Το σημείο που εξέράγη η βόμβα στην οδό Σταδίου, Σάββατο 3 Φεβρουαρίου 2024. Έκρηξη βόμβας σημειώθηκε στη 01:29 , τα ξημερώματα του Σαββάτου,απέναντι από το υπουργείο Εργασίας στην οδό Σταδίου, προκαλώντας υλικές ζημιές στην πρόσοψη και τα τζάμια του κτηρίου καθώς και σε παρακείμενα κτήρια. ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΠΕ-ΜΠΕ/Αλέξανδρος Μπελτές
Έκρηξη βόμβας σημειώθηκε στη 01:29 έξω από το υπουργείο Εργασίας στην οδό Σταδίου προκαλώντας υλικές ζημιές στην πρόσοψη και τα τζάμια του κτηρίου καθώς και σε παρακείμενα κτήρια. Η βόμβα είχε τοποθετηθεί σε σακίδιο κρεμασμένη σε κάγκελο απέναντι από το Υπουργείο Εργασίας μπροστά σε ένα υποκατάστημα τράπεζας, το οποίο είναι κλειστό καθώς είναι σε διαδικασία ανακαίνισης.
Οι ειδικοί της Αστυνομίας εκτιμούν ότι η βόμβα τοποθετήθηκε εκεί προκειμένου το ωστικό κύμα της έκρηξης να κατευθυνθεί προς το Υπουργείο Εργασίας.
Πριν την έκρηξη προηγήθηκαν δύο προειδοποιητικά τηλεφωνήματα από άγνωστο στην Εφημερίδα των Συντακτών . Αρχικά ο άγνωστος προειδοποίησε ότι είχε τοποθετηθεί εκρηκτικός μηχανισμός έξω από το υπουργείο και επρόκειτο να πυροδοτηθεί σε 40 λεπτά αλλά στην συνέχεια ξανατηλεφώνησε διευκρινίζοντας ότι ο μηχανισμός είχε τοποθετηθεί απέναντι από το Υπουργείο στο υποκατάστημα της τράπεζας.
Επιπρόσθετα ο άγνωστος είπε ότι την ευθύνη αναλαμβάνει η οργάνωση «Επαναστατική Ταξική Αυτοάμυνα», που εμφανίζεται για πρώτη φόρα. Σύμφωνα με την σχετική ανακοίνωση της ΕΛΑΣ το κέντρο της ‘Αμεσης Δράσης ενημερώθηκε από την Εφημερίδα των Συντακτών στις 00:48. Η αστυνομία απέκλεισε αμέσως τον χώρο και προχώρησε σε διακοπή της κυκλοφορία των οχημάτων στην οδό Σταδίου, από το ύψος της Πεσματζόγλου.
Παράλληλα στο σημείο έσπευσε κλιμάκιο του Τμήματος Εξουδετέρωσης Εκρηκτικών Μηχανισμών. Ο μηχανισμός, όπως διευκρίνισε η ΕΛΑΣ, εξερράγη στη 01:29, προκαλώντας υλικές ζημιές.
Η οδός Σταδίου παρέμεινε αποκλεισμένη καθόλη την διάρκεια της νύχτας καθώς πυροτεχνουργοί της ΕΛΑΣ σάρωσαν την περιοχή για την περισυλλογή στοιχείων. Τα υπολείμματα του εκρηκτικού μηχανισμού που εντοπίστηκαν μεταφέρθηκαν στα εγκληματολογικά εργαστήρια. Όπως έγινε γνωστό από την Αστυνομία η κυκλοφορία στη οδό Σταδίου αποκαταστάθηκε λίγο μετά τις 9 το πρωί.
Την προανάκριση για την υπόθεση έχει αναλάβει η Αντιτρομοκρατική Υπηρεσία (ΔΑΕΕΒ), που έχει ξεκινήσει και συγκεντρώνει στοιχεία από τις κάμερες γύρω από το σημείο της επίθεσης.
Αστυνομικές πηγές αναφέρουν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι ακόμα είναι νωρίς για εκτιμήσεις για την νέα οργάνωση αλλά ερευνώνται τυχόν ομοιότητες στην δράση της με παλαιότερες οργανώσεις.
Με την ελληνοτουρκική Διακήρυξη Φιλίας να κρύβει αρκετούς σκελετούς στην ντουλάπα η ελληνική κοινωνία βρίσκεται σε μια σχιζοφρενική κατάσταση. Από τη μια θέλει ειρήνη και ησυχία, απολύτως δικαιολογημένα, και στηρίζει την κυβέρνηση-όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις- και από την άλλη ανησυχεί μήπως η χώρα, με την πολιτική Μητσοτάκη υποστεί ανήκεστο βλάβη.
Δημοσιεύματα που είδαν το φως της δημοσιότητας την εβδομάδα που πέρασε σχολίαζαν αρνητικά τις κοινές περιπολίες Ελλάδας-Τουρκίας και θεωρούσαν ότι γίνονται «δήθεν» για τους μετανάστες ενώ στην ουσία δημιουργούν καταστάσεις συνδιαχείρισης στο Αιγαίο. Η κυβερνητική οπτική βλέπει πολύ διαφορετικά το θέμα και θεωρεί πως με την τακτική αυτή διασφαλίζεται η, κατά το δυνατόν, προστασία από μεταναστευτικές ροές.
Το ότι κάτι βαθύτερο κρύβεται πίσω από την ελληνοτουρκική προσέγγιση η οποία θα γίνει σταδιακά και μεθοδικά ώστε να μην φανεί κατά την εξέλιξη η συνολική εικόνα της κατάληξης, αποτελεί κοινό, σχεδόν, τόπο.
Όπως είναι γνωστό η Τουρκία αξιώνει έλεγχο της περιοχής του Αιγαίου ανατολικά του 25ου μεσημβρινού. Δεν μπορεί αυτήν την στιγμή να βεβαιωθεί αν οι κοινές περιπολίες αποτελούν σταδιακή προσαρμογή στην συνδιαχείριση.
Η κυβέρνηση διαρρέει ότι θέλει να κερδίσει χρόνο ώστε να καλυφθούν οι αμυντικές ανάγκες της χώρας αλλά η υπόθεση των δύο επιστολών του State Department προς το Κογκρέσο με τις οποίες ζητά να εγκριθεί η πώληση όπλων στην Ελλάδα και την Τουρκία προσθέτει ανησυχίες, δεν αφαιρεί.
Η επιστολή που αφορούσε στην Ελλάδα επικεντρωνόταν στα F-35 και στο πλεονάζον υλικό των ΗΠΑ που θα παραχωρηθεί δωρεάν και εδώ τελειώνει η σχετική αναφορά. Η αντίστοιχη της Τουρκίας περιλαμβάνει πληθώρα οπλικών συστημάτων και όπλων που, ακόμη, και με μια πρώτη ματιά δημιουργούν ανησυχία στους ειδικούς.
Το συμπέρασμα είναι πως η Ουάσιγκτον με το είδος των εξοπλισμών που επιτρέπει στις δύο χώρες να προμηθευθούν αποκαλύπτει και την προτίμησή της για τον κυρίαρχο της περιοχής.
Στην Αθήνα, σε μια κυβερνητική προσπάθεια διαχείρισης των εντυπώσεων της κοινής γνώμης, δόθηκε έμφαση στην απόκτηση των F-35 σε αντίθεση με τα F-16 της Τουρκίας αλλά τα όπλα δεν είναι χάντρες για τους ιθαγενείς. Πέραν του γεγονότος ότι η κ. Βικτόρια Νούλαντ, υφυπουργός εξωτερικών των ΗΠΑ, δήλωσε πως η Τουρκία είναι καλοδεχούμενη στην οικογένεια των F-35 αν εγκαταλείψει τους S-400, ο Επίτιμος Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Πτέραρχος Χρήστος Χριστοδούλου δήλωσε στην διαδικτυακή εκπομπή «Ανιχνεύσεις web tv” πως εκείνο που έχει σημασία είναι τα όπλα που θα φέρει ένα αεροπλάνο και πως με όσα διάβασε, μέχρι στιγμής, ότι θα προμηθευθεί η χώρα, του προκαλούνται ανησυχίες.
Ο κ. Χριστοδούλου θεώρησε, επίσης, πως είναι άνευ σημασία και κοστοβόρο το πλεονάζον υλικό που θα δοθεί δωρεάν στην Αθήνα και η δωρεά εξυπηρετεί περισσότερο τους Αμερικανούς οι οποίοι κάπου έπρεπε να το αποδομήσουν.
Άνευ σημασίας είναι επίσης, ακόμη και αν αναληφθούν, οι δεσμεύσεις της Τουρκίας ότι δεν θα χρησιμοποιήσει τα αεροπλάνα που θα αγοράσει ή θα εκσυγχρονίσει για την παραβίαση του ελληνικού εναέριου χώρου ή για απειλή κατά της Ελλάδας. Θα το πράξει, όπως θα το έπραττε οποιοσδήποτε τα είχε.
Σχετικές, και προς την κατεύθυνση της παραπάνω εκτίμησης είναι και οι δηλώσεις που έκανε η κ. Ντόρα Μπακογιάνννη αλλά και ο υπουργός άμυνας Νίκος Δένδιας.
Ο κ. Δένδιας καταρρίπτει τις ψευδαισθήσεις όσων πιστεύουν πως η Ελλάδα έχει ένα ιδιαίτερο status το οποίο γίνεται σεβαστό από την Ουάσιγκτον.
Σε συνέντευξή του λέει ρητά πως η πολιτική της Ουάσιγκτον, απέναντι στην Άγκυρα, δεν μπορεί να επηρεαστεί από την Αθήνα παρά μόνο παρακλητικά. Και το λέει με αφορμή την ερώτηση περί δέσμευσης της Άγκυρας.
Για τα όπλα που θα φέρουν τα F-35 αν και όταν τα προμηθευθεί η Ελλάδα, ο κ. Δένδιας είπε, προδικάζοντας το είδος τους, πως δεν θέλουμε να γίνουμε παγκόσμια υπερδύναμη (sic), αλλά να τα χρησιμοποιήσουμε για αποτροπή.
Είναι η προετοιμασία της κοινής γνώμης για τα περιορισμένης εμβέλειας οπλικά συστήματα με τα οποία θα εφοδιασθεί ένα πανάκριβο αεροπλάνο σε σχέση με τις δυνατότητές του. Ακόμη και να ήθελε η Ελλάδα, το είδος των οπλικών συστημάτων που θα φέρει ένα αεροπλάνο που αγοράζει εξαρτάται από την πολιτική της χώρας που το προμηθεύει. Εν προκειμένω, από τις ΗΠΑ. Ούτε οι Bellhara, κατ απαίτησιν των ΗΠΑ, θα φέρουν στρατηγικά όπλα, όπως οι scalp. Τα στρατηγικά όπλα είναι που θα έδιναν στην χώρα την ικανότητα αποτροπής. Διότι θα μπορούσαν να απειλήσουν τα κέντρα του αντιπάλου.
Εν ολίγοις, θέλουν την χώρα καταναλωτή των οπλικών συστημάτων που οι ΗΠΑ επιθυμούν και την εμβέλειά τους περιορισμένη στα όρια που της έχει αναγνωρίσει η Ουάσιγκτον στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
Η Ελλάδα δεν μπορεί να ξεφύγει από αυτήν την εξάρτηση. Η Τουρκία το επιχείρησε και εν πολλοίς το πέτυχε.
Ο κ. Δένδιας και άλλοι πολιτικοί και στρατιωτικοί παράγοντες μιλούν, συνεχώς, για αποτροπή αλλά δεν εξηγούν τι εννοούν με τον όρο αποτροπή. Θέλουν να αποτρέψουν τι; Πόλεμο, παραβίαση κυριαρχικών δικαιωμάτων; Επιθετική ενέργεια της Τουρκίας κατά της Κύπρου; Τι;
Ελληνοτουρκικός πόλεμος, μέχρι στιγμής, αποτρέπεται αλλά δεν είναι σίγουρο αν αποτρέπεται λόγω της αμυντικής ικανότητας της χώρας ή του συνυπολογισμού, παραμέτρων, από την Τουρκία, που την καθιστούν επιφυλακτική.
Χωρίς να τον αποκλείει αν χρειαστεί, η Τουρκία στην παρούσα φάση, δεν επιδιώκει πόλεμο εδαφικής κατάκτησης με την Ελλάδα. Επιδιώκει να ασκήσει ζωτικά της συμφέροντα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο και εκεί δεν υπάρχει καμιά αποτροπή. Όποτε θέλει να τα παραβιάσει, τα παραβιάζει. Επιδιώκει, ακόμη, να κρατά την Ελλάδα, οικονομικά αιχμάλωτη (και αυτό το επιτυγχάνει και με την κούρσα των εξοπλισμών) και, όπου μπορεί, να την δορυφοριοποιήσει.
Όπως είπε σε ομιλία του στη Θεσσαλονίκη ο πρέσβης ε.τ. Γεώργιος Πουκαμισάς, η Συμφωνία της Λωζάννης αποτέλεσε την ληξιαρχική πράξη γένεσης της σύγχρονης Τουρκίας και την κατέστησε ηπειρωτικό κράτος. Η Τουρκία επεδίωξε και επέτυχε να παίξει ρόλο ως ενδιάμεση περιοχή μεταξύ δύσης και ανατολής χωρίς να θέλει να υποβαθμίσει τις σχέσεις της με την δύση. Αλλά αμφισβήτησε και τον περιορισμό της ως χερσαίας δύναμης. Με το όραμα της Γαλάζιας Πατρίδας επιδιώκει και έλεγχο των θαλασσών, ρόλο τον οποίο είχε η Ελλάδα.
Παρά τα μεγάλα λόγια με την κατάσταση που έχει σήμερα το ναυτικό είναι αμφίβολο αν η Ελλάδα μπορεί να διαδραματίσει έναν ρόλο ελέγχου των θαλασσίων οδών, ρόλος που της αποδόθηκε από την Επανάσταση του 1821, ακόμη, από την τότε θαλασσοκράτειρα Βρετανία.
Γι αυτό προκάλεσε έκπληξη η πρόταση Δένδια να εγκατασταθεί στην Ελλάδα το ευρωπαϊκό στρατηγείο κατά των Χούθι της Υεμένης.
Μια τέτοια κίνηση πέραν του ότι εμπλέκει την χώρα βαθύτερα σε έναν πόλεμο που είναι άδηλη η κατάληξή του, είναι και επικίνδυνη καθώς την καθιστά αντικείμενο στόχου απο το παγκόσμιο τζιχάντ.
Στο πλαίσιο των υποχρεώσεών της η Ελλάδα θα μπορούσε να συμμετάσχει σε μια ευρωπαϊκή αποστολή στην Ερυθρά Θάλασσα αλλά η πρόταση για το στρατηγείο και η επίδειξη «πρωτοπαλικαρισμού» αποτελεί επικίνδυνο πλεονασμό.
Η Ελλάδα πρέπει και μπορεί να διαδραματίσει γεωπολιτικό ρόλο στην ευρύτερη περιοχή αλλά δεν έχει ούτε την στρατιωτική κουλτούρα ούτε, ενδεχομένως, τις δυνατότητες ο ρόλος αυτός να προκρίνει την σκληρή ισχύ.
Το ελληνικό αποτύπωμα στη Μέση Ανατολή είναι πολιτισμικό από την εποχή του Αλεξάνδρου και αυτό θα έπρεπε να εκμεταλλευτεί η Αθήνα. Έναν ρόλο ήπιας ισχύος τον οποίο θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν και οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Αλλά και άλλες χώρες που θα ενδιαφέρονταν.
Αλλά στην Αθήνα περί άλλων τυρβάζουν. Ας μην ασχοληθώ με αυτά.
Δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα τα δημοσιεύματα για κοινές ελληνοτουρκικές περιπολίες στο Αιγαίο αναφέρει το υπουργείο Ναυτιλίας.
Συγκεκριμένα, το υπουργείο Ναυτιλίας σημειώνει ότι τα δημοσιεύματα για δήθεν κοινές ελληνοτουρκικές περιπολίες στο Αιγαίο, δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα.
Όπως αναφέρει το υπουργείο Ναυτιλίας κατά τις συναντήσεις του υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Χρήστου Στυλιανίδη στην Άγκυρα με τον Τούρκο υπουργό Εσωτερικών Αλί Γερλίκαγια και των αντιπροσωπειών τους συμφωνήθηκε η ενίσχυση της συνεργασίας των δυο χωρών.
Παράλληλα, αποφασίστηκε πως Ελλάδα και Τουρκία θα συνεργασθούν για την κοινή καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και της λαθρεμπορίας μεταναστών.
Κατά τις συναντήσεις των δυο υπουργών και των αντιπροσωπειών τους αξιολογήθηκαν παράλληλα οι τρόποι ενίσχυσης της συνεργασίας και κυρίως της επικοινωνίας του Λιμενικού Σώματος-Ελληνικής Ακτοφυλακής και της τουρκικής Ακτοφυλακής επί του πεδίου ώστε να είναι πλέον αποτελεσματική η αντιμετώπιση του προβλήματος.
Τρία ερωτήματα για την κατάσταση που επικρατεί στα Πανεπιστήμια
Ούτε ο Υπουργός Παιδείας έχει δίκαιο ούτε οι φοιτητές συμπεριφέρονται νόμιμα καταλαμβάνοντας τις Σχολές
Οι φοιτητές αντιδρούν στο επικείμενο νομοσχέδιο της κυβέρνησης για την ίδρυση ιδιωτικών Πανεπιστημίων και με μια εξουσιαστική λογική καταλαμβάνουν τις Σχολές (θέτοντας σε κίνδυνο την εξεταστική περίοδο του Ιανουαρίου).
Με την ίδια ακριβώς εξουσιαστική φιλοσοφία παρεμβαίνει και ο Υπουργός Παιδείας κ. Πιερρακάκης και «παραγγέλλει» στους καθηγητές Πανεπιστημίου να διενεργήσουν διαδικτυακές εξετάσεις.
Και θα ήθελα σύντομα να διατυπώσω τις ακόλουθες παρατηρήσεις.
1. Μπορεί ένας Υπουργός Παιδείας να οριοθετεί τον τρόπο που οι καθηγητές Πανεπιστημίου θα εξετάζουν τα μαθήματά τους; Αν θα γίνουν προφορικά, γραπτά, «δια ζώσης» ή διαδικτυακά;
Η απάντηση είναι προφανώς όχι! Γιατί; Γιατί αν έχει ένα στοιχειώδες εννοιολογικό περιεχόμενο η πλήρης αυτοδιοίκηση των πανεπιστημίων (κατά το άρθρο 16 του Συντάγματος) είναι σε αυτό το επίπεδο.
Με άλλα λόγια οι Καθηγητές επιλέγουν αυτόνομα τους πρόσφορους τρόπους με τους οποίους θα εξετάσουν τους φοιτητές τους. Υπό την έννοια αυτή τις εξετάσεις δεν τις κάνει ούτε ο Υπουργός Παιδείας, ούτε οι Πρυτάνεις. Τις κάνουν οι καθηγητές!
Επομένως ο κ. Πιερακάκης ήταν πλήρως αναρμόδιος να καθορίσει τα θεσμικά καθήκοντα των πανεπιστημιακών καθηγητών.
2. Επιπλέον υιοθετήθηκε μια κακή νομική ερμηνεία από τον Υπουργό (σε μία διάταξη που δεν θα έπρεπε καν να έχει ψηφιστεί από τη Βουλή). Τι εννοώ;
Το άρθρο 67 του ν. 4957/2022 παρέχει τη δυνατότητα διεξαγωγής της εκπαιδευτικής διαδικασίας (και των εξετάσεων) μέσω του διαδικτύου, όταν υπάρχουν λόγοι «ανώτερης βίας ή έκτακτες συνθήκες».
Όταν μιλάμε για λόγους ανώτερης βίας (ή έκτακτες συνθήκες) στη νομική επιστήμη εννοούμε πάντοτε περιστάσεις οι οποίες δεν μπορούν να αποτραπούν και βρίσκονται πέραν του ανθρώπινου ελέγχου ( όπως σεισμοί , πανδημίες κλπ).
Τις καταλήψεις όμως τις προωθούν οι φοιτητές (και όχι ο Θεός) και κατά συνέπεια προφανώς δεν υπήρχαν οι λόγοι εκείνοι, ώστε να νομιμοποιούνται οι διαδικτυακές εξετάσεις (οι οποίες είναι σίγουρα διαβλητές)
3. Καλώς ή κακώς γίνονται οι καταλήψεις από τους φοιτητές;
Κατά τη γνώμη πολύ κακώς, γιατί καταλαμβάνουν τις Σχολές και οικειοποιούνται ηγεμονικά ένα δημόσιο πεδίο το οποίο δεν ανήκει μόνο σε αυτούς. Προφανώς δεν κατανοούν αυτό που έλεγε ο Γάλλος φιλόσοφος Z. Derida.
Δηλαδή ότι το Πανεπιστήμιο «είναι ξένο ή ετερογενές προς κάθε μορφή εξουσίας η οποία προσπαθεί να το αλώσει».
Ωστόσο πάνω από όλα με τις καταλήψεις επιφέρουν το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό (που λένε) ότι επιθυμούν.
Με άλλα λόγια καταβαραθρώνουν εντελώς την εικόνα του Δημόσιου Πανεπιστημίου (προς όφελος των υπό ίδρυση ιδιωτικών στα οποία κατά κανόνα θα μπορούν να πηγαίνουν τα παιδιά των πλουσιότερων οικογενειών, αφού τα δίδακτρά τους θα είναι τουλάχιστον της τάξης των 10.000 ευρώ το χρόνο).
4. Μπορούσαν να παρέμβουν αυτεπάγγελτα οι Εισαγγελικές Αρχές (λόγω των καταλήψεων);
Η απάντηση είναι ναι, γιατί η παράνομη κατάληψη δημόσιων πανεπιστημιακών χώρων είναι αυτεπαγγέλτως διωκόμενο έγκλημα ( άρθρο 168 του ΠΚ) .
Επομένως ήταν κακώς πληροφορημένος ο Πρωθυπουργός, όταν επέρριπτε ευθύνες στους Πρυτάνεις για αυτό το θέμα!
Το συμπέρασμα;
Ούτε ο Υπουργός Παιδείας μπορεί να παρεμβαίνει εκεί που δεν έχει αρμοδιότητα, αλλά ούτε και οι φοιτητές να καταβαραθρώνουν με τις καταλήψεις το Δημόσιο Πανεπιστήμιο!
Μήπως ήλθε η ώρα της συνεννόησης και της διαβούλευσης;
Υ.Γ Σε λίγο σε πολλές Σχολές δεν θα διδάσκονται μαθήματα λόγω της εκρηκτικής συνταξιοδότησης πολλών καθηγητών. Για πόσο καιρό ακόμη θα μένει αδρανής ο Υπουργός Παιδείας ;
*Ο κ. Γρηγόρης Καλφέλης είναι Καθηγητής Νομικής Σχολής
Το κτίριο του ΑΠΘ / ΜΟΤΙΟΝΤΕΑΜ / ΒΕΡΒΕΡΙΔΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ
03/02/2024 19:53
Την παρέμβαση της Εισαγγελίας Θεσσαλονίκης προκάλεσε η άρνηση καθηγητών σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου να πραγματοποιήσουν διαδικτυακά τις εξετάσεις του τρέχοντος εξαμήνου μέσω του διαδικτύου.
Η εισαγγελική παρέμβαση σύμφωνα με ρεπορτάζ του Alpha, πραγματοποιείται μετά από απόφαση των Καθηγητών του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών, να αρνηθούν τις διαδικτυακές εξετάσεις υποστηρίζοντας ότι δεν διασφαλίζεται το αδιάβλητο της διαδικασίας.
Αναλυτικότερα η Εισαγγελία Θεσσαλονίκης ξεκίνησε προκαταρκτική ποινική έρευνα για τη να διερευνηθεί εάν τελούνται αξιόποινες πράξεις από την άρνηση των καθηγητών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης να συμμετάσχουν στη διενέργεια εξετάσεων εξ αποστάσεως. Η έρευνα θα εξετάσει αν έχουν την υποχρέωση οι καθηγητές να ακολουθήσουν την εγκύκλιο του υπουργείου Παιδείας, η οποία προκρίνει ως λύση έκτακτης ανάγκης τις διαδικτυακές εξετάσεις.
Η απόφαση των καθηγητών του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης αναφέρει:
H Συνέλευση του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών στη συνεδρία της με αριθμό 8α/1-2-2024 αποφάσισε:
Να μην διεξαχθούν εξ αποστάσεως εξετάσεις καθώς θεωρεί ότι δεν πληρούται η οριζόμενη εκ του νόμου 4597/2002 (Αρ. 65, π. 4, εδ. β) προϋπόθεση του αδιάβλητου της διαδικασίας της αξιολόγησης.
Να εξετάσει την κατ΄ εξαίρεση εφαρμογή κάθε πρόσφορου τρόπου διεξαγωγής εξετάσεων διπλωματικών εργασιών, διδακτορικών διατριβών, φοιτητών Erasmus και ολιγομελών ομάδων τελειόφοιτων.
Η εξωτερική πολιτική μιας χώρας είναι η δικλίδα ασφαλείας από κάθε κίνδυνο καθώς και το κλειδί για την ειρήνη και τη συνύπαρξη και όχι οι στρατιωτικές ενέργειες και οι τόνοι βομβών. Οι Αμερικανοί ποτέ δεν είχαν δεσμούς με την Ιστορία της περιοχής, συνεπώς δεν έχουν τίποτε να χάσουν, ενώ η Ελλάδα, που αναπνέει με δύο πνεύμονες, δυτικό και ανατολικό, έχει να χάσει τον ανατολικό της πνεύμονα.
Στην κρίση των ομήρων στην ιαπωνική πρεσβεία στη Λίμα του Περού το 1996, οι Ελληνες διπλωμάτες αφέθηκαν ελεύθεροι αμέσως χωρίς διαμεσολάβηση. Σε παρόμοια κρίση πριν από τον Πόλεμο του Κόλπου το 1991, οι Ελληνες στο Ιράκ απελευθερώθηκαν ανεπιφύλακτα από τις ιρακινές αρχές.Στην κρίση με ένα πλοίο ελληνικών συμφερόντων με τη Λιβύη επί Καντάφι η επίλυση έγινε με ένα τηλεφώνημα. Επιπλέον, η Ελλάδα παραμένει ανέπαφη από τρομοκρατικά χτυπήματα, διαφορετικά από άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Παρά τις πιέσεις, μέχρι στιγμής καμία ισλαμική χώρα δεν αναγνωρίζει το βόρειο τμήμα της Κύπρου ως ανεξάρτητο κράτος. Η Ελλάδα, παρά τον έλεγχο πάνω στο 30% της παγκόσμιας ναυσιπλοΐας, καταγράφει λιγότερα πειρατικά επεισόδια έως καθόλου σε σύγκριση με άλλες χώρες.
Η συμμετοχή ελληνικών δυνάμεων στην αμερικανική εκστρατεία εκτός ΟΗΕ ενδέχεται να εκθέτει την παράδοση και τα επιτεύγματα της ελληνικής ναυσιπλοΐας.
Οι κοινοί παράγοντες που συνδέουν τα παραπάνω παραδείγματα σχετίζονται με παράγοντες εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής που αφορούν την Ελλάδα, καθώς και την πολιτιστική της ιστορία-κληρονομιά στη Μέση Ανατολή και στον αραβικό κόσμο. Η Ελλάδα θεωρείται για τους λαούς της περιοχής χώρα με καθαρό ποινικό μητρώο και αποτελεί λίκνο πολιτισμού και δημοκρατίας.
Τα θέματα της Μέσης Ανατολής είναι πολύπλοκα λόγω των επεμβάσεων των παραγόντων της διεθνούς πολιτικής, για αυτό η διαχείριση των θεμάτων αυτών χρήζει μεγάλης προσοχής. Για παράδειγμα, το 2003 ο τότε ηγέτης της Ισπανίας, Χοσέ-Μαρία Αθνάρ, υποστήριξε τους Αμερικανούς στην, εκτός ΟΗΕ, εισβολή τους κατά του Ιράκ, με αποτέλεσμα να δεχτεί η Ισπανία τρομοκρατική επίθεση το 2004, προκαλώντας την απώλεια της εξουσίας του και τη ριζική αλλαγή της πολιτικής της χώρας του στα θέματα της Μέσης Ανατολής.
Η εγκατάλειψη του δόγματος της ουδετερότητας από την ελληνική κυβέρνηση με την πλήρη υποστήριξή της προς την ισραηλινή κυβέρνηση ενδέχεται να βάζει κάποια εθνικά θέματα σε ρίσκο, όπως:
1) Η οριοθέτηση των ΑΟΖ της παλαιστινιακής Γάζας, που θα μπορούσε να ανοίξει τον ασκό του Αιόλου στη διαμόρφωση του μελλοντικού θαλάσσιου χάρτη της ανατολικής Μεσογείου.
2) Τα προνόμια εξόρυξης φυσικού αερίου στην παλαιστινιακή ΑΟΖ και οι βλέψεις των Τούρκων για αυτόν τον πλούτο.
3) Το τουρκικό ενδιαφέρον για τα πολλά δισ. $ που θα πέσουν για την ανοικοδόμηση της Γάζας και μάλιστα με την ευλογία των Ισραηλινών, προκειμένου να καλυφτούν γρήγορα τα όποια ίχνη ομαδικής γενοκτονίας των Παλαιστινίων.
4) Η ενίσχυση του πολιτικού ρεύματος για την αραβοποίηση του Πατριαρχείου των Ιεροσολύμων.
5) Οι απρόβλεπτες επιπτώσεις της συσπείρωσης της πλειονότητας των αραβικών και ισλαμικών λαών γύρω από το πρόσωπο του Ερντογάν και του σφοδρού αντιαμερικανικού αισθήματος που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στο τέλος της 2.500 ετών ιστορίας της ελληνικής παρουσίας στην Εγγύς Ανατολή, εκτός αν υπάρχουν χειροπιαστά ανταλλάγματα από τους Αμερικανούς προς την ελληνική κυβέρνηση που θα αντιστάθμιζαν τη θυσία όλων των παραπάνω(;).
Τα γεγονότα στη Γάζα επιβεβαίωσαν ότι, σύμφωνα με το Arab Center for Research and Policy Studies, το 92% των αραβικών λαών θεωρούν το Παλαιστινιακό το πρώτο ζήτημα του Παναραβισμού (όπως το Κυπριακό για τον Ελληνισμό). Εδώ προκύπτει ένα σενάριο: Αν αύριο μια κυπριακή ομάδα προχωρήσει στη δολοφονία 1.400 Τούρκων στρατιωτικών και Τουρκοκυπρίων που έκλεψαν τις περιουσίες των Ελληνοκυπρίων από το 1974 στα κατεχόμενα, όπως χαρακτηρίζονται από τον ΟΗΕ, τότε τα μέλη της ομάδας των Ελληνοκυπρίων θα χαρακτηρίζονταν παγκοσμίως πατριώτες ή τρομοκράτες;
Εν κατακλείδι, το Παλαιστινιακό παραμένει το κλειδί για την επίλυση του μεσανατολικού ζητήματος, το οποίο εκφράζει λαό με Ιστορία και όχι παζάρι διεθνούς πολιτικής. Η εξωτερική πολιτική μιας χώρας είναι η δικλίδα ασφαλείας από κάθε κίνδυνο καθώς και το κλειδί για την ειρήνη και τη συνύπαρξη και όχι οι στρατιωτικές ενέργειες και οι τόνοι βομβών. Οι Αμερικανοί ποτέ δεν είχαν δεσμούς με την Ιστορία της περιοχής, συνεπώς δεν έχουν τίποτε να χάσουν, ενώ η Ελλάδα, που αναπνέει με δύο πνεύμονες, δυτικό και ανατολικό, έχει να χάσει τον ανατολικό της πνεύμονα.
* Διδάκτωρ της Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας, ειδικός σε θέματα Μέσης Ανατολής
Κήποι: Ο συνοριακός σταθμός με το εγκαταλελειμμένο κτήριο, το σκουπιδαριό και την κουρελιασμένη ελληνική σημαία
Την πρώτη φορά που αντίκρισα τον συνοριακό σταθμό στους Κήπους του Έβρου ήμουν δεν ήμουν είκοσι χρονών παλικαράκι. Ερχόμουν με λεωφορείο στην Ελλάδα προκειμένου να εγκατασταθώ. Ήταν το 1974. Οι ημερομηνίες καθοριστικές. Θυμάμαι την πρώτη εικόνα από τον συνοριακό σταθμό στην ελληνική πλευρά. Όλες τις λεπτομέρειες.
Η τελευταία φορά που έφθασα στον Έβρο για να περάσω απέναντι ήταν την Πρωτοχρονιά. Πενήντα χρόνια μετά. Ο χρόνος άφησε ανεξίτηλα το ίχνος του πάνω στο παμπάλαιο κτήριο. Μία εικόνα εγκατάλειψης. Από το 1974 η Ελλάδα έγινε ευρωπαϊκή χώρα, ανήκει στην ζώνη του ευρώ, συμμετέχει θεωρητικά στις ευρωπαϊκές διεργασίες. Θεωρητικά, διότι εκεί πάνω στον Έβρο η εντύπωση που αποκομίζει ο επισκέπτης είναι ότι η χώρα αυτή ανήκει σίγουρα σε κάποιο άλλο γεωπολιτικό μπλοκ και όχι εκείνο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η διαδρομή από την Θεσσαλονίκη μέχρι τα σύνορα του Εύρου ποταμού μέσω Εγνατίας Οδού είναι 339 χλμ. Με 6 σταθμούς διοδίων, δηλαδή συνολικά 10 ευρώ. Με μια στάση στη Αλεξανδρούπολη για καφέ και ανεφοδιασμό καταλαβαίνει κανείς την ανάπτυξη που έχει η συνοριακή αυτή πόλη.
Μερικά χρόνια πριν, οι ψαροταβέρνες της παραλιακής που θυμάμαι δεν ξεπερνούσαν τα 5-6. Τώρα μαζί με τις καφετέριες, μπαράκια και ταβέρνες -δεν τα μέτρησα αλλά- πρέπει να αριθμούν πάνω από 15… Και πάντα γεμάτα, ειδικά τα Παρασκευοσαββατοκύριακα.
Αντίκρισα, όπως πάντα τα τελευταία χρόνια, πολλά αυτοκίνητα με τουρκικές πινακίδες, που έρχονται από την Κωνσταντινούπολη και από τις άλλες συνοριακές -και όχι μόνο- τουρκικές πόλεις για να απολαύσουν το ουζάκι και το ψαράκι τους και να μείνουν μια-δυο βραδιές.
Αυτό το αντιλαμβάνεσαι περπατώντας στα σοκάκια με τις βιτρίνες όπου ακούς οικογένειες που μιλούν τουρκικά. Και να μην ξεχνάμε τους πολλούς αμερικανούς (προφανώς στρατιωτικοί) που έχουν εγκατασταθεί στην πόλη αυτή.
Η «μαύρη τρύπα» των Κήπων
Το τελωνείο των Κήπων απέχει 40 χλμ από την Αλεξανδρούπολη. Πρόκειται για την είσοδο και την έξοδο της χώρας, «Η Πόρτα» όπως λέγαμε παλιά της χώρας. Από το 1981 έως σήμερα είναι και «Τα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης» όπως καυχιούνται οι πολιτικοί σε κάθε ευκαιρία. Όμως αυτό το τελωνείο της χώρας είναι σε άθλια κατάσταση.
Δεν έχει αλλάξει τίποτα από το 1974 που πρωτοήρθα στην Ελλάδα από την Κωνσταντινούπολη με λεωφορείο… Κρίμα, πολύ κρίμα… Ένα κτήριο (αν λέγεται ευρωπαϊκό τελωνειακό κτήριο) με φθαρμένη οροφή από μπετόν, η οποία στηρίζεται σε φθαρμένες κολώνες από τσιμέντο και τα εκτεθειμένα σκουριασμένα σίδερα να ξεπροβάλλουν με αναίδεια.
Σωροί τα σκουπίδια δεξιά και αριστερά στα ρείθρα του δρόμου. Ξεχειλισμένοι οι κάδοι.
Ένα βρωμερό WC στο εσωτερικό του κτηρίου δοκιμάζει τις αντοχές του κάθε ταξιδιώτη. Η έλλειψη WC έχει σαν αποτέλεσμα να βλέπεις γυναίκες, άνδρες, παιδιά αλλά και ηλικιωμένους ανθρώπους να τρέχουν στα χωράφια για να ανακουφιστούν.
Στην είσοδο του γερασμένου και ταλαιπωρημένου κτηρίου, πάνω σε μια βάση είναι τοποθετημένος ένας μεγάλος υπαίθριος μπλε χάρτης της Ελλάδας φτιαγμένος από πλεξιγκλάς (για τους τουρίστες). Ραγισμένος από την πολυκαιρία σε χίλια κομμάτια, σου δίνει την εικόνα ότι η Ελλάδα αποτελείται από εκατοντάδες περιφέρειες και κρατίδια. Κανείς δεν ενδιαφέρθηκε να τον αποσύρει ή να αλλάξει το πλέξιγκλας.
Αυτή την εικόνα αντικρίζουν οι ταξιδιώτες μέσα από τα αυτοκίνητά τους με πινακίδες από Βουλγαρία, Τουρκία, Βόρεια Μακεδονία, Σλοβακία, Σερβία κ.λπ., κ.λπ. Όλοι αυτοί και εγώ ασφαλώς μαζί περιμέναμε σε μια ατελείωτη ουρά που έφτανε μέχρι και τα 2 – 3 χλμ για να περάσουμε από τα σύνορα της Ευρώπης προς σε μια μη ευρωπαϊκή χώρα, στην Τουρκία (σχετικά με αυτό το τελωνείο έχω διαβάσει πολλά παρόμοια άρθρα και διαμαρτυρίες από αυτόπτες μάρτυρες).
Το μόνο κτήριο που είναι κάπως νοικοκυρεμένο είναι αυτό του duty free shop που κατακλύζεται κάθε φορά από διαφόρους ταξιδιώτες.
«Η έλλειψη προσωπικού είναι εμφανής, δηλαδή αστυνομικών και τελωνιακών υπαλλήλων. Αυτή είναι και η αιτία των καθυστερήσεων» όπως ομολογούσε ο αστυνομικός υπάλληλος που έλεγξε τα χαρτιά μας μέσα από το μικρό παραθυράκι της μικρής προκάτ κλούβας του. Για τα χάλια του κτηρίου μας κάποιος άλλος εξηγούσε: «Νομίζετε, κύριε, ότι δεν τους τα γράφουμε κάθε τόσο; Σε κάθε κυβέρνηση στέλνουμε ότι χρειάζονται ανακαινίσεις, προσωπικό κ.λπ. Κανείς δεν ακούει. Κανείς δεν ανταποκρίνεται. Καιρός να τα γράψετε κ εσείς οι πολίτες».
Κατά τη διμερή συμφωνία, το προσωπικό των συνοριακών και τελωνιακών τελωνειακών αρχών πρέπει να είναι ισάριθμο. Το ερώτημα είναι γιατί δεν αυξάνεται αυτός ο αριθμός από τη στιγμή που έχουν πολλαπλασιαστεί οι αφίξεις και οι αναχωρήσεις στους Κήπους. Πώς είναι δυνατόν να λειτουργεί ένας συνοριακός σταθμός με δεδομένα προς πεντηκονταετίας; Μήπως θα προβάλλουν -και πάλι- την ίδια δικαιολογία όπως από το 2004, ότι θα κατασκευαστεί μια δεύτερη γέφυρα στον Έβρο και ως εκ τούτου θα κατασκευαστεί και νέο τελωνειακό κτήριο; Από τότε πέρασαν 20 χρόνια και ακόμα περιμένουμε…
M’ αυτά και μ’ αυτά, την πρώτη του Γενάρη, μαζί με τους εκατοντάδες Τούρκους πολίτες που επέστρεφαν με τα αυτοκίνητά τους στην πατρίδα τους, αφού πέρασαν τις πρωτοχρονιάτικες γιορτές στην Ελλάδα, περιμέναμε επί 5 ολόκληρες ώρες για να περάσουμε την γέφυρα του Έβρου.
Η εικόνα εντελώς διαφορετική από την άλλη πλευρά των συνόρων. Ήταν σαν να φεύγεις από μια τριτοκοσμική χώρα και να έρχεσαι σε μια ευρωπαϊκή.
Πεντακάθαρο, νεόδμητο, ευρωπαϊκών προδιαγραφών, με μια δόση υπερβολής βέβαια (κιτς) αλλά που ντρέπεσαι να πετάξεις χάμω την γόπα σου και ψάχνεις να βρεις σταχτοδοχείο.
Το τελωνείο Τουρκίας στα Ύψαλα
Το τελωνείο Τουρκίας στα Ύψαλα
Το σημαντικότερο το φυλάξαμε για το τέλος. Τη φωτογραφία της ελληνικής σημαίας η οποία ανέμιζε κουρελιασμένη στον ιστό της, έρμη και ταλαιπωρημένη. Ούτε ένας Χριστιανός, ένας υπάλληλος, κάποιος Διοικητής, βρε αδερφέ, δεν φιλοτιμήθηκε να την αλλάξει με μία καινούργια;
1. Στη γειτονιά του Σουέζ
Παρ’ όλους τους τόμους που έχουν γραφτεί εδώ και αρκετές δεκαετίες πάνω στο Κυπριακό ζήτημα, το ζήτημα αυτό εξακολουθεί να παρουσιάζεται συνήθως, ακόμα και από Έλληνες αναλυτές, ως διακοινοτική διαμάχη που στέκεται εμπόδιο στην εξέλιξη ομαλών σχέσεων μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας και, από το 2004 και μετά, ως «φορτίο» που κληρονόμησε η Ευρωπαϊκή Ένωση με την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στους κόλπους της.
Σπάνιες είναι οι μελέτες που τοποθετούν το Κυπριακό στο πραγματικό του μεσανατολικό πλαίσιο, αποκρύπτοντας μ’ αυτόν τον τρόπο την ουσία: Χωρίς σωστή διευθέτηση του Παλαιστινιακού, ελάχιστες είναι οι πιθανότητες να βρεθεί βιώσιμη και λειτουργική λύση του Κυπριακού.
Το 1970, ο Μπέρναρντ Λούις, πραγματικός εφευρέτης της «σύγκρουσης των πολιτισμών», σημείωνε: «Δεν χωρεί αμφιβολία ότι η Κύπρος, και διά μέσου της Μεγαλονήσου η Ελλάδα, σέρνονται πάλι στον μεσανατολικό χώρο και το όλο τους μέλλον επηρεάζεται αποφασιστικά από τη μεγάλη μάχη για τον έλεγχο των στρατηγικών και οικονομικών δυνατοτήτων του χώρου της Μέσης Ανατολής. Είναι πολύ πιθανόν, αν όχι βέβαιο, πως η σύνδεση αυτή Κύπρου και Ελλάδας με το μεσοανατολικό πρόβλημα θα παραταθεί για μακρό διάστημα»1.
Αυτή η σύνδεση υπήρξε ανέκαθεν, δεδομένης της γεωγραφικής θέσης του νησιού. Από την πρώιμη αρχαιότητα, η Κύπρος αποτέλεσε στόχο όσων κατακτητών επιδίωκαν να κυριαρχήσουν στην Εγγύς Ανατολή.
Οι ρίζες όμως της κατάστασης που βιώνει σήμερα η Μεγαλόνησος ανάγονται στο δεύτερο ήμισυ του 19ου αιώνα, όταν η Μεγάλη Βρετανία προσπαθούσε με κάθε μέσο, αφενός, να αναχαιτίσει την επέλαση των Ρώσων και των Γάλλων στην Ανατολική Μεσόγειο και, αφετέρου, να καταπνίξει στην απαρχή του το κίνημα της Αραβικής Παλιγγενεσίας (Νάχντα), του οποίου οι πρώτες ενδείξεις είχαν εκδηλωθεί τη δεκαετία του 1830 (2).
Η διάνοιξη της Διώρυγας του Σουέζ το 1869, που επέτρεπε στη Γαλλία να στερεώσει την παρουσία της στην περιοχή και να απειλήσει τον δρόμο προς τις Ινδίες, καθώς και η νίκη της Ρωσίας επί της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας το 1878, κατέστησαν την απόκτηση της Κύπρου απαραίτητη προϋπόθεση για τη διασφάλιση των βρετανικών συμφερόντων.
Με την υπογραφή της βρετανο-τουρκικής Συμφωνίας Αμυντικής Συμμαχίας της 4ης Ιουνίου 1878 (3) η Μεγάλη Βρετανία ελέγχει πλέον τα τρία σημεία-κλειδιά της Μεσογείου(Γιβραλτάρ, Μάλτα και Κύπρο) και «προστατεύει» τη Μικρά Ασία, τη Συρία, τον Λίβανο και την Παλαιστίνη από τις ρωσικές και γαλλικές φιλοδοξίες. Στη συνέχεια, η κατοχή της Κύπρου διευκολύνει τη βρετανική κάθοδο προς την Αίγυπτο, στην οποία εισβάλλει με πρόσχημα την εξέγερση της οποίας ηγείται ο συνταγματάρχης Άχμαντ Ουραμπί (Οραμπί Πασά) το 1882, τόσο εναντίον της τουρκικής κυριαρχούσας τάξης, όσο και της αυξανόμενης επιρροής των δυτικοευρωπαϊκών δυνάμεων (4).
Οι έρευνες για εξόρυξη πετρελαίου, που διεξάγονται για πρώτη φορά στη Μέση Ανατολή το 1901, και η ανακάλυψη των πρώτων πετρελαιοπηγών της περιοχής στη νοτιοδυτική Περσία το 1908, ενισχύουν τη βούληση των Βρετανών να διατηρήσουν τα εδάφη που κατέχουν, με αποτέλεσμα μια περαιτέρω σκλήρυνση της πολιτικής τους απέναντι στους αυτόχθονες πληθυσμούς.
Αντί να τους προσφέρουν μεγαλύτερη αυτονομία, οι Βρετανοί δράττονται της ευκαιρίας της έναρξης του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμουγια να προσαρτήσουν την Κύπρο και για να επιβάλουν προτεκτοράτο στην Αίγυπτο.
Με το τέλος του πολέμου, η υπόλοιπη αραβική Ανατολή περνά από την οθωμανοκρατία στη γαλλοβρετανική κηδεμονία, όπως το προβλέπει η μυστική συμφωνία Σάικς-Πικό του 1916 (5).
Έναν χρόνο αργότερα, η Διακήρυξη Μπάλφουρ θέτει τη βάση για «εγκαθίδρυση εβραϊκής εθνικής εστίας στην Παλαιστίνη», δίνοντας τη χαριστική βολή στις προσδοκίες χειραφέτησης των αραβικών πληθυσμών. Οι υποσχέσεις που είχαν δοθεί στους Χασεμίτες για ίδρυση ενός ανεξάρτητου ενιαίου Αραβικού Κράτους (6) εξανεμίζονται, όπως απομακρύνεται και κάθε προοπτική ένωσης της Κύπρου με την Ελλάδα.
Παρά τις αλλεπάλληλες εξεγέρσεις που ξεσπούν εναντίον των κατοχικών αρχών σε όλη την περιοχή (1919-1921 στην Αίγυπτο, 1925-1927 στη Συρία, 1931 στην Κύπρο, 1936-1939 στην Παλαιστίνη), θα χρειαστεί άλλος παγκόσμιος πόλεμος για να ξαναποκτήσουν οι ντόπιοι πληθυσμοί κάποια ελπίδα απελευθέρωσης από τους κηδεμόνες τους.
Μια σειρά από ριζικές μεταβολές σηματοδοτούν τα μεταπολεμικά χρόνια στη Μέση Ανατολή. Η ανεξαρτητοποίηση της Ινδίας, της Βιρμανίας και της Κεϋλάνης ενθαρρύνει το αντι-αποικιακό και αντι-ιμπεριαλιστικό κίνημα στην περιοχή, στο πλαίσιο του οποίου εντάσσεται πλήρως ο αγώνας των Κυπρίων για αυτοδιάθεση.
Η διεξαγωγή τον Ιανουάριο του 1950 ενός δημοψηφίσματος με το οποίο το 97,8% των Ελλήνων της Μεγαλονήσου «[αξιούν] την Ένωσιν της Κύπρου με την Ελλάδα» συμπίπτει με τις προσπάθειες των Ιρανών και των Αιγυπτίων να επαναδιαπραγματευθούν τις συνθήκες οικονομικού και στρατιωτικού χαρακτήρα που έδιναν υπερβολικά προνόμια στους Βρετανούς.
Το 1951, το ιρανικό Κοινοβούλιο προχωρεί στην εθνικοποίηση της Anglo-Iranian Oil Company, ενώ πρωθυπουργός διορίζεται ο δημοκράτης Μοσαντέκ (7).
Την επόμενη χρονιά, η Επανάσταση των Ελεύθερων Αξιωματικών ανατρέπει το σκηνικό στην Αίγυπτο. Η πτώση του Μοσαντέκ θα επέλθει το 1953, μετά από επέμβαση της CIA στην Τεχεράνη σε συντονισμό με τις βρετανικές μυστικές υπηρεσίες στην Κύπρο (8).
Στην περίπτωση της Αιγύπτου, όμως, θα χρειαστούν περισσότερες συνωμοσίες και τρεις πόλεμοι για να συμβιβαστεί με τους όρους των δυτικών δυνάμεων.
Μετά από την απόφαση του Νάσερ να μην ανανεώσει την άδεια στάθμευσης του βρετανικού στρατού στο αιγυπτιακό έδαφος το 1954, το Γενικό Επιτελείο των βρετανικών Ενόπλων Δυνάμεων στη Μέση Ανατολή μεταφέρεται στην Κύπρο.
Αποφασισμένοι όσο ποτέ να κρατήσουν το νησί στην κατοχή τους, όποιο και να ’ναι το τίμημα, οι Βρετανοί καταστέλλουν βίαια τον απελευθερωτικό αγώνα που ξεκινούν οι Κύπριοι τον Απρίλιο του 1955. Για να αποτρέψουν κάθε ενδεχόμενο παραχώρησης του δικαιώματος αυτοδιάθεσης στους αγωνιζόμενους Κυπρίους, χρησιμοποιούν ως εργαλείο την τουρκική μειονότητα του νησιού και προσφεύγουν στην Άγκυρα, κύριο εταίρο τους στο Σύμφωνο της Βαγδάτης (9), σε πλήρη παραβίαση της Συνθήκης της Λωζάνης του 1923, σύμφωνα με την οποία η Τουρκία παραιτείται κάθε εδαφικής διεκδίκησης πάνω στην Κύπρο.
Σ’ αυτό το στάδιο, πρέπει να εστιάσουμε την προσοχή μας σ’ έναν άλλο παίκτη της περιοχής, του οποίου ο ρόλος είναι λιγότερο γνωστός, αν και καθοριστικός για τις μετέπειτα εξελίξεις στο νησί.
Μάϊος 1948: ίδρυση του κράτους του Ισραήλ
Από το 1952 και ύστερα, το κράτος του Ισραήλ, που είχε ιδρυθεί τέσσερα χρόνια πριν, θεωρούσε την Ελλάδα «εχθρική χώρα» (10).
Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι η Ελλάδα ήταν η μοναδική ευρωπαϊκή και «δυτική» χώρα που καταψήφισε το σχέδιο διχοτόμησης της Παλαιστίνης στον ΟΗΕ τον Νοέμβριο του 1947 και η τελευταία απ’ αυτές τις χώρες που αναγνώρισε de jure το κράτος του Ισραήλ (1990) (11).
Αντιθέτως, η Τουρκία, αν και αρχικά καταψήφισε το σχέδιο διχοτόμησης, ήταν η πρώτη μουσουλμανική χώρα που αναγνώρισε το Ισραήλ το 1949 και ανέπτυξε μαζί του στενότατες σχέσεις σε όλα τα επίπεδα, συγκροτώντας μια στρατηγική συμμαχία σε βάρος των συμφερόντων των αραβικών χωρών.
Επομένως, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι, την ίδια χρονιά, το Ισραήλ πήρε θέση ενάντια στο αίτημα των Κυπρίων για Ένωση με την Ελλάδα (12),εκτιμώντας ότι το αίτημα ήταν «τέχνασμα … ανεπιθύμητο υποπροϊόν της ελληνικής πολιτικής»(13).
Σε όσους θα έτειναν να ερμηνεύσουν την ισραηλινή στάση ως κίνηση κατευνασμού της συμμάχου Τουρκίας, πρέπει να διευκρινιστεί ότι, όπως συμβαίνει και με τους Βρετανούς, η Τουρκία στην πραγματικότητα χρησιμοποιείται ως μέσο πίεσης για να αποδυναμωθεί η Ελλάδα και για να πεισθεί να εγκαταλείψει την Κύπρο στη μοίρα της.
Απ’ αυτή την άποψη, άκρως αποκαλυπτική είναι η επιστολή που απηύθυνε στις 23 Ιουλίου 1956 ο Ισραηλινός απεσταλμένος στην Αθήνα προς το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας του, όπου παρατηρούσε ότι «οι ελληνικές κυβερνήσεις δεν είχαν αρκετή δύναμη για να πουν στον λαό τους ότι εγκατέλειπαν την υπόθεση. Μόνο όταν οι καιροί θα ήταν πιο ευνοϊκοί –δηλαδή όταν η Ελλάδα θα είχε στρατιωτική δικτατορία– θα ήταν η ελληνική κυβέρνηση ελεύθερη να εγκαταλείψει το Κυπριακό Ζήτημα» (14).
Με άλλα λόγια, και οφείλουμε να το υπογραμμίσουμε σήμερα όσο ποτέ, το κύριο διακύβευμα δεν ήταν η Ελλάδα, αλλά η Κύπρος.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
1. Μέση Ανατολή και Δύση, Αθήνα, εκδ. Παπαζήση, 1970, σ. 193.
2. Βλ. G. Antonius, The Arab Awakening, The Story of the Arab National Movement, Λονδίνο, Hamish Hamilton, 1938.
3. Βλ. Κ. Νικολάου, «Un coup diplomatique et gιostratιgique britannique : la prise de Chypre par l’Angleterre (1878) et la rιaction franηaise», Cahiers de la Mιditerranιe, τεύχος 71 (2005), http://cdlm.revues.org/document981.html.
4. Βλ. J. R. I. Cole, Colonialism and Revolution in the Middle East: Social and Cultural Origins of Egypt’s Urabi Movement, Πρίνστον, Princeton University Press, 1993.
5. Με τη Γαλλία να λαμβάνει «εντολή» πάνω στη Συρία και τον Λίβανο, και τη Μεγάλη Βρετανία πάνω στην Παλαιστίνη και τη Μεσοποταμία.
6. Σχετικά με τη Συμφωνία Σάικς-Πικό, τη Διακήρυξη Μπάλφουρ και την αλληλογραφία μεταξύ του Σερίφη της Μέκκας Χουσεΐν και του Βρετανού Ύπατου Αρμοστή στην Αίγυπτο Μακ Μάχον, βλ. Α. Σ. Κούτση, Μέση Ανατολή: Διεθνείς Σχέσεις και Πολιτική Ανάπτυξη, Αθήνα, εκδ. Παπαζήση, 1992, σσ. 78-92, καθώς και Δ. Παπανδρέου, Σημειώματα για τη Μέση Ανατολή, Αθήνα, εκδ. Παπαζήση, 2005, σσ. 97-120.
7. Για περισσότερες λεπτομέρειες βλ. Δ. Παπανδρέου, ό.π., σσ. 170-178.
8. B. O’Malley & I. Craig, The Cyprus Conspiracy, Λονδίνο, Tauris, 2002 (1η έκδ. 1999), σ. 10.
9. Το οποίο συγκροτείται τον Φεβρουάριο της ίδιας χρονιάς και στο οποίο συμμετέχουν, εκτός από τη Μεγάλη Βρετανία και την Τουρκία, το υπό βρετανική επιρροή τότε Ιράκ, το Ιράν και το Πακιστάν.
10. A. Nachmani, Israel, Turkey and Greece: Uneasy Relations in the East Mediterranean, Λονδίνο, Frank Cass & Co., 1987, σ. 94.
11. Σχετικά με τις ελληνοαραβικές σχέσεις στη μεταπολεμική περίοδο, βλ. E. Hatzivassiliou, «Greece and the Arabs, 1956-58», Byzantine and Modern Greek Studies, τεύχος 16 (1992), σσ. 49-82, καθώς και Γ. Σάκκα, «Η Ελλάδα και οι Άραβες την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, Εθνικές επιδιώξεις και διπλωματία», Journal of Oriental and African Studies, τεύχος 13 (2004), σσ. 201-223.
12. A. Nachmani, ό.π., σσ. 98-100.
13. Στο ίδιο, σ. 69.
14. Στο ίδιο, σ. 100.
Και μάθαμε επιτέλους τις από καιρό κυοφορούμενες αλλαγές στην ναυαρχίδα της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας μας την ΕΑΒ.
Η επιλογή προσώπου για την θέση του ΔΣ δεν θα μπορούσε παρά να προκαλέσει μια έκπληξη σε ένα Αεροπόρο και είμαι σίγουρος ότι δεν είμαι ο μόνος προερχόμενος από την ΠΑ που αισθάνθηκε έτσι.
Διευκρινίζω ότι δεν έχω κανένα πρόβλημα σε προσωπικό επίπεδο με τον επιλεγέντα για νέο διευθύνοντα σύμβουλο, Αντιναύαρχο (ε.α.) Αλέξανδρο Διακόπουλο. Αλώστε από την επιλογή του σε πολλαπλές καίριες θέσεις όπως αυτές του συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας, και σε θέσεις συμβούλου δίπλα σε Υπουργούς, που με πολιτικά κριτήρια έχει κληθεί να στελεχώσει, φαίνεται ότι τυγχάνει της εμπιστοσύνης της κυβέρνησης και του Πρωθυπουργού. Εμπιστοσύνη που σίγουρα φανερώνει και την ύπαρξη προσωπικών ποιοτικών χαρακτηριστικών.
Το ερώτημα όμως είναι αν τέτοια γενικά ποιοτικά χαρακτηριστικά θα μπορούσαν να καταστήσουν ένα αεροπόρο κυβερνήτη μιας φρεγάτας, αρχηγό του Πολεμικού Ναυτικού ή Διευθύνοντα σε ένα Ναυπηγείο. Ίσως λίγο υπερβολικοί παραλληλισμοί, που όμως γίνονται για το ασυμβίβαστο της επιλογής σε τεχνοκρατικό επίπεδο.
Ως πρόεδρος της Ένωσης Αποστράτων Αξιωματικών Αεροπορίας, δεν θα μπορούσα να μην επισημάνω τα βαριά βιογραφικά συνάδελφων Μηχανικών της ΣΜΑ που είμαι σε θέση να επιβεβαιώσω και προσωπικά ο ίδιος, οι οποίοι διαθέτουν εξαιρετική εμπειρία και εξειδίκευση στον τομέα και έχουν διακριθεί τόσο στην καριέρα τους στην ΠΑ όσο και μετά, σε αντικείμενα που είναι απολύτως συμβατά με τις απαιτήσεις της θέσης για την οποία μιλάμε.
Η συγκεκριμένη επιλογή λοιπόν δεν θα μπορούσε να μην φέρει ιδιαίτερα αρνητικά συναισθήματα, κυρίως στους προερχομένους από την Πολεμική Αεροπορία που έχω την τιμή να εκπροσωπώ, αφού συμβαίνει στην ΕΑΒ σε μια εποχή που σαν χώρα ανακαλύπτουμε την αξία της τεχνοκρατικής προσέγγισης σε τομείς υψηλής εξειδίκευσης όπως η αμυντική μας βιομηχανία. Αφορά δε στην βαρύτερη μορφή Αμυντικής Βιομηχανίας που διαθέτουμε σαν χώρα, που έχει μάλιστα τον όρο Αεροπορική στον τίτλο της, της οποίας τα ηνία δίδονται σε ένα στέλεχος χωρίς την απαραίτητη τεχνοκρατική εξειδίκευση, για να διορθώσει μια προηγούμενη επιλογή που απέτυχε για τους ιδίους ακριβώς λόγους.
Το νομοσχέδιο για την ισότητα στο γάμο, το οποίο κατατέθηκε χθες από την Κυβέρνηση στη Βουλή έχει, μεταξύ άλλων, αναδείξει έναν ακραίο και άκρως επικίνδυνο ομοφοβικό λόγο που οδηγεί στον διχασμό της κοινής γνώμης.
Εμείς, οι φεμινίστριες που υπογράφουμε το παρόν κείμενο δηλώνουμε ότι είμαστε κάθετα απέναντι στην ομοφοβία και καταγγέλουμε τις ομοφοβικές και ρατσιστικές επιθέσεις που εξαπολύει σύσσωμος ο ακροδεξιός πολιτικός χώρος και η εκκλησία εναντίον των ομόφυλων ζευγαριών, υπονομεύοντας τόσο τον ανθρωποκεντρικό πολιτισμό όσο και την ουσία της δημοκρατίας.
Μας προκαλούν τρόμο και απέχθεια οι ρατσιστικοί χαρακτηρισμοί τους για τις και τους ομοφυλόφιλες/ους, ότι δήθεν αποτελούν «ντροπή για το ανθρώπινο είδος» ή «αμαρτία» ή απειλή για τον θεσμό της οικογένειας, χαρακτηρισμοί, οι οποίοι ξαναζωντανεύουν ναζιστικές θεωρήσεις και πρακτικές. Υποστηρίζουμε το δικαίωμα των ομόφυλων ζευγαριών στο γάμο και στην τεκνοθεσία όπως και κάθε ανθρώπινο δικαίωμά τους.
Ωστόσο είμαστε αντίθετες με την παρένθετη μητρότητα -είτε πρόκειται για ετερόφυλα, είτε για ομόφυλα ζευγάρια- καθώς θέτει σε κίνδυνο δικαιώματα των γυναικών, επαναφέροντας με μοντέρνο τεχνολογικά τρόπο το ζήτημα του ελέγχου των αναπαραγωγικών τους δυνάμεων, οδηγεί σε εμπορευματοποίηση του γυναικείου σώματος και μπορεί να προκαλέσει μια νέα, ιδιότυπη δουλεμπορία εις βάρος τους.
Η άποψή μας αυτή όμως δεν μας εμποδίζει να δηλώσουμε ότι δεν πρόκειται να επιτρέψουμε στους κάθε είδους υποκριτές και ειδικότερα στην ακροδεξιά, στην εκκλησία και σε όλους τους όψιμους τάχα υποστηρικτές των γυναικείων δικαιωμάτων, να εργαλειοποιήσουν με οποιονδήποτε τρόπο τις μακρόχρονες διεκδικήσεις των γυναικών για τους δικούς τους σκοτεινούς σκοπούς, ιδιαίτερα, όταν όλοι αυτοί αποτελούν σημαντικούς παράγοντες της γυναικείας καταπίεσης και ανισότητας. Οποία, μάλιστα, υποκρισία της Εκκλησίας για τα δικαιώματα των γυναικών, όταν είχε εισήγηση στο συνέδριο γονιμότητας στα Ιωάννινα (ακυρώθηκε μετά από παρέμβασή μας), συντασσόμενη με το ιατρικό λόμπυ της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και όταν σιωπά για τα 40.000 κατεψυγμένα έμβρυα, ενώ βγάζει πύρινους λόγους εναντίον των αμβλώσεων.
Εμείς, οι φεμινίστριες που υπογράφουμε το παρόν κείμενο δηλώνουμε ότι παραμένουμε συνεπείς στις αξίες και τα οράματα του φεμινισμού, εκείνου του ουμανιστικού κινήματος που βασίζεται στις πανανθρώπινες αξίες της ισότητας, της κοινωνικής δικαιοσύνης, της αγάπης για τον άνθρωπο και της αλληλεγγύης, του κινήματος που μάχεται για τα δικαιώματα των γυναικών και ευρύτερα τα δικαιώματα των ανθρώπων ανεξάρτητα από φύλο, σεξουαλική προτίμηση, κοινωνική τάξη, θρησκεία, εθνικότητα κ.λπ. και αντιπαλεύει ι τον ρατσισμό και τον σεξισμό απ’ όπου κι αν προέρχονται.
Και στο όνομα ακριβώς του φεμινισμού και των αγώνων του καταγγείλουμε, επίσης, την προσπάθεια εκ νέου εξαφάνισης των γυναικών από τον δημόσιο λόγο που σημειώνεται τον τελευταίο καιρό με την αντικατάσταση του όρου «Γυναίκα» με όρους όπως «άτομα με μήτρα», «άνθρωποι με μήτρα» κ.ά. γεγονός που αποτελεί ακραία μορφή έμφυλης βίας και ευθεία επίθεση προς την θηλυκή μας υπόσταση.
Απέναντι στην απειλή της ακροδεξιάς και του ρατσιστικού–φασιστικού της λόγου, αλλά και κάθε προσπάθειας εκ νέου αορατότητας των γυναικών απ’ όπου κι αν εκπορεύεται, όποιους σκοπούς κι αν υπηρετεί, υψώνουμε τη φωνή μας:
– Κάτω τα χέρια από τα ανθρώπινα δικαιώματα.
– Το ανθρώπινο δικαίωμα της/του μιας/ενός σταματά εκεί που ξεκινά το ανθρώπινο δικαίωμα της/του άλλης/ου.
– Ο όρος Γυναίκες και όσα τον προσδιορίζουν κοινωνικά και βιολογικά παραμένει αδιαπραγμάτευτος.
Παράλληλα με τον συνεχιζόμενο Ισραηλινο-Παλαιστινιακό πόλεμο (και τη σύγκρουση Ιράν-Ισραήλ), τις τελευταίες εβδομάδες σημειώθηκαν διάφορα περιστατικά τόσο στο Λεβάντε όσο και στη Νοτιοδυτική Ασία – και τα περισσότερα από αυτά αφορούν, άμεσα ή έμμεσα, κουρδικές ομάδες.
Πριν από δύο εβδομάδες, η Τουρκία έπληξε τις υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας και ύδρευσης σε περιοχές που ελέγχονται απο τους Κούρδους στα βορειοανατολικά της Συρίας και στο βόρειο Ιράκ. Πριν από αυτό, Τούρκοι στρατιώτες είχαν σκοτωθεί κατά τη διάρκεια συγκρούσεων με μαχητές του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (PKK) στο βόρειο Ιράκ. Σύμφωνα με τις τουρκικές αρχές στην Άγκυρα, καταστράφηκαν αποθήκες πυρομαχικών και σήραγγες που χρησιμοποιούσαν οι μαχητές.
Παράλληλα, η Ιρανική Επαναστατική Φρουρά επιτέθηκε σε αυτό που ισχυρίστηκε ότι ήταν το αρχηγείο κατασκοπείας του Ισραήλ στο Κουρδιστάν του Ιράκ.
Από το Λεβάντε μέχρι τα σύνορα Ιράν-Πακιστάν (περιοχή των ανταρτών Balushi, που υποστηρίζουν τον αγώνα των Κούρδων), οι Κούρδοι φαίνεται να είναι παντού.
Διαφορετικές κουρδικές αυτονομιστικές και μαχητικές ομάδες απασχολούν σήμερα, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, τα κράτη της Συρίας, του Ιράκ, της Τουρκίας και του Ιράν.
Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ προσπαθεί με συνέπεια να μετατρέψει την υπόθεσή τους σε όργανο των αμερικανικών γεωπολιτικών συμφερόντων, με διάφορους βαθμούς επιτυχίας. Τέτοιες ομάδες δεν περιορίζονται στο να είναι πληρεξούσιοι ή να χρησιμοποιούνται για μόχλευση από μεγάλες και περιφερειακές δυνάμεις. Προσθέτουν απροβλεψία σε μια σκακιέρα που είναι ήδη αρκετά περίπλοκη από μόνη της.
Όπως έγραψα, οι εντάσεις μεταξύ Ιράν και Πακιστάν έχουν αυξηθεί καθώς και τα δύο κράτη έχουν χτυπήσει το ένα το έδαφος του άλλου, ενώ στοχεύουν μαχητικές ομάδες που δρουν στα κοινά τους σύνορα. Απο το Ιράν, αυτό ήταν μέρος μιας σειράς αντιποίνων: στις 4 Ιανουαρίου μια τρομοκρατική επίθεση την οποία ανέλαβε η λεγόμενη τρομοκρατική ομάδα «Ισλαμικό Κράτος» (Daesh), γνωστή και ως ISIS, σκότωσε τουλάχιστον 84 άτομα στην ιρανική πόλη Κερμάν· Οι ιρανικές αρχές στην Τεχεράνη αντέδρασαν στοχεύοντας, όπως ισχυρίστηκαν, στόχους τρομοκρατών του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία και στο βόρειο Ιράκ που ελέγχεται από τους Κούρδους.
Το κίνημα των Μπαλούχων Jaish ul-Adl, υπεύθυνο για την επίθεση της 15ης Ιανουαρίου σε αστυνομικό τμήμα στο Rask (νοτιοανατολικό Ιράν), είναι γνωστό ότι συνεργάζεται με κουρδικές αυτονομιστικές ομάδες στο Ιράν. Καταγγέλλει επίσης την ιρανική παρουσία στη συριακή σύγκρουση.
Σύμφωνα με την Dilek Doski, διπλωματικό ασκούμενο στην Αντιπροσωπεία της Περιφερειακής Κυβέρνησης του Κουρδιστάν στις Ηνωμένες Πολιτείες, γράφοντας για τον ιστότοπο του Wilson Center, η περιοχή του Κουρδιστάν είναι το κλειδί για τη στρατηγική της Ουάσιγκτον:
«με την υποστήριξη των Αμερικανών συμμάχων τους, οι Κούρδοι μπορούν να απολαύσουν την αυτονομία τους , ασφάλεια και ευημερία με μακροπρόθεσμες λύσεις, υποστηρίζοντας παράλληλα τα συμφέροντα των ΗΠΑ στην περιοχή», υποστηρίζει.
Η Περιφέρεια Κουρδιστάν του Ιράκ (KRI) είναι μια αυτόνομη διοικητική οντότητα εντός της χώρας, που συνορεύει με την Τουρκία στα βόρεια, με το Ιράν στα ανατολικά και με τη Συρία στα δυτικά. Το KRI έχει έναν τοπικό Πρόεδρο, ο οποίος ηγείται των Ενόπλων Δυνάμεων των Πεσμεργκά, υπεύθυνος για την τοπική ασφάλεια.
Αυτές οι δυνάμεις είχαν βασικό ρόλο στο να βοηθήσουν τις ΗΠΑ να συλλάβουν τον έκπτωτο Ιρακινό πρόεδρο Σαντάμ Χουσεΐν το 2004. Η κουρδική αυτονομία αναγνωρίστηκε από τη Βαγδάτη μόλις το 2005, μετά την εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ. Παρά τον θεσμοθετημένο χαρακτήρα του KRI (από την σκοπιά του Ιράκ), υπάρχουν εντάσεις: η Περιφερειακή Κυβέρνηση του Κουρδιστάν (KRG) διεκδικεί επίσης τα αμφισβητούμενα εδάφη του βόρειου Ιράκ. Από το 2017, μετά από ένα μη δεσμευτικό δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία, το KRI ζητά την οικοδόμηση του κουρδικού κράτους, κάτι που η Βαγδάτη απορρίπτει. Οι δυνάμεις Πεσμεργκά πολεμούν μαζί με τον ιρακινό στρατό, στον κοινό τους αγώνα ενάντια στην τρομοκρατική ομάδα Daesh (ISIS), αλλά υπήρξαν επίσης συγκρούσεις μεταξύ αυτών και των δυνάμεων της Λαϊκής Κινητοποίησης (Popular Mobilization) του Ιράκ (υποστηριζόμενες από το Ιράν).
Στο γειτονικό Ιράν, τη Συρία και την Τουρκία, ωστόσο, οι κουρδικές δυνάμεις θεωρούνται αντάρτες.
Στη Συρία, οι Μονάδες Άμυνας του Λαού (YPG), μια κυρίως κουρδική μαχητική οργάνωση, που αναγνωρίζεται ως τρομοκρατική ομάδα από την Τουρκία, πολεμά το Daesh, αλλά είναι επίσης συστατικό των λεγόμενων Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF).
Πρόκειται για έναν συνασπισμό που περιλαμβάνει επίσης φατρίες του Ελεύθερου Συριακού Στρατού (FSA), ο οποίος με τη σειρά του είναι ένας ακόμη μεγάλος συνασπισμός δυνάμεων που αντιτίθενται στη συριακή κυβέρνηση του Μπασάρ αλ Άσαντ.
Πολλοί αξιωματικοί της FSA έχουν ενταχθεί στο Daesh, γεγονός που περιπλέκει περαιτέρω την εξίσωση. Οι SDF έχουν συχνά περιγραφεί ως «μισθοφόροι» που εργάζονται για τους Αμερικανούς.
Στην Τουρκία, κουρδικές αυτονομιστικές ομάδες όπως το PKK (Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν), καθώς και το TAK και το HBDH, εμπλέκονται σε διάφορες μεθόδους εξέγερσης, συμπεριλαμβανομένου της πρόκλησης τρόμου σε αμάχους και των βομβιστικών επιθέσεων αυτοκτονίας.
Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η «απροθυμία» της Τουρκίας (μέλους του ΝΑΤΟ) να εγκρίνει την προσπάθεια της Σουηδίας να ενταχθεί στην Ατλαντική Συμμαχία δικαιολογήθηκε ρητά λόγω των τουρκικών ανησυχιών για τις πολιτικές της σκανδιναβικής χώρας σχετικά με τις κουρδικές εξόριστες ομάδες, αλλά στην πραγματικότητα είχε να κάνει με τις πολιτικές της Ουάσιγκτον σχετικά με τον κουρδικό αυτονομισμό, όπως έχω γράψει προηγουμένως.
Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν εδώ και καιρό αντάρτικες κουρδικές ομάδες στη Συρία, όπως οι προαναφερθείσες Μονάδες Άμυνας του Λαού (YPG) και το Κόμμα Δημοκρατικής Ένωσης (PYD).
Από τη σκοπιά της Άγκυρας, ένα κουρδικό «κράτος» δίπλα στα σύνορά του με τη Συρία θα αποτελούσε υπαρξιακή απειλή, σύμφωνα με τον Χαλίλ Καραβέλη, ανώτερο συνεργάτη του Ινστιτούτου Κεντρικής Ασίας-Καυκάσου και του Κοινού Κέντρου Μελετών του Δρόμου του Μεταξιού.
Το μήνυμα της Τουρκίας υποτίθεται ότι ήταν ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να είναι σε θέση να «θυσιάσουν» τις (κουρδικές) προσπάθειές τους για πληρεξούσιους στο Λεβάντε με αντάλλαγμα την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ – κάτι που η Ουάσιγκτον πιέζει (μαζί με την ένταξη της Φινλανδίας) από την πρώτη μέρα, ως μέρος της στρατηγικής επέκτασης του ΝΑΤΟ να περικυκλώσει τη Ρωσία – μια στρατηγική που παραμένει μια από τις κύριες αιτίες της σημερινής σύγκρουσης στην Ουκρανία.
Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε κάθε περίπτωση «επιτέλους» υπέγραψε την επικύρωση της ένταξης της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, ελπίζοντας να αγοράσει μαχητικά αεροσκάφη από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Μένει να δούμε αν οι Αμερικανοί, σε μια κίνηση quid pro quo (κάτι για κάτι), θα αλλάξουν την πολιτική τους για τη Μέση Ανατολή ή όχι. Είναι πολύ πιθανό να μην το κάνουν.
Η Τουρκία του Ερντογάν έπαιζε πάντα έναν διφορούμενο ρόλο εντός της δομής του ΝΑΤΟ, χρησιμοποιώντας σαφώς το δικαίωμα αρνησικυρίας της για να αποκτήσει μόχλευση, όπως είδαμε με τη Σουηδία. Θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι ο ίδιος ο Ερντογάν είναι εδώ και καιρό ένα αγκάθι στο μάτι της Ουάσιγκτον.
Το υποστηριζόμενο από τις ΗΠΑ «κουρδικό ζήτημα» φαίνεται επομένως να διαχέεται σε όλη τη Μέση Ανατολή.
Αυτή τη στιγμή, μετά τα ιρανικά χτυπήματα κατά της πρωτεύουσάς τους, οι Κούρδοι στο Ιράκ απαιτούν από τις ΗΠΑ να τους προστατεύσουν. Ο Μαχμούντ Οσμάν, ένας ισχυρός Ιρακινός Κούρδος πολιτικός, δήλωσε ότι
οι Κούρδοι «πρέπει να επαγρυπνούν και να διατηρήσουν μια ισορροπία μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων και δεν πρέπει να βασίζονται αποκλειστικά στις Ηνωμένες Πολιτείες, γιατί οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα τους προστατεύσουν».
Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι η Ουάσιγκτον βασικά τους πρόδωσε μέχρι στιγμής, αποτυγχάνοντας να υποστηρίξει την ανεξαρτησία τους μετά το δημοψήφισμα του 2017, καθώς και σε πολλές άλλες περιπτώσεις.
Επιπλέον, σε ορισμένα πλαίσια, διάφορες κουρδικές ομάδες θα μπορούσαν να προκύψουν ως πρόβλημα για τις ΗΠΑ: το 2019, για παράδειγμα, αφού αισθάνθηκαν εγκαταλελειμμένες από τους δυτικούς συμμάχους τους, οι κουρδικές δυνάμεις κατέληξαν σε συμφωνία με τη συριακή κυβέρνηση, ανοίγοντας έτσι το δρόμο στις δυνάμεις του Άσαντ να ανακτήσει τα βορειοανατολικά της χώρας.
Η διακεκριμένη αρχαιολόγος επιλύει τον γρίφο του αναστηλωμένου μνημείου και μας ξεναγεί στο νέο μουσείο και στους βασιλικούς τάφους των Αιγών (Βεργίνα).
«Χθες πηγαίνοντας στη Θεσσαλονίκη με το τρένο, με μια πολύ ωραία και διαυγή ημέρα, είδα στον κάμπο της Ημαθίας, στο βάθος, το νέο Μουσείο – αυτό το είχα ξαναδεί -, αλλά είδα και το ανάκτορο των Αιγών, φαίνονταν οι κίονες του από μακριά και συγκινήθηκα πολύ», μας λέει η Αγγελική Κοτταρίδη. Η Επίτιμη Έφορος Αρχαιοτήτων Ημαθίας ήταν επιστημονικά και διοικητικά υπεύθυνη του εμβληματικού έργου της αποκατάστασης και αναστήλωσης του ανακτόρου του Φιλίππου Β΄ της Μακεδονίας, στις Αιγές, από το 2007 μέχρι το 2023. Μοιάζει περιττό να επαναλάβουμε ότι η απόδοση του μνημείου, που εγκαινιάστηκε στις αρχές του 2024 και είναι επισκέψιμο για το κοινό από τις 7 Ιανουαρίου ως πολύτιμο τμήμα του μοναδικού αρχαιολογικού πάρκου της Ημαθίας, με την ονομασία Πολυκεντρικό Μουσείο Αιγών (η γνωστή μας «Βεργίνα»), ήταν έργο ζωής για την αρχαιολόγο, η οποία αφιερώθηκε στην ανάδειξη του βασιλείου των Μακεδόνων.
Αγγελική Κοτταρίδη @Κ. Τσακαλίδης/SOOC
«Ως ερευνήτρια θα παραμείνω εδώ όσο υπάρχω και αντέχω, διότι έχω ένα τεράστιο έργο, τη δημοσίευση μιας αναλυτικής έκδοσης για το ανάκτορο και επίσης, προϊσταμαι της τακτικής ανασκαφής στο Γυμνάσιο της αρχαίας Μίεζας. Ως μελετήτρια παραμένω στο Μουσείο», σημειώνει η κ. Κοτταρίδη με το χαρακτηριστικό πάθος που τη διακατέχει. Πρόσφατα η ίδια συνταξιοδοτήθηκε αλλά κάθε άλλο παρά αποσύρεται από την ενεργό δράση. Στη Μίεζα εξάλλου ο Αριστοτέλης δίδαξε τον Μέγα Αλέξανδρο, άλλο ένα κομμάτι στο παζλ της πολιτισμικής επιρροής της αρχαίας Μακεδονίας που πρέπει να αναδειχθεί διεξοδικά.
Η αναστήλωση του ανακτόρου των Αιγών
Το ανάκτορο, το «βασίλειον» των Αιγών –με την αρχαία ονομασία του- έχει έκταση περίπου 15.000 τ.μ. Πρόκειται για το μεγαλύτερο οικοδόμημα της κλασικής Ελλάδας, το επίκεντρο του μεγάλου οικοδομικού προγράμματος, με το οποίο ο Φίλιππος Β΄ (359-336 π.Χ.) εκσυγχρόνισε και αναβάθμισε τις Αιγές, τη βασιλική μητρόπολη των Μακεδόνων.
«Έπρεπε να αποκαλύψουμε την κάτοψη και να την αποτυπώσουμε, να τεκμηριώσουμε τα πάντα. Μιλάμε για παραπάνω από 25.000 αρχιτεκτονικά μέλη, τα οποία έπρεπε να τεκμηριωθούν ένα προς ένα, καθώς και για πενταψήφιο νούμερο ευρημάτων».
Ανάκτορο Αιγών @Κωνσταντίνος Τσακαλίδης/ SOOC
Η λεπτομερής και ταυτόχρονα ογκώδης εργασία που έγινε όλα αυτά τα χρόνια από την ίδια στο Πολυκεντρικό Μουσείο Αιγών και στο ανάκτορο του Φιλίππου Β΄ είναι ενδεικτική της επίμονης επιστημονικής της έρευνας. Βήμα – βήμα η Αγγελική Κοτταρίδη μας περιγράφει κάθε μικρή ψηφίδα του έργου της αναστήλωσης του ανακτόρου: «Ξεκινήσαμε από μηδενική βάση, διότι δεν είχαμε καθόλου στοιχεία από τις παλαιότερες ανασκαφές. Υπήρχαν διάσπαρτα αρχιτεκτονικά μέλη παντού, ερείπια καταχωμένα ξανά, γιατί η ανασκαφή είχε σταματήσει στα τέλη της δεκαετίας του ‘60 και είχε μείνει ανοιχτό το μνημείο σκεπασμένο με βλάστηση και χώματα από το βουνό. Έπρεπε να σκάψουμε συστηματικά, να αποκαλύψουμε τι ήταν ξανασκαμμένο και τι μπαζωμένο, τι ήταν άσκαφτο ώστε να δίνει πρωτογενή στοιχεία. Ευτυχώς είχαμε πολλά τέτοια κομμάτια για να χρονολογήσουμε το μνημείο, διότι ήταν χαώδεις οι προτάσεις για τη χρονολόγηση, η οποία έπρεπε να προσδιοριστεί με ακρίβεια στα χρόνια του Φιλίππου του Β΄ στα μέσα του 4ου αι. π.Χ. Έπρεπε να αποκαλύψουμε την κάτοψη και να την αποτυπώσουμε, να τεκμηριώσουμε τα πάντα. Μιλάμε για παραπάνω από 25.000 αρχιτεκτονικά μέλη, τα οποία έπρεπε να τεκμηριωθούν ένα προς ένα, καθώς και για πενταψήφιο νούμερο ευρημάτων. Όλα αυτά έπρεπε να τα επεξεργαστούμε ενώ έπρεπε να έχουμε μια ολοκληρωμένη πρόταση μελέτης αναστήλωσης σε όλες τις φάσεις του έργου ώστε να υπάρχει συνέχεια χρηματοδότησης – 20.300.000 ευρώ, όπως καταλαβαίνετε, δεν είναι λίγα».
«Το δυσκολότερο κομμάτι ήταν η επίλυση. Το να αντιληφθώ πώς ήταν η κάτοψη, πώς ήταν οι κίονες, πώς ακριβώς ήταν το πρόπυλο».
Ποιο ήταν το δυσκολότερο μέρος του έργου; «Το δυσκολότερο κομμάτι ήταν η επίλυση. Το να αντιληφθώ πώς ήταν η κάτοψη, πώς ήταν οι κίονες, πώς ακριβώς ήταν το πρόπυλο. Σκεφτείτε ότι από τους 60 αρχικούς κίονες έχουμε περίπου 30 αποσπασματικά, κάναμε δηλαδή και κάποιες γειώσεις αλλά κανένας κίονας δεν έχει πάνω από ένα – δύο κομμάτια από νέο υλικό. Ανάμεσα σε 200 κομμάτια έπρεπε να βρούμε ποιο πάει με ποιο και αυτά δεν είναι κομμάτια που τα σηκώνεις με το χέρι και τα βάζεις το ένα δίπλα στο άλλο, αλλά ήθελαν γερανό. Έπρεπε να βρούμε ποιο κομμάτι λείπει ενδιάμεσα – ένα τεράστιο παζλ, χώρια οι τοιχοβάτες και οι στυλοβάτες. Μιλάω για τους κίονες που είναι το πιο εντυπωσιακό κομμάτι γιατί έχουν σηκωθεί σε ύψος 6 μέτρων, όσο ήταν δηλαδή, 6 μέτρα και 4 εκατοστά και πάνω από αυτούς έχει μπει το επιστύλιο, η ζωφόρος και γείσο σε κάποια σημεία, δηλαδή είμαστε στα 7,5 μέτρα ύψος. Επίσης, ένα μέρος του μνημείου ανατάχθηκε στο μουσείο και όχι στο ίδιο το μνημείο για στατικούς λόγους», επισημαίνει η αρχαιολόγος.
Πολυκεντρικό Μουσείο Αιγών – Οι ενότητες και το νέο μουσείο
Στις Αιγές οι επισκέπτες συνδέονται με την ιστορία της Μακεδονίας στο χώρο και το χρόνο. Το Πολυκεντρικό Μουσείο Αιγών είναι ένα σύνολο μνημείων στον πυρήνα του αρχαιολογικού χώρου των Αιγών, περίπου 100.000 στρέμματα, το οποίο μπορεί να μεγαλώνει στο διηνεκές, ιδανικά ανάλογα με το τι συντηρείται, αποκαθίσταται και αποδίδεται στον κόσμο. Ο αρχαιολογικός χώρος των Αιγών ορίζεται από τον Αλιάκμονα, την κορυφή των Πιερίων και καταλήγει στον παραπόταμο του Αλιάκμονα, Κρασοπούλι (ο αρχαίος Άσκορδος).
Νέο Μουσείο Αιγών @ΥΠΠΟ
Αυτή τη στιγμή το Πολυκεντρικό Μουσείο, «πράσινο» στην αντίληψη και την πραγμάτωση του σε αρμονία με τη φύση, περιλαμβάνει: Το νέο μουσείο, που εγκαινιάστηκε πέρυσι και μετρά πάνω από 260.000 επισκέπτες το 2023, ενώ αποτελεί την πύλη στην ιστορία της πόλης των Αιγών, και στην ιστορία των Μακεδόνων (θα στεγάζει και τον «ψηφιακό Αλέξανδρο», ο οποίος θα βρίσκεται σε κάθε υπολογιστή, με την εφαρμογή «Μέγας Αλέξανδρος, από τις Αιγές στην Οικουμένη»), το Μουσείο των Βασιλικών Τάφων, τη Νεκρόπολη των Αιγών, έκτασης 540 στρεμμάτων με τη βασιλική ταφική συστάδα των Τημενιδών, τον Άγιο Δημήτριο, εκκλησία του 16ου αιώνα στης οποίας το νάρθηκα ο Μέγας Αλέξανδρος επιστρέφει στην πατρίδα του ως βυζαντινός αυτοκράτορας και φυσικά το Ανάκτορο του Φιλίππου Β΄ με το αρχαίο θέατρο.
Από την έκθεση του νέου Μουσείου Αιγών. @ΥΠΠΟ
«Αυτά τα μοναδικά αριστουργήματα πλαισιώνονται τώρα από ένα κορυφαίο κτίριο, το μεγαλύτερο κτίριο της κλασικής αρχαιότητας, το οποίο είναι τρεις φορές ο Παρθενώνας».
«Η βασιλική μητρόπολη των Μακεδόνων είναι πλέον σε κατάσταση που μπορεί να γίνει αντιληπτή από τον επισκέπτη», τονίζει η Αγγελική Κοτταρίδη. Όπως λέει η αρχαιολόγος που ήταν στο πλευρό του Μανόλη Ανδρόνικου στην ανασκαφή της Βεργίνας: «Οι βασιλικοί τάφοι και οι θησαυροί τους είναι μια εκπληκτική συγκέντρωση αριστουργημάτων που δεν έχουν κανένα παράλληλο, διότι μας σύστησαν για πρώτη φορά τους Μακεδόνες. Δεν είναι καθόλου συνηθισμένο να βλέπεις τόσο χρυσό και ασήμι σε ένα ελληνικό μουσείο, όπως δεν είναι συνηθισμένες οι εκπληκτικές ελεφαντοστέινες κεφαλές (από τη διακόσμηση της χρυσελεφάντινης κλίνης στο θάλαμο του τάφου του Φιλίππου), οι οποίες απεικονίζουν τον Φίλιππο και τον Μεγαλέξανδρο, όπως τους γνωρίζουμε από μεταγενέστερα πορτρέτα ρωμαϊκά και ελληνιστικά. Είναι συναρπαστικό να βλέπεις ότι εδώ στις Αιγές το 340 π.Χ. γεννιέται το ρεαλιστικό πορτρέτο του Φιλίππου και του Αλέξανδρου.»
Νέο Μουσείο Αιγών @Κ. Τσακαλίδης
Το αρχαίο βασίλειο των Μακεδόνων παίρνει πλέον πρόσθετη αίγλη με το αναστηλωμένο ανάκτορο του Φιλίππου Β΄. «Αυτά τα μοναδικά αριστουργήματα πλαισιώνονται τώρα από ένα κορυφαίο κτίριο, το μεγαλύτερο κτίριο της κλασικής αρχαιότητας, το οποίο είναι τρεις φορές ο Παρθενώνας», τονίζει η Αγγελική Κοτταρίδη. Το κτίριο άρχισε να κατασκευάζεται στα μέσα του 4ου αι. και είχε ολοκληρωθεί το 336 π.Χ., όταν ο Φίλιππος Β΄, στο αποκορύφωμα του εορτασμού της παντοδυναμίας του, δολοφονήθηκε, καθώς έμπαινε στο γειτονικό θέατρο. Στο μεγάλο περιστύλιο του ανακτόρου ανακηρύχθηκε βασιλιάς των Μακεδόνων ο Αλέξανδρος Γ΄ (Αρριανός, Αλ. Α. 1.25.1 – 2 ) και ξεκίνησε την πορεία που θα άλλαζε τον κόσμο. Το ανάκτορο καταστράφηκε παραδειγματικά στα μέσα του 2ου αι.π.Χ., μετά την οριστική κατάλυση του βασιλείου από τους Ρωμαίους του Μέτελλου, το 148 π.Χ. Ό,τι απέμεινε από τη λιθαρπαγή, που συνεχίστηκε για αιώνες, αποκαλύφθηκε με την ανασκαφή που ξεκίνησε το 1865 και συνεχίστηκε τον 20ό αιώνα, τη δεκαετία του 1930 και τις δεκαετίες του 1950-1960.
Από την έκθεση του νέου Μουσείου Αιγών @ΥΠΠΟ
«Ένα αρχέτυπο που ορίζει ουσιαστικά τη δημόσια αλλά και την ιδιωτική σε ένα μέτρο, αρχιτεκτονική όλης της ελληνιστικής οικουμένης»
Πρόκειται για ένα πολιτικό κτίριο-τόπο συνάθροισης των Μακεδόνων, με το μνημειώδες πρόπυλο, που παραπέμπει σε ιερό, τις εντυπωσιακές διώροφες στοές της πρόσοψης που ανοίγονται στην πόλη και προσκαλούν τους πολίτες να κάνουν χρήση του χώρου τους, το μέγα περιστύλιο, γύρω από το οποίο οργανώνονται οι χώροι των συμποσίων, την θόλο που σύμφωνα με τις επιγραφές ήταν ιερό του Πατρώου Ηρακλή, τη βιβλιοθήκη/αρχείο και το μικρότερο δυτικό περιστύλιο που εξυπηρετούσε βοηθητικές χρήσεις (παλαίστρα κλπ.). Το «βασίλειον» καθίδρυμα των Αιγών στέγαζε όλες εκείνες τις δομές που ήταν απαραίτητες για την άσκηση της πολυεπίπεδης δημόσιας εξουσίας. «Ένα αρχέτυπο που ορίζει ουσιαστικά τη δημόσια αλλά και την ιδιωτική σε ένα μέτρο, αρχιτεκτονική όλης της ελληνιστικής οικουμένης. Είναι το πρώτο συγκροτημένο περιστύλιο της ελληνικής αρχιτεκτονικής. Ένα μεγαλοφυές κτίριο», λέει η Αγγελική Κοτταρίδη.
Οι ένοικοι των βασιλικών τάφων της Βεργίνας
Απέναντι στη συνεχιζόμενη ‘’διαμάχη’’ γύρω από τις ταυτοποιήσεις των νεκρών των βασιλικών τάφων των Αιγών, η οποία έχει επανέρθει με σφοδρότητα στον δημόσιο διάλογο, τις τελευταίες ημέρες λόγω και της άποψης του Αντώνη Μπαρτζώκα, ομότιμου καθηγητή Φυσικής Ανθρωπολογίας – Παλαιοανθρωπολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, που θεωρεί μεταξύ άλλων σε πρόσφατη δημοσίευση του με την ομάδα του στο περιοδικό «Επιθεώρηση Αρχαιολογικής Επιστήμης» ότι ο νεκρός του Τάφου ΙΙ δεν είναι ο Φίλιππος Β΄ όπως έχει τεκμηριωθεί από την ανασκαφική ομάδα του Ανδρόνικου, αλλά ο γιος του, Φίλιππος ο Αριδαίος, ετεροθαλής αδελφός του Αλέξανδρου και ότι ο Φίλιππος Β΄, βρίσκεται στον Τάφο Ι, όπως έχει υποστηρίξει ο καθηγητής από παλαιότερη έρευνα, η Αγγελική Κοτταρίδη απορρίπτει κάθε θεωρία ως «ανυπόστατη». Αντιτείνει ότι η ομάδα του κ. Μπαρτζώκα δεν έχει εξετάσει τα οστά του Φιλίππου Β΄ στο μικροσκόπιο και δεν τα μελέτησε συστηματικά, ενώ το ανδρικό όστο που εκλαμβάνεται ως απόδειξη της αναπηρίας του Φιλίππου Β΄ και συνεπώς του ενταφιασμού των οστών του στον Τάφο Ι, αποτελεί προϊόν άλλης ανασκαφής εκτός Ελλάδας.
@ Μουσείο Βασιλικών Τάφων Αιγών – Βεργίνα
Ο κ. Μπαρτζώκας υποστηρίζει, ακόμα, ότι στον πρώτο τάφο, κατά τη δική του μελέτη, μαζί με τον Φίλιππο Β΄ βρίσκονται τα οστά της συζύγου του Κλεοπάτρα και το νεογέννητο παιδί τους. Στον δεύτερο τάφο, μαζί με τον Φίλιππο τον Αριδαίο είναι η σύζυγός του Ευρυδίκη, ενώ περιέχονται και τμήματα της πανοπλίας του Μεγαλέξανδρου.
Ο Φίλιππος Β΄, οι σύζυγοι και οι απόγονοι
Σύμφωνα με τα όσα υποστηρίζει η κ. Κοτταρίδη, το μουσειακό κέλυφος με τους βασιλικούς τάφους και την έκθεση των θησαυρών, περιλαμβάνει την ταφική συστάδα του Φίλιππου Β΄ με τον τάφο του μικρού Αλέξανδρου Δ΄ και της μητέρας του Ρωξάνης, δηλαδή του γιου και της συζύγου του Μεγαλέξανδρου και ακόμη δύο βασιλικούς τάφους. Ο ένας είναι της Νικησίπολης, μίας εκ των επτά συζύγων του Φιλίππου και μητέρας της Θεσσαλονίκης (μετέπειτα σύζυγο του Κασσάνδρου και βασίλισσα της Μακεδονίας) και ο άλλος, είναι ο τάφος του Φιλίππου Δ΄, δηλαδή του γιου της Θεσσαλονίκης, εγγονού του Φιλίππου Β΄. Ο δε Αριδαίος, γιος του Φιλίππου Β΄, μαζί με τη συζυγό του Ευρυδίκη είναι θαμμένοι, κατά τη δική της άποψη και επιχειρηματολογία, σε έναν από τους τάφους στη βασιλική συστάδα των Τημενιδών, έναν μακεδονικό τάφο που χρονολογείται στα τελευταία χρόνια του 4ου αι. π.Χ. Τους ανακόμισε ο Κάσσανδρος, σύμφωνα με τον Διόδωρο, μετά το 316 π. Χ. αφού τους είχε εκτελέσει η σύζυγος του Φιλίππου Β΄, Ολυμπιάδα (η μητέρα του Μεγαλέξανδρου και μία από τις συζύγους του Φιλίππου) και θάψει κάπου αλλού.
Όσο για την περίπτωση στους βασιλικούς τάφους των Αιγών να βρίσκεται ο Μεγαλέξανδρος και όχι ο Φίλιππος Β΄, όπως υποστηρίζει σθεναρά η διακεκριμένη βυζαντινολόγος Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, η Αγγελική Κοτταρίδη ανατρέχει στο παρελθόν, όταν το 1977 ήρθε στο φως η ανακάλυψη του Μανόλη Ανδρόνικου: «Λέτε εμείς να μην θέλαμε να έχουμε τον Αλέξανδρο; Περισσότερο από κάθε άλλον θέλαμε να τον έχουμε.»