Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ μίλησε για τη δημιουργία κοινού κέντρου επιχειρήσεων με το Ιράκ. Απαντώντας σε ερωτήσεις των μελών του Τύπου στη δεξίωση της 23ης Απριλίου στη Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση, ο Γκιουλέρ δήλωσε:
«Θα εργαστούμε περισσότερο. Θα εργαστούμε μαζί τους για να δούμε τι μπορούμε να κάνουμε. Οι ευθύνες σε αυτό το κέντρο επιχειρήσεων θα είναι κοινές. Τα δύο μέρη έχουν λάβει κοινή απόφαση για την ίδρυσή του», είπε ο Γκιουλέρ.
Ο υπουργός Γκιουλέρ, σε ερώτηση σχετικά με τη συνάντηση των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης Τουρκίας-Ελλάδας που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, την πρωτεύουσα της Ελλάδας, είπε: «Θα μάθουμε (λεπτομέρειες) όταν επιστρέψει η αντιπροσωπεία, αλλά ήταν θετική. Γίνεται με αμοιβαία καλή θέληση».
Όταν ρωτήθηκε για την κατάσταση της διαδικασίας για την αγορά πολεμικών αεροσκαφών F-16 από τις ΗΠΑ, ο Γκιουλέρ είπε, «Μιλάμε. Σύντομα θα μάθετε πού βρισκόμαστε για όλα. Εργαζόμαστε».
Μέγιστη ποινή φυλάκισης 15 ετών αντιμετωπίζει μέλος της ηγεσίας του ρωσικού υπουργείου Άμυνας.
Συγκεκριμένα, την Τετάρτη, το Περιφερειακό Δικαστήριο Μπάσμανι της Μόσχας δέχθηκε το αίτημα της έρευνας κατά του αναπληρωτή υπουργού Άμυνας Τιμούρ Ιβάνοφ. Αποφασίστηκε η προφυλάκισή του για δύο μήνες έως τις 23 Ιουνίου.
Ακόμη ένα άλλο άτομο που εμπλέκεται στην υπόθεση, ο συνεργάτης του, Σεργκέι Μποροντίν, τέθηκε υπό κράτηση για το ίδιο χρονικό διάστημα.
Και οι δύο κατηγορήθηκαν για δωροδοκία ιδιαίτερης μεγάλης κλίμακας και η μέγιστη ποινή, βάσει του άρθρου 290 του Ποινικού Κώδικα της Ρωσικής Ομοσπονδίας, είναι μέχρι 15 χρόνια φυλάκιση, γράφουν τα ρωσικά media.
Σύμφωνα με τους ανακριτές, ο Ιβάνοφ και ο Μποροντίν «συνεργάστηκαν σε μια εγκληματική συνωμοσία με τρίτους, συνεργάστηκαν μαζί τους εκ των προτέρων για να διαπράξουν ένα έγκλημα σε μια οργανωμένη ομάδα».
Το δικαστήριο δήλωσε ότι η δωροδοκία ελήφθη με τη μορφή παροχής υπηρεσιών που σχετίζονται με την ιδιοκτησία κατά τη διάρκεια εργασιών με σύμβαση και υπεργολαβία για τις ανάγκες του Υπουργείου Άμυνας.
Ο αναπληρωτής υπουργός δεν παραδέχεται την ενοχή του για δωροδοκία, ανέφεραν οι αρχές επιβολής του νόμου. «Ο Ιβάνοφ αρνείται κατηγορηματικά τη συμμετοχή του στο έγκλημα που του κατηγορείται και επιμένει στην αθωότητά του», γράφει χαρακτηριστικά το ρωσικό Interfax επικαλούμενο πηγή που γνωρίζει την κατάσταση. Σύμφωνα με τον κατηγορούμενο και την υπεράσπιση, οι πράξεις του ήταν αστικού χαρακτήρα.
Ο Ιβάνοφ συνελήφθη από αξιωματικούς της FSB την Τρίτη στις 17.00. Λίγες ώρες νωρίτερα πραγματοποιήθηκε σύσκεψη του υπουργείου Άμυνας στην οποία παρευρέθηκε. Όπως ανέφερε η Kommersant , ο κρατούμενος πέρασε τη νύχτα σε προσωρινό κέντρο κράτησης.
Ο γραμματέας Τύπου της προεδρίας Ντμίτρι Πεσκόφ είπε ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν ενημερώθηκε για την κράτηση του Ιβάνοφ. Ο υπουργός Άμυνας Σεργκέι Σόιγκου ενημερώθηκε επίσης εκ των προτέρων.
Η κοινότητα των ειδικών σημειώνει ότι η υπόθεση του υφυπουργού μπορεί να έχει εκτεταμένες συνέπειες στο πλαίσιο της επιχείρησης στην Ουκρανία.
«Η καταπολέμηση της διαφθοράς στον στρατό μπορεί να αξιολογηθεί μόνο θετικά, καθώς αυτή η διαδικασία βοηθά στη διασφάλιση της τάξης στα στρατεύματα. Επιπλέον, στο μέλλον, αυτό θα έχει θετικό αντίκτυπο στην κατάσταση στη ζώνη της Βόρειας Στρατιωτικής Περιφέρειας», δήλωσε ο στρατιωτικός ειδικός Μαξίμ Κλίμοφ.
Αυτές τις μέρες συμπληρώνονται 20 χρόνια από το δημοψήφισμα στην Κύπρο με το οποίο οι Ελληνοκύπριοι απέρριψαν το σχέδιο Ανάν με το συντριπτικό 76%.
Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου 24 Απριλίου 2024
Αυτές τις μέρες συμπληρώνονται είκοσι χρόνια από το δημοψήφισμα στην Κύπρο με το οποίο οι Ελληνοκύπριοι (82% του νομίμου πληθυσμού του νησιού) απέρριψαν το σχέδιο Ανάν με το συντριπτικό ποσοστό του 76%, παρά τις τεράστιες πιέσεις και σχεδόν άμεσες απειλές που δέχτηκαν από τη μεγάλη πλειοψηφία της κυπριακής και ελλαδικής αστικής τάξης, του πολιτικού κόσμου της Ελλάδας και της Κύπρου, των ελλαδικών και κυπριακών ΜΜΕ, σχεδόν όλων των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, της Ε.Ε. και των ΗΠΑ προκειμένου να ψηφίσουν «Ναι».
Μετά το δημοψήφισμα, πολλοί, που ήταν υπέρ του «Ναι» ή ποιούσαν τη νήσσα, σε Κύπρο και Ελλάδα, εμφανίσθηκαν όψιμοι οπαδοί του «Όχι». Μια μελέτη όμως των δημοσιευμάτων και των δηλώσεων από τον Νοέμβριο του 2002, που πρωτοεμφανίστηκε το σχέδιο αυτό, μέχρι τον Απρίλιο του 2004, που απερρίφθη, θα απεδείκνυε ότι σχεδόν οι πάντες σε Κύπρο και Ελλάδα το υποστήριζαν ή πάντως δεν το επέκριναν και μόνο μια φούχτα ανθρώπων ήταν απέναντι. Με δεδομένο τον τερατώδη, όπως θα δείξουμε στη συνέχεια, χαρακτήρα του ίδιου του σχεδίου Ανάν, η σχεδόν καθολική υποστήριξή του από την πολύ μεγάλη πλειοψηφία της ελλαδικής και κυπριακής «ελίτ» (τρόπος του λέγειν, γιατί μόνο εκλεκτοί δεν είναι), συνιστούσε από τότε μια σοβαρότατη ένδειξη του βαθμού εκφυλισμού, της ηθικής και διανοητικής αποσύνθεσης και παρακμής και της ξένης εξάρτησης της ελλαδικής και κυπριακής «ελίτ». Τον διαπιστώσαμε εξάλλου αργότερα, πέραν αμφιβολίας, όταν διαδοχικές ελληνικές κυβερνήσεις απεδέχθησαν καταστροφικά οικονομικά προγράμματα, που δεν είχαν επιβληθεί από το ΔΝΤ ούτε στον Τρίτο Κόσμο και βεβαίως τον διαπιστώνουμε ακόμα περισσότερο σήμερα σε όλες τις εκδηλώσεις της ελλαδικής και κυπριακής δημόσιας ζωής. Οι πολιτικοί άλλωστε της Ελλάδας που στρατεύτηκαν ολόψυχα στην υποστήριξη του σχεδίου Ανάν, όπως ο Γιώργος Παπανδρέου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης και η Ντόρα Μπακογιάννη, ήταν οι ίδιοι που στήριξαν με ενθουσιασμό τα Μνημόνια και τις Δανειακές το 2010. Δεν κατάφεραν να καταλύσουν την Κυπριακή Δημοκρατία το 2004, κατάφεραν όμως να καταλύσουν την Ελληνική το 2010!
Θυμίζουμε στο σημείο αυτό ότι η επεξεργασία του σχεδίου Ανάν άρχισε σε τρία συνέδρια του Ιδρύματος Κόκκαλη και τις πρώτες ιδέες τις εισηγήθηκαν Ισραηλινοί συμμετέχοντες. Ο Βρετανός Λόρδος Χάνεϊ επιστάτησε την όλη διαδικασία διαμόρφωσής του και το «διαπραγματεύτηκε» από ελλαδικής πλευράς ο Γιώργος Παπανδρέου και η ομάδα του στην Αθήνα, υπό την εποπτεία των συμβούλων του Κώστα Σημίτη Γιάννη Παπαδημητρίου και Γιώργου Πανταγιά. Σύμβουλος του Γιώργου Παπανδρέου εκείνη την εποχή ήταν και ο μετέπειτα υπουργός του Τσίπρα Νίκος Κοτζιάς, που χαρακτήρισε μάλιστα σε βιβλίο του (Η εξωτερική πολιτική της Ελλάδας κατά τον 21ο αιώνα, εκδ. Καστανιώτη, 2010) την πρόβλεψη να τεθεί δημοψήφισμα ως το μεγάλο σφάλμα του 2004! Ως υπουργός Εξωτερικών του Τσίπρα θα προσπαθήσει να το επανορθώσει συγκαλώντας τη Διάσκεψη της Γενεύης ώστε να λύσει το Κυπριακό χωρίς να κάνει δημοψήφισμα.
Διαπρεπής συνταγματολόγος, ο νομικός σύμβουλος του Κώστα Σημίτη Γιάννης Παπαδημητρίου ζήτησε συγγνώμη από τους Κυπρίους όταν επισκέφθηκε το νησί μετά το δημοψήφισμα για το ότι επέτρεψε να φτιαχτεί ένα τέτοιο σχέδιο. Η εξουσία έχει συχνά θλιβερές επιπτώσεις στο ήθος των ανθρώπων. Από πλευράς Κύπρου, το σχέδιο το διαπραγματεύτηκαν οι Γλαύκος Κληρίδης, Γιαννάκης Κασουλίδης και Αλέκος Μαρκίδης. Η «διαπραγμάτευση» δεν μπορούσε βέβαια να οδηγήσει παρά εκεί που κατέληξε εν τέλει, με δεδομένο ότι ο Γιώργος Πανταγιάς δήλωσε ευθύς εξ αρχής ότι οι νομικές διατάξεις δεν έχουν μεγάλη σημασία, αφού το νέο κράτος θα ενταχθεί στην Ε.Ε.!!
Στο τέλος πήραν το τέρας που κατασκεύασαν και το έδωσαν στον Γ.Γ. του ΟΗΕ Κόφι Ανάν να το εμφανίσει ως τάχα μου δικό του, ώστε να εμφανίσουν όσους θα έλεγαν «Όχι» ως αντιτιθέμενους στα ίδια τα Ηνωμένα Έθνη. Μάλιστα ο -υποτίθεται δημοκράτης και σοσιαλιστής- Έλληνας πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης πρότεινε στον Κληρίδη να αναβληθούν οι εκλογές στην Κύπρο και να κυβερνήσει ο ίδιος επί ένα διάστημα ως δικτάτωρ, ώστε να ψηφιστεί μετά βεβαιότητος το σχέδιο!
Θα δείξουμε στη συνέχεια, με επιχειρήματα που δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν από την ισχύ μιας αυστηρής μαθηματικής απόδειξης, ότι, ψηφίζοντας όπως ψήφισαν οι Ελληνοκύπριοι, διέσωσαν την ίδια την ύπαρξη του κράτους τους και την ειρήνη στο νησί. Διέσωσαν επίσης την Ελλάδα και τον ελληνικό λαό από τις δραματικές συνέπειες που θα υφίσταντο αν έπεφταν απάνω τους τα ερείπια της Κύπρου, όπως και την Ευρωπαϊκή Ένωση από τις συνέπειες μιας ένταξης από το παράθυρο της Τουρκίας στην Ένωση χωρίς να πληροί καμιά από τις προϋποθέσεις και από τη δημιουργία χάους σε ένα τμήμα των εδαφών της Ε.Ε..
Γιατί ήταν μια ειρηνική επανάσταση το δημοψήφισμα
Χαρακτηρίσαμε επανάσταση το δημοψήφισμα, έστω και αν έγινε με ειρηνικές μεθόδους, για τρεις λόγους:
Πρώτον γιατί η συντριπτική πλειοψηφία των Κυπρίων απέρριψε ένα σχέδιο πίσω από το οποίο συνέκλιναν οι ισχυρότερες δυνάμεις του πλανήτη και το μεγαλύτερο τμήμα του κατεστημένου Ελλάδας και Κύπρου. Αυτό επανελήφθη 11 χρόνια αργότερα στο ελληνικό δημοψήφισμα του 2015, που άλλωστε έχει ομοιότητες με το κυπριακό του 2004, αφού και τα δύο αφορούσαν τον ίδιο τον πυρήνα του δημοκρατικού πολιτεύματος, την ίδια τη λαϊκή και την εθνική κυριαρχία. Και το σχέδιο Ανάν και τα μνημόνια και οι δανειακές είναι άλλωστε ακραίες εκδηλώσεις μιας πολύ γενικότερης και παγκόσμιας τάσης: της επίθεσης του διεθνούς χρηματιστικού κεφαλαίου και της «συλλογικής» Δύσης -της «παγκοσμιοποίησης» αν προτιμάτε- εναντίον των κυρίαρχων κρατών. Μόνο που στην Ελλάδα και την Κύπρο αυτή η γενική τάση εκδηλώθηκε με ασυνήθιστη, άνευ προηγουμένου δριμύτητα, που δεν συναντάμε σε καμιά άλλη χώρα που να ανήκει στη συλλογική Δύση (έστω και στην περιφέρεια). Στην Ελλάδα είχαμε ένα οικονομικό πρόγραμμα που μείωσε κατά 27% το ΑΕΠ, κάτι που δεν συνέβη σε άλλη δυτική χώρα μετά την κρίση του 1929 στις ΗΠΑ και στη Γερμανία της Βαϊμάρης (1929-33). Στην Κύπρο το σχέδιο προέβλεπε την πλήρη κατάργηση του κράτους!
Δεύτερον, γιατί το διακύβευμα του δημοψηφίσματος του 2004 δεν ήταν τίποτα άλλο από την ίδια την ύπαρξη του κυπριακού κράτους, του κράτους δηλαδή που δημιούργησε η μεγάλη αντιαποικιακή επανάσταση των Κυπρίων το 1955-59.
Τρίτον, γιατί το κυπριακό δημοψήφισμα τίναξε στον αέρα ολόκληρη την αμερικανο-βρετανο-ισραηλινή στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο, που είχε επεξεργαστεί ο Αμερικανός διπλωμάτης Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ και η οποία περιελάμβανε τρία σκέλη: την «επίλυση» των ελληνοτουρκικών διαφορών με κάποιες παραχωρήσεις κυριαρχίας της Αθήνας, τη μετατροπή της Κύπρου σε δυτικό προτεκτοράτο και την ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε.. Εφαρμοζόμενο, το πρόγραμμα αυτό θα οδηγούσε στην θεσμοποίηση του αμερικανικού ελέγχου σε Ελλάδα και Κύπρο, με ουσιαστική κατάργηση του κυπριακού κράτους, δημιουργία ενός ακόμα ισχυρού μοχλού αμερικανικής επιρροής στο εσωτερικό της ΕΕ, ολοκλήρωση μιας ζώνης αμερικανο-ισραηλινο-τουρκικής ζώνης επιρροής στην ανατολική Μεσόγειο και εκτόπιση της ρωσικής επιρροής από την περιοχή αυτή. (Σε ό,τι αφορά την τουρκική ένταξη στην Ε.Ε. δεν θα ξεχάσω με πόσο σαρκαστικό κυνισμό ένας φιλότουρκος Βρετανός συγγραφέας απαριθμούσε, σε ένα συνέδριο για τις ευρωτουρκικές σχέσεις που παρακολούθησα το 2004 στην Τουρκία, τους λόγους για τους οποίους η χώρα του και οι ΗΠΑ θέλουν την τουρκική ένταξη, παρά τις αντιρρήσεις των Ευρωπαίων: «η ένταξη θα καταργήσει την ευρωπαϊκή αγροτική πολιτική, θα μετατρέψει την Ένωση σε ζώνη ελεύθερων ανταλλαγών, όπως είναι η επιδίωξη του Λονδίνου από τον καιρό της EFΤΑ και θα βάλει έναν δούρειο ίππο της Αμερικής στο εσωτερικό της».
Τέταρτο, γιατί τεθέντες εκ του Σχεδίου ενώπιον της προοπτικής να χάσουν το κράτος τους, οι Κύπριοι απέκτησαν για πρώτη φορά συνείδηση της αξίας του, έγιναν πολίτες κράτους, όχι απλοί υπήκοοι κράτους που υπάρχει μόνο λόγω του ότι το επιτρέπουν οι ισχυροί, ως μία παραχώρηση της Μεγάλης Βρετανίας. Το δημοψήφισμα τους έθεσε προ δύο φόβων, είτε να υποστούν τα αντίμετρα των ξένων που ήθελαν να ψηφίσουν «Ναι», είτε να χάσουν το κράτος τους. Προτίμησαν τον πρώτο από τον δεύτερο φόβο.
Το δημοψήφισμα του 2004 απετέλεσε ένα ποιοτικό άλμα στην συνείδηση των Κυπρίων για το κράτος τους. Στην Ελλάδα συνέβη το αντίστροφο. Η μη τήρηση του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος του 2015 οδήγησε μια πλειοψηφία Ελλήνων στο συμπέρασμα ότι δεν έχουν πια δικό τους κράτος, ότι το κράτος που λέγεται ελληνικό λειτουργεί πλέον υπό τις εντολές ξένων και εναντίον των συμφερόντων του ελληνικού λαού, δίκην αποικιακής διοίκησης. Υπήρξε ένας μεγάλος σταθμός στη «ραγιαδοποίησή» μας.
Και μια Επανάσταση στο ΑΚΕΛ
Για να μπορέσουν όμως να κάνουν την Επανάστασή τους εναντίον των δυνάμεων που επιβουλεύονταν το νησί τους, οι Κύπριοι χρειάστηκε προηγουμένως να κάνουν μια επανάσταση εναντίον των ηγεσιών των δύο μεγάλων κομμάτων τους, του δεξιού Δημοκρατικού Συναγερμού και του αριστερού ΑΚΕΛ, που, αμφότερες είχαν αποφασίσει να ταχθούν με τον ξένο παράγοντα.
Ανάλογα έγιναν, θυμίζουμε, και στην Ελλάδα, όπου οι ψηφοφόροι, αντιμέτωποι με την εθνική και κοινωνική λαίλαπα των Μνημονίων εγκατέλειψαν τα δύο κόμματα εξουσίας της μεταπολιτευτικής Ελλάδας, το ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ, για να στηρίξουν τον ΣΥΡΙΖΑ και τους Αν.Ελλ. και να τους κάνουν κυβέρνηση (προτού διαπιστώσουν βέβαια αποσβολωμένοι ότι είναι και αυτοί «τζούφιοι» και δεν είχαν προετοιμάσει κανένα σχέδιο για να έρθουν σε ρήξη με τους πιστωτές αν δεν βρισκόταν μια ανεκτή έστω συμβιβαστική λύση).
Στην Κύπρο, το 70% σχεδόν των ψηφοφόρων της Δεξιάς, του Δημοκρατικού Συναγερμού των Κληρίδη και Αναστασιάδη τον εγκατέλειψαν ψηφίζοντας «Όχι» στο δημοψήφισμα. Με το ΑΚΕΛ τα πράγματα ήταν πιο μπερδεμένα. Η ηγεσία του κόμματος παρέμενε πιστή στη βαθειά εσφαλμένη άποψη του ΑΚΕΛ στο εθνικό ζήτημα, άποψη που του έφερε σε ευθεία σύγκρουση με μεγάλα τμήματα του κυπριακού λαού και κατά την εξέγερση του 1931 και κατά την επανάσταση του 1955-59. Ταυτόχρονα η άποψη αυτή επέτρεπε στην ηγεσία του ΑΚΕΛ να έχει την εύνοια του δυτικού ιμπεριαλισμού, ιδίως των Βρετανών, στο μέτρο που οι απόψεις τους για το Κυπριακό πρακτικά ταυτίζονταν.
Μόνο που το ΑΚΕΛ ήταν ένα παραδοσιακό λαϊκό κόμμα, με μεγάλη συμμετοχή σε κοινωνικούς αγώνες και στέρεους δεσμούς με τις κυπριακές λαϊκές τάξεις. Και αυτές οι τάξεις ένοιωθαν καλύτερα από τους φραγκάτους αστούς του νησιού, με τα σπίτια στο Λονδίνο, ότι χρειάζονται κράτος. Και όταν η βάση του ΑΚΕΛ έμαθε ότι το Πολιτικό Γραφείο αποφάσισε, τη Μεγάλη Τρίτη του 2004, να σταυρώσει την Κύπρο τασσόμενο υπέρ του σχεδίου Ανάν, ήταν από τα προπύργια του κόμματος, από το «κόκκινο» Τσέρι, από τη «μικρή Μόσχα» της Αγλατζάς, από το Καϊμακλί που ξεκίνησε ο ξεσηκωμός. Σε μια επαναστατική κατάσταση, έγραφε ο Λένιν το 1917, οι εργάτες είναι εκατό φορές πιο αριστερά από το κόμμα, το κόμμα εκατό φορές πιο αριστερά από την Κεντρική Επιτροπή. Ήταν τέτοια η πίεση που η βάση του κόμματος άσκησε στην ηγεσία του ώστε η Κεντρική Επιτροπή μετέβαλε, για πρώτη φορά στην ιστορία του κόμματος, την απόφαση του Πολιτικού Γραφείου τασσόμενη υπέρ του «Όχι». Έξαλλος και μη έχοντας καταλάβει τι και γιατί συμβαίνει ο Δημήτρης Χριστόφιας μίλησε για «εθνικιστικό παροξυσμό» και πρόσθεσε ότι «ψηφίζουμε Όχι για να τσιμεντώσουμε το Ναι».
Ήταν μια ιστορική ευκαιρία να πάρουν τον έλεγχο του κόμματος της αριστεράς δυνάμεις με μια πιο ισορροπημένη πολιτική στο εθνικό, πιο αντιπροσωπευτικές της λαϊκής βάσης της αριστεράς, ικανές να παντρεύουν το εθνικό με το κοινωνικό, που είναι το «κλειδί» για τη διεκδίκηση της ηγεμονίας (όπως έγινε με το ΕΑΜ, με το ΠΑΣΟΚ και με τον ΣΥΡΙΖΑ της αντιμνημονιακής περιόδου). Αλλά ακόμα κι όσοι διαφωνούσαν δεν το κατάλαβαν, ούτε είχαν και τέτοια στρατηγική. Μόλις πέρασε η καταιγίδα, η κυβερνώσα το ΑΚΕΛ γραφειοκρατία πέταξε ξεφλούδισε σαν αυγό τους πρωταγωνιστές του αριστερού, αντιαποικιακού «Όχι».
Εκείνη την εποχή αλλά και αργότερα επισκέφθηκα πολλές φορές την Κύπρο και μίλησα με όλους σχεδόν τους πολιτικούς της. Διαπίστωσα εντελώς έντρομος ότι δεν είχαν μελετήσει το σχέδιο και δεν γνώριζαν τις διατάξεις που περιείχε! Είναι ζήτημα επίσης αν δύο τρεις άνθρωποι στην Αθήνα -πλην όσων το διαπραγματεύθηκαν και το συνέταξαν -γνώριζαν τι περιείχε. Τοποθετούνταν γενικώς, οι «αντιεθνικιστές» υπέρ, οι «πατριώτες» εναντίον. Δεν είναι χαζοί άνθρωποι, ούτε και οι δημοσιογράφοι είναι. Αν δεν ενημερώνονται, αν δεν διαβάζουν είναι γιατί καταλαβαίνουν ότι μόνο δυσκολίες θα έχουν αν διαβάσουν και αν ενημερωθούν. Άλλωστε η συζήτηση και ο διάλογος με επιχειρήματα είναι άγνωστα σπορ στη σημερινή Ελλάδα και Κύπρο, για να μη πω και το διάβασμα γενικώς! Αν κάποτε γράψω τους παραλογισμούς και τα «μαργαριτάρια» που έχω ακούσει από Πρωθυπουργούς, Υπουργούς Εξωτερικών και Άμυνας ως πολιτικο-διπλωματικός συντάκτης ο κόσμος δεν θα με πιστεύει και αν με πιστέψει θα πάθει έμφραγμα.
Ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης, επί των ημερών του οποίου εμφανίστηκε το σχέδιο Ανάν το παρουσίασε σε συνέντευξη τύπου. Όταν ένας δημοσιογράφος του επεσήμανε ότι το σχέδιο καταργεί τον κυπριακό στρατό (την Εθνοφρουρά) απόρησε και διερωτήθηκε (Πρωθυπουργός της Ελλάδος ων) αν η Κύπρος έχει στρατό. Ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας αγνοούσε την ύπαρξη ενόπλων δυνάμεων της Κύπρου. Όταν ρώτησα έναν από τους Κυπρίους διαπραγματευτές του σχεδίου, ηγετικό στέλεχος της κυπριακής Δεξιάς, γιατί πιστεύει ότι θα δουλέψει το σχέδιο Ανάν μου απάντησε: «Άκου, δεν θέλουμε να ζήσουμε με τους Τουρκοκυπρίους. Θα το υπογράψουμε και μετά θα πάμε σε βελούδινο διαζύγιο»! Ξέχασε βέβαια ότι αυτό που θα υπέγραφε – και το οποίο διαπραγματεύτηκε ο ίδιος προέβλεπε την απαγόρευση τυχόν διαζυγίου Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων (γιατί ένα τέτοιο “διαζύγιο” θα εξουδετέρωνε τον αποικιακό έλεγχο της Κύπρου που στηριζόταν στον εκ νέου θεσμοποιύμενο, δια του σχεδίου, ανταγωνισμό των δύο κοινοτήτων). Ένας άλλος, ανώτερο στέλεχος του ΑΚΕΛ, και όχι από τα χειρότερα, με ρώτησε «γιατί σε ενοχλεί το Ανώτατο Δικαστήριο; Αυτό θα ασχολείται μόνο με τους Τουρκοκύπριους» και φυσικά με “έστειλε”. Το Ανώτατο Δικαστήριο που προέβλεπε το σχέδιο θα ίσχυε φυσικά για όλη την Κύπρο και όλους τους Κυπρίους. Έτσι γίνεται η άσκηση εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής σε Ελλάδα και Κύπρο!
Σας υποσχέθηκα να σας αποδείξω ότι το σχέδιο Ανάν ήταν ένα τέρας που κατέλυε το κυπριακό κράτος, ένα σχέδιο παγκόσμιας σημασίας ως προς την εγκαθίδρυση μιας νέας ολοκληρωτικής μορφής διακυβέρνησης που προέβλεπε. Αυτό θα κάνω στο επόμενο άρθρο μου για το θέμα.
——–
Σημείωση: Όσοι αναγνώστες ενδιαφέρονται τυχόν περισσότερο για τις αντιφάσεις της πολιτικής του ΑΚΕΛ, τους παραπέμπω σε ένα βιβλίο μου που εξέδωσα το 2008, με τον τίτλο «Η Κύπρος σε παγίδα» (εκδ. Λιβάνη, Αθήνα 2008), όπου εξετάζω αναλυτικά τον πολιτικό λόγο του ΑΚΕΛ και τις αντιφάσεις του, όπως και το γενικότερο και εντελώς παρεξηγημένο θέμα των σχέσεων της Αριστεράς με τις έννοιες του έθνους, του εθνισμού και του εθνικισμού και τη διαλεκτική εθνισμού και διεθνισμού.
Όπως επισημαίνει η ανάλυση, η κρίση δημιούργησε μια «τρύπα» και θα χρειαστεί να περάσει μια γενιά προτού η Ελλάδα καταφέρει να βγει από αυτήν
Να παρουσιάσει την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας σε ένα ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο επιχειρεί η στήλη Alphaville των Financial Times, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα είναι μια από τις χώρες της Ευρωζώνης με τις καλύτερες επιδόσεις, όμως είναι και η φτωχότερη.
Όπως επισημαίνει η ανάλυση, αυτό είναι το αποτέλεσμα μιας αξιοσημείωτης οικονομικής κρίσης, η οποία δημιούργησε μια «τρύπα» και θα χρειαστεί να περάσει μια γενιά προτού η Ελλάδα καταφέρει να βγει από αυτήν.
Οι Financial Times θυμίζουν ότι η S&P αναβάθμισε την περασμένη εβδομάδα τις προοπτικές της χώρας σε θετικές, επαινώντας τις ελληνικές αρχές για τις ευρείες μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την ανάπτυξη και μειώνουν το χρέος.
Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι το ελληνικό χρέος μειώθηκε πράγματι κατά 10,8 ποσοστιαίες μονάδες το 2023, στο 162% του ΑΕΠ.
Η ελληνική οικονομία εμφάνισε ρυθμούς ανάπτυξης 2% το 2023, την ώρα, για παράδειγμα, που η γερμανική συρρικνώθηκε κατά 0,3%. Από το 2019 η Ελλάδα εμφανίζει σχεδόν διπλάσιο ρυθμό σε σχέση με την Ευρωζώνη, ενώ σύμφωνα με το ΔΝΤ αναμένεται να συνεχίσει να υπεραποδίδει για τα επόμενα δύο χρόνια.
Οι ισχυρές επιδόσεις του τουρισμού, μαζί με τη βελτίωση της αγοράς εργασίας και την ανάκαμψη της κατανάλωσης βοηθούν. Ενώ σύμφωνα με τους FT, βοηθούν επίσης και οι μεταρρυθμίσεις που στοχεύουν στην ενίσχυση της ανάπτυξης.
Όμως, η ανάκαμψη της οικονομίας έχει ανεβάσει μόνο λίγο το βιοτικό επίπεδο της Ελλάδας σε σχέση με τον μέσο όρο της Ε.Ε. τα τελευταία δύο χρόνια, με αποτέλεσμα η χώρα να είναι αυτή τη στιγμή η φτωχότερη στην Ευρωζώνη.
Όπως σημειώνουν οι FT, τα πράγματα δεν ήταν πάντα έτσι, καθώς το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας ήταν παρόμοιο με τον μέσο όρο της Ε.Ε. μέχρι το 2009. Από τότε, 10 χώρες έχουν δει το βιοτικό τους επίπεδο να αυξάνεται πάνω από αυτό στην Ελλάδα. Συνεπώς, η χώρα είναι σήμερα η δεύτερη φτωχότερη στην Ε.Ε. μετά τη Βουλγαρία και η φτωχότερη στην Ευρωζώνη.
Ο λόγος δεν είναι άλλος από την λιτότητα στα χρόνια της κρίσης χρέους. Η οικονομία συρρικνώθηκε σχεδόν κατά 30%, οι καταναλωτικές δαπάνες μειώθηκαν κατά 24%, οι κρατικές δαπάνες κατά 20% και οι επενδύσεις κατά 65%.
Η μεταποιητική δραστηριότητα μειώθηκε σχεδόν στο μισό, το λιανικό εμπόριο και η επαγγελματική δραστηριότητα συρρικνώθηκαν σχεδόν κατά το ένα τρίτο. Η ανεργία εκτοξεύτηκε σε ιστορικό υψηλό, σχεδόν στο 30%.
Σήμερα, η ελληνική οικονομία είναι περίπου 19% μικρότερη από ό,τι ήταν το 2007, την ώρα που η οικονομία της Ε.Ε. είναι κατά 17% μεγαλύτερη.
Το οικονομικό πλήγμα είναι σχεδόν άνευ προηγουμένου στη σύγχρονη εποχή και μπορεί να συγκριθεί μόνο με τη Μεγάλη Ύφεση των ΗΠΑ στη δεκαετία του 1930, σημειώνουν οι FT, επικαλούμενοι τον Γιώργο Λαγαριά, επικεφαλής οικονομολόγο της Mazars Wealth Management.
Οι πραγματικοί μισθοί μειώνονταν σταθερά μέχρι το 2022 και είναι κατά 30% χαμηλότεροι σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα. Κάτι που σημαίνει ότι ο μέσος μισθός στην Ελλάδα είναι από τους χαμηλότερους μεταξύ των ανεπτυγμένων οικονομιών.
Και την ίδια στιγμή, οι FT επισημαίνουν ότι η ελληνική οικονομία μπορεί να είναι σήμερα πιο ισορροπημένη, έπειτα από τη μείωση της κατασκευαστικής δραστηριότητας, αλλά αντιμετωπίζει μακροπρόθεσμες προκλήσεις, όπως οι χαμηλές επενδύσεις και η περιορισμένη ανταγωνιστικότητα, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και το δυσμενές δημογραφικό με τη σοβαρή μείωση των γεννήσεων.
Πώς το νέο κύμα «λαϊκισμού» οδηγεί σε ανακατατάξεις και κομματικές μεταλλάξεις στις ευρωεκλογές – Τι πιστεύουν οι πολίτες για τα σενάρια αστάθειας
Μένουν περίπου πενήντα ημέρες για τις ευρωεκλογές και δεν θα ήταν υπερβολικό να πούμε ότι ίσως αυτές θα είναι οι πλέον παράξενες και θολές εκλογές της Μεταπολίτευσης. Και το λέμε αυτό γιατί:
1. Είναι ακόμα ασαφής η ατζέντα γύρω από την οποία θα επικεντρωθεί η προεκλογική συζήτηση και το ενδιαφέρον των εκλογέων. Θα έλεγε κανείς ότι, κατά παράδοση, θα κυριαρχήσουν και αυτή τη φορά τα θέματα εσωτερικού ενδιαφέροντος, ωστόσο οι γεωπολιτικές εξελίξεις και οι περιφερειακές συγκρούσεις δημιουργούν ένα απρόβλεπτο και έντονα ανασφαλές τοπίο που εκτοπίζει αστραπιαία τα θέματα εσωτερικού ενδιαφέροντος. Τελευταίο παράδειγμα αυτό της επίθεσης του Ιράν στο Ισραήλ, που εκτόπισε κάθε άλλη συζήτηση από τη δημόσια σφαίρα κατά τις ημέρες της διεξαγωγής της έρευνας πεδίου (10-16 Απριλίου).
2. Αλλά ακόμα και όταν η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από θέματα εσωτερικού ενδιαφέροντος, γίνεται εξαναγκασμένα και κάτω από την πίεση αρνητικών γεγονότων (τελευταίο παράδειγμα, η γυναικοκτονία έξω από Αστυνομικό Τμήμα), τα οποία προσφέρουν τροφή για κομματική αντιπαράθεση, αλλά λίγο σχετίζονται με την αναγκαία συζήτηση για τις μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται στη σημερινή σύνθετη εποχή.
3. Και εδώ εισέρχεται στη συζήτηση και το πολιτικό/θεσμικό ζήτημα του «κοιμώμενου γίγαντα», της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Μέχρι πού μπορεί να φτάσει η πολιτική εμβάθυνση της Ευρώπης; Χρειαζόμαστε να γίνει πιο συγκεντρωτική και αποφασιστική ή πιο χαλαρή και αποκεντρωμένη; Θέλουμε «περισσότερη» ή «λιγότερη» Ευρώπη; Πάντως το βέβαιο είναι ότι χρειάζονται μέτρα προσαρμογής της θεσμικής ΕΕ στο σύγχρονο παγκόσμιο περιβάλλον.
Η στροφή της δημόσιας συζήτησης στα γεωπολιτικά και ειδικότερα στις εξελίξεις στην κρίση της Μέσης Ανατολής αποφορτίζει κάπως την κυβέρνηση από τις πιέσεις της προηγούμενης περιόδου
Ισχυρή αίσθηση ανακατατάξεων
Ολες αυτές οι παράμετροι βέβαια συμπληρώνονται και με την εξέλιξη του κομματικού ανταγωνισμού στη χώρα μας. Είναι γνωστό ότι το κομματικό μας σύστημα, όπως συμβαίνει εξάλλου και στις περισσότερες δυτικές χώρες, βρίσκεται σε αποευθυγράμμιση με το εκλογικό σώμα.
Η αίσθηση ότι έχουμε μπροστά μας ένα νέο κύμα «λαϊκισμού», που θα οδηγήσει σε κομματικές ανακατατάξεις και κυρίως κομματικές μεταλλάξεις, είναι ισχυρή και ήδη διαφαίνεται και στις τρέχουσες έρευνες εκλογικής συμπεριφοράς, με την ανάδυση νέων σχημάτων που διεκδικούν την εκπροσώπησή τους στο Ευρωκοινοβούλιο αλλά και με τη διαμόρφωση νέων πόλων μέσα στο κομματικό σύστημα.
Η στροφή της δημόσιας συζήτησης στα γεωπολιτικά, και ειδικότερα στις εξελίξεις στην κρίση της Μέσης Ανατολής, αποφορτίζει κάπως την κυβέρνηση από τις πιέσεις της προηγούμενης περιόδου. Το γενικό κλίμα σημειώνει μικρή ανάκαμψη αλλά και οι δείκτες αξιολόγησης του κυβερνητικού έργου και ικανοποίησης από την κυβέρνηση και τον Πρωθυπουργό κινούνται στην κατεύθυνση μικρής βελτίωσης.
Στην εκτίμηση ψήφου η Νέα Δημοκρατία παρουσιάζει μικρή ανάκαμψη (κυρίως στον χώρο όσων τοποθετούνται στη Δεξιά) και κινείται λίγο πάνω από το 32%, ενώ και ο ΣΥΡΙΖΑ συνεχίζει να βελτιώνει τις επιδόσεις του τόσο ως αντιπολίτευση όσο και στην εκτίμηση ψήφου, πράγμα που τον φέρνει λίγο πάνω από το 15%.
Το ενδιαφέρον στοιχείο που αφορά τον ΣΥΡΙΖΑ είναι ότι η σταδιακή βελτίωση των επιδόσεών του δεν είναι τόσο αποτέλεσμα μιας επανασυσπείρωσης των παραδοσιακών δυνάμεών του όσο αποτέλεσμα προσέλκυσης νέων κοινών υποστήριξης, που σταδιακά τον μετατοπίζουν προς την Κεντροαριστερά ή καλύτερα τον απομακρύνουν από την ισχυρή θέση που κατείχε επί προεδρίας Τσίπρα στον χώρο της Αριστεράς.
Ομως το βασικό χαρακτηριστικό του σημερινού ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι η θέση του στον άξονα Αριστεράς – Δεξιάς αλλά ότι προηγείται στην εκτίμηση ψήφου με 22% μεταξύ όσων νιώθουν να βρίσκονται «εκτός των τειχών», οι οποίοι στο σύνολό τους ανέρχονται στο τρέχον ερευνητικό κύμα στο 47%, δηλαδή αποτελούν σχεδόν το μισό εκλογικό σώμα.
Μειωμένες εισροές για το ΠαΣοΚ
Στην τρίτη θέση της εκτίμησης ψήφου βρίσκεται το ΠαΣοΚ-Κίνημα Αλλαγής με 12%, επανερχόμενο έτσι στο ποσοστό που κατέγραψε στις βουλευτικές εκλογές. Παρά το ότι διαθέτει ικανοποιητική συσπείρωση (πάνω από 73%), εν τούτοις φαίνεται να περιορίζονται οι εισροές του από άλλους χώρους λόγω και του νέου ανταγωνισμού που υφίσταται από το νεοπαγές σχήμα του κ. Λοβέρδου Δημοκράτες, το οποίο μέσα σε έναν μήνα διπλασίασε το ποσοστό του στην εκτίμηση ψήφου και κινείται στο 2%.
Το ΚΚΕ συνεχίζει να κινείται στην περιοχή του 10% και σε αυτή τη φάση φαίνεται να υπερισχύει της Ελληνικής Λύσης, η οποία χάνει από τις προηγούμενες επιδόσεις της – λόγω της επανασυσπείρωσης της ΝΔ στη δεξιά της πτέρυγα – και κινείται λίγο πάνω από το 8%. Σημειώνουμε, τέλος, τη σταθερή παρουσία της Πλεύσης Ελευθερίας πάνω από το 4% και την οριακή μάχη της Νέας Αριστεράς στην περιοχή του 3%.
Το ενδιαφέρον για τις ευρωεκλογές συνεχίζει να ενισχύεται και κινείται πλέον στο 66%, από το 61% του Μαρτίου. Αυξάνεται επίσης και η πρόθεση συμμετοχής στην κάλπη, από το 60% του περασμένου μηνός στο 64% σήμερα. Η βεβαιότητα ψήφου (όσοι δηλώνουν ότι είναι απόλυτα βέβαιοι για το τι θα ψηφίσουν) συνεχίζει να κινείται σε χαμηλά επίπεδα, μόλις στο 35% από το 34% του Μαρτίου, και σε συνδυασμό με τη φύση των ευρωεκλογών (κάλπη δευτέρας τάξεως) ευνοεί ένα σενάριο διασποράς της ψήφου στα μικρότερα κόμματα.
Δεν βλέπουν σενάριο αστάθειας
Εξάλλου, σε σχετική ερώτηση για το εάν το όποιο εκλογικό αποτέλεσμα θα μπορούσε να δημιουργήσει συνθήκες πολιτικής αστάθειας στη χώρα, το 65% δεν πιστεύει ότι υπάρχει τέτοιο ενδεχόμενο και μόλις το 32% ότι θα μπορούσε να υπάρξει. Και το ακόμη πιο ενδιαφέρον στοιχείο εν προκειμένω είναι ότι οι απόψεις γύρω από αυτό το ζήτημα δεν διαφοροποιούνται με βάση το ιδεολογικοπολιτικό προφίλ των ερωτωμένων αλλά βάσει της ηλικίας τους, με τους νέους να πιστεύουν περισσότερο ότι μπορεί να δημιουργηθούν συνθήκες πολιτικής αστάθειας (άραγε μας επιφυλάσσουν εκπλήξεις στην κάλπη;) σε ποσοστό 49%.
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει και είναι αν θα σχηματοποιηθούν και στη χώρα μας εκλογικές τάσεις που καταγράφονται σε όλη σχεδόν την Ευρώπη, δηλαδή μια διάθεση ενίσχυσης της εθνικιστικών ή αντιευρωπαϊκών δυνάμεων. Στη σταθερή ερώτησή μας «Ποια είναι η γνώμη σας για την Ευρωπαϊκή Ενωση;» το 51% των ερωτώμενων απαντά θετική και το 41% αρνητική. Αν συνυπολογίσουμε και την πρόθεση συμμετοχής στις ευρωεκλογές, αυτό σημαίνει ότι περίπου ένα 32% του συνόλου μπορεί να πάει στις κάλπες στηρίζοντας κόμματα με αντιευρωπαϊκό/αντιενωσιακό λόγο.
Κλείνοντας, δεν μπορούμε παρά να επισημάνουμε ότι στην τελική επιλογή των ψηφοφόρων θα παίξουν ρόλο και τα πρόσωπα/υποψήφιοι για την Ευρωβουλή, που θα ξεκινήσουν από εδώ και πέρα την ουσιαστική τους εκλογική προσπάθεια. Πάντως μέχρι τώρα δεν υπάρχουν κομματικές λίστες υποψηφίων που να δείχνουν ότι ξεχωρίζουν.
Ο κ. Στράτος Φαναράς είναι πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Metron Analysis SA.
Τον χώρισε η ερωμένη του (αφού τον «κεράτωσε» πρώτα), τον χώρισε η γυναίκα του (αφού την είχε «κερατώσει» πολλάκις), αλλά ο κορυφαίος υπουργός μοιάζει απτόητος από τις «κακοτυχίες».
Ξανακυκλοφορεί πάλι, ελεύθερος και… ερωτευμένος, ενώ η «τυχερή» και αυτή τη φορά προέρχεται από την πίστα των reality και του «ελαφρολαϊκού» ρεπερτορίου, που απ’ ότι φαίνεται αποτελεί το target group του υπουργού.
Κάτι μας λέει, ότι πάμε για νέα επεισόδια. Πάντα με άφθονο γέλιο.
Ακαδημία Αθηνών. Τρίτη 20 Σεπτεμβρίου 2022 (ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)
ΑΘΗΝΑ. Την παραίτησή του από τη θέση του Επιστημονικού Διευθυντή του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών (ΙΙΒΕΑΑ) υπέβαλε ο διακεκριμένος Ελληνοαμερικανός επιστήμονας, Νίκος Κυρπίδης, βιολόγος, ερευνητής, επικεφαλής του Προγράμματος Προκαρυωτικής Γονιδιωματικής στο Joint Genome Institute του υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ.
Η παραίτησή του έρχεται μόλις 6 μήνες μετά την τοποθέτησή του στην εν λόγω θέση και συνιστά πλήγμα τόσο στην ουσία όσο και στην εικόνα του πολυδιαφημιζόμενου «brain gain» που επιχειρεί η κυβέρνηση ιδίως στον τομέα των Βιοεπιστημών.
Στο υπόμνημα της παραίτησής του, ο κ. Κυρπίδης επικαλείται κυρίως ως λόγους που τον οδήγησαν σε αυτή την απόφαση την αδυναμία συνεννόησης με την ηγεσία του ιδρύματος για αλλαγές στις διοικητικές αρμοδιότητες του Επιστημονικού Διευθυντή που είχαν υποδειχθεί από την Επιτροπή Αξιολόγησης του Ιδρύματος, η οποία είχε κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για την πορεία του που έχει οδηγήσει σε απόκλιση από τον πρωταγωνιστικό ρόλο που είχε στο παρελθόν.
Ενδεικτικό του γραφειοκρατικού και δύσκαμπτου τρόπου με τον οποίο λειτουργούσε το Ιδρυμα είναι ότι, όπως αναφέρει ο κ. Κυρπίδης στην επιστολή παραίτησής του, η πρώτη συνάντησή του με το ΔΣ του Ιδρύματος πραγματοποιήθηκε στις 14 Μαρτίου 2024, δηλαδή 5 ολόκληρους μήνες μετά την ανακοίνωση της εκλογής του στο σχετικό ΦΕΚ.
Ο «Εθνικός Κήρυκας» μίλησε με τον κ. Κυρπίδη και του ζήτησε να σχολιάσει την απόφασή του αυτή.
Ο κ. Νίκος Κυρπίδης.
«Δυστυχώς, οι άνθρωποι οι οποίοι βρίσκονται σε κύριες θέσεις λήψης αποφάσεων στην Ελλάδα, ή σε σημαντικούς οργανισμούς όπως η Ακαδημία Αθηνών, δεν έχουν αντιληφθεί ότι η Ελλάδα απομακρύνεται από την πορεία της ανάπτυξης και η ανάγκη για ουσιαστικές αλλαγές στη διοικητική οργάνωση, συμπεριλαμβανομένου του εκσυγχρονισμού των μοντέλων διοίκησης για να διατηρήσει μια ανταγωνιστική θέση στην παγκόσμια σκηνή, γίνεται ολοένα και πιο επείγουσα» μας είπε ο Ελληνοαμερικανός καθηγητής. Και συνέχισε: «Η παγκόσμια οικονομία αναπτύσσεται κυρίως μέσω της τεχνολογίας, με τους κλάδους της Βιοτεχνολογίας, της Επιστήμης Δεδομένων και της Τεχνητής Νοημοσύνης να είναι στο επίκεντρο της τεχνολογικής επανάστασης του αιώνα μας. Η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο σε αυτήν την εξέλιξη και διαμόρφωση του νέου κόσμου, ειδικά λόγω του γεγονότος ότι αρκετοί Ελληνες της Διασποράς κατέχουν ήδη σημαντικές θέσεις σε αυτή την τεχνολογική επανάσταση. Η πρόκληση για τη χώρα μας είναι, πώς θα αξιοποιήσει τα ‘λαμπρά μυαλά’ της Διασποράς ,και ποια κίνητρα θα προσφέρει για να τους ενθαρρύνει να επιστρέψουν και να συμβάλλουν στην ανάπτυξη της πατρίδας τους. Γνωρίζω προσωπικά πολλά από αυτά τα ‘λαμπρά μυαλά’, τα οποία έχουν τη δυνατότητα να μετατρέψουν την Ελλάδα από μια παθητική σε μια πρωταγωνιστική θέση στην παγκόσμια σκηνή. Τα κίνητρα προφανώς δεν είναι πρωτίστως μισθολογικά, καθώς οι οικονομικοί περιορισμοί της χώρας μας είναι γνωστοί. Αυτό που απαιτείται είναι η ελευθερία στις κινήσεις και στη λήψη αποφάσεων και εκτέλεσης ιδεών, ώστε να μπορέσουν να συμβάλλουν ενεργά στη μεταμόρφωση της χώρας, απαλλάσσοντάς την από τα εμπόδια των ρουσφετιών, της διαφθοράς και της αναξιοκρατίας που την κρατούν δέσμια σε πρακτικές του παρελθόντος».
Και κατέληξε: «Εάν η Ελλάδα μας δεν αντιληφθεί τη σοβαρότητα της κατάστασης, θα παραμείνει πίσω από την παγκόσμια εξέλιξη και θα εξακολουθήσει να υπολείπεται, περιοριζόμενη σε ρόλο θεωρητικής εκπαίδευσης ειδικών, οι οποίοι θα προσφέρουν και θα πρωταγωνιστούν στην ανάπτυξη άλλων χωρών αλλά όχι της δίκης τους».
Δροσάτος: O Kυρπίδης δεν ζητούσε εξουσία, ζητούσε ευελιξία
Ο Κωνσταντίνος Δροσάτος.
Tην παραίτηση του κ. Κυρπίδη σχολίασαν με δηλώσεις τους στον «Ε.Κ.» δύο άλλοι Ελληνοαμερικανοί επιστήμονες, με λαμπρή πορεία ο καθένας στον τομέα του, ο κ. Κωνσταντίνος Δροσάτος, καθηγητής Φαρμακολογίας και Συστημικής Φυσιολογίας, University of Cincinnati College of Medicine, πρόεδρος του Ινστιτούτου για την Προώθηση της Ερευνας και της Εκπαίδευσης στις Τέχνες, τις Επιστήμες και την Τεχνολογία/ ARISTEiA, και ο κ. Γιώργος Μεντής, καθηγητής Νευρολογίας, Παθολογίας και Κυτταρικής Βιολογίας στο Πανεπιστήμιο Columbia.
«Στόχος μου δεν είναι να κάνω επίθεση στο Ιδρυμα της Ακαδημίας Αθηνών και στην ίδια την Ακαδημία» λέει αρχικά ο κ. Δροσάτος. «Αυτό που έγινε με τον κ. Κυρπίδη ήταν απλά η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι. Εχοντας γνώση μιας άλλης πραγματικότητας που υπάρχει στο εξωτερικό μας πονάει να βλέπουμε χώρες όπως το Ισραήλ, η Ιρλανδία, ακόμα και η Σλοβενία να προοδεύουν στην επιστήμη, να αξιοποιούν τα αποτελέσματα της επιστήμης για την οικονομία τους και η Ελλάδα ακόμα να συζητάει τα βασικά. Η εκλογή του κ. Κυρπίδη έγινε από μια επιτροπή στην οποία επικεφαλής ήταν ο καθηγητής Γιάννης Αϋφαντής. Μετά την εκλογή του έγινε μια αξιολόγηση των ερευνητικών ιδρυμάτων στην Ελλάδα. Στην Επιτροπή Αξιολόγησης του ΙΙΒΕΑΑ συμμετείχε ο καθηγητής Γιώργος Μεντής που διαπίστωσε διοικητικά προβλήματα. Οταν βγήκαν τα αποτελέσματα της αξιολόγησης ζήτησε ο κ. Κυρπίδης να του δώσει η διοίκηση αυτό που πρότεινε η αξιολόγηση, περισσότερη δηλαδή ευελιξία στη διοίκησή του, παραχωρώντας του κάποιες αρμοδιότητες, κάτι που ήταν εύκολο να γίνει σύμφωνα με τον κανονισμό του Ιδρύματος, χρειάζεται μια απλή απόφαση του ΔΣ. Ομως το ΔΣ θα είχε τον έλεγχο του προϋπολογισμού, άρα θα ήλεγχε τις επιλογές του και ταυτόχρονα θα είχε και τον έλεγχο της μακροχρόνιας στρατηγικής του Ιδρύματος. Υπήρχε όμως σθεναρή αντίσταση σε αυτό. Διαβάζοντας μάλιστα την επιστολή παραίτησης διαπίστωσα ότι υπήρχε και υποτιμητική στάση απέναντί του. Ο κ. Κυρπίδης είναι ένας επιστήμονας παγκοσμίου βεληνεκούς που ο ίδιος αποφάσισε να γυρίσει στην Ελλάδα. Πιστεύαμε ότι επειδή εξελέγη σε αυτή τη θέση κάτι αλλάζει στην Ελλάδα. Με την παραίτησή του διαπιστώσαμε ότι δεν αλλάζει τίποτα, δυστυχώς δηλαδή έχουμε μία από τα ίδια. Πώς θα αλλάξει η Ελλάδα αν οι άνθρωποι που μπορούν να αλλάξουν την Ελλάδα δεν έχουν τη δύναμη να το κάνουν αυτό; Ο Κυρπίδης δεν ζητούσε εξουσία, ζητούσε ευελιξία».
Στο ερώτημα τι «πρέπει να γίνει επιτέλους για να αλλάξει η κατάσταση;» ο Ελληνοαμερικανός επιστήμονας είναι ξεκάθαρος: «Στην Ελλάδα υπάρχει το Συμβούλιο Ερευνας, Τεχνολογίας και Καινοτομίας (ΕΣΕΤΕΚ) του οποίου ο πρόεδρος είναι ο Σπύρος Αρταβάνης-Τσάκωνας από το Χάρβαρντ. Αυτό το όργανο έχει μέσα επιστήμονες εξαιρετικού βεληνεκούς. Ας τους ακούσει και ο Υπουργός και ο Πρωθυπουργός. Το Οργανο αυτό μιλάει εδώ και χρόνια για τη δημιουργία ενός ενιαίου χώρου έρευνας στην Ελλάδα. Δυστυχώς, από ό,τι φαίνεται οι υπουργοί δεν μπορούν να διαχειριστούν την κατάσταση. Ισως έχει έρθει η ώρα να πάρει ο ίδιος ο Πρωθυπουργός αποφάσεις. Και εδώ κάνω μια πρόταση: στο εξωτερικό υπάρχουν Ελληνες επιστήμονες που είναι μέλη εθνικών ακαδημιών διαφόρων χωρών. Ας τους καλέσουν αυτούς τους επιστήμονες να έχουν μια συνάντηση με τον Πρωθυπουργό και την Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Ας τους ακούσουν να τους πουν τι χρειάζεται για να φτιάξει η έρευνα στην Ελλάδα».
Γιώργος Μεντής: Απογοητευτήκαμε πολύ
Ο Γιώργος Μεντής
Στον «Ε.Κ.» μίλησε για την παραίτηση Κυρπίδη και ο Ελληνοαμερικανός επιστήμονας, Γιώργος Μεντής, καθηγητής Νευρολογίας, Παθολογίας και Κυτταρικής Βιολογίας στο Πανεπιστήμιο Columbia, ο οποίος μετείχε στην αξιολόγηση του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών, όπως ανέφερε και προηγουμένως ο κ. Δροσάτος. «Από την αξιολόγηση προέκυψε ότι υπήρχαν στο Ιδρυμα σοβαρά διοικητικά προβλήματα, δηλαδή προβλήματα που δημιουργούν κωλύματα στην επιστημονική παραγωγικότητα του ιδρύματος. Είχαμε χαρεί που ο Κυρπίδης εκλέχτηκε διευθυντής του Ιδρύματος, πιστεύαμε ότι θα έφερνε έναν άλλο αέρα, θα έφερνε την εμπειρία του, τον ενθουσιασμό του. Απογοητευτήκαμε πολύ από την εξέλιξη αυτή».
Στο ερώτημα τι πρέπει να γίνει για να αλλάξει η κατάσταση και να μην υπάρχουν τέτοια φαινόμενα στο μέλλον, ο κ. Μεντής απαντάει: «Αν δεν υπάρχει πολιτική βούληση δεν γίνεται τίποτα».
Μνήμες από την περίπτωση Σταμάτη Κριμιζή
Ο Σταμάτης Κριμιζής
Η υπόθεση του κ. Κυρπίδη φέρνει στο μυαλό μια άλλη ανάλογη περίπτωση, αυτή του κ. Σταμάτη Κριμιζή που πριν από έξι ακριβώς χρόνια, τον Απρίλιο του 2018, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ είχε υποβάλει την παραίτησή του από τη θέση του προέδρου του Ελληνικού Διαστημικού Οργανισμού.
Ο κ. Κριμιζής, στη μακροσκελή επιστολή παραίτησής του, μιλούσε για υπουργικές αποφάσεις που «πρακτικά ακύρωσαν τον λόγο ύπαρξης του ΕΛΔΟ, καθιστώντας τον μια μη αξιόπιστη γραφειοκρατική δομή που θα μπορούσε να γίνει υποχείριο οποιουδήποτε πολιτικού προϊστάμενου».
Μεγάλο ρίσκο πήρε, άνθρωπος που πάει για επίτροπος. Αλλά τουλάχιστον μάθαμε και κάτι…
Σκάρτεψαν και οι Αμερικανοί. Ειδικά αυτός ο Μπλίνκεν, από τη μια έχει τον ημέτερο Μητσοτάκη στα ώπα-ώπα όταν του κάνει τη δουλειά και από την άλλη τον κρεμάει στα μανταλάκια.
Η ετήσια έκθεση του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, καταλογίζει στην κυβέρνηση περισσότερες παραβιάσεις του κράτους Δικαίου που έχουν καταλογιστεί σε κοινοβουλευτική ευρωπαϊκή χώρα. Πάνω και από τον Ορμπάν.
Τουλάχιστον με το Ευρωκοινοβούλιο, υπήρχε εξήγηση: δουλειά του Αρβανίτη και του Κούλογλου «για να βλάψουν την πατρίδα τους». Ρωτήστε και την Ασημακοπούλου.
Αλλά οι Αμερικανοί; Στραβωμάρα είχαν και δεν διάβασαν ολόκληρο άρθρο στον «Economist» ότι, πιο δημοκρατικό κράτος Δίκαιου από αυτό που έχει ο Μητσοτάκης δεν ξανάγινε;
Επιτρέπεται το πρώτο τη τάξει υπουργείο Εξωτερικών στον πλανήτη, να ξεχνάει το χειροκρότημα στη Γερουσία και να τον κάνει βούκινο;
Ότι τάχα η κυβέρνησή του δεν δίνει μια για ανθρώπινα δικαιώματα, δεν αντέχει κριτική από τα ΜΜΕ, χρησιμοποιούσε κατασκοπευτικό λογισμικό εναντίον «δημοσιογράφων, πολιτικών και επιχειρηματιών», -και άλλων εχθρών της πατρίδος- και επιπλέον το εξήγαγε σε χώρες-μπανανίες.
Τους πήρε ο πόνος για την κατάσταση τις φυλακές και στα κέντρα κράτησης μεταναστών, τις επαναπροωθήσεις και την Πύλο. Τι θέλουν δηλαδή; «Αμέρικαν μπαρ θα το κάνουμε εδώ;»- που έλεγε και ο μακαρίτης ο Παπαγιαννόπουλος
Πού τα είδαν τα εγκλήματα βίας που «στοχεύουν μέλη εθνικών, φυλετικών ή ενωτικών μειονοτήτων, λεσβίες, ομοφυλόφιλους, αμφιφυλόφιλους, τρανς, queer, ή ιντερσέξ άτομα». Δεν έφτιαξε ο Μητσοτάκης νόμο για τον γάμο όσων ομοφύλων είναι εντάξει;
Ολόκληρο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, δίνει βάση στον Ράμμο για δήθεν «ευρήματα που υποδηλώνουν ότι το 2022 τουλάχιστον 92 Έλληνες πολίτες είχαν πέσει θύματα απόπειρας με το Spyware Predator».
Χώρια το άλλο: πού τις είδαν τις «αναφορές για κυβερνητική διαφθορά»; Σαν τα κουτσομπολιά των αχρείων που «εργαλειοποιούν το δράμα των Τεμπών» – αντί να δείξουν σεβασμό, όπως στο Μάτι, ο Μητσοτάκης…
Είναι τέτοιος άνθρωπος; Δεν έχει ξεκαθαρίσει ότι και να συμβαίνει κάτι, «αρμόδια είναι η Δικαιοσύνη»; Ψέματα θα τους πει; Δεν ξέρουν ο Φλωρίδης, ο Ντογιάκος και η Αδειλίνη και ξέρουν ο Βαξεβάνης, η Τουλουπάκη και αυτή η Ρουμάνα που μας το παίζει ευρωπαία εισαγγελέας;
Δίνοντας βάση ο μίστερ Μπλίνκεν σε φήμες ότι «δημοσιογράφοι και μέσα ενημέρωσης αντιμετώπισαν πίεση για να αποφύγουν την κριτική της κυβέρνησης ή την αναφορά σκανδάλων» την πάτησε: πρώτο θέμα έγινε στα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ η έκθεσή του.
Οι συκοφαντίες του αφορούν πρωτίστως τον Πρωθυπουργό. Αλλά καθώς είναι υπεράνω, δεν καταδέχθηκε να απαντήσει αυτοπροσώπως. Άλλωστε δεν κρατάει κακίες σε φίλους.
Συνήθως αυτά τα αναλαμβάνει ο Σκέρτσος, αλλά τώρα το πήρε επάνω του ο Γιώργος Γεραπετρίτης. Τρόπος του λέγειν: με δελτίου Τύπου του υπουργείου, όχι με δηλώσεις του, τα αποφεύγει αυτά.
Έκανε όμως τους Αμερικάνους ρόμπες. Η έκθεσή σας -κύριοι- τους είπε, δεν έχει «ακεραιότητα, αξιοπιστία και αντικειμενικότητα». Επειδή, «δεν ρωτήσατε τον μπάρμπα μου τον ψεύτη».
Για την ακρίβεια: διότι -λέγω- «δεν ζητήθηκε η άποψη της ελληνικής πολιτείας, σε σχέση με τα αναφερόμενα θέματα». Προσοχή: για την άποψη «της πολιτείας», μιλάει. Ξέρει ότι την άποψη της κυβέρνησης, δεν τη ζητάνε ποτέ…
Μεγάλο ρίσκο πήρε, άνθρωπος που πάει για επίτροπος. Αλλά τουλάχιστον μάθαμε και κάτι: στην κυβέρνηση υπάρχει και δεύτερος «αυτοφοράκιας»…
Ενώ η ελληνική κυβέρνηση συνεχίζει τη «μακάρια» διπλωματία της, ένα επικίνδυνο σενάριο «ζυμώνεται» στα βόρεια σύνορά μας. Σήμερα στη Βόρεια Μακεδονία διεξάγεται ο πρώτος γύρος των Προεδρικών εκλογών, ενώ στις 8 Μαΐου έχουν βουλευτικές εκλογές.
Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, την πλειοψηφία θα κερδίσουν οι εθνικιστές του VMRO. Οι οποίοι έχουν κάνει σημαία την «προδοτική» (έτσι την αποκαλούν) Συμφωνία των Πρεσπών. Απειλούν μάλιστα ότι αν γίνουν κυβέρνηση, θα την αμφισβητήσουν.
Τώρα στα δικά μας, η κυβέρνηση Μητσοτάκη με προφανή και πρωτοφανή πολιτική δειλία δεν έχει περάσει από τη Βουλή τα Μνημόνια Συνεργασίας που προκύπτουν από τις «Πρέσπες», ένα εκ των οποίων κατοχυρώνει ότι η Ελλάδα αναλαμβάνει κυριαρχικό ρόλο στην αμυντική ασφάλεια της Β.Μακεδονίας.
Αν τα είχαμε περάσει από τη Βουλή, τα χέρια των εθνικιστών του VMRO θα ήταν δεμένα. Ενώ τώρα, όλα τα σενάρια είναι ανοιχτά, από τη στιγμή μάλιστα που οι σχέσεις της νέας ηγεσίας της Β. Μακεδονίας που θα προκύψει από τις επικείμενες εκλογές με τον Ερντογάν είναι άριστες.
Καταλάβατε τώρα γιατί είναι ανεύθυνο να παίζεις εσωτερικά παιγνίδια με τα εθνικά θέματα;
Αν η Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν δεν παραμείνει στην προεδρία της Κομισιόν, θα την αντικαταστήσει ένας ή μία από τους 6+1 υποψήφιους.
Η Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν λένε ότι είναι το ξεκάθαρο φαβορί για μία δεύτερη θητεία στην Κομισιόν, η αλήθεια όμως είναι οτι η νίκη της δεν είναι εξασφαλισμένη. Τις τελευταίες μέρες παίζεται στις Βρυξέλλες ένα συναρπαστικό νέο παιχνίδι – κυρίως από πολιτικούς, διπλωμάτες και αξιωματούχους που επικρίνουν την επικεφαλής της Επιτροπής – σχετικά με το ποιος θα μπορούσε να αναλάβει τη θέση, αν όχι η Φον Ντερ Λάιεν;
Το POLITICO παρουσιάζει τους ανταγωνιστές της για την προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:
Μάριο Ντράγκι
Γιατί; Ο 76χρονος ηγήθηκε ενός ιταλικού συνασπισμού ευρείας βάσης έως ότου διαλύθηκε το 2022. Το όνομά του εμφανίζεται συχνά όταν οι διεθνείς ηγετικές θέσεις μένουν κενές. Μέχρι στιγμής ο πρώην Ιταλός πρωθυπουργός και πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας έχει συνδεθεί κυρίως με τη θέση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, όταν βέβαια αποχωρήσει ο Σαρλ Μισέλ.
Ο Ντράγκι έχει ήδη επιστρέψει στην πολιτική σκηνή της ΕΕ, δουλεύοντας σε ένα επίσημο σχέδιο των Βρυξελλών για να καταστήσει το μπλοκ πιο ανταγωνιστικό, το οποίο θα υλοποιήσει αμέσως μετά τις εκλογές στην ΕΕ, όταν οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα παζαρεύουν τις κορυφαίες θέσεις εργασίας. Επιπλέον, είναι κοντά στον Γάλλο πρόεδρο, Εμανουέλ Μακρόν.
Γιατί όχι; Ο Ιταλός δεν έχει ξεκάθαρες πολιτικές πεποιθήσεις και είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί το ΕΛΚ θα παρέδιδε την ισχυρή θέση του προέδρου της Επιτροπής σε κάποιον χωρίς σαφείς πολιτικές θέσεις.
Ρομπέρτα Μέτσολα
Γιατί; Το ΕΛΚ είναι απίθανο να παραιτηθεί από την ηγεσία της Επιτροπής στην επόμενη θητεία. Ωστόσο, εάν η Φον Ντερ Λάιεν δεν λάβει την υποστήριξη που χρειάζεται, η Ρομπέρτα Μέτσολα θα μπορούσε να βγει μπροστά.
Καθώς η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατάφερε να μείνει πάνω από την πολιτική διαμάχη, μια τακτική που τη βοήθησε στο παρελθόν να εξασφαλίσει την τρέχουσα θέση της, ταυτόχρονα έχει επιδείξει ηγετική θέση στην εξωτερική πολιτική και ήταν η πρώτη ηγέτης της ΕΕ που επισκέφθηκε το Κίεβο μετά την εισβολή της Ρωσίας τον Φεβρουάριο του 2022. Με καταγωγή από τη Μάλτα, η Μέτσολα θα μπορούσε να είναι μια νίκη για τη νότια Ευρώπη, όταν τελειώσουν οι κορυφαίες θέσεις εργασίας. Την περασμένη εβδομάδα ανέβασε φωτογραφία στο Instagram με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Ντόναλντ Τουσκ – ένας υπαινιγμός, ίσως, ότι όποια κι αν είναι η δουλειά, έχει υποστήριξη υψηλού επιπέδου.
Γιατί όχι; Η Μάλτα είναι η μικρότερη χώρα της ΕΕ, τόσο από μέγεθος όσο και από πληθυσμό. Η Μέτσολα δεν έχει εκτελεστική εμπειρία, ακόμη και στην πατρίδα της. Το συντηρητικό της ιστορικό σχετικά με τις αμβλώσεις χρησιμοποιήθηκε εναντίον της κατά την έναρξη της προεδρίας της στο κοινοτικό σώμα της ΕΕ.
Κριστίν Λαγκάρντ
Γιατί; Γιατί είναι Γαλλίδα.
Η απροθυμία του Μακρόν να υποστηρίξει τη Φον Ντερ Λάιεν για την ανώτατη θέση θέτει ένα προφανές ερώτημα: Μετά από πέντε χρόνια γερμανικής κυριαρχίας και μια ακόμη μεγαλύτερη περίοδο Γερμανών ή Αυστριακών που κατέχουν τη βασική θέση του επικεφαλής του προσωπικού της Επιτροπής, θέλει ο Μακρόν έναν Γάλλο ή μία Γαλλίδα για να διευθύνει την Επιτροπή; Ως πρώην υπουργός Οικονομικών και νυν πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η Λαγκάρντ θα σημείωνε το πλαίσιο της εμπειρίας σε ανώτερα στελέχη και έχει το πρόσθετο πλεονέκτημα ότι είναι γυναίκα.
Γιατί όχι; Γιατί είναι Γαλλίδα. (Επίσης: Δεν είναι τρομερά δημοφιλής στο προσωπικό της).
Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι η Λαγκάρντ θα ήταν πρόθυμη να αποχωρήσει από την ΕΚΤ πριν από το τέλος της οκταετούς θητείας της, ή ακόμη ότι τα Ηλύσια εξετάζουν σοβαρά το ενδεχόμενο να προωθήσουν το όνομά της. Από τότε που έφυγε από το ΔΝΤ, το όνομα της Λαγκάρντ εμφανίστηκε σχεδόν σε κάθε ανασχηματισμό της γαλλικής κυβέρνησης ως πιθανής υπουργού.
Κλάους Γιοχάνις
Γιατί; Ο πρόεδρος της Ρουμανίας θεωρείται ως «σταθερό χέρι» και είναι αγαπημένος των Ευρωπαίων ηγετών, ιδιαίτερα μεταξύ των συντηρητικών. Τόσο ο Μακρόν, όσο και ο Γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς έχουν μιλήσει με κολακευτικά σχόλια επειδή κράτησε τη χώρα του στο φιλοδυτικό και φιλοευρωπαϊκό στρατόπεδο μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία – κάτι που δεν μπορεί να ειπωθεί για την Ουγγαρία, τη Σλοβακία ή τη Βουλγαρία. Σε αντίθεση με την Πολωνία, η Ρουμανία τήρησε επίσης αυστηρά τους κανόνες της ενιαίας αγοράς της ΕΕ και δεν επέβαλε μονομερώς περιορισμούς στα ουκρανικά σιτηρά – ενισχύοντας τη φήμη του Ιωάννη ως φιλοευρωπαϊκού παίκτη.
Πολλοί υποστηρίζουν ότι είναι καιρός ένας Ανατολικοευρωπαίος να ηγηθεί της ΕΕ. Αν ναι, ο γερμανόφωνος Γιοχάνις είναι σε καλή θέση, προερχόμενος από την ίδια πολιτική οικογένεια του ΕΛΚ με τη Φον Ντερ Λάιεν. Η απόφαση του ΕΛΚ να πραγματοποιήσει το εκλογικό του συνέδριο στο Βουκουρέστι μαρτυρεί επίσης τη θέση του μεταξύ των συντηρητικών ηγετών της ομάδας.
Με τη δεύτερη θητεία του να ολοκληρώνεται τον Δεκέμβριο, ο Γιοχάνις αναζητά μία κορυφαία διεθνή θέση. Τον περασμένο μήνα συμφώνησε να είναι ο επόμενος ηγέτης του ΝΑΤΟ – αλλά αυτή θα είναι μια δύσκολη μάχη, δεδομένης της ευρείας υποστήριξης του Ολλανδού πρωθυπουργού, Μαρκ Ρούτε.
Γιατί όχι; Η προσπάθεια του Γιοχάνις την τελευταία στιγμή να κλέψει τον ηγετικό ρόλο του ΝΑΤΟ από τον Ρούτε ενόχλησε ορισμένες δυτικοευρωπαϊκές χώρες.
Αντρέι Πλένκοβιτς
Γιατί; Ο Πρωθυπουργός της Κροατίας, Αντρέι Πλένκοβιτς, προέρχεται επίσης από το ΕΛΚ, και όπως και με τον Γιοχάνις, ο διορισμός του θα απαντούσε στις αυξανόμενες εκκλήσεις για την Ανατολική Ευρώπη να αποκτήσει κορυφαία θέση. Η επιλογή ενός Κροάτη ως προέδρου της Επιτροπής θα έστελνε επίσης ένα θετικό μήνυμα στα επίδοξα μέλη της ΕΕ (η Κροατία είναι η νεότερη είσοδος της ΕΕ). Η αιφνιδιαστική ανακοίνωση του Πλένκοβιτς ότι θα ηγηθεί της λίστας υποψηφίων ευρωβουλευτών του κυβερνώντος κόμματος HDZ της Κροατίας έχει κάποιες υποψίες ότι θέλει να εγκαταλείψει την εσωτερική πολιτική. Η εμπειρία του ως πρωθυπουργός από το 2016 σίγουρα του έχει προσφέρει εξουσία και ευκαιρίες δικτύωσης με τους συναδέλφους του Ευρωπαίους ηγέτες.
Γιατί όχι; Ο Πλένκοβιτς απέρριψε τις φήμες ότι θα μπορούσε να αντικαταστήσει τη Φον Ντερ Λάιεν, κάτι που φυσικά θα μπορούσε να θεωρηθεί ως καλή ένδειξη ότι ενδιαφέρεται για τη δουλειά.
Τιερί Μπρετόν
Γιατί; Είναι Γάλλος. Ο Μπρετόν είπε στο POLITICO πέρυσι ότι ήταν υποψήφιος «Plan B» για να γίνει Ευρωπαίος Επίτροπος το 2019, όμως τα κατάφερε. Έχει αφήσει έντονα να εννοηθεί ότι είναι ανοιχτός να γίνει ξανά το «Plan B», εάν η υποψηφιότητα της Φον Ντερ Λάιεν δεν καταλήξει. Ως πρώην υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας, ο Μπρετόν έχει πείρα σε ανώτερα στελέχη και παρόλο που δεν είναι από το ΕΛΚ είναι συντηρητικός. Το ιστορικό του ως πρώην διευθύνων σύμβουλος που επανέφερε τη βιομηχανική πολιτική στην ατζέντα της Επιτροπής, του επιτρέπει να υποστηρίξει ότι πρέπει να ηγηθεί μίας ΕΕ που θα επικεντρώνεται πολύ περισσότερο στην ανταγωνιστικότητα.
Ο Μπρετόν έχει επίσης αναδειχθεί ως ο υψηλόβαθμος κριτικός της Φον Ντερ Λάιεν στις Βρυξέλλες. Σε ένα tweet μετά την υποψηφιότητά της, ως υποψήφιας του ΕΛΚ, ο Μπρετόν σημείωσε ότι η επικεφαλής της Επιτροπής δεν είχε ακριβώς ομόφωνη υποστήριξη στο ΕΛΚ για δεύτερη θητεία. Ήταν επίσης μέρος της ομάδας των επιτρόπων που επέκριναν την επιλογή του Μάρκους Πίπερ ως απεσταλμένου της Επιτροπής για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Και ενώ ένας ανώτερος Γάλλος αξιωματούχος είπε στο POLITICO ότι ο Μακρόν ήταν «έξαλλος» για το tweet για τη Φον ντερ Λάιεν, άλλοι Γάλλοι αξιωματούχοι είπαν, τότε, ότι ο πρόεδρος δεν ήταν τόσο ταραγμένος τελικά.
Γιατί όχι; Ο Μπρετόν έχει ίσως περισσότερους εχθρούς, παρά φίλους στους κορυφαίους κύκλους της ΕΕ, μεταξύ άλλων εντός της Επιτροπής και μεταξύ πολλών χωρών της ΕΕ, με πολλούς να αμφισβητούν το ιστορικό του. Η θρασύδειλη αυτοπροβολή του και η φήμη του ότι μιλάει πολύ έχει εξοργίσει τους συναδέλφους Επιτρόπους – την επικεφαλής ανάμεσά τους την προϊσταμένη του Ανταγωνισμού, Μαργκρέτε Βεστάγκερ, αλλά και πολλούς από το προσωπικό και τους δημόσιους υπαλλήλους με τους οποίους υποτίθεται ότι θα συνεργαζόταν.
Ένα μοχθηρό (και ανώνυμο!) άρθρο που δημοσιεύτηκε στη γαλλική εφημερίδα Atlantico περιέγραψε τον Μπρετόν ως «τον χειρότερο Γάλλο επίτροπο τα τελευταία 30 χρόνια», υποδηλώνοντας ότι έχει αντιπάλους αποφασισμένους να τον υπονομεύσουν. Επιπλέον, δεν είναι ΕΛΚ και η διαμάχη γύρω από τη θητεία του ως επικεφαλής της γαλλικής εταιρείας τεχνολογίας Atos θεωρείται σημαντική ευθύνη για οποιαδήποτε πιθανή επιβεβαίωση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Μια έκπληξη
Γιατί; Το παρατεταμένο «εμπόριο» υποψηφίων μεταξύ πολιτικών ομάδων για τις ευρωπαϊκές κορυφαίες θέσεις εργασίας, μετά τις εκλογές της ΕΕ, είναι πάντα γεμάτο εκπλήξεις. Πίσω στο 2019, κανείς δεν θα είχε στοιχηματίσει στο να γίνει πρόεδρος της Επιτροπής η Φον Ντερ Λάιεν. Οι Βρυξέλλες θα μπορούσαν κάλλιστα να εκπλαγούν από έναν υποψήφιο που δεν έχουν ακούσει ή συναντήσει ποτέ πριν.
Γιατί όχι; Δεν έχουμε ιδέα ποιος μπορεί να είναι (αλλιώς δεν θα ήταν έκπληξη).
Στην DW ο επικεφαλής της γερμανικής μυστικής υπηρεσίας εσωτερικού μιλάει για την κατασκοπεία Κίνας και Ρωσίας στη Γερμανία και τις απειλές ενόψει Euro 2024.
O Τόμας Χάλντενβανγκ, επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Προστασίας του Συντάγματος, μιλά στην DW-TVΕικόνα: Thomas Sparrow/DW
«Πρόκειται για σημαντική υπόθεση, διότι αφορά τη διάδοση τεχνογνωσίας οπλικών συστημάτων. Οι συλλήψεις δείχνουν ότι και η Κίνα δραστηριοποιείται στη Γερμανία. Η υπηρεσία μας διεξήγαγε τις έρευνες, και όταν συγκεντρώθηκαν τα απαραίτητα στοιχεία, παραδώσαμε την υπόθεση στην αστυνομία και την εισαγγελία».
«Το επίπεδο απειλής ενόψει Euro είναι εξαιρετικά υψηλό»
H έδρα της γερμανικής μυστικής υπηρεσίας εσωτερικού στην ΚολωνίαΕικόνα: Christoph Hardt/Geisler-Fotopress/picture alliance
«Γνωρίζουμε εδώ και πολλά χρόνια ότι η Ρωσία πραγματοποιεί πολλές και διαφορετικές επιχειρήσεις στη Γερμανία. Ήδη πριν τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, μιλούσα για απειλές παρόμοιες με εκείνες του Ψυχρού Πολέμου. Η κατάσταση έχει ενταθεί ακόμη περισσότερο με την επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία. Οφείλουμε να συνειδητοποιήσουμε ότι η Μόσχα δίνει ιδιαίτερο βάρος στην κατασκοπεία, την κυβερνοκατασκοπεία, την άσκηση επιρροής, την παραπληροφόρηση, ακόμα και -σε ακραίες περιπτώσεις- το σαμποτάζ».
O επικεφαλής της μυστικής υπηρεσίας εσωτερικού αναφέρθηκε μιλώντας στην DW και στις απειλές ενόψει του Euro 2024, το οποίο ξεκινά μέσα Ιουνίου στη Γερμανία:
«Η επιρροή από διάφορες παγκόσμιες κρίσεις είναι σημαντική στη χώρα μας. Είναι κατά κύριο λόγο ο πόλεμος στην Ουκρανία. Όταν όμως μιλάμε για ενδεχόμενες τρομοκρατικές επιθέσεις σε μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις, όπως το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρου ή αργότερα τους Ολυμπιακούς Αγώνες στη Γαλλία, τότε φυσικά έχουμε και άλλους παίκτες στο στόχαστρο. Αναφέρομαι συγκεκριμένα σε ισλαμιστικές ομάδες και μεμονωμένους ισλαμιστές δράστες. Το επίπεδο απειλής σε αυτόν τον τομέα είναι πολύ υψηλό. Προς το παρόν δεν γνωρίζουμε για συγκεκριμένα σχέδια επίθεσης, όμως το επίπεδο απειλής είναι εξαιρετικά υψηλό».
Με αφορμή τον πόλεμο στη Γάζα η Διεθνής Αμνηστία επιρρίπτει σε έκθεσή της σε Γερμανία και ΕΕ δύο μέτρα και δύο σταθμά. Ζητά να σταματήσει η Γερμανία να δίνει όπλα στο Ισραήλ.
H γενική γραμματέας της Διεθνούς Αμνηστίας Ανιές ΚαλαμάρΕικόνα: Michel Euler/AP/picture alliance
Η γερμανική κυβέρνηση δεν θα έπρεπε να προμηθεύει όπλα στο Ισραήλ και άλλα εμπλεκόμενα μέρη στη διένεξη, τόνισε η Γιούλια Ντούχροου, γενική γραμματέας της Διεθνούς Αμνηστίας Γερμανίας στην παρουσίαση της ετήσιας έκθεσης. Επέκρινε μάλιστα τη γερμανίδα υπουργό Εξωτερικών Αναλένα Μπέρμποκ λέγοντας ότι αν και ισχυρίζεται πως ακολουθεί εξωτερική πολιτική βασισμένη στα ανθρώπινα δικαιώματα έχει «δύο μέτρα και δύο σταθμά» στη διένεξη Ισραήλ-Χαμάς.
Σύμφωνα με την επικεφαλής της Διεθνούς Αμνηστίας Γερμανίας, για πολλούς ανθρώπους σε όλο τον κόσμο τα «γεγονότα στη Γάζα» συμβολίζουν «την αποτυχία των θεσμών που υποτίθεται ότι θα διασφάλιζαν πως μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο θα γίνει πράξη η υπόσχεση “ποτέ ξανά”». Αντ’ αυτού, «καταπατήθηκαν» οι θεμελιώδεις αρχές του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, της Σύμβασης της Γενεύης και της Διεθνούς Σύμβασης για τη Γενοκτονία. Εκτός από τις ισραηλινές αρχές και τις ΗΠΑ, η Διεθνής Αμνηστία κατονομάζει ρητά «ορισμένους Ευρωπαίους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων» καθώς και την ηγεσία της ΕΕ, επιρρίπτοντάς τους πολιτική «δύο μέτρων και δύο σταθμών».
Τα ισραηλινά αντίποινα «ισοδυναμούν με συλλογική τιμωρία»
Παλαιστίνιοι περιμένουν να λάβουν ανθρωπιστική βοήθεια από τον ΟΗΕΕικόνα: Mahmoud Issa/REUTERS
Αναφερόμενη στην τρομοκρατική επίθεση της παλαιστινιακής οργάνωσης Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, η Διεθνής Αμνηστία κάνει λόγο στην έκθεσή της για «ειδεχθή εγκλήματα». Ας σημειωθεί ότι μέλη της οργάνωσης, η οποία χαρακτηρίζεται τρομοκρατική σε ΗΠΑ, ΕΕ και μια σειρά άλλων κρατών, σκότωσαν περισσότερους από 1.200 Ισραηλινούς και απήγαγαν περίπου 240 ομήρους στη Λωρίδα της Γάζας.
Μετά τις 7 Οκτωβρίου το Ισραήλ απάντησε με «μέτρα αντιποίνων» που «ισοδυναμούσαν με συλλογική τιμωρία», αναφέρει η Διεθνής Αμνηστία. Άμαχοι και μη στρατιωτικές υποδομές «βομβαρδίστηκαν σκοπίμως και αδιακρίτως, ενώ παράλληλα παρεμποδίζονταν η χορήγηση ανθρωπιστικής βοήθειας». Η ισραηλινή πλευρά παρουσιάζει τις επιθέσεις «σαν να συνάδουν με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο. Στην πραγματικότητα όμως παραβίαζαν τον πυρήνα αυτών των κανόνων».
Η έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας επικρίνει τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, αλλά και τις κινεζικές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου. Για παράδειγμα, η ρωσική επίθεση κατά της Ουκρανίας «χαρακτηρίζεται από εγκλήματα πολέμου καθ΄ όλη τη διάρκειά της». Συγκεκριμένα, η Διεθνής Αμνηστία αναφέρει τα βασανιστήρια και την κακομεταχείριση αιχμαλώτων πολέμου, τις επιθέσεις σε βάρος κατοικημένων περιοχών, τις υποδομές παραγωγής ενέργειας και τις εξαγωγές σιτηρών.
Όλο και λιγότεροι ζουν σε δημοκρατικές κοινωνίες
Σε υποχώρηση τα δικαιώματα των γυναικών σε Αφγανιστάν και ΙράνΕικόνα: Ali Kaifee/DW
Όσον αφορά τα δικαιώματα των γυναικών, η γενική γραμματέας της διεθνούς οργάνωσης Ανιές Καλαμάρ εξέφρασε τη λύπη της για περαιτέρω υποχώρηση στο Αφγανιστάν και το Ιράν. Το Ιράν χρησιμοποιεί μάλιστα ειδικό λογισμικό αναγνώρισης προσώπου για να εντοπίσει γυναίκες χωρίς μαντήλα. Επιπλέον, η Διεθνής Αμνηστία κάνει λόγο για αρνητικές εξελίξεις στις ΗΠΑ και την Πολωνία όσον αφορά τη νομική ρύθμιση των αμβλώσεων. Σε 15 αμερικανικές πολιτείες, για παράδειγμα, οι αμβλώσεις απαγορεύονται πλήρως ή επιτρέπονται μόνο σε απολύτως εξαιρετικές περιπτώσεις.
Η έκθεση 2023-2024 έχει έκταση 417 σελίδες και εξετάζει την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε περισσότερες από 150 χώρες.