Αρχική Blog Σελίδα 1143

Το Αζερμπαϊτζάν επιπλήττει τον Ερντογάν: «Η νίκη μας στο Καραμπάχ είναι αποκλειστικά δική μας»

1

Turkey’s Reluctance to Return Haniyeh’s Alleged Wealth Sparks Controversy

0

M. Ahmet Karabay

After the assassination of Ismail Haniyeh, the head of Hamas’s Political Bureau in Palestine, the expected debate has come to the fore. The size of the wealth allegedly owned by Haniyeh has been a topic of interest for years. It is rumored that his sons came to Turkey after their father’s death and requested their father’s assets in Turkey from President Tayyip Erdoğan, but were told, “It’s not the right time!”

Ismail Haniyeh began to gain attention during his tenure as the chief of staff for Hamas’s Secretary General Sheikh Ahmed Yassin between 1999 and 2004. In the 2006 elections held on Palestinian territory, Hamas candidates won 72 out of 132 seats, and State President Mahmoud Abbas appointed Haniyeh as Prime Minister. However, a year later, due to the intense conflict between Hamas and the Fatah organization, both fighting for Palestinian independence, Mahmoud Abbas dismissed him in June 2007.

Our media, which sees itself as responsible for elevating the Palestinian cause, often reports on Haniyeh’s appointment as Prime Minister but not the details of his dismissal or why it happened.

THE COMMON MALADY OF MIDDLE EASTERN STRUCTURES

When three people come together to take even the smallest step in any field, they need to establish an economic foundation. A militant organization like Hamas, which presents itself as a liberation movement and claims to achieve this through armed struggle, needs to be based on a very solid economic foundation.

Maintaining an organization, providing shelter and sustenance, training, and supplying weapons and ammunition requires a large source of funds. Organizations in the East rarely operate with transparent relationships. There are many reasons for the lack of transparency. Sometimes it’s due to the secrecy of the work, the illegal nature of the activities in the environment where the organization operates, or the impossibility of establishing a legal basis. Sometimes, those running such operations deliberately avoid transparency.

As a result, leaders of such organizations in countries like those in the Middle East are frequently in the spotlight regarding their wealth. However, the leadership circles consistently deny these allegations. They argue that no such wealth exists and that the leader (whether political, religious, or social) carries out all these duties with great sacrifices without expecting anything in return.

This wealth only comes to light after the leader somehow passes away. There’s no need to look far; the wealth of Necmettin Erbakan, the founder of the National View movement in Turkey, was constantly denied during his lifetime, only to be revealed after his death when his children went to court. Similarly, the wealth of Alparslan Türkeş, the political leader of the Nationalist Movement, became public when his children could not share it among themselves and took the matter to court.

Sometimes, in religious structures, properties and shares registered to “trusted” individuals are looted when the leader is somehow sidelined. Today’s Medipol Health Group and Fuzul Companies Group were established when the properties of the Iskenderpasha community leader Esat Coşan and his successor were looted after they both died in the same accident.

I detailed the past of former Health Minister Fahrettin Koca in my article on March 2, 2023. Perhaps one day, there will be an opportunity to share details about Fuzul Companies Group, led by Mahmut Akbal.

Let me return to the main topic without digressing.

THE ECONOMIC POWERS OF PALESTINIAN ORGANIZATIONS

There were widespread allegations regarding the wealth Haniyeh owned before his death. In the past, those who spoke about Erbakan’s or Türkeş’s wealth were immediately accused of being “enemies of religion” or “enemies of the nation.” Those who speak about Haniyeh’s wealth today are quickly labeled as “enemies of the oppressed Palestinian people” or “servants of Zionism.”

It was claimed that Hamas leader Ismail Haniyeh, who lived in exile in Qatar, had a personal fortune of 2-3 billion dollars. Some claims even raised this figure to 5 billion dollars, but it is always healthier to work with the lowest estimate in such matters.

Immediately after Haniyeh was assassinated in Tehran, Iran, on July 31, a large funeral ceremony was held in Qatar on August 2. As soon as the funeral was over and Haniyeh was buried, discussions began about his properties in Turkey, cash assets in banks, and shares in companies.

When no results were achieved from the efforts, Haniyeh’s two sons, Abdüsselam and Hemman, immediately secured an appointment and met with Erdoğan. Erdoğan met with Haniyeh’s two sons in Istanbul after returning from the opening of Çukurova Airport on August 10. The meeting was publicly portrayed as Erdoğan offering condolences for Haniyeh’s death.

In our culture and in all known traditions, condolences are usually offered by visiting the family of the deceased. If the person cannot go themselves, they fulfill this duty through a representative. However, because Erdoğan could not attend Haniyeh’s funeral due to security concerns, he sent a large group, including Foreign Minister Hakan Fidan and MİT Undersecretary İbrahim Kalın. Furthermore, Erdoğan personally called Haniyeh’s sons Abdüsselam and Hemman, as well as his wife Amal Haniyeh, to convey his condolences.

It is stated that Haniyeh’s sons urgently came to meet with Erdoğan to obtain first-hand information about the fate of their father’s assets in Turkey. It is reported that during the meeting, which was attended by MİT Chairman İbrahim Kalın and Erdoğan’s chief advisors Sefer Turan, Erdoğan did not directly say “No” to Haniyeh’s sons but gave a response that could be interpreted as “It’s not the right time.”

This debate will likely come to the fore more in the coming days. Moreover, if no results are achieved from these efforts, I don’t think anyone would be surprised if other methods are employed, as the issue cannot be resolved through legal means.

The real question that needs to be discussed is whether the issue is Erdoğan’s reluctance to return Haniyeh’s assets or the fact that a Hamas leader possesses such wealth.

politurco.com

Κ. Χολέβας: η Παναγία και η Ταυτότητα του Ελληνισμού

0

Η μεγάλη εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου οδηγεί τη σκέψη μας στο ιστορικό παρελθόν του Ελληνισμού και αναδεικνύει την άρρηκτη σύνδεση της Ορθοδοξίας με την ταυτότητα του λαού μας.

Από το 626 μ.Χ., όταν η Κωνσταντινούπολη σώθηκε από την πολιορκία των Αβάρων, ο Ελληνισμός συνέδεσε τους αγώνες του με την Υπέρμαχο Στρατηγό.

Η Παναγία η Οδηγήτρια ήταν η πολιούχος της Κωνσταντινουπόλεως κατά΄τη βυζαντινή περίοδο.

Στην Παναγία έκαναν τάματα ο Θ. Κολοκοτρώνης, ο Γ. Καραϊσκάκης και άλλοι οπλαρχηγοί του 1821.

Την εικόνα της Παναγίας είχε πάντα μαζί του, στη Ρωσία, στην Ελβετία, στην Αίγινα, στο Ναύπλιο, ο πρώτος Κυβερνήτης μας, ο Ιωάννης Καποδίστριας.

Εικονίσματα της Υπεραγίας Θεοτόκου είχαν κρεμάσει στα αντίσκηνά τους οι Έλληνες στρατιώτες του 1940, όταν νικούσαν τους Ιταλούς. Ένιωθαν ως εθνική προσβολή τον τορπιλισμό της Έλλης από ιταλικό υποβρύχιο στις 15 Αυγούστου 1940.

Σε μία κορυφή του Βερμίου έχουν εναποθέσει οι Πόντιοι αδελφοί μας την ιστορική εικόνα της Παναγίας Σουμελά και εκεί συρρέουν το Δεκαπενταύγουστο για να δηλώσουν ‘ότι δεν ξεχνούν τις ρίζες τους.

Σήμερα η ανάγκη κάθε λαού να κρατηθεί από την ταυτότητά του είναι έντονη. Η εθνική μας ταυτότητα, κατά τον Ιωάννη Καποδίστρια, βασίζεται στην Ορθοδοξία και στην Ελληνική Γλώσσα. Τα στοιχεία αυτά κάλλιστα μπορούν να συνυπάρξουν με τη δημοκρατική διακυβέρνηση και τον σεβασμό των πραγματικών Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Σε μία εποχή που οι διάφορες μορφές της παγκοσμιοποίησης βρίσκονται σε υποχώρηση ή περιδίνηση, η επιβίωση του Ελληνισμού στην Ελλάδα, στην Κύπρο, στη Βόρειο Ήπειρο και στην Ομογένεια θα βασισθεί σε μία δημιουργική προβολή των παραδοσιακών αξιών  μας, πάντα με επίγνωση των προβλημάτων του παρόντος και με αξιοποίηση των θετικών πλευρών της επιστήμης και της τεχνολογίας.

Η Παναγία μάς δίνει μήνυμα ελπίδας. Η Ορθοδοξία πιστεύει στην Ανάσταση. Ο Ορθόδοξος Έλληνας δεν απελπίζεται. Τα νέφη είναι πολλά στον ορίζοντα, τα βλέπουμε και δεν τα αγνοούμε. Αλλά πιστεύουμε σε ένα καλύτερο μέλλον, διότι αντλούμε δύναμη από τον παρελθόν μας.

Στην Ευρώπη και στην Ανθρωπότητα, που αναζητούν λύσεις στα αδιέξοδα, ο Ελληνισμός καλείται να προσφέρει τη Ελληνορθόδοξη πρόταση. Να αναδείξει την κλασική παιδεία, να καλλιεργήσει τη μελέτη των Αρχαίων Ελληνικών και των Πατερικών Χριστιανικών Κειμένων, να συντελέσει σε μια αναγέννηση των Ανθρωπιστικών Σπουδών.

Οι Έλληνες στα δύσκολα επικαλούνται την Παναγία. Και προστρέχουν στα νάματα της Ελληνορθόδοξης Παιδείας. Ο Ιωάννης Καποδίστριας έγραφε και τόνιζε ότι τα θεμελιώδη σχολικά μαθήματα, για να σταθεί στα πόδια του το ελεύθερο κράτος, πρέπει να είναι η Αγία Γραφή, η Ορθόδοξη Υμνογραφία και η Αρχαία Ελληνική Γραμματεία.

Αυτή είναι η πραγματικη αφύπνιση που χρειάζεται η πατρίδα μας, αυτό είναι το Οικουμενικό μήνυμα Παιδείας που αναζητεί η Ανθρωπότητα. Όχι η δήθεν αφύπνιση της woke κουλτούρας και η απόρριψη της κλασικής παιδείας.

Η Παναγία μάς διδάσκει την ανθρωπιά και την αλληλεγγύη. Τιμούμε την ταυτότητά μας, αλλά σεβόμαστε τη θρησκεία και την παράδοση των άλλων λαών. Αγαπούμε την πατρίδα μας, αλλά απορρίπτουμε τα άκρα και τη μισαλλοδοξία.

Πριν από 50 χρόνια η Παναγία του Κύκκου και του Μαχαιρά δάκρυσε. Δεν ξεχνώ την Κύπρο. Προσεύχομαι για το μέλλον του Ελληνισμού.

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 17.8.2024

Προβληματίζει η προσέγγιση Τουρκίας-Αιγύπτου – Τι ανησυχεί την Αθήνα

0

Προβληματίζει την Αθήνα η προσέγγιση Τουρκίας και Αιγύπτου, η οποία λόγω της κρίσης στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής αντιμετωπίζει σοβαρές οικονομικές προκλήσεις.

Πριν από σχεδόν δύο εβδομάδες, στις 5 Αυγούστου, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν επισκεπτόταν το Κάιρο, όπου και συνάντησε τον νέο ομόλογό του Μπαντρ Αμπντελάτι. Οι συνομιλίες ανάμεσα στις δύο πλευρές φάνηκε να κυλούν καλύτερα από το αναμενόμενο, μάλιστα συμφωνήθηκε να πραγματοποιηθεί και Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Αιγύπτου – Τουρκίας με τη συμμετοχή κατά το δυνατόν περισσότερων υπουργών με χαρτοφυλάκια που έχουν σχέση με την οικονομία. Η σύγκληση Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας προϋποθέτει, βέβαια, την προηγούμενη συνάντηση ανάμεσα στους προέδρους της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι και της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Υπολογίζεται ότι η συγκρότησή του μπορεί να συμφωνηθεί σε επικείμενη επίσκεψη του κ. Σίσι στην Αγκυρα, η οποία συζητείται εδώ και αρκετούς μήνες, δίχως έως αυτή τη στιγμή να έχει υπάρξει κατάληξη σε συγκεκριμένη ημερομηνία. Η πλέον πιθανή περίοδος πραγματοποίησης εντοπίζεται κάποια στιγμή το ερχόμενο φθινόπωρο και μένει, φυσικά, να επιβεβαιωθεί.

Ισχυρό χαρτί για την Ελλάδα το ότι αποτελεί «γέφυρα» της κυβέρνησης Αλ Σίσι με την Ε.Ε.

Η Αθήνα παρακολουθεί με ενδιαφέρον την προσπάθεια της Αγκυρας να προσεγγίσει το Κάιρο, αλλά και με μια ανησυχία για τις μακροπρόθεσμες περιφερειακές εξελίξεις, των οποίων η Τουρκία αποτελεί κομβικό και κεντρικό παράγοντα. Η Αίγυπτος λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή και της διάχυσης της κρίσης στον Κόλπο του Aντεν έχει απολέσει σημαντικό ποσοστό των δύο βασικών πηγών συναλλάγματος: των εσόδων από τις διελεύσεις της Διώρυγας του Σουέζ και από τον τουρισμό. Η Τουρκία ουσιαστικά επιχειρεί να δελεάσει το Κάιρο με δύο τρόπους: πρώτον, την αύξηση των διμερών συναλλαγών. Και, δεύτερον, τείνοντας χείρα διευκόλυνσης του Καΐρου σε περιφερειακά μέτωπα τα οποία άπτονται της ίδιας της εσωτερικής ασφαλείας της Αιγύπτου, όπως είναι η διαχείριση των σχέσεων με την Αιθιοπία και τη Σομαλία.

Ισχυρό επιχείρημα

Για την Αθήνα η προσέγγιση Aγκυρας – Καΐρου σχετίζεται κατά κύριο λόγο με τη συναντίληψη που έχει διαμορφωθεί, έπειτα από πολυετείς προσπάθειες, ανάμεσα σε Αίγυπτο και Ελλάδα για την Ανατολική Μεσόγειο και έχει καταλήξει από το 2020 στην τμηματική συμφωνία οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ). Υπενθυμίζεται ότι η τμηματική συμφωνία της Ελλάδας με την Αίγυπτο αποτελεί έως αυτή τη στιγμή το πλέον ισχυρό, ουσιαστικό και νομικό επιχείρημα της Αθήνας έναντι των αυθαίρετων απόψεων που προβάλλει η Τουρκία με το αποκαλούμενο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Πάντως, προς το παρόν η όποια τουρκοαιγυπτιακή προσέγγιση δεν περιλαμβάνει τη Λιβύη, που για την Αίγυπτο δεν είναι ζήτημα εξωτερικής πολιτικής αλλά εσωτερικής ασφάλειας (λόγω της δράσης των Αδελφών Μουσουλμάνων και ισλαμιστικών τρομοκρατικών οργανώσεων). Αποτελεί ουσιαστική λεπτομέρεια ότι τα ζητήματα της Λιβύης διαχειρίζονται από την πλευρά της Αιγύπτου κυρίως οι υπηρεσίες εσωτερικής ασφάλειας και ο στρατός της χώρας, αφήνοντας στη διπλωματία περιορισμένο και απολύτως οριοθετημένο χώρο. Αίγυπτος και Τουρκία παραμένουν σε αντίθετα στρατόπεδα στο ζήτημα της Λιβύης, όπως φάνηκε και από τις πρόσφατες εχθροπραξίες στα περίχωρα της Τρίπολης και τη διαρκή πίεση του Καΐρου (μέσω του Λιβυκού Εθνικού Στρατού του στρατάρχη Χαφτάρ) για εκπαραθύρωση του τουρκόφιλου προσωρινού πρωθυπουργού Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπέιμπα.

Η αλλαγή υπουργού Εξωτερικών στην Αίγυπτο –μετά 12 χρόνια του Σάμεχ Σούκρι στο συγκεκριμένο αξίωμα– δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκην αλλαγή εξωτερικής πολιτικής και δη σε ζητήματα που αφορούν άμεσα τα συμφέροντα της Ελλάδας, σηματοδοτεί ωστόσο την προσπάθεια του Καΐρου να έχει πιο άμεσες και αποτελεσματικές επαφές με την Ε.Ε. Τον περασμένο Μάρτιο, η Αίγυπτος και η Ε.Ε. υπέγραψαν ένα πακέτο ενίσχυσης με 7,5 δισ. ευρώ για την τετραετία 2024-27 και η Ελλάδα με την Κυπριακή Δημοκρατία αποτέλεσαν θερμούς υποστηρικτές του Καΐρου όλα τα προηγούμενα χρόνια στο συγκεκριμένο θέμα. Ο νέος υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου είναι γνώριμος των Βρυξελλών, καθώς ως διπλωμάτης καριέρας (είθισται να προέρχονται από τη διπλωματική υπηρεσία οι υπουργοί Εξωτερικών της χώρας) βρέθηκε επί πολλά έτη ως πρέσβης στις Βρυξέλλες και στην Ε.Ε. Ο υπουργός Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Κόμπος έχει ήδη συναντηθεί με τον κ. Αμπντελάτι. Ενώ και ανάμεσα στην ελληνική και στην αιγυπτιακή πλευρά υπάρχουν επαφές για τον προγραμματισμό συνάντησης και, ενδεχομένως, την εν καιρώ δρομολόγηση Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας. Η στήριξη της Αθήνας προς το Κάιρο, ακόμα και πριν από πέντε χρόνια, όταν η διπλωματική άποψη της Ελλάδας για το θέμα στις Βρυξέλλες ήταν σχετικά απομονωμένη στα διάφορα ευρωπαϊκά όργανα, δεν έχει ξεχαστεί από την κυβέρνηση της Αιγύπτου, η οποία έχει επενδύσει και πολιτικά στη βοήθεια από την Ε.Ε.

Το κοινό ενδιαφέρον για Σομαλία

Υπάρχει ένα πεδίο στο οποίο –για διαφορετικούς λόγους– η Αγκυρα και το Κάιρο έχουν κάποια κατανόηση και συντονισμό και δεν συνδέεται άμεσα με τα ελληνικά συμφέροντα. Πρόκειται για την κατάσταση που εξελίσσεται στο Κέρας της Αφρικής και συγκεκριμένα στη Σομαλία. Η Σομαλία είναι χώρα σημαντική για την ασφάλεια της Αιγύπτου και για την προσπάθεια της Τουρκίας να προβάλει μια εικόνα περιφερειακής δύναμης με «μακρύ χέρι». Η εδαφική ακεραιότητα της Σομαλίας έχει για την Αίγυπτο μεγάλη σημασία, γι’ αυτό και πριν από λίγες ημέρες υπεγράφη ανάμεσα στις δύο πλευρές και αμυντική συμφωνία. Λόγος γι’ αυτό είναι η πολύ προωθημένη συμφωνία που υπέγραψε η Αιθιοπία τον Ιανουάριο με την αποσχισμένη Σομαλιλάνδη, που δίνει στις αιθιοπικές ένοπλες δυνάμεις πρόσβαση στο λιμάνι της Μπέρμπερα για 50 χρόνια. Αντάλλαγμα είναι η αναγνώριση της Σομαλιλάνδης από την Αιθιοπία. Η διείσδυση της Τουρκίας στη Σομαλία έχει στρατηγικά χαρακτηριστικά, καθώς από τον κόλπο του Αντεν περνάει περίπου το 12% του διεθνούς εμπορίου. Στο Μογκαντίσου λειτουργεί στρατιωτική βάση των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων (Turksom), η οποία κόστισε 50 εκατ. δολάρια στην Αγκυρα και έχει κύριο σκοπό την εκπαίδευση των Σομαλών. Στη βάση υπηρετούν 342 Τούρκοι στρατιωτικοί και από το 2017 έχουν εκπαιδευτεί 17.000 άτομα. Η Τουρκία έχει παραδώσει στην κυβέρνηση της Σομαλίας και όπλα.

Η Τουρκία υπέγραψε με τη Σομαλία και συμφωνία για την εκμετάλλευση πιθανών υδρογονανθράκων. Το τουρκικό ερευνητικό πλοίο «Ορούτς Ρέις» αναμένεται να πλεύσει στα τέλη Σεπτεμβρίου – αρχές Οκτωβρίου συνοδευόμενο από πέντε πλοία υποστήριξης και πολεμικά του τουρκικού ναυτικού. Η Αγκυρα θα έχει αποκλειστικά δικαιώματα έρευνας και εξόρυξης υδρογονανθράκων σε τρία τεμάχια στον Ινδικό Ωκεανό. Το «Ορούτς Ρέις» αναμένεται να ολοκληρώσει τις σεισμικές έρευνες σε κάποια από τα τεμάχια έως το τέλος του έτους, προκειμένου, εφόσον υπάρχουν κάποιες ενδείξεις, να ακολουθήσουν στις αρχές του 2025 διερευνητικές γεωτρήσεις.

Χαλκιδική: Πρώτα χτύπησαν τον ιδιοκτήτη του beach bar και μετά έπεσαν οι πυροβολισμοί -«Παιδιά έτρεχαν να σωθούν»

0

Φωτογραφία αρχείου
17/08/2024  10:34
Για ασήμαντη αφορμή φαίνεται πως ξέσπασε ο καβγάς στο beach bar της Χαλκιδικής, που εξελίχθηκε σε αιματηρό επεισόδιο με έναν σοβαρά τραυματία.

Όλα έγιναν αργά το βράδυ της Παρασκευής, γύρω στις 23:30, όταν περιπολία του ΑΤ Κασσάνδρας έλαβε σήμα για επεισόδιο σε beach bar στη Χανιώτη Χαλκιδικής.

Χαλκιδική: Πρώτα χτύπησαν τον ιδιοκτήτη, μετά έπεσαν πυροβολισμοί
Σύμφωνα με τις πληροφορίες του iefimerida.gr, κατά το επεισόδιο ομάδα Βουλγάρων υπηκόων τραυμάτισε για ασήμαντη αφορμή τον ιδιοκτήτη του καταστήματος, ομοίως Βούλγαρο υπήκοο, χτυπώντας τον με γροθιές και κλωτσιές στο πρόσωπο και στο σώμα. Όταν οι αστυνομικοί μετέβησαν στο beach bar, ενημερώθηκαν ότι οι εμπλεκόμενοι κατείχαν μαχαίρια και ρόπαλα.

Οι αστυνομικοί ενημέρωσαν το κέντρο και ανέμεναν εξωτερικά του καταστήματος για ενίσχυση από ομάδα ΟΠΚΕ που βρισκόταν κοντά. Μετά από διάστημα λίγων λεπτών ακούστηκαν από το εσωτερικό του καταστήματος 5-6 πυροβολισμοί και οι θαμώνες εξήλθαν από το κατάστημα.

Με την άφιξη της ΟΠΚΕ στο σημείο οι αστυνομικοί εισήλθαν στο εσωτερικό του beach bar, όπου εντόπισαν και δέσμευσαν πέντε αλλοδαπούς υπηκόους Βουλγαρίας, οι οποίοι κατόπιν υπόδειξης είναι αυτοί που επιτέθηκαν στον ιδιοκτήτη.

Δύο εξ αυτών έφεραν τραύμα από πυροβόλο όπλο, ένας στο στήθος και ένας στο χέρι, και διακομίστηκαν στο Νοσοκομείο Πολυγύρου. Ομοίως διακομίστηκε στο Κέντρο Υγείας Κασσάνδρας και ο ιδιοκτήτης του καταστήματος.

Από τις μέχρι τώρα πληροφορίες, δράστες των πυροβολισμών είναι τρία άτομα, αγνώστων στοιχείων, που μετέβησαν στο κατάστημα κατόπιν του αρχικού επεισοδίου. Στο χώρο εντοπίστηκαν μέχρι τώρα 4 κάλυκες, πιθανόν 22 mm.

Έχουν συλληφθεί πέντε άτομα, ενώ ακόμα ένα έχει ταυτοποιηθεί και αναζητείται.

Εθελοντής διασώστης: Είχε δεχθεί μια σφαίρα στο στέρνο
«Περίπου στις 24:00 ειδοποιήθηκα για σοβαρό περιστατικό με πυροβολισμούς και αρκετούς εμπλεκομένους οι οποίοι ενεπλάκησαν σε παραλιακό κατάστημα της περιοχής μας… Σε δύο λεπτά ακριβώς έκανα άφιξη στο σημείο σαν πρώτος ανταποκριτής με όλο τον εξοπλισμό και κατευθείαν εστίασα στον άτυχο άντρα ο οποίος είχε δεχθεί μια σφαίρα στο στέρνο… Κατόπιν επικοινωνίας με το ΕΚΑΒ ζήτησα συγκεκριμένες οδηγίες για να χειριστώ το περιστατικό διότι ήταν η πρώτη φορά που κλήθηκα να αντιμετωπίσω τραύμα από σφαίρα… Ταυτόχρονα ζήτησα δύο ασθενοφόρα μιας και υπήρχαν και άλλοι δύο τραυματίες και ειδικά ο ένας από τα πολλαπλά χτυπήματα που δέχτηκε στο κεφάλι σε συνδυασμό με το σπρέι πιπεριού οι ζωτικές του ενδείξεις ήταν πίεση 200 με 135 και165 σφυγμούς…», είπε ο διασώστης, σύμφωνα με την εφημερίδα «Κασσάνδρα».

Στη συνέχεια πρόσθεσε: «Τα 2 ασθενοφόρα παρέλαβαν και τους τρεις τραυματίες για τα περαιτέρω και τη μεταφορά τους στο κέντρο υγείας Κασσανδρείας και στο νοσοκομείο Πολυγύρου…
Πληροφορίες για νεκρό μέχρι αυτή τη στιγμή που γράφω την ανάρτηση δεν υπάρχει και σας το λέω 100% και οτιδήποτε άλλο είναι ψευδές».

«Ακούγονταν κλάματα, τσιρίδες και φωνές. Ο κόσμος άρχισε να τρέχει για να γλιτώσει. Έφευγαν όλοι από το μαγαζί. Βγήκαν μαχαίρια και ακούστηκαν πυροβολισμοί. Μικρά παιδιά έτρεχαν μαζί με τους γονείς του. Επικράτησε πανικός», δήλωσε στο thestival.gr γυναίκα που ήταν παρούσα στο συμβάν.

iefimerida.gr

Το Αφγανικό Παράδοξο ΙΙ

0

της Παναγιώτας Παπαρούνα, αποφοίτου ΠΜΣ, Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ερευνήτρια

Β’ ΜΕΡΟΣ

ΤΟ Α’ ΜΕΡΟΣ ΕΔΩ

Β.  Γιατί καμία δύναμη δεν μπορεί μόνη της να επιλύσει τον αφγανικό γρίφο  

Οι Ταλιμπάν δεν θα αποφύγουν τον εμφύλιο σπαραγμό μεταξύ των φυλών, ή ένοπλη αντιπαράθεση με τις τρομοκρατικές οργανώσεις που μέχρι πρότινος πολεμούσαν μαζί, όπως το Ισλαμικό Κράτος. Ο ξένος παράγοντας από Ανατολή και Δύση απαιτεί να διαρρήξουν οριστικά τους δεσμούς τους από τις αδερφές τρομοκρατικές οργανώσεις, όπως η Αλ Κάιντα, να αποτρέψουν την εγκατάσταση τρομοκρατών στο έδαφός τους και να καταπολεμήσουν την καλλιέργεια και το εμπόριο του οπίου. Ωστόσο αυτό φαντάζει ανέφικτο, καθώς οι οργανώσεις αυτές, διεκδικούν μερίδιο της νίκης και  συμμετοχή στη διακυβέρνηση.[1] Επιπλέον, είκοσι χρόνια δυτικής παρουσίας διαμόρφωσαν τις νέες γενιές κυρίως τις γυναίκες να ονειρεύονται και να διεκδικούν ένα καλύτερο μέλλον, από το να γίνουν νύφες-σκλάβες στους μαχητές Ταλιμπάν, οι ίδιες ή οι ανήλικες κόρες τους. Αλλά και οι άνδρες Παστούν, από τους οποίους προέρχονται οι Ταλιμπάν συχνά υποχρεώνονται να τους ακολουθούν ειδάλλως δεν έχουν θέση στην οικονομική και κοινωνική ζωή.  Οι άλλες φυλές και τα δόγματα αντιμετωπίζουν ήδη διακρίσεις και άνιση αντιμετώπιση, που τους καταδικάζει στην ανέχεια και τον βίαιο εκτοπισμό. Η κοιλάδα της Παντσίρ,[2] ανέκαθεν αποτελούσε θύλακα αντίστασης. Ο ισχυρός πολέμαρχος Ahmad Shah Masud, το «λιοντάρι της Παντζίρ», αντιστάθηκε στους Ταλιμπάν τριάντα χρόνια πριν. Σήμερα ο γιός του συσπειρώνει τις δυνάμεις εναντίον τους,[3] «η λέξη ‘παράδοση’ δεν υπάρχει στο λεξιλόγιό του. Αλλά θα παλέψει για τη Δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και ειδικότερα των γυναικών».[4]

Οι ΗΠΑ θα χρειαστούν χρόνο να ανακάμψουν, από την οδυνηρή αποχώρησή τους. Διατηρούν το ενδιαφέρον τους, αλλά καμία από τις γειτονικές χώρες δεν φαίνεται διατεθειμένη να δεχτεί αμερικανική παρουσία, με δεδομένη τη σαφή στρατηγική Κίνας, Ρωσίας και Ιράν να μην την επιτρέψουν. Η στρατιωτική υπερ-επέκταση, για την διάδοση του δημοκρατικού μοντέλου ανάπτυξης στοίχησε ακριβά στις ΗΠΑ.[5] Παρόλα αυτά, ο δυτικός κόσμος παραμένει στην ίδια βάρκα και έχει να αντιμετωπίσει τα ίδια προβλήματα ολοκληρωτισμού, μισαλλοδοξίας και τρομοκρατίας.[6] Η αποχώρηση των Αμερικανών ήταν ζήτημα χρόνου, [7] ενώ  «οι Ταλιμπάν όμως απλώς ήταν πάντα εκεί» [8] και  «οι Αφγανοί ήθελαν να τους αφήσουμε ήσυχους» καθώς «δεν υπάρχουν στρατιωτικές λύσεις σε πολιτικά προβλήματα».[9] Εξάλλου, η διμερής αποτροπή που επιδιώκουν οι ΗΠΑ απέναντι ταυτόχρονα στην Κίνα και την Ρωσία θα τις κρατήσουν απασχολημένες για καιρό στα νερά του Ινδο-Ειρηνικού Ωκεανού. Συγχρόνως, οι επεισοδιακές προεδρικές εκλογές και η εισβολή στον Λευκό Οίκο αποτελούν δείγμα του βαθύτατου διχασμού, που υφέρπει στην αμερικανική κοινωνία και της πολιτικής πόλωσης στο εσωτερικό.[10] Σύμφωνα με την Nadia Schallow η ταπεινωτική ήττα των ΗΠΑ «θα έχει πέντε μακροπρόθεσμες συνέπειες». Ειδικότερα, ο τρόπος της υποχώρησης έχει την «ενοχλητική αίσθηση της αμερικανικής παρακμής», η «άκαρδη» στάση τόσο για τους Αμερικανούς που έμειναν παγιδευμένοι στο Αφγανιστάν όσο και για τους απελπισμένους συνεργάτες τους εγκαταλείφθηκαν ομολογώντας ότι οι ΗΠΑ αδυνατούν, να τους βοηθήσουν. Οι συμμαχίες των ΗΠΑ έχουν διαρραγεί και δύσκολα θα μπορέσουν να ανακτήσουν την εμπιστοσύνη τους. Αναζωπυρώνεται ο κίνδυνος επανεμφάνισης του Ισλαμικού Κράτους παγκοσμίως ενώ κερδίζει ο στρατηγικός αντίπαλος, η Κίνα, που διευρύνει ανενόχλητη την επιρροή της, καθώς αποχωρούν οι ΗΠΑ.[11] Απεναντίας, για τον αναλυτή Ραμπίνι «μέχρι χθες η Αμερική και η Κίνα ήταν …Σιαμαίες. Με πολύ προχωρημένο επίπεδο συμβίωσης, καταμερισμό εργασίας και συμπληρωματικότητα, με […] τους ‘Τριάκοντα Τυράννους’ δηλαδή τις ισχυρές δυνάμεις του αμερικανικού καπιταλισμού που έκαναν υπέροχες συναλλαγές με την Κίνα (από την Apple έως την Goldman Sachs και την General Motors)». Κατά τον Ραμπίνι οι κολοσσοί αυτοί αποτελούν την φιλοκινεζική πέμπτη φάλαγγα, εντός της Αμερικής,[12] μέχρι πρότινος, τουλάχιστον.[13]

Επομένως, το αμερικανικό μοντέλο φαντάζει να τρίζει και χρειάζεται (αισθητικές και όχι μόνον) παρεμβάσεις, για να ανακτήσει το κύρος του.  Οι ΗΠΑ δεν θα μπορούν να ασχοληθούν εκτενώς με το αφγανικό ζήτημα.  Απεναντίας, η Κίνα βυθίζεται όλο και περισσότερο στον αφγανικό βάλτο.

Illustration: Liu Rui/GT https://www.globaltimes.cn/page/202107/1227992.shtml

Η Κίνα πάνω στον παλιό εμπορικός δρόμο του μεταξιού που «στήριξε μία αυτοκρατορία», τη βυζαντινή και «απειλεί» σήμερα μίαν άλλη (ΗΠΑ),[14] χαράσσει τα μεγαλεπήβολα σχέδιά της. Ο παλιός Δρόμος του Μεταξιού έπεσε σε παρακμή εξαιτίας της κυριαρχίας των Οθωμανών, προκαλώντας αστάθεια και ραγδαία μείωση των εμπορικών συναλλαγών τον 15ο αιώνα. Σήμερα, η Κίνα είναι «ταυτόχρονα δύο διαφορετικά πράγματα: η νεότερη παγκόσμια υπερδύναμη και το μεγαλύτερο απολυταρχικό κράτος του πλανήτη», όπου «συγκρούονται δύο δυνάμεις: της φιλοδοξίας και του αυταρχισμού». Μέσα σε μία γενιά εκατομμύρια Κινέζοι απέκτησαν πρόσβαση στον πλούτο, την ελεύθερη πληροφόρηση, άρα και την αλήθεια, αλλά και την πίστη.[15] Με ένα δαιδαλώδες δίκτυο εμπορικών δρόμων και υποδομών σε όλες τις ηπείρους, πάνω από 140 χώρες. Στηρίζεται όμως σε τεράστιας έκτασης δανεισμό που επιφέρει δυσβάσταχτη επιβάρυνση στις τράπεζες και τις χώρες που συμμετέχουν.[16] Ο Νέος Δρόμος του Μεταξιού (One Belt(χερσαίος) One Road (θαλάσσιος) Initiative (OBORI) είναι το όραμα του δραστήριου Κινέζου Προέδρου Σι Τζινπινγκ που ανακοινώθηκε το 2013 και εγκαινιάστηκε το 2017 ως το «σχέδιο του αιώνα».[17] Στόχος, είναι η μείωση του κόστους διακίνησης εμπορικών και βιομηχανικών αγαθών μέσα από τη χερσαία και θαλάσσια οδό, που αναπτύσσεται ραγδαία και περιλαμβάνει δρόμους, σιδηροδρόμους, λιμάνια και  αεροδρόμια κομβικής σημασίας. Στον OBORI εντάσσεται και η Περιφερειακή Διάσκεψη Οικονομικής Συνεργασίας για το Αφγανιστάν (Regional Economic Cooperation Conference of Afghanistan-RECCA), όπως αποτυπώνεται στο σχήμα που ακολουθεί. Πρόκειται για μία πρωτοβουλία του 2005 που έλαβε το Υπουργείο Εξωτερικών του Αφγανιστάν[18] με σκοπό να συνδέσει και να αναπτύξει δίκτυα μεταξύ του Αφγανιστάν, με τους γείτονές του και ευρύτερα.[19]  Άραγε θα αποφύγει η Κίνα την «αφγανική παγίδα» για να προστατεύσει  τα επενδυτικά της προγράμματα είναι το ερώτημα του μέλλοντος.[20] Πάγια θέση της κινεζικής διπλωματίας είναι να μην εμπλέκεται ανοικτά στα εσωτερικά άλλων χωρών. Το ζήτημα είναι αν θα υποχρεωθεί όπως και οι άλλες υπερδυνάμεις στο παρελθόν.[21] Αντικρουόμενες είναι οι απόψεις, για τις κινεζικές επενδύσεις στο Αφγανιστάν. Άλλοι δεν τις θεωρούν σημαντικές[22] ενώ άλλοι ότι λαμβάνουν «τρομακτικές διαστάσεις» καθώς το 2020 η Κίνα ήταν ο μεγαλύτερος ξένος επενδυτής με τεράστια έργα κρατικών υποδομών και γεωοικονομικών έργων. Από το 2007 ανέλαβε τον εξοπλισμό τηλεπικοινωνιών και αγόρασε τα δικαιώματα εξόρυξης σπάνιων γαιών, χωρίς να τα αξιοποιήσει ακόμη. Το 2016 ξεκίνησε το πρώτο τραίνο με απευθείας σύνδεση Κίνας- Χαϊρατάν ενώ σιδηροδρομικοί σταθμοί ενώνουν το Πακιστάν με την Κίνα και την Τουρκία.[23]  Υπολογίζεται ότι το κόστος του OBORI θα ξεπεράσει το 1 τρις δολάρια, δηλαδή εφτά φορές περισσότερο από το Σχέδιο Μάρσαλ, για την ανοικοδόμηση της μεταπολεμικής Ευρώπης. Κινδυνεύει όμως να προκαλέσει «την πρώτη κρίση υπερπόντια κρίση χρέους της Κίνας».[24] Εάν έτσι έχουν τα πράγματα τότε ο φιλόδοξος Δρόμος δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα και δείχνει έντονα σημάδια κόπωσης. Επομένως, εάν οι ΗΠΑ έπεσαν στην παγίδα της στρατιωτικής υπερ-επέκτασης δεν αποκλείεται η Κίνα να πέσει στην παγίδα της οικονομικής υπερ-επέκτασης. Χάνει τεράστια κεφάλαια επίσης εξαιτίας της πανδημίας και ευρύτερα της οικονομικής κρίσης, αλλά και την αστάθεια καθώς διάφορα επενδυτικά προγράμματα εκατομμυρίων δέχονται επιθέσεις. Επηρεάζεται όμως και η ίδια η  κινεζική οικονομία μεταφέροντας την αστάθεια στο εσωτερικό της καθώς στην επιτυχημένη ανάπτυξη της στηρίζεται ως ένα βαθμό και η ανοχή των Κινέζων πολιτών απέναντι στις δυσλειτουργίες του αυταρχικού κινεζικού μοντέλου διακυβέρνησης. Ίσως γι αυτό προωθείται ο Οργανισμός να εξελιχθεί σε μία «κοινότητα για το κοινό μέλλον», ώστε να μη χρειάζεται να δρα μονομερώς.[25] Συνεπώς, η Κίνα μπορεί να φαίνεται ότι κερδίζει στο Αφγανιστάν, αλλά για να υποστηρίξει τα επενδυτικά της προγράμματα εξαρτάται, από τις πολυάριθμες τρομοκρατικές και ευρύτερα εγκληματικές οργανώσεις[26], που πολλαπλασιάζονται αναλόγως την δυσφορία των φυλών, των τρομοκρατικών δικτύων ή απλώς την ανέχεια και την απόγνωση. Προφανώς, οι άλλοι παίκτες δεν θα συνδράμουν στην επίτευξη των κινεζικών στόχων. Η συνεργασία με τη Ρωσία είναι αναγκαία με την ισχύ που διαθέτει ακόμη στον στρατιωτικό τομέα, αλλά δεν είναι αρκετή. Ίσως είναι και ένας λόγος που προωθεί ένθερμα και τις στρατιωτικές προοπτικές του Οργανισμού.

Πηγή: https://recca.af/

Η Ρωσία στο πνεύμα του δόγματος Πριμακόφ (1996) ξεκίνησε επίσημα την συνεργασία της με Κίνα και Ινδία προσπαθώντας να αντιμετωπίσει την αμερικανική ηγεμονία παρά τις εδαφικές διαφορές και την κινεζική διείσδυση της ήπιας ισχύς στον ζωτικό χώρο επιρροής της την Κεντρική Ασία και την Άπω Ανατολή. Καταφεύγοντας στην Κίνα εξασφαλίζει ισορροπία για την ανάπτυξή της. Δεν έχει την αίγλη της παλιάς υπερδύναμης, αλλά τα ευφυή αντανακλαστικά της διπλωματίας της  την καθιστούν και πάλι σημαντικό παίκτη στην διεθνή σκακιέρα, μαζί με το πυρηνικό οπλοστάσιο και τις ενεργειακές πηγές της.[27] Χρειάζεται τις υποδομές, τα κεφάλαια και τη στήριξη  της Κίνας. Δεν θα μπορούσε να αναλάβει  μονομερώς δράση στο Αφγανιστάν, αλλά είναι υποχρεωμένη να στηρίζει τις, πάλαι ποτέ σοβιετικές, ισλαμικές δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας, για να διατηρεί τα ερείσματα στην περιοχή. Χαρακτηριστική είναι η στήριξη στο Τατζικιστάν, και το Καζακστάν σε διμερές επίπεδο, αλλά χρειάζεται και το πολυμερές επίπεδο στο πλαίσιο του Οργανισμού της Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας, τον οποίο επικαλείται.[28] Στο Αφγανιστάν οι Τατζίκοι αποτελούν, την δεύτερη εθνοτική ομάδα και διώκονται από τους παστούν -Ταλιμπάν. Συνεπώς, η Ρωσία αν και αναγκαστικά συνομιλεί με τους Ταλιμπάν συχνά βρίσκεται απέναντί τους.[29] Μετά την επίθεση στην Ουκρανία βρίσκεται σε δυσχερή θέση και εξαιρετικά απομονωμένη από τη Δύση ενώ παραμένουν οι παθογένειες που κληρονόμησε από το σοβιετικό παρελθόν της.[30] Συνεπώς, ικανοποιείται βλέποντας τις ΗΠΑ να φεύγουν ταπεινωμένες, όπως η Σοβιετική Ένωση κάποτε, όμως αναλαμβάνει ευθύνες στην περιοχή που δεν μπορεί να επωμισθεί, όπως αποδεικνύει η έκβαση της ουκρανικής εισβολής.

Η Ινδία βρίσκεται εγκλωβισμένη από τις εξελίξεις. Έχει επενδύσει τεράστια κεφάλαια και στήριξε σθεναρά την απερχόμενη δυτικόστροφη αφγανική κυβέρνηση Γκάνι, αλλά βλέπει το εφιαλτικό σενάριο να παίρνουν τον έλεγχο οι Ταλιμπάν με τους αδιάρρηκτους δεσμούς με το εχθρικό Πακιστάν. Η δυσαρέσκεια της φάνηκε από την ομιλία του Ινδού Πρωθυπουργού Μόντι[31] στην επετειακή σύνοδο κορυφής του Οργανισμού αν και «προειδοποιήθηκε» σύμφωνα με κινεζικά μέσα, να μην εγείρει το ζήτημα.[32] Απεναντίας, η άσπονδη φίλη της, Κίνα, έχει αναπτύξει εδώ και καιρό διάλογο με τους Ταλιμπάν. Εξάλλου ο OBORI, για την Ινδία αποτελεί κινεζική επέκταση που την εγκλωβίζει ενώ κονταροχτυπιούνται και για τον έλεγχο του Δόγματος της Σειράς Μαργαριταριών, δηλαδή στρατηγικής σημασίας λιμάνια στην Νότια Κινεζική Θάλασσα.[33] Φαινομενικά η Ινδία είναι η μεγάλη ηττημένη[34] και τελευταία άρχισε να αναζητεί γέφυρες επικοινωνίας με τους Ταλιμπάν. Απαιτούνται λεπτοί χειρισμοί επειδή έχει μουσουλμάνους στην επικράτειά της. Έχει ερείσματα στην περιοχή μπορεί να γίνει υπολογίσιμη δύναμη δεν μπορεί όμως να επηρεάσει τις αφγανικές εξελίξεις, κατά το δοκούν.

Το Πακιστάν απεναντίας αν και φαίνεται να κερδίζει εντούτοις μπορεί να συμβεί το αντίθετο. Συχνά στη Δύση μετά την 9/11 επικράτησε η τάση να αντιμετωπίζονται Αφγανιστάν και Πακιστάν ως ενιαίο πρόβλημα, όπως η φράση του Ράμσφελντ «Afpak»[35] Οι εγγενείς σχέσεις των Ταλιμπάν, με τις μυστικές πακιστανικές υπηρεσίες είναι διαχρονικές. Το μέλλον θα δείξει αν θα παραμείνουν αρραγείς, καθώς η άνοδος των Ταλιμπάν ενθαρρύνει τις τρομοκρατικές οργανώσεις εντός Πακιστάν ενώ υπάρχουν και αμφισβητούμενες διασυνοριακές περιοχές.[36] Οι στενές σχέσεις των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν  και του «μητρικού» Κινήματος Ταλιμπάν του Πακιστάν (Tahrik-i-Taliban-Pakistan-TTP) αποτελούν κίνδυνο για το Πακιστάν, γι αυτό δεν βιάστηκε να αναγνωρίσει το καθεστώς των Ταλιμπάν.[37] Σημειολογικά, η 14η Αυγούστου αποτελεί εθνική επέτειο απελευθέρωσης του Πακιστάν από τους Βρετανούς,[38] ενώ η 15η Αυγούστου απελευθέρωση του Αφγανιστάν από τις ΗΠΑ.  Το λιμάνι-κόμβος Γκουαντάρ του Πακιστάν με την ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, ως στρατιωτικό λιμάνι θα μπορούσε εν δυνάμει να αποτελέσει ορμητήριο, για κινεζική επίθεση εναντίον της Ταιβάν, όπως αναφέρει απόστρατος αξιωματικός του Πακιστάν συμπληρώνοντας ότι το Πακιστάν δεν θα πρόβαλε αντίρρηση.[39] Το λιμάνι ανήκει στην επαρχία του Μπαλουχιστάν στα νοτιοδυτικά του Πακιστάν που δρά ο Απελευθερωτικός Στρατός του Μπαλουχιστάν με συχνές τρομοκρατικές επιθέσεις διεκδικώντας την αυτονομία της περιοχής.[40] Βρίσκεται κοντά στα Στενά του Ορμούζ και θα αποτελούσε ιδανική ενεργειακή δίοδο, από την δυτική Κίνα μέσω Πακιστάν, προς τον Περσικό Κόλπο. Γι αυτό αποτελεί λαμπρό «μαργαριτάρι» στη Σειρά Μαργαριταριών της (String of Pearls’ strategy), [41] ενώ οι ΗΠΑ δεσμεύτηκαν να στηρίξουν την ανεξαρτησία του  Μπαλουχιστάν,[42] που ίσως δικαιολογούσε κάποια αμερικανική παρουσία.  Ένα τέτοιο ενδεχόμενο, θα ανάγκαζε το Πακιστάν να διαλέξει με ποιον θα συμμαχήσει και ποιον θα δυσαρεστήσει. Επομένως, οι σχέσεις με τους Ταλιμπάν θα είχαν το ανάλογο αντίτιμο. Πάντως για τον Πρωθυπουργό του Πακιστάν Ιμπραν Χαν πρόκειται για μία «νέα πραγματικότητα», που διαμορφώνεται στο Αφγανιστάν.[43]

Το Κατάρ διατηρεί άριστες σχέσεις με τους Ταλιμπάν. Αποτελεί κεντρικό παίκτη και συχνά ρυθμιστή των εξελίξεων φιλοξενώντας τις διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ -Ταλιμπάν, αλλά και άλλων παικτών. Αποτελεί ασφαλή δίοδο προς το Αφγανιστάν. Συγχρόνως, συνεργάζεται στενά με τους διεθνούς οργανισμούς, για την αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας και τον απεγκλωβισμό δυτικών στελεχών. Έχει διαχρονικά στενούς δεσμούς με το κίνημα των Ταλιμπάν και θεωρείται ότι τους χρηματοδοτεί γενναιόδωρα αν και απέρριψε τις κατηγορίες.[44] Η στήριξη των Ταλιμπάν για την ανοικοδόμηση του Αφγανιστάν θα ενισχύσει τη θέση του Κατάρ, εάν εξελιχθεί στον βασικό διαμεσολαβητή, που συνάδει, με την στρατηγική ασφαλείας που εφαρμόζει.[45] Παράλληλα, φιλοξενεί τη μεγαλύτερη αμερικανική βάση στον Κόλπο. Συγχρόνως διατηρεί άριστες σχέσεις με την Μουσουλμανική Αδελφότητα καθώς είναι υπέρ του αυστηρού μουσουλμανικού δόγματος.[46] Επιπλέον, έχει αγαστή συνεργασία με την Τουρκία και ιδιαίτερα με τον Τούρκο Πρόεδρο Ερντογάν. Παρόλα αυτά, δεν θα μπορούσε να αναλάβει τον έλεγχο του Αφγανιστάν, καθώς θα ενεργοποιούσε τα αντανακλαστικά αντιπάλων, όπως η Σαουδική Αραβία, ή το Ιράν.

Το Ιράν διαδραματίζει ιδιαίτερο περιφερειακό ρόλο και είναι απαραίτητη η συνεργασία του για τη σταθερότητα, χωρίς να μπορεί να παρακαμφθεί. Έγινε μόνιμο μέλος του Οργανισμού εν μέρει εξαιτίας των εξελίξεων στο Αφγανιστάν. Αναζητούσε διακαώς να ξεφύγει από την απομόνωση της Δύσης, με τις κυρώσεις που του επιβάλει επί δεκαετίες, για το πυρηνικό του πρόγραμμα.[47] Για χρόνια επιδίωκε την πλήρη ένταξή του με τη στήριξη της Ρωσίας. Εκτιμάται ότι θα συμβάλει στην συζήτηση για την περιφερειακή ασφάλεια παρά τις προστριβές, με το Τατζικιστάν που εμπόδιζαν μεταξύ άλλων την ένταξή του. Σύμφωνα με τον νέο ανώτατο ηγέτη Ιμπραχίμ Ραΐσι προτεραιότητα της ιρανικής διπλωματίας είναι οι στρατηγικές σχέσεις με μη δυτικές χώρες, όπως η Κίνα και η Ρωσία και «προσανατολίζεται προς την Ανατολή».[48] Δίνοντας παράλληλα έμφαση στον «πολιτιστικό και πνευματικό θησαυρό του κόσμου στην Ασία….όπου το Ιράν μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη πολιτιστικού τοπικισμού».[49]  Δεν μπορεί όμως να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στο αφγανικό ζήτημα, με τις συνεχείς απειλές από το Ισραήλ δίνοντας έμφαση στην άμυνα και την ασφάλειά του. Διαθέτει όμως αρκετά πλεονεκτήματα, θρησκευτικά ή φυλετικά εντός και εκτός Αφγανιστάν.

Η Τουρκία και η αλλοπρόσαλλη στρατηγική του Προέδρου της Ταγίπ Ερντογάν παρά τα νέο-οθωμανικά παλάτια (της Χαλιμάς) και τις φιέστες για να γίνει χαλίφης στη θέση του (προηγούμενου) Αμερικανού «χαλίφη» μάλλον θα κρατήσουν λιγότερο από τις χίλιες και μία νύχτες της Σεχραζάτ.[50] Παρά τις τουρκικές φιλοδοξίες και τους επεκτατικούς πολέμους, που έχει εμπλακεί στη Συρία, το Ιράκ, τη Λιβύη, το Ναγκόρνο Καραμπάχ, αλλά και στην αφρικανική ήπειρο. Εντούτοις, η αστάθεια που επικρατεί στη χώρα και η αμφιλεγόμενη πολιτική Ερντογάν δεν δύναται να εγγυηθεί την σταθερότητα. Προθυμοποιήθηκε να αναλάβει τη διοίκηση του διεθνούς αεροδρομίου της Καμπούλ, αλλά προχωρεί με προσεκτικά βήματα, διαβλέποντας τους κινδύνους, που έχει να αντιμετωπίσει, με τη διφορούμενη στάση των Ταλιμπάν. Βρίσκονται σε διαπραγμάτευση, αλλά αρνούνται να επιτρέψουν την είσοδο τουρκικών στρατευμάτων στο Αφγανιστάν. Υπάρχουν και οι εξωτερικοί κίνδυνοι για την Τουρκία καθώς θα ενεργοποιηθούν αντανακλαστικά ανταγωνιστικών παικτών σε ενδεχόμενη επέκταση και στο Αφγανιστάν. Παρόλα αυτά η Τουρκία επιδιώκει να είναι ο δίαυλος επικοινωνίας των Ταλιμπάν με τη Δύση, αλλά ως τώρα δεν έχει επιτευχθεί ο στόχος της καθώς ερίζουν και άλλοι παίκτες, όπως το Κατάρ, αλλά και το Πακιστάν. Και μπορεί να δηλώνουν ότι Τουρκία και Πακιστάν είναι «αδέρφια», αλλά συχνά τα εθνικά τους συμφέροντα διαφοροποιούνται, παρά την αγαστή συνεργασία μεταξύ τους.

Στο πλαίσιο αυτό η σταθερότητα στο Αφγανιστάν είναι ευθέως ανάλογη με την σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή, αλλά κι από που θα περάσει ο OBOR.  Επαγωγικά, η επιλογή της μίας διέλευσης ενισχύει τη γεωπολιτική θέση ορισμένων χωρών υποβιβάζει άλλες με αποτέλεσμα να συγκρούονται γεωπολιτικά συμφέροντα.  Επομένως, καμία δύναμη δεν φαίνεται ικανή να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά την κόλαση του Αφγανιστάν και τον ισλαμικό κίνδυνο που απειλεί ανοικτά όλον τον πολιτισμένο κόσμο Ανατολής και Δύσης. Άρα μόνο μέσω της περιφερειακής συνεργασίας, μπορούν να τεθούν οι βάσεις για την σταθερότητα στην περιοχή και ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης, θα μπορούσε ίσως να λειτουργήσει ως μηχανισμός αντίβαρο.

Γ. Ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης[51] –«Ήταν πέντε,  ήταν έξι» κι έγιναν εννιά

Η κατάρρευση της ΕΣΣΔ με τα ρευστά σύνορα που άφησε πίσω της στάθηκε η αφορμή για τους «Πέντε της Σαγκάης» (Κίνα, Καζακστάν, Κιργισία, Ρωσία και Τατζικιστάν) το 1996, που έγιναν έξι με το Ουζμπεκιστάν το 2001 να ιδρύσουν τον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης και ένας από τους λόγους ίδρυσης ήταν και το Αφγανιστάν. Το 2017 προστέθηκαν η Ινδία και το Πακιστάν, ενώ στην πανηγυρική Σύνοδο Κορυφής του Ντουσάμπε για τα 20 χρόνια του Οργανισμού το 2021 εντάχθηκε το Ιράν, ως ένατο μέλος του. Πλέον ο Οργανισμός καλύπτει περίπου το 23% της χερσαίας γης του πλανήτη ενώ αγγίζει το 45% του παγκόσμιου πληθυσμού της γης. Περιλαμβάνει επίσης ως χώρες «παρατηρητές» το Αφγανιστάν, τη Λευκορωσία και τη Μογγολία. Την ιδιότητα του «Συνομιλητή» έχουν Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Καμπότζη, Νεπάλ, Σρι Λάνκα και Τουρκία.  Η Τουρκία αποτελεί ιδιαίτερη περίπτωση καθώς είναι η μόνη χώρα μέλος του ΝΑΤΟ που συμμετείχε από το 2012, ως παρατηρητής ενώ παραδόξως ανέλαβε την προεδρία το 2017 του ενεργειακού συλλόγου, χωρίς να είναι πλήρες μέλος. Αξίζει να σημειωθεί όμως ότι το 2021 δεν κατέθεσε αίτηση ένταξης στον Οργανισμό, [52] ενώ το 2022 ο Πρόεδρο Ερντογάν έγινε δεκτός πανηγυρικά  ύστερα από ρωσική πρόσκληση στην ετήσια σύνοδο κορυφής[53].

Ειδικότερα, στην επετειακή Σύνοδο κορυφής του Ντουσάμπε (2021) συμμετείχαν ως «Προσκεκλημένοι» (Gest) το Τουρκμενιστάν και διεθνείς περιφερειακοί οργανισμοί ενώ ο γ.γ. ΟΗΕ απέστειλε βιντεοσκοπημένο μήνυμα. Η Σαουδική Αραβία, η Αίγυπτος και το Κατάρ συμμετείχαν ως νέοι «Εταίροι Διαλόγου». Ειδική αναφορά περιλαμβάνεται στην Διακήρυξη για το Αφγανιστάν στον τομέα της Ασφάλειας ενώ θεωρείται υψηλής προτεραιότητας η κατάσταση στο Αφγανιστάν σύμφωνα με τον γ.γ. του Οργανισμού Νόραβ,[54] ότι μόνο η πολιτική και διπλωματική λύση μπορεί να αντιμετωπίσει την έκρυθμη κατάσταση στο Αφγανιστάν.[55] Τονίζεται ότι «τα κράτη μέλη στηρίζουν την ανάδυση του Αφγανιστάν ως ανεξάρτητο, ουδέτερο, ενωμένο, δημοκρατικό και ειρηνικό κράτος, απαλλαγμένο από την τρομοκρατία, τον πόλεμο και τα ναρκωτικά» ενώ εγγυώνται την ακεραιότητα της χώρας. Τονίζεται η σημαντική συμβολή γειτονικών κρατών, που για χρόνια φιλοξενούν Αφγανούς πρόσφυγες. Επισημαίνεται επίσης ότι η διεθνής κοινότητα πρέπει να αναλάβει ενεργό δράση, για τον ασφαλή και βιώσιμο επαναπατρισμό τους.[56]

Στην ίδια ενότητα για την Ασφάλεια υπογραμμίζεται ότι στόχος του Οργανισμού παραμένει ο πόλεμος ενάντια στους τρεις δαίμονες (τρομοκρατία, αποσχίσεις και εξτρεμισμός) και η συνεργασία ενάντια στα ναρκωτικά και το οργανωμένο έγκλημα. Γι αυτό περιλαμβάνονται και προγράμματα δράσης για τους νέους ανθρώπους, που θα εμποδίσουν την περιθωριοποίηση ή τον αποκλεισμό που συχνά είναι η αιτία στρατολόγησης από τις τρομοκρατικές ή εγκληματικές οργανώσεις, στις διασυνοριακές περιοχές. Στον τομέα της οικονομικής συνεργασίας γίνεται εκτενής αναφορά μεταξύ άλλων, για τον Νέο Δρόμο του Μεταξιού (BRI projects) ενώ προτείνεται ως ιδέα η δημιουργία της Greater Eurasian Partnership,[57] όπου τα κράτη μέλη θα συμβάλλουν στην οικονομική συνεργασία, για την ενοποίηση περιφερειακών οργανισμών, όπως ο Οργανισμός (SCO), η Ευρασιατική Ένωση (Eurasian Economic Union), και ο ASEAN. Στον τομέα της Ανθρωπιστικής Διάστασης του Οργανισμού προτάσσεται και ο πολιτισμός, με την εκπαίδευση. Έμφαση δίνεται στο Πανεπιστήμιο του Οργανισμού (SCO University) αλλά και το Συμβούλιο Νεότητας (SCO Youth Council) που ενθαρρύνει την νεανική επιχειρηματικότητα και τις οικονομικές δράσεις, εντός του χώρου εμβέλειας του Οργανισμού. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο τότε γ.γ. του Οργανισμού Βλαντιμίρ Νόραβ «η νεολαία είναι η κινητήριος δύναμη πίσω από την ανάπτυξη και την πρόοδο του χώρου του Οργανισμού».[58] Σημαντικό στοιχείο αποτελεί η έμφαση που δίνεται στο ότι ο Οργανισμός δεν επιδιώκει να εξελιχθεί σε «Συμμαχία», αλλά στηρίζεται στις Αρχές των Ηνωμένων Εθνών, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και επιδιώκει τη συνεργασία με τους διεθνείς φορείς του και τους δύο μόνιμους μηχανισμούς του Οργανισμού (SCO Secretariat & Executive Committee of the Regional Anti-Terrorist Structure – RATS[59]).[60] Εξάλλου τα Ηνωμένα Έθνη αναγνωρίζουν ότι ο Οργανισμός προωθεί τις αρχές και τους στόχους του.[61]Απεναντίας, για τη Δύση χαρακτηρίζεται μάλλον απαξιωτικά σαν το «ΝΑΤΟ της Ασίας» ή αντι-ΝΑΤΟ. Στο χέρι της Δύσης είναι να μην εξελιχθεί ο Οργανισμός «από το πνεύμα της Σαγκάης» στο πνεύμα του «λευκού τίγρη».[62] Ωστόσο, ο Οργανισμός εξελίσσεται ως ένα νέο μοντέλο χαλαρής περιφερειακής συνεργασίας και προχωρά στις γενικές γραμμές που συμφωνούν τα κράτη μέλη αποφεύγοντας να πάρει θέση στις συνοριακές έριδες, όπως της Ινδίας με την Κίνα και το Πακιστάν.  Ο Οργανισμός αποτελεί μία νέα μορφή περιφερειακής συλλογικής συνεργασίας με κύρια χαρακτηριστικά διαφοροποίησης από τους αντίστοιχους θεσμούς της Δύσης μεταξύ άλλων 1) την μη ανάμειξη στα εσωτερικά των κρατών μελών του, 2) και την έμφαση στον πολιτισμικό παράγοντα καθώς όλες σχεδόν οι χώρες μέλη νιώθουν περήφανες για την πλούσια και διαχρονική συμβολή τους στο πολιτισμικό γίγνεσθαι. Συμμετέχουν τρείς γιγάντιες δυνάμεις (Κίνα, Ρωσία και Ινδία), μαζί με το Πακιστάν και τους άρρηκτους δεσμούς, με το καθεστώς των Ταλιμπάν και τις δύο πιο άμεσα πληττόμενες γειτονικές χώρες του Αφγανιστάν Τατζικιστάν και Ουζμπεκιστάν. Το ίδιο το Αφγανιστάν έχει την ιδιότητα του παρατηρητή.  Από την ίδρυσή του συμμετέχει σε πρωτοβουλίες για την επίλυση του αφγανικού ζητήματος ενώ υπό την αιγίδα του στηρίζει τον διάλογο με το Αφγανιστάν, όπως με την Ομάδα Επαφής με το Αφγανιστάν τον Ιούλιο του 2021.[63] Παράλληλα, ο Οργανισμός συμμετέχει ενεργά στις διαβουλεύσεις διεθνών οργανισμών για το Αφγανιστάν, όπως στη Διάσκεψη της Γενεύης[64] ή του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (OSCE)[65] Οι ισχυροί περιφερειακοί παίκτες αντιμετωπίζουν τον ισλαμικό κίνδυνο στις επικράτειές τους, όπως η Ρωσία στον Καύκασο (Τσετσενία), η Κίνα με τους Ουιγούρους κοντά στα λίγα χιλιόμετρα που συνορεύουν η Κίνα με το Αφγανιστάν, η Ινδία με τους μουσουλμανικούς πληθυσμούς στην επικράτειά της. Από την άλλη πλευρά άμεσα πλήττονται οι γείτονες του Αφγανιστάν πρώην σοβιετικές και νυν ισλαμικές δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας, όπως το Τατζικιστάν και το Ουζμπεκιστάν που προσδοκούν άμεση στήριξη. Μοιραία θα δεχτούν και σημαντικές προσφυγικές ροές, που θα προστεθούν στους ήδη υπάρχοντες Αφγανούς πρόσφυγες που φιλοξενούν.  Ευρύτερα, ο «χώρος του Οργανισμού» αντιμετωπίζει πολλών ειδών κινδύνους και προκλήσεις. Στο εκρηκτικό μείγμα εντάσσεται και το διασυνοριακό οργανωμένο έγκλημα διακίνησης, ανθρώπων, όπλων και ναρκωτικών, όπου το Αφγανιστάν πρωτοστατεί κατέχοντας πάνω από το 90% της παγκόσμιας παραγωγής οπίου.[66]

Σε κάθε περίπτωση ο Οργανισμός θα αναγκαστεί να αναλάβει πρωτοβουλίες για το Αφγανιστάν, επειδή επηρεάζει ή και απειλεί τις χώρες που συνορεύει και αποτελούν οι περισσότερες μέλη του. Επομένως, το διακύβευμα για τον Οργανισμό είναι υψηλού ρίσκου  για τη σταθερότητα αλλά και την ίδια την αξιοπιστία του εφόσον δεν μπορεί να χειριστεί ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα στον ζωτικό χώρο κυριαρχίας του.[67] Ίσως για άλλη μια φορά η κρίση στο Αφγανιστάν αφυπνίσει τον Οργανισμό, όπως θα επιθυμούσε η Κίνα.[68] Εξάλλου, κατά μία εκδοχή ο Οργανισμός είναι ο μόνος που μπορεί να «δαμάσει τους πολεμοχαρείς Ταλιμπάν».[69]  Ο Οργανισμός αποτελεί βήμα διαλόγου, αλλά και δικλείδα ασφαλείας που αποφορτίζει έκρυθμες συνοριακές διενέξεις ή αποσοβεί συγκρούσεις, ώστε να παραμένει ελεγχόμενη η εχθρικότητα μεταξύ κρατών μελών. Από την άλλη πλευρά, οι μικρές ισλαμικές Δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας και πρώην σοβιετικές Δημοκρατίες δεν μπορούν να αφεθούν έρμαια στις διασυνοριακές τρομοκρατικές δραστηριότητες του οργανωμένου εγκλήματος, εμποδίζοντας τις εμπορικές δραστηριότητες του OBOR, που είναι ζωτικής σημασίας, για την Κίνα και την καθιστά ευάλωτη, σε κάθε λογής εγκληματική οργάνωση.  Ένας επιπλέον λόγος που αναγκάζει τον Οργανισμό να δράσει είναι η απειλή αθρόας ροής μεταναστών και προσφύγων που φεύγουν κυνηγημένοι και τρομοκρατημένοι, από  την επιβολή της σαρία ή συνεργάστηκαν για χρόνια με τις δυτικές δυνάμεις. Συγχρόνως, οι μεταναστευτικές και προσφυγικές ροές είναι εφιάλτης για τη Δύση, που οφείλει να συνεργαστεί με τον Οργανισμό, στο πλαίσιο των αμοιβαία κοινών συμφερόντων. Ούτε τον Οργανισμό συμφέρει η απογύμνωση των δυναμικών και ενεργών στοιχείων, που χρειάζονται, για την ανάπτυξη της περιοχής. Προφανώς, δεν συμφέρει τη Δύση η εισροή προσφύγων να κατακλύσουν, για άλλη μια φορά τα χερσαία και θαλάσσια σύνορά της. Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες έχουν ήδη δείξει έντονα σημάδια κόπωσης από την μαζική μετανάστευση, από τον πόλεμο δι’ αντιπροσώπων στη Συρία του 2015. Επομένως, χρειάζεται η προώθηση «μιας πραγματικά πολυμερούς διεθνούς τάξης», όπως υπογράμμισε ο Γάλλος Υπουργός Εξωτερικών σε συνάντηση με τον Ινδό ομόλογό του σχετικά με τη συνεργασία σε ένα κοινό πρόγραμμα των δύο χωρών.[70]

Ο Οργανισμός αποτελεί ένα νέο Παράδειγμα περιφερειακής συλλογικής συνεργασίας, που διαφοροποιείται από τους αντίστοιχους στόχους της Δύσης και ενδεχομένως,  θα μπορούσε να αποτελέσει το αντίδοτο στο αφγανικό παράδοξο, επειδή:

  • Μέσω της πολυμερούς περιφερειακής συνεργασίας συμβάλει στην ισορροπία και την σταθερότητα στην περιοχή και ειδικότερα του Αφγανιστάν
  • Δίνει έμφαση στη νεολαία ως ανάχωμα στο φανατισμό και την στρατολόγηση νέων σε τρομοκρατικές οργανώσεις και αποσχιστικά κινήματα
  • Προχωρά σε συχνούς και εντατικούς διασυνοριακούς ελέγχους, για την αντιμετώπιση της παραβατικότητας κάθε είδους όπως τα ναρκωτικά, παράνομη διακίνηση ανθρώπων και όπλων
  • Απορροφά τους κραδασμούς και αποτελεί φόρουμ συνεννόησης για αποφυγή συγκρούσεων δι’ αντιπροσώπων στο πολύπαθο Αφγανιστάν των σημαντικών παικτών της περιοχής, που είναι κράτη -μέλη του ή συμμετέχουν στις δραστηριότητες του.
  • Συνεργάζεται με τον ΟΗΕ για τη διευθέτηση ζητημάτων και προγραμμάτων του όπως η ανθρωπιστική βοήθεια, ο περιορισμός πηγής χρηματοδότησης τρομοκρατών κλπ.

Τον  Οργανισμό επικαλείται για τις συνομιλίες με τους Ταλιμπάν και ο Ρώσος Πρόεδρος Πούτιν τονίζοντας ότι «Ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σανγκάης, υπό την ηγεσία του Πεκίνου και της Μόσχας, θα πρέπει να επιβληθεί ως εταίρος των ταλιμπάν ώστε αυτοί να τηρήσουν τις υποσχέσεις τους στην αντιμετώπιση της τρομοκρατίας».[71] Σημαντική είναι η πρόταση του ΝΑΤΟ προς Κίνα και Ρωσία για από κοινού συνεργασία απέναντι στο Ισλαμικό Κράτος και τα παρακλάδια του στο Αφγανιστάν[72] αποδεικνύοντας την ανάγκη συλλογικής και περιφερειακής συνεργασίας, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του αφγανικού γρίφου. Τη συμβολή όμως του Οργανισμού για το Αφγανιστάν είχε επισημάνει και ο πρώην Πρόεδρος του Αφγανιστάν Χαμίτ Καρζάι κατά την επίσκεψή του στο Πεκίνο το Μάϊο του 2014.[73] Ήταν οι πρώτες επίσημες επαφές των δύο χωρών ύστερα από 50 χρόνια και αφορμή στάθηκε η επικείμενη αποχώρηση των δυνάμεων του ΝΑΤΟ, όπως μετέδιδε το κινεζικό πρακτορείο ειδήσεων Νέα Κίνα.[74]

Συμπεράσματα

«Υπήρξαν τύραννοι και δολοφόνοι που για κάποιο διάστημα φαίνονταν ανίκητοι, αλλά στο τέλος πάντοτε, όλοι γκρεμίζονται. Σκεφθείτε το, πάντοτε», σύμφωνα με τον Μαχάτμα Γκάντι.[75] Ιδανικό  παράδειγμα-απόδειξη είναι το Αφγανιστάν. Εφικτή φαντάζει μόνο μία πολυμερής συνεργασία στο πλαίσιο περιφερειακών οργανισμών, όπως ο Οργανισμός. Λόγω γεωγραφικής εγγύτητας θα αναγκαστεί να πάρει πρωτοβουλίες, ώστε να διασφαλισθούν τα πανάκριβα έργα υποδομής, για τη διακίνηση αγαθών, ανθρώπων και κεφαλαίων. Πρόκειται για την επιτομή της παγκοσμιοποίησης, για την ομαλή λειτουργία του νεοφιλελεύθερου συστήματος στο σύγχρονο περιβάλλον. Αν και ο κόσμος του μέλλοντος φαντάζει να αναδύεται πολυπολικός, δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζεται ο Οργανισμός σαν αντί-G7[76] ή αντι-ΝΑΤΟ.[77] Απεναντίας, αν οι ΗΠΑ πήραν τα μαθήματά τους από την αφγανική περιπέτεια, θα πρέπει να επενδύσουν στην βιώσιμη ανάπτυξη και σε έργα υποδομής, στο Αφγανιστάν.[78] Η Δύση και περισσότερο η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε να αδράξει την ευκαιρία (carpe Diem) της πολυεπίπεδης συνεργασίας, της ανάπτυξης διαλόγου. Να μην κοιτάζει με εχθρική διάθεση την Ανατολή «Carthago delenda est», ότι ο «αντίπαλος πρέπει να εξοντωθεί» κατά τη ρήση του Κάτωνα «η Καρχηδόνα πρέπει να καταστραφεί», αλλά και αντιστρόφως.

Εντός του Οργανισμού η οικονομική ισχύς της Κίνας, η στρατιωτική και ευρύτερη παρουσία της Ρωσίας, η Ινδία που επένδυσε τεράστια ποσά στην ανοικοδόμηση του Αφγανιστάν που απειλούνται με την άνοδο των Ταλιμπάν και με τους άρρηκτους δεσμούς με το “άσπονδο” Πακιστάν, το οποίο επίσης έχει κάθε λόγο και άμεση εμπλοκή στα ζητήματα του Αφγανιστάν μαζί με τις ισλαμικές δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας. Αλλά και το νέο μέλος, το Ιράν αποτελεί αναπόσπαστο μέρος μιας βιώσιμης λύσης στο Αφγανιστάν. Ο Οργανισμός θα μπορούσε να αποτελέσει ανάχωμα στην διάδοση του εξτρεμισμού και του τυχοδιωκτισμού των κάθε λογής παράνομων διασυνοριακών ισλαμικών οργανώσεων που εκμεταλλεύονται τους δυστυχείς και ταλαιπωρημένους από τους εμφυλίους, τις εξωτερικές εισβολές και την φτώχια, που καταδικάζει τους νέους να πέφτουν στα δίχτυα τρομοκρατών. Τους προσηλυτίζουν και τους στρατολογούν για παράνομες δραστηριότητες προκειμένου να επιβιώσουν οι ίδιοι και οι οικογένειές τους είτε συμμετέχοντας στο παράνομο εμπόριο ναρκωτικών, όπλων και ανθρώπων είτε προσπαθώντας να καταφύγουν στη Δύση μέσω παράνομων δουλεμπορικών κυκλωμάτων και πανίσχυρων Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων, που τους υπόσχονται να ζήσουν το απατηλό όνειρο μιας καλύτερης ζωής στη Δύση.

Η παρακμή της Δύσης μπορεί να μην σημαίνει το τέλος της, αλλά παραμένει ως σκιά του πάλαι ποτέ ένδοξου εαυτού της με τους ολέθριους χειρισμούς σε μια σειρά αδιέξοδων πολέμων. Οι Αφγανοί έχουν κάθε λόγο να νιώθουν προδομένοι από τη Δύση, όπως εκφράζει την απογοήτευσή του ο Αφγανός πρώην πρέσβης στην Ελλάδα.[79] Κι όμως οι ΗΠΑ είναι αναγκαίες για τον κόσμο αρκεί να μη παίζουν το ρόλο του «Μεγάλου Ιεροεξεταστή». «Τώρα καλύτερα να λησμονήσουμε πάνω σε τούτα τα χαλίκια δε φελά να μιλάμε, τη γνώμη των δυνατών ποιος μπορεί να τη γυρίσει, ποιος θα μπορούσε ν’ ακούσει; Καθένας χωριστά ονειρεύεται και δεν ακούει το βραχνά των άλλων».[80] Όταν αποφασίσουν να ακούει ο ένας τον βραχνά των άλλων, τότε μια καλύτερη μέρα θα ξημερώσει για την ανθρωπότητα και ένα «σταχτί» φύλλο, το Αφγανιστάν, θα είναι πάλι η αφορμή να αλλάξει ο κόσμος εξαιτίας του.

Ωστόσο, ζούμε στην «εποχή των δικτύων» και ο κόσμος συνδέεται σε υπερθετικό βαθμό, ώστε να μην μπορεί πια να διαχωριστεί. Κατά μερικά δυστοπικά σενάρια ο κόσμος του μέλλοντος θα συγκροτηθεί ως αλυσίδα εφοδιασμού, «όπου παγκόσμιες εταιρείες, μεγαλουπόλεις,[..] και «περιφερειακές κοινοπολιτείες» επιδίδονται σ’ έναν ατέρμονο, αλλά ουσιαστικά ειρηνικό αγώνα «διελκυστίνδας» για την απόκτηση οικονομικού πλεονεκτήματος, όπου θα μοιάζει μ’ ‘ένα τεράστιο παιχνίδι πολλαπλών παικτών».[81] Προφανώς, μια τέτοια εξέλιξη δεν θα έφερνε σταθερότητα και ευημερία, αλλά χάος και απόγνωση, γι’ αυτό χρειάζεται σωφροσύνη. «Για να ξεφύγουμε από την ‘Παγίδα του Θουκυδίδη’, πρέπει να είμαστε πρόθυμοι να σκεφτούμε το αδιανόητο και να φανταστούμε το αφάνταστο…[…] να απαιτήσει να αλλάξουμε τον ρου της ιστορίας»,[82] ιδίως , όταν ελλοχεύει η πυρηνική απειλή. Ενδεχομένως, ένας νέος Ψυχρός Πόλεμος  θα περιλαμβάνει οικονομικές και περιφερειακές συγκρούσεις παρά ιδεολογικές, όπως ο προηγούμενος.[83]

Μοιραία Δύση και Ανατολή θα αναγκαστούν να συνεργαστούν για ένα κοινό μέλλον έστω κι αν δεν έχουν φανεί ακόμα τα χαρακτηριστικά αυτής της πιθανής συνεργασίας και αν θα πάρει τη μορφή μίας ισχυρής παγκόσμιας διακυβέρνησης. «Συγκυριαρχίας» (συντεταγμένη συνδιαχείριση κυριαρχικών εξουσιών εντός σύνθετης τάξης), «συναρχίας» (από κοινού διακυβέρνηση διαφορετικών αρχών) ή μιας «συσπονδίας», («κοινός δεσμός: συνέχει διακριτά  υποκείμενα σε μία συλλογική ενότητα σκοπών»), όπως θα έλεγε ο καθηγητής Δημήτρης Χρυσοχόου.[84] Αρκεί να αποφευχθεί πυρηνική σύρραξη που θα καταστρέψει τον πλανήτη εκτός ίσως από το Αφγανιστάν που μπορεί και πάλι να επιβιώσει…..

Βιβλιογραφία

  • Allison Graham, Σε τροχιά πολέμου: μπορούν ΗΠΑ και Κίνα να αποφύγουν την Παγίδα του Θουκυδίδη;, εκδ. Πεδίο, Αθήνα 2020
  • Boniface Pascal, (επιμ.), Άτλας Διεθνών Σχέσεων, εκδ. Ελληνικά Γράμματα,2001
  • Γουϊτλοκ Κρέγκ, Τα έγγραφα του Αφγανιστάν, Η κρυφή ιστορία του Πολέμου, εκδ. ΤΟ ΒΗΜΑ, Αθήνα 2021
  • Γρίβας Κωνσταντίνος, Η στρατιωτική άνοδος της Κίνας και η γεωπολιτική του πολέμου στη Μέση Ανατολή: εισαγωγή στη Γεωγραφία των Πολεμικών Τεχνολογιών, της Ασφάλειας και των Αφοπλισμών στην Ευρύτερη Μέση Ανατολή και την Ασία, εκδ. Λιβάνη, Αθήνα, 2013
  • Ferguson Niall, Η πλατεία και ο πύργος: δίκτυα, ιεραρχίες και η πάλη για παγκόσμια ισχύ, εκδ. Αλεξάνδρεια, 2017
  • Όσνος Εβαν, Η εποχή της φιλοδοξίας: το παιχνίδι της τύχης, της αλήθειας και της πίστης, σε μία Κίνα που μεταμορφώνεται, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης Προοπτικές,2018
  • Παγκόσμια Ιστορία: Εγκυκλοπαιδικοί Θησαυροί της Εκδοτικής Αθηνών, Παραπολιτικά 2015, τόμος Α’
  • Rumer Eugene, The Return of Global Russia-The Primakov (Not Gerasimov) Doctrine in Action, June 2019, Carnegie Endowment for International Peace, https://carnegieendowment.org/files/Rumer_PrimakovDoctrine_final1.pdf
  • Samuel Ph.Huntington(W. Mcneil, Θ. Στοφορόπουλος, Κ. Ζουράρις, Γ. Καραμπελιάς, Χ. Γιανναράς), Η Σύγκρουση ανατολής-δύσης και η πρόκληση Χάντινγκτον, Εναλλακτικές Εκδόσεις, γ’ έκδοση συμπληρωμένη-Σεπτέμβριος 2001
  • Spykman Nickolas J., Η Γεωγραφία της Ειρήνης, εκδ. Παπαζήση,2004
  • Χρυσοχόου, Δημήτρης, Πολιτειολογία των ενώσεων, εκδ. Ι. Σιδέρη, Αθήνα, 2020

[1] Πρόκειται για αντάρτες που δρούσαν για χρόνια στα δύσβατα βουνά και άλλοι απαιτούν ασυλία για τα εγκλήματα που διέπραξαν, είτε ανταλλάγματα για μια πιο ήρεμη ζωή ή διευκολύνσεις παντός είδους για τις παράνομες δραστηριότητές τους.

[2] «Αφγανιστάν: Σκληρή αντίσταση κατά Ταλιμπάν στο Παντσίρ- Αμιγώς ισλαμική κυβέρνηση αναλαμβάνει τις τύχες του Αφγανιστάν», ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 4.9.2021, https://www.kathimerini.gr/world/561485887/afganistan-skliri-antistasi-kata-talimpan-sto-pantsir/ [ανακτήθηκε 4.10.2021]

[3] «Η αντίσταση ξεκινά: Ποιος είναι ο γιος «του λιονταριού της Παντσίρ» που θα πολεμήσει τους Ταλιμπάν», Sputnic Ελλάς, 20.8.2021  https://sputniknews.gr/20210820/i-antistasi-xekina-poios-einai-o-gios-toy-liontarioy-tis-pantzir-poy-tha-polemisei-toys-talimpan-16838314.html [ανακτήθηκε 10.10.2021]

[4] «Αχμάντ Μασούντι: Το «λιονταράκι» είναι η τελευταία ελπίδα για το Αφγανιστάν», ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ, 1.9.2021, https://www.parapolitika.gr/stories/article/1135401/ahmad-masoud-to-liodaraki-einai-i-teleutaia-elpida-gia-to-afganistan/ [ανακτήθηκε 6.10.2021]

[5] Παντελής Σαββίδης, «Πως θα είναι ο κόσμος μας μετά τα γεγονότα στο Αφγανιστάν;» 24.8.2021 https://infognomonpolitics.gr/2021/08/pos-tha-einai-o-kosmos-mas-meta-ta-gegonota-sto-afganistan/ [ανακτήθηκε 4.10.2021]

[6] Οι ΗΠΑ σκληραίνουν τη στάση τους απέναντι στην Κίνα, αλλά θα αργήσουν να εμπνεύσουν εμπιστοσύνη στους συμμάχους τους, ύστερα από την εσωστρέφεια και την φανερή εγκατάλειψη των συμμάχων τους, υπέρ των εθνικών τους συμφερόντων.

[7]Ο οποίος λειτουργούσε εναντίον τους ή όπως αποδίδεται ανέφερε ο Μουλά Ομάρ σε Βρετανό αξιωματούχο σχολιάζοντας την αμερικανική επέμβαση στο Αφγανιστάν  «Εσείς έχετε τα ρολόγια, εμείς τον χρόνο»[7] (You have the watches. We have the time). Sami Yousafzai, ‘10 years of Afghan war: How the Taliban Go on’ Newsweek, 2.10.2011 https://www.newsweek.com/10-years-afghan-war-how-taliban-go-68223 [ανακτήθηκε 4.10.2021]

[8] Leonid Bershidsky, Γιατί οι Αμερικανοί έχασαν, όπως οι Ρώσοι, στο Αφγανιστάν, Capital.gr- Bloomberg Opinion, 9.7.2021 https://www.capital.gr/bloomberg-view/3558299/giati-oi-amerikanoi-exasan-opos-oi-rosoi-sto-afganistan [ανακτήθηκε 10.10.2021]

[9] «Μιχαήλ Κωσταράκος: δεν υπάρχουν στρατιωτικές λύσεις σε πολιτικά προβλήματα» ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 16.8.2021, https://www.kathimerini.gr/world/561467332/michail-kostarakos-gia-afganistan-den-yparchoyn-stratiotikes-lyseis-se-politika-provlimata/ [αναρτήθηκε 9.10.2021]

[10] Ο Φράνσις Φουκουγιάμα για το τέλος της αμερικανικής ηγεμονίας The Economist- OT.gr 19.8.2021 https://www.ot.gr/2021/08/19/partners/the-economist/o-fransis-foukougiama-gia-to-telos-tis-amerikanikis-igemonias/ [ανακτήθηκε 4.10.2021]

[11] Nadia Schadlow, «Πέντε τρόποι με τους οποίους η ήττα μας στο Αφγανιστάν θα αποδυναμώσει τις Ηνωμένες Πολιτείες»,Ανιχνεύσεις,27.8.2021, http://www.anixneuseis.gr/%CF%80%CE%AD%CE%BD%CF%84%CE%B5-%CF%84%CF%81%CF%8C%CF%80%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B5-%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%82-%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%AF%CE%BF%CF%85%CF%82-%CE%B7-%CE%AE%CF%84%CF%84%CE%B1-%CE%BC%CE%B1/ [ανάκτηση 10.10.2021]

[12] «Βουτιά» στα χρηματιστήρια από Χόνγκ Κόνγκ έως τη Νέα Υόρκη», ΠΕΝΤΑΠΟΣΤΑΓΜΑ, 22.9.2021  https://www.pentapostagma.gr/oikonomia/7038156_boytia-sta-hrimatistiria-apo-hongk-kongk-eos-ti-nea-yorki  [ανακτήθηκε 7.10.2021]

[13] Πράγματι είναι εκπληκτική η διείσδυση της Κίνας στην καθημερινή ζωή των ΗΠΑ.Ενδεικτική είναι η πρώτη ταινία της Μάρβελ, όπου ο υπερ-ήρωας είναι Κινέζος και ο Σάνγκ-Τσι αντικαθιστά τον Ράμπο και απευθύνεται στα παιδιά. Αδιανόητη φαντάζει και η κυνική ομολογία από τον αρχηγό του γενικού επιτελείου στρατηγό Μάρκ Μίλι, ο οποίος εξαιτίας της αλλοπρόσαλλης, όπως εκτιμούσε στάσης του Προέδρου Τράμπ επικοινώνησε εμπιστευτικά στον Κινέζο ομόλογό του προκειμένου να τον καθησυχάσει ότι δεν πρόκειται να επιτεθούν στην Κίνα. Σύμφωνα με δημοσιογράφους της Washington Post στο βιβλίο τους ‘Peril’αναδεικνύεται ότι εμπιστευόταν περισσότερο την Κίνα από τον απερχόμενο  Πρόεδρο Τράμπ.    Isaac Stanley-Becher, ‘Top general was so fearful Trump might spark war that he made secret calls to his Chinese counterpart, new book says ‘Peril’ by Bob Woodward and Robert Costa reveals that Gen A. Milley called his Chinese counterpart before the election and after Jan.6 in a bid to avert armed conflict’ The Washington Post, 14.9.2021,  https://www.washingtonpost.com/politics/2021/09/14/peril-woodward-costa-trump-milley-china/ [ανακτήθηκε 4.10.2021]

[14] Γιώργος Αϊβαλιώτης, «Ο Δρόμος του Μεταξιού: Στήριξε μία αυτοκρατορία (Βυζάντιο), απειλεί μίαν άλλη (ΗΠΑ), 18.6.2018, Geopolitics & Daily News, http://geopolitics.iisca.eu/?p=4171 [ανακτήθηκε 1.10.2021]

[15]Έβαν  Όσνος, Η εποχή της φιλοδοξίας: το παιχνίδι της τύχης, της αλήθειας και της πίστης, σε μία Κίνα που μεταμορφώνεται, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης Προοπτικές,2018,σελ.20

[16] Παύλος Κακλατζής, «Ο Νέος Δρόμος του Μεταξιού», Power politics  15.1.2018 https://powerpolitics.eu/%CE%BF-%CE%BD%CE%AD%CE%BF%CF%82-%CE%B4%CF%81%CF%8C%CE%BC%CE%BF%CF%82-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BC%CE%B5%CF%84%CE%B1%CE%BE%CE%B9%CE%BF%CF%8D/ [ανακτήθηκε 1.10.2021]

[17] «Το υπέρογκο χρέος μπλοκάρει τον νέο Δρόμο του Μεταξιού», 15.12.2020, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, https://www.kathimerini.gr/economy/561195994/to-yperogko-chreos-mplokarei-ton-neo-dromo-toy-metaxioy/ [ανακτήθηκε 1.10.2021]

[18]RECCA : Regional Economic Cooperation Conference of Afghanistan, Ministry of Foreign Affairs- Islamic Republic of Afghanistan https://recca.af/ [ανακτήθηκε 1.10.2021]

[19] Hussein Askary, «Afghanistan and the BRI: Extending the Belt and Road to Afghanistan-The Geo-Economics of Growth», EIR, 27.8.2021, LaRouche’s Foresight, Then and Now, https://larouchepub.com/eiw/public/2021/eirv48n34-20210827/eirv48n34-20210827_005-extending_the_belt_and_road_to_a.pdf [ανακτήθηκε 1.10.2021]

[20] Zhang Jiadong, ‘China will not fall into ‘Afghan trap’ as other powers have bitterly learned’, Global Times, 6.6.2021,  https://www.globaltimes.cn/page/202107/1227992.shtml [ανακτήθηκε 10.10.2021]

[21] Εάν εξασφαλίσει την αναγκαία ασφάλεια για τα πολυδάπανα επενδυτικά της σχέδια, δεν έχει λόγο να εμπλακεί. Σε αντίθετη περίπτωση, θα υποχρεωθεί να τα προστατεύσει με δυναμικότερο τρόπο, από την ήπια ισχύ που χρησιμοποιεί ως τώρα με δέλεαρ την οικονομική ανάπτυξη.

[22] Raffaello Pantucci, ‘The myth of Chinese investment in Afghanistan’, JST Nikkei Asia, 16.8.2021 [ανακτήθηκε 10.10.2021]

[23] «Η τρομακτική διάσταση του BRI στις σχέσεις Αφγανιστάν -Κίνας», Infognomon Politics, 18.8.2021 https://infognomonpolitics.gr/2021/08/i-tromaktiki-diastasi-tou-bri-stis-scheseis-afganistan-kinas/ [ανακτήθηκε 10.10.2021]

[24] Χαρακτηριστικό είναι ότι οι κινεζικές τράπεζες China Develompent Bank kai Export – Import Bank of China που ήταν οι κύριοι χρηματοδότες  αποδέσμευσαν 75 δις δολάρια που όμως το 2019 μειώθηκε στα 4 δις. «Το υπέρογκο χρέος μπλοκάρει τον νέο Δρόμο του Μεταξιού, ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 15.12.2020 https://www.kathimerini.gr/economy/561195994/to-yperogko-chreos-mplokarei-ton-neo-dromo-toy-metaxioy/ [ανακτήθηκε 10.10.2021]

[25] Chinese FM calls for building closer SCO community with shared future, Xinhua, 15.6.2021, http://www.xinhuanet.com/english/2021-06/15/c_1310009526.htm [ανακτήθηκε 18.10.2021]

[26] Liu Xin, Zhang and Bai Yunyi, TTP’s enmity toward Pakistan creates risk for Chinese projects, 18.9.2021, Global Times, https://www.globaltimes.cn/page/202109/1234606.shtml [ανακτήθηκε 10.10.2021]

[27] Eugene Rumer, The Return of Global Russia-The Primakov (Not Gerasimov) Doctrine in Action, June 2019,  Carnegie Endowment for International Peace, https://carnegieendowment.org/files/Rumer_PrimakovDoctrine_final1.pdf [ανακτήθηκε 7.10.2021]

[28]Ενδεικτική της ρευστότητας και της καχυποψίας που επικρατεί στα σύνορα των κρατών της Κεντρικής Ασίας είναι η τατζικική οργάνωση που πιθανόν σε συμφωνία με τους Ταλιμπάν ετοιμάζει εισβολή στο γειτονικό Τατζικιστάν. «Η Ρωσία θα προστατεύσει το Τατζικιστάν σε περίπτωση εισβολής από το Αφγανιστάν» Euro2day.gr 8.10.2021 https://www.euro2day.gr/news/world/article/2100307/h-rosia-tha-prostateysei-to-tatzikistan-se-peripto.html [ανακτήθηκε 9.10.2021]

[29] Kiril Krivosheer, «Η Ρωσία μπορεί να μετανιώσει που αποφάσισε να στηρίξει τους Ταλιμπάν», Cantegie Moscow Center-Capital.gr 19.08.2021, https://www.capital.gr/carnegie-ru/3576632/i-rosia-mporei-na-metaniosei-pou-apofasise-na-stirixei-tous-talimpan [ανακτήθηκε 19.8.2021]

[30] Επιπλέον,  πρέπει να διαφυλάξει τα σύνορά της, αλλά και να εγγυηθεί τα σύνορα εύθραυστων χωρών της περιοχής.

[31] ‘Power shift in Afghanistan not inclusive, happened without negotiations: PM Modi in SCO address’, 17.9.2021, Firstpost,.com https://www.firstpost.com/india/power-shift-in-afghanistan-not-inclusive-happened-without-negotiations-pm-modi-in-sco-address-9974001.html [ανακτήθηκε 10.10.2021]

[32] Zhang Hui and Liu Xin, ‘ India warned not to be ‘poison’ for SCO cooperation, as it seeks influence on Afghan issue’, Global Times.cn,  17.9.2021, https://www.globaltimes.cn/page/202109/1234579.shtml?id=12   [ανακτήθηκε 10.10.2021]

[33] Raagini Sharma, India’s Unofficial Deterrence Towards the Hegemonic Vision by China in Indian Ocean Region, RIEAS, 26.9.2021,  https://www.rieas.gr/images/editorial/inocean2.pdf [ανακτήθηκε 10.10.2021]

[34] Abhinandan Mishra, Why India finds itself ‘lost’ in Afghanistan: An Opinion, RIEAS.GR, https://rieas.gr/images/Eurasiapage/newdelhi21.pdf [ανακτήθηκε 12.10.2021]

[35] Με τη σύντμηση των ονομάτων των δύο χωρών.Angela Stanzel, ‘After  ‘’AFPAK’’ Reframing Europe’s Pakistan Policy’, ECFR.EU, Policy Brief, September 2014, https://ecfr.eu/publication/after_afpak_reframing_europes_pakistan_policy317/ [ανακτήθηκε 4.10.2021]

[36] Ευθύμιος Τσιλιόπουλος, « Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αποσταθεροποιούν τις σχέσεις Ισλαμαμπάντ-Καμπούλ», SLpress.gr 7.10.2021 https://slpress.gr/diethni/oi-pakistanoi-talimpan-apostatheropoioyn-tis-scheseis-islamampant-kampoyl/ [ανακτήθηκε 9.10.2021]

[37] Πλάμεν Τόντσεφ, «Θρυαλλίδα περιφερειακής αστάθειας το Αφγανιστάν», Kappa News, 29.8.2021, https://kappanews.gr/2021/08/29/8ryallida-perifereiakhs-asta8eias-to-afganistan/?fbclid=IwAR1x1Mc_gZNdrssGEEJIs0fw_pL82WRD37tnq4A2oFC0TlGhdjtD9FJv9wM [ανακτήθηκε 10.10.2021]

[38] «Independence Day 2021: Why Pakistan celebrates freedom a day before India» 14.8.2021 https://www.hindustantimes.com/world-news/independence-day-2021-why-pakistan-celebrates-freedom-a-day-before-india-101628920124972.html [ανακτήθηκε 11.9.2021]

[39] Angela Stanzel, ‘After  ‘’AFPAK’’ Reframing Europe’s Pakistan Policy’ ό.π.

[40] «Αιματηρή επίθεση στο Μπαλουχιστάν», Euronews, 11.5.2019,  https://gr.euronews.com/2019/05/11/aimathrh-epithesh-sto-baluhistan [ανακτήθηκε 10.10.2021]

[41] Sued Fazl-E- Haider, «Ένα στρατηγικό λιμάνι: Είναι το Πακιστάν κλειδί για την ενεργειακή κυριαρχία της Κίνας;», 9.3.2015, Foreign Affairs,   https://foreignaffairs.gr/articles/70217/syed-fazl-e-haider/ena-stratigiko-limani [ανακτήθηκε 10.10.2021]

[42] Michael Rubin, Could Washington support Balochistan Independence? The possibility that a future American administration may try a ‘kuwait’ solution with Balochistan is growing, 12.9.2021, The National Interest https://nationalinterest.org/feature/could-washington-support-balochistan-independence-193477 [ανακτήθηκε 9.10.2021]

[43] Afghanistan dominates SCO talks: Highlights of who said what at Dushanbe summit, FirstPost.com, 17.9.2021, https://www.firstpost.com/world/afghanistan-dominates-sco-talks-highlights-of-who-said-what-at-dushanbe-summit-9973991.html [ανακτήθηκε 10.10.2021]

[44] Όταν κατηγορήθηκε από την Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν και την Αίγυπτο το 2017, που προχώρησαν και σε μποϊκοτάζ εναντίον του «Γιατί το Κατάρ διατηρεί στενούς δεσμούς με τους Ταλιμπάν», DW, 1.9.2021 https://www.dw.com/el/%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CF%84%CE%AF-%CF%84%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%AC%CF%81-%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CF%84%CE%B7%CF%81%CE%B5%CE%AF-%CF%83%CF%84%CE%B5%CE%BD%CE%BF%CF%8D%CF%82-%CE%B4%CE%B5%CF%83%CE%BC%CE%BF%CF%8D%CF%82-%CE%BC%CE%B5-%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%82-%CF%84%CE%B1%CE%BB%CE%B9%CE%BC%CF%80%CE%AC%CE%BD/a-59042350 [ανακτήθηκε 9.10.2021]

[45] «Το Κατάρ μπορεί να σώσει το Αφγανιστάν» ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 28.8.2021 https://www.kathimerini.gr/economy/561477856/to-katar-mporei-na-sosei-to-afganistan/ [ανακτήθηκε 7.10.2021]

[46] Γιώργος Αναγνωστόπουλος, «Αφγανιστάν : Μια ‘μπίζνα’ από δύο διαφορετικές αμερικανικές οπτικές γωνίες…και κατάρρευση» dpoint 23.8.2021 https://www.defence-point.gr/news/afganistan-mia-quot-mpizna-quot-apo-dyo-diaforetikes-amerikanikes-optikes-gonies-eferan-katarreysi [ανακτήθηκε 7.10.2021]

[47] Fardin Eftekhari, Why is Iran So Keen on Joining the SCO?, The Diplomat.com, 7.9.2021 https://thediplomat.com/2021/09/why-is-iran-so-keen-on-joining-the-sco/ [ανακτήθηκε 10.10.2021]

[48] Vladimir Platov, «Γιατί το Ιράν προσχωρεί στον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης», 20.9.2021,  New Eastern Outlook-Millitaire.gr https://www.militaire.gr/giati-to-iran-proschorei-ston-organismo-synergasias-tis-sagkais/ [ανακτήθηκε 7.10.2021]

[49] «Ολοκληρώθηκε η πλήρης ένταξη του Ιράν στην συμμαχία της Σαγκάης», The PressProject 17.9.2021, https://thepressproject.gr/oloklirothike-i-pliris-entaxi-tou-iran-stin-symmachia-tis-sagkais/ [ανακτήθηκε 10.10.2021]

[50] Μηχανή του Χρόνου: «Πως βγήκε η έκφραση «τα παραμύθια της Χαλιμάς». Το τέχνασμα της βεζυροπούλας που της έσωσε τη ζωή και κράτησε χίλιες και μια νύχτες», [ανακτήθηκε 3.10.2021]

[51] Επίσημη ιστοσελίδα του Οργανισμού http://eng.sectsco.org/about_sco/

[52] «Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης: Το Ιράν προσχώρησε το ‘Ασιατικό ΝΑΤΟ’», Capital.gr 17.9.2021, https://www.capital.gr/diethni/3582502/organismos-sunergasias-tis-sagkais-to-iran-prosxorise-sto-asiatiko-nato [ανακτήθηκε 10.10.2021]

[53] «Η Διεθνής των Αυταρχικών Ηγετών: Συνάντηση του Ρώσου προέδρου με τον Ερντογάν στην Σαμαρκάνδη στο πλαίσιο της συνόδου του Οργανισμού της Σαγκάης», εφ.Καθημερινή, 17.9.2022 https://www.kathimerini.gr/world/562047634/i-diethnis-ton-aytarchikon-igeton/ [ανακτήθηκε 22.11.2022]

[54] ADRESS of Mr Vladimir Norov, SCO Secretary- General at a video conference ‘SCO: Shaping Eurasia’, 27.10.2020 http://eng.sectsco.org/news/20201027/686654.html  [ανακτήθηκε 18.10.2021]

[55] (there is no alternative to a political and diplomatic solution to conflict situation)

[56] Dushanbe Declaration on the 20th Anniversary of the SCO 17.9.2021 {3.1. Afghanistan and regional security} http://eng.sectsco.org/news/20210917/782639.html  [ανακτήθηκε 10.10.2021]

[57] «The Member States consider it important to use the potential of the region’s countries international organisations and multilateral associations to develop a space for wide, open, mutually beneficial and equal interaction in Eurasia in accordance with the norms of international law and taking into account their national interests. In this regard, they noted the idea of creating a Greater Eurasian Partnership that would include the SCO countries, the Eurasian Economic Union, the Association of Southeast Asian Nations, as well as other interested states and multilateral associations».

[58] Pakistani mass-media: Youth are the driving force behind the development and progress of the SCO Space, Islamabad Post, 17.8.2021 http://eng.sectsco.org/news/20210817/772159.html [ανακτήθηκε 12.10.2021]

[59] Executive Committee of the Regional Anti-Terrorist Structure  https://ecrats.org/en/

[60] Αποφασίστηκε επίσης η βελτίωση του RATS με τη δημιουργία μόνιμου ξεχωριστού οργανισμού στο Ντουσάμπε (Counter-Terrorism Centre). Ίδρυση εντός της RATS στην Τασκένδη, του Universal Centre to Counter Challenges and Threats to Security στη Ρωσία, το Information Security Centre στο Καζακστάν και το  Centre against International Organised Crime στο Μπισκέτ της Κιργισίας.

[61] United Nations:  Resolution adopted by the General Assembly, Cooperation between the United Nations and regional and other organizations: cooperation between the United Nations and the Shanghai Cooperation Organization, 25 March 2021 https://undocs.org/en/A/RES/75/268 [ανακτήθηκε 7.10.2021]

[62] Παναγιώτα Παπαρούνα, Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης: Από το ‘πνεύμα της Σαγκάης’ στο πνεύμα του ‘λευκού τίγρη», ΙΔΟΣ, Αθήνα, Οκτώβριος 2017 https://drive.google.com/file/d/0B8_1lDT4phjxZFYzei1jNTItODg/view?resourcekey=0–mvMeFq-h1geD9Vt9dm9YA

[63] Join Statement of Foreign Ministers of SCO Member States on the results of the meeting in the format of the SCO-Afghanistan Contact Group. 14.7.2021 http://eng.sectsco.org/news/20210714/768423.html

[64] SCO Secretary- General’s remarks at 2020 Afghanistan Conference in Geneva 25.11.2020 http://eng.sectsco.org/news/20201125/694600.html

[65] Remarks by the SCO-Secretary – General Vladimir Norov at the Joint Session of the OSCE with International Organizations on Afghanistan, 9.7.2021 http://eng.sectsco.org/news/20210709/767748.html

[66] Κρέγκ Γουίτλοκ, Τα έγγραφα του Αφγανιστάν : Η κρυφή ιστορία του πολέμου, Το Βήμα, Αθήνα 2021,σελ.176

[67] Andrey Kortunov, ‘Afghanistan will test SCO’s capacity’, Global Times, 15.6.2021, https://www.globaltimes.cn/page/202106/1226198.shtml [ανακτήθηκε 10.10.2021]

[68] Kinling Lo, Could Afghanistan crisis give Shanghai Cooperation Organisation the key role China wants for bloc?, South China Morning Post, 20.7.2021 https://www.scmp.com/news/china/diplomacy/article/3141672/could-afghanistan-crisis-give-shanghai-cooperation [ανακτήθηκε 10.10.2021]

[69] Ayjaz Wani, ‘Shanghai Cooperation Organisation: The only way to tame a belligerent Taliban’, ORF Observer Research Foundation, 23.6.2021, https://www.orfonline.org/expert-speak/shanghai-cooperation-organisation-only-way-tame-belligerent-taliban/ [ανακτήθηκε 10.10.2021]

[70] Μάριος Πούλλαδος, «Ο ρόλος κλειδί της Ινδίας στον γεωπολιτικό άξονα Ελλάδας -Κόλπου: η σημασία διεύρυνσης των σχέσεων της Λευκωσίας με το Νέο Δελχί και οι λόγοι ανησυχίας της Τουρκίας» Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ, 4.10.2021 https://simerini.sigmalive.com/article/2021/10/4/o-rolos-kleidi-tes-indias-ston-geopolitiko-axona-elladas-kolpou/ [ανακτήθηκε 6.10.2021]

[71] «Ρωσική και κινεζική ‘κυριαρχία’ στο Αφγανιστάν θέλει ο Βλαντιμίρ Πούτιν», Defence-point.gr, 17.9.2021 https://www.defence-point.gr/news/rosiki-kai-kineziki-quot-kyriarchia-quot-sto-afganistan-thelei-o-vlantimir-poytin [ανακτήθηκε 10.10.2021]

[72] ‘ NATO in favor or Russia, China Participation in Anti-Terrorism Efforts in Afghanistan’ FARSNEWSAGENCY.GR  5.9.2021 https://www.farsnews.ir/en/news/14000614000610/NATO-in-Favr-f-Rssia-China-Paricipain-in-Ani-Terrrism-Effrs-in [ανακτήθηκε 10.10.2021]

[73] Angela Stanzel, Policy Brief: After ‘Afpak’: Reframing Europe’s Pakistan Policy, p.7

[74] «Επίσκεψη στο Αφγανιστάν υψηλόβαθμου Κινέζου αξιωματούχου», Ναυτεμπορική, 23.9.2014, https://www.naftemporiki.gr/story/364794/episkepsi-sto-afganistan-upsilobathmou-kinezou-aksiomatouxou [ανακτήθηκε 12.10.2021]

[75] «Μαχάτμα Γκάντι: 21 μαθήματα ζωής από τον κήρυκα της μη βίας στον 20ο αιώνα», Πενταπόσταγμα, 2.10.2021, https://www.pentapostagma.gr/politismos/istoria/7040495_mahatma-gkanti-21-mathimata-zois-apo-ton-kiryka-tis-mi-bias-ston-20o [ανακτήθηκε 2.10.2021]

[76] Ξένια Κουναλάκη, «Οργανισμός της Σαγκάης, το αντι-G7 των Σι και Πούτιν», ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 17.6.2018 https://www.kathimerini.gr/969922/gallery/epikairothta/kosmos/organismos-ths-sagkahs-to-anti-g7-twn-si-kai-poytin  [ανακτήθηκε 3.8.2020]

[77] Tamara Makarenko, «Ο επερχόμενος ρόλος της Ασίας», https://www.nato.int/docu/review/2009/Asia/central_asian_geopolitics/GR/index.htm  [ανακτήθηκε 3.8.2020]

[78] Helga Zepp-LaRouche, ‘ Can ‘The West’ Learn? What Afghanistan Needs Now!’  The International Schiller Institute, 9.9.2021  https://schillerinstitute.com/blog/2021/09/06/can-the-west-learn-what-afghanistan-needs-now/  [ανακτήθηκε 10.10.2021]

[79] Αποκλειστικό-Αφγανός πρέσβης στην Ελλάδα: «Μας πρόδωσε η Δύση- Άδικα χύσαμε τόσο αίμα;- Θα ξεκινήσει αντάρτικο αν…», 26.8.2021 Pronews.gr https://www.pronews.gr/kosmos/diethnis-politiki/1012517_apokleistiko-afganos-presvis-stin-ellada-egkataleifthikame-apo-tis [ανακτήθηκε 27.8.2021]

[80] Γιώργος Σεφέρης, «Σαλαμίνα της Κύπρου»

[81] Niall Ferguson, Η πλατεία και ο πύργος: δίκτυα, ιεραρχίες και η πάλη για παγκόσμια ισχύ, εκδ. Αλεξάνδρεια, 2017,σελ.14

[82] Graham Allison, Σε τροχιά πολέμου: μπορούν ΗΠΑ και Κίνα να αποφύγουν την Παγίδα του Θουκυδίδη;», εκδ.Πεδίο, Αθήνα 2020, σελ.28

[83] «Θα πέσουν ΗΠΑ-Κίνα στην παγίδα του Θουκυδίδη; Και τι σημαίνει αυτό για την ΕΕ και την Ελλαδα;: ο Χ. Παπασωτηρίου και ο Π. Τόντσεφ αναλύουν τη μάχη αφηγημάτων των δυο μεγάλων δυνάμεων», Ναυτεμπορική, 29.4.2020, https://m.naftemporiki.gr/story/1594260 [ανακτήθηκε 10.10.2021]

[84] Δημήτρης Χρυσοχόου, Πολιτειολογία των ενώσεων, εκδ. Ι. Σιδέρη, Αθήνα, 2020

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ Η ΕΙΣΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΥΚΡΑΝΙΑΣ ΣΤΗ ΡΩΣΙΑ; ΔΕΚΑ ΕΙΔΙΚΟΙ ΑΠΑΝΤΟΥΝ

1

16 Αυγούστου 2024

Δέκα ειδικοί εκτιμούν τις βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της τολμηρής εισβολής του Κιέβου στον πόλεμο

Από τις 6 Αυγούστου, ο ουκρανικός στρατός εξαπέλυσε μια αιφνιδιαστική, διασυνοριακή επίθεση κατά της Ρωσίας στην ανατολική περιοχή του Κουρσκ, φαινομενικά ανατρέποντας το σενάριο για την τρέχουσα τροχιά του πολέμου.

Το Κίεβο ισχυρίζεται ότι οι μονάδες του έχουν εισέλθει περισσότερο από 20 μίλια στο ρωσικό έδαφος, καταλαμβάνοντας 74 οικισμούς και πόλεις που καλύπτουν περίπου 400 τετραγωνικά μίλια, και συνέλαβαν πάνω από 100 Ρώσους αιχμαλώτους πολέμου.

Από την πλευρά της, η Μόσχα έχει αναγνωρίσει την εισβολή, αλλά από την Τετάρτη δήλωσε ότι ο στρατός της έχει σταθεροποιήσει τα σύνορα και μάχεται ενεργά για να αποσπάσει τον έλεγχο σε αυτές τις αμφισβητούμενες περιοχές. Εν τω μεταξύ, η ομίχλη του πολέμου έχει καταλαγιάσει και δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση για τον αριθμό των θυμάτων ή τα πραγματικά εδαφικά κέρδη της Ουκρανίας.

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν κατήγγειλε την εισβολή ως «πρόκληση μεγάλης κλίμακας». Από την πλευρά του, το υπουργείο Εξωτερικών της Ουκρανίας λέει ότι δεν πρόκειται για την κατοχή εδάφους, αλλά για τη διακοπή των πυραυλικών επιθέσεων μεγάλου βεληνεκούς της Ρωσίας στην Ουκρανία από την περιοχή του Κουρσκ, δημιουργώντας μια «ζώνη ανάσχεσης» εκεί.

Εξακολουθούν να υπάρχουν πολλά ερωτήματα σχετικά με την ουκρανική στρατηγική, τη ρωσική απάντηση και τον μακροπρόθεσμο αντίκτυπο που μπορεί να έχει – ή όχι – στον συνολικό πόλεμο, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας μελλοντικών διαπραγματεύσεων, της επίδρασης στο ηθικό και των δύο πλευρών και κατά πόσον αυτό ενθαρρύνει τους υποστηρικτές της Ουκρανίας , συμπεριλαμβανομένων των Η.Π.Α., να βοηθήσουν στην εκ νέου ενεργοποίηση αυτού που έμοιαζε με εξουθενωτική πολεμική προσπάθεια από την ουκρανική πλευρά.

Θέτουμε λοιπόν την ακόλουθη ερώτηση σε μια ολοκληρωμένη ομάδα εμπειρογνωμόνων εξωτερικής πολιτικής:

«Ποια είναι η πιθανή επίδραση των τρεχουσών ουκρανικών στρατιωτικών εισβολών στη ρωσική περιοχή Κουρσκ στον ευρύτερο πόλεμο της Ουκρανίας;»

Jasen J. Castillo, Monica Duffy Toft, Ivan Eland, Mark Episkopos, Lyle Goldstein, John Mearsheimer, Sumantra Maitra, Rajan Menon, Peter Rutland, Stephen Walt

Jasen J. Castillo, Συνδιευθυντής, Albritton Center for Grand Strategy, George H.W. Bush School of Government, Texas A&M University

Για άλλη μια φορά, οι ένοπλες δυνάμεις της Ουκρανίας επέδειξαν την τεράστια θέλησή τους να πολεμήσουν, κάτι που η Ρωσία προκάλεσε όταν εισέβαλε το 2022. Ωστόσο, ο στρατιωτικός στόχος αυτής της επίθεσης παραμένει ασαφής. Βραχυπρόθεσμα, αυτό είναι μια τόνωση των δημοσίων σχέσεων για την Ουκρανία και ένα ηθικό πλήγμα για τη Ρωσία. Το στοίχημα του Κουρσκ μπορεί επίσης να μειώσει την πίεση στην άμυνα της Ουκρανίας καθώς η Ρωσία κινεί δυνάμεις για να σταματήσει την εισβολή. Η ανησυχία μου είναι ότι μακροπρόθεσμα, η Ουκρανία, η οποία αντιμετωπίζει επικίνδυνες ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό και εξοπλισμό, θα εξαντλήσει τις ελίτ μονάδες που θα χρειάζονταν αλλού. Σε έναν πόλεμο φθοράς, το ανθρώπινο δυναμικό και ο εξοπλισμός είναι απαραίτητα. Η επίθεση της Ουκρανίας μου θυμίζει την τολμηρή δυτική επίθεση της Γερμανίας το 1944 που εξέπληξε τους Συμμάχους, σημείωσε κέρδη και τελείωσε με ήττα στη Μάχη του Bulge, η οποία στη συνέχεια σπατάλησε ανθρώπινο δυναμικό και εξοπλισμό που χρειαζόταν μήνες αργότερα στο Ανατολικό Μέτωπο.

Monica Duffy Toft, Καθηγήτρια Διεθνούς Πολιτικής και Διευθύντρια του Κέντρου Στρατηγικών Σπουδών στο Fletcher School of Law and Diplomacy.

Ο πιθανός αντίκτυπος της στρατιωτικής εισβολής της Ουκρανίας στη Ρωσία πρόκειται να επηρεάσει δύο άξονες συμφερόντων. ένα υλικό και ένα ψυχολογικό.

Στον υλικό άξονα, η Ουκρανία μπορεί να είναι σε θέση να υποβαθμίσει προσωρινά την ικανότητα της Ρωσίας να εξαπολύει πυραυλικές επιθέσεις εναντίον ουκρανικών στόχων, οι πιο ευαίσθητοι από τους οποίους περιλαμβάνουν τη σκόπιμη και συστηματική βλάβη των μη εμπολέμων της Ουκρανίας. Όμως, από υλική άποψη, δεν μπορούν να αναμένονται πολλά όσον αφορά τον μόνιμο αντίκτυπο. Η Ουκρανία θα αναγκαστεί να υποχωρήσει από τη Ρωσία και τα επιζώντα στρατεύματα και ο εξοπλισμός της θα ανακατανεμηθούν σε άλλες κρίσιμες περιοχές του μετώπου της Ουκρανίας με τη Ρωσία.

Στον ψυχολογικό άξονα μπορούμε να περιμένουμε τον μεγαλύτερο αντίκτυπο. Ήδη, η νομιμότητα του Ρώσου Προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν ως «μεγάλου ηγέτη» καταστράφηκε τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου. Αυτή η τελευταία εισβολή είναι χειρότερη, γιατί κανένας Ρώσος ηγέτης δεν έχει την πολυτέλεια να προεδρεύσει ενώ χάνεται ρωσικό έδαφος, έστω και προσωρινά, και να επιβιώσει με ανέπαφη τη φήμη.

Τούτου λεχθέντος, ο Πούτιν έχει άνευ προηγουμένου έλεγχο σε όσα μαθαίνουν οι Ρώσοι για τον πόλεμο. Ο ψυχολογικός αντίκτυπος θα γίνει περισσότερο αισθητός από την Ουκρανία και τους συμμάχους της. Θα ανακουφίσει την κούραση της προσοχής στην παγκόσμια σφαίρα. Υπενθυμίζει επίσης στους δυτικούς δωρητές ότι η Ουκρανία μπορεί να πολεμήσει και να κερδίσει, επομένως η συνεχιζόμενη θυσία της αποστολής όπλων και πυρομαχικών δεν θα πάει χαμένη.

Ivan Eland, Διευθυντής του Κέντρου για την Ειρήνη και την Ελευθερία του Ανεξάρτητου Ινστιτούτου.

Με δεδομένο ότι η Ουκρανία έχει επιμείνει ότι η πρόθεσή της δεν είναι να κρατήσει κατεχόμενη γη στη Ρωσία, τότε θα μπορούσε κανείς να αναρωτηθεί ποιο σκοπό εξυπηρετεί η εισβολή. Μπορεί να σχεδιάστηκε για να σοκάρει τον Ρώσο ηγέτη Βλαντιμίρ Πούτιν σχετικά με την ευπάθεια της Ρωσίας, αλλά προηγούμενες επιδρομές ή επιθέσεις στη Ρωσία και την Κριμαία το έχουν ήδη δείξει.

Η διεξαγωγή επιθετικών επιχειρήσεων είναι συνήθως πολύ πιο δαπανηρή σε προσωπικό και εξοπλισμό από την άμυνα, επομένως το ερώτημα είναι αξίζει τον κόπο για την Ουκρανία να εκτρέψει τις δυνάμεις από τις ήδη λεπτές αμυντικές γραμμές για να προχωρήσει σε μια επικίνδυνη επίθεση με μόνο νεφελώδη οφέλη; Η επίθεση της Ρωσίας σημειώνει ήδη πρόοδο και επειδή η Ρωσία υπερτερεί αριθμητικά και υπερτερεί της Ουκρανίας, μπορεί να μην χρειάζεται να απογυμνώσει τις δυνάαμεις της επίθεσης στην Ουκρανία για να υπερασπιστεί το ρωσικό έδαφος. Η Ουκρανία μπορεί πράγματι να επιθυμεί να καταλάβει ρωσικό έδαφος για να ανταλλάξει τελικά το κατεχόμενο από την Ουκρανία ρωσικό έδαφος με την κατεχόμενη από τη Ρωσία ουκρανική γη σε οποιεσδήποτε διαπραγματεύσεις εκεχειρίας, αλλά η Ουκρανία κινδυνεύει να περικυκλωθεί από ανώτερες δυνάμεις.

Mark Episkopos, Eurasia Research Fellow στο Quincy Institute for Responsible Statecraft και Επίκουρος Καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Marymount

Η εισβολή στο Κουρσκ φαίνεται να βασίστηκε στην υπόθεση ότι η Ουκρανία μπορεί να εκμεταλλευτεί την αραιά επανδρωμένη άμυνα των συνόρων της Ρωσίας για να καταλάβει μεγάλες εκτάσεις γης – συμπεριλαμβανομένου του πυρηνικού σταθμού του Κουρσκ – τις πρώτες 48-72 ώρες, παρουσιάζοντας στη Μόσχα ένα τετελεσμένο γεγονός που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως διαπραγματευτικό χαρτί για να εξαναγκάσει γρήγορα μια κατάπαυση του πυρός και ενδεχομένως ακόμη και να δημιουργήσει το έδαφος για ειρηνευτικές συνομιλίες με τους όρους της Ουκρανίας. Αλλά η Ρωσία φαίνεται να έχει εμποδίσει τις προσπάθειες της AFU να επεκτείνει σημαντικά το αρχικό της προγεφύρωμα και η Ουκρανία δεν έχει τη μακροπρόθεσμη ικανότητα να κρατήσει ακόμη και τη μέτρια περιοχή που αμφισβητεί αυτή τη στιγμή.

Οι προσπάθειες να κρατηθεί ανοιχτός ο θύλακας του Kursk είναι απίθανο να αποφέρουν στρατηγικά οφέλη για την Ουκρανία και θα απαιτήσουν μια τεράστια συνεχή ενίσχυση στρατευμάτων και εξοπλισμού που μπορεί να αποδυναμώσει την ουκρανική άμυνα, δημιουργώντας ακούσια ευκαιρίες για τις ρωσικές δυνάμεις κατά μήκος των γραμμών επαφής στην περιοχή Donbas της Ουκρανίας.

Lyle Goldstein, Διευθυντής Ανάπτυξης Ασίας, Προτεραιότητες Άμυνας, και επισκέπτης καθηγητής στο Watson Institute for International and Public Affairs στο Brown University

Η θρασύτατη επίθεση του Κιέβου στην περιοχή Κουρσκ της Ρωσίας δείχνει ότι η Ουκρανία εξακολουθεί να έχει σημαντική μαχητική ικανότητα, καθώς και κάποιο μέτρο μάχης. Αναμφίβολα η επιχείρηση υπηρέτησε τον πρωταρχικό της στόχο  να φέρει σε δύσκολη θέση το Κρεμλίνο και να αλλάξει δραματικά τη συμβατική αφήγηση για τον πόλεμο. Ωστόσο, μπορούν να τεθούν εύλογα ερωτήματα σχετικά με τη σοφία της νέας επίθεσης. Οι απώλειες για την επιτιθέμενη πλευρά είναι αναπόφευκτα υψηλές, ειδικά σε περιπτώσεις όπου η Ρωσία διατηρεί ένα σημαντικό πλεονέκτημα ισχύος πυρός. Αυτό μπορεί, με τη σειρά του, να δημιουργήσει σοβαρές αδυναμίες σε άλλα τμήματα της γραμμής μάχης που θα μπορούσαν να εκμεταλλευτούν οι ρωσικές δυνάμεις. Οι περισσότερο ενημερωμένοι Αμερικανοί στρατηγοί συμβούλευαν την Ουκρανία το 2024 να παραμείνει σε άμυνα για να διατηρήσει τις δυνάμεις της και έτσι να υιοθετήσει μια στρατηγική «μακροχρόνιου πολέμου». Ούτε είναι ξεκάθαρο ότι ένα τέτοιο συμβολικό παιχνίδι θα καταστήσει ευκολότερη τη διαπραγμάτευση μιας ειρήνης. Τέλος, αυτό είναι ένα ακόμη βήμα προς την απρόβλεπτη κατεύθυνση της γενικής κλιμάκωσης.

John Mearsheimer, R. Wendell Harrison Distinguished Service Professor στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο και μη μόνιμος συνεργάτης στο Quincy Institute

Η εισβολή της Ουκρανίας (στο Κουρσκ) ήταν μια μεγάλη στρατηγική γκάφα, που θα επιταχύνει την ήττα της. Ο βασικός καθοριστικός παράγοντας της επιτυχίας σε έναν πόλεμο φθοράς είναι η αναλογία ανταλλαγής θυμάτων, όχι η κατάληψη εδάφους, για την οποία οι δυτικοί σχολιαστές έχουν εμμονή. Η αναλογία ανταλλαγής θυμάτων στην επίθεση του Κουρσκ ευνοεί καθοριστικά τη Ρωσία για δύο λόγους. Πρώτον, έχει προκαλέσει σχετικά λίγες ρωσικές απώλειες, επειδή ο στρατός της Ουκρανίας κατέλαβε ουσιαστικά ανυπεράσπιστα εδάφη. Δεύτερον, μόλις ειδοποιήθηκε για την επίθεση, η Μόσχα έφερε γρήγορα τεράστια αεροπορική δύναμη ενάντια στα προελαύνοντα ουκρανικά στρατεύματα, τα οποία ήταν ανοιχτά και ήταν εύκολο να χτυπηθούν. Όπως ήταν αναμενόμενο, οι επιτιθέμενες δυνάμεις έχασαν πολλούς στρατιώτες και ένα τεράστιο ποσοστό του εξοπλισμού τους.

Για να κάνει τα πράγματα χειρότερα, το Κίεβο απομάκρυνε κορυφαίες μονάδες μάχης από τις πρώτες γραμμές στην ανατολική Ουκρανία – όπου τις χρειάζονται απεγνωσμένα – και τις έκανε μέρος της δύναμης κρούσης του Κουρσκ. Αυτή η κίνηση κλίνει περαιτέρω προς όφελος της Ρωσίας την ήδη αρνητική αναλογία ανταλλαγής θυμάτων σε αυτό το κρίσιμο μέτωπο. Δεν είναι περίεργο – δεδομένης της ανόητης ιδέας που είναι η εισβολή στο Κουρσκ – ότι οι Ρώσοι αιφνιδιάστηκαν.

Sumantra Maitra, Διευθύντρια έρευνας και προσέγγισης του American Ideas Institute, συγγραφέας του «Sources of Russian Aggression»

Εάν η Ουκρανία φέρνει τον πόλεμο στη Ρωσία για να φέρει τη Ρωσία να διαπραγματευτεί από θέση αδυναμίας, θα αποτύχει, απλώς και μόνο επειδή οι Ουκρανοί δεν έχουν το ανθρώπινο δυναμικό για να διατηρήσουν αυτή την ώθηση και την επακόλουθη κατοχή. Είναι μια καλή νίκη δημοσίων σχέσεων για τους υποστηρικτές της Ουκρανίας στη Δύση  και δείχνει πόσο καταστροφικά καθυστερημένη, ανίκανη και σοβιετική, εξακολουθεί να είναι η ρωσική στρατηγική σκέψη, αλλά το ρωσικό πλεονέκτημα σε αριθμούς θα παραμείνει.

Αυτό που θα μπορούσε επίσης να κάνει είναι να σκληρύνει τη ρωσική θέση, να ενθαρρύνει τους σκληροπυρηνικούς στη ρωσική κυβέρνηση και να αποτρέψει τον Πούτιν να πιέσει για οποιεσδήποτε διαπραγματεύσεις για την ειρήνη, ειδικά μετά την εκλογή μιας νέας κυβέρνησης στις ΗΠΑ, κάτι που ίσως ήταν ο πραγματικός στόχος της Ουκρανικής κυβέρνησης ή όποιου την συμβουλεύει. Στην καταστροφή αυτής της συγκεκριμένης διαδικασίας, η Ουκρανία ήταν επιτυχής.

Rajan Menon, μη κάτοικος ανώτερος συνεργάτης στο Defense Priorities και Ομότιμος Έδρας Anne and Bernard Spitzer στις Διεθνείς Σχέσεις στο Powell School, City College of New York/City University of New York.

Το παιχνίδι του Κουρσκ της Ουκρανίας έχει επαινεθεί ευρέως — κατάλληλα. Αλλά η διαρκής επιτυχία του παραμένει αβέβαιη. Εάν ο στρατηγός Oleksandr Syrskyi επιδιώκει να διατηρήσει το ρωσικό έδαφος για τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις. να εκτρέψουν τις ρωσικές δυνάμεις από τα πεδία μάχης του Ντόνετσκ, όπου προχωρούσαν· ή για να κάνει τους Ρώσους να νιώσουν λίγο από τον πόνο που έχουν οι Ουκρανοί από το 2022, η ικανότητά του να επιτύχει έναν ή περισσότερους από αυτούς τους στόχους παραμένει αβέβαιη.

Μόλις η Ρωσία εξαπολύσει μια επίμονη αντεπίθεση, θα συγκεντρώσει η Ουκρανία τις υλικοτεχνικές δυνατότητες, τον αριθμό των στρατευμάτων, την ισχύ πυρός και την αεράμυνα που απαιτούνται για να συντηρήσει τους στρατιώτες της στο Κουρσκ; Θα αναγκαστεί η Ρωσία να αναδιατάξει δυνάμεις από το Ντόνετσκ (μέχρι στιγμής έχει χρησιμοποιήσει εφεδρείες και στρατεύματα από τα μέτωπα του Χάρκοβο και του Κουπιάνσκ); Ή μήπως η Ρωσία θα αποτρέψει την επίθεση στο Κουρσκ της Ουκρανίας, μετατρέποντας την τρέχουσα ευφορία σε ένα παιχνίδι κατηγοριών στο οποίο οι ηγέτες της Ουκρανίας δέχονται επίθεση επειδή έστειλαν στρατεύματα στο Κουρσκ που ήταν πολύ απαραίτητα αλλού; Είναι πολύ νωρίς για να το πούμε.

Peter Rutland, καθηγητής  κυβερνητικής και της Έδρας Colin and Nancy Campbell for Global Issues and Democratic Thought στο Πανεπιστήμιο Wesleyan

Η ουκρανική εισβολή είναι η πιο σημαντική πρόκληση για να αντιμετωπίσεις τον Πούτιν από την ανταρσία του Βάγκνερ τον Ιούνιο του 2023. Υπογραμμίζει έναν από τους κεντρικούς ισχυρισμούς του Evgeny Prigozhin — τη διαφθορά και την ανικανότητα των διοικητών του ρωσικού στρατού, οι οποίοι δεν είχαν προβλέψει την επίθεση και άργησαν να εκδιώξουν τους Ουκρανούς εισβολείς. Διαψεύδει ορισμένα από τα κεντρικά θέματα της προπαγάνδας του Κρεμλίνου – ότι η Ρωσία κερδίζει τον πόλεμο, ότι ο Πούτιν προστατεύει τους Ρώσους από έναν εχθρικό κόσμο. Έχει επίσης χαρακτηρίσει μπλόφα τις απειλές του Πούτιν να χρησιμοποιήσει πυρηνικά όπλα σε περίπτωση κλιμάκωσης των μαχών σε ρωσικό έδαφος. Ανεξάρτητα από το στρατιωτικό κόστος και τα οφέλη της επιδρομής, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ήταν ένα πολιτικό πραξικόπημα για το Κίεβο.

Stephen Walt, Robert και Renee Belfer Καθηγητές Διεθνών Σχέσεων, Πανεπιστήμιο Yale

Η ουκρανική εισβολή στη Ρωσία είναι μια παρενέργεια που αποσκοπεί να ενισχύσει το ηθικό της Ουκρανίας και να δώσει στη Δύση εμπιστοσύνη ότι θα συνεχίσει να υποστηρίζει το Κίεβο, αλλά δεν θα επηρεάσει την έκβαση του πολέμου. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι ουκρανικές δυνάμεις κατέλαβαν περίπου 1000 τετραγωνικά χιλιόμετρα ανεπαρκώς προστατευμένου ρωσικού εδάφους. Η συνολική έκταση γης της Ρωσίας είναι πάνω από 17 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα, πράγμα που σημαίνει ότι η Ουκρανία «ελέγχει» πλέον το 0,00588% της Ρωσίας.

Συγκριτικά, οι ρωσικές δυνάμεις καταλαμβάνουν επί του παρόντος περίπου το 20 τοις εκατό της Ουκρανίας και η αποτυχημένη ουκρανική επίθεση το περασμένο καλοκαίρι δείχνει πόσο δύσκολο θα είναι για την Ουκρανία να ανακαταλάβει αυτές τις περιοχές. Η εισβολή μπορεί να προκαλεί μια μικρή αμηχανία για τον Πούτιν (καθώς και πρόσθετες αποδείξεις ότι η Ρωσία είναι πολύ αδύναμη για να εισβάλει στην υπόλοιπη Ευρώπη), αλλά η μοίρα της Ουκρανίας θα καθοριστεί από το τι θα συμβεί στην Ουκρανία και όχι από αυτή την επιχείρηση.

responsiblestatecraft.org

Ως πρώην στρατιώτης του IDF και ιστορικός της γενοκτονίας, ήμουν βαθιά ταραγμένος από την πρόσφατη επίσκεψή μου στο Ισραήλ

0

Αυτό το καλοκαίρι, σε μια από τις διαλέξεις μου υπήρξαν διαμαρτυρίες απο ακροδεξιούς φοιτητές. Η ρητορική τους έφερε στο νου μερικές από τις πιο σκοτεινές στιγμές της ιστορίας του 20ου αιώνα – και επικαλύπτεται απο τις κυρίαρχες ισραηλινές απόψεις σε έναν συγκλονιστικό βαθμό.

Omer Bartov

Τρίτη 13 Αυγούστου 2024

Στις 19 Ιουνίου 2024, ήταν προγραμματισμένο να δώσω μια διάλεξη στο Πανεπιστήμιο Ben-Gurion του Negev (BGU) στην Beer Sheva του Ισραήλ. Η διάλεξή μου ήταν μέρος μιας εκδήλωσης σχετικά με τις παγκόσμιες διαμαρτυρίες στις πανεπιστημιουπόλεις κατά του Ισραήλ και σχεδίαζα να ασχοληθώ με τον πόλεμο στη Γάζα και γενικότερα το ερώτημα εάν οι διαμαρτυρίες ήταν ειλικρινείς εκφράσεις αγανάκτησης ή υποκινούνταν από αντισημιτισμό, όπως ισχυρίστηκαν ορισμένοι. Όμως τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν όπως σχεδιάστηκαν.

Όταν έφτασα στην είσοδο της αίθουσας διαλέξεων, είδα μια ομάδα φοιτητών να συγκεντρώνεται. Σύντομα αποδείχθηκε ότι δεν ήταν εκεί για να παρευρεθούν στην εκδήλωση αλλά για να διαμαρτυρηθούν εναντίον της. Οι φοιτητές είχαν κληθεί, όπως φάνηκε, από ένα μήνυμα WhatsApp που κυκλοφόρησε την προηγούμενη μέρα, το οποίο επισήμανε τη διάλεξη και καλούσε για δράση: «Δεν θα το επιτρέψουμε! Ως πότε θα κάνουμε προδοσία στον εαυτό μας;;;;;;;;!!»

Το μήνυμα συνέχιζε με τον ισχυρισμό ότι είχα υπογράψει μια αναφορά που περιέγραφε το Ισραήλ ως «καθεστώς απαρτχάιντ» (στην πραγματικότητα, η αναφορά αναφερόταν σε καθεστώς απαρτχάιντ στη Δυτική Όχθη). Επίσης, «κατηγορήθηκα» ότι έγραψα ένα άρθρο για τους New York Times, τον Νοέμβριο του 2023, στο οποίο δήλωσα ότι παρόλο που οι δηλώσεις των Ισραηλινών ηγετών υποδήλωναν πρόθεση γενοκτονίας, υπήρχε ακόμη χρόνος να σταματήσει το Ισραήλ από το να διαπράξει γενοκτονία. Σε αυτό, ήμουν ένοχος ως κατηγορούμενος. Ανάλογη κριτική δέχθηκε και ο διοργανωτής της εκδήλωσης, ο διακεκριμένος γεωγράφος Oren Yiftachel. Τα αδικήματά του περιελάμβαναν το ότι υπηρέτησε ως διευθυντής της «αντισιωνιστικής» B’Tselem, μιας παγκοσμίως σεβαστής ΜΚΟ για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Καθώς οι συμμετέχοντες στο πάνελ και μια χούφτα, ως επί το πλείστον, ηλικιωμένα μέλη ΔΕΠ εισήλθαν στην αίθουσα, οι φρουροί ασφαλείας εμπόδισαν τους διαδηλωτές φοιτητές να εισέλθουν. Αλλά δεν τους εμπόδισαν να κρατήσουν την πόρτα της αίθουσας διαλέξεων ανοιχτή, φωνάζοντας συνθήματα σε μια ντουντούκα και χτυπώντας με όλη τους τη δύναμη στους τοίχους.

Μετά από πάνω από μία ώρα αναστάτωσης, συμφωνήσαμε ότι ίσως το καλύτερο βήμα προς τα εμπρός θα ήταν να ζητήσουμε από τους φοιτητές διαδηλωτές να έρθουν μαζί μας για μια συνομιλία, με την προϋπόθεση ότι θα σταματήσουν τη φασαρία. Αρκετός αριθμός από αυτούς τους ακτιβιστές μπήκαν τελικά και για τις επόμενες δύο ώρες καθίσαμε και μιλήσαμε. Όπως αποδείχθηκε, οι περισσότεροι από αυτούς τους νεαρούς άνδρες και γυναίκες είχαν πρόσφατα επιστρέψει από εφεδρική υπηρεσία, κατά τη διάρκεια της οποίας είχαν αναπτυχθεί στη Λωρίδα της Γάζας.

Δεν ήταν μια φιλική ή «θετική» ανταλλαγή απόψεων, αλλά ήταν αποκαλυπτική. Αυτοί οι μαθητές δεν ήταν απαραίτητα αντιπροσωπευτικοί του φοιτητικού σώματος στο Ισραήλ στο σύνολό του. Ήταν ακτιβιστές σε ακροδεξιές οργανώσεις. Αλλά από πολλές απόψεις, αυτά που έλεγαν αντανακλούσαν ένα πολύ πιο διαδεδομένο συναίσθημα στη χώρα.

Δεν είχα πάει στο Ισραήλ από τον Ιούνιο του 2023 και κατά τη διάρκεια αυτής της πρόσφατης επίσκεψης βρήκα μια διαφορετική χώρα από αυτή που γνώριζα. Αν και έχω εργαστεί στο εξωτερικό για πολλά χρόνια, το Ισραήλ είναι το μέρος όπου γεννήθηκα και μεγάλωσα. Είναι το μέρος όπου έζησαν και είναι θαμμένοι οι γονείς μου. Είναι το μέρος  όπου ο γιος μου έχει δημιουργήσει τη δική του οικογένεια και ζουν οι περισσότεροι από τους μεγαλύτερους και καλύτερους φίλους μου. Γνωρίζοντας τη χώρα εκ των έσω και έχοντας παρακολουθήσει τα γεγονότα ακόμη πιο προσεκτικά, από ό,τι συνήθως, από τις 7 Οκτωβρίου, δεν με εξέπληξε εντελώς αυτό που συνάντησα κατά την επιστροφή μου, αλλά ήταν ακόμα βαθιά ανησυχητικό.

Κατά τη συζήτηση αυτών των θεμάτων, δεν μπορώ παρά να βασιστώ στο προσωπικό και επαγγελματικό μου υπόβαθρο. Υπηρέτησα στις Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF) για τέσσερα χρόνια, μια θητεία που περιελάμβανε τον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ το 1973 και αποσπάσεις στη Δυτική Όχθη, το βόρειο Σινά και τη Γάζα, τερματίζοντας τη θητεία μου ως διοικητής λόχου πεζικού. Κατά τη διάρκεια της παραμονής μου στη Γάζα, είδα από πρώτο χέρι τη φτώχεια και την απελπισία των Παλαιστινίων προσφύγων που έβγαζαν τα προς το ζην σε συνωστισμένες, ερημικές γειτονιές. Πιο έντονα, θυμάμαι να περιπολώ στους χωρίς σκιά, σιωπηλούς δρόμους της αιγυπτιακής πόλης ʿArīsh – την οποία κατείχε τότε το Ισραήλ – διαπερνώντας τα βλέμματα του έντρομου, αγανακτισμένου πληθυσμού που μας παρατηρούσε από τα κλειστά παράθυρά του. Για πρώτη φορά κατάλαβα τι σημαίνει να απασχολείς έναν άλλο λαό.

Η στρατιωτική θητεία είναι υποχρεωτική για τους Εβραίους Ισραηλινούς όταν γίνουν 18 – αν και υπάρχουν λίγες εξαιρέσεις – αλλά στη συνέχεια, μπορείτε να κληθείτε να υπηρετήσετε ξανά στο IDF, για εκπαίδευση ή επιχειρησιακά καθήκοντα ή σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης όπως ένας πόλεμος . Όταν κλήθηκα το 1976, ήμουν προπτυχιακός φοιτητής και σπούδαζα στο Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ. Κατά τη διάρκεια εκείνης της πρώτης αποστολής ως έφεδρος αξιωματικός, τραυματίστηκα βαριά σε εκπαιδευτικό ατύχημα, μαζί με πολλούς στρατιώτες μου. Οι IDF κάλυψαν τις συνθήκες αυτού του γεγονότος, το οποίο προκλήθηκε από την αμέλεια του διοικητή της βάσης εκπαίδευσης. Πέρασα το μεγαλύτερο μέρος του πρώτου εξαμήνου στο νοσοκομείο της Μπερ Σεβά, αλλά επέστρεψα στις σπουδές μου, αποφοιτώντας το 1979 με ειδικότητα στην ιστορία.

Αυτές οι προσωπικές εμπειρίες με έκαναν να ενδιαφερθώ περισσότερο για ένα ερώτημα που με απασχολούσε εδώ και καιρό: τι παρακινεί τους στρατιώτες να πολεμήσουν;

Τις δεκαετίες μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, πολλοί Αμερικανοί κοινωνιολόγοι υποστήριξαν ότι οι στρατιώτες πολεμούν πρώτα και κύρια ο ένας για τον άλλον, παρά για κάποιο μεγαλύτερο ιδεολογικό στόχο. Αλλά αυτό δεν ταίριαζε πολύ με αυτό που είχα βιώσει ως στρατιώτης: πιστεύαμε ότι ήμασταν σε αυτό για έναν ευρύτερο σκοπό που ξεπερνούσε τη δική μας ομάδα φίλων. Μέχρι να ολοκληρώσω το πτυχίο μου, είχα αρχίσει επίσης να ρωτάω εάν, στο όνομα αυτής της αιτίας, οι στρατιώτες θα μπορούσαν να υποχρεωθούν να ενεργήσουν με τρόπους που διαφορετικά θα έβρισκαν κατακριτέους.

Λαμβάνοντας την ακραία περίπτωση, έγραψα τη διδακτορική μου διατριβή στην Οξφόρδη, που αργότερα εκδόθηκε ως βιβλίο, σχετικά με τη ναζιστική κατήχηση του γερμανικού στρατού και τα εγκλήματα που διέπραξε στο ανατολικό μέτωπο στον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο.

Αυτό που βρήκα έρχεται σε αντίθεση με το πώς οι Γερμανοί της δεκαετίας του 1980 κατανοούσαν το παρελθόν τους.

Προτιμούσαν να πιστεύουν ότι ο στρατός είχε κάνει έναν «αξιοπρεπή» πόλεμο, ακόμη και όταν η Γκεστάπο και τα SS διέπραξαν γενοκτονία «πίσω από την πλάτη του». Χρειάστηκαν πολλά ακόμη χρόνια στους Γερμανούς για να συνειδητοποιήσουν πόσο συνένοχοι ήταν οι πατέρες και οι παππούδες τους στο Ολοκαύτωμα και στη μαζική δολοφονία πολλών άλλων ομάδων στην Ανατολική Ευρώπη και τη Σοβιετική Ένωση.

Όταν ξέσπασε η πρώτη παλαιστινιακή ιντιφάντα, ή εξέγερση, στα τέλη του 1987, δίδασκα στο Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ. Ήμουν τρομοκρατημένος από την οδηγία του Yitzhak Rabin, τότε υπουργού Άμυνας, προς τον IDF να «σπάσει τα χέρια και τα πόδια» των Παλαιστινίων νεαρών που πετούσαν πέτρες σε βαριά οπλισμένα στρατεύματα.

Του έγραψα μια επιστολή προειδοποιώντας ότι, με βάση την έρευνά μου για την κατήχηση των ενόπλων δυνάμεων της Ναζιστικής Γερμανίας, φοβόμουν ότι υπό την ηγεσία του ο Ισραηλινός Στρατός κατευθυνόταν σε μια παρόμοια ολισθηρή πορεία.

«Δεν με εξέπληξε εντελώς αυτό που αντιμετώπισα, αλλά ήταν ακόμα βαθιά ανησυχητικό» …

«Δεν με εξέπληξε εντελώς αυτό που αντιμετώπισα, αλλά ήταν ακόμα βαθιά ανησυχητικό» … Omer Bartov. Φωτογραφία: David Degner/The Guardian

Όπως έδειξε η έρευνά μου, ακόμη και πριν από τη στράτευση, νεαροί Γερμανοί είχαν εσωτερικεύσει βασικά στοιχεία της ναζιστικής ιδεολογίας, ειδικά την άποψη ότι οι υπάνθρωπες σλαβικές μάζες, με επικεφαλής τους ύπουλους Μπολσεβίκους Εβραίους, απειλούσαν τη Γερμανία και τον υπόλοιπο πολιτισμένο κόσμο με καταστροφή. και ότι επομένως η Γερμανία είχε το δικαίωμα και το καθήκον να δημιουργήσει για τον εαυτό της έναν «ζωτικό χώρο» στα ανατολικά και να αποδεκατίσει ή να υποδουλώσει τον πληθυσμό αυτής της περιοχής. Αυτή η κοσμοθεωρία στη συνέχεια ενσωματώθηκε περαιτέρω στα στρατεύματα, έτσι ώστε μέχρι τη στιγμή που βάδισαν στη Σοβιετική Ένωση αντιλαμβάνονταν τους εχθρούς τους μέσα από αυτό το πρίσμα. Η σκληρή αντίσταση που προέβαλε ο Κόκκινος Στρατός επιβεβαίωσε μόνο την ανάγκη να καταστραφούν ολοσχερώς οι Σοβιετικοί στρατιώτες και πολίτες, και κυρίως οι Εβραίοι, οι οποίοι θεωρούνταν οι κύριοι υποκινητές του μπολσεβικισμού.

Όσο περισσότερη καταστροφή προκαλούσαν, τόσο πιο φοβισμένα γίνονταν τα γερμανικά στρατεύματα για την εκδίκηση που θα μπορούσαν να περιμένουν αν επικρατούσαν οι εχθροί τους. Το αποτέλεσμα ήταν η δολοφονία έως και 30 εκατομμυρίων σοβιετικών στρατιωτών και πολιτών.

Προς έκπληξή μου, λίγες μέρες αφότου του έγραψα, έλαβα μια απάντηση μιας γραμμής από τον Ράμπιν, που με επέπληξε που τόλμησα να συγκρίνω τον Ισραηλινό Στρατό με τον γερμανικό στρατό. Αυτό μου έδωσε την ευκαιρία να του γράψω μια πιο λεπτομερή επιστολή, εξηγώντας την έρευνά μου και το άγχος μου σχετικά με τη χρήση του IDF ως εργαλείου καταπίεσης εναντίον άοπλων κατεχόμενων πολιτών. Ο Ράμπιν απάντησε ξανά, με την ίδια δήλωση: «Πώς τολμάς να συγκρίνεις τον Ισραηλινό Στρατό με τη Βέρμαχτ».

Αλλά εκ των υστέρων, πιστεύω ότι αυτή η ανταλλαγή αποκάλυψε κάτι για το μετέπειτα πνευματικό του ταξίδι. Διότι, όπως γνωρίζουμε από τη μετέπειτα εμπλοκή του στην ειρηνευτική διαδικασία του Όσλο, όσο λανθασμένη κι αν ήταν, τελικά αναγνώρισε ότι μακροπρόθεσμα το Ισραήλ δεν μπορούσε να αντέξει το στρατιωτικό, πολιτικό και ηθικό τίμημα της κατοχής.

Από το 1989 διδάσκω στις Ηνωμένες Πολιτείες. Έχω γράψει άφθονα για τον πόλεμο, τη γενοκτονία, τον ναζισμό, τον αντισημιτισμό και το Ολοκαύτωμα, επιδιώκοντας να κατανοήσω τη σχέση μεταξύ της βιομηχανικής δολοφονίας στρατιωτών στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο και της εξόντωσης αμάχων πληθυσμών από το καθεστώς του Χίτλερ.

Μεταξύ άλλων έργων, πέρασα πολλά χρόνια ερευνώντας τη μεταμόρφωση της πατρίδας της μητέρας μου – Buchach στην Πολωνία (τώρα Ουκρανία) – από μια κοινότητα διεθνοτικής συνύπαρξης σε μια κοινότητα στην οποία, υπό τη ναζιστική κατοχή, ο πληθυσμός των εθνών στράφηκε ενάντια στους Εβραίους γείτονές του. Ενώ οι Γερμανοί ήρθαν στην πόλη με ρητό στόχο να δολοφονήσουν τους Εβραίους της, η ταχύτητα και η αποτελεσματικότητα της δολοφονίας διευκολύνθηκαν σημαντικά από την τοπική συνεργασία. Αυτοί οι ντόπιοι υποκινήθηκαν από προϋπάρχουσες δυσαρέσκειες και μίσος που μπορούν να αναχθούν στην άνοδο του εθνοεθνικισμού τις προηγούμενες δεκαετίες και στην επικρατούσα άποψη ότι οι Εβραίοι δεν ανήκαν στα νέα εθνικά κράτη που δημιουργήθηκαν μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο.

Στους μήνες μετά τις 7 Οκτωβρίου, όσα έμαθα κατά τη διάρκεια της ζωής μου και της καριέρας μου έγιναν πιο επίπονα από ποτέ. Όπως πολλοί άλλοι, βρήκα αυτούς τους τελευταίους μήνες συναισθηματικά και διανοητικά προκλητικούς. Όπως πολλοί άλλοι, μέλη της δικής μου οικογένειας και των οικογενειών των φίλων μου έχουν επίσης επηρεαστεί άμεσα από τη βία. Δεν υπάρχει έλλειψη θλίψης όπου κι αν στραφείτε.

Η επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου ήταν ένα τρομερό σοκ για την ισραηλινή κοινωνία, από το οποίο δεν έχει αρχίσει να ανακάμπτει. Ήταν η πρώτη φορά που το Ισραήλ έχασε τον έλεγχο μέρους του εδάφους του για μεγάλο χρονικό διάστημα, με τον IDF να μην μπορεί να αποτρέψει τη σφαγή περισσότερων από 1.200 ανθρώπων –πολλοί σκοτώθηκαν με τον πιο σκληρό τρόπο που μπορεί να φανταστεί κανείς– και την σύλληψη πάνω από 200 ομήρων, συμπεριλαμβανομένων δεκάδων παιδιών. Το αίσθημα της εγκατάλειψης από το κράτος και της συνεχιζόμενης ανασφάλειας –με δεκάδες χιλιάδες Ισραηλινούς πολίτες να εξακολουθούν να εκτοπίζονται από τα σπίτια τους κατά μήκος της Λωρίδας της Γάζας και στα σύνορα του Λιβάνου– είναι βαθύ.

Σήμερα, σε τεράστια τμήματα του ισραηλινού κοινού, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αντιτίθενται στην κυβέρνηση, κυριαρχούν δύο αισθήματα.

Το πρώτο είναι ένας συνδυασμός οργής και φόβου, μια επιθυμία για αποκατάσταση της ασφάλειας με κάθε κόστος και μια πλήρης δυσπιστία για πολιτικές λύσεις, διαπραγματεύσεις και συμφιλίωση. Ο στρατιωτικός θεωρητικός Carl von Clausewitz σημείωσε ότι ο πόλεμος ήταν η επέκταση της πολιτικής με άλλα μέσα και προειδοποίησε ότι χωρίς καθορισμένο πολιτικό στόχο θα οδηγούσε σε απεριόριστη καταστροφή. Το συναίσθημα που επικρατεί τώρα στο Ισραήλ απειλεί με παρόμοιο τρόπο να φέρει τον πόλεμο στο τέλος του. Από αυτή την άποψη, η πολιτική είναι ένα εμπόδιο για την επίτευξη στόχων παρά ένα μέσο για τον περιορισμό της καταστροφής. Αυτή είναι μια άποψη που μόνο τελικά μπορεί να οδηγήσει σε αυτοεκμηδενισμό.

Το δεύτερο κυρίαρχο συναίσθημα – ή μάλλον η έλλειψη συναισθήματος – είναι η άλλη πλευρά του πρώτου.

Είναι η απόλυτη ανικανότητα της ισραηλινής κοινωνίας σήμερα να αισθανθεί οποιαδήποτε ενσυναίσθηση για τον πληθυσμό της Γάζας.

Είναι η απόλυτη ανικανότητα της ισραηλινής κοινωνίας σήμερα να αισθανθεί οποιαδήποτε ενσυναίσθηση για τον πληθυσμό της Γάζας.

Η πλειοψηφία, όπως φαίνεται, δεν θέλει καν να μάθει τι συμβαίνει στη Γάζα και αυτή η επιθυμία αντανακλάται στην τηλεοπτική κάλυψη. Οι ειδήσεις της ισραηλινής τηλεόρασης αυτές τις μέρες συνήθως ξεκινούν με αναφορές στις κηδείες των στρατιωτών, που πάντα περιγράφονται ως ήρωες, που έπεσαν στις μάχες στη Γάζα, ακολουθούμενες από εκτιμήσεις για το πόσοι μαχητές της Χαμάς «εκκαθαρίστηκαν». Οι αναφορές σε θανάτους Παλαιστινίων αμάχων είναι σπάνιες και συνήθως παρουσιάζονται ως μέρος της εχθρικής προπαγάνδας ή ως αιτία για ανεπιθύμητη διεθνή πίεση. Μπροστά στον τόσο θάνατο, αυτή η εκκωφαντική σιωπή μοιάζει τώρα ως μορφή εκδίκησης.

Φυσικά, η ισραηλινή κοινή γνώμη έχει εμπλακεί εδώ και πολύ καιρό στη βάναυση κατοχή που χαρακτηρίζει τη χώρα τα 57 από τα 76 χρόνια της ύπαρξής της.

Αλλά το μέγεθος των όσων διαπράττονται στη Γάζα αυτή τη στιγμή από το IDF είναι τόσο πρωτοφανές όσο η πλήρης αδιαφορία των περισσότερων Ισραηλινών για το τι γίνεται εν ονόματίτους.

Το 1982, εκατοντάδες χιλιάδες Ισραηλινοί διαδήλωσαν ενάντια στη σφαγή του παλαιστινιακού πληθυσμού στους προσφυγικούς καταυλισμούς Sabra και Shatila στη δυτική Βηρυτό από μαρωνίτικες χριστιανικές πολιτοφυλακές, με τη διευκόλυνση του IDF. Σήμερα, αυτού του είδους η απάντηση είναι αδιανόητη.

Ο τρόπος με τον οποίο τα μάτια των ανθρώπων γυαλίζουν κάθε φορά που κάποιος αναφέρει τα δεινά των Παλαιστινίων αμάχων και τους θανάτους χιλιάδων παιδιών και γυναικών και ηλικιωμένων, είναι βαθιά ανησυχητικός.

Συναντώντας τους φίλους μου στο Ισραήλ αυτή τη φορά, ένιωσα συχνά ότι φοβούνταν ότι μπορεί να διαταράξω τη θλίψη τους και ότι ζώντας έξω από τη χώρα δεν μπορούσα να καταλάβω τον πόνο, το άγχος, τη σύγχυση και την αδυναμία τους.

Οποιαδήποτε υπόνοια ότι ζώντας στη χώρα τους είχαν μουδιάσει στον πόνο των άλλων –τον πόνο που, στο κάτω κάτω, προκαλούνταν στο όνομά τους– απλώς παρήγαγε έναν τοίχο σιωπής, ένα κλείσιμο στον εαυτό τους ή μια γρήγορη αλλαγή θέματος.

Η εντύπωση που αποκόμισα ήταν συνεπής: δεν έχουμε χώρο στην καρδιά μας, δεν έχουμε χώρο στις σκέψεις μας, δεν θέλουμε να μιλήσουμε ή να μας δείξουν αυτό που οι δικοί μας στρατιώτες, τα παιδιά ή τα εγγόνια μας, τα αδέρφια και οι αδερφές μας, κάνουν αυτή τη στιγμή στη Γάζα. Πρέπει να επικεντρωθούμε στον εαυτό μας, στο τραύμα, τον φόβο και τον θυμό μας.

Σε μια συνέντευξη που πραγματοποιήθηκε στις 7 Μαρτίου 2024, ο συγγραφέας, αγρότης και επιστήμονας Zeev Smilansky εξέφρασε αυτό ακριβώς το συναίσθημα με τρόπο που μου φάνηκε συγκλονιστικός, ακριβώς επειδή προήλθε από αυτόν. Γνωρίζω τον Smilansky για περισσότερο από μισό αιώνα και είναι γιος του διάσημου Ισραηλινού συγγραφέα S Yizhar, του οποίου η νουβέλα του 1949 Khirbet Khizeh ήταν το πρώτο κείμενο στην ισραηλινή λογοτεχνία που αντιμετώπισε την αδικία της Nakba, την απέλαση 750.000 Παλαιστινίων. από αυτό που έγινε το κράτος του Ισραήλ το 1948. Μιλώντας για τον δικό του γιο, τον Offer, που ζει στις Βρυξέλλες, ο Smilansky σχολίασε:

Η προσφορά λέει ότι για αυτόν κάθε παιδί είναι παιδί, ανεξάρτητα από το αν είναι στη Γάζα ή εδώ. Δεν νιώθω σαν αυτόν. Τα παιδιά μας εδώ είναι πιο σημαντικά για μένα. Υπάρχει μια συγκλονιστική ανθρωπιστική καταστροφή εκεί, το καταλαβαίνω, αλλά η καρδιά μου είναι μπλοκαρισμένη και γεμάτη με τα παιδιά μας και τους ομήρους μας… Δεν υπάρχει χώρος στην καρδιά μου για τα παιδιά στη Γάζα, όσο σοκαριστικό και τρομακτικό κι αν είναι και παρόλο που ξέρω ότι ο πόλεμος δεν είναι η λύση.

«Ακούω τον Maoz Inon, που έχασε και τους δύο γονείς του [δολοφονήθηκαν από τη Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου]… και που μιλάει τόσο όμορφα και πειστικά για την ανάγκη να κοιτάξουμε μπροστά, που πρέπει να φέρουμε ελπίδα και να θέλουμε ειρήνη, γιατί με τους πολέμους δεν καταφέρνεις τίποτε και συμφωνώ μαζί του. Συμφωνώ μαζί του, αλλά δεν μπορώ να βρω τη δύναμη στην καρδιά μου, με όλες τις αριστερές μου τάσεις και την αγάπη για την ανθρωπότητα, δεν μπορώ… Δεν είναι μόνο η Χαμάς, είναι όλοι οι κάτοικοι της Γάζας που συμφωνούν ότι είναι εντάξει να σκοτώνεις εβραϊκά παιδιά, ότι αυτό είναι ένας άξιος λόγος… Με τη Γερμανία υπήρξε συμφιλίωση, αλλά ζήτησαν συγγνώμη και πλήρωσαν αποζημιώσεις, και τι [θα γίνει] εδώ; Κάναμε και εμείς τρομερά πράγματα, αλλά τίποτα δεν πλησιάζει αυτό που συνέβη εδώ στις 7 Οκτωβρίου. Θα χρειαστεί να συμφιλιωθούμε, αλλά χρειαζόμαστε κάποια χρόνο».

Αυτό ήταν ένα διάχυτο συναίσθημα μεταξύ πολλών αριστερών, φιλελεύθερων φίλων και γνωστών με τους οποίους μίλησα στο Ισραήλ. Ήταν, φυσικά, πολύ διαφορετικό από αυτό που έλεγαν δεξιοί πολιτικοί και στελέχη των μέσων ενημέρωσης από τις 7 Οκτωβρίου. Πολλοί από τους φίλους μου αναγνωρίζουν την αδικία της κατοχής και, όπως είπε ο Σμιλάνσκι, δηλώνουν «αγάπη για την ανθρωπότητα». Αλλά αυτή τη στιγμή, υπό αυτές τις συνθήκες, δεν είναι αυτό στο οποίο επικεντρώνονται. Αντίθετα, πιστεύουν ότι στον αγώνα μεταξύ δικαιοσύνης και ύπαρξης, η ύπαρξη πρέπει να νικήσει, και στον αγώνα μεταξύ μιας δίκαιης αιτίας και της άλλης –του Ισραηλινού και αυτής των Παλαιστινίων– είναι η δική μας υπόθεση που πρέπει να θριαμβεύσει, δεν έχει  σημασία η τιμή. Για όσους αμφισβητούν αυτή την αυστηρή επιλογή, το Ολοκαύτωμα παρουσιάζεται ως η εναλλακτική λύση, όσο άσχετη κι αν είναι η τρέχουσα στιγμή.

Αυτό το συναίσθημα δεν εμφανίστηκε ξαφνικά στις 7 Οκτωβρίου. Οι ρίζες του είναι πολύ βαθύτερες.

Στις 30 Απριλίου 1956, ο Moshe Dayan, τότε αρχηγός του επιτελείου του IDF, έδωσε μια σύντομη ομιλία που θα γινόταν μια από τις πιο διάσημες στην ιστορία του Ισραήλ. Απευθυνόταν στους πενθούντες στην κηδεία του Ro’i Rothberg, ενός νεαρού αξιωματικού ασφαλείας του νεοϊδρυθέντος κιμπούτς Nahal Oz, το οποίο ιδρύθηκε από το IDF το 1951 και έγινε πολιτική κοινότητα δύο χρόνια αργότερα. Το κιμπούτς βρισκόταν μόλις μερικές εκατοντάδες μέτρα από τα σύνορα με τη Λωρίδα της Γάζας, απέναντι από την παλαιστινιακή γειτονιά Shuja’iyya.

Ο Ρόθμπεργκ είχε σκοτωθεί την προηγούμενη μέρα και το σώμα του σύρθηκε πέρα ​​από τα σύνορα και ακρωτηριάστηκε, προτού επιστραφεί στα χέρια των Ισραηλινών με τη βοήθεια των Ηνωμένων Εθνών. Η ομιλία του Dayan έχει γίνει μια εμβληματική δήλωση, που χρησιμοποιείται τόσο από την πολιτική δεξιά όσο και από την αριστερά μέχρι σήμερα:

Χθες το πρωί ο Ro’i δολοφονήθηκε. Θαμπωμένος από την πρωινή ηρεμία, δεν είδε αυτούς που τον περίμεναν σε ενέδρα στην άκρη του αυλακιού. Ας μην κατηγορούμε τους δολοφόνους σήμερα. Γιατί να τους κατηγορήσουμε για το φλέγον μίσος τους για εμάς; Για οκτώ χρόνια κατοικούν στους προσφυγικούς καταυλισμούς της Γάζας, καθώς μπροστά στα μάτια τους έχουμε μετατρέψει τη γη και τα χωριά στα οποία είχαν ζήσει αυτοί και οι προπάτορές τους σε δική μας ιδιοκτησία.

«Δεν πρέπει να αναζητήσουμε το αίμα του Ρόι από τους Άραβες στη Γάζα αλλά από εμάς τους ίδιους. Πώς κλείσαμε τα μάτια μας και δεν αντιμετωπίσαμε ευθέως τη μοίρα μας, δεν αντιμετωπίσαμε την αποστολή της γενιάς μας σε όλη της τη σκληρότητα; Ξεχάσαμε ότι αυτή η ομάδα παλικαριών, που κατοικεί στο Nahal Oz, κουβαλάει στους ώμους της τις βαριές πύλες της Γάζας, στην άλλη πλευρά της οποίας το πλήθος εκατοντάδων χιλιάδων ματιών και χεριών προσεύχονται για τη στιγμή της αδυναμίας μας, για να μπορέσουν να μας σκίσουν– το έχουμε ξεχάσει αυτό;…

Είμαστε η γενιά των εποικισμών, χωρίς ατσάλινο κράνος και το στόμιο του κανονιού δεν θα μπορέσουμε να φυτέψουμε δέντρο και να φτιάξουμε σπίτι. Τα παιδιά μας δεν θα έχουν ζωή αν δεν σκάβουμε καταφύγια και χωρίς συρματοπλέγματα και πολυβόλα δεν θα μπορούμε να στρώνουμε δρόμους και να σκάβουμε πηγάδια νερού. Εκατομμύρια Εβραίοι που εξοντώθηκαν επειδή δεν είχαν γη μας κοιτούν από τις στάχτες της ισραηλινής ιστορίας και μας διατάζουν να εγκατασταθούμε και να αναστήσουμε μια γη για τον λαό μας. Αλλά πέρα ​​από το αυλάκι των συνόρων υψώνεται ένας ωκεανός μίσους και μια παρόρμηση για εκδίκηση, περιμένοντας τη στιγμή που αυτή η ηρεμία θα αμβλύνει την ετοιμότητά μας, την ημέρα που θα προσέξουμε τους πρεσβευτές της υποκρκτκής συνωμοσίας, που μας καλούν να καταθέσουμε τα όπλα…

Ας μην πτοούμεθα από το να δούμε την απέχθεια που συνοδεύει και γεμίζει τις ζωές εκατοντάδων χιλιάδων Αράβων που ζουν γύρω μας και περιμένουν τη στιγμή που θα μπορέσουν να βρουν το αίμα μας. Ας μην αποστρέφουμε τα μάτια μας μήπως αδυνατίσουν τα χέρια μας. Αυτή είναι η μοίρα της γενιάς μας. Αυτή είναι η επιλογή της ζωής μας – να είμαστε έτοιμοι και οπλισμένοι και δυνατοί και σκληροί. Γιατί αν πέσει το σπαθί από τη γροθιά μας, θα κοπεί η ζωή μας».

Την επόμενη μέρα, ο Νταγιάν ηχογράφησε την ομιλία του στο ισραηλινό ραδιόφωνο. Όμως κάτι έλειπε. Έφυγε η αναφορά στους πρόσφυγες που έβλεπαν τους Εβραίους να καλλιεργούν τα εδάφη από τα οποία είχαν εκδιωχθεί, οι οποίοι δεν έπρεπε να κατηγορηθούν ότι μισούν τους κατακτητές τους. Αν και είχε πει αυτές τις γραμμές στην κηδεία και τις έγραψε στη συνέχεια, ο Dayan επέλεξε να τις παραλείψει από την ηχογραφημένη έκδοση. Και αυτός γνώριζε αυτή τη γη πριν από το 1948. Θυμήθηκε τα παλαιστινιακά χωριά και πόλεις που καταστράφηκαν για να κάνουν χώρο για Εβραίους αποίκους. Καταλάβαινε ξεκάθαρα την οργή των προσφύγων πέρα ​​από τον φράχτη. Αλλά πίστευε επίσης ακράδαντα τόσο στη σωστή όσο και επείγουσα ανάγκη για εβραϊκούς εποικισμούς και κρατισμό.

Στον αγώνα μεταξύ της αντιμετώπισης της αδικίας και της κατάληψης της γης, επέλεξε την πλευρά του, γνωρίζοντας ότι ήταν καταδικασμένος ο λαός του να βασίζεται για πάντα στο όπλο.

Ο Dayan γνώριζε επίσης καλά τι μπορούσε να δεχτεί το ισραηλινό κοινό. Λόγω της αμφιθυμίας του σχετικά με το πού βρισκόταν η ενοχή και η ευθύνη για την αδικία και τη βία, και η ντετερμινιστική, τραγική άποψή του για την ιστορία, οι δύο εκδοχές της ομιλίας του κατέληξαν να απευθύνονται σε πολύ διαφορετικούς πολιτικούς προσανατολισμούς.

Ο Moshe Dayan, τότε υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, με τον Henry Kissinger, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ, το 1974. Φωτογραφία: PhotoQuest/Getty Images

Δεκαετίες αργότερα, μετά από πολλούς ακόμη πολέμους και ποτάμια αίματος, ο Νταγιάν έδωσε τίτλο στο τελευταίο του βιβλίο Shall the Sword Devour Forever; Το βιβλίο που δημοσιεύτηκε το 1981, περιγράφει λεπτομερώς τον ρόλο του στην επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας με την Αίγυπτο δύο χρόνια νωρίτερα. Είχε επιτέλους μάθει την αλήθεια του δεύτερου μέρους του βιβλικού στίχου από το οποίο πήρε τον τίτλο του βιβλίου: «Δεν ξέρεις ότι θα είναι πικρία στο τέλος;»

Αλλά στην ομιλία του το 1956, με τις αναφορές του να κουβαλάει τις βαριές πύλες της Γάζας και τους Παλαιστίνιους να περιμένουν μια στιγμή αδυναμίας, ο Νταγιάν αναφερόταν στη βιβλική ιστορία του Σαμψών. Όπως θα θυμόντουσαν οι ακροατές του, ο Σαμψών ο Ισραηλίτης, του οποίου η υπεράνθρωπη δύναμη προερχόταν από τα μακριά μαλλιά του, συνήθιζε να επισκέπτεται ιερόδουλες στη Γάζα. Οι Φιλισταίοι, που τον έβλεπαν ως θανάσιμο εχθρό τους, ήλπιζαν να του στήσουν ενέδρα ενάντια στις κλειδωμένες πύλες της πόλης. Αλλά ο Σαμψών απλά σήκωσε τις πύλες στους ώμους του και περπάτησε ελεύθερος. Μόνο όταν η ερωμένη του Δαλιδά τον ξεγέλασε και του έκοψε τα μαλλιά, οι Φιλισταίοι μπόρεσαν να τον συλλάβουν και να τον φυλακίσουν, κάνοντάς τον ακόμη πιο ανίσχυρο βγάζοντας τα μάτια του (όπως φέρεται να έκαναν και οι κάτοικοι της Γάζας που ακρωτηρίασαν τον Ro’i) . Αλλά σε ένα τελευταίο επίτευγμα γενναιότητας, καθώς τον κοροϊδεύουν οι απαγωγείς του, ο Σαμψών καλεί σε βοήθεια το Θεό, αρπάζει τους στύλους του ναού στον οποίο τον είχαν οδηγήσει και τον γκρεμίζει πάνω στο χαρούμενο πλήθος που τον περιβάλλει, φωνάζοντας: «Ας πεθάνω με τους Φιλισταίους!». [σσ Αποθανέτω η ψυχή μου μετά των αλλοφύλων]

Αυτές οι πύλες της Γάζας βρίσκονται βαθιά μέσα στη σιωνιστική ισραηλινή φαντασία, σύμβολο του διαχωρισμού μεταξύ μας και των «βαρβάρων». Στην περίπτωση του Ροΐ, ο Νταγιάν υποστήριξε, «η λαχτάρα για ειρήνη έκλεισε τα αυτιά του και δεν άκουσε τη φωνή του φόνου που περίμενε σε ενέδρα. Οι πύλες της Γάζας βάραιναν πάρα πολύ στους ώμους του και τον κατέβασαν».

Στις 8 Οκτωβρίου 2023, ο Πρόεδρος Isaac Herzog απευθύνθηκε στο ισραηλινό κοινό, αναφέροντας την τελευταία γραμμή της ομιλίας του Dayan: «Αυτή είναι η μοίρα της γενιάς μας. Αυτή είναι η επιλογή της ζωής μας – να είμαστε έτοιμοι και οπλισμένοι και δυνατοί και σκληροί. Γιατί αν πέσει το ξίφος από τη γροθιά μας, η ζωή μας θα κοπεί».

Την προηγούμενη μέρα, 67 χρόνια μετά τον θάνατο του Ro’i, οι μαχητές της Χαμάς είχαν δολοφονήσει 15 κατοίκους του κιμπούτς Nahal Oz και είχαν πάρει οκτώ ομήρους. Από την ανταποδοτική εισβολή του Ισραήλ στη Γάζα, η παλαιστινιακή γειτονιά Shuja’iyya απέναντι από το κιμπούτς, όπου ζούσαν 100.000 άνθρωποι, έχει αδειάσει από τον πληθυσμό της και έχει μετατραπεί σε έναν τεράστιο σωρό ερειπίων.

Μια από τις σπάνιες λογοτεχνικές απόπειρες να αποκαλύψει τη ζοφερή λογική των πολέμων του Ισραήλ είναι το εξαιρετικό ποίημα του 1971 του Anadad Eldan, Samson Tearing His Clothes, [Ο Σαμψών σκίζει τα ρούχα του] στο οποίο αυτός ο αρχαίος Εβραίος ήρωας πέφτει μέσα και έξω από τη Γάζα, αφήνοντας μόνο ερημιά στα ίχνη του. Έμαθα για πρώτη φορά για αυτό το ποίημα από το εξαιρετικό δοκίμιο της Εβραϊκής γλώσσας του Arie Dubnov, «The Gates of Gaza», [Οι πύλες της Γάζας] που δημοσιεύτηκε τον Ιανουάριο του 2024. Ο Σαμψών ο ήρωας, ο προφήτης, ο υποτάκτης του αιώνιου εχθρού του έθνους, μεταμορφώνεται στον άγγελο του θανάτου του, έναν θάνατο που, όπως θυμόμαστε, καταλήγει να φέρει και τον εαυτό του σε μια μεγαλειώδη αυτοκτονική ενέργεια που αντηχεί στις γενιές μέχρι σήμερα.

«Όταν πήγα
στη Γάζα που γνώρισα
Ο Σαμψών βγαίνει έξω σκίζοντας τα ρούχα του
στο γδαρμένο του πρόσωπο κυλούσαν ποτάμια
και τα σπίτια λύγισαν να του αφήσουν
πέρασμα
οι πόνοι του ξερίζωσαν δέντρα και πιάστηκε στις
μπερδεμένες
ρίζες. Στις ρίζες ήταν σκέλη του
μαλλιά.
Το κεφάλι του έλαμπε σαν κρανίο από βράχο
και τα παραπαίοντα βήματά του έσκισαν τα δάκρυα μου
Ο Σαμψών περπάτησε σέρνοντας έναν κουρασμένο ήλιο
σπασμένα τζάμια και αλυσίδες στη θάλασσα της Γάζας
πνίγηκαν. Άκουσα πώς
η γη βόγκηξε κάτω από τα βήματά του,
πώς της έκοψε το έντερο. του Σαμψών
τα παπούτσια ούρλιαζαν όταν περπατούσε»

Γεννημένος στην Πολωνία το 1924 ως Avraham Bleiberg, ο Eldan ήρθε στην Παλαιστίνη ως παιδί, πολέμησε στον πόλεμο του 1948 και το 1960 μετακόμισε στο Kibbutz Be’eri, περίπου 4 χιλιόμετρα από τη Λωρίδα της Γάζας. Στις 7 Οκτωβρίου 2023, ο 99χρονος Έλνταν και η σύζυγός του επέζησαν από τη σφαγή περίπου εκατό κατοίκων του κιμπούτς, όταν οι μαχητές που μπήκαν στο σπίτι τους ανεξήγητα τους γλίτωσαν.

Μετά τις 7 Οκτωβρίου, στον απόηχο της θαυματουργής επιβίωσης αυτού του σκοτεινού ποιητή, ένα διαφορετικό έργο του κοινοποιήθηκε ευρέως στα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης. Γιατί φαινόταν σαν ο Έλνταν, ένας μακροχρόνιος χρονογράφος της θλίψης και του πόνου που προκάλεσε η καταπίεση και η αδικία, να είχε προβλέψει την καταστροφή που έπληξε το σπίτι του. Το 2016 είχε εκδώσει μια ποιητική συλλογή με τον τίτλο Six the Hour of Dawn [Έξι η ώρα της αυγής]. Ήταν η ώρα που ξεκίνησε η επίθεση της Χαμάς. Το βιβλίο περιέχει το οδυνηρό ποίημα On the Walls of Be’eri, [ Στα τείχη του Be’eri], που θρηνεί το θάνατο της κόρης του από ασθένεια (στα εβραϊκά το όνομα του κιμπούτς σημαίνει επίσης «πηγάδι μου»).

Στον απόηχο της 7ης Οκτωβρίου, το ποίημα φαίνεται απόκοσμα να προβλέπει την καταστροφή και να μεταφέρει μια ορισμένη άποψη για τον Σιωνισμό, ως προερχόμενος από την καταστροφή και την απόγνωση της διασποράς, φέρνοντας το έθνος σε μια καταραμένη γη όπου τα παιδιά θάβονται από τους γονείς τους, αλλά είναι ζωντανή η ελπίδα για μια νέα και ελπιδοφόρα αυγή:

Στους τοίχους του Be’eri έγραψα την ιστορία της
από καταβολές και βάθη ξεφτισμένα από το κρύο
όταν διάβαζαν τι συνέβαινε με τον πόνο και τα φώτα της
έπεσε στην ομίχλη και το σκοτάδι της νύχτας και ένα ουρλιαχτό προκάλεσε
προσευχή, γιατί τα παιδιά της έπεσαν και μια πόρτα είναι κλειδωμένη
για τη χάρη του ουρανού αναπνέουν ερήμωση και θλίψη
που θα παρηγορήσει απαρηγόρητους γονείς, για κατάρα
ψιθυρίζει ας μην έχει ούτε δροσιά ούτε βροχή, μπορείς να κλάψεις αν μπορείς
υπάρχει μια στιγμή που βρυχάται το σκοτάδι αλλά υπάρχει αυγή και λάμψη

Όπως το εγκώμιο του Dayan για τον Ro’i, το On the Walls of Be’eri σημαίνει διαφορετικά πράγματα για διαφορετικούς ανθρώπους. Πρέπει να διαβαστεί ως θρήνος για την καταστροφή ενός όμορφου και αθώου κιμπούτς στην έρημο ή είναι μια κραυγή πόνου για την ατελείωτη αιματηρή βεντέτα μεταξύ των δύο λαών αυτής της γης; Ο ποιητής δεν μας έχει πει το νόημά του, όπως είναι ο τρόπος των ποιητών. Άλλωστε αυτό το έγραψε πριν από χρόνια σε πένθος για την αγαπημένη του κόρη. Όμως, δεδομένης της πολυετούς αθόρυβης, ακριβούς και σκληρής δουλειάς του, δεν φαίνεται φανταστικό να πιστεύουμε ότι το ποίημα ήταν ένα κάλεσμα για συμφιλίωση και συνύπαρξη, παρά για περισσότερους κύκλους αιματοχυσίας και εκδίκησης.

Εχω προσωπική σχέση με το κιμπούτς Be’eri. Εκεί μεγάλωσε η νύφη μου και το ταξίδι μου στο Ισραήλ τον Ιούνιο ήταν κυρίως για να επισκεφτώ τα δίδυμα –τα εγγόνια μου– που είχε φέρει στον κόσμο τον Ιανουάριο του 2024. Το κιμπούτς, ωστόσο, είχε εγκαταλειφθεί. Ο γιος μου, η νύφη μου και τα παιδιά τους είχαν μετακομίσει σε ένα κοντινό κενό διαμέρισμα με μια οικογένεια επιζώντων – στενοί συγγενείς, των οποίων ο πατέρας κρατείται ακόμη όμηρος – κάνοντας έναν ασύλληπτο συνδυασμό νέας ζωής και απαρηγόρητης θλίψης σε ένα σπίτι.

Εκτός από την οικογένειά μου, είχα έρθει και στο Ισραήλ για να συναντήσω φίλους. Ήλπιζα να καταλάβω τι είχε συμβεί στη χώρα από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος. Η ματαιωμένη διάλεξη στο BGU δεν ήταν στην κορυφή της ατζέντας μου. Αλλά μόλις έφτασα στην αίθουσα διαλέξεων εκείνη την ημέρα μέσα Ιουνίου, κατάλαβα γρήγορα ότι αυτή η εκρηκτική κατάσταση θα μπορούσε επίσης να δώσει κάποιες ενδείξεις για την κατανόηση της νοοτροπίας μιας νεότερης γενιάς φοιτητών και στρατιωτών.

Αφού καθίσαμε και αρχίσαμε να μιλάμε, μου έγινε σαφές ότι οι φοιτητές ήθελαν να ακουστούν και ότι κανένας, ίσως ακόμη και οι δικοί τους καθηγητές και οι διοικητικοί υπάλληλοι του πανεπιστημίου, δεν ενδιαφερόταν να ακούσει. Η παρουσία μου, και η αόριστη γνώση τους για την κριτική μου για τον πόλεμο, τους πυροδότησε την ανάγκη να εξηγήσουν σε εμένα, αλλά ίσως και στον εαυτό τους, με τι είχαν ασχοληθεί ως στρατιώτες και ως πολίτες.

Μια νεαρή γυναίκα, που επέστρεψε πρόσφατα από μακρόχρονη στρατιωτική θητεία στη Γάζα, ανέβηκε στη σκηνή και μίλησε με δύναμη για τους φίλους που είχε χάσει, την κακή φύση της Χαμάς και το γεγονός ότι αυτή και οι σύντροφοί της θυσιάζονταν για να εξασφαλίσουν τη μελλοντική ασφάλεια της χώρας . Βαθιά ταραγμένη, άρχισε να κλαίει στα μισά της ομιλίας της και παραιτήθηκε. Ένας νεαρός άνδρας απέρριψε την πρότασή μου ότι η κριτική στις ισραηλινές πολιτικές δεν έχει απαραίτητα ως κίνητρο τον αντισημιτισμό. Στη συνέχεια ξεκίνησε μια σύντομη έρευνα της ιστορίας του Σιωνισμού ως απάντηση στον αντισημιτισμό και ως ένα πολιτικό μονοπάτι που κανένας έθνος δεν είχε το δικαίωμα να αρνηθεί. Ενώ ήταν αναστατωμένοι από τις απόψεις μου και ταραγμένοι από τις πρόσφατες εμπειρίες τους στη Γάζα, οι απόψεις που εξέφρασαν οι μαθητές αντικατόπτριζαν πολύ μεγαλύτερα τμήματα της κοινής γνώμης στο Ισραήλ.

Γνωρίζοντας ότι είχα προεοδοποιήσει, προηγουμένως, για γενοκτονία, οι μαθητές ήθελαν ιδιαίτερα να μου δείξουν ότι ήταν ανθρώπινοι, ότι δεν ήταν δολοφόνοι. Δεν είχαν καμία αμφιβολία ότι ο IDF ήταν στην πραγματικότητα ο πιο ηθικός στρατός στον κόσμο. Αλλά ήταν επίσης πεπεισμένοι ότι οποιαδήποτε ζημιά προκλήθηκε στους ανθρώπους και τα κτίρια στη Γάζα ήταν απολύτως δικαιολογημένη, ότι για όλα έφταιγε η Χαμάς που τα χρησιμοποιούσε ως ανθρώπινες ασπίδες.

Μου έδειξαν φωτογραφίες στα τηλέφωνά τους για να αποδείξουν ότι συμπεριφέρθηκαν αξιοθαύμαστα στα παιδιά, αρνήθηκαν ότι υπήρχε πείνα στη Γάζα, επέμεναν ότι η συστηματική καταστροφή σχολείων, πανεπιστημίων, νοσοκομείων, δημόσιων κτιρίων, κατοικιών και υποδομών ήταν απαραίτητη και δικαιολογημένη. Έβλεπαν οποιαδήποτε κριτική στις ισραηλινές πολιτικές από άλλες χώρες και τα Ηνωμένα Έθνη ως απλώς αντισημιτική.

Σε αντίθεση με την πλειοψηφία των Ισραηλινών, αυτοί οι νέοι είχαν δει την καταστροφή της Γάζας με τα μάτια τους. Μου φάνηκε ότι όχι μόνο είχαν εσωτερικεύσει μια συγκεκριμένη άποψη που έχει γίνει συνηθισμένη στο Ισραήλ –δηλαδή ότι η καταστροφή της Γάζας ως τέτοια ήταν μια νόμιμη απάντηση στις 7 Οκτωβρίου– αλλά είχαν επίσης αναπτύξει έναν τρόπο σκέψης που είχα παρατηρήσει πολλά χρόνια πριν, όταν μελετούσα τη συμπεριφορά, την κοσμοθεωρία και την αυτοαντίληψη των γερμανών στρατιωτών στον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Έχοντας εσωτερικεύσει ορισμένες απόψεις για τον εχθρό – τους Μπολσεβίκους ως Untermenschen [υπανθρώπους], τη Χαμάς ως ανθρώπινα ζώα – και τον ευρύτερο πληθυσμό ως κάτι λιγότερο απο ανθρώπους  που δεν αξίζει να έχει δικαιώματα, οι στρατιώτες που παρατηρούν ή διαπράττουν φρικαλεότητες τείνουν να τις αποδίδουν όχι στον δικό τους στρατό ή στον εαυτό τους, αλλά στον εχθρό.

Χιλιάδες παιδιά σκοτώθηκαν; Φταίει ο εχθρός. Τα δικά μας παιδιά σκοτώθηκαν; Σίγουρα φταίει ο εχθρός. Αν η Χαμάς κάνει σφαγή σε κιμπούτς, είναι Ναζί. Εάν ρίχνουμε βόμβες 2.000 λιβρών σε καταφύγια προσφύγων και σκοτώνουμε εκατοντάδες πολίτες, φταίει η Χαμάς που κρύβεται κοντά σε αυτά τα καταφύγια. Μετά από αυτό που μας έκαναν, δεν έχουμε άλλη επιλογή από το να τους ξεριζώσουμε. Μετά από αυτό που τους κάναμε, μπορούμε μόνο να φανταστούμε τι θα μας έκαναν αν δεν τους καταστρέψουμε. Απλώς δεν έχουμε άλλη επιλογή.

Στα μέσα Ιουλίου 1941, μόλις εβδομάδες αφότου η Γερμανία ξεκίνησε αυτό που ο Χίτλερ είχε διακηρύξει ως «πόλεμο αφανισμού» εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης, ένας Γερμανός υπαξιωματικός έγραψε στο σπίτι του από το ανατολικό μέτωπο:

Ο γερμανικός λαός χρωστάει ένα μεγάλο χρέος στον Φύρερ μας, γιατί εάν αυτά τα θηρία, που είναι οι εχθροί μας εδώ, είχαν έρθει στη Γερμανία, θα είχαν γίνει τέτοιες δολοφονίες που δεν έχει ξαναδεί ο κόσμος… Αυτό που έχουμε δει… συνορεύει με το απίστευτο… Και όταν κάποιος διαβάζει την Der Stürmer [ναζιστική εφημερίδα] και κοιτάζει τις φωτογραφίες, αυτό είναι απλώς μια αδύναμη απεικόνιση αυτού που βλέπουμε εδώ και των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν εδώ από τους Εβραίους.

Ένα προπαγανδιστικό φυλλάδιο του στρατού που εκδόθηκε τον Ιούνιο του 1941 απεικονίζει μια παρόμοια εφιαλτική εικόνα των πολιτικών επιτρόπων του Κόκκινου Στρατού, την οποία πολλοί στρατιώτες σύντομα αντιλήφθηκαν ως αντανάκλαση της πραγματικότητας:

«Όποιος έχει κοιτάξει ποτέ το πρόσωπο ενός Κόκκινου Επιτρόπου ξέρει πώς είναι οι Μπολσεβίκοι. Εδώ δεν χρειάζονται θεωρητικές εκφράσεις. Θα προσβάλλαμε τα ζώα αν περιγράφαμε αυτούς τους κυρίως Εβραίους άνδρες ως θηρία. Είναι η ενσάρκωση του σατανικού και παράφορου μίσους εναντίον ολόκληρης της ευγενούς ανθρωπότητας… [Αυτοί] θα έδιναν τέλος σε κάθε ουσιαστική ζωή, αν αυτή η έκρηξη δεν είχε καταρριφθεί την τελευταία στιγμή».

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, επισκέπτεται τη Ράφα στη Λωρίδα της Γάζας στις 18 Ιουλίου 2024. Φωτογραφία: Avi Ohayon/Israel Gpo/Zuma Press Wire/Rex/Shutterstock

Δύο ημέρες μετά την επίθεση της Χαμάς, ο υπουργός Άμυνας Yoav Gallant δήλωσε:

«Πολεμάμε τα ανθρώπινα ζώα και πρέπει να ενεργήσουμε ανάλογα», προσθέτοντας αργότερα ότι το Ισραήλ θα «διαλύσει τη μια γειτονιά μετά την άλλη στη Γάζα».

Ο πρώην πρωθυπουργός Naftali Bennett επιβεβαίωσε: «Πολεμούμε τους Ναζί». Ο πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου προέτρεψε τους Ισραηλινούς «να θυμάστε τι σας έκανε ο Αμαλέκ», αναφερόμενος στη βιβλική έκκληση να εξοντωθούν οι «άντρες και γυναίκες, παιδιά και βρέφη» του Αμαλέκ.

Σε μια ραδιοφωνική συνέντευξη, είπε για τη Χαμάς: «Δεν τους αποκαλώ ανθρώπινα ζώα γιατί αυτό θα ήταν προσβλητικό για τα ζώα». Ο αναπληρωτής πρόεδρος της Κνεσέτ Νισίμ Βατούρι έγραψε στο X ότι ο στόχος του Ισραήλ πρέπει να είναι «να σβήσει τη Λωρίδα της Γάζας από το πρόσωπο της Γης». Στην ισραηλινή τηλεόραση δήλωσε: «Δεν υπάρχουν αμέτοχοι… πρέπει να πάμε εκεί και να σκοτώσουμε, να σκοτώσουμε, να σκοτώσουμε. Πρέπει να τους σκοτώσουμε πριν μας σκοτώσουν».

Ο υπουργός Οικονομικών Bezalel Smotrich τόνισε σε μια ομιλία του, «Το έργο πρέπει να ολοκληρωθεί… Ολική καταστροφή. «Σβήσε τη μνήμη του Αμαλέκ κάτω από τον παράδεισο.» Ο Άβι Ντίχτερ, υπουργός Γεωργίας και πρώην επικεφαλής της υπηρεσίας πληροφοριών Shin Bet, μίλησε για την «ανάπτυξη της Νάκμπα της Γάζας». Ένας Ισραηλινός 95χρονος βετεράνος του στρατού, του οποίου η παρακινητική ομιλία στα στρατεύματα των IDF που προετοιμάζονταν για την εισβολή στη Γάζα τους προέτρεψε να «σβήσουν τη μνήμη τους, τις οικογένειές τους, τις μητέρες και τα παιδιά τους», έλαβε πιστοποιητικό τιμής από τον ισραηλινό πρόεδρο Herzog γιατί «παρείχε ένα υπέροχο παράδειγμα σε γενιές στρατιωτών». Δεν είναι περίεργο που υπήρξαν αναρίθμητες αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από στρατεύματα του IDF στη Γάζα που καλούσαν να «σκοτώσουν τους Άραβες», να «κάψουν τις μητέρες τους» και να «ισιώσουν» τη Γάζα. Δεν υπήρξε καμία γνωστή πειθαρχική δίωξη από τους διοικητές τους.

Αυτή είναι η λογική της ατελείωτης βίας, μια λογική που επιτρέπει σε κάποιον να καταστρέφει ολόκληρους πληθυσμούς και να αισθάνεται απόλυτα δικαιωμένος να το κάνει.

Είναι μια λογική θυματοποίησης –πρέπει να τους σκοτώσουμε πριν μας σκοτώσουν, όπως έκαναν πριν– και τίποτα δεν ενισχύει τη βία περισσότερο από μια δίκαιη αίσθηση θυματοποίησης.

Κοιτάξτε τι μας συνέβη το 1918, είπαν Γερμανοί στρατιώτες το 1942, υπενθυμίζοντας τον προπαγανδιστικό μύθο του «μαχαιριού στην πλάτη», που απέδιδε την καταστροφική ήττα της Γερμανίας στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο σε εβραϊκή και κομμουνιστική προδοσία.

Κοιτάξτε τι συνέβη σε εμάς στο Ολοκαύτωμα, όταν εμπιστευτήκαμε ότι άλλοι θα έρχονταν να μας σώσουν, λένε τα στρατεύματα του IDF το 2024, δίνοντας έτσι στους εαυτούς τους άδεια για αδιάκριτη καταστροφή με βάση μια ψευδή αναλογία μεταξύ της Χαμάς και των Ναζί.

Οι νέοι και οι νέες με τις οποίες μίλησα εκείνη την ημέρα ήταν γεμάτοι οργή, όχι τόσο εναντίον μου – ησύχασαν λίγο όταν ανέφερα τη δική μου στρατιωτική θητεία – αλλά επειδή, νομίζω, ένιωθαν προδομένοι από όλους τους γύρω τους. Προδομένοι από τα μέσα ενημέρωσης, τα οποία θεωρούσαν υπερβολικά επικριτικά, από ανώτερους διοικητές που θεωρούσαν ότι ήταν πολύ επιεικείς προς τους Παλαιστίνιους, από πολιτικούς που δεν κατάφεραν να αποτρέψουν το φιάσκο της 7ης Οκτωβρίου, από την αδυναμία του Ισραηλινού Στρατού να επιτύχει «απόλυτη νίκη», από διανοούμενους και αριστερούς που τους επικρίνουν άδικα, από την κυβέρνηση των ΗΠΑ επειδή δεν παραδίδει αρκετά πυρομαχικά αρκετά γρήγορα, και από όλους εκείνους τους υποκριτές Ευρωπαίους πολιτικούς και τους αντισημίτες φοιτητές που διαμαρτύρονται για τις ενέργειές τους στη Γάζα. Έδειχναν φοβισμένοι και ανασφαλείς και μπερδεμένοι, και κάποιοι πιθανότατα έπασχαν επίσης από PTSD [Post-traumatic stress disorder, Μετατραυματικό στρές] .

Τους είπα την ιστορία του πώς, το 1930, η γερμανική φοιτητική ένωση καταλήφθηκε δημοκρατικά από τους Ναζί. Οι μαθητές εκείνης της εποχής ένιωσαν προδομένοι από την απώλεια του πρώτου παγκόσμιου πολέμου, την απώλεια ευκαιριών λόγω της οικονομικής κρίσης και την απώλεια γης και κύρους στον απόηχο της ταπεινωτικής συνθήκης ειρήνης των Βερσαλλιών. Ήθελαν να ξανακάνουν τη Γερμανία μεγάλη και ο Χίτλερ φαινόταν ικανός να εκπληρώσει αυτή την υπόσχεση. Οι εσωτερικοί εχθροί της Γερμανίας απομακρύνθηκαν, η οικονομία της άνθισε, άλλα έθνη τη φοβήθηκαν ξανά, και μετά πήγε στον πόλεμο, κατέκτησε την Ευρώπη και δολοφόνησε εκατομμύρια ανθρώπους. Τελικά, η χώρα καταστράφηκε ολοσχερώς. Αναρωτήθηκα φωναχτά μήπως οι λίγοι Γερμανοί φοιτητές που επέζησαν από αυτά τα 15 χρόνια μετάνιωσαν για την απόφασή τους το 1930 να υποστηρίξουν τον ναζισμό. Αλλά δεν νομίζω ότι οι νέοι άνδρες και γυναίκες στο BGU κατάλαβαν τις συνέπειες αυτών που τους είχα πει.

Οι μαθητές ήταν τρομοκρατημένοι και φοβισμένοι ταυτόχρονα και ο φόβος τους τους έκανε όλο και πιο επιθετικούς. Αυτό το επίπεδο απειλής, καθώς και ένας βαθμός αλληλοεπικάλυψης απόψεων, φαινόταν να έχει δημιουργήσει φόβο και υπακοή στους ανωτέρους, τους καθηγητές και τους διαχειριστές τους, οι οποίοι έδειξαν μεγάλη απροθυμία να τους πειθαρχήσουν με οποιονδήποτε τρόπο. Την ίδια στιγμή, ένας πλήθος ειδημόνων των μέσων ενημέρωσης και πολιτικοί επευφημούν αυτούς τους αγγέλους της καταστροφής, αποκαλώντας τους ήρωες μόλις μια στιγμή πριν τους βάλουν στο έδαφος και γυρίσουν την πλάτη στις οικογένειές τους που έχουν πληγεί από τη θλίψη. Οι πεσόντες στρατιώτες πέθαναν για καλό σκοπό, λένε οι οικογένειες. Αλλά κανείς δεν αφιερώνει χρόνο για να διατυπώσει ποια είναι η πραγματική αιτία πέρα ​​από την απόλυτη επιβίωση μέσω ολοένα και μεγαλύτερης βίας.

Και έτσι, λυπήθηκα επίσης αυτούς τους φοιτητές, που αγνοούσαν τόσο πώς είχαν χειραγωγηθεί. Αλλά έφυγα από εκείνη τη συνάντηση γεμάτος τρόμο και προαίσθημα.

Καθώς επέστρεψα στις Ηνωμένες Πολιτείες στα τέλη Ιουνίου, σκεφτόμουν τις εμπειρίες μου σε αυτές τις δύο ακατάστατες και ανησυχητικές εβδομάδες. Είχα επίγνωση της βαθιάς μου σχέσης με τη χώρα που είχα αφήσει. Αυτό δεν αφορά μόνο τη σχέση μου με την ισραηλινή οικογένεια και τους φίλους μου, αλλά και με τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της ισραηλινής κουλτούρας και κοινωνίας, η οποία χαρακτηρίζεται από την έλλειψη απόστασης ή σεβασμού. Αυτό μπορεί να είναι συγκινητικό και αποκαλυπτικό. μπορεί κανείς, σχεδόν ακαριαία, να βρεθεί σε έντονες, ακόμη και οικείες συζητήσεις με άλλους στο δρόμο, σε ένα καφέ, σε ένα μπαρ.

Ωστόσο, αυτή η ίδια πτυχή της ισραηλινής ζωής μπορεί επίσης να είναι ατελείωτα απογοητευτική, καθώς υπάρχει τόσο λίγος σεβασμός για κοινωνική ευγένεια. Υπάρχει σχεδόν μια λατρεία ειλικρίνειας, μια υποχρέωση να πεις τη γνώμη σου, ανεξάρτητα με ποιον μιλάς ή πόση προσβολή μπορεί να προκαλέσει. Αυτή η κοινή προσδοκία δημιουργεί τόσο μια αίσθηση αλληλεγγύης όσο και όρια που δεν μπορούν να ξεπεραστούν. Όταν είσαι μαζί μας, είμαστε όλοι οικογένεια. Εάν στραφείτε εναντίον μας ή είστε στην άλλη πλευρά του εθνικού διχασμού, είστε αποκλεισμένοι και μπορείτε να περιμένετε να σας κυνηγήσουμε.

Αυτός μπορεί επίσης να ήταν ο λόγος που αυτή τη φορά, για πρώτη φορά, φοβόμουν να πάω στο Ισραήλ, και γιατί μέρος του εαυτού μου χάρηκε που έφυγε. Η χώρα είχε αλλάξει με τρόπους ορατούς και διακριτούς, τρόπους που θα μπορούσαν να δημιουργούσαν ένα φράγμα ανάμεσα σε εμένα, ως παρατηρητή απ’ έξω, και σε αυτούς που παρέμειναν οργανικό μέρος της.

Αλλά ένα άλλο μέρος της ανησυχίας μου είχε να κάνει με το γεγονός ότι η άποψή μου για το τι συνέβαινε στη Γάζα είχε αλλάξει.

Στις 10 Νοεμβρίου 2023, έγραψα στους New York Times: «Ως ιστορικός της γενοκτονίας, πιστεύω ότι δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι γενοκτονία λαμβάνει χώρα τώρα στη Γάζα, αν και είναι πολύ πιθανό ότι εγκλήματα πολέμου, ακόμη και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας , συμβαίνουν. […] Γνωρίζουμε από την ιστορία ότι είναι ζωτικής σημασίας να προειδοποιούμε για το ενδεχόμενο γενοκτονίας πριν συμβεί, αντί να την καταδικάζουμε καθυστερημένα αφού λάβει χώρα. Νομίζω ότι έχουμε ακόμα αυτόν τον χρόνο».

Δεν το πιστεύω πια αυτό. Όταν ταξίδεψα στο Ισραήλ, είχα πειστεί ότι τουλάχιστον από την επίθεση του Ισραηλινού Στρατού στη Ράφα στις 6 Μαΐου 2024, δεν ήταν πλέον δυνατό να αρνηθούμε ότι το Ισραήλ εμπλέκεται σε συστηματικά εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονικές ενέργειες . Δεν ήταν μόνο ότι αυτή η επίθεση κατά της τελευταίας συγκέντρωσης στη Γάζα–οι περισσότεροι εκτοπίστηκαν ήδη αρκετές φορές από τον Ισραηλινό Στρατό, που τους ώθησε για άλλη μια φορά σε μια λεγόμενη ασφαλή ζώνη– απέδειξε μια πλήρη παραβίαση οποιωνδήποτε ανθρωπιστικών προτύπων. Ανέφερε επίσης ξεκάθαρα ότι ο απώτερος στόχος ολόκληρου αυτού του εγχειρήματος από την αρχή ήταν να καταστήσει ολόκληρη τη Λωρίδα της Γάζας ακατοίκητη και να εξουθενώσει τον πληθυσμό της σε τέτοιο βαθμό ώστε είτε να σβήσει είτε να αναζητήσει όλες τις πιθανές επιλογές για να εγκαταλείψει το έδαφος. .

Με άλλα λόγια, η ρητορική που εξέφραζαν οι ισραηλινοί ηγέτες από τις 7 Οκτωβρίου μεταφραζόταν τώρα στην πραγματικότητα – δηλαδή, όπως το θέτει η Σύμβαση του ΟΗΕ για τη Γενοκτονία του 1948, ότι το Ισραήλ ενεργούσε «με πρόθεση να καταστρέψει, εν όλω ή εν μέρει», τον Παλαιστινιακό πληθυσμό στη Γάζα, «ως τέτοιο, σκοτώνοντας, προκαλώντας σοβαρές βλάβες ή προκαλώντας συνθήκες ζωής που προορίζονται να επιφέρουν την καταστροφή της ομάδας».

Αυτά ήταν θέματα που μπορούσα να συζητήσω μόνο με μια πολύ μικρή ομάδα ακτιβιστών, μελετητών, ειδικών στο διεθνές δίκαιο και, όπως ήταν αναμενόμενο, με Παλαιστίνιους πολίτες του Ισραήλ. Πέρα από αυτόν τον περιορισμένο κύκλο, τέτοιες δηλώσεις για την παρανομία των ισραηλινών ενεργειών στη Γάζα είναι ανάθεμα στο Ισραήλ. Ακόμη και η συντριπτική πλειονότητα των διαδηλωτών κατά της κυβέρνησης, όσοι ζητούν κατάπαυση του πυρός και απελευθέρωση των ομήρων, δεν θα τις ανεχτούν.

Από τότε που επέστρεψα από την επίσκεψή μου, προσπαθώ να τοποθετήσω τις εμπειρίες μου απο εκεί σε ένα ευρύτερο πλαίσιο. Η πραγματικότητα επί τόπου είναι τόσο καταστροφική, και το μέλλον φαίνεται τόσο ζοφερό, που επέτρεψα στον εαυτό μου να επιδοθεί σε κάποια αντίθετη ιστορία και να διασκεδάσει μερικές ελπιδοφόρες εικασίες για ένα διαφορετικό μέλλον. Αναρωτιέμαι, τι θα είχε συμβεί αν το νεοσύστατο κράτος του Ισραήλ εκπλήρωνε τη δέσμευσή του να θεσπίσει ένα σύνταγμα με βάση τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας του; Η ίδια δήλωση που ανέφερε ότι το Ισραήλ «θα βασίζεται στην ελευθερία, τη δικαιοσύνη και την ειρήνη, όπως οραματίστηκαν οι προφήτες του Ισραήλ. θα διασφαλίσει την πλήρη ισότητα των κοινωνικών και πολιτικών δικαιωμάτων για όλους τους κατοίκους του ανεξαρτήτως θρησκείας, φυλής ή φύλου· θα εγγυηθεί την ελευθερία της θρησκείας, της συνείδησης, της γλώσσας, της εκπαίδευσης και του πολιτισμού· Θα προστατεύσει τους Ιερούς Τόπους όλων των θρησκειών. και θα είναι πιστή στις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».

Τι επιπτώσεις θα είχε ένα τέτοιο σύνταγμα στη φύση του κράτους; Πώς θα είχε μετριάσει τον μετασχηματισμό του Σιωνισμού από μια ιδεολογία που επιδίωκε να απελευθερώσει τους Εβραίους από την υποβάθμιση της εξορίας και τις διακρίσεις και να τους φέρει σε ισότιμη θέση με τα άλλα έθνη του κόσμου, σε μια κρατική ιδεολογία του εθνοεθνικισμού, της καταπίεσης των άλλων , επεκτατισμός και απαρτχάιντ;

Κατά τη διάρκεια των λίγων ελπιδοφόρων ετών της ειρηνευτικής διαδικασίας του Όσλο, οι άνθρωποι στο Ισραήλ άρχισαν να μιλούν για τη μετατροπή του σε ένα «κράτος όλων των πολιτών του», Εβραίων και Παλαιστινίων εξίσου. Η δολοφονία του πρωθυπουργού Ράμπιν το 1995 έβαλε τέλος σε αυτό το όνειρο. Θα είναι ποτέ δυνατό για το Ισραήλ να απορρίψει τις βίαιες, αποκλειστικές, μαχητικές και ολοένα και πιο ρατσιστικές πτυχές του οράματός του, όπως το αγκαλιάζουν εκεί τώρα τόσοι πολλοί από τους Εβραίους πολίτες του; Θα μπορέσει ποτέ να ξανασκεφτεί τον εαυτό του όπως το οραματίστηκαν τόσο εύγλωττα οι ιδρυτές του – ως ένα έθνος που βασίζεται στην ελευθερία, τη δικαιοσύνη και την ειρήνη;

Είναι δύσκολο να επιδοθείς σε τέτοιες φαντασιώσεις αυτή τη στιγμή. Αλλά ίσως ακριβώς λόγω του ναδίρ στο οποίο βρίσκονται τώρα οι Ισραηλινοί, και πολύ περισσότερο οι Παλαιστίνιοι, και η τροχιά της περιφερειακής καταστροφής που τους έθεσαν οι ηγέτες τους, προσεύχομαι επιτέλους να υψωθούν εναλλακτικές φωνές. Γιατί, σύμφωνα με τα λόγια του ποιητή Έλνταν, «είναι καιρός που βρυχάται το σκοτάδι αλλά υπάρχει αυγή και λάμψη».

The Guardian

Nord Stream sabotage: How are the key players reacting?

0
Darko Janjevic 

Media reports on the Nord Stream attack paint a picture of Ukraine’s top general going against the president’s wishes to authorize an act of sabotage against an ally country. What do Kyiv, Moscow, and Berlin have to say?

It’s still not clear who was behind the blast, but new reports are pointing to KyivImage: Danish Defense Ministry/Xinhua/picture alliance 

The attack on the  Nord Stream pipelines was shocking, the damage enormous, and the geopolitical consequences are still keenly felt almost two years after the attack. The 1,200-kilometer (746-mile) Nord Stream 1 served as the key delivery system between Russian energy giants and their buyers in Germany, with Berlin braving the ire of its allies to construct another undersea delivery system, Nord Stream 2, which would run mostly parallel to the first one and carry another 55 billion cubic meters (1.942 trillion cubic feet) of gas per year.

It was not to be. A series of underwater blasts on September 26, 2022 crippled the pipelines, which were already out of action due to tensions between Berlin and Moscow provoked by Russia’s full-scale invasion of Ukraine. Nearly two years later, no suspects have been arrested, and it is not fully clear who was behind the sabotage.

A CG image showing sites of the blasts on Nord Stream pipelines
The pipelines were hit in September 2022Image: NDR

This week, however, a series of reports in high-profile German media, including Süddeutsche Zeitung, and the US-based Wall Street Journal pointed to a team of Ukrainian divers who may have had backing from top officials in Kyiv. Sources cited by the Wall Street Journal say the plan to blow up the pipelines was initially approved by Ukraine’s President Volodymyr Zelenskyy. Then, the CIA allegedly got wind of the plan and urged Zelenskyy not to go through with it. Zelenskyy ordered a halt to the scheme, but Ukraine’s top general at the time, Valerii Zaluzhnyi, decided to go through with it anyway, according to the paper.

Zaluzhnyi, now Ukraine’s ambassador to London, denied any knowledge of the bombing and dismissed the claims to the opposite as “mere provocation” when contacted by the US daily.

The White House has refused to comment on the report.  

Ukraine: Reports are ‘absolute nonsense’

“Ukraine’s involvement in the Nord Stream explosions is absolute nonsense. There was no practical sense in such actions for Ukraine,” Ukrainian presidential aide Mykhailo Podolyak told AFP on Thursday.

“It is clear that the explosions of the Nord Stream pipelines did not stop the war, did not deter Russian aggression, and did not affect the situation on the front line,” he said.

Despite Podolyak’s claims, however, Ukraine did have valid reasons to oppose the project. If reactivated, the pipelines would have been filling Moscow’s war chests and giving it a lever to influence the economy of Kyiv’s Western allies. Additionally, a direct line of export to Germany via both pipelines would have made it much easier for Moscow to close off established gas routes through countries like Ukraine, Poland and Slovakia, giving it even more influence in the region. In any dispute with Russia, those countries would need to consider the implicit threat of being deprived of lucrative gas transit fees and risk staying cold in the winter, while Russian companies could simply continue exporting through the undersea pipeline system with no significant losses.

Poland ‘did not take part in anything’

Poland is also mentioned in the media as the possible provider of logistical support for the Ukrainian diving team which is said to have sabotaged the pipelines. German officials have confirmed that the main suspect was living in a village outside Warsaw until recently, but managed to slip out of the country despite Germany issuing an arrest warrant for him. Warsaw blamed Berlin for the mishap, saying German officials failed to update the Schengen register that would flag the suspect as wanted.

Ukrainian diver suspecte in 2022 gas pipeline explosion

On Friday, Poland strongly denied claims made by the former boss of Germany’s BND intelligence agency August Hanning that Warsaw “was heavily involved in the preparation of this attack.”

“It has to be said clearly that this is a lie,” Polish deputy prime minister, Krzysztof Gawkowski, told TV channel Polsat News.

“Poland did not take part in anything,” he said, commenting on the claims made by the German intelligence veteran, who led the BND between 1998 and 2005.

“I hink this is Russian disinformation resonating through the words of German politicians,” Gawkowski said.

Moscow says Kyiv still needed a ‘wink’ from Washington

Russian officials have long blamed the West for the Nord Stream blast, most notably accusing “British navy specialists” in 2022 of participating in the “planning, provision and implementation” of the attack. Following a report on the alleged US involvement by investigative reporter Seymour Hersh in February 2023, Moscow said it was not surprised.

“Our assumption was that the US and several NATO allies were involved in this disgusting crime,” Deputy Foreign Minister Sergei Ryabkov told reporters in Moscow at the time.

The latest narrative of the CIA attempting to avert the plot seems to have done little to persuade Moscow, even with top Kremlin officials staying silent on the subject.

On Friday, Russia’s ambassador to Washington, Anataly Antonov, said there was no way for Kyiv to attack the pipelines without getting a “wink” from the US.

“They seek to shift all responsibility to their Ukrainian puppets,” Russian Ambassador Anatoly Antonov said in a statement on Nord Stream. He accused Washington of tacitly condoning terrorism, while Russia is continuing to seek justice.

“We will seek to identify the real perpetrators of the bombing and punish them,” Antonov said.

Antonov also pointed to US President Joe Biden’s statement from February 2022, just ahead of the full-scale war. The US leader said Washington would “bring an end” to the Nord Stream 2 pipeline if Russia invades, even with Germany controlling the project.

Joe Biden
“I promise you, we’ll be able to do it,” Biden said back in 2022 about putting an end to the pipelineImage: Leigh Vogel/ZUMA/imago images

“I promise you, we’ll be able to do it,” Biden said at the press conference with German Chancellor Olaf Scholz.

Antonov’s stance was echoed by Russia’s Foreign Ministry spokeswoman Maria Zakharova, who commented that the West was trying “to absolve itself of responsibility for the terrorist attack.”

Berlin doubles down on support to Kyiv

Berlin has been notably restrained in its comments regarding the ongoing investigation into the blasts, which sabotaged a critical investment worth billions that took over a decade to build.

Earlier this week, Germany insisted its help to Ukraine was “completely independent” from the probe and its ties to Kyiv are unaffected.

The probe remains a “top priority,” said deputy government spokesman Wolfgang Büchner. At the same time, this does not change “the fact that Russia is waging an illegal war of aggression against Ukraine” and that Berlin is ready to support Kyiv in the fight “as long as needed.”

Edited by: Andreas Illmer

DW

Πλήγμα για το περιβάλλον: Η Αττική έχασε το 1/3 των δασών της την τελευταία οκταετία

0

Οι επιπτώσεις της καταστροφικής πυρκαγιάς στην ποιότητα ζωής της Αττικής

Βαρύ πλήγμα σε περιβάλλον και ποιότητα ζωής προκάλεσε η πυρκαγιά που ξεκίνησε από τον Βαρνάβα και πέρασε από 105.000 στρέμματα, ανεβάζοντας το ποσοστό των καμένων δασικών εκτάσεων της Αττικής στο 37% μέσα στα τελευταία οκτώ χρόνια! Αυξημένες θερμοκρασίες, περισσότεροι ρύποι, λιγότερα νερά και βιοποικιλότητα, απώλεια της απόλαυσης που προσφέρει ένα δασικό οικοσύστημα, τα πλήγματα από τις δασικές πυρκαγιές είναι βαριά. Καθώς έχουμε μπει σε μια περίοδο αυξημένων θερμοκρασιών η Αθήνα χάνει το φυσικό της κλιματιστικό και φίλτρο αέρα, με κίνδυνο να μετατρέπεται η περιφέρειά της σε κρανίου τόπο!

Αυξημένες θερμοκρασίες, περισσότεροι ρύποι, λιγότερα νερά και βιοποικιλότητα, απώλεια της απόλαυσης που προσφέρει ένα δασικό οικοσύστημα.

«Πολύπλευρες είναι οι επιπτώσεις από τις δασικές πυρκαγιές και ειδικά από την πρόσφατη, που έκαψε σε μεγάλο βαθμό περιαστικό δάσος και μπήκε και μέσα στον αστικό ιστό!», λέει στην «Κ» ο Νίκος Μιχαλόπουλος, διευθυντής Ερευνών στο Αστεροσκοπείο Αθηνών. «Η πιο άμεση συνέπεια είναι η στάχτη και η εκπομπή μεγάλων ποσοτήτων μικροσωματιδίων, εμποτισμένων με τοξικές ενώσεις. Οσα δεν απομακρύνθηκαν με τον αέρα έχουν κάτσει στο έδαφος και θέλουν προσοχή στο να απομακρυνθούν σωστά για να μην υπάρξει αιώρησή τους ξανά», σημειώνει. «Επίσης από τη φωτιά υπήρξε και εκπομπή θερμοκηπικών αερίων, που συμβάλλουν στην κλιματική αλλαγή, άρα επιτείνουν το πρόβλημα».

Ακόμα μεγαλύτερη άνοδο των θερμοκρασιών θα δούμε τα επόμενα χρόνια στην Αττική, λόγω των καμένων δασών. «Τα δάση ρίχνουν τις θερμοκρασίες έως και τρεις βαθμούς Κελσίου, λόγω της σκίασης, της εξατμισοδιαπνοής μέσω του φυλλώματος και άλλων διαδικασιών. Αρα σίγουρα στην περιοχή που κάηκε η θερμοκρασία θα ανέβει, και αυτό θα επηρεάσει ευρύτερα και το λεκανοπέδιο, όπου θα οξυνθούν τα φαινόμενα της αστικής θερμικής νησίδας», λέει ο κ. Μιχαλόπουλος. «Επιπλέον, η αλλαγή χρήσεων γης, δηλαδή η μείωση των δασικών επιφανειών, θα οδηγήσει σε άνοδο της προσπίπτουσας ηλιακής ακτινοβολίας, άρα και σε αυξημένη θέρμανση της περιοχής», συμπληρώνει.

«Δεν έχουμε πάρει κανένα σοβαρό μέτρο για το πράσινο και τον δροσισμό στην Αθήνα. Το πράσινο στην πρωτεύουσα είναι ελάχιστο. Σε μεγάλο βαθμό μάς βοηθούσαν τα βουνά που αγκάλιαζαν την πόλη. Τώρα τι έχει απομείνει;» αναρωτιέται ο Δημοσθένης Σαρηγιάννης, καθηγητής Περιβαλλοντικής Μηχανικής και διευθυντής του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών. «Τα δάση έχουν επίδραση στο μικροκλίμα, μειώνουν την αισθητή θερμοκρασία. Στο μέλλον θα έχουμε ακόμα πιο ζεστά καλοκαίρια, το κλίμα θα τείνει να γίνει αφόρητο. Θα μειωθεί πολύ η ποιότητα ζωής στην Αθήνα. Η φωτιά αφαίρεσε ακόμα ένα όπλο από τη φαρέτρα μας για περιβάλλον και υγεία», τονίζει στην «Κ» ο κ. Σαρηγιάννης. «Τα δάση έχουν ένα θετικό ισοζύγιο, απορροφούν CO2 και δίνουν οξυγόνο, ενώ ταυτόχρονα φιλτράρουν και ρύπους».

«Τα δέντρα λειτουργούν ως φίλτρα τοξικών ενώσεων, απομακρύνοντάς τις από την ατμόσφαιρα. Το έλλειμμά τους αποτελεί πρόβλημα σε μια περιοχή σαν την Αθήνα και την Αττική με την ήδη επιβαρυμένη ατμόσφαιρα. Μετά τη νέα πυρκαγιά, ως συνέπεια και των προηγούμενων, θα έχουμε αύξηση των αιωρούμενων σωματιδίων», λέει ο κ. Μιχαλόπουλος.

Επιπλέον, τα δάση με τις ρίζες τους συγκρατούν φερτά υλικά και χώμα, αντιμετωπίζοντας και την εδαφική διάβρωση και τις πλημμύρες. «Η σταθερότητα των εδαφών είναι πολύ σημαντική για το οικοσύστημα αλλά και για τις ανθρώπινες υποδομές. Μην ξεχνάμε τις πλημμύρες στη Μάνδρα, τις κατολισθήσεις σε μια σειρά περιοχές κ.λπ. Στη συγκεκριμένη φωτιά κάηκαν ρεματιές. Η διάβρωση του εδάφους θέτει και ζητήματα στατικότητας. Σε επικίνδυνες περιοχές πρέπει να γίνουν εδαφολογικές μελέτες», λέει ο καθηγητής Περιβαλλοντικής Μηχανικής.

Η απώλεια του δάσους διαταράσσει τον κύκλο του νερού, οδηγεί σε απώλεια νερού, σε λειψυδρία και σε φτωχό υδροφόρο ορίζοντα, με αποτέλεσμα να πιέζονται το οικοσύστημα και η γεωργία και να αυξάνεται η επίδραση ρυπογόνων παραγόντων και η απειλή της ερημοποίησης.

Η πανίδα

Το πλήγμα είναι βαρύ και για την πανίδα, ζώα και πουλιά χάνουν το σπίτι τους. «Εχουμε βαρεθεί να καίγεται η Πεντέλη και τα δάση της Αττικής. Χάνουμε τα δασικά είδη, τα πουλιά που ζουν σε μεγάλα-ώριμα δέντρα και βρίσκουν εκεί την τροφή τους, όπως ο καμποδεντροβάτης και οι παπαδίτσες», λέει στην «Κ» ο Λευτέρης Σταύρακας, συνεργάτης της Ορνιθολογικής Εταιρείας. «Αποχαιρετούμε επίσης αρπακτικά πουλιά που συχνά φωλιάζουν σε δέντρα, όπως ο φιδαετός. Οσο για τα μεταναστευτικά πουλιά, αυτά θα υποχρεωθούν σε παράκαμψη, η οποία μπορεί να είναι πέρα από τις δυνάμεις τους. Συνολικά η βιοποικιλότητα της περιοχής γίνεται πιο φτωχή, η Πεντέλη έχει βουβαθεί. Αυτό συνέβη και με το παραλίμνιο δάσος του Μαραθώνα, που ήταν εξαιρετικά πλούσιο σε πουλιά», λέει ο κ. Σταύρακας.

https://www.kathimerini.gr/society/563174017/pligma-gia-to-perivallon-i-attiki-echase-to-1-3-ton-dason-tis-tin-teleytaia-oktaetia/

 

«Μόνιμος» επισκέπτης στο Αιγαίο το τουρκικό UAV Aksungur

0

Το Aksungur «επέστρεψε» στο νοτιοανατολικό Αιγαίο στις 13 Αυγούστου, τις ημέρες δηλαδή που η Αττική καιγόταν και όλος ο διαθέσιμος στόλος της πολεμικής αεροπορίας επιχειρούσε στο μέτωπο της φωτιάς

Σε «μόνιμο» επισκέπτη έχει μετατραπεί ένα τουρκικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος, το οποίο εδώ και λίγες ημέρες πετά για ώρες εντός του FIR Αθηνών, στην περιοχή του νοτιοανατολικού Αιγαίου. Πρόκειται για ένα drone τύπου Aksungur που όπως είχε αποκαλύψει η «Κ» στις 25 Ιουλίου, εμφανίστηκε για πρώτη φορά στον ελληνικό χώρο ευθύνης κατά τη διάρκεια του περιστατικού της Κάσου.

Το Aksungur «επέστρεψε» στο νοτιοανατολικό Αιγαίο στις 13 Αυγούστου, τις ημέρες δηλαδή που η Αττική καιγόταν και όλος ο διαθέσιμος στόλος της πολεμικής αεροπορίας επιχειρούσε στο μέτωπο της φωτιάς, απασχολώντας, όπως συμβαίνει σε αυτές τις περιπτώσεις, μαχητικά αεροσκάφη για την αναγνώριση και ταυτοποίηση του.

Παραβάσεις

Σύμφωνα με τα δελτία συμβάντων του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Aμυνας, για τουλάχιστον τρεις ημέρες, το τουρκικό drone πετούσε στο νοτιοανατολικό Αιγαίο χωρίς σχέδιο πτήσης, ενέργεια που καταγράφεται ως παράβαση των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας κατά τον ICAO (International CivilAviation Organization). Η πρώτη εμφάνιση του συγκεκριμένου τύπου drone είχε προκαλέσει τα αντανακλαστικά της στρατιωτικής ηγεσίας, διότι, μέχρι τα τέλη του περασμένου Ιουλίου, η Τουρκία δεν έχει προχωρήσει σε ανάπτυξη Aksungur εντός του ελληνικού FIR. Πρόκειται, άλλωστε, για ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος με πολύ μεγαλύτερες δυνατότητες από τα μικρότερα Bayraktar που εμφανίζονται συνήθως.

Σύμφωνα με πληροφορίες, από τις αναγνωριστικές προσεγγίσεις των ελληνικών μαχητικών, προκύπτει ότι το τουρκικό drone είναι διαμορφωμένο για αποστολές επιτήρησης και συλλογής πληροφοριών ISR(Intelligence, Surveillance and Reconnaissance). Ωστόσο, ο συγκεκριμένος τύπος μπορεί να φέρει και οπλισμό συνολικού φορτίου έως 750 κιλών για αποστολές κρούσης. Τόσο το drone όσο και τα ηλεκτροπτικά και ο οπλισμός του κατασκευάζονται από την τουρκική αμυντική βιομηχανία. Το Aksungur ανήκει στην κατηγορία MALE (Medium Altitude – Long Endurance) και υπηρετεί στις δυνάμεις του τουρκικού ναυτικού από το 2022.

Είναι δικινητήριο και έχει σχεδιαστεί για αποστολές επιτήρησης, ναυτικής συνεργασίας και ανθυποβρυχιακού πολέμου. Σε διαμόρφωση κρούσης, με τον απαραίτητο οπλισμό, μπορεί να πετάει για τουλάχιστον 12 ώρες στα 25.000 πόδια, ενώ, σε διαμόρφωση ISR, όπως αυτή που διαπιστώθηκε στην περίπτωση της Κάσου αλλά και στις παραβάσεις που καταγράφονται από την περασμένη Τρίτη, η διάρκεια παραμονής στον αέρα αυξάνεται σε 24 ώρες σε ύψος 35.000 ποδών.

Τα ελληνικά Patroller 

Το Γενικό Επιτελείο Στρατού αναμένει την παραλαβή των πρώτων γαλλικής κατασκευής μη επανδρωμένων αεροσκαφών τύπου Patroller στα τέλη του 2024. Πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο σύστημα που θα αυξήσει θεαματικά τις δυνατότητες επιτήρησης των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων και συγκεκριμένα του στρατού ξηράς, παρέχοντας εικόνα υψηλής ευκρίνειας σε μεγάλο βάθος, θερμική αποτύπωση καθώς και δεδομένα βολής. Μέσα στους επόμενους μήνες, στελέχη του ΓΕΣ θα ξεκινήσουν την εκπαίδευση στο σύστημα που αναμένεται να ενσωματωθεί στο ελληνικό οπλοστάσιο και να αναλάβει υπηρεσία εντός του 2025.

Η Αθήνα δεν έχει κρύψει το ενδιαφέρον της και για την οπλισμένη έκδοση των Patroller, η οποία δεν απαιτεί κάποια ιδιαίτερη αναβάθμιση, ώστε ο στρατός ξηράς να αποκτήσει το πρώτο του ολοκληρωμένο σύστημα UCAV. Ακόμη, συζητήσεις για την αγορά της οπλισμένης έκδοσης των UAVHeron βρίσκονται καιρό τώρα σε εξέλιξη ανάμεσα στην Ελλάδα και το Ισραήλ, χωρίς όμως, προς ώρας, να έχει σημειωθεί κάποια αξιόλογη πρόοδος.

https://www.kathimerini.gr/politics/amyna/563174743/monimos-episkeptis-sto-aigaio-to-toyrkiko-uav-aksungur/

Γάζα: Οι συνομιλίες για κατάπαυση πυρός ήταν «σοβαρές και εποικοδομητικές»

0

«Ο δρόμος είναι πλέον ξεκάθαρος για να επιτευχθεί αυτό το αποτέλεσμα, να σωθούν ζωές, να φέρει ανακούφιση στον λαό της Γάζας και να κατευνάσει τις περιφερειακές εντάσεις», καταλήγει το ανακοινωθέν των μεσολαβητών.

Κοινή δήλωση έκαναν οι μεσολαβητές για την συμφωνία κατάπαυσης πυρός στη Λωρίδα της Γάζας. Κατάρ, Αίγυπτος και ΗΠΑ αναφέρει ότι οι συνομιλίες στην Ντόχα ήταν «σοβαρές και εποικοδομητικές» και πως παρουσιάστηκε στις δύο πλευρές μια πρόταση που «μειώνει τα κενά μεταξύ των μερών» ενώ είναι συνεπής με τις «αρχές» που ορίζονται στο σχέδιο που παρουσίασε ο Πρόεδρος Μπάιντεν.

«Ανώτεροι αξιωματούχοι των κυβερνήσεών μας θα συναντηθούν ξανά στο Κάιρο πριν από το τέλος της επόμενης εβδομάδας, ελπίζοντας να καταλήξουν σε συμφωνία για τους όρους που ορίζονται σήμερα», αναφέρεται στη δήλωση, επαναλαμβάνοντας ότι «δεν υπάρχει άλλος χρόνος για χάσιμο και καμία δικαιολογία για περαιτέρω καθυστέρηση που μπορεί να γίνει αποδεκτή από οποιοδήποτε μέρος».

Γάζα: Οι συνομιλίες για κατάπαυση πυρός ήταν «σοβαρές και εποικοδομητικές»-1
CaptionΟ υπουργός Εξωτερικών του Κατάρ, εκ των μεσολαβητών για την κατάπαυση πυρός στη Γάζα / (Ibraheem Al Omari/Pool Photo via AP)

 

«Ο δρόμος είναι πλέον ξεκάθαρος για να επιτευχθεί αυτό το αποτέλεσμα, να σωθούν ζωές, να φέρει ανακούφιση στον λαό της Γάζας και να κατευνάσει τις περιφερειακές εντάσεις», καταλήγει το ανακοινωθέν.

Οι πρώτες αντιδράσεις

Ισραηλινός αξιωματούχος, που συμμετείχε στις συνομιλίες, δήλωσε στο δίκτυο Channel 13 ότι σημειώθηκε πρόοδος κατά τη διάρκεια της διήμερης συνόδου κορυφής, ωστόσο παραμένουν σημεία στα οποία υπάρχει «χάσμα» και αυτά αφορούν την παρουσία των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων στους διαδρόμους «Νετζαρίμ» και «Φιλαντέλφι».

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει προσθέσει αυτόν τον όρο, υποστηρίζοντας ότι έτσι θα αποτραπεί η επιστροφή ένοπλων μαχητών στη βόρεια Γάζα και το λαθρεμπόριο όπλων από την Αίγυπτο στη Λωρίδα.

Ανώτερος αξιωματούχος της Χαμάς δήλωσε στο Reuters ότι, από την ενημέρωση που είχε η οργάνωση,  τα αποτελέσματα των συνομιλιών για κατάπαυση του πυρός στη Ντόχα δεν συνάδουν με την τελευταία πρόταση που έκανε η ομάδα στις αρχές Ιουλίου.

Ταξίδι Μπλίνκεν στο Ισραήλ

Στο μεταξύ, ισραηλινά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν θα επισκεφθεί το Ισραήλ την Κυριακή, όπου θα συζητήσει όσα διαδραματίστηκαν στη διάσκεψη κορυφής για την απελευθέρωση των ομήρων που πραγματοποιήθηκε στην Ντόχα.

Ο Άντονι Μπλίνκεν θα συναντηθεί με τον πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου τη Δευτέρα και αναμένεται να του ζητήσει να συμφωνήσει σε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.

Ολόκληρο το ανακοινωθέν από Κατάρ, Αίγυπτο και ΗΠΑ

«Τις τελευταίες 48 ώρες στην Ντόχα, ανώτεροι αξιωματούχοι των κυβερνήσεών μας συμμετείχαν σε εντατικές συνομιλίες ως μεσολαβητές με στόχο τη σύναψη συμφωνίας για κατάπαυση του πυρός στη Γάζα και την απελευθέρωση ομήρων και κρατουμένων. Αυτές οι συνομιλίες ήταν σοβαρές, εποικοδομητικές και διεξήχθησαν σε θετικό κλίμα.

»Νωρίτερα σήμερα στην Ντόχα, οι Ηνωμένες Πολιτείες, με την υποστήριξη του Κράτους του Κατάρ και της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου, υπέβαλαν και στα δύο μέρη μια πρόταση που μειώνει τα χάσματα μεταξύ των μερών και συνάδει με τις αρχές που έθεσε ο Πρόεδρος Μπάιντεν στις 31 Μαΐου 2024, αλλά και με το ψήφισμα 2735 του Συμβουλίου Ασφαλείας.

»Αυτή η πρόταση βασίζεται στα σημεία συμφωνίας που επιτεύχθηκε την περασμένη εβδομάδα και κλείνει τα κενά που απομένουν με τρόπο που επιτρέπει την ταχεία εφαρμογή της συμφωνίας.

»Οι τεχνικές ομάδες θα συνεχίσουν να εργάζονται τις επόμενες ημέρες για τις λεπτομέρειες της εφαρμογής της, συμπεριλαμβανομένων των ρυθμίσεων για την εφαρμογή των συνολικών ανθρωπιστικών στοιχείων της συμφωνίας, καθώς και των στοιχείων που σχετίζονται με ομήρους και κρατούμενους.

»Ανώτεροι αξιωματούχοι των κυβερνήσεών μας θα συναντηθούν ξανά στο Κάιρο πριν από το τέλος της επόμενης εβδομάδας, ελπίζοντας να καταλήξουν σε συμφωνία για τους όρους που ορίζονται σήμερα. Όπως είπαν οι ηγέτες των τριών χωρών την περασμένη εβδομάδα, “Δεν υπάρχει άλλος χρόνος για χάσιμο και καμία δικαιολογία για περαιτέρω καθυστέρηση που μπορεί να γίνει αποδεκτή από οποιοδήποτε μέρος. Είναι καιρός να απελευθερωθούν οι όμηροι και οι κρατούμενοι, να ξεκινήσει η κατάπαυση του πυρός και να εφαρμοστεί αυτή η συμφωνία”.

Square profile picture

Ministry of Foreign Affairs – Qatar
@MofaQatar_EN
Joint Statement from the United States, Egypt, and Qatar #MOFAQatar

Image

106.6K

Views

Πηγή: Al Jazeera