echedoros.blog/2023/10/14/%cf%86%ce%bf%ce%b9%cf%84%ce%b7%cf%84%ce%ad%cf%82-%cf%84%ce%bf%cf%85-%cf%87%ce%ac%cf%81%ce%b2%ce%b1%ce%bd%cf%84-%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%b7%ce%b3%ce%bf%cf%81%ce%bf%cf%8d%ce%bd-%cf%84%ce%bf-%ce%b9%cf%83/

Δυσκολεύει η κατάσταση για την Ουκρανία: «Όχι» από το κοινοβούλιο της Ρουμανίας σε ομιλία Β.Ζελένσκι – «Ήταν ράπισμα»

0

ΗΠΑ: «Μπορούμε να στηρίζουμε Ισραήλ και Ουκρανία βραχυπρόθεσμα»

Η σύγκρουση Ισραηλινών-Παλαιστινίων στην Γάζα φέρνει ραγδαίες εξελίξεις και στο ουκρανικό καθώς μετά την αμερικανική “ψυχρολουσία” προς τον Β.Ζελένσκι όπου δεν τον είχαν δεχτεί να μιλήσει στο Κογκρέσο και την αποστολή μόνο μικρής οικονομικής βοήθειας σε όπλα (χωρις βαρύ υλικό παρά τις τρομακτικές απώλειες της αποτυχημένης αντεπίθεσης) τώρα το Κίεβο βλέπει έναν από τους ποιο πιστούς συμμάχους του ΝΑΤΟ να λέει όχι στην ομιλία του Ουκρανού προέδρου στο ρουμανικό Κοινοβούλιο.

Έτσι την στιγμή που οι ρωσικές δυνάμεις δείχνουν να περνούν στην αντεπίθεση μετά την διπλή επίθεση σε Κουπιάνσκ και Μακίβκα (Λίμαν) έρχεται το Κοινοβούλιο της Ρουμανίας να ακυρώσει την ομιλία του Β.Ζελένσκι που είχε προγραμματιστεί στο πλαίσιο της επίσκεψής του στο Βουκουρέστι.

Στις 10 Οκτωβρίου, ο Ουκρανός πρόεδρος επρόκειτο να συναντηθεί με τον πρόεδρο της Ρουμανίας Κλάους Ιωάννης και να μιλήσει ενώπιον του Kοινοβουλίου.

Σύμφωνα όμως με τη Libertatea, η ομιλία του Zelensky ακυρώθηκε για λόγους ασφαλείας!

Η εφημερίδα απέδωσε την ακύρωση της ομιλίας Zelensky στην Diana Sosoaca, μια «φιλορώσο γερουσιαστή», η οποία ζήτησε να μην εμφανιστεί ο Ουκρανός πρόεδρος στο Κοινοβούλιο της Ρουμανίας, γιατί η παρουσία του θα αμαυρώσει την εικόνα της χώρας.

Βέβαια για τους τύπους, «ο Ρουμάνος πρόεδρος επισήμως επιβεβαίωσε τη δέσμευση του Βουκουρεστίου στην άνευ όρων υποστήριξη της Ουκρανίας, καθώς και «την ιδιαίτερη φύση και τις δυνατότητες των διμερών σχέσεων και την ανάγκη για συζήτηση στο υψηλότερο επίπεδο», έγραψε η Libertatea.

Σύμφωνα με την εφημερίδα, η ατζέντα των συνομιλιών μεταξύ Ιohannis και Zelensky περιλάμβανε την κατάσταση ασφαλείας στην περιοχή και τη Μαύρη Θάλασσα, καθώς και την ευρωπαϊκή και ευρωατλαντική πορεία της Ουκρανίας.

Η απόφαση των ρουμανικών αρχών αποτελεί ένα πολύ κακό μήνυμα για τον Zelensky, καθώς το ρουμανικό κοινοβούλιο είναι αυτό που λαμβάνει αποφάσεις σχετικά με την προαναφερθείσα ατζέντα με πιο σημαντική την διόδο που παρέχουν οι Ρουμάνοι από νότο και κρατά την χώρα ζωντανή.

Η πλειονότητα των Ρουμάνων πολιτών δεν υποστηρίζει τη βοήθεια που παρείχε η κυβέρνηση της χώρας στην Ουκρανία. Άρθρο στην εφημερίδα Libertatea, επισημαίνει ότι τα φιλοουκρανικά κόμματα της Ρουμανίας αναμένεται να καταποντιστούν στις εκλογές του 2024.

Μάλιστα άρθρο στην ίδια εφημερίδα εγκαλεί τον Ρουμάνο πρόεδρο, ο οποίος «ξέχασε» πώς στην Ουκρανία ζουν περισσότεροι από 300.000 Ρουμάνοι.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η ακύρωση της ομιλίας Zelensky στο ρουμανικό Κοινοβούλιο προκάλεσε αίσθηση και στην Ουκρανία. Ο Ουκρανός πολιτικός Oleg Tsarev έγραψε στο Telegram ότι η ακύρωση της προγραμματισμένης ομιλίας στο ρουμανικό Κοινοβούλιο είναι εξωφρενική.

«Ήταν ένα χαστούκι στο πρόσωπο δημοσίως. Συνήθως δεν γίνονται τα πράγματα έτσι. Συζητούν και αποφασίζουν τα πάντα εκ των προτέρων, εκτός εάν ο Zelensky έχει υποβιβαστεί στο καθεστώς του σκουπιδιού για τον οποίο δεν μετρούν οι κανόνες ευπρέπειας» έγραψε ο Tsarev.

Μήνυμα ΗΠΑ σε Ουκρανία: «Μπορούμε να στηρίξουμε Ουκρανία και Ισραήλ βραχυπρόθεσμα»

Υπενθυμίζεται ότι η απόφαση της Ρουμανίας έρχεται σχεδόν έναν μήνα μετά την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ να μη μιλήσει ο Zelensky στο Κογκρέσο τον Σεπτέμβριο.

Για να δικαιολογήσει την απόφασή του το αμερικανικό νομοθετικό σώμα επικαλέστηκε φόρτο εργασίας.

Ωστόσο στις ΗΠΑ υπάρχει έντονη δυσαρέσκεια και κόπωση για την τεράστια οικονομική στήριξη που παρείχε η Ουάσινγκτον στο Κίεβο, κυρίως στις τάξεις των Ρεπουμπλικάνων καθώς φτάνει τα 62 δισ.δολάρια μόνο σε στρατιωτικά μέσα.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα παρέχουν στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία επ’ αόριστον, δήλωσε ο συντονιστής Στρατηγικών Επικοινωνιών του Λευκού Οίκου John Kirby.

«Aνακοινώσαμε τη διάθεση 200 εκατομμυρίων και θα συνεχίσουμε να βοηθάμε όσο μπορούμε, αλλά η βοήθεια δεν θα είναι ατελείωτη», σημείωσε.

Όπως διευκρίνισε ο Kirby, βραχυπρόθεσμα, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν την ευκαιρία να υποστηρίξουν τόσο την Ουκρανία όσο και το Ισραήλ.

Ωστόσο, αρνήθηκε να πει συγκεκριμένα τι σημαίνει «βραχυπρόθεσμα».

Πολλά εξαρτώνται από το πόσο εντατικά ξοδεύει πυρομαχικά ο Ισραηλινός Στρατός και πόσο μπορεί το ισραηλινό στρατιωτικό-βιομηχανικό συγκρότημα να προμηθεύσει τον στρατό του με οβίδες, είπε ο αξιωματούχος.

Εν μέσω της κλιμάκωσης της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, οι Ουκρανοί ανησυχούν ότι η στρατιωτική βοήθεια από τις Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να μειωθεί… εξέλιξη που θα οδηγήσει σε κατάρρευση του Ουκρανικού στρατού την στιγμή που η Ρωσία περνά στην δική της αντεπίθεση όπως φαίνεται.

H Mακίβκα είναι το μόνο εμπόδιο ανάμεσα στους Ρώσους και στην Λίμαν.

Οι Ρώσοι επέλεξαν να επιτεθούν σε τρία μέτωπα μαζί με αυτό της Αβντίιβκα, επειδή οι ουκρανικές εφεδρείες έχουν αναλωθεί και πλέον το Κίεβο για να προστατέψει οποιοδήποτε μέτωπο θα πρέπει να μεταφέρει δυνάμεις από κάποιο άλλο.

Αυτό σημαίνει πως οι Ρώσοι θα βγουν κερδισμένοι έτσι κι αλλιώς.

Η Ρωσία υπέγραψε ως επαγγελματίες στρατιώτες περίπου 50.000 άνδρες μόνο τον Σεπτέμβριο και όπως φαίνεται όλοι έχουν μεταφερθεί στα τρία αυτά μέτωπα.

Η Μόσχα θέλει να εκμεταλλευθεί τον καιρό του Οκτωβρίου που είναι ακόμα ζεστός και στεγνός καθώς ο Νοέμβριος θα μπει με βροχές. Οι Ρώσοι πιστεύουν πως μπορούν να έχουν σημαντικά εδαφικά κέρδη πριν σταματήσουν οι ελιγμοί λόγω λάσπης.

https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/dyskoleyei-i-katastasi-gia-tin-oukrania-oxi-apo-to-koinovoulio-tis-roumanias-se-omilia-v-zelenski-itan-rapisma/

Δ. Γαρούφας: Πέθανε σαν ΄Ελληνας

0

 

Του Δημήτρη Γαρούφα*

 

Στις 5 Οκτωβρίου 2023 έφυγε από την ζωή ο Δημήτρης Γρίβας ιδρυτής και πρώτος πρόεδρος της «Ομοσπονδίας πολιτιστικών συλλόγων Σαρακατσάνων Βουλγαρίας». Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Βουλγαρία αλλά με συνείδηση της Ελληνικής καταγωγής. Μόλις κατέρρευσε το κομμουνιστικό καθεστώς στην Βουλγαρία πήρε την πρωτοβουλία και τέλη του 1990 συγκεντρώθηκαν στην πόλη Σλίβεν της Βουλγαρίας περίπου 400 Σαρακατσάνοι από όλη τη Βουλγαρία και αποφάσισαν να διεκδικήσουν μειονοτικά δικαιώματα προβάλλοντας την Ελληνική καταγωγή τους. Βρέθηκαν στη Βουλγαρία κυνηγημένοι από τον Αλή Πασά λίγο πριν την επανάσταση του 1821 αλλά παρά το ότι έζησαν σχεδόν 200 χρόνια ξεκομμένοι από την Ελλάδα ποτέ δεν ξέχασαν την Ελληνική καταγωγή τους και στα τραγούδια τους τραγουδούσαν τον ηρωϊσμό του Κατσαντώνη και τα ΄Αγραφα που ήταν ο τόπος καταγωγής τους.
Γνώρισα τον Δημήτρη Γρίβα μερικές μέρες μετά την απόφασή τους να δημιουργήσουν την Ομοσπονδία τους με έδρα την πόλη Σλίβεν και μου ζήτησε βοήθεια «εσύ γράφεις μου έλεγε, γράψε για εμάς, γράψε ότι μείναμε ΄Ελληνες παρά το ότι είμαστε 200 χρόνια εκτός Ελλάδας»…Ανταποκρίθηκα στο αίτημά του και το 1992 εκδόθηκε το βιβλίο μου με τίτλο» Οι Σαρακατσάνοι ομογενείς μας στην Βουλγαρία και την περιοχή Σκοπίων» εκδ.Αφων Κυριακίδη-Θεσσαλονίκη 1992. ΄Ολοι οι σύλλογοί τους ίδρυσαν φροντιστήρια Ελληνικής γλώσσας και καθιέρωσαν το ετήσιο αντάμωμά τους στην τοποθεσία «Καραντίλα» της πόλης Σλίβεν.
Με παραστάσεις τους στο Βούλγαρο πρωθυπουργό και στο πρόεδρο της Βουλγαρικής Δημοκρατίας και την συνδρομή 2 Ελλήνων Ευρωβουλευτών πέτυχαν να αποζημιωθούν για 278.000 πρόβατά τους που είχε δημεύει το 1958 το κομμουνιστικό καθεστώς. Η ομοσπονδία τους υπό τη ηγεσία του Δημήτρη Γρίβα δήλωνε προς κάθε κατεύθυνση ότι είναι Βούλγαροι πολίτες Ελληνικής καταγωγής κι ότι θέλουν να λειτουργούν ως γέφυρα φιλίας μεταξύ της προγονικής τους πατρίδας της Ελλάδας και της Βουλγαρίας όπου ζούσαν κι έτσι πέτυχαν να γίνονται αποδεκτοί ως μειονοτική πληθυσμιακή ομάδα Ελληνικής καταγωγής.
Ο Δημήτρης Γρίβας υπήρξε εμβληματική μορφή ΄Ελληνα που με θάρρος διεκδικούσε τα δικαιώματά του. Ζήτησε να αλλάξει ταυτότητα και από DIMITAR GRIVOF να γράφεται πλέον Δημήτριος Γρίβας…Το ζήτησε με προσφυγή στο επαρχιακό Δικαστήριο της πόλης Νόβα Ζαγόρα το οποίο με την υπ΄αριθμ.30/28-4-2010 απόφασή του απεφάνθη ότι οι Σαρακατσάνοι που ζουν στην Βουλγαρία έχουν Ελληνική καταγωγή από τα΄Αγραφα κι ότι στις κοινωνικές τους σχέσεις μιλούν μόνο Ελληνικά κι έχουν Ελληνικά ονοματεπώνυμα και γι αυτό κατ΄ εξαίρεση πρέπει να μπορούν να έχουν Ελληνικά ονοματεπώνυμα και διατάχθηκε ο Δήμος Σωζόπολης να αλλάξει το πιστοποιητικό γέννησης και ο DIMITAR GRIVΟF να αποκαλείται πλέον Δημήτριος Νικολάου Γρίβας..
΄Όταν το 1993 είχαμε ιδρύσει την «ένωση βαλκανικών δικηγορικών συλλόγων» μας δόθηκε η δυνατότητα να γνωρίσουμε Ελληνικής καταγωγής πολίτες που ζουν σε όλες τις βαλκανικές χώρες κι όλοι ζητούσαν στήριξη από την Ελλάδα για να μη χαθεί η Ελληνική γλώσσα την οποία ήθελαν να μαθαίνουν και πολίτες που δεν είχαν Ελληνικη καταγωγή…γι αυτό άλλωστε στο τμήμα Νεοελληνικής φιλολογίας που ίδρυσε το Πανεπιστήμιο Σόφιας το 1993 κάθε χρόνο υπήρχαν περίπου 2.500 υποψήφιοι για 25 θέσεις.
Κλείνοντας επισημαίνω ότι ο Ελληνισμός κρaτήθηκε ζωντανός στις γειτονικές χώρες σε δύσκολους καιρούς γιατί υπήρχαν κάποιοι σαν τον Δημήτρη Γρίβα που ζούσαν με το όραμα της προγονικής πατρίδας Ελλάδας… τα τελευταία χρόνια είχε προβλήματα υγείας αλλά αγωνιζόταν να αποκτήσει Ελληνική υπηκοότητα για να πεθάνει σαν ΄Ελληνας όπως έλεγε.΄Εφυγε από την ζωή στην μέση της Βουλγαρίας στην πόλη Σλίβεν αλλά σαν ΄Ελληνας γιατί κατάφερε να αποκτήσει πριν τον θανατό του την Ελληνική υπηκοότητα…
*Δικηγόρος-πρώην πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης. Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Δημοκρατία» την 14-10-2023

Δ. Μακροδημόπουλος: ποιά είναι η σωστή πλευρά της Ιστορίας;

2

του Δημήτρη Μακροδημόπουλου

Ο Ισλαηλινός σκηνοθέτης Αμος Γκιτάι σε συνέντευξή του για τον πόλεμο στο Ισραήλ αναφερόμενος στις αιτίες αυτής της νέας «έκρηξης» είπε: «Πληρώνουμε τα πολύ σοβαρά λάθη που έγιναν από μια ανεύθυνη κυβέρνηση. Στο τιμόνι της χώρας βρίσκεται μια ομάδα μεσσιανιστών και οπορτουνιστών που κάνουν εδώ και χρόνια ό,τι μπορούν για να μας διχάσουν: Εβραίοι εναντίον Αράβων, θρησκευόμενοι εναντίον κοσμικών, Ασκενάζι εναντίον Σεφαραδιτών, άνδρες εναντίον γυναικών, ετεροφυλόφιλοι εναντίον ομοφυλοφίλων». Για να συνεχίσει: «Σύνεση χρειαζόμαστε, όχι αλαζονεία. Ο μόνος που είχε ξεκινήσει μια προσπάθεια προς τη σωστή κατεύθυνση ήταν ο πρώην πρωθυπουργός του Ισραήλ Γιτζάκ Ράμπιν…. Από τη δολοφονία του, το 1995, μέχρι σήμερα το θέμα της ειρηνευτικής προσέγγισης με τους Παλαιστινίους δυστυχώς απουσιάζει παντελώς από τον δημόσιο λόγο στο Ισραήλ. Οι Παλαιστίνιοι δεν θα εξαφανιστούν ως διά μαγείας επειδή τους αγνοούν. Είναι και δική τους χώρα» (Καθημερινή 10/10/2023).

Όπως σημειώνει ο Ένζο Τραβέρσο, στο ‘Τέλος της εβραϊκής νεωτερικότητας” ο σιωνισμός (με τη δημιουργία του Ισραήλ) ήθελε να γυρίσει τη σελίδα της διασποράς και να “αναγεννήσει” τους εβραίους μέσω του εθνικισμού σ’ ένα κράτος  που τα σύνορά του σημάδευαν το διαχωρισμό από τον εχθρικό γύρω κόσμο και του οποίου οι νόμοι καθόριζαν την ένταξη με κριτήρια αυστηρά θρησκευτικά και εθνοτικά. Ευρωκεντρικό και αποικιακό, το εδαφιστικό και κρατιστικό σχέδιο των ιδρυτών του Ισραήλ δεν σκόπευε απλώς να διαχωρίσει αυστηρά τους εβραίους από τους άραβες, αλλά όριζε και διαχωριστικές γραμμές και στο οικείο στρατόπεδο, θεωρώντας τους ανατολίτες εβραίους του αραβικού κόσμου σαν ένα είδος υποκατάστατου: αναπλήρωναν τους ασκενάζι που εξοντώθηκαν από το ναζισμό. Η προϋπόθεση για την ενσωμάτωσή τους ήταν η απάρνηση της ιστορίας τους και της κουλτούρας τους καθώς και η δυτικοποίησή τους, δηλαδή η αφομοίωσή τους σε έναν “ανώτερο” πολιτισμό, στους αντίποδες, «του πνεύματος της Ανατολής, που διαφθείρει τα άτομα και τις κοινότητες» σύμφωνα με τα λόγια του Μπεν Γκουριόν. Καθώς θεωρήθηκαν προσωποποίηση της ανατολίτικης “καθυστέρησης” βρέθηκαν στο στόχαστρο μιας εντατικής καμπάνιας “αποαραβοποίησης” και πολιτισμικής αφομοίωσης  εκ μέρους της ασκενάζι ελίτ.  Ο σιωνισμός δεν θεώρησε ποτέ τους εβραίους με αραβική γλώσσα και κουλτούρα γέφυρα ανάμεσα σε μια κοινωνία με ευρωπαϊκή καταγωγή και το αραβικό της περιβάλλον . Η “επιστροφή στην ιστορία” (η επιστροφή των εβραίων της διασποράς στην Παλαιστίνη) σήμαινε γιαυτούς την απάρνηση της δικής τους ιστορίας και την ενσωμάτωσή τους σε μια δυτική ιστορία, καταλήγει ο Τραβέρσο. Οικοδομήθηκε δηλαδή ένα δυτικό κράτος στην Παλαιστίνη, μέσα στην Ανατολή.

Και η Ευρώπη; Ο τ. Παλαιστίνιος πρεσβευτής στη χώρα μας Μαρουάν Τουμπάσι σε συνέντευξη Τύπου (Καθημερινή 20/5/2021) είχε εκφράσει την απογοήτευσή του για την “πολιτική υποκρισία” της ΕΕ έναντι των τότε αιματηρών εξελίξεων στην Παλαιστίνη: “Η Ευρώπη επέβαλε στο παρελθόν κυρώσεις στο καθεστώς του απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική και πιο πρόσφατα στη Ρωσία και στο Ιράν επικαλούμενη θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Μόνο το Ισραήλ μπορεί, άραγε να τίθεται υπεράνω του διεθνούς δικαίου και να μην αντιμετωπίζει κυρώσεις, οτιδήποτε κι αν πράττει;” διερωτήθηκε. Πού οφείλεται αυτή η ‘εύνοια’ της Ευρώπης έναντι του Ισραήλ; Είναι  οι ενοχές των Ευρωπαίων για τα σωρευτικά εγκλήματα που διέπραξαν διαχρονικά εναντίον των εβραίων και έβαλαν τους άραβες να πληρώσουν το αντίτιμο των εγκλημάτων τους. Κυρίως όμως διότι ο ένας εκ των πατριαρχών του σιωνισμού Τεόντορ Χερτσλ, στην προσπάθειά του να αποσπάσει τη συναίνεση των αποικιοκρατών στην δημιουργία εβραϊκού κράτους στην Παλαιστίνη, έγραφε το 1895 ότι «για την Ευρώπη θα είμαστε εκεί κάτω ένα προχωρημένο φυλάκιο,….μια αφετηρία ενάντια στην Ασία» ενώ ο έτερος Χάιμ Βάιζμαν προκειμένου να δελεάσει την Μ. Βρετανία διαβεβαίωνε το 1914  ότι οι Εβραίοι που θα εγκατασταθούν στην Παλαιστίνη «θα είναι οι φύλακες της διώρυγας του Σουέζ». Αυτός είναι ο ρόλος του Ισραήλ από της δημιουργίας του. Γιατί δεν επιδεικνύει η Ευρώπη την ίδια ευαισθησία έναντι των Παλαιστινίων; Υπάρχει και ένας πρόσθετος λόγος: Πρόκειται για την αποικιακή προκατάληψη  – η θεώρηση του εξωευρωπαικού κόσμου ως χώρου ιεραρχικά υποταγμένου και επομένως πολιτισμικά και πολιτικά εύπλαστου.

Όμως οι συνέπειες στη ζωή των Ισραηλινών είναι καταλυτικές. Ζουν καθημερινά με το όπλο στο χέρι, χάνουν όμως και την πνευματική ηγεμονία που κατέκτησαν μέσα από τη διασπορά τους. Διότι πολιτική καταστολής και πνευματικότητα είναι ασυμβίβαστα. Στο σύνολο των αποδεκτών του βραβείου Νόμπελ, το 22% είναι εβραίοι ή άτομα εβραϊκής καταγωγής, τουλάχιστον οι 193 από 885 μέχρι το 2014, από ένα έθνος που αποτελεί μόλις το 0,25% του παγκόσμιου πληθυσμού. Όπως όμως ισχυρίζεται ο Ισραηλινός Ααρόν Κικανόβερ, βραβευμένος με Νόμπελ Χημείας το 2004, η δημιουργία του Ισραήλ στις πολεμικές συνθήκες που επιβιώνει έχει ζημιογόνες επιπτώσεις στην ισραηλινή εκπαίδευση και μάθηση με αποτέλεσμα ενώ οι μισοί από τους εβραίους της υφηλίου ζουν στο Ισραήλ, ελάχιστοι από τους μισούς εβραίους νομπελίστες προέρχονται από το Ισραήλ.

Συμπέρασμα; Η περίφημη ρήση του Μαρξ (που ήταν Εβραίος), σύμφωνα με την οποία «κανένα έθνος δεν μπορεί να είναι ελεύθερο και ταυτόχρονα να καταπιέζει άλλο έθνος», δικαιώθηκε πλήρως στην περίπτωση του Ισραήλ. Διότι ο εβραϊκός λαός είναι υποχρεωμένος να ζει δια βίου με το όπλο στο χέρι και για να επιβιώνει υιοθέτησε μια σχέση υποταγής με την Ουάσινγκτον για την οποία αποτελεί απλά ένα εξάρτημα της ηγεμονίας της.

Μακροδημόπουλος Δημήτρης

Αλεξ/πολη – κιν. 6947-771412

11/10/2023

 

 

 

 

ΤΙ ΑΛΛΑΖΕΙ ΣΤΗ ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

3

 

Του Παντελή Σαββίδη

Η σύγκρουση Χαμάς-Ισραήλ που η τελευταία εκδήλωσή της ξεκίνησε πριν μια εβδομάδα δεν θα είναι, φυσικά, η τελευταία. Το Παλαιστινιακό είναι από τα άλυτα ζητήματα διότι καμιά από τις δύο πλευρές δεν έχει αποδεχθεί την πραγματικότητα που διαμορφώθηκε από το 1948 και εδώ. Καλώς, κακώς, είναι ένα άλλο ζήτημα αλλά λύση στο πρόβλημα δεν διαφαίνεται.

Εκείνο που εξέπληξε στην τελευταία εκδήλωση της κρίσης ήταν η σφοδρότητά της και οι βαρβαρότητες που είδαν το φως της δημοσιότητας από πλευράς Χαμάς. Εντελώς αδικαιολόγητες σε βαθμό που να επηρεάζουν και την στάση της διεθνούς κοινής γνώμης στην ουσία του παλαιστινιακού.

Πιθανώς, τέτοιας μορφής να ήταν οι βιαιότητες και τις προηγούμενες φορές αλλά, τώρα, υπάρχει η αμεσότητα των κοινωνικών δικτύων. Και όπως είπε ο Έλον Μάσκ όταν απειλήθηκε από την Ε.Ε. με κυρώσεις διότι τα κοινωνικά του δίκτυα επιτρέπουν την ανάρτηση σκληρών εικόνων, «η πολιτική μας είναι πως όλα πρέπει να φαίνονται».

Είναι καλύτερα να ζούμε στον πραγματικό κόσμο παρά στον κόσμο που πλάθουμε με την φαντασία μας. Και ο πραγματικός κόσμος είναι αυτός που είδαμε τις προηγούμενες ημέρες.

Στον ισχυρισμό της παλαιστινιακής πλευράς πως και το Ισραήλ με τον ίδιο τρόπο δρα εδώ και χρόνια  η απάντηση είναι πως η διεθνής κοινή γνώμη αντέδρασε και αντιδρά αρνητικά κατά του Ισραήλ για τον ίδιο λόγο. Και θεωρούσε αυτό, κυρίως, υπεύθυνο για το αδιέξοδο του παλαιστινιακού. Τώρα, ήταν η Χαμάς που ήρξατο χειρών αδίκων. Και την συμπεριφορά της αυτή, να βιάζει και να αποκεφαλίζει μικρά κοριτσάκια δεν την δικαιολογεί καμιά οργή από το παρελθόν. Ούτε γίνεται αποδεκτή από τους ρομαντικούς επαναστάτες πως τα απελευθερωτικά κινήματα έχουν στις δράσεις τους τέτοιες πρακτικές. Κανένα επαναστατικό κίνημα δεν μπορεί να οικοδομήσει μια νέα, καλύτερη κοινωνία όταν είναι βουτηγμένο στο αίμα. Ιδίως όταν βασίζεται, όπως η Χαμάς, και στον Ισλαμικό Νόμο.

Αυτή είναι η μία, η πρώτη, η ανθρωπιστική διάσταση του δράματος που περνούν εδώ και πολλά χρόνια (από το 1947) Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι. Υπάρχουν και άλλες, πολλές.

Ο ένοπλος βραχίονας της Χαμάς, οι ταξιαρχίες al-Qassam εισέβαλαν πριν μια εβδομάδα στο ισραηλινό έδαφος από την Γάζα, ρίχνοντας με μια πεπαλαιωμένη μπουλντόζα ένα πανάκριβο τείχος, το πλέον, ασφαλές, υποτίθεται, σε όλον τον κόσμο και συνέλαβαν ομήρους πολίτες και στρατιώτες πάνω στους οποίους βανδάλισαν. Ποιος ήταν ο στρατιωτικός και ο πολιτικός στόχος της οργάνωσης;

Στρατιωτικός στόχος δεν υπήρχε. Ο στόχος ήταν πολιτικός. Να σταματήσει η πρόοδος των αποκαλούμενων Συμφωνιών του Αβραάμ, όπως ονομάστηκαν οι συμφωνίες που συνήψε το Ισραήλ με Αραβικές χώρες και βρισκόταν σε διαδικασία σύγκλισης και με την Σαουδική Αραβία, την χώρα που θεωρείται ηγήτορας του σουνιτικού Ισλάμ, αφού στο έδαφός της βρίσκονται οι ιερές σουνιτικές μουσουλμανικές πόλεις.

Δεν είναι σίγουρο αν θα πρέπει να μιλάμε σε παρελθόντα χρόνο για την σύγκλιση αυτή, αν, δηλαδή, η προσπάθεια έλαβε τέλος ή θα συνεχιστεί, αλλά επρόκειτο για μια διαδικασία, με τη μεσολάβηση των Αμερικανών, που αν και όταν ολοκληρωθεί θα αλλάξει τις γεωπολιτικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή. Αυτή η αλλαγή ενοχλεί αρκετούς. Από την Τουρκία που δεν μπορεί να επιβεβαιώσει την ηγεμονία της, όπως θέλει, και μερικές φορές μένει εκτός παιχνιδιού, ως το Κατάρ και την Χαμάς.

Που βλάπτεται η Χαμάς; Στο ότι το παλαιστινιακό υποχωρεί στα ενδιαφέροντα των Αραβικών χωρών, άρα και η επιδιωκόμενη λύση. Αλλά η λύση που θέλει η Χαμάς, σε αντίθεση με την Παλαιστινιακή Αρχή του Μαχμούτ Αμπάς με έδρα τη Ραμάλα της Δυτικής Όχθης, είναι η καταστροφή του Ισραήλ. Η εκδίωξη, δηλαδή, του Ισραήλ από την περιοχή, κάτι που βρίσκει σύμφωνο, μόνο, το Ιράν. Ακόμη και η Τουρκία που εκδηλώθηκε υπέρ της Χαμάς, θέλει λύση δύο κρατών, με τις ιδιαιτερότητες της εδαφικής συνέχειας και με πρωτεύουσα την Ιερουσαλήμ. .

Την λύση, λοιπόν, που επιδιώκει η Χαμάς δεν την θέλει καμιά Αραβική χώρα κι όλες μαζί βρίσκονται αιχμάλωτες μιας ακραίας θέσης της ισλαμιστικής οργάνωσης που κυριάρχησε και ελέγχει την Γάζα από το 2008, οπότε και πραγματοποίησε τις τελευταίες εκλογές.

Τον πολιτικό αυτό στόχο η Χαμάς, εν μέρει, τον πέτυχε αφού υπάρχει ένας σκεπτικισμός στις αραβικές πρωτεύουσες για την επόμενη ημέρα.

Αλλά, τώρα, ήρθε η ώρα του Ισραήλ.

Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι η χώρα του βρίσκεται σε πόλεμο και θα τον κερδίσει. Και όλες οι προετοιμασίες που έκανε, με αποκορύφωμα την συγκρότηση κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας που θα διεξάγει τον πόλεμο κατατείνουν σε έναν μακροχρόνιο πόλεμο.

Ποιος είναι ο στόχος του Ισραήλ;

Βεβαίως, ο πρώτος είναι η εκδίκηση, κυρίως, για να στείλει το μήνυμα πως είναι ισχυρό και όποιος το απειλεί, θα υποστεί τις συνέπειες. Το έχει ανάγκη διότι διαφορετικά δεν θα μπορέσει να επιβιώσει στην περιοχή. Δεν θα σταματήσει, όμως, εκεί. Δεν αρκείται στην εκδίκηση το Ισραήλ. Η ηγετική πολιτική τάξη του πιστεύει πως είναι η ώρα να χτυπήσει αποφασιστικά την Χαμάς ώστε να την εκδιώξει από την Γάζα και να επαναποκτήσει τον έλεγχο της περιοχής. Το 2005, μετά την δεύτερη Ιντιφάντα, το Ισραήλ αποσύρεται από τη Γάζα αλλά διατηρεί τον έλεγχό της. Την εγκαταλείπει, εντελώς, όμως, το 2008 μετά τις εκλογές που κέρδισε η Χαμάς. Και από τότε έχουμε συνεχή επεισόδια, τα οποία δεν θα έχουν τέλος όσο η Χαμάς δεν αλλάζει θέση στο θέμα του ενδεχομένου συνύπαρξης με το Ισραήλ. Η Γάζα ζει απομονωμένη από τον κόσμο υπό την κυριαρχία της Χαμάς.

Συμβαίνει, ακόμη και στους καλύτερους και ισχυρότερους από την Ελλάδα συμμάχους των ΗΠΑ να ζητούν την άδεια της υπερδύναμης πριν εμπλακούν σε κάποια πολεμική περιπέτεια. Ο Νετανιάχου ζήτησε την άδεια του Μπάϊντεν η οποία και του δόθηκε αλλά με την επισήμανση να τηρήσει το δίκαιο του πολέμου. Θα το τηρήσει το Ισραήλ; Αμφίβολο. Το συμφέρει, όμως, να το τηρήσει. Πρώτον διότι έτσι δείχνει ισχυρό. Δεύτερον διότι θα διατηρήσει την θετική απήχηση της μεταστροφής της διεθνούς κοινής γνώμης υπέρ του. Και τρίτον θα μπορέσει να συνεχίσει τις συμφωνίες του με τις αραβικές χώρες και, κυρίως, με τη Σαουδική Αραβία κάτι που το έχει απολύτως ανάγκη από γεωπολιτικής απόψεως.

Θα δούμε ποια οδό θα επιλέξει.

Ούτως ή άλλως, πάντως, οι γεωπολιτικές αλλαγές είναι δεδομένες:

Ο πρόεδρος Ερντογάν δεν άντεξε στην αυτοσυγκράτηση και άρχισε να απειλεί το Ισραήλ, ότι θα πάθει χειρότερα. Νωρίτερα απείλησε τις Ηνωμένες Πολιτείες για την παρουσία τους στην περιοχή με το πλέον σύγχρονο αεροπλανοφόρο τους. Δεν λησμόνησε, μάλιστα, να κάνει αναφορά και στην κατάρριψη ενός τουρκικού drone από αμερικανικό μαχητικό, λίγες ημέρες πριν την κρίση. Το drone το οποίο ήταν εξοπλισμένο υπερίπτατο του συριακού εδάφους κοντά στις περιοχές που έχουν την βάση τους οι Αμερικανοί και βομβάρδιζε κουρδικές υποδομές.

Η συνεργασία των Αμερικανών με τους Κούρδους για την καταπολέμηση του Ισλαμικού Κράτους διαμορφώνει μια de facto κρατική κουρδική οντότητα στη Βόρειο Συρία κάτι που ενοχλεί ιδιαίτερα την Τουρκία.

Οι συνεργασίες με τα αραβικά κράτη στον περίγυρό του, το στρατηγικό βάθος που του παραχωρεί η Ελλάδα και η Κύπρος και μια κουρδική κρατική υπόσταση είναι εκ των ων ουκ άνευ προϋποθέσεων για την επιβίωση του Ισραήλ. Αυτή η εξέλιξη είναι αρνητική για την Τουρκία και ευνοϊκή για την Ελλάδα. Όλα δείχνουν πως ο Ερντογάν δεν θα καταφέρει να παίξει τον μεσολαβητικό του ρόλο, κάτι που θα του έδινε πόντους στην γεωπολιτική σκακιέρα της περιοχής αλλά θα υποστεί πλήγμα η θέση του.

Κατ αρχάς, με τις σημερινές εξελίξεις γίνεται σαφές στο Ισραήλ πως πρέπει να βρεθεί εκτός σχεδίων η ιδέα να περάσουν από την Τουρκία αγωγοί μεταφοράς φυσικού αερίου και αναβιώνει η πρόταση του EastMed.

Οι Αμερικανοί συνειδητοποιούν άλλη μια φορά πως με την Τουρκία, είτε στη σημερινή, είτε στην κεμαλική της μορφή, δεν μπορεί να υπάρξει συνεννόηση. Αλλά, δυστυχώς, δεν εγκαταλείπουν τον βασανιστή τους καθώς στην Ουάσιγκτον διακατέχονται από το Σύνδρομο της Στοκχόλμης. Να δούμε πόσο το σύνδρομο αυτό θα κοστίσει σε χώρες της περιοχής, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.

Συνειδητοποιείται ολοένα και περισσότερο η ανάγκη τριμερών η τετραμερών συνεργασιών στην περιοχή στις οποίες συμμετέχει και η Ελλάδα. Βεβαίως, η Τουρκία θα φροντίσει να προβάλλει εμπόδια στην Αθήνα αλλά εξαρτάται από πολλούς παράγοντες αν θα το πετύχει.

Είναι η ώρα να αξιοποιηθεί η ευκαιρία, ύστερα από συνεννόηση με τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και την Αίγυπτο, για να οριοθετηθεί ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας-Κύπρου.

Ενδεχόμενες αρνητικές εξελίξεις για την Τουρκία στην περιοχή, πιθανώς, να καταστήσουν τρικυμιώδη θάλασσα τα σημερινά ήρεμα νερά αλλά σε μια τέτοια περίπτωση θα φανεί η συμμαχική αξιοπιστία των ΗΠΑ. Αν και δεν έχουμε πολλές αμφιβολίες περί αυτής.

Ο κόσμος αναδομείται. Και αναδομείται αφ εαυτού, όπως έγραψε πριν λίγες ημέρες ο γνωστός γεωπολιτικός αναλυτής Τζόρτζ Φρίντμαν. Στην γενικότερη αυτή ανακατάταξη θα υπάρξουν νικητές και ηττημένοι. Χρειάζεται ιδιαίτερη περίσκεψη και προσεκτικές κινήσεις για να μην βρεθεί η χώρα στην πλευρά των ηττημένων. Αλλά προσοχή και στις ισορροπίες. Ναι στις συμμαχίες και τις συνεργασίες αλλά και διατήρηση των θέσεων αρχών.

Ευθύνες για την κρίση έχει και το Ισραήλ που έχει υπαναχωρήσει και αυτό από την λύση των δύο κρατών.

Η ευρωπαϊκή θέση είναι δύο κράτη στα σύνορα του 1967 με δικαίωμα των Παλαιστινίων να ονομάσουν πρωτεύουσά τους την Ιερουσαλήμ.  Και είναι μια σωστή θέση.

 

 

 

 

 

Politico: Ο Μπλίνκεν δεν αποκλείει την πιθανή εισβολή του Αζερμπαϊτζάν στην Αρμενία τις επόμενες εβδομάδες

0

Ο υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, Άντονι Μπλίνκεν, ενημέρωσε μια μικρή ομάδα νομοθετών την περασμένη εβδομάδα ότι η Ουάσιγκτον δεν αποκλείει την πιθανή εισβολή του Αζερμπαϊτζάν στην Αρμενία τις επόμενες εβδομάδες, γράφει το αμερικανικό Politico , επικαλούμενο δύο ανώνυμες πηγές που γνωρίζουν τι διαμείφθηκε.

Σύμφωνα με το Politico, αυτή η συνομιλία αποδεικνύει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν σοβαρές ανησυχίες για την επέκταση της σύγκρουσης. Το έγκυρο περιοδικό υπενθυμίζει τις δηλώσεις και τις απειλές του προέδρου του Αζερμπαϊτζάν για άνοιγμα διαδρόμου στη νότια Αρμενία, ότι αν το Ερεβάν δεν το κάνει οικειοθελώς, το Μπακού θα το πετύχει με τη βία.

Αν και τα σύνορα Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν είναι σχετικά σταθερά τις τελευταίες δύο εβδομάδες και δεν έχουν καταγραφεί περιπτώσεις παραβιάσεων της εκεχειρίας, ο επικεφαλής της Αρμενικής αντιπροσωπείας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, Τιγκράν Μπαλαγιάν, προειδοποίησε πρόσφατα για πιθανή εισβολή του Αζερμπαϊτζάν σε συνέντευξή του στο περιοδικό Brussels Signal.

«Τώρα βρισκόμαστε υπό την άμεση απειλή επίθεσης στην Αρμενία, γιατί αν η συλλογική Δύση δεν απαντήσει στον Αλίεφ με συγκεκριμένα βήματα, τότε δεν έχει κανένα λόγο να περιοριστεί στο Ναγκόρνο Καραμπάχ», δήλωσε ο Μπαλαγιάν.

Politico

«Λέτε ότι φοβόμαστε για άμεση εισβολή. Πόσο άμεση;» απάντησε ο πρέσβης σε αυτή την ερώτηση. – «Αν δεν γίνουν σκληρά βήματα, θα είναι θέμα εβδομάδων».

Ο πρωθυπουργός της Αρμενίας επιβεβαίωσε επίσης ότι τα σύνορα Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν είναι ήρεμα αυτή τη στιγμή, αλλά ο Νικόλ Πασινιάν δεν απέκλεισε ότι η κατάσταση μπορεί να αλλάζει κάθε λεπτό.

Αναφερόμενος στις δηλώσεις του Μπακού και της Άγκυρας για τον «Διάδρομο Ζανγκεζούρ», ο Πασινιάν είπε. «Ας καταγράψουμε ότι η Δημοκρατία της Αρμενίας δεν έχει δώσει καμία υπόσχεση σε κανέναν στο πλαίσιο της ορολογίας που χρησιμοποιείται από την Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν. Υπάρχει μια λεπτότητα εδώ, γιατί είναι πολύ σημαντικό πώς γίνεται αντιληπτή η ορολογία, επειδή εμείς στη Δημοκρατία της Αρμενίας, όπως και το κοινό, αντιλαμβανόμαστε ευρέως αυτήν την ορολογία ως μια συγκεκριμένη εδαφική απαίτηση για την Αρμενία και ως αίτημα για έναν εξωεδαφικό διάδρομο.

Οι νομοθέτες προέτρεψαν την κυβέρνηση των ΗΠΑ να αναλάβει δράση κατά του Αλίεφ ως απάντηση στην τελευταία επίθεση στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ, ως αποτέλεσμα της οποίας το Αρτσάχ ερημώθηκε σε λίγες ημέρες.

Σύμφωνα με την εφημερίδα, ο Μπλίνκεν είπε ότι το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αναζητά τρόπους να καταστήσει το Αζερμπαϊτζάν υπόλογο και δεν σχεδιάζει να παρατείνει την αναστολή του Νόμου για την Ελευθερία. Αυτός ο νόμος απαγορεύει την παροχή στρατιωτικής βοήθειας στο Μπακού, αλλά η κυβέρνηση των ΗΠΑ την παρακάμπτει από το 2002. Η προθεσμία για την τελευταία αναστολή έληξε τον Ιούνιο και η αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει σχολιάσει γιατί δεν την ανανεώνει. Το Politico το θεωρεί αποκαλυπτικό γεγονός.

Το Αζερμπαϊτζάν σκοπεύει να καταλάβει τη νότια Αρμενία

Ένας από τους βουλευτές που μίλησε με τον Άντονι Μπλίνκεν ήταν προφανώς ο Δημοκρατικός Φρανκ Φάλον, ο οποίος έγραψε πρόσφατα στο μικρομπλόγκ του Χ: – «Στόχος του Αλίεφ είναι να καταλάβει τη νότια Αρμενία. Το καθεστώς του έγινε πιο τολμηρό όταν υπέστη μικρές συνέπειες μετά την εισβολή του Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Κάλεσα το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να λάβει συγκεκριμένα μέτρα κατά του Αζερμπαϊτζάν, συμπεριλαμβανομένων των κυρώσεων».

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αρνήθηκε να δώσει λεπτομέρειες για τη συνομιλία μεταξύ του Μπλίνκεν και των μελών του Κογκρέσου, αλλά τόνισε τη δέσμευση της Ουάσιγκτον στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Αρμενίας, καθώς και στην επίλυση της σύγκρουσης μέσω άμεσων διαπραγματεύσεων.

Azatutyun

https://echedoros.blog/2023/10/14/politico-%ce%bf-%ce%bc%cf%80%ce%bb%ce%af%ce%bd%ce%ba%ce%b5%ce%bd-%ce%b4%ce%b5%ce%bd-%ce%b1%cf%80%ce%bf%ce%ba%ce%bb%ce%b5%ce%af%ce%b5%ce%b9-%cf%84%ce%b7%ce%bd-%cf%80%ce%b9%ce%b8%ce%b1%ce%bd%ce%ae/

Why Hamas Attacked—and Why Israel Was Taken by Surprise

0

On the morning of Saturday, October 7, the Palestinian group Hamas carried out a surprise attack on Israel on an unprecedented scale: firing thousands of rockets, infiltrating militants into Israeli territory, and taking an unknown number of hostages. At least 100 Israelis have died, and at least 1,400 have been wounded; Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu declared that his country was “at war.” As Israeli forces responded, around 200 Palestinians were killed and around 1,600 wounded.

For insight into what this means for Israel, the Palestinians, and the region, Foreign Affairs turned to Martin Indyk, the Lowy Distinguished Fellow in U.S.-Middle East Diplomacy at the Council on Foreign Relations. Indyk has twice served as U.S. ambassador to Israel, first from 1995 to 1997 and again from 2000 to 2001. He also served as U.S. President Barack Obama’s special envoy for Israeli-Palestinian negotiations from 2013 to 2014. Earlier, he served as special assistant to President Bill Clinton and senior director for Near East and South Asian affairs at the National Security Council, and as assistant secretary of state for Near Eastern affairs in the U.S. Department of State. Indyk spoke with Executive Editor Justin Vogt on Saturday afternoon. The conversation below has been edited for length and clarity.


A number of observers have remarked that today’s events have had an impact on Israelis similar to the effect the 9/11 attacks had on Americans. But Israelis have endured a great deal of violence in recent decades—as, of course, have Palestinians. What sets this apart?

This was a total system failure on Israel’s part. The Israelis are accustomed to being able to know exactly what the Palestinians are doing, in detail, from their sophisticated means of spying. They built a very expensive wall between Gaza and the communities on the Israeli side of the border. They had been confident that Hamas was deterred from launching a major attack: they wouldn’t dare, because they would get crushed, because the Palestinians would turn against Hamas for causing another war. And the Israelis believed that Hamas was in a different mode now: focused on a long-term cease-fire in which each side benefited from a live-and-let-live arrangement. Some 19,000 Palestinian workers were going into Israel every day from Gaza, and that was benefiting the economy and was generating tax revenues.

But it turns out that was all a massive deception. And so people are in shock—and, like on 9/11, there is this sense of, “How is it possible that a ragtag band of terrorists could pull this off? How is it possible they could beat the mighty Israeli intelligence community and the mighty Israeli Defense Forces?” And we don’t have good answers yet, but I’m sure part of the reason was hubris—an Israeli belief that sheer force could deter Hamas, and that Israel did not have to address the long-term problems.

Why would Hamas choose to carry out this particular kind of attack right now? What was the strategic logic?

I can only speculate—I’m still in shock, quite honestly. But I think you have to consider the context at this moment. The Arab world is coming to terms with Israel. Saudi Arabia is talking about normalizing relations with Israel. As part of that potential deal, the United States is pressing Israel to make concessions to the Palestinian Authority—Hamas’s enemy. So this was an opportunity for Hamas and its Iranian backers to disrupt the whole process, which I think in retrospect was deeply threatening to both of them. I don’t think that Hamas follows dictation from Iran, but I do think they act in coordination, and they had a common interest in disrupting the progress that was underway and that was gaining a lot of support among Arab populations. The idea was to embarrass those Arab leaders who have made peace with Israel, or who might do so, and to prove that Hamas and Iran are the ones who are able to inflict military defeat on Israel.

There are talks going on regarding a peace deal between Israel and Saudi Arabia, and conversations about U.S. security guarantees for Saudi Arabia. In all likelihood, a primary motivation for Hamas and Iran was a desire to disrupt that deal, because it threatened to isolate them. And this was a very good way to destroy its prospects, at least in the near term. Once the Palestinian issue returns to front and center, and Arabs around the Middle East are watching American weapons in Israeli hands killing large numbers of Palestinians, that will ignite a very strong reaction. And leaders such as [Saudi Arabia’s Crown Prince] Mohammed bin Salman will be very reluctant to stand up to that kind of opposition. Doing so would require him to stand up and tell his people, “This is not the way. My way will get the Palestinians much more than the way of Hamas, which only brings misery.” That kind of courage is, I think, too much to expect of any Arab leader in this kind of crisis.

What options exist now for the Israeli government?

Well, they’ve been through this five times before, and there’s a clear playbook. They mobilize the army, they attack from the air, they inflict damage on Gaza. They try to decapitate the Hamas leadership. And if that doesn’t work in terms of getting Hamas to stop firing rockets and enter into negotiations to release the hostages, then I think we’re looking at a full-scale Israeli invasion of Gaza.

This was a total system failure on Israel’s part.

Now that presents two problems. One is that Israel would be fighting in densely populated areas, and the international outcry against civilian casualties that Israel would inflict with its high-tech American weapons would shift condemnation onto the United States and Israel, and put pressure on Israel to stop. The second problem is, if Israel succeeds in a full-scale war, they then own Gaza, and they have to answer the questions: How are we going to get out? When do we withdraw? Whom do we withdraw in favor of? Remember, the Israelis already withdrew from Gaza in 2005, and they do not want to go back in.

You’ve known and dealt with Netanyahu on a personal and professional level for decades. What course do you expect he’ll choose?

Well, the first thing to know is that he prides himself on his caution when it comes to war. He’s very careful not to launch full-scale wars. So I think his first preference will be to use the air force to try to inflict enough punishment on Hamas that they will agree to a cease-fire and then a negotiation for the return of the hostages. In other words, a return to the status quo ante: that’s what he’ll be trying to get, trying to use the United States, Egypt, and Qatar to influence Hamas to stop. If that doesn’t work, and I doubt it will, then he’s got to look at other options.

Why do you doubt that will work?

Because I fear that Hamas’s intention is to get Israel to retaliate massively and have the conflict escalate: a West Bank uprising, Hezbollah attacks, a revolt in Jerusalem.

So in other words, Hamas will not play along with any Israeli response that aims to restore the status quo ante?

Right. And in terms of escalation, the party to watch most closely is Hezbollah. If the Palestinian death toll rises, Hezbollah will be tempted to join the fray. They have 150,000 rockets they can rain down on Israel’s main cities, and that will lead to an all-out war not just in Gaza but in Lebanon, too. And everybody would get dragged in that situation.

I fear that Hamas’s intention is to get Israel to retaliate massively.

On the other side, Saudi Arabia, Egypt, Jordan, and the countries that signed the Abraham Accords with Israel—the United Arab Emirates and Bahrain—all have an interest in calming things down and getting a cease-fire, because the longer this goes on, the harder it will be for them to maintain their relations with Israel.

Will the current political instability in Israel affect decision-making there?

I think all of that falls by the wayside for now. This is a deep crisis of yet-unknown proportions. And the prime minister is facing a real problem, not only in defending the citizens, but in avoiding blame for what happened. And I don’t see how he can. So he’s got to find a way to redeem himself through the conflict. He cannot afford to have the extremist, far-right members of his coalition dictate what happens, because they will take Israel into a very bad place. So either he has got to exercise control over them, which he hasn’t been able to do yet, or he’s going to have to remove them. [Yair] Lapid, the leader of the opposition, today offered to join a narrow emergency government, which would include Netanyahu’s Likud party, Lapid’s party, and the party of [opposition leader] Benny Gantz. Netanyahu might just take that as a way of sidelining the extremists, showing responsibility, and bringing the country together.

It’s remarkable that this is happening 50 years, almost to the day, after the surprise Arab attack on Israel that launched the 1973 Yom Kippur War.

It is remarkable—and it is no coincidence. Let’s remember that, for the Arabs, the Yom Kippur war was seen as a victory. Egypt and Syria succeeded in taking the Israeli military by surprise, succeeded in crossing the Suez Canal and advancing on the Golan Heights, to the point where many Israelis thought Israel was finished. And so even though, in the end, Israel prevailed in that war, the victory of the first days is still celebrated in the Arab world. So for Hamas to show, 50 years later, that it can do the same thing—that is a huge boost to its standing in the Arab world, and a huge challenge to those countries and leaders that have made peace with Israel in the preceding 50 years. And it’s worth pointing out that Hamas is a very different adversary. In 1973, [Egyptian President] Anwar Sadat went to war with Israel in order to make peace with Israel. Hamas has launched a war to destroy Israel—or to do its best to weaken it, to take it down a peg. Hamas doesn’t have any interest in making peace with Israel.

It was hubris that led the Israelis to believe, in 1973, that they were unbeatable, that they were the superpower in the Middle East, that they no longer needed to pay attention to Egyptian and Syrian concerns because they were so powerful. That same hubris has manifested itself again in recent years, even as many people told the Israelis that the situation with the Palestinians was unsustainable. They thought the problem was under control. But now all their assumptions have been blown up, just like they were in 1973. And they’re going to have to come to terms with that.

https://www.foreignaffairs.com/middle-east/martin-indyk-why-hamas-attacked-and-why-israel-was-taken-surprise?utm_medium=newsletters&utm_source=twofa&utm_campaign=The%20End%20of%20Am