Αρχική Blog Σελίδα 1244

Eπίσημο exit poll: Τουλάχιστον 10 μονάδες χάνει η ΝΔ! – Στα ίδια ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ – Έξι κόμματα εκλέγουν σίγουρα ευρωβουλευτές

0

Η Πλεύση Ελευθερίας και η Αφροδίτη Λατινοπούλου κοντά στην εκλογή έδρας

Πλήρης επιβεβαίωση των πληροφοριών των δύο πρεσβειών που δημοσίευσε το pronews.gr δίνει το επίσημο exit poll: Η Νέα Δημοκρατία θα κυμανθεί μεταξύ 28 και 32% με πιθανότερο ποσοστό στο 31% όταν θα καταγραφούν και οι επιστολικές ψήφοι και θα έχει καταγράψει απώλειες της τάξης των 10 μονάδων!

Αντίθετα ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ μένουν περίπου στα ίδια σε σχέση με τις εθνικές εκλογές του 2023.

– ο ΣΥΡΙΖΑ που συγκεντρώνει από 15,2% έως 18,2% (M.O. 16,7%) και 4 ευρωβουλευτές,
– το ΠΑΣΟΚ από 10,9% έως 13,9% (M.O. 12,4%) και 3 ευρωβουλευτές
– το ΚΚΕ από 7,9% έως 10,3% (M.O.9,1%) και δύο ευρωβουλευτές
– η Ελληνική Λύση από 7,6% έως 10% (M.O. 8,8%) και δύο ευρωβουλευτές
– η Νίκη από 2,9% έως 4,9% (M.O. 3,9%) και δύο ευρωβουλευτές
– η Πλεύση Ελευθερίας από 2,6% έως 4,6% (M.O. 3,6%) και έναν ευρωβολευτή
– το ΜεΡΑ25 από 2% έως 3,4% (M.O. 2,7%) και παραμένει ανοιχτό αν θα εκλέξει έναν ευρωβουλευτή
– Η Φωνή Λογικής από 2,2% έως 3,6% (MO 2,9%) και παραμένει ανοιχτό αν θα εκλέξει έναν ευρωβουλευτή

Τα δύο τελευταία κόμματα μπορεί να κερδίσουν έδρα στην Ευρωβουλή, εκτός από τα έξι πρώτα που ήδη «κλείδωσαν» παρουσία.

Από εκεί και πέρα έχουμε:

– η Νέα Αριστερά από 1,3% έως 2,7% (MO 2%)
– οι Πατριώτες από 1,4% έως 2,8% (MO 2,1%)
– οι Δημοκράτες από 0,7% έως 1,7% (MO 1,2%)
– ο Κόσμος από 0,5% έως 1,5% (MO 1%)
– Άλλο από 2,6% έως 4,6% (ΜΟ 3,6%)

Υπενθυμίζεται ότι η πρώτη ασφαλής εκτίμηση εκτίμηση για το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών αναμένεται λίγο μετά τις 21:00 το βράδυ, ενώ μέχρι τα μεσάνυχτα θα έχουμε και τα αποτελέσματα για τους σταυρούς προτίμησης.

https://www.pronews.gr/elliniki-politiki/provocateur/episimo-exit-poll-toulaxiston-10-monades-xanei-i-nd-sta-idia-syriza-kai-pasok-eksi-kommata-eklegoun-sigoura-eyrovouleytes/

Καταρρέει το πολιτικό σύστημα στην Κύπρο εάν επιβεβαιωθούν τα exit polls: Τρίτο κόμμα ο “μοναχικός καβαλλάρης”,ο YouTuber Φειδίας Παναγιώτου

0

Στις 6 το απόγευμα οι κάλπες έκλεισαν και οι κυπριακοί τηλεοπτικοί σταθμοί έδωσαν στη δημοσιότητα τα αποτελέσματα των exit polls για τις Ευρωεκλογές.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στα exit polls όλων των καναλιών στην τρίτη θέση εμφανίζεται ο ανεξάρτητος υποψήφιος, Φειδίας Παναγιώτου, ένας γνωστός YouTuber με διεθνές ακροατήριο.

Σύμφωνα με το exit poll ο Φειδίας Παναγιώτου αναμένεται να λάβει από 13% μέχρι 16% των ψήφων καταλαμβάνοντας την τρίτη θέση των επιλογών των ψηφοφόρων.

Τη πρώτη θέση καταλαμβάνει ο Δημοκρατικός Συναγερμός με ποσοστά μεταξύ του 27% και 23%, ενώ το ΑΚΕΛ τη δεύτερη θέση με ποσοστά μεταξύ του 26% και 22%.

Ο Φειδίας Παναγιώτου στις πρώτες του δηλώσεις στην τηλεόραση του ΡΙΚ ανέφερε ότι:

«Δεν το πίστευα ούτε εγώ ο ίδιος όταν έβαζα υποψηφιότητα. Πρέπει να εκσυγχρονιστούν τα κόμματα, να ασχολούνται με τον λαό. Να μην ασχολούνται με τα κομματικά τους συμφέροντα. Είμαι πολύ χαρούμενος».

Ο Φειδίας Παναγιώτου είναι γνωστός Youtuber και Influencer στην Κύπρο. Αριθμεί περίπου 2,6 εκατομμύρια συνδρομητές στο κανάλι του στο YouTube από τότε που άρχισε να δημοσιεύει περιεχόμενο το 2019.

ΡΙΚ
Δημοκρατικός Συναγερμός (ΔΗ.ΣΥ.) 22,6-25,4
Α.Κ.Ε.Λ.-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις 22,6-25,4
Φειδίας Παναγιώτου 15,7-18,3
Δημοκρατικό Κόμμα (ΔΗ.ΚΟ.) 8-10
Εθνικό Λαϊκό Μέτωπο (Ε.ΛΑ.Μ.) 10,9-13,1
ΕΔΕΚ Σοσιαλιστικό Κόμμα 3,8-5,2
Δημοκρατική Παράταξη-Συνεργασία Δημοκρατικών Δυνάμεων (ΔΗ.ΠΑ.-Συνεργασία) 2,4-3,6
Κίνημα Οικολόγων-Συνεργασία Πολιτών 1,1-1,9
VOLT 2,4-3,6
Λοιποί

ALPHA
Δημοκρατικός Συναγερμός (ΔΗ.ΣΥ.) 25,5-28,5
Α.Κ.Ε.Λ.-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις 23-26
Φειδίας Παναγιώτου 12-15
Δημοκρατικό Κόμμα (ΔΗ.ΚΟ.) 7,5-10,5
Εθνικό Λαϊκό Μέτωπο (Ε.ΛΑ.Μ.) 11-14
ΕΔΕΚ Σοσιαλιστικό Κόμμα 3,5-5

OMEGA
Δημοκρατικός Συναγερμός (ΔΗ.ΣΥ.) 23-28
Α.Κ.Ε.Λ.-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις 21,5-26,5
Φειδίας Παναγιώτου 11,5-15,5
Δημοκρατικό Κόμμα (ΔΗ.ΚΟ.) 9,5-13,5
Εθνικό Λαϊκό Μέτωπο (Ε.ΛΑ.Μ.) 8,5-12,5
ΕΔΕΚ Σοσιαλιστικό Κόμμα 3-6

SIGMA
Δημοκρατικός Συναγερμός (ΔΗ.ΣΥ.) 23-27
Α.Κ.Ε.Λ.-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις 22-26
Φειδίας Παναγιώτου 13-17
Δημοκρατικό Κόμμα (ΔΗ.ΚΟ.) 9-13
Εθνικό Λαϊκό Μέτωπο (Ε.ΛΑ.Μ.) 8,5-12,5
ΕΔΕΚ Σοσιαλιστικό Κόμμα 3-6

ANT1
Δημοκρατικός Συναγερμός (ΔΗ.ΣΥ.) 22,3-25,3
Α.Κ.Ε.Λ.-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις 21,6-24,6
Φειδίας Παναγιώτου 13,7-15,7
Δημοκρατικό Κόμμα (ΔΗ.ΚΟ.) 10,8-12,8
Εθνικό Λαϊκό Μέτωπο (Ε.ΛΑ.Μ.) 9,5-11,4
ΕΔΕΚ Σοσιαλιστικό Κόμμα 5,7-7,1
Δημοκρατική Παράταξη-Συνεργασία Δημοκρατικών Δυνάμεων (ΔΗ.ΠΑ.-Συνεργασία) 2,2-3,2
Κίνημα Οικολόγων-Συνεργασία Πολιτών 0,6-1,6
VOLT 2,7-3,7

Exit Poll :Προβάδισμα ΝΔ με 28-32%, στο 15,2-18,2% ο ΣΥΡΙΖΑ και στο 10,9-13,9% το ΠΑΣΟΚ

1

Προβάδισμα της ΝΔ στις ευρωεκλογές, με ποσοστό από 28 έως 32%, δείχνουν τα αποτελέσματα του Exit Poll που ανακοινώθηκαν πριν λίγο. Ακολουθεί ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ με 15,2 έως 18,2 και τρίτο το ΠΑΣΟΚ ΚΙΝΑΛ με ποσοστό 10,9 έως 13,9.

Aναλυτικότερα σύμφωνα με το exit poll που δίνουν οι τηλεοπτικοί σταθμοί τα κόμματα λαμβάνουν:

ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 28-32%

ΣΥΡΙΖΑ 15,2-18,2%

ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής 10,9-13,9%

ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ ΕΛΛΑΔΑΣ 7,9-10,3%

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ – ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΒΕΛΟΠΟΥΛΟΣ 7,6-10%

ΝΙΚΗ 2,9-4,9%

ΠΛΕΥΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ – ΖΩΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ 2,6-4,6%

ΦΩΝΗ ΛΟΓΙΚΗΣ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΛΑΤΙΝΟΠΟΥΛΟΥ 2,2-3,6%

ΜέΡΑ 25 2-3,4%

ΠΑΤΡΙΩΤΕΣ – Πρόδρομος Εμφιετζόγλου 1,4-2,8%

Νέα Αριστερά 1,3-2,7%

ΔΗΜΟΚΡΑΤΕΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΟΒΕΡΔΟΣ 0,7-1,7%

ΚΟΣΜΟΣ 0,5-1,5%

ΛΟΙΠΑ ΚΟΜΜΑΤΑ: 2,6-4,6%

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ευρωεκλογές 2024: Ψυχρολουσία στην κυβέρνηση μετά τα exit poll
09.06.202419:10

Αγγελος Κωβαίος

Τόσο το τελικό αποτέλεσμα όσο και η μεγάλη αποχή αναμένεται ότι θα οδηγήσουν σε αναπροσαρμογές της στρατηγικής της κυβέρνησης.
Ψυχρολουσία ως προς το ύψος της αποχής, που είχε οριστεί ως κεντρικός αντίπαλος της κυβέρνησης και προβληματισμός ως προς τη διαφαινόμενη μη επίτευξη του εκλογικού στόχου, κυριάρχησε στο κυβερνητικό επιτελείο με την ανακοίνωση του exit poll το απόγευμα της Κυριακής.

Η μαζική αποχή, που έφτασε σε πρωτοφανή επίπεδα για τα δεδομένα των εκλογικών αναμετρήσεων στην νεότερη ελληνική Ιστορία, είναι αντικειμενικά η κυριότερη πολιτική παράμετρος των ευρωεκλογών.

Οι μηχανισμοί πολιτικής αντίδρασης του Μαξίμου
Υπό αυτό το πρίσμα και εν αναμονή της διαμόρφωσης του τελικού αποτελέσματος, στο Μέγαρο Μαξίμου αναμένεται ότι θα ενεργοποιηθούν οι μηχανισμοί πολιτικής αντίδρασης, με την ελπίδα ότι τα τελικά ποσοστά θα είναι πάνω από το 30%.

Ως βασικό δεδομένο αξιολογείται πάντως ο σοβαρός πολιτικός τραυματισμός της ΝΔ, δίχως όμως ορατή και αξιόπιστη απειλή από το δεύτερο κόμμα και την ίδια στιγμή, την εκλογική πιστοποίηση του πολιτικού υβριδίου του Στέφανου Κασσελάκη.

Το τελικό αποτέλεσμα, σε συνδυασμό με την ηχηρή αποδοκιμασία μέσω της αποχής αναμένεται ότι θα είναι τα βασικά στοιχεία για τις αναπροσαρμογές της στρατηγικής της κυβέρνησης, με γνώμονα την αποτροπή μίας πολιτικής αναστάτωσης και την εμπέδωση της αίσθησης ότι η κυβέρνηση εξακολουθεί να έχει ορίζοντα τριετίας έως τις επόμενες εθνικές εκλογές.

TO BHMA

Τι δείχνει το exit poll για τις έδρες που βγάζουν τα κόμματα

Τις έδρες που βγάζουν τα κόμματα δίνει το exit poll, λίγη ώρα πριν κλείσουν οι κάλπες.

Συγκεκριμένα:

  • Νέα Δημοκρατία: 7-8
  • ΣΥΡΙΖΑ: 4
  • ΠαΣοΚ – Κίνημα Αλλαγής: 3
  • ΚΚΕ: 2
  • Ελληνική Λύση: 2
  • ΝΙΚΗ: 1
  • Πλεύση Ελευθερίας: 1
  • Φωνή Λογικής: 0-1
  • Μέρα25: 0-1
  • Πατριώτες: 0
  • Νέα Αριστερά: 0
  • Δημοκράτες:0
  • Κόσμος: 0
  • Άλλο κόμμα: 0

Το άθροισμα των Ελλήνων εκπροσώπων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν μεταβλήθηκε παρά το γεγονός πως στο μεσοδιάστημα εγκρίθηκε η αύξηση των συνολικών εδρών – από τις 705 στις 720. Στη χώρα μας δηλαδή αντιστοιχεί πλέον το 2.9% της πλήρους σύνθεσης του κορυφαίου οργάνου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο Κασσελάκης έβρισε δημοσιογράφο με βαρύτατους χαρακτηρισμούς: Το …”λάθος” του Γιώργου Χατζηδημητρίου ήταν επειδή είπε την αλήθεια: «Προκαλείς με την επίδειξη πλούτου»

1

Σοβαρό φραστικό επεισόδιο σημειώθηκε το πρωί του Σαββάτου, ανάμεσα στον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ, Στέφανο Κασσελάκη και τον δημοσιογράφο που καλύπτει το ρεπορτάζ του κόμματος της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, Γιώργου Χατζηδημητρίου.

Το επεισόδιο, σύμφωνα με ανάρτηση του ίδιου του δημοσιογράφου, που εργάζεται για την εφημερίδα Δημοκρατία, σημειώθηκε κατά τη διάρκεια της συνάντησης του Στέφανου Κασσελάκη με τους δημοσιογράφους, ενόψει των αυριανών ευρωεκλογών.

Συγκεκριμένα, όπως υποστηρίζει ο καλός συνάδελφος, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ σε ερώτηση που του έκανε σχετικά με την επίδειξη πλούτου και το ήθος της Αριστεράς, του απάντησε πως «είσαι μ@λ@Κ@ς» για να του ανταπαντήσει ο δημοσιογράφος στον ίδιο τόνο, ενώ κατά την αποχώρησή του ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ επανήλθε με ειρωνικό ύφος αποκαλώντας τον «αριστερόμετρο».

Μάλιστα, ο δημοσιογράφος λέει πως με τον ίδιο τρόπο είχε μιλήσει προηγουμένως και σε άλλους συναδέλφους του δημοσιογράφους, με διαφορετικές απόψεις, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ.

  • Ολόκληρη η ανάρτηση του δημοσιογράφου Γιώργου Χατζηδημητρίου:

Καθένας είναι γιος του μπαμπά του!

Μας έβγαλε για ένα κρασί, στην Αδάμαντος στο Θησείο κάτω απ΄ την Ακρόπολη, εμάς που καλύπτουμε το ρεπορτάζ του ΣΥΡΙΖΑ, σήμερα Σάββατο μεσημέρι, παραμονές της κάλπης ο Στέφανος Κασσελάκης.

Αφήνω στη μπάντα που ήρθε με μιάμιση ώρα καθυστέρηση, έδωσε το σκυλί του στον σύζυγο και κάθησε δίπλα στις τηλεοράσεις. Λες κι εμείς οι εφημεριδάδες, είμαστε τίποτε αργόσχολοι παρακατιανοί…Κι αφήνω όσα είπε και είναι off για τα εσωκομματικά του ΣΥΡΙΖΑ και τις διαθέσεις του να γαμήσει το εναπομείναν σύμπαν…

Έρχεται και στο τραπέζι μας κάποια στιγμή και τον ρωτάω, αν ο επιδεικτικός τρόπος του, να δείχνει δηλαδή τα πανάκριβα σπίτια του την ώρα που ο κόσμος δεν ημπορεί να σταθεί πουθενά συνάδει με το Ήθος της Αριστεράς που αυτός επικαλείται.
«Είσαι μ@λ@κ@ς!» μου απαντά. «‘Άντε γ@μήσου ρε φλώρε. Μαλάκας είσαι και φαίνεσαι» του λέω κι εγώ και σηκώθηκε κι έφυγε θυμωμένος δείχνοντας τα όριά του και κάπου εκεί η σεμνή τελετή έλαβε τέλος…

Υ.Γ. Ι: Για να μην παρεξηγηθώ και νομίσει κανείς πως είμαι εξαίρεση- που όντως είμαι!.. Την προσφώνηση «μαλάκας», «είσαι μαλάκας» ή «λες μ@λ@κίες», την είχε πολλές φορές χρησιμοποιήσει νωρίτερα και για άλλους συναδέλφους. Απλά εγώ δεν το ανέχτηκα.

Υ.Γ. ΙΙ: Ήρθε μετά στην αποχώρησή του να με χαιρετήσει ενοχικά λέγοντας “γειά σου αριστερόμετρο”. Τον έγραψα στ’ αρχίδια μου. Έστριβα επιμελώς το τσιγαράκι μου εκείνη την ώρα…

Fake News απαντά ο Στέφανος Κασσελάκης

Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Στέφανος Κασσελάκης απαντώντας στην ανάρτηση του δημοσιογράφου, την οποία μάλιστα είχε αναπαράγει και ο Άδωνις Γεωργιάδης έγραψε:

«Αρκούν τόσες μέρες. Κατεβάστε τα fake news παραμονή εκλογών. Παραβιάζετε την εκλογική νομοθεσία».

Η ανταπάντηση του δημοσιογράφου

Στη συνέχεια ο δημοσιογράφος Γιώργος Χατζηδημητρίου επανήλθε με νέα ανάρτηση με την οποία επιβεβαίωσε το γεγονός και επισήμανε ότι η ανάρτηση του «δεν συνιστά… προσφορά σε ιδιοτελείς εκλογικούς στόχους».

https://hellasjournal.com/2024/06/o-kasselakis-evrise-dimosiografo-me-varitatous-charaktirismous-to-lathos-tou-giorgou-chatzidimitriou-itan-epidi-ipe-tin-alithia-prokalis-me-tin-epidixi-ploutou/

Γιάννης Οικονόμου, ο Έλληνας που μιλάει 32 γλώσσες! Διηγείται πώς από παιδί μάθαινε και βίωνε τις γλώσσες, δίνει μυστικά εκμάθησης

0

ΣΟΦΙΑ ΠΑΦΤΟΥΝΟΥ

Στην Ελλάδα από μικρή ηλικία ξεκινάμε να μαθαίνουμε ξένες γλώσσες, με τα αγγλικά κύρια και πρώτα. Ακόμα και οι πιο μεγάλοι σε ηλικία, όλο και κάποια λέξη γνωρίζουν και καταφέρνουν να συνεννοηθούν με τους ξένους που ζουν ή επισκέπτονται τη χώρα μας.

Ο βασικός λόγος που μαθαίνουμε ξένες γλώσσες, είναι η αγορά εργασίας φυσικά, καθώς σε μια χώρα κατ’ εξοχήν τουριστική όπως είναι η Ελλάδα, είναι πλέον απαραίτητες. Εκτός όμως από τον τουρισμό, υπάρχουν και πολλοί άλλοι τομείς στους οποίους απαιτείται η γνώση ξένων γλωσσών. Γι’ αυτό και όλοι σπεύδουμε να γεμίσουμε το βιογραφικό μας με αυτές. Συνήθως, ο μέσος όρος που γνωρίζει κάποιος, είναι δύο με τρεις ξένες γλώσσες.

Υπάρχει όμως ένας άνθρωπος και μάλιστα Έλληνας, ο Γιάννης Οικονόμου, ο οποίος γνωρίζει όχι μία, ούτε δύο, αλλά τριάντα δύο ξένες γλώσσες. Το ζητούμενο όμως, δεν ήταν ποτέ αυτό για τον κ. Οικονόμου. Δεν ξεκίνησε να μαθαίνει δηλαδή γλώσσες για να γεμίσει το βιογραφικό του και να κάνει ένα είδος πρωταθλητισμού, όπως λέει ο ίδιος στο iefimerida. «Έχω βρει έναν τρόπο να επικοινωνώ με την ανθρωπότητα μέσω των γλωσσών και αυτό είναι το μόνο που με ενδιαφέρει», μας εξηγεί και μας καλεί να αγκαλιάσουμε τους διαφορετικούς πολιτισμούς.

Γιάννης Οικονόμου

Ο Γιάννης Οικονόμου λατρεύει τα ταξίδια
Λέγεται πως είναι ο πιο πολύγλωσσος άνθρωπος στην Ευρώπη (ίσως και στον κόσμο), αλλά κάτι τέτοιο δεν έχει καταγραφεί επίσημα γιατί ο ίδιος δεν ενδιαφέρεται να μετράει τις γλώσσες που μαθαίνει. Και μπορεί αυτός να μην τις μετρά, όμως άλλοι που το έχουν κάνει για αυτόν, έχουν σημειώσει τουλάχιστον 32 γλώσσες, αριθμός που είναι πολύ πιθανό να είναι μεγαλύτερος.

Η αγάπη του για τις γλώσσες ήταν κάτι που γεννήθηκε όταν ήταν μόλις τεσσάρων χρονών, πριν καν πάει σχολείο, τότε που θυμάται να ακούει τους ξένους τουρίστες στην Κρήτη, όπου και γεννήθηκε. Ξεκίνησε να μελετά αγγλικά στην ηλικία των 5 όταν μετακόμισε στην Αθήνα με την οικογένειά του -η οποία τον στήριζε πάντα – γερμανικά στα 7, ιταλικά στα 10, ρωσικά στα 13, σουαχίλι στα 14 και τουρκικά στα 15. Είχε μάθει 15 γλώσσες στην ηλικία των 20.

Μερικές από τις γλώσσες που μιλάει, είναι: αγγλικά, γερμανικά, ισπανικά, γαλλικά, σουηδικά, ιταλικά, πολωνικά, ρωσικά, βουλγάρικα, τούρκικα, αραβικά, εβραϊκά, πορτογαλικά, κινέζικα, κουρδικά, αρμενικά, περσικά, σερβοκροατικά, σανέζικα, χίντι, ουρντού, ρουμάνικα, τσέχικα, φιλανδικά και γνωρίζει αρχαίες γλώσσες όπως σανσκριτικά, αρχαία ελληνικά, αρχαία αιγυπτιακά, βαβυλωνιακά, λατινικά, αβεστικά (αρχαία ιρανικά), αρχαία περσικά, κλασικά αρμενικά, γοτθικά, αρχαία βουλγαρικά, πάλι (γλώσσα βουδισμού), χετιτικά, και λουβικά (αρχαίες γλώσσες της Μικράς Ασίας).

Σπούδασε γλωσσολογία στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης πριν συνεχίσει το μεταπτυχιακό του στις Γλώσσες και Πολιτισμούς της Μέσης Ανατολής στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια. Συνέχισε τις μεταπτυχιακές σπουδές του στην ινδοευρωπαϊκή γλωσσολογία στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ και κατόπιν στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης από όπου επέστρεψε στο Χάρβαρντ. Το θέμα της διατριβής του στο Χάρβαρντ ήταν ένα κείμενο του προφήτη Ζαρατούστρα γραμμένο στα αβεστικά, μια μορφή της παλαιάς ιρανικής γλώσσας. Σήμερα ζει στις Βρυξέλλες και εργάζεται στην Γενική Διεύθυνση Μετάφρασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Λατρεύει να ταξιδεύει και να γνωρίζει νέους πολιτισμούς, ενώ έχει κάνει φιλίες σε πολλές χώρες του κόσμου.

Η συνομιλία μαζί του ήταν κάτι παραπάνω από ενδιαφέρουσα, όχι μόνο επειδή είναι πολύγλωσσος, αλλά και εξαιτίας της ιδιότητάς του ως γλωσσολόγος. Τα λόγια του σε βάζουν σε σκέψεις και σε κάνουν να βλέπεις τις γλώσσες αλλιώς. Ότι είναι δηλαδή, κάτι παραπάνω από γραμματική, λεξιλόγιο και συντακτικό. Δεν μαθαίνει μια νέα γλώσσα μόνο μέσα απ’ τα βιβλία. Ψάχνει πληροφορίες για την ιστορία της χώρας, βλέπει προγράμματα στην τηλεόραση και ακούει μουσική πάντα στη γλώσσα που θέλει να μάθει και φυσικά επισκέπτεται την αντίστοιχη χώρα για να μιλήσει με τους κατοίκους της.

Στο κάτω – κάτω, έτσι θα πρέπει να βλέπουμε τις γλώσσες. Ως παράθυρο για τη γνωριμία μας με διαφορετικούς ανθρώπους, από άγνωστες κουλτούρες σε εμάς. Και όπως λέει και ο Γιάννης Οικονόμου, «οι γλώσσες, ξεπλένουν από μέσα μας την ξενοφοβία, τον φόβο για τη διαφορετικότητα και μας εμπλουτίζουν. Σε κάνουν να αγαπάς τους άλλους, χωρίς φοβικότητες. Είναι ένα υπέροχο όχημα, για όποιον και όποια θέλει να νοηματοδοτήσει περαιτέρω τη ζωή του/της».

Πόσες γλώσσες μιλάτε;

Δεν τις μετράω… Δημοσιογράφοι έχουν μετρήσει για εμένα κάπου 32 γλώσσες. Είναι όπως όταν απολαμβάνεις πολύ κάτι. Σαν το καλό φαγητό και το καλό σεξ, σαν ένα ηλιοβασίλεμα… δεν μετράς τα ηλιοβασιλέματα ή τις φορές που έχεις κάνει καλό σεξ. Αυτά δεν τα μετράει κανένας. Ας πούμε 32 γλώσσες γιατί κάποιοι δημοσιογράφοι τις μέτρησαν για εμένα, αλλά δεν με ενδιαφέρει καθόλου ο αριθμός. Δεν κάνω κανέναν πρωταθλητισμό. Έχουν επικοινωνήσει μαζί μου για το βιβλίο Γκίνες. Δεν με ενδιαφέρει καθόλου ούτε το βιβλίο Γκίνες, ούτε ο πρωταθλητισμός. Κάνω πρωταθλητισμό με τον εαυτό μου. Δεν ενδιαφέρομαι να αποδείξω τίποτα σε κανέναν. Δεν το βλέπω ως μέσο για να επιδείξω κάτι, όπως ένας αθλητής ή μια αθλήτρια που σπάει ένα ρεκόρ. Όχι. Έχω βρει έναν τρόπο να επικοινωνώ με την ανθρωπότητα μέσω των γλωσσών και αυτό είναι το μόνο που με ενδιαφέρει.

«Γλώσσα δεν είναι μόνο τα βιβλία. Είναι το πρώτο μεγάλο και σημαντικό βήμα, αλλά μετά όποια γλώσσα και να μάθεις, πρέπει να είσαι ανοιχτός και ανοιχτή στο να εισπράξεις τα βιώματα των ανθρώπων που είναι φορείς της γλώσσας αυτής»
Οπότε υπάρχει περίπτωση να είναι και παραπάνω από 32…

Πολύ πιθανό. Ήταν προ καιρού που κάποιος τις υπολόγισε. Οι γλώσσες είναι κάτι δυναμικό, δηλαδή αλλάζουν, μαθαίνεις μια νέα, μπορεί να ξεχάσεις κάποιες που δεν χρησιμοποιείς…

Ο τίτλος που σας αποδίδουν, του «πιο πολύγλωσσου ανθρώπου του κόσμου» ισχύει;

Ως γλωσσολόγος, μιλώντας και σε ομάδες πολύγλωσσων στις οποίες είμαι μέλος, φαίνεται -επειδή γνωριζόμαστε – πως δεν υπάρχει άλλο άτομο που να έχει πλησιάσει τις 30 γλώσσες. Απ’ ό,τι βλέπω σε αυτά τα groups, δεν υπάρχει κάποιο άλλο άτομο, οπότε μάλλον ναι…

Πώς ξεκίνησε το ενδιαφέρον σας με τις γλώσσες; Πότε καταλάβατε ότι έχετε αυτή την έφεση;

Είχε να κάνει με τα παιδικά μου χρόνια, στην Κρήτη όπου μεγάλωσα, που είναι τουριστική περιοχή. Πριν πάω σχολείο, όταν ήμουν 4-5 χρονών, πριν μετακομίσουμε στην Αθήνα. Άκουγα τους τουρίστες που μιλούσαν και ένιωσα τρομερή περιέργεια για τις ζωές τους, για αυτούς τους ήχους που παρήγαν. Εγώ τότε δεν ήξερα ότι ήταν γλώσσες. Ήταν για εμένα ήχοι που δεν είχαν κανένα νόημα. Όταν άρχισα 5-6 χρονών να μαθαίνω αγγλικά και άρχισα να καταλαβαίνω ορισμένες φρασούλες και λέξεις που έλεγαν, ενθουσιάστηκα. Για εμένα γλώσσα ήταν μόνο αυτό που μιλούσε η μαμά και ο μπαμπάς μου και τα παιδιά στη γειτονιά. Αλλά όταν είδα ότι αυτοί οι ήχοι είχαν νόημα και έλεγαν πράγματα απλά όπως «πάμε σε αυτό το εστιατόριο, πάμε στην παραλία κτλ», τότε ενθουσιάστηκα.

Γιάννης Οικονόμου με φόντο την Ακρόπολη

Ο Γιάννης Οικονόμου μεγάλωσε στην Ελλάδα αλλά πλέον ζει και εργάζεται στις Βρυξέλλες
Το δεύτερο μεγάλο ερέθισμα ήταν η περιέργεια, η οποία είναι λέξη – κλειδί στη ζωή μου. Έχω τεράστια περιέργεια για τις ζωές των διαφορετικών ανθρώπων. Καθώς μεγάλωνα στα Εξάρχεια και στο Κολωνάκι (εκεί ήταν τότε το σχολείο μου, το Βαρβάκειο), ένιωσα να πνίγομαι από την ομοιομορφία που επικρατούσε γύρω μου. Όλοι μου οι συμμαθητές, άκουγαν περίπου την ίδια μουσική, έτρωγαν περίπου τα ίδια φαγητά, σκεφτόντουσαν σχεδόν το ίδιο, είχαν περίπου τις ίδιες ιδέες, ντύνονταν το ίδιο… Και ένιωσα τεράστιο πόθο να ξεπεράσω αυτόν τον ομοιόμορφο τρόπο σκέψης τους. Ήρθα σε επαφή σ’ ένα ταξίδι μου στην Αγγλία με τον απέραντο πολιτισμό της Ινδίας μέσω μιας ινδουιστικής κοινότητας, των Χάρε Κρίσνα. Με ενέπνευσαν και άρχισα να μαθαίνω σανσκριτικά μόνος μου, όταν ήμουν στο Γυμνάσιο. Άρχισα να βλέπω ότι υπάρχει και άλλος τρόπος σκέψης, μου έδειξαν έναν άλλο τρόπο θέασης του κόσμου. Αυτό υπήρξε ένα μεγάλο ερέθισμα για εμένα. Αναζητούσα ερεθίσματα στη ζωή μου, ήμουν ανοιχτός σε αυτά.

Μετά πήγα ταξίδι στην Τουρκία με τους γονείς μου. Η ζεστασιά και η φυσική ευγένεια των ανθρώπων της χώρας, ήταν ένα κίνητρο να μάθω τουρκικά. Τότε, όταν ήμουν 15 χρονών, δεν υπήρχε ούτε ίντερνετ, ούτε φροντιστήρια κτλ. Σήμερα μπορείς να μάθεις τουρκικά, εσκιμώικα ή ό,τι άλλο θέλεις μέσω διαδικτύου, χωρίς κανέναν δάσκαλο. Οι γονείς μου ήταν πάντα στο πλάι μου και θυμάμαι ήθελαν τόσο πολύ να μου βρουν έναν δάσκαλο ή μία δασκάλα τουρκικών που είχα βαλθεί να μάθω, που πήγαν σε μια πορεία του Πολυτεχνείου στους πολιτικούς πρόσφυγες απ’ την Τουρκία και άρχισαν να ρωτούν δεξιά και αριστερά για κάποιο άτομο που θα μπορούσε να διδάξει το παιδί τους τουρκικά. Έτσι, βρήκαν την πρώτη μου δασκάλα, την Αϊσέ, η οποία ήταν αρχιτέκτονας και δεν ήξερε να μου εξηγήσει τις λεπτομέρειες της γλώσσας. Έπρεπε εγώ να της εκμαιεύω «γιατί το λέμε έτσι αυτό;» κτλ. Όλα αυτά με έφερναν σε επαφή με πολιτισμούς και με έκαναν να βγω από τον περιορισμό των Εξαρχείων, του κέντρου της Αθήνας. Και το ένα έφερε το άλλο. Όλες οι γλώσσες με τις οποίες ασχολήθηκα, έχουν μια ιστορία γιατί τις έμαθα. Πέρα από τις μεγάλες, αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά που τις μαθαίνουν έτσι κι αλλιώς όλα τα παιδιά.

Δηλαδή δεν ξεκινούσατε να μαθαίνετε μια γλώσσα για τη γλώσσα και μόνο, αλλά για τον πολιτισμό της χώρας που τη μιλούν και ό,τι έχει να κάνει γύρω από αυτή…

Απολύτως. Αυτό είναι πολύ σημαντικό. Και θέλω να το διευκρινίσω. Δεν είμαι ο nerd, δεν είμαι δηλαδή ο σπασίκλας που κάθεται και μαθαίνει απλώς τη γραμματική κτλ. και το βίωμα του σταματά εκεί. Για ‘μένα η γλώσσα δεν είναι μόνο οι άπειρες ώρες διαβάσματος που επενδύω. Τώρα μαθαίνω μια αφρικανική γλώσσα, τη γουόλοφ (είναι η μεγαλύτερη γλώσσα της Σενεγάλης), και κάθε βράδυ θα με δεις σκυμμένο να ψάχνω, να ακούω κτλ. Βρήκα έναν φτωχό μετανάστη, που πουλάει έργα χειροτεχνίας στον δρόμο και τον ρώτησα πόσα θέλει για να κάτσουμε να μου μιλήσει γουόλοφ γιατί δεν έχω βρει στο διαδίκτυο όλες τις πληροφορίες που θα ήθελα για τη γλώσσα αυτή. Έτσι κάνω με όλες τις γλώσσες. Και καθίσαμε και μου μίλησε για τη ζωή του, για το φοβερό ταξίδι που έκανε από τη Σενεγάλη… Οι γλώσσες ναι, είναι αναγκαίες και έχουν κανόνες γραμματικής, ανώμαλα ρήματα, λεξιλόγιο… Όλα αυτά είναι απαραίτητα, αλλά μετά από αυτά καταλαβαίνεις -πρέπει να καταλάβεις- ότι η γλώσσα είναι ζωή. Σ’ ένα κλίμα με τεράστιο ρατσισμό και ξενοφοβία, έρχονται οι γλώσσες και σε διδάσκουν. Δεν τις διδάσκεσαι μόνο. Σε διδάσκουν αυτές ότι υπάρχουν αυτοί οι άνθρωποι, οι πλούσιοι, οι φτωχοί, οι προνομιούχοι, οι βασανισμένοι… Μαθαίνεις τα βιώματά τους. Αν δεν είχα ασχοληθεί με τη γλώσσα γουόλοφ και πολλές άλλες ασιατικές γλώσσες, δεν θα είχα έρθει σε επαφή με αυτούς τους ανθρώπους.

Οι γλώσσες με μετασχηματίζουν, με κάνουν καλύτερο άνθρωπο, ξεπλένουν από μέσα μου την ξενοφοβία, τον φόβο για τη διαφορετικότητα, για τον Άλλο, τον διαφορετικό. Και με εμπλουτίζουν. Με κάνουν πολύ περισσότερο άνθρωπο. Κάθε γλώσσα. Η γλώσσα δηλαδή δεν είναι μόνο τα βιβλία. Τα βιβλία σου ανοίγουν τον δρόμο για να μάθεις τη γλώσσα. Είναι το πρώτο μεγάλο και σημαντικό βήμα, αλλά μετά όποια γλώσσα και να μάθεις, πρέπει να είσαι ανοιχτός και ανοιχτή στο να εισπράξεις τα βιώματα των ανθρώπων που είναι φορείς της γλώσσας αυτής. Αν δεν συναναστραφείς με άτομα που μιλούν τη γλώσσα, δεν θα έχεις το γλωσσικό αίσθημα, θα τη μιλάς επιφανειακά. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να ταξιδεύεις. Αλλά αν δεν μπορείς, έχεις πλέον τη δυνατότητα μέσω του ίντερνετ, να κάνεις τις ανάλογες φιλίες κτλ. Πρέπει ο άνθρωπος να ζήσει τη γλώσσα που μαθαίνει.

Γιάννης Οικονόμου

Οι γλώσσες για τον Γιάννη Οικονόμου είναι κάτι παραπάνω από τα βιβλία
Οπότε τι θα συμβουλεύατε κάποιον/α που θα ήθελε να ξεκινήσει να μαθαίνει μία γλώσσα;

Μιλάω για Έρωτα. Θα πρέπει να ερωτευτείς τη γλώσσα που μαθαίνεις, την κουλτούρα της, τον πολιτισμό της. Να συμπάσχεις με τους ανθρώπους και αυτά που έχουν περάσει στο παρελθόν ή και αυτά που περνούν στο παρόν, με αυτά για τα οποία αγωνίζονται. Αν θες για παράδειγμα να μάθεις πολωνικά, πρέπει να ακούς πολωνική μουσική, να βλέπεις πολωνικές σειρές… Πρέπει να δεις τη γλώσσα στην ολότητά της. Πέρα από τις γλώσσες που μαθαίνουμε για να βρούμε μια δουλειά – δεν χρειάζεται προφανώς να μάθεις 32 γλώσσες- το θέμα είναι να βρεις μία γλώσσα να εμπλουτίσει τη ζωή σου, να δεθείς με μία κουλτούρα, διαφορετική από τη δική σου. Ερωτεύσου αυτή τη γλώσσα, κάτσε διάβασε πολύ, είναι απαραίτητο, αλλά άμα μείνεις εκεί, έχεις χάσει την ουσία του θέματος. Εγώ μιλάω για την ουσία. Πώς ξεπερνάς τις παρωπίδες που μας βάζει η ξενοφοβία, ο ρατσισμός; Πώς δέχεσαι μία κουλτούρα με τα θετικά και τα αρνητικά της; Η απάντηση είναι ότι ανοίγεσαι και αφήνεις αυτήν την κουλτούρα να γίνει μέρος της δικής σου ζωής και να στην εμπλουτίσει.

Όσοι και όσες θέλουν να εμπλουτίσουν τη ζωή τους, μπορούν να το κάνουν με άπειρους τρόπους, με τον αθλητισμό, με τη μουσική, με τα ταξίδια… Αλλά η γλώσσα είναι ένα υπέροχο όχημα, για όποιον και όποια θέλει να νοηματοδοτήσει περαιτέρω τη ζωή του/της. Η γλώσσα είναι το όχημα που σε δένει με έναν νέο πολιτισμό που υποδέχεσαι στη ζωή σου. Σε κάνει να ερωτευτείς μια κουλτούρα και να εισχωρήσεις μέσα της. Η γλώσσα ξεπλένει από μέσα σου το δηλητήριο του φόβου του άλλου. Βλέπεις την ομορφιά και τον πλούτο που έχει η διαφορετικότητα του ανθρώπινου είδους, στο οποίο ανήκουμε. Κι αυτό είναι κάτι το υπέροχο. Η γλώσσα και η ενασχόληση με άλλους πολιτισμούς και τρόπους ζωής είναι ένα αντίδοτο στην τοξικότητα της ξενοφοβίας. Κάνεις πολύ περισσότερους φίλους αν μιλάς μια άλλη γλώσσα.

Πώς αντιδρούν οι άνθρωποι όταν σας ακούει να μιλάτε τη γλώσσα τους;

Εκπλήττονται. Τώρα μαθαίνω και τα μπεγάλι, τη γλώσσα του Μπαγκλαντές, γιατί θέλω όταν έρχομαι στην Ελλάδα, να πηγαίνω στην Ομόνοια, στις πολύχρωμες γειτονιές των μεταναστών που αγαπώ πολύ. Πριν την πανδημία, έπαιρνα τους φίλους μου και πηγαίναμε στα εστιατόρια εκεί. Έχω πάει άπειρες φορές, έχω φάει νόστιμα λαϊκά φαγητά, το street food που με μεταφέρει γευστικά στους δρόμους του Μπαγκλαντές, της Συρίας, του Αφγανιστάν… Όταν μιλάω στους Μπαγκλαντεσιανούς μετανάστες στη γλώσσα τους, μένουν έκπληκτοι. Και αξιοποιώ αυτόν τον χαρακτήρα της έκπληξης, για να χτίσω γέφυρες. Βλέπω τον εαυτό μου σαν ποντίφικα (η αρχική σημασία της λέξης pontifex στα λατινικά ήταν «γεφυροποιός»), σαν γεφυροποιό μεταξύ πολιτισμών. Μου αρέσει αυτή η έκπληξη. Οι μετανάστες με γοητεύουν, γιατί είναι άνθρωποι που επιβίωσαν από βουνά, θάλασσες, φτώχεια, ερήμους, σύνορα, πολέμους.

«Η γλώσσα ξεπλένει από μέσα σου το δηλητήριο του φόβου του άλλου»
Έχω βάλει στον εαυτό μου τα τελευταία χρόνια ως project, να μάθω όσες περισσότερες γλώσσες μεταναστών στην Ελλάδα και στο Βέλγιο μπορώ, ακριβώς για να ακούσω τις ιστορίες τους. Έχω πάει στα σπίτια τους, έχω φάει μαζί τους. Δεν μένω απλά στο «γεια, από πού είσαι εσύ;», κτλ. Τρυγάω ιστορίες και αυτές με αλλάζουν. Θέλω να μιλάω με μετανάστες και να τους λέω πως ως προνομιούχος λευκός με χριστιανικό background, δεν αισθάνομαι άνετα με τα προνόμια μου, γιατί εγώ τα έχω όλα και εσείς τίποτα και θέλω να σας ακούσω τουλάχιστον. Θα αισθανθώ καλύτερα αν μπορέσω να σας ακούσω. Δεν χρειάζεται όλοι να μάθουν τα πάντα, αλλά μπορούν να αγγίξουν μία ομάδα ανθρώπων που τους ενδιαφέρει. Αυτό είναι το μήνυμά μου. Οι άνθρωποι να έχουν περιέργεια για τον Άλλο, για τον διαφορετικό άνθρωπο και να ξεπεράσουν τα στερεότυπα της φυλής. Να ξεπεράσουμε τα φυλετικά στεγανά και να αγκαλιάσουμε την ανθρωπότητα.

Έχετε κάνει πολλά ταξίδια… Υπάρχει κάποια κουλτούρα, ένας πολιτισμός με τον οποίο έχετε δεθεί περισσότερο;

Συνήθως λέω ότι είναι όπως ένας πατέρας ή μία μητέρα που όλα τα παιδιά τους τα αγαπούν το ίδιο, αλλά η αλήθεια είναι ότι έχω ορισμένες προτιμήσεις. Ταξιδεύω εδώ και πάνω από 30 χρόνια. Περνάω έναν μήνα κάθε χρόνο στη Λατινική Αμερική. Τώρα ετοιμάζομαι να πάω στην Κούβα. Πρόκειται για το 17ο ταξίδι μου εκεί. Έχω πάει άπειρες φορές στη Βραζιλία, το Μεξικό, την Αργεντινή, την Κολομβία, αλλά και σε άλλα κράτη. Εκεί έχω πάρα πολλούς φίλους και φίλες, με την έννοια ότι ζούμε μαζί, δεν είμαι απλά πλέον τουρίστας. Μιλάω ισπανικά και πορτογαλικά πάρα πολύ καλά και αυτό με έχει δέσει με τους ανθρώπους των χωρών που επισκέπτομαι. Πηγαίνω στα σπίτια τους, ζω τις ιστορίες τους, δεν τις ακούω απλά. Ξέρω τα πάντα για αυτούς, χιλιάδες ιστορίες που αν τις έγραφα δε θα τελείωναν ποτέ… Αυτή είναι η χαρά μου. Να μην είμαι τουρίστας σε μια χώρα, αλλά να μπαινοβγαίνω στα σπίτια των ανθρώπων και αυτοί στο δικό μου και να ζω την καθημερινότητά τους. Όλα αυτά για εμένα είναι πολύτιμα. Το ομηρικό “πολλών δ’ ανθρώπων ίδεν άστεα και νόον έγνω” ορίζει τη ζωή μου. Όπως κι ο Οδυσσέας είμαι ταξιδιώτης, δεν είμαι τουρίστας.…

Γιάννης Οικονόμου

«Οι άνθρωποι να έχουν περιέργεια για τον άλλον, για το διαφορετικό και να ξεπεράσουν τα στερεότυπα της φυλής», μας προτρέπει ο Γιάννης Οικονόμου

Η Άπω Ανατολή με ενδιαφέρει πολύ επίσης. Έχω ζήσει και έχω σπουδάσει κινεζικά συνολικά 1,5 χρόνο στην Κίνα και στην Ταϊβάν, και έχω πολύ στενές σχέσεις με τον κινέζικο πολιτισμό μέσω της γλώσσας που σπούδασα στο Πεκίνο, στη Σαγκάη και στην Ταϊπέι. Όλες οι χώρες που επισκέφθηκα, μου έχουν προσφέρει κάτι διαφορετικό που πλούτισε τη ζωή μου. Όλες έχουν ως κοινό παρανομαστή τις φιλίες που έκανα και τις ιστορίες που άκουσα και στις οποίες συμμετείχα. Όμως η Κίνα και η Λατινική Αμερική, με έχουν εμπλουτίσει όσο λίγες άλλες περιοχές του πλανήτη. Ταξιδεύω όσο μπορώ. Τώρα με την πανδημία λιγότερο. Το πρώτο μου ταξίδι εκτός Ελλάδας και Βελγίου μετά την άρση των μέτρων ήταν στην Αλβανία. Ήταν κάτι συγκλονιστικό. Δεκαεφτά ημέρες γεμάτες βιώματα.

Από όλες τις γλώσσες που γνωρίζετε, μπορείτε να ξεχωρίσετε κάποια; Έχετε κάποια αγαπημένη;

Η γλώσσα, μου ανοίγει την πόρτα σε κάθε χώρα ή σύνολο χωρών. Κάθε γλώσσα που έμαθα, μου άνοιξε μια διαφορετική πόρτα. Η Ανατολική Ασία και η Λατινική Αμερική, μου δίνουν πάρα πολλά, χωρίς βέβαια να παραλείψω την Ευρώπη και τις άπειρες γλώσσες της με τις οποίες έχει να κάνει και η δουλειά μου (είμαι μεταφραστής στη Γενική Διεύθυνση Μετάφρασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής), για την οποία είμαι υπερήφανος. Είμαι υπέρ της ευρωπαϊκής οικοδόμησης, υπέρ μιας ενωμένης Ευρώπης που θα βασίζεται στην πολυπολιτισμικότητα και την πολυμορφία. Θέλω ο κόσμος να μιλάει βουλγαρικά, ελληνικά, πορτογαλικά, πολωνικά και ως μεταφραστής στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συμμετέχω σε αυτό ακριβώς το εγχείρημα, στην οικοδόμηση αυτής της πολυπολιτισμικής, πολυγλωσσικής Ευρώπης. Είτε για την Ευρώπη πρόκειται, είτε για την Ανατολική Ασία, είτε για τη Λατινική Αμερική και σε όλα τα υπόλοιπα κράτη που πηγαίνω, λέω «τι μεγάλη χαρά, τι ευτυχία που μιλάω τη γλώσσα».

Για παράδειγμα ένας ταξιτζής στο Κάιρο με προσκάλεσε στο σπίτι του. Γνώρισα την οικογένειά του, μοιράστηκα το φτωχικό φαγητό τους… Αυτός δεν ήξερε ούτε το καλημέρα στα αγγλικά. Μεγάλη φτώχεια.. Αυτό το βίωμα ήταν για εμένα έρωτας, ήταν απόλαυση. Αυτή η οικογένεια μου άνοιξε τις πόρτες της, στη ζωή της και μου μαγείρεψαν, μου μίλησαν για τη ζωή και τα όνειρά της. Πώς θα μπορούσα να ήμουν ρατσιστής ή ξενοφοβικός μετά από τέτοιες συναντήσεις… Άρα ποια γλώσσα να πω ότι αγαπώ πιο πολύ; Εντάξει, έχω επενδύσει στην κινεζική γλώσσα, έχω δαπανήσει τεράστια νοητική ενέργεια εδώ και χρόνια, πολλά ξενύχτια, να μαθαίνω τα ιδεογράμματα, να διαβάζω κινεζική λογοτεχνία…… Επένδυσα πολύ σε διάφορες γλώσσες. Με ξεπλήρωσαν με το παραπάνω. Οπότε δεν έχω κάποια συγκεκριμένη γλώσσα που αγάπησα περισσότερο ή αγαπώ, αλλά αγαπώ τα βιώματα που μου πρόσφεραν αυτές οι γλώσσες και τους είμαι ευγνώμων.

«Η γλώσσα και η ενασχόληση με άλλους πολιτισμούς και τρόπους ζωής, είναι ένα αντίδοτο στην τοξικότητα της ξενοφοβίας»
Υπάρχουν εύκολες και δύσκολες γλώσσες;

Αυτό είναι υποκειμενικό με την έννοια πως αν ξέρεις ισπανικά ή ιταλικά, το να μάθεις πορτογαλικά είναι παιχνιδάκι. Αλλά άμα είσαι ένας Κινέζος ή μια Γιαπωνέζα που θέλει να μάθει πορτογαλικά, τότε τα πράγματα είναι πιο δύσκολα. Στην Κίνα έβλεπα τους συμφοιτητές και τις συμφοιτήτριες μου από την Κορέα και την Ιαπωνία που αμέσως μάθαιναν τα κινέζικα, γιατί οι γλώσσες τους έχουν πολλά κοινά στοιχεία με την κινεζική. Άρα δεν υπάρχει δύσκολη γλώσσα καθεαυτή, υπάρχει γλώσσα διαφορετική από αυτές που ξέρεις. Για μια Ευρωπαία και έναν Ευρωπαίο, θα έλεγα πως η κινεζική γλώσσα αποτελεί μεγάλη πρόκληση με την έννοια της διαφορετικότητας. Τα κινεζικά είναι πολύ εύκολη γλώσσα. Δεν έχουν περίπλοκη γραμματική, δεν έχουν ανώμαλα ρήματα που έχουν τα αγγλικά και τα γαλλικά ή τις πτώσεις που έχουν τα ρωσικά. Όμως είναι δύσκολη η προφορά τους για έναν Ευρωπαίο, αλλά και η σύλληψη του κόσμου από την κινεζική γλώσσα. Πρέπει να ταξιδέψεις πολύ, ακόμα και από την καρέκλα σου και τον υπολογιστή σου για να κατακτήσεις μία γλώσσα. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές γλώσσες έχουν πολλά κοινά μεταξύ τους. Η διαφορετικότητα είναι το κλειδί. Όσο πιο διαφορετική είναι η γλώσσα, τόσο πιο πολύ πρέπει να ιδρώσεις για να την κατακτήσεις (και να σε κατακτήσει και αυτή)..

Γιάννης Οικονόμου μπροστά από μιναρέ

Ο Γιάννης Οικονόμου θεωρείται ο πιο πολύγλωσσος άνθρωπος στην Ευρώπη
Μπερδεύεστε ποτέ; Πώς χωράνε τόσες γλώσσες στο μυαλό σας; Έχετε κάποιο μυστικό στο να τις διαχειρίζεστε όλες;

Καλή ερώτηση. Φυσικά και μπερδεύομαι, φυσικά και κάνω λάθη, φυσικά και δεν είμαι μια μηχανή που μιλάει γλώσσες, αν και η πείρα μου είναι ένα μεγάλο όπλο πλέον. Ναι, και μπερδεύομαι και κάνω λάθη και χαίρομαι γι’ αυτό, γιατί μαθαίνω έτσι. Το κλειδί είναι εξάσκηση, εξάσκηση, εξάσκηση. Όταν ήμουν μικρός στο Γυμνάσιο όπως σας είπα, ήταν πολύ δύσκολο να βρω ομιλητές των γλωσσών που μάθαινα. Τώρα με το ίντερνετ και την τεχνολογία είναι πανεύκολο π.χ., να βρεις ανθρώπους από τη Βραζιλία αν μαθαίνεις πορτογαλικά να μιλήσετε. Επίσης, το κλειδί είναι η καθημερινή ενασχόληση, έστω και ένα τέταρτο την ημέρα, είτε παθητικά, δηλαδή να διαβάζεις ή να ακούς προγράμματα που σε ενδιαφέρουν, είτε ενεργητικά, δηλαδή να μιλάς με άτομα. Να την κάνεις μέρος της ρουτίνας σου τη γλώσσα που θα επιλέξεις και να διαβάζεις καθημερινά σε αυτή τη γλώσσα για ό,τι σε ενδιαφέρει, όπως π.χ., η μαγειρική και ο αθλητισμός. Να μιλάς στο Facebook, στο WhatsΑpp, με άτομα από αυτή τη γλώσσα. Είναι απαραίτητο να χρησιμοποιείς όλες τις γλωσσικές δεξιότητες. Εγώ το έχω κάνει μέρος της καθημερινής μου ρουτίνας. Να ακούω ειδήσεις στην τάδε γλώσσα, έχω φίλους απ’ όλο τον κόσμο και μιλάω μαζί τους… Ο σύζυγος μου, ο Τόμεκ, π.χ. είναι Πολωνός και μιλάμε πολωνικά στο σπίτι. Βγαίνουμε με φίλους ή ψωνίζουμε σε μαγαζιά ή βλέπουμε ταινίες ή ταξιδεύουμε σε χώρες όπου μιλάνε άπειρες γλώσσες.

Οι Βρυξέλλες όπου μένω, είναι πολύ πολυπολιτισμική πόλη όπως και η Αθήνα τα τελευταία χρόνια. Δεν είναι ένα πασπάλισμα η γλώσσα, είναι μια σοβαρή επένδυση. Όπως όταν μαθαίνεις μουσική ή κάνεις αθλητισμό, δεν μπορείς να το κάνεις αραιά και πού. Δε θα μάθεις έτσι. Καθημερινά, έστω και από λίγο. Όλοι και όλες μας είμαστε απασχολημένοι/ες, αλλά 15 λεπτά ή μισή ώρα ή μια ώρα γιατί όχι, μπορεί να βρει ο καθένας και η καθεμία κάθε μέρα. Κι αν το κάνεις μέρος της ρουτίνας σου, ούτε καν κοιτάς το ρολόι σου. Εγώ όταν μαθαίνω γλώσσες, με ρωτάνε πόση ώρα σου παίρνει. Μαθαίνεις χωρίς να το σκέφτεσαι, αυτό είναι το μυστικό. Να το κάνεις με απόλαυση.

Γιάννης Οικονόμου

Ταξιδεύει συχνά σε όλον τον πλανήτη για να κρατάει την επαφή του με τους λαούς, των οποίων μιλάει την γλώσσα
Αυτή θα ήταν και η επόμενη μου ερώτηση… Υπάρχει κάποιος μέσος όρος στον χρόνο που σας παίρνει να μάθετε μια γλώσσα, ή διαφέρει αναλόγως με το ποια γλώσσα είναι;

Ολόκληρη τη μέρα τη δομείς κατά τέτοιον τρόπο, ώστε τη γλώσσα που εσύ θα επιλέξεις, να γίνει μέρος της ρουτίνας σου με έναν τρόπο ευχάριστο, απολαυστικό. Αν μαθαίνεις τη γλώσσα ως καταναγκασμό, τότε καλή σου τύχη. Πρέπει να το κάνεις με περιέργεια, με αγάπη. Μαθαίνεις πχ ιταλικά. Βάλε τα στην καθημερινή σου ρουτίνα, δες μια ταινία ή ειδήσεις στα ιταλικά. Ό,τι καταλάβεις, δεν πειράζει αν χάσεις πολλά. Η γλώσσα -όπως και οτιδήποτε μαθαίνεις – δεν πρέπει να γίνεται καταναγκασμός. Το κάνεις με μεράκι, με πάθος, με έρωτα και νιώθοντας την ανάγκη να εμπλουτίσεις τη ζωή σου. Και βρίσκεις χιλιάδες τρόπους να το εντάξεις στην καθημερινή σου ρουτίνα.

Μέχρι ποιο επίπεδο μιλάτε και γράφετε τις γλώσσες που γνωρίζετε;

Δεν κοιτάω πλέον το επίπεδο γιατί έχω περάσει τη φάση που μ’ ενδιαφέρει “να πάρω καλό βαθμό”. Άπαξ και μπορώ να καθίσω σ’ ένα καφενείο μ’ έναν Σενεγαλέζο ή έναν Κινέζο μετανάστη να μιλήσουμε στη γλώσσα τους, να μου πει για την ιστορία του, να τον καταλάβω και να με καταλάβει, να του κάνω ερωτήσεις, και να μου απαντήσει στη γλώσσα του, αυτό μου αρκεί. Επίσης μου αρέσει πολύ να διαβάζω, αγαπώ τη λογοτεχνία, είναι μέρος της ζωής μου και στις γλώσσες που μαθαίνω, θέλω να διαβάζω την αντίστοιχη λογοτεχνία. Έχω διαβάσει κινεζική λογοτεχνία που δεν έχει μεταφραστεί ποτέ σε δυτικές γλώσσες και δεν θα είχα αλλιώς ποτέ την ευκαιρία να τη διαβάσω. Για ‘μένα μαθαίνω γλώσσα σημαίνει επικοινωνώ σε αυτήν. Αν κάνω λάθη, δεν με ενδιαφέρει, συνεχίζω και μαθαίνω από αυτά. Κατ’ εμέ δεν έχει σημασία το επίπεδο. Μετράω το επίπεδό μου όταν κάθομαι π.χ. στην Τουρκία σ’ ένα καφενέ με τους κυρίους που παίζουν τάβλι και μιλάμε για χίλια δυο θέματα, και γινόμαστε φίλοι, καρντάσηδες. Να διαβάσω όμως και λογοτεχνία τουρκική ή μια τουρκική εφημερίδα, να ζήσω τη γλώσσα: αυτό είναι το επίπεδο που με ενδιαφέρει. Αν δεν μπορώ, δεν λέω ότι ξέρω τη γλώσσα. Λέω ότι θα συνεχίσω να τη μαθαίνω ώσπου να μπορέσω.

Γιάννης Οικονόμου

Ο ίδιος δεν μαθαίνει απλά από τα βιβλία να μιλάει μια νέα γλώσσα
Η ελληνική γλώσσα θεωρείται μία από τις πιο δύσκολες στον κόσμο. Ποια είναι η άποψή σας πάνω σε αυτό;

Είναι διαφορετική από πολλές άλλες. Έχει εξελιχθεί με διαφορετικό τρόπο από τον προϊστορικό πρόγονό της –την ινδοευρωπαϊκή γλώσσα– μέχρι σήμερα. Δεν βλέπω κάποια ιδιαιτερότητα για τα ελληνικά. Σε μια Γερμανίδα που θέλει να μάθει ελληνικά, θα της πω ζήσε στην Ελλάδα, βγες με φίλους και φίλες, πηγαίνετε στο μπαρ, στην παραλία, στο εστιατόριο, βγείτε βόλτα μαζί: έτσι θα μάθεις τα ελληνικά. Για εμάς τους Έλληνες και τις Ελληνίδες, τα ουγγρικά ας πούμε είναι μια πολύ διαφορετική γλώσσα. Με αυτή την έννοια είναι δύσκολη. Το ίδιο συμβαίνει και με τα ελληνικά. Δεν μοιάζουν με άλλες. Δεν είναι πολύ πιο δύσκολα από άλλες γλώσσες, αλλά είναι διαφορετικά απ’ τις μέσες ευρωπαϊκές γλώσσες που έχουν λατινικές, γερμανικές ή σλαβικές ρίζες. Με αυτή την έννοια είναι μοναδική, έχει δηλαδή τη δική της εξέλιξη στην ιστορία, δεν είναι μοναδική όμως με την έννοια ότι είναι ανώτερη ή κατώτερη από οποιαδήποτε άλλη γλώσσα

Ως γλωσσολόγος, πώς βλέπετε να μιλούν οι Έλληνες τα ελληνικά; Υπάρχει ο φόβος πως τα τελευταία χρόνια αλλοιώνονται, ιδιαίτερα με τη χρήση των Greeklish από πολλούς νέους ανθρώπους…

Αυτά είναι χαζομάρες. Δεν πρέπει να υπάρχει καμία ανησυχία. Η γλώσσα εξελίσσεται, και ως γλωσσολόγος θα πω ότι τη γλώσσα την αποφασίζουν οι φυσικοί ομιλητές. Και τα Greeklish, ήδη ξεπεράστηκαν από την εξέλιξη της τεχνολογίας. Δεν πρέπει να κουνάμε το δάχτυλο οι γλωσσολόγοι στους ομιλητές και τις ομιλήτριες της γλώσσας και να τους λέμε «δεν θα πρέπει να λες Α, θα πρέπει να λες Β!». Για παράδειγμα η αύξηση στην προστακτική, το «υπέγραψε εδώ» είναι “λάθος” μόνο για τους φιλολόγους. Για εμάς τους γλωσσολόγους, εφόσον όλοι οι ομιλητές και όλες οι ομιλήτριες αποδέχονται κάτι ως φυσικό και το λένε, είναι μια χαρά, η γλώσσα έτσι εξελίσσεται. Έχουμε παλαιά αλεξανδρινά κείμενα που έγραφε ένας φιλόλογος της εποχής, και όλα όσα έλεγε αυτός να μη λες, είναι αυτά που λέμε σήμερα (“να μη λες βρέχει, να λες ύει, να μη λες κράββατος να λες κλίνη”, κλπ κλπ). Δεν έχω κανένα πρόβλημα με τη νέα ελληνική. Πρόβλημα έχω με την παιδεία, η οποία δεν εμπνέει το άνοιγμα στον άνθρωπο, στη διαφορετικότητα, στην πολυπολιτισμικότητα. Τα ελληνικά του χιπ χοπ για παράδειγμα, είναι το ίδιο θεμιτά, όσο τα ελληνικά μιας εφημερίδας. Ο γλωσσολόγος περιγράφει τη γλώσσα και δε σου λέει τι να λες. Για παράδειγμα δεν σου λέει να λες «υετός» και όχι «βροχή» όπως έκανε ο αλεξανδρινός φιλόλογος. Δεν ανησυχώ για την ελληνική γλώσσα. Ανησυχώ για την παιδεία που δεν είναι αρκετά ανθρωπιστική. Η ιδεολογία μου είναι ο ανθρωπισμός. Η ενασχόλησή μου με τις γλώσσες είναι έκφανση αυτής ακριβώς της ιδεολογίας, το να δέχομαι την ανθρωπότητα όπως είναι και φοβάμαι πολύ ότι η σημερινή παιδεία, την ώρα που το κλίμα καταρρέει και η άκρα δεξιά οργιάζει και διδάσκει τον φόβο προς τον άλλο, δεν προσφέρει αρκετά αντίδοτα.

Γιάννης Οικονόμου

Ο Γιάννης Οικονόμου εργάζεται στην Γενική Διεύθυνση Μετάφρασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Υπάρχει κάποια γλώσσα που θέλετε πολύ να μάθετε αλλά δεν έχετε καταφέρει μέχρι σήμερα;

Πάρα πολλές. Είμαι ανοιχτός στα βιώματα που η ζωή αποφασίζει για εμένα. Έμαθα αμχαρικά, τη γλώσσα της Αιθιοπίας, παλαιότερα επειδή λατρεύω την αιθιοπική κουζίνα. Στο ταξίδι μου μέσα στη ζωή, αφήνω την ίδια τη ζωή να με φέρει σε επαφή με μία νέα κουλτούρα, μια νέα γλώσσα που θα ελκύσει την προσοχή μου: εγώ είμαι ανοιχτός να βρω τον χρόνο, την ενέργεια να τη μάθω, όπως τώρα κάνω με τα γουόλοφ ή τα μπεγκάλι, τη γλώσσα της Σενεγάλης και του Μπαγκλαντές. Σκέφτομαι πολλές γλώσσες, έχω πολλές στη λίστα. Ο χρόνος βέβαια δεν μου φτάνει πάντα. Η Κορέα είναι μια περιοχή του πλανήτη που με ελκύει πολύ και δεν ξέρω ούτε λέξη απ’ τα κορεάτικα, από αυτόν τον πλούσιο πολιτισμό. Με ελκύουν ορισμένες γλώσσες της Νότιας Ινδίας, καθώς και αφρικανικές γλώσσες. Περιμένω από τη ζωή να μου χτυπήσει την πόρτα, να μου δώσει ευκαιρίες και να μου πει «Γιάννη, φέτος θα αγκαλιάσεις πχ την αλβανική κουλτούρα ή την κορεάτικη και πάει λέγοντας». Ευτυχώς σήμερα με το ίντερνετ, αντίθετα από ό,τι συνέβαινε στα παιδικά μου χρόνια, είναι εύκολο να μάθεις οποιαδήποτε γλώσσα σε εμπνεύσει.

Τι δυσκολίες αντιμετωπίσατε δηλαδή όταν ξεκινήσατε να μαθαίνετε γλώσσες;

Δεν υπάρχει καμία σύγκριση. Τα πράγματα τώρα δεν έχουν καμία σχέση με ό,τι συνέβαινε πριν από 30 χρόνια. Όταν ήμουν στο γυμνάσιο, αναζητούσα Κούρδους ομιλητές στους δρόμους. Σήμερα δεν υπάρχει καμία δικαιολογία να πεις π.χ. δεν μπορώ να μάθω κουρδικά ή αραβικά ή κορεάτικα. Αν σ’ ενδιαφέρει, δεν χρειάζεται καν να πληρώσεις, αν δεν έχεις χρήματα να πληρώσεις έναν δάσκαλο να σου κάνει μαθήματα. Υπάρχει πλέον ένας πλούτος προσφορών στο διαδίκτυο και άπειρες δυνατότητες εκμάθησης γλωσσών. Ζηλεύω πραγματικά τα σημερινά παιδιά που τα έχουν όλα έτοιμα από τεχνολογικής άποψης. Αυτό που χρειάζεται είναι αυτοπειθαρχία, να έχεις κάποιο πρόγραμμα και άπαξ και ερωτευτείς την τάδε γλώσσα ή κουλτούρα, τίποτα δεν σε σταματά.

 Γιάννης Οικονόμου με φόντο σπίτια

Για να διατηρήσει τις γλωσσικές του δεξιότητες, ο Γιάννης Οικονόμου μιλά με μητρικούς ομιλητές των γλωσσών ανά τον κόσμο
Γνωρίζετε και «νεκρές» γλώσσες;

Ναι, οι νεκρές γλώσσες ήταν για εμένα το άλφα και το ωμέγα στα μακρά χρόνια των σπουδών μου. Τα σανσκριτικά με πλούτισαν πολύ γιατί ήταν το παράθυρο στον ινδικό πολιτισμό. Αφιέρωσα χρόνια στην εκμάθηση αυτής της γλώσσας. Θες να δεις τα αρχαιότερα στάδια των γλωσσών που ερωτεύεσαι, όπως θα ήθελες να δεις τους προγόνους, τους παππούδες και τις γιαγιάδες του ανθρώπου που αγαπάς. Δεν μου αρκούσε να μάθω τα σημερινά πορτογαλικά ή τα ρουμάνικα. Ήθελα να μάθω και τα λατινικά και την ινδοευρωπαϊκή γλώσσα από την οποία προέρχονται τα λατινικά (και τα ελληνικά ή τα κουρδικά). Είχα πάθος κατά τη διάρκεια των σπουδών μου για τις νεκρές γλώσσες, και έχω ακόμα. Είναι τεράστια η χαρά να πηγαίνεις σε ένα μουσείο και να διαβάζεις τις επιγραφές που βλέπεις. Είναι σαν να επικοινωνείς με τον αρχαίο χαράκτη που έκανε την επιγραφή που στέκεται απέναντί σου μες στο μουσείο — βουβή για τους περισσότερους επισκέπτες. Οι αρχαίες γλώσσες μας δείχνουν από πού είμαστε και πού φτάσαμε.

Αν σας ρωτούσε κάποιος-α «ποιες γλώσσες να μάθω, ποιες θα μου φανούν χρήσιμες;», ποιες γλώσσες θα τον προτρέπατε να μάθει;

Χρησιμοποιήσατε τη λέξη–κλειδί: «χρήσιμες». Πέρα από αυτούς που θέλουν να εμπλουτίσουν τη ζωή τους για τους οποίους μιλήσαμε, υπάρχουν και αυτοί που θέλουν να μπουν στην αγορά εργασίας. Τα αγγλικά πλέον δεν είναι από μόνα τους προσόν. Είναι σαν να ξέρεις γραφή και ανάγνωση. Το λες πλέον ως κάτι απαραίτητο και όχι απλά ως προσόν. Θα έλεγα ότι οι μεγάλες ευρωπαϊκές γλώσσες σου δίνουν ένα μεγάλο πλεονέκτημα στην αγορά εργασίας: γερμανικά, γαλλικά, ιταλικά… Αν πρόκειται για σπουδές θα συνιστούσα στους νέους και τις νέες, εκτός απ’ τα αγγλικά που είναι απαραίτητα και πρέπει να τα ξέρει κανείς σε βάθος, να μάθουν και άλλη μία μεγάλη ευρωπαϊκή γλώσσα. Μιλάω πάντα με γνώμονα τη χρησιμότητα, όχι την απόλαυση. Ρωσικά, γαλλικά, γερμανικά, ισπανικά, ιταλικά είναι η πεντάδα θα έλεγα πως σου δίνει ένα μεγάλο πλεονέκτημα. Επίσης, είναι ωραίο να μάθεις μια γλώσσα που σου επιτρέπει να πας σε πολλά κράτη, όπως η αραβική και η ισπανική γλώσσα ή η γαλλική και η πορτογαλική.. Εξαρτάται λοιπόν από τις ανάγκες και τους στόχους κάθε ατόμου.

«Όλες οι γλώσσες είναι πανέμορφες. Όλες οι γλώσσες είναι μοναδικές στον ίδιο βαθμό»
Σας πέρασε ποτέ από το μυαλό να διδάξετε;

Το ήθελα πολύ αυτό. Το μεγαλύτερο δίλημμα στη ζωή μου ήταν όταν, ενώ έγραφα τη διατριβή μου στο Χάρβαρντ, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μου πρόσφερε μια πολύ γενναιόδωρη υποτροφία, να πάω στην Τενερίφη της Ισπανίας, να σπουδάσω διερμηνεία. Μετά από πολλή σκέψη και μην ξέροντας τι να επιλέξω, τελικά δέχτηκα. Είχα πάθος για την επιστήμη μου, την ινδοευρωπαϊκή γλωσσολογία. Την ίδια στιγμή, είχα στο μυαλό μου σπουδαίους καθηγητές που έψαχναν για δουλειά σε μικρά πανεπιστήμια της Αμερικής… Τώρα είμαι μεταφραστής. Δεν το μετάνιωσα. Αν μου έλειψε η πανεπιστημιακή καριέρα; Ναι, μου λείπει το να μεταδίδω τις γνώσεις μου σε νέα παιδιά. Ωστόσο, έχω μια πολύ καλή δουλειά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μια δουλειά που με ικανοποιεί πολύ όσο δύσκολη κι αν είναι, και χαίρομαι γι’ αυτό. Η ζωή αποφάσισε καλά για εμένα τελικά.

Γιάννης Οικονόμου

Ξεκίνησε να μελετά αγγλικά στην ηλικία των πέντε
Έχετε σκεφτεί πώς θα διαιωνίσετε αυτή τη γνώση;

Πονεμένο ερώτημα. Έσβησα τον λογαριασμό μου από το Facebook γιατί μου έπαιρνε πάρα πολύ χρόνο. Εκεί μιλούσα και έκανα πολύ ακτιβισμό, για τα ανθρώπινα δικαιώματα, για τα δικαιώματα της κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ, έγραφα ενάντια στον ρατσισμό, καλούσα τον κόσμο να μάθει κινέζικα, αραβικά, τουρκικά, έγραφα για τα ταξίδια μου και είχα επηρεάσει πολύ κόσμο. Τώρα πια δεν το κάνω. Πλέον μεταφέρω το μήνυμα αυτό με το να δίνω συχνά συνεντεύξεις στην Ευρώπη και αλλού, να μιλάω εκεί, να καλώ τους νέους ανθρώπους να έχουν περιέργεια, να δέχονται τον Άλλον, αν το θέλουν να μαθαίνουν γλώσσες ή κάτι άλλο, να έχουν πάθος για τη διαφορετικότητα, να έχουν ενδιαφέροντα. Ίσως, όπως με τη σημερινή συνέντευξη, είναι αυτός ο τρόπος να στείλω το μήνυμα μου, αυτό του ανθρωπισμού, της περιέργειας και της αποδοχής του Άλλου, της ικανότητας και της προθυμίας να μαθαίνεις από τον Άλλο. Δεν έχω κανέναν λόγο ή επιθυμία να γίνω διάσημος σπάζοντας κάποια ρεκόρ. Δεν μ’ ενδιαφέρει ο πρωταθλητισμός. Θέλω να μεταδώσω αυτό το μήνυμα ανθρωπισμού και του να εμπλουτίζεις τη ζωή σου ανοίγοντας το μυαλό σου σε διαφορετικές θεάσεις του κόσμου, σε διαφορετικούς πολιτισμούς, βιώματα, γλώσσες. Μην κάθεσαι όλη μέρα παθητικά μπροστά στην τηλεόραση παίζοντας βιντεοπαιχνίδια και χάνοντας τη ζωή σου. Μάθε κάτι όμορφο. Όχι οπωσδήποτε γλώσσες, προσπάθησε να κατακτήσεις ό,τι σε εμπνέει — αλλά τις γλώσσες τις συνιστώ εκ πείρας, έχουν να σου προσφέρουν πάρα πολλά. Θα σε κάνουν καλύτερο άνθρωπο.

Έχετε ακόμα επαφές με τους πρώτους καθηγητές σας;

Φυσικά. Είναι οι άνθρωποι που μου άνοιξαν πόρτες σε νέες πραγματικότητες, στη συνειδητοποίηση σημαντικών στοιχείων για τη ζωή. Είμαστε ακόμα φίλοι, μαθαίνω για τις ζωές τους, επικοινωνούμε. Κάνω φιλίες με τους δασκάλους μου, έχω μια σχέση πολύ προσωπική. Δεν είναι «πάω ακούω το μάθημα και φεύγω». Τους θυμάμαι ακόμα με μεγάλη αγάπη. Όλα όσα μου έμαθαν. Έμαθα πολλά πράγματα, όχι μόνο γλωσσικά. Τους είμαι ευγνώμων.

Ποιο είναι το επάγγελμα σας;

Κάνω μεταφράσεις από όλες σχεδόν τις επίσημες ευρωπαϊκές γλώσσες στη Γενική Διεύθυνση Μετάφρασης της Ευρ. Επιτροπής στις Βρυξέλλες. Ένας επαγγελματίας μεταφραστή, κάνει συνήθως μεταφράσεις προς τη γλώσσα του και όχι από τη γλώσσα του. Για την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι εξαιρετικά σημαντικό κάθε πολίτης της να έχει πρόσβαση στη νομοθεσία για το περιβάλλον, για την εκπαίδευση, για τα αυτοκίνητα και για χιλιάδες άλλα θέματα, στη γλώσσα του. Δεν χρειάζεται να είσαι γλωσσομαθής για να έχεις πρόσβαση στην ευρωπαϊκή νομοθεσία. Κι αυτός είναι ο ρόλος εμάς των μεταφραστών, να κάνουμε την νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ακούγεται, να διαβάζεται σαν να ήταν γραμμένη στα ελληνικά ή σε κάθε άλλη επίσημη γλώσσα. Είναι μια τεράστια πρόκληση. Είμαστε η μεγαλύτερη μεταφραστική υπηρεσία στον πλανήτη. Η Γενική Διεύθυνση Μετάφρασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Δεν υπάρχει σε όλον τον κόσμο άλλος οργανισμός ο οποίος να μεταφράζει τόσα πολλά κείμενα, σε τόσες πολλές γλώσσες. Είναι ένα δημοκρατικό καθήκον αυτό που κάνω. Δηλαδή ο πατέρας σας, ο γείτονας σας, η κολλητή σας να μην απαιτείται να ξέρει άλλες γλώσσες, για να καταλάβει τι ισχύει για τη θαλάσσια ρύπανση ή για την υγεία ας πούμε. Η γλώσσα της Ευρώπης είναι η μετάφραση, όπως έχει πει ο Ουμπέρτο Έκο. Αυτό κάνω στην καθημερινή μου δουλειά και νιώθω πολύ υπερήφανος για την εργασία μου.

Γιάννης Οικονόμου

Εμπνευσμένος από τους ξένους τουρίστες που επισκέπτονται την Κρήτη, άρχισε να μαθαίνει ξένες γλώσσες σε νεαρή ηλικία
Η εργασία σας είναι ιδιαίτερη απαιτητική. Έχετε καθόλου ελεύθερο χρόνο; Τι άλλο σας αρέσει να κάνετε;

Μου αρέσει να πηγαίνω εκδρομές με φίλους, να πηγαίνω θέατρο, να βγαίνω, να κάνω γυμναστική, ταξιδεύω πολύ… Αλλά όπως σας είπα έχω εντάξει τη γλωσσομάθεια σε αυτό. Ο ελεύθερος χρόνος συνδυάζεται με τις γλώσσες, ιδίως σε πολυπολιτισμικές πόλεις, όπως η Αθήνα και οι Βρυξέλλες. Μ’ αρέσει να ζω. Μαθαίνεις απολαμβάνοντας τη ζωή. Αλλά πρέπει να μελετήσεις και πολύ. Υπάρχουν πολλοί σπασίκλες που μελετούν απλώς για να μάθουν μια γλώσσα. Εντάξει, και μετά τι την κάνεις τους λέω; Έχεις πάει σ’ ένα τουρκικό καφενείο, να κάτσεις να μιλήσεις με τους κατοίκους ενός χωριού; Για μένα δεν είναι αυτοσκοπός η μελέτη, είναι ένα απαραίτητο στάδιο που με οδηγεί στην επαφή με πραγματικούς ανθρώπους, πολιτισμούς, κόσμους.

Υπάρχουν μερικές ελληνικές λέξεις όπως το φιλότιμο και το μεράκι που λένε ότι δεν μπορούν να μεταφραστούν; Ισχύει όντως αυτό; Υπάρχουν και άλλες αντίστοιχα τέτοιες λέξεις από άλλες γλώσσες;

Όχι, αυτό είναι ένας κοινός αστικός μύθος που ακούγεται. Αυτά για έναν επιστήμονα γλωσσολόγο είναι μπαρούφες. Ένας από τους μεγαλύτερους γλωσσολόγους που υπήρξε ποτέ και είχα την τιμή να τον έχω και καθηγητή, ο Νόαμ Τσόμσκι, απέδειξε ότι όλες οι γλώσσες έχουν το ίδιο υπόβαθρο. Δηλαδή τα βλάχικα και τα γαλλικά έχουν την ίδια δυνατότητα έκφρασης της ανθρώπινης εμπειρίας. Ακριβώς την ίδια. Η γλώσσα των Παπούα και τα ρωσικά ή τα γερμανικά, προσφέρονται το ίδιο για φιλοσοφία, για μαγειρική ή για θέατρο. Όλες οι γλώσσες έχουν την ίδια δυνατότητα να αντικατοπτρίζουν την ίδια πραγματικότητα. Και προφανώς επειδή τα βιώματα ενός ατόμου στην Παπούα Νέα Γουινέα δεν είναι τα ίδια με ενός ανθρώπου στην Πελοπόννησο, υπάρχουν λέξεις που στη γλώσσα των Παπούα είναι δύσκολο να μεταφραστούν. Όπως πχ τα κάλαντα, τα οποία μπορείς να τα πεις περιγραφικά στη γλώσσα τους, δηλαδή «κατά τα Χριστούγεννα τα παιδιά έρχονται και τραγουδάνε και πρέπει να τους δώσεις ένα χαρτζιλίκι». Υπό αυτή την έννοια, τέτοιες λέξεις υπάρχουν σε κάθε γλώσσα. Τα αγγλικά βρίθουν λέξεων που λες «πώς στο καλό θα το πω στα ελληνικά;». Ναι, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι τα αγγλικά ή τα ελληνικά ή τα εσκιμώικα είναι κάτι το μοναδικό. Όλες οι γλώσσες εκφράζουν το ανθρώπινο βίωμα με τον ίδιο τρόπο και επειδή τα βιώματα είναι διαφορετικά σε κάθε χώρα του πλανήτη, υπάρχουν λέξεις που δύσκολα μεταφράζονται. Αυτό είναι ό,τι πιο φυσικό. Όλες οι γλώσσες είναι πανέμορφες. Όλες οι γλώσσες είναι μοναδικές στον ίδιο βαθμό.

Τέλος, τι είναι με λίγα λόγια οι γλώσσες για εσάς και ποιο είναι το μήνυμα που θα θέλατε να στείλετε στον κόσμο;

Οι γλώσσες με έκαναν να ενδιαφερθώ για τους ανθρώπους. Πιστεύω σε μία πολυπολιτισμική κοινωνία. Η γλώσσα πρέπει να σε εξανθρωπίζει, να σου δίνει απόλαυση και να σε κάνει να να αγαπάς τους διαφορετικούς ανθρώπους, χωρίς φοβικότητες, χωρίς αποκλεισμούς. Να απορρίπτεις το μίσος, την ξενοφοβία, τον εθνικισμό, όλα αυτά που απανθρωπίζουν τον άνθρωπο. Σου μαθαίνει ότι αξίζει να αγκαλιάσεις τους διαφορετικούς ανθρώπους και τον πλούτο των πολιτισμών τους.

Φωτογραφίες: Γιάννης Οικονόμου

https://www.iefimerida.gr/stories/giannis-oikonomoy-polyglossos-mila-32-glosses”>Γιάννης Οικονόμου, ο Έλληνας που μιλάει 32 γλώσσες! Διηγείται πώς από παιδί μάθαινε και βίωνε τις γλώσσες, δίνει μυστικά εκμάθησης – iefimerida.gr</a></p>

Πώς βρέθηκε η σορός του Μάικλ Μόσλεϊ -«Πέθανε 10 μέτρα από τη θάλασσα», λέει ο δήμαρχος Σύμης στο iefimerida.gr

1

Τραγική ήταν η εξέλιξη στην υπόθεση της εξαφάνισης του Βρετανού δημοσιογράφου του BBC Μάικλ Μόσλεϊ η σορός του οποίου βρέθηκε σήμερα σε φράχτη σε βραχώδη περιοχή της Αγίας Μαρίνας Σύμης, εκεί όπου είχαν επικεντρωθεί οι έρευνες.

Σύμφωνα με πληροφορίες του iefimerida.gr, τη σορό του παρουσιαστή εντόπισε ο δήμαρχος του νησιού μαζί με τηλεοπτικό συνεργείο της κρατικής τηλεόρασης, που πραγματοποιούσε ρεπορτάζ στην περιοχή των ερευνών.

Το σημείο στο οποίο βρέθηκε νεκρός ο Μάικλ Μόσλεϊ:

Σύμη

Τόσο ο δήμαρχος όσο και το συνεργείο επέβαιναν σε βάρκα και πραγματοποιούσαν συνέντευξη. Ξαφνικά ο οπερατέρ εντόπισε σε πολύ κοντινή απόσταση από την παραλία, σε ένα περιφραγμένο οικόπεδο με πέτρινο φράχτη, κάτι που θύμιζε ανθρώπινη φιγούρα. Με τη βοήθεια της κάμεράς του διαπίστωσε ότι πράγματι επρόκειτο για τη σορό του άτυχου παρουσιαστή του BBC.

Πώς βρέθηκε η σορός του Μάικλ Μόσλεϊ -Ο δήμαρχος Σύμης στο iefimerida
Ο δήμαρχος Σύμης Λευτέρης Παπακαλοδούκας μίλησε στο iefimerida.gr και περιέγραψε τις συνθήκες κάτω από τις οποίες βρέθηκε η σορός του Μάικλ Μόσλεϊ. Όπως έδειξε σε βίντεο στο σημείο έχει φτάσει ήδη ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ και πλωτό σκάφος του Λιμενικού που έφτασαν στο σημείο για να παραλάβουν τη σορό. Τονίζει επίσης ότι ο παρουσιαστής του BBC «ένιωσε μάλλον αδιαθεσία και ξάπλωσε και εκεί έμεινε ο άνθρωπος» και ότι «δεν φαίνεται να είναι χτυπημένος».

«Έφτασε στον προορισμό του που ήταν η Αγία Μαρίνα, αλλά δεν πρόλαβε να κάνει το μπάνιο του. Δέκα μέτρα από την παραλία ένιωσε μάλλον αδιαθεσία και ξάπλωσε, και εκεί έμεινε ο άνθρωπος. Δεν φαίνεται να είναι χτυπημένος από τις πρώτες πληροφορίες που έχω. Τον βρήκαμε την ώρα που πηγαίναμε με τη βάρκα και τραβούσαμε με τις κάμερες οι δημοσιογράφοι, η κάμερα της ΕΡΤ1 που ήταν δίπλα μου έπιασε τρία αντικείμενα. Όταν ήρθαμε εδώ στο στέκι που έχουμε στήσει, σε μία καφετέρια, αναλύσαμε την εικόνα και η εικόνα αυτή έδειξε ότι ήταν το πτώμα, η σορός του δημοσιογράφου που διένυσε όλη αυτή τη διαδρομή για να φτάσει στον προορισμό του και να πεθάνει 10 μέτρα από τη θάλασσα».

Εργαζόμενος στο beach bar: Έντονη μυρωδιά, το ρολόι του γυάλιζε από τον ήλιο
Όπως ανέφερε στο Mega αυτόπτης μάρτυρας, εργαζόμενος στο μπιτς μπαρ, έρευνες στο σημείο γίνονταν κάθε μέρα, όμως το σημείο στο οποίο βρίσκεται η σορός είναι σαν «λούκι», ένα μίνι χαντάκι, πίσω από τον φράχτη στην παραλία. Αυτό πιθανώς να κατέστησε τη σορό «αόρατη». Όπως είπε ο αυτόπτης μάρτυρας, η σορός ήταν μπρούμυτα και εντοπίστηκε από την αντανάκλαση του ήλιου πάνω στο ρολόι του άτυχου Μάικλ Μόσλεϊ.

«Όπως πέρασα τον φράχτη, μου ήρθε η μυρωδιά, έντονη πολύ, το ρολόι του γυάλιζε από τον ήλιο», είπε αυτόπτης μάρτυρας

https://www.iefimerida.gr/ellada/symi-pos-brethike-i-soros-toy-maikl-moslei”>Πώς βρέθηκε η σορός του Μάικλ Μόσλεϊ -«Πέθανε 10 μέτρα από τη θάλασσα», λέει ο δήμαρχος Σύμης στο iefimerida.gr – iefimerida.gr</a></p>

Ευρωεκλογές 2024: Η πιο σημαντική αναμέτρηση στην ιστορία της ΕΕ

0
Γιατί αυτές οι ευρωεκλογές έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα για την Ευρώπη και τον κόσμο – Οι φόβοι και οι αναμενόμενες ανατροπές, οι πολυκρίσεις και ο απρόβλεπτος παράγοντας.

Ολοκληρώνεται σήμερα Κυριακή 9 Ιουνίου 2024 η τετραήμερη διαδικασία των ευρωπαϊκών εκλογών, η δεύτερη μεγαλύτερη στον κόσμο έπειτα από αυτή της Ινδίας. Το αποτέλεσμα τους θα διαμορφώσει τη φυσιογνωμία της ΕΕ για τα επόμενα πέντε χρόνια οπότε και θα κληθεί να δράσει μέσα σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται πιο αβέβαιο ακόμη και από την εποχή του ψυχρού πολέμου.

Μάλιστα αναλυτές, ακόμη και αξιωματούχοι της ΕΕ, δεν έχουν διστάσει να παρομοιάσουν τις γεωπολιτικές συνθήκες με αυτές του μεσοπολέμου, δεδομένης και της ανόδου των ακροδεξιών κομμάτων, τα οποία είναι πολύ πιθανό να παίξουν ρόλο στη διαμόρφωση της πολιτικής στη Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι προκλήσεις αυτές δεν είναι βέβαιο ότι έχουν γίνει αντιληπτές τόσο από τους τουλάχιστον 15.749 υποψήφιους, που διεκδικούν την ψήφο των περίπου 370 εκατομμύριων Ευρωπαίων ψηφοφόρων από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ, όσο και από τους Ευρωπαίους πολίτες, που καλούνται να αποφασίσουν τους 720 ευρωβουλευτές της 10 νομοθετικής περιόδου της Ευρωβουλής.

Υπενθυμίζεται ότι η εκλογική διαδικασία ξεκίνησε στις 6 Ιουνίου με τους πολίτες της Ολλανδίας, της Τσεχίας, της Ιρλανδίας, της Σλοβακίας, της Μάλτας και της Λετονίας και σήμερα ψηφίζουν οι πολίτες σε 21 χώρες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας.

Τα πρώτα αποτελέσματα

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει προγραμματίσει να δημοσιεύσει τις πρώτες εκτιμήσεις του σχετικά με τη σύνθεση του νέου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου περίπου στις 21.15-21.30 (ώρα Ελλάδας), με βάση ένα μείγμα από exit polls και προεκλογικών δημοσκοπήσεων.

Τα πρώτα προσωρινά αποτελέσματα και η επικαιροποιημένη πρόβλεψη επί της κατανομής των εδρών θα δημοσιευθούν μεταξύ 00.15-00.30 (ώρα Ελλάδας).

Θα ακολουθήσουν και άλλες επικαιροποιημένες προβλέψεις, καθώς οι υπηρεσίες του Κοινοβουλίου θα λαμβάνουν πληροφορίες από τις εθνικές αρχές. Η τελευταία επικαιροποίηση αναμένεται τα ξημερώματα της Δευτέρας (10/6), περίπου στις 02:00 (ώρα Ελλάδας).

Ο αριθμός των εδρών

Όσον αφορά τις έδρες ο αριθμός των εδρών του Ευρωκοινοβουλίου έχει οριστεί σε 720. Ο αριθμός των εδρών ανά χώρα αποφασίζεται πριν από τις ευρωπαϊκές εκλογές και στην κατανομή των εδρών λαμβάνεται υπόψη το μέγεθος του πληθυσμού των κρατών μελών, καθώς και η ανάγκη για ένα ελάχιστο επίπεδο εκπροσώπησης για τους Ευρωπαίους πολίτες από μικρότερες χώρες (βάσει της αρχής της «φθίνουσας αναλογικότητας» που κατοχυρώνεται στη Συνθήκη για την ΕΕ). Ο ελάχιστος αριθμός ευρωβουλευτών ανά χώρα είναι έξι και ο μέγιστος 96.

“Η Ελλάδα εκλέγει 21 ευρωβουλευτές”

Η κατανομή των εδρών για την περίοδο 2024 -2029 έχει ως εξής: Γερμανία 96 έδρες, Γαλλία 81, Ιταλία 76, Ισπανία 61, Πολωνία 53, Ρουμανία 33, Ολλανδία 31, Βέλγιο 22, Ελλάδα, Τσεχία, Σουηδία, Πορτογαλία και Ουγγαρία από 21, Αυστρία 20, Βουλγαρία 17, Δανία, Φινλανδία, Σλοβακία από 15, Ιρλανδία 14, Κροατία 12, Λιθουανία 11, Σλοβενία και Λετονία από 9, Εσθονία 7 και Κύπρος Μάλτα και Λουξεμβούργο από 6 έδρες

Φόβοι και ανατροπές

Οι επιλογές που θα κάνουν οι Ευρωπαίοι πολίτες θα οδηγήσουν στη σύνθεση του νέου Κοινοβουλίου, το οποίο με τη σειρά του θα αποφασίσει την επόμενη ηγεσία της ΕΕ και συγκεκριμένα την ή τον πρόεδρο της Κομισιόν. Σε αυτό το σημείο εντοπίζεται το πρόβλημα καθώς δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι ο μεγάλος συνασπισμός, που απαρτίζεται από τα τρία πρώτα κόμματα, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) το S&D (Σοσιαλδημοκράτες) και το Renew (Φιλελεύθεροι) και συνήθως πετυχαίνει συναίνεση, θα τα καταφέρει και αυτή τη φορά.

Τα προαναφερθέντα, κεντρώα στην ουσία, κόμματα μπορεί να απειληθούν από την άνοδο κάποιου σκληρού δεξιού κόμματος, όπως είναι το ECR του οποίου επικεφαλής είναι η Τζόρτζια Μελόνι και δεν αποκλείεται να πάρει την τρίτη θέση. Επίσης την Μελόνι «φλερτάρει» η Μαρίν Λεπέν που είναι επικεφαλής του ακροδεξιού ID (Δημοκρατία και Ταυτότητα) και αναμένεται να ενισχυθεί σημαντικά. Επιπλέον δεν γνωρίζούμε πώς θα κινηθεί ο Ούγγρος φιλορώσος πρωθυπουργός και κακό παιδί της ΕΕ, Βίκτωρ Ορμπάν. Το κόμμα του δεν ανήκει σε κάποια πολιτική ομάδα και είναι πιθανό να προσχωρήσει σε κάποιον συνδυασμό.

Το δεύτερο ζήτημα έχει να κάνει με την επιλογή του προέδρου της Κομισιόν. Η πρόθεση της φον ντερ Λάιεν να ζητήσει τη συνεργασία της Μελόνι την έχει φέρει σε ρήξη με τους Σοσιαλιστές, τους Πράσινους, αλλά και με τους Ευρωβουλευτές του δικού της κόμματος και έτσι η επανεκλογή της από το Ευρωκοινοβούλιο στην πρώτη ολομέλεια στις 16 και 19 Ιουλίου δεν θα είναι εύκολη υπόθεση.

Αυτό θα το θα λάβει υπόψη του Ευρωπαϊκό Συμβούλιο που θα συνεδριάσει νωρίτερα και άτυπα στις 17 Ιουνίου και θα επανέλθει στις 27 και 28 Ιουνίου. Σε αυτές τις συναντήσεις την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αναμένεται να την στηρίξουν ο πρωθυπουργός της Πολωνίας και ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.

Βέβαια είναι πιθανό η ψηφοφορία να μετατεθεί στην Ολομέλεια του Σεπτέμβριου και εάν δεν υπάρξει συμφωνία, να υπάρξει άλλη πρόταση και καθυστέρηση στην εκλογή προέδρου. Όλα αυτά σε μια κρίσιμη γεωπολιτικά και όχι μόνο στιγμή της ΕΕ.

Δεν είναι λίγοι οι αναλυτές που υποστηρίζουν μια συνεργασία της Μελόνι με το ΕΛΚ, καθώς εκτιμούν πως το ECR έχει ξεφύγει από τα άκρα και είναι φιλοευρωπαϊκό και κατά του Πούτιν. Μια πιθανή άρνηση συνεργασίας ίσως να το οδηγήσει σε συμμαχίες με τα άκρα, γεγονός επιζήμιο.

Μια τέτοια ανατροπή, δηλαδή η άνοδος των ακραίων και λαϊκιστικών κομμάτων, μπορεί να επηρρεάσει μια σειρά από πολιτικές που αφορούν τη βιωσιμότητα της Ένωσης αλλά και σε εθνικό επίπεδο να βλάψουν τη χώρα μας, τόσο όσον αφορά την εθνική ασφάλεια όσο και την οικονομία.

Επίσης δεν είναι σίγουρο ότι τις επόμενες ημέρες μετά την κάλπη θα παραμείνουν τα κόμματα ως έχουν. Είναι πιθανό να δούμε διάσπαση της Αριστεράς (Left) και τη διαμόρφωση νέων συνδυασμών. Επίσης υπάρχει η πιθανότητα διάφορα κόμματα να προσχωρήσουν στο ΕΛΚ.

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2019-2024 – Δείτε εδώ πως είναι διαμορφωμένο το απερχόμενο Κοινοβούλιο

Ελλάδα: Μάχες πολιτικής επιβίωσης

Στην Ελλάδα ο πολιτικός διάλογος ήταν αφηρημένος, αν και τα προβλήματα των πολιτών ουσιαστικά και συγκεκριμένα. Η ευρωπαϊκή προοπτική επισκιάστηκε από έναν διάλογο που θύμιζε εθνικές εκλογές, αν και σε χαμηλότερα ντεσιμπέλ.

Η αγωνία των κομμάτων είναι κατανοητή, όμως η ικανότητα αντίληψης των ευρωπαϊκών θεμάτων και της διεθνούς πολιτικής σκηνής από τους υποψήφιους ευρωβουλευτές αμφισβητείται από σημαντική μερίδα πολιτών.

Όπως και να έχει φαίνεται ότι αυτή η εκλογική αναμέτρηση εξελίσσεται σε μια μονομαχία μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ-ΠΑΣΟΚ και της πολιτικής επιβίωσης των αρχηγών τους.

Στον ΣΥΡΙΖΑ ο κ. Κασσελάκης εύχεται να πετύχει ένα εκλογικό αποτέλεσμα κοντά ή καλύτερα πάνω από το 17% που έφερε στις εθνικές εκλογές. Εάν δεν το καταφέρει ή εάν πέσει κάτω από την δεύτερη θέση, είναι βέβαιο ότι θα αμφισβητηθεί και μπορεί να προκύψουν εξελίξεις στο κόμμα του.

Στο ΠΑΣΟΚ ο κ. Ανδρουλάκης επίσης εύχεται το κόμμα του να μην πέσει κάτω από το ποσοστό που έφερε στις εθνικές εκλογές. Ενα ποσοστό κάτω του 10% και αναλόγως με το ποιο κόμμα της αριστεράς θα τον περάσει, θα φέρει δυσάρεστες εξελίξεις

Ομως, μιλώντας για ποσοστά, η ΝΔ δεν μπορεί να περιμένει να φέρει το ποσοστό του 41% που έφερε στις εθνικές εκλογές. Ο πήχης ορίζεται στο αποτέλεσμα των ευρωεκλογών του 2019 όπου είχε καταφέρει ένα 33%. Εάν πέσει κάτω από αυτό το ποσοστό και ανανλόγως με το ποιος θα έχει «κλέψει» ψήφους, ίσως να αναγκάσει την ηγεσία του κόμματος να αναδιαμορφώσει πτυχές της πολιτικής του.

Κερδισμένος ελπίζει να βγει ο κ. Βελόπουλος, το κόμμα του οποίου χαρακτηρίζεται ως ακροδεξιό λαϊκίστικο και μπορεί, εάν βγει, να συνασπιστεί με ομάδες που χαρακτηρίζονται επικίνδυνες και φιλορωσικές.

Τα μεγάλα θέματα παραμένουν, το ίδιο και η αποχή

Η οικονομία, η ακρίβεια, η φτώχεια, η ανεργία, τα εθνικά θέματα, η ασφάλεια, το μεταναστευτικό και το στεγαστικό, η επισιτιστική ασφάλεια, και ο ρόλος που καλείται να διαδραματίσει η ΕΕ στη διεθνή σκηνή, είναι από τα βασικά θέματα που απασχολούν τους πολίτες πανευρωπαϊκά.

Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι ο πολιτικός σχεδιασμός, δεν εναπόκειται πλέον αποκλειστικά στις εθνικές κυβερνήσεις, καθώς διεξάγεται σχεδόν εξ ολοκλήρου στις Βρυξέλλες και στο Στρασβούργο, η συμμετοχή των πολιτών στην εκλογική διαδικασία προκαλεί προβληματισμό, αφού οι ευρωεκλογές χαρακτηρίζονται από χαμηλή συμμετοχή.

Σύμφωνα με το τελευταίο Ευρωβαρόμετρο τo 60% των Ευρωπαίων, έναντι 56% των Ελλήνων δηλώνει ότι ενδιαφέρεται να ψηφίσει στις ευρωεκλογές του Ιουνίου, η δε συμμετοχή στις τελευταίες ευρωεκλογές του 2019 κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό από το 1994, φτάνοντας κατά μέσο όρο στην ΕΕ το 50,66%. Το 2014 η συμμετοχή στις ευρωεκλογές ήταν 42,6% και το 2009 ήταν 42,97%. Στην Ελλάδα το ποσοστό συμμετοχής στις ευρωεκλογές του 2019 ήταν 58,69%

Γι΄ αυτό και η επικοινωνιακή στρατηγική της ΕΕ ήταν να θυμίσει ότι η Δημοκρατία στην Ευρώπη δεν είναι δεδομένη.

«Αξιοποίησε την ψήφο σου. Για να μην αποφασίσουν άλλοι για σένα» είναι το σύνθημα που κυριάρχησε στις φετινές Ευρωεκλογές με στόχο κυρίως τους νέους.

Έμφαση δόθηκε στο ότι η δημοκρατία βρίσκεται σε κίνδυνο, δεδομένου ότι στην ευρωπαϊκή επικρατεία ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη ένας πόλεμος και, όπως ανέφεραν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, η Ρωσία έχει κηρύξει τον πόλεμο στην Ουκρανία αλλά και στην ΕΕ.

Πόλωση και η επόμενη μέρα

Σε αυτό το πολωμένο κλίμα διεξάγονται από τις 6 Ιουνίου οι Ευρωεκλογές με σκληρά περιστατικά βίας, αλλά και υπό το φόβο των ξένων παρεμβάσεων και παραπληροφόρησης στη διαδικασία των εκλογών.

Αρκεί να αναφερθούμε στον ξυλοδαρμό της πρωθυπουργού της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν και την απόπειρα δολοφονίας του Σλοβάκου πρωθυπουργού Ρόμπερτ Φίτσο. Επίσης, ένας πολιτικός του ακροδεξιού κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία AfD μαχαιρώθηκε αυτή την εβδομάδα έπειτα από διαπληκτισμό και ένας βουλευτής του CDU δέχθηκε επίθεση από υποστηρικτή του Βλαντίμιρ Πούτιν.

Σοκαριστικό ήταν και το περιστατικό όπου ένας 25χρονος Αφγανός μαχαίρωσε και σκότωσε έναν αστυνομικό αφού πρώτα είχε τραυματίσειμε μαχαίρι έξι άτομα σε κεντρική αγορά του Μανχάιμ – συμπεριλαμβανομένου του γνωστού επικριτή του ισλάμ Μίχαελ Στούρτσενμπέργκερ.

Τα περιστατικά αυτά ώθησαν τον Γερμανό Καγκελάριο να τονίσει την ανάγκη για αύξηση των απελάσεων, ενώ δικαιολογημένοι ήταν και οι φόβοι για ενίσχυση της ακροδεξιάς.

Η Ευρώπη σε έναν κόσμο πολυκρίσεων

Γιατί μας νοιάζει η Ευρώπη και το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών; Μας νοιάζει γιατί, όπως μας θυμίζει ο Tony Barber από τους Financial Times, η γεωπολιτική επιστρέφει με σφοδρότητα και θα καθορίσει τις πολιτικές και οικονομικές προτεραιότητες της ΕΕ κατά την επόμενη πενταετία.

Ορισμένοι κίνδυνοι είναι σαφείς: για παράδειγμα η Ρωσία μπορεί να κερδίσει την Ουκρανία, ο Τραμπ μπορεί να επιστρέψει στην εξουσία και οι σχέσεις με την Κίνα να επιδεινωθούν περαιτέρω, οι απειλές κατά της δημοκρατίας μπορεί να αυξηθούν όπως και ο πολιτικός διχασμός. Η επιχειρηματική ανταγωνιστικότητα να καθηλωθεί, όπως και η επιρροή της Ευρώπης στη διεθνή σκηνή τη στιγμή μάλιστα που προσπαθεί να κάνει το άλμα της κοινής αμυντικής στρατηγικής.

Κανείς δεν μας διαβεβαιώνει ότι μια δημοκρατία δεν μπορεί να εκπέσει και να δούμε μια δικτατορία εντός της ΕΕ.

Ο Barber μας προτρέπει να θυμηθούμε τι συνέβη μετά τις Ευρωεκλογές του 2009, του 2014 και του 2019. Η κρίση του δημόσιου χρέους και του τραπεζικού τομέα, το Brexit, η άνοδος του Τραμπ στην εξουσία, η κρίση του μεταναστευτικού στην Ευρώπη, η πανδημία του covid-19, η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.Τα τελευταία χρόνια προκύπτει πάντα μια μέγα – κρίση και είναι βέβαιο ότι θα συμβεί και πάλι κάτι έκτακτο και μεγάλης κλίμακας. Το μάθημα είναι ”ανέμενε το απροσδόκητο” και το ερώτημα που τίθεται είναι πώς θα μπορέσουν οι ηγέτες της ΕΕ να αντιμετωπίσουν μια έκτακτη κρίση. Θα έχουν διοριστεί στους τομείς αρμοδιότητάς τους και πολύ περισσότερο θα έχουν τις ικανότητες να ανταποκριθούν στο απροσδόκητο;.

https://www.huffingtonpost.gr/entry/eeroekloyes-2024-e-pio-semantike-anametrese-sten-istoria-tes-ee_gr_6

Μήπως να στέλναμε ένα μήνυμα;

6
του Παντελή Σαββίδη
Δεν τα καταφέρνω στις εκλογικές εκτιμήσεις διότι δεν έχω την επαφή που απαιτεί ένα κρίσιμο δείγμα με τον κόσμο. Τελευταία έχω περιορισθεί στο διαδίκτυο και εδω ο κόσμος που σε παρακολουθεί έχει πάνω κάτω τις ίδιες αντιλήψεις με σένα. Οπότε δεν έχουμε καλή εικόνα της κοινωνικής βούλησης, όπως θα εκφρασθεί σήμερα.
Σε γενικές γραμμές αν η ΝΔ πέσει απο το 30%, ελάχιστο ποσοστό που της έδιναν οι δημοσκοπήσεις, θα πρέπει να την ανησυχήσει.
Τρία είναι τα στοιχεία που μέτρησαν στην προεκλογική περίοδο:
Το ένα είναι η επιτυχία της ΝΔ να περάσει στον κόσμο, με καταλυτική βοήθεια της συγχορδίας των ΜΜΕ, την εντύπωση πως μετά απο το Μητσοτάκη το χάος. Εντύπωση που δεν κατάφερε να ανατρέψει η αντιπολίτευση.
Το δεύτερο είναι ότι ακόμη και σήμερα μετρά η κομματική αγκύλωση. Είναι εντυπωσιακό πόσο αγκυλωμένα στις παραδοσιακές κομματικές προτιμήσεις τους είναι τα κοινωνικά στρώματα. και, μάλιστα, ακόμη και με υψηλό εκπαιδευτικό υπόβαθρο. Και αυτό ανεξαρτήτως των αποτυχιών της κυβέρνησης ή των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Ψηφίζουν αυτό που συνήθισαν ή ψήφιζε παραδοσιακά η οικογένειά τους. Δεν παρακολουθούν και δεν τους ενδιαφέρουν πολιτικές.
Στον κόσμο πέρασε και κυριαρχεί μια φοβία για όλα. Απο την οικονομία ως την Τουρκία. Θέλει ησυχία με κάθε τίμημα. Δεν τον ενδιαφέρει αν η Τουρκία με τη Διακήρυξη Φιλίας κατάφερε να επιβάλλει ειρηνικά ένα δεύτερο casus belli στην Ελλάδα.
Με το πρώτο casus belli η Τουρκία απέτρεψε και συνεχίζει να αποτρέπει την Ελλάδα να ασκήσει δικαίωμά της (επέκταση των χωρικών υδάτων) που της δίνει το δίκαιο της θάλασσας.
Με την Διακήρυξη Φιλίας η Τουρκία επιτρέπει στην Ελλάδα να έχει ψευδαισθήσεις περί των Θαλασσίων Ζωνών αλλά αν επιχειρήσει να ασκήσει τα δικαιώματά της καταπατά την Διακήρυξη, θα εγκληθεί για αναξιοπιστία και θα έχει και επιπτώσεις. Ό,τι κάνει η Αθήνα πρέπει να ρωτάει την ¨Αγκυρα.
Αυτά για τον κόσμο που τα βγάζει πέρα δύσκολα οικονομικά είναι λεπτομέρειες χωρίς σημασία.
Φοβάται, επίσης ο κόσμος μια νέα οικονομική κρίση και ο φόβος αυτός δεν είναι αβάσιμος. Η κακοδιαχείριση και η σπατάλη απο την κυβέρνηση δεν έχει όρια. Αλλά ο κόσμος αδιαφορεί. Φοβάται, μεν αλλά εμπιστεύεται, ακόμη, το Μητσοτάκη με το επιχείρημα ότι οι άλλοι θα είναι χειρότεροι.
Η τρίτη παράμετρος που μετρά στην εκλογική συμπεριφορά της κοινωνίας είναι η καταστρεπτική εμπειρία του Συριζα. Τίποτε θετικό δεν έχει να θυμηθεί το εκλογικό σώμα. Του έχει μείνει η εικόνα μαθητευόμενων μάγων που βρήκαν εξουσία και εφόρμησαν να την καταλάβουν.
Να πω, τέλος, και την θέση μου.
Θεωρώ πως η σημερινή κυβέρνηση ό,τι ήταν να δώσει το έδωσε. Απο δω και πέρα θα παράγει κρίση, διαφθορά και αλαζονεία. Η κυβέρνηση θα πρέπει να πάρει ένα μήνυμα. Στην ακόμη καλύτερη περίπτωση πρέπει να απονομιμοποιηθεί-ΠΟΛΙΤΙΚΑ- να κυβερνά. Να περάσουμε, δηλαδή, σε κυβερνήσεις συνεργασίας. Και αν αποτύχουν να αναζητήσουμε και να διαμορφώσουμε ένα άλλο πολιτικό σκηνικό.
Το σημερινό είναι βαθιά άρρωστο.
Το βράδυ ή αύριο το πρωί θα τα ξαναπούμε.

Η τουρκική πρεσβεία προσπαθεί να αλώσει το Ισλάμ στην Αλβανία

1

EPA/ERDEM SAHIN
Μήνας του Ραμαζανίου για τους Μουσουλμάνους και οι τουρκικές υπηρεσίες στη Βαλκανική – των πρεσβειών σε πρώτο πλάνο –έχουν επιδοθεί σε μία εκστρατεία προβολής, ελέγχου και διεύρυνσης των σχέσεων εξάρτησης, για τις οποίες μεθοδικά εργάζονται – ειδικότερα τις τελευταίες δύο δεκαετίες.

Υπερέβη όμως τα εσκαμμένα ο πρέσβης της Τουρκίας στα Τίρανα, ο οποίος με επιθετική ρητορική – πολύ μακριά από ό,τι συνηθίζεται σε έναν διαπιστευμένο διπλωμάτη σε ξένη χώρα – και κάνοντας εμφανή επίδειξη ισχύος, αμφισβητεί την ακεραιότητα της εγχώριας ηγεσίας της μουσουλμανικής κοινότητας, της μεγαλύτερης αριθμητικά στην Αλβανία.

Το ζήτημα δεν αφορά μία απλή θρησκευτική διαφορά, αλλά δύναται να προκαλέσει αποσταθεροποίηση στο εσωτερικό της χώρας, αν λάβουμε υπόψιν την ύπαρξη διαφορετικών ρευμάτων στους κόλπους του αλβανικού Ισλάμ. Μέχρι στιγμής, η αλβανική κυβέρνηση δείχνει αμηχανία. Όμως, αργά ή γρήγορα θα βρεθεί ενώπιον απροόπτων που τους ετοιμάζει ο πάτρωνας τους, ο πρόεδρος της Τουρκίας Ερντογάν και οι υπηρεσίες του.

Το κυνήγι του Γκιουλέν 

Τα τελευταία χρόνια, μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του θέρους του 2016, οι τουρκικές υπηρεσίες έχουν επιδοθεί σε ένα κυνήγι μαγισσών κατά του δικτύου του Ιμάμη Φετουλάχ Γκιουλέν, το οποίο έχουν χαρακτηρίσει τρομοκρατική οργάνωση. Το πάγιο τουρκικό αίτημα σε κυβερνήσεις – για την συνεργασία τους στην δίωξη του δικτύου Γκιουλέν – έχει φέρει σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση την Αλβανία. Στο παρελθόν επιχειρήσεις της ΜΙΤ στα Τίρανα και την Πρίστινα είχαν προσβάλει ανοιχτά την κυριαρχία των κρατών και τις αρχές περί ασύλου και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με συνέπεια να προκληθεί διπλωματική αντιπαράθεση με την γείτονα.

Ειδικότερα η αμερικανική πρεσβεία στα Τίρανα δίνει μεγάλη προσοχή σε ό,τι έχει να κάνει με την μουσουλμανική κοινότητα στην Αλβανία, ανησυχώντας για το ενδεχόμενο ριζοσπαστικοποίησης της. Για την αμερικάνικη διπλωματία έχει σημασία η διατήρηση του πνεύματος ανοχής στο εσωτερικό της και της αποφυγής των όποιων επιρροών της από το ακραίο και ριζοσπαστικό Ισλάμ. Να σημειωθεί ότι μουσουλμάνοι κήρυκες και χοτζάδες από την Αλβανία, τα Σκόπια, το Κόσοβο και τη Βοσνία Ερζεγοβίνη, είχαν παροτρύνει και στρατολογήσει, ένα υπολογίσιμο αριθμό μαχητών για την Τζιχάντ του Ισλαμικού Κράτους, δυσανάλογο μάλιστα σε σχέση με το σύνολο του πληθυσμού των χωρών αυτών. Πολλοί από τους πυρήνες τους παραμένουν ενεργοί και δικτυωμένοι, αναμένοντας την επόμενη έκκληση.

Ο διαπιστευμένος πρέσβης της Τουρκίας στα Τίρανα, παρευρισκόμενος στα εθιμοτυπικά δείπνα Ιφτάρ του Ραμαζανίου, δεν χάνει ευκαιρία να καταφέρεται κατά της ηγεσίας της μουσουλμανικής κοινότητας στη χώρα, την οποία χαρακτηρίζει συνέχεια της οργάνωσης “FETO” του Γκιουλέν. Θέλοντας να σφετεριστεί το αίσθημα των πιστών Σουνιτών, εστιάζει ιδιαίτερα στις συναντήσεις του Αρχιμουφτή της Αλβανίας με εκπροσώπους της πρεσβείας του Ισραήλ και για την κοινότητα των Μπεκτασί (αίρεση του Ισλάμ, με βασικό χαρακτηριστικό της την αποδοχή των Χριστιανών) αφήνοντας υπόνοιες περί παραβίασης του κορανικού μηνύματος.

Βεβαίως πρόκειται για εξαχρείωση της διπλωματίας και για απροκάλυπτη παρέμβαση, όχι απλώς στα εσωτερικά μιας θρησκευτικής κοινότητας. Αυτό θα ήταν το λιγότερο και απλώς θα αποτελούσε την περαιτέρω γελοιοποίηση του διπλωματικού αντιπροσώπου μιας χώρας, όπως η Τουρκία, η οποία διατείνεται ότι είναι μεγάλη και πως έχει ρόλο και λόγο στην περιοχή. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για ανάμειξη στα εσωτερικά της ίδιας της Αλβανίας, όπως και του Κοσσόβου, για να μην αναφερθεί κανείς στη Βοσνία- Ερζεγοβίνη. Η Τουρκία, με την εμμονή της να δημιουργήσει μία φιλοτουρκική και προσκείμενη στα θελήματα του Ερντογάν φατρία στο εσωτερικό των μουσουλμάνων της Αλβανίας, διακινδυνεύει να τινάξει στον αέρα την ίδια την αρμονική συμβίωση στην πολυ-θρησκευτική κοινωνία της χώρας.

Ανησυχίες της ελληνικής ομογένειας

Ωστόσο, το βασικό πάτημα για αυτές τις τουρκικές επιδιώξεις το έχει προσφέρει η ίδια η αλβανική κυβέρνηση, η οποία είναι πολύ πιθανό να βρεθεί σύντομα παγιδευμένη στο παιχνίδι της. Σύντομα θα ολοκληρωθεί στο κέντρο των Τιράνων το υπερβολικών διαστάσεων τέμενος, η κατασκευή του οποίου γίνεται από την Διεύθυνση Βακουφιών της Τουρκικής Προεδρίας. Η τοπική μουσουλμανική κοινότητα δεν έχει καμιά πρόσβαση σε αυτό, επομένως το ιδιοκτησιακό καθεστώς του εν λόγω τζαμιού ενδέχεται να μετατραπεί σε μία παράλληλη θρησκευτική δομή. Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, επισκεπτόμενος τα Τίρανα με την συνοδεία ενός χότζα που κατοικοεδρεύει στην τουρκική πρεσβεία στην αλβανική πρωτεύουσα, εγκαινίασε το τέμενος και προσευχήθηκε, χωρίς καμία παρουσία εκ μέρους της επίσημης μουσουλμανικής κοινότητας.

Την ίδια στιγμή, η υποταγμένη συμπεριφορά της αλβανικής κυβέρνησης έναντι του Ερντογάν, προσκρούει στην πολιτική των ΗΠΑ, σύμφωνα με την οποία το σύνολο των τεμένων που λειτουργούν στην Αλβανία, πρέπει να ενταχθούν και να υπαχθούν στην επίσημα αναγνωρισμένη μουσουλμανική κοινότητα της χώρας.

Μπορεί κάποιος να ισχυριστεί ότι όλα αυτά δεν μας αφορούν. Όμως, υπάρχουν ορισμένες παράμετροι που καθιστούν ειδικού ενδιαφέροντος το ζήτημα για τον Ελληνισμό. Για παράδειγμα, η παρεμβατικότητα των τουρκικών υπηρεσιών στο ζήτημα των ιμάμηδων στην Θράκη – η οποία παρουσιάζει μεγάλες ομοιότητες με την προσπάθειά τους να καθυποτάξουν και να ποδηγετήσουν την ηγεσία του Ισλάμ στην Αλβανία – ασφαλώς και σχετίζεται με ζητήματα εγχώριας νομικής και θεσμικής τάξης.

Κατά συνέπεια, η μεγάλη κοινότητα των Ελλήνων και Ορθοδόξων της Αλβανίας, έχει κάθε λόγο να παρακολουθεί με ανησυχία τα τεκταινόμενα, καθώς διαβλέπει τον κίνδυνο πιστοί του Ισλάμ να οδηγηθούν στην αμφισβήτηση και στην απόρριψη των αρχών της ειρηνικής συνύπαρξης και του σεβασμού της ανεξιθρησκείας. Πόσο μάλλον όταν υπάρχει διεθνής ανησυχία για θέματα δημόσιας τάξης και ασφάλειας, σε ό,τι αφορά τις ομάδες που κινούνται γύρω από το Ισλάμ στα Βαλκάνια.

Συνέχεια SLpress

Θεόδωρος Καλλιάνος στο ΒΗΜΑ: «Η έξοδος από την ΕΕ έχει κόστος»

2

08.06.202420:03
Ειρήνη Ζαρκαδούλα

Ο Θεόδωρος Καλλιάνος, ένας από τους πρώτους Έλληνες που στελέχωσαν την Κομισιόν, μιλάει στο ΒΗΜΑ για τις «συγκρουσιακές σχέσεις» των Βρυξελλών λίγες ώρες πριν ανοίξουν οι κάλπες των ευρωεκλογών.
Αρχές της δεκαετίας του 80 και οι πρώτοι Έλληνες ευρωυπάλληλοι φτάνουν στις Βρυξέλλες.

Εικόνες από το παρελθόν της ευρωπαϊκής γειτονιάς με τα ψηλά κτίρια των θεσμών που μοιάζει να χάνει τη ζωντάνια της μέσα στο Σαββατοκύριακο όταν η δουλειά σταματά για λίγο επιστρέφουν από το παρελθόν μέσα από τη διήγηση που μας κάνει ο Θεόδωρος Καλλιάνος, ένας από τους πρώτους Έλληνες που στελέχωσαν την Κομισιόν.

Θυμάται ένα από τα φημισμένα ξενοδοχεία της της δεκαετίας του 80 και του 90, το οποίο ήταν γνωστό και ως σημείο συνάντησης των αποστολών για διαπραγματεύσεις και ζυμώσεις που όμως στο πέρασμα των χρόνων και όσο η ΕΕ διευρυνόταν έδωσε τη θέση του σε μία από τις υπηρεσίες της Κομισιόν.

«Όταν πιέστηκε πάρα πολύ γεωγραφικά το κέντρο των διοικητικών οργάνων με τις συνεχείς προσχωρήσεις και άλλων κρατών μελών, υπήρξε αυτή η ανάγκη. Θεωρήθηκε από τους ιδιοκτήτες ότι δεν είχε συμφέρον να υπάρχει και ότι θα ήταν καλύτερο να γίνει ένα από τα κτίρια που υπάρχουν σήμερα και είναι μια υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εγώ όμως το έζησα σε μεγάλες στιγμές αυτό το ξενοδοχείο».

Ο Ναυπλιώτης Θεόδωρος Καλλιάνος, επισκέπτης καθηγητής ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης στο πανεπιστήμιο της Βόννης και από τους πρωτεργάτες για τις πρωτοβουλίες υπέρ των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε πανευρωπαϊκό επίπεδο εν όψει της ενιαίας αγοράς του 1992, εργαζόταν σε οικονομικό ινστιτούτο στο Αμβούργο όταν έγινε ο πρώτος διαγωνισμός για ελληνόφωνους υπαλλήλους που θα στελέχωναν υπηρεσίες της Κομισιόν με την ένταξη της Ελλάδας.

«Ο διαγωνισμός έγινε το 1979-1980 για να μπορέσουμε να είμαστε έτοιμοι όταν άρχισε η λειτουργία της Ελλάδος ως μέλος και να μπορέσουμε να είμαστε εδώ σε διοικητικές θέσεις. Υπήρχαν και κάποιοι Έλληνες που είχαν έρθει πολύ πιο μπροστά και «νομιμοποιήθηκαν» κατά κάποιον τρόπο με την ένταξη.

Ήταν η μεγάλη ομάδα των Ελλήνων μεταφραστών που μετέφρασε τις περίφημες 40.000 του κοινοτικού κεκτημένου, δηλαδή τα νομικά κείμενα που έπρεπε μεταφραστούν για να μπορέσει να περάσει η συνθήκη ένταξης από το ελληνικό κοινοβούλιο. Έπρεπε να είναι στα ελληνικά. Αυτοί ήταν όλοι στο Λουξεμβούργο. Όταν έγινε η πραγματική ένταξη, οι περισσότεροι από αυτούς έγιναν κανονικοί υπάλληλοι. Εγώ λοιπόν ήρθα με τους πρώτους που ήρθαμε εδώ. Ήμουν στο περιφερειακό ταμείο υπεύθυνος για τα θέματα της Ελλάδος».

«Τα πρώτα χρόνια έπρεπε τα πάντα ακόμη και το πιο μικρό έργο να φτάσει σαν τέτοιο στις Βρυξέλλες. Δηλαδή δεν ήταν ένα πρόγραμμα που σήμερα το έκανε η περιφέρεια σε συνεργασία πάντα με τα όργανα, αλλά η απόφαση έπρεπε να παρθεί από εδώ και μόνο για οποιοδήποτε έργο» εξηγεί ο κ. Καλλιάνος.

Μιλά για «κρίσεις σημειακές», αλλά και συγκρουσιακές σχέσεις. Όπως μας περιγράφει, δεν είναι λίγες οι φορές που οι εθνικές αρχές των κρατών-μελών δυσκολεύονται να συνεννοηθούν με τις κοινοτικές υπηρεσίες και κάνει αναδρομή σε μία διαμάχη που είχε προκύψει με την Γαλλία.

«Ήταν τα πρώτα μου χρόνια εδώ, μεταξύ των υπηρεσιών που έδιναν επιδοτήσεις στη Γαλλία και των υπηρεσιών της Επιτροπής. Οι Γάλλοι αρνήθηκαν κάποιους ελέγχους. Δημιουργήθηκε μια συγκρουσιακή σχέση, σημειακή μεν, αλλά υπήρξε μία άρνηση συνεργασίας σε μεγάλο βαθμό για αυτά τα θέματα από ένα από τα κράτη σαν τη Γαλλία. Μάλιστα οι Γάλλοι δεν μετείχαν σε συσκέψεις. Ήταν η πολιτική της κενής καρέκλας, ας πούμε, όπου πολλοί λέγανε τότε για κρίση θεσμική. Μπορεί να έχεις πραγματικά συγκρουσιακές σχέσεις.

Το ζούμε τώρα με την Ουγγαρία για παράδειγμα, αλλά σε θέματα επιχειρησιακής καθημερινότητας νομίζω ότι είναι πολύ υπερβολικό. Τότε λοιπόν με τη Γαλλία ήταν μια μορφή κρίσεως που μεγεθύνθηκε τότε από το τίποτα».

Όσον για την ένταξη και την αποχώρηση από την ΕΕ, φέρνει το παράδειγμα του Brexit: «Όταν οι φίλοι μας οι Βρετανοί υλοποίησαν το Brexit, ο πρώτος κλάδος που υπέφερε ήταν τα γεωργικά προϊόντα, τα λουλούδια. Όλα αυτά εξαφανίστηκαν από την αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου.

Διότι όλες αυτές οι σχέσεις συνεργασίας που είχαν δημιουργηθεί 40 χρόνια και ξαφνικά με μια πολιτική απόφαση διαγράφηκαν. Άλλο μάθημα που πρέπει να πάρει κανείς από μια ελεύθερη βούληση λαού. Το ήθελαν, γνώριζαν. Υπήρχε διαδικασία. Ευτυχώς λέω εγώ, γιατί όταν ξεκίνησε η γενιά μου υπήρχε και ο μπαμπούλας. Μπήκες μέσα στο μαντρί και δεν μπορείς να βγεις. Ωραία, μπήκες μέσα στο μαντρί. Μπορείς να βγεις, αλλά θα έχεις και το αποτέλεσμα. Μπορείς να βγεις. Όταν έχεις την οικονομία και την κοινωνία σου τόσα πολλά χρόνια σε ένα σχήμα που το ήθελες και δεν σε έβαλαν με το ζόρι και ξαφνικά λες για λόγους πολιτικούς βγαίνω. Αυτό έχει ένα κόστος άμεσο και φαίνεται».

Ο Θόδωρος Καλλιάνος πλέον έχει ολοκληρώσει την καριέρα του στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, ωστόσο την εμπειρία του και σημαντικά ορόσημα τα καταγράφει στο βιβλίο του «Χωρίς πυξίδα; 30+ Βήματα για την Ευρώπη».

Το Βήμα

Ένας διάλογος για τη μειονότητα.

4
του Παντελή Σαββίδη
Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Κώστας Τσιτσελίκης έδωσε μια συνέντευξη στο ιστολόγιο in.gr την οποία μπορείτε να διαβάσετε ΕΔΩ
Με αφορμή τη συνέντευξη στο διαδίκτυο αναπτύχθηκε μια συζήτηση. Ιδού μερικά δικά μου ερωτήματα.
1.-Ο κ. Τσιτσελίκης είναι καθηγητής διεθνούς δικαίου. Και, μάλιστα, καλός καθηγητής.
Αν κάτι ορίζεται με διεθνή συνθήκη μπορεί τόσο εύκολα να αλλάζει; Η μειονότητα ορίσθηκε ως μουσουλμανική από τη Συνθήκη της Λωζάνης. Όταν ο κ. Τσιτσελίκης μας λέει να αποδεχθούμε την αλλαγή της ονομασίας της αυτό τι σημαίνει; Να καταπατήσουμε τη συνθήκη; Να αλλάξουμε τη συνθήκη; Διαφορετικά να αναφέρεται στη Συνθήκη και διαφορετικά στην καθημερινότητα και στις ενώσεις που θέλει, μέρος της μειονότητας να συγκροτήσει; Και με τις άλλες συνιστώσες της μειονότητας που δεν είναι τουρκογενείς; Και αυτές θα τις εγκλωβίσουμε στην βουλιμία των τουρκογενών;
2.-Είναι άλλο πράγμα ο αυτοπροσδιορισμός και άλλο οι διεθνείς συνθήκες που προβλέπουν την ύπαρξη ενός συνόλου ανθρώπων. Αυτοπροσδιορίζεσαι στο καφενείο ή όταν σε ρωτάνε τι νιώθεις πως είσαι. Ως νομική υπόσταση ανήκεις σε ένα σύνολο που στην προκειμένη περίπτωση για διάφορους λόγους ονομάσθηκε μουσουλμανικό.
3.-Η μειονότητα ονομάσθηκε μουσουλμανική κατά τις διαπραγματεύσεις της Λωζάνης για πολύ συγκεκριμένους λόγους. Για να αντιμετωπισθεί θέμα ασφάλειας της Ελλάδας. Και διότι περιλαμβάνει περισσότερες της μια εθνότητες. Ξεπεράσθηκε το θέμα ασφάλειας; Τι θα γίνει με τις άλλες εθνότητες; Και πως, αν όχι με την αναθεώρηση της συνθήκης, θα αλλάξει η ονομασία της μειονότητας;
4.-Σε κάποιο σημείο της συνέντευξης ο Τσιτσελίκης αναρωτιέται πώς με τις πολιτικές του ελληνικού κράτους δεν έχουν εμφανισθεί, ακόμη, ριζοσπαστικές κινήσεις στη Θράκη που θα έθεταν αλυτρωτικά ζητήματα. Τέτοιες κινήσεις υπάρχουν αλλά η Τουρκία τις κρατάει σε λήθαργο. Θα τις ξυπνήσει όταν κρίνει ότι ήρθε η ώρα να θέσει θέμα Δυτικής Θράκης. Την Δυτική Θράκη την διεκδίκησε η Τουρκία στη Λωζάνη. Αλλά δεν κατάφερε να την πάρει (έπαιξε και τον ρόλο της η στρατιά του Έβρου με τον Πάγκαλο αν δεν κάνω λάθος).
5.-Ολόκληρη η μειονότητα δεν είναι εξαρτημένη από την Τουρκία. Αλλά ένας σκληρός πυρήνας της έχει άμεση και απόλυτη εξάρτηση από το προξενείο. Και υπηρετεί πιστά την πολιτική του. Ακόμη και σε βάρος της λοιπής μειονότητας. Αυτήν την καταπίεση της μη εξαρτημένης μειονότητας από τους πράκτορες του προξενείου δεν την διακόπτει το ελληνικό κράτος. Και έχει αφήσει στο έλεος του θεού οποιονδήποτε προσπαθεί να διαφύγει από τις τουρκικές δαγκάνες.
6.-Το βασικό σχήμα του Τσιτσελίκη είναι πως η τουρκική επιρροή στη μειονότητα θα μειωθεί με την εφαρμογή της ισονομίας και ισοπολιτείας στη Θράκη. Τις αρχές αυτές η ελληνική πολιτεία οφείλει να τις εφαρμόσει ούτως ή άλλως. Αλλά ας μην έχουμε ψευδαισθήσεις. Τα νήματα στη μειονότητα τα κινούν πρόσωπα που επιτελούν πολύ συνειδητά ρόλους. Και η συμπεριφορά τους δεν θα αλλάξει. Η εξάρτησή τους από την Άγκυρα είναι απόλυτη.
7.-Ο κ. Τσιτσελίκης κάνει μνεία των γεγονότων του 1990. Κακώς συνέβησαν εκείνα τα γεγονότα και είναι καταδικαστέα. Στη συνολική του θεώρηση για τις μειονότητες μεταξύ των δύο χωρών λαμβάνει-και πως- υπόψη του τα γεγονότα του 55 ή του 64;
8.-Στην συνολική πολιτική θεώρηση του κ. Τσιτσελίκη το πρόβλημα Τουρκία στη Θράκη εξέλιπε;
9.-Έχει υπόψη του την τουρκική τακτική να καταλαμβάνει στην αρχή τοπικούς θεσμούς με εκλογικές διαδικασίες και σιγά σιγά να τους αξιοποιεί για να προβάλει το τελικό της σχέδιο;
10.-Προφανώς, ως πιο ειδικός από εμάς θα έχει ακούσει για τον Εθνικό Όρκο της Τουρκίας. Έχει πολιτική πρόταση του πως θα αντιμετωπισθεί ή τον θεωρεί ιστορική λεπτομέρεια;
11.-Έγραψα τα παραπάνω διότι έχω κάποια φιλική σχέση με τον Τσιτσελίκη. Και θέλω να του θέσω ένα ακόμη ερώτημα. Στην εκδήλωση για το δίκαιο που κάναμε στον Ιανό μιλήσαμε δια τους διεθνείς δικαιοδοτικούς θεσμούς. Μετά την απόφαση της Αμερικανικής βουλής να επιβάλλει κυρώσεις στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, εξακολουθεί να πιστεύει στην βαρύτητα αυτών των θεσμών; Το ΔΠΔ δεν έχει στην ουσία ακυρωθεί; Ποιος δικαστής-και γιατί- θα βάλει το κεφάλι του στον τορβά;
 
ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΣΙΤΣΕΛΙΚΗ
Ευχαριστω τον φιλο κ. Σαββιδη για τα ερωτηματα, αν και δεν μπορω να απαντησω εκτενως.
1. Η Λοζανη αποδιδει δικαιωματα μεσω της θρησκειας δεν επιβαλει προσδιορισμο. Εξαλλο το Διεθνες Δικαστηριο λιγα χρονια αργοτερα ειπε οτι οι μειονοτητες ειναι φαινομενα πραγματικα και δεν οριζονται νομικα. Εξαλλου πως θα επρεπε να ονομαζουμε τους Ρωμιους; «Μη μουσουλμανους», οπως τους αναφερει η Συνθηκη.
2. ⁠το δικαιωμα στον αυτοπροσδιορισμο ειναι εγγενες σε ανθρωπους ατομικα και συλλογικα. Η αποδοση ειδικων δικαιωματων αποτελει ζητημα του κρατους. Αλλο το ενα αλλο το αλλο.
3. ⁠προφανως δεν ηταν θεμα ασφαλειας. Την αποδοση δικαιωματων μεσω της θρησκειας τη ζητησε η τουρκικη αντιπροσωπεία στη Λοζανη. Εξαλλου ολες οι ελληνικες κυβερνησεις την ανεφεραν συνηθως ως τουρκικη τη μειονοτητα.
4. ⁠Λεω οτι υστερα απο τοσες διακρισιακες πρακτικες, θα ηταν επομενο να εμφανιστουν ακραιες φωνες στη Θρακη. Τετοιες ειναι απομονωμενες εως ανυπαρκτες.
5. ⁠την εξαρτηση απο τις τουρκικες πολιτικες την εξηγω στο αρθρο και σε αλλες μελετες μου εκτενως. Η ελληνικη συμβολη σε αυτο ειναι σημαντικη.
6. ⁠ναι, οταν αφαιρεσεις την βασικη αιτια επιρροης, τοτε αυτη εξασθενει καθ γινεται φιλια δυναμη. Υπαρχει πληθος παραδειγματων. Η ελληνικη μειονοτητα στην Αλβανια ειναι ενα αλλο παραδειγμα στρεβλων πολιτικων.
7. ⁠Για τα οσα συνεβησαν το 55 και 63-64 στην Τουρκια εχω γραψει εκτενως. Δεν πρεπει να συμψηφιζονται με την Θρακη.
8. ⁠Γραφω νομιζω με σαφηνεια οτι η Τουρκια συχνα ασκει αθεμιτες παρεμβατικες πρακτικες.
9. ⁠Αυτο κανουν ολες οι «μητερες πατριδες» οταν βρισκουν ευφορο εδαφος οπου παραβιαζονται δικαιωματα. Πχ βλεπε εκλογες στις βακουφικες επιτροπες, αναδειξη μουφτη.
10. ⁠Ο εθνικος ορκος, κειμενο της οθωμανικης βουλης, ειναι παντελως ακυρο ζητημα. Το χρησιμοποιουν τουρκοι ακραιοι εθνικιστες οπως αλλα συνθηματα ακραιοι ελληνες, αλβανοι κλπ.
11. ⁠οι ΗΠΑ δεν ειναι συμβαλλομενο μερος του ΔΠΔ, οποτε δεν μπορουν να του επιβαλουν κατι ή να το απειλησουν.
ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΥΛΟΥ
Διαβάζω τα γραφόμενα κι έχω ως αρχή να μην καταχραστώ την ευγενή πρόσκλησή μου σε τούτη τη λίστα. Αλλά επειδή τυγχάνει να γνωρίζω τα της Θράκης όσο λίγοι, καθώς έτσι το όρισε η ζωή, καταθέτω, κατ’ εξαίρεσιν, προς ενημέρωσίν σας το δημόσιο σημείωμά μου προς τον Πρωθυπουργό όπως δημοσιεύθηκε αυτήν την εβδομάδα σε πολλά ΜΜΕ, το οποίο -παρεμπιπτόντως- τοποθετείται εμμέσως και εκ των προτέρων και σε ερωτήματα του Κυρίου Σαββίδη και θέσεις του Κυρίου Τσιτσελίκη: ΕΔΩ
ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΠΡΕΣΒΗ ε.τ. ΒΑΣΙΛΗ ΜΠΟΡΝΟΒΑ
Το άρθρο 2 δεν γράφτηκε τυχαία. Ελληνική εθνική συνείδηση και ταυτότητα προϋπήρχαν της Συνθήκης. Ωστόσο τουρκική συνείδηση, όπως σήμερα την αντιλαμβανόμαστε, δεν προϋπήρχε. Δημιουργήθηκε μέσα στον χρόνο και αντικατέστησε το “οθωμανός” όπως και η kostantiniye έγινε İstanbul.. Στην Θράκη υπήρχαν Οθωμανοί μουσουλμάνοι, τουρκόφωνοι και σλαβόφωνοι, οι οποίοι εκτουρκίστηκαν σύντομα με την συνεργασία των ελληνικών κυβερνήσεων της εποχής και της Τουρκίας. Ακολούθησε αποστολή εκπαιδευτικών από Τουρκία, αντικατάσταση αλφαβήτου, διωγμός των οθωμανιζόντων και κάθε προσπάθεια από την πλευρά μας για πλήρη εκτουρκισμό. Διαταγές διοικητή φεσσοπουλου, συμφωνία Μπιτσιου Κουνεράλπ, μορφωτικό πρωτόκολλο του 1968- Βυρων Θεοδωρόπουλος- και γενικώς κάναμε ο τι μπορούσαμε για την δημιουργία του «ενιαίου τουρκικού όλου». Μετά το μετανιώσαμε. Είχαν προηγηθεί οι ανηλεείς διωγμοί στην Πόλη, το κυπριακό κτλ. Μετά από αυτά ακολούθησε μια εποχή αμηχανίας.
Βεβαίως, τα πράγματα στην Πόλη άλλαξαν, σταματήσαμε να κατηγορούμε την Τουρκία για τα εκεί μειονοτικά διότι…δεν έπρεπε, προσπαθήσαμε να διδάξουμε καλύτερα ελληνικά στους δικούς μας και τους δώσαμε και quota για την ένταξη στα ελληνικά ΑΕΙ, αλλά, όπως όλα τα πράγματα στην Ελλάδα, ήταν πλέον αργά.. Σήμερα, τα παιδιά της μειονότητας θέλουν να σπουδάζουν στην Τουρκία- έχουν εξάλλου καταλάβει ότι η χώρα αυτή είναι δυναμικά παρούσα στην βαλκανική και στον κόσμο… κάποιοι ομιλούν καλύτερα ελληνικά από παλιά αλλά φαίνεται ότι το όραμα της σύγχρονης Τουρκίας παίζει τον ουσιαστικό του ρόλο…
Αυτά για μια πρώτη συζήτηση ….

COMING TO TERMS WITH THE LOSS OF TURKEY

0

Following decades of fretting over “who lost Turkey,” Washington finally seems to have overcome its grief. Having passed through the stages of shock, denial, and anger, the mood is now approaching one of acceptance. Instead of berating Ankara or desperately seeking to win its favor, U.S. policymakers have belatedly abandoned their expectations of securing automatic Turkish cooperation.

The spirit of lowered emotions, tempered expectations, and reduced recrimination can be seen in some of the dramatic non-events from the past month or so. On April 24, President Joe Biden issued a statement commemorating the Armenian genocide, which barely made news in the United States or Turkey. Then, at the beginning of May, Ankara announced that it was cutting off all trade with Israel. But the backlash was muted, and Turkey’s follow-through seems circumspect: Ankara has kept shipping Azeri oil on to Israeli ports. Finally, at the beginning of May, there was the Turkish president’s non-visit to Washington. This trip was planned, never confirmed, and ultimately canceled without anyone outside the Turkey-watcher community ever realizing there was anything not happening.

Ultimately, this greater emotional and geopolitical distance might be healthier for all involved. The U.S. government values its relationship with Turkey and continues to work to improve bilateral ties. However, the goalpost has shifted from previous decades: U.S. policy is to now engage with Turkey on specific issues of concern, rather than simply build policy around Turkey as a crucial and trusted partner. Freed from the expectation of being allies, and the sense of betrayal that expectation regularly created, both Washington and Ankara can focus on managing a purely transactional relationship: overcoming divergent interests where necessary, and building on shared ones where possible.

Strategic Backdrop

The U.S.-Turkish relationship was built on shared security interests during the Cold War. Those interests have diverged considerably in the three decades since the Soviet empire collapsed. Turkey now views economic relations with Russia as essential, while the United States and much of the Western world are committed to Moscow’s military defeat in Ukraine.

Since the end of the Cold War, analysts in the United States have fretted over losing Turkey — a euphemism for doing things that made Turkish leaders so mad that they chose to pursue interests divergent from those of the United States. For many in Turkey, this framing of the relationship was insulting. A sovereign state cannot be lost. If Ankara chose to pursue policies divergent from those in Washington, that choice was simply a reflection of Turkish leaders weighing their interests. Indeed, the U.S.-Turkish relationship was always asymmetric: Washington manages a web of global alliances, so its foreign policy depends in part on foreign countries choosing to ally with the United States, even when there are obvious points of policy divergence, because the added value of U.S. military protection outweighs times of political friction.

The relationship has been brittle for decades. The breaking point for Turkey, in retrospect, was the U.S. strategy in Syria to combat the Islamic State, followed by the Turkish decision to purchase the Russian-made S-400 missile system. This led to the removal of Turkey from the F-35 consortium in 2019 and the imposition of congressionally mandated sanctions in 2020. Washington continues to engage with Ankara about the S-400 issue, but it remains at an impasse. With the start of the Russo-Ukrainian War, the United States has offered to help Turkey transfer the system to Ukraine. Washington later dangled a return to the F-35 program should Ankara make a good-faith effort to work with the United States on transferring the missile system to a third party, or taking other steps to ensure its non-use. Yet to date, none of these efforts have yielded fruit.

Turkey’s intransigence on NATO expansion after the start of the Russo-Ukrainian War, and the amount of effort needed to win Turkish approval for Sweden’s membership, further underscored just how transactional the relationship has come. The deal that ultimately led to the sale of F-16s to Turkey in return for Swedish NATO membership shows that Washington can use its leverage with Ankara when specific interests are at stake. Policymakers will always be on the lookout for ways to build a new cooperative normal. But very few are trying to rebuild the old relationship anymore. Hope may spring eternal, but with every false promise of a reset, optimism and interest about the future of U.S.-Turkish relations have steadily dwindled.

The Turkish government has proven committed to its independent foreign policy, and Washington has adjusted accordingly. Turkish leaders no longer view the United States as an irritating, but ultimately necessary, partner for its foreign policy. In fact, many in Turkey view the United States as a threat to the country or a hindrance to its interests. For years, many in Washington viewed Turkey as necessary to woo because it bordered many places U.S. politicians care about, and that geography trumped irritation with Turkish policy.

These dynamics are now over. Turkey still borders many places the United States cares about. But the geographic realities of the Cold War have changed, as Turkey is no longer America’s sole Black Sea partner. Moreover, Ankara cannot be counted on to support U.S. interests during times of crises, which has the perverse effect of making its territory less valuable. This policy, while understandable from a Turkish perspective, differs from other regional powers, many of which view the Russian threat as so acute that they are actively seeking more U.S. involvement in the region. The U.S. approach to the Middle East, the Black Sea, and Russia is now partially at odds with Ankara’s interests, making Washington’s presence in the region a perceived threat to Turkey.

The Ukraine War

Following Moscow’s full-scale invasion of Ukraine, many analysts thought that Turkey would eventually be forced to take sides between Russia and its NATO allies. Turkey, however, thought otherwise. Over two years into the conflict, Ankara continues to keep the Bosphorus closed to Russian and NATO ships alike, to trade with both sides, and to promote its potential role as a mediator for resolving the conflict.

Turkish President Recep Tayyip Erdogan’s supporters have sometimes touted Turkey’s neutrality as a strategic asset for America, suggesting that Washington will benefit from Ankara’s ability to play the role of trusted intermediary with Moscow. But of course there are plenty of countries offering their services as mediators. What Washington wants from an ally is not a country to host negotiations, but a country whose political and military solidarity will enable those negotiations to be held on the most favorable terms possible. Erdogan’s early success in negotiating a grain corridor initially helped validate his role as a neutral mediator. But when the corridor agreement broke down and Ukraine’s allies were forced to find a different export route, the limits of Turkish influence were again made clear.

In the meantime, Washington has focused its leverage on trying to get Turkish companies to curtail their relations with Russia. Where Ankara will not cooperate in an official capacity, the threat of secondary sanctions, reinforced by multiple visits from U.S. treasury officials, has put pressure on private actors.

Meanwhile, Turkey has continued to take advantage of Russia’s weakness to advance its own interests in other areas. In the Caucasus, most notably, it supported Azerbaijan in establishing full control over the territory of Nagorno-Karabakh, where Russian peacekeepers did nothing as Azeri forces ultimately displaced the region’s Armenian residents. This setback for Russia has not done anything to advance American and NATO interests in the region — and Turkey’s preferred approach for the resolution of this conflict is to exclude Western countries from participating.

The Gaza War

Even more so than the conflict in Ukraine, the war in Gaza has revealed the limited relevance of the U.S.-Turkish relationship in the face of a new regional crisis. In the immediate aftermath of Oct. 7, Secretary of State Tony Blinken took a trip to meet with U.S. allies and partners in the region that notably skipped Ankara. Rather than a deliberate snub of Erdogan, the decision seems to reflect the fact that Turkey’s policies and positions had left it in a place where it was unlikely to be able to play a constructive role in resolving the conflict.

Erdogan’s vocal defense of Hamas has not only alienated Israel but also generated unease among Washington’s Arab allies. But despite this, Turkey was still not able to play the role of Egypt or Qatar in actually serving as an intermediary with the group. Similarly, Turkish Foreign Minister Hakan Fidan initially suggested Turkey could play a guarantor role in post-conflict Gaza — a policy that has a passing resemblance to the arrangement in Cyprus. But it remains difficult to imagine a role for Turkish forces in the territory that would be simultaneously acceptable to Ankara, Jerusalem, and whatever other Arab capitals were participating in the effort.

Subsequently, Turkey has leaned in an even more explicitly pro-Hamas direction. In local elections in March, Erdogan’s party lost votes to a further right Islamist party that had criticized him for not taking a firmer stand against Israel. In April, Erdogan hosted Hamas leader Ismail Haniyeh in Ankara. More recently, at a meeting with his Greek counterpart, Erdogan announced that more than 1,000 Hamas members had been treated at Turkish hospitals, a claim he (sort of but maybe didn’t) later walked back.

Before Oct. 7, Ankara had pursued rapprochement with Greece, Israel, Egypt, Saudi Arabia, and the United Arab Emirates, part of an effort to prevent these countries from further consolidating their relations in a manner that would be hostile toward Turkey. While the war in Gaza has undermined Turkish-Israeli rapprochement, it has also given the Turkish government breathing room in this regard by straining relations between Israel and its regional partners.

With Iran, too, Turkey’s relations remain complex, as reflected in a particularly diverse and convoluted set of assessments in the usually consistent pro-government press. The two countries remain at odds in the Caucasus, Syria, and Iraq. Most recently, allegations surfaced that Iran was providing the Kurdistan Workers’ Party with weapons to shoot down Turkish drones. At the same time, though, if U.S.-Iranian tensions worsened, there is no reason to expect Turkey would side with Washington against Tehran. More likely, Turkey will continue to do what it has done since the 1979 revolution: support Iran where it serves Turkish interests while exploiting Iran’s predicament to advance its own, rather than Washington’s, interests.

This, indeed, is the explicit promise of Ankara’s foreign policy: independence, balance, and prioritizing immediate interests over long-time alliances. Now, rather than rail against this or lament it, Washington is taking it in stride. No one is looking to Ankara for help in solving the current crises. Nor does anyone seem particularly worried that, despite Erdogan’s rhetoric, Turkey will emerge as a major sponsor of Hamas or a direct military threat to Israel. The result is that Turkey now sits squarely, if awkwardly, in the space between rival and partner.

Future Challenges

This does not necessarily mean that the future will be smooth sailing. There are a number of challenges that could always erupt.

First, Turkey’s current rapprochement with Greece has been welcome in both Athens and Washington. But many of the dynamics that drove the crises of the last several years are still present. One consequence of eroding U.S.-Turkish ties is that Washington has increasingly anchored its military position in the Eastern Mediterranean in Greece, expanding air and naval facilities there as concerns about access to those in Turkey grow. To the extent alarm over this shift drove aggressive rhetoric toward Greece, this could always re-emerge quickly. Likewise, while Erdogan has pivoted away from provocative energy exploration activities linked to Turkey’s exclusive economic zone claims, he remains committed to the claims themselves, which were recently given increased attention in Turkish textbooks. Similarly, on Cyprus, Erdogan has not backed away from his calls for a two-state solution, which is at odds with European and U.S. policy, along with multiple U.N. resolutions.

In NATO, Turkey’s veto will remain another perpetual source of tension. As demonstrated with Sweden, Turkey, like all members, has the power to disrupt alliance business in pursuit of its interests. As has been repeatedly noted, there is no mechanism to remove Turkey from NATO or to conduct alliance business around its veto. As a result, future impasses will once again call for a mix of pressure and incentives to secure progress.

Regional issues could also rise to the fore to worsen bilateral relations. Further tensions with Greece could put the F-16 sales agreement in jeopardy. Alternatively, if the U.S. Congress sought to punish Turkey for its anti-Israel stance, possibly by imposing sanctions or reversing F-16 sales, this could well create a damaging backlash. Similarly, were Turkey to back Azerbaijan in direct aggression against Armenian territory, this could also trigger a more forceful American reaction.

Finally, the presence of U.S. forces alongside the People’s Defense Units in northeastern Syria remains the most direct and potentially explosive source of tension. Ankara has made clear its desire to end the U.S. presence there, alternating between periods of strategic patience and efforts to push the envelope through threatened or actual military operations that have previously put the lives of U.S. servicemembers at risk. With earlier talk of a U.S. withdrawal ending following renewed tensions with Iran, and Turkey heavily criticizing plans for an election in Kurdish-administered Syria this summer, Ankara could decide to put renewed pressure on the U.S. presence. For the foreseeable future, the possibility of a new Turkish incursion into northeastern Syria carries the ominous potential to bring U.S.-Turkish relations to a new low.

The New Normal

More broadly, the challenge remains that Erdogan’s ideology and domestic legitimacy rest on anti-Westernism and anti-Americanism. As shown when he won re-election in 2023, this rhetoric serves Erdogan well in his eternal struggle to hold on to political power. And to the extent Erdogan is looking beyond this to securing his legacy, this will also lead him to prioritize his oft-stated goal of securing Turkish influence vis-á-vis the West.

The basic bargain that underpinned historic U.S.-Turkish relations is no more. In Ankara, Washington is not viewed as a benign protector of Ankara’s security against a foreign aggressor. Ankara’s view on this are unique within NATO. In Europe, the main outcome of the Russo-Ukrainian War has been a reinvigoration of the alliance and, importantly, a tightening of security ties between Washington and the rest of its historic allies. The same is true of the Middle East, where despite constant fretting in Washington over encroachment by China, the main Arab power in the region — Saudi Arabia — has sought to deepen its security ties with Washington, even amid severe disgruntlement over Washington’s handling of various issues ranging from Iran to terrorism. The U.S.-Arab position has withstood significant turbulence and, despite Israel’s war in Gaza, appears on the precipice of deepening further.

Turkey, on the other hand, remains wedded to its regional policy. This approach is tethered tightly to its concerns about Kurdish separatism, which underpin its relations with many of its Arab neighbors, and now a Muslim nationalist commitment to the plight of the Palestinians. The reality is that in both Europe and the Middle East, where Turkey’s geography is often pointed to as required for American power projection, Ankara’s importance to the United States is increasingly tangential.

Conclusion

For now, Washington and Ankara would do well to embrace the status quo. Both countries have plenty of issues on their plate. They are not prepared to cooperate to help resolve them, and that’s fine. Given that policymakers in both countries suspect each other of trying to sabotage their key interests, the relationship is still doing much better than might be expected. And for those who believe Washington should prioritize democracy promotion in its relationship with Turkey, abandoning the reflexive impulse to court Ankara’s favor will create more room to do so.

Today, transactionalism is working. Washington appears to have recognized that with shared interests dwindling, it need not prioritize cooperation with Turkey as a goal in itself. In doing so, policymakers have tacitly agreed to the perspective often voiced by Turkish interlocutors: Turkey cannot be lost because its policy is driven by its own interests. Where U.S.-Turkish interests overlap, whether in Africa, the Middle East or Eurasia, Turkey will work toward these interests without the need for American incentives. Where U.S.-Turkish interests diverge, Turkey will do what it wants regardless of what America tells it. As a result, U.S. policymakers can stop worrying about who lost Turkey. Ankara will find its own way, and Washington will find what it needs in the Middle East elsewhere.

Nick Danforth is an editor at War on the Rocks and the author of The Remaking of Republican Turkey: Memory and Modernity since the Fall of the Ottoman Empire.

Aaron Stein is the president and chief executive officer of the Foreign Policy Research Institute.

Image: Eboni Everson-Myart

warontherocks.com