Αρχική Blog Σελίδα 1084

Η Ελλάδα δανείζεται πλέον φθηνότερα από την Γαλλία ;

0

 

Του Αλκη Καλλιαντζίδη, Οικονομολόγου, [email protected]   www.kalkis.eu

Ναι με μια φευγαλέα ματιά στο παρακάτω γράφημα που δείχνει ποια ήταν η διακύμανση του πενταετούς επιτοκίου στη Γαλλία (2,75%), Ελλάδα (2,51%), Ισπανία, Ιταλία και Γερμανία από τον Ιανουάριο μέχρι και τον Σεπτέμβριο του 2024. Χωρούν πανηγυρισμοί από μέρους μας ; Μάλλον όχι. Απλά μια συγκρατημένη ικανοποίηση, αναμένοντας να δούμε αν θα υπάρξει διάρκεια αλλά και βελτίωση.

Πάντως το σύμβολο είναι βαρύ, όπως έγραψε στις 26-9-2024 ο Eric Albert στο άρθρο του στον Le Monde με τίτλο :  Χρέος : νέα ένταση στα γαλλικά επιτόκια (Dette : regain de tension sur les taux d’intérêt français). H Γαλλία δανείζεται πλέον ακριβότερα από την Ελλάδα. Στα πενταετή ομόλογα, το επιτόκιο του γαλλικού δημοσίου ήταν 2,48% την Πέμπτη 26 Σεπτεμβρίου, έναντι 2,40% για την Αθήνα. Σαφώς, μεσοπρόθεσμα, οι χρηματοπιστωτικές αγορές έχουν σήμερα ελαφρώς μεγαλύτερη εμπιστοσύνη σε μια χώρα (την Ελλάδα) που γνώρισε μια ηχηρή χρεοκοπία πριν από δεκαπέντε χρόνια από ό,τι στη Γαλλία.

Στην πραγματικότητα, στη ζώνη του ευρώ, δεν υπάρχουν πλέον πολλές χώρες που έχουν επιτόκια υψηλότερα από αυτά της Γαλλίας (για περίοδο πενταετίας). Οι παραδοσιακές βόρειες χώρες δανείζονται φυσικά λιγότερο ακριβά (Γερμανία με 2%, Ολλανδία με 2,1%), αλλά αυτό ισχύει και για τα έθνη των οποίων οι δημόσιοι λογαριασμοί έχουν υποβαθμιστεί σοβαρά (όπως : Πορτογαλία 2,2%, Βέλγιο 2,4%), Ισπανία 2,45%) .

Αυτή η άνοδος στα γαλλικά επιτόκια «ακολουθεί τις πολιτικές εντάσεις και τα άσχημα δημοσιονομικά νέα» της Γαλλίας, εξηγούν οικονομολόγοι της Barclays, μιας βρετανικής τράπεζας, σε ένα σημείωμά της που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη 26 Σεπτεμβρίου 2024. Από τη μια πλευρά, η κυβέρνηση του Μισέλ Μπαρνιέ πρέπει να παρουσιάσει έναν προϋπολογισμό υψηλού κινδύνου, υπό τη μόνιμη πίεση μιας γαλλικής Εθνοσυνέλευσης χωρίς κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Η Μαρίν Λεπέν, η αρχηγός του κόμματος της Εθνικής Συσπείρωσης, χαρακτήρισε την παρούσα κυβέρνηση ως «μεταβατική», αναφέρει  το εν λόγω ανήσυχο σημείωμα.

«Μηδενική αξιοπιστία»

Από την άλλη πλευρά, ο εκτροχιασμός του γαλλικού δημόσιου ελλείμματος φέτος τροφοδοτεί την εντύπωση έλλειψης δημοσιονομικού ελέγχου. Η αρχική πρόβλεψη για 4,4% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) το 2024, που αναθεωρήθηκε στη συνέχεια διαδοχικά σε 5,1% και 5,6%, θα πρέπει τελικά να ξεπεράσει το 6%, όπως παραδέχτηκε το Υπουργείο Οικονομικών (Bercy) την περασμένη Τετάρτη. «Η Γαλλία έχει μηδενική αξιοπιστία στην Ευρώπη όταν υπόσχεται να μειώσει τις δαπάνες της», καταγγέλλει ο διοικητής μιας κεντρικής τράπεζας στην ευρωζώνη. «Πιστεύει κανείς ότι θα έχουμε έναν σταθερό προϋπολογισμό και θα υπακούμε στις Βρυξέλλες; », ρωτά η Véronique Riches–Flores, μια οικονομολόγος που έχει τη δική της εταιρεία συμβούλων.

Στην κλίμακα των αγορών, που τείνουν να αντιδρούν υπερβολικά, οι εντάσεις των τελευταίων ημερών δεν αντιπροσωπεύουν, ωστόσο, πραγματική οικονομική κρίση. Πρώτον, γιατί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει αρχίσει να μειώνει τα επιτόκιά της. Ως εκ τούτου, η Γαλλία χρηματοδοτείται πιο ακριβά από τους γείτονές της, αλλά… φθηνότερα από ό,τι στην αρχή του έτους, όταν το επιτόκιο της πενταετίας ήταν ελαφρώς πάνω από 3%.

Επιπλέον η κυβέρνηση δεν έχει πρόβλημα να πουλήσει το χρέος της. Η τελευταία δημοπρασία, στις 19 Σεπτεμβρίου 2024, κύλησε ομαλά, με διπλάσια ζήτηση από τους επενδυτές από τα ομόλογα που εκδόθηκαν.

Το προηγούμενο που πρέπει να αποφευχθεί είναι αυτό της Ιταλίας

Μεταξύ των παραγόντων της αγοράς, λίγοι φαίνεται να πιστεύουν σε ένα σενάριο παρόμοιο με αυτό της Ελλάδας, όταν η χώρα αυτή ήταν χρεοκοπημένη και ανίκανη να αυτοχρηματοδοτηθεί. «Δεν πιστεύω σε μια πραγματική εκτροπή», λέει ο Florent Delorme, της M & G, μιας εταιρείας διαχείρισης. Η φερεγγυότητα χωρών όπως η Ιταλία ή η Γαλλία διασφαλίζεται από την όρεξη των επενδυτών για το ενιαίο νόμισμα. Το ευρώ, μετά το δολάριο, είναι ένα απαραίτητο νόμισμα για αυτούς».

Ωστόσο, η κατάσταση παραμένει σοβαρά προβληματική, εκτιμά ο Gilles Moëc, επικεφαλής οικονομολόγος της AXA. Χρησιμοποιεί την εικόνα του «βάτραχου που βράζουμε», μια αγγλική έκφραση που παραπέμπει σε ένα αμφίβιο που είναι βυθισμένο σε κρύο νερό, το οποίο δεν αντιλαμβάνεται ότι η φωτιά έχει ανάψει και ότι η θερμοκρασία αυξάνεται γρήγορα, μέχρι να γίνει ανίκανος να πηδήξει έξω από το σκεύος. «Η Γαλλία έχει την ικανότητα να αντέξει, αλλά πρέπει να βγει από την αργή διολίσθηση, ενώ το χάσμα με τα γερμανικά επιτόκια αυξάνεται και το δημοσιονομικό περιθώριο ελιγμών συρρικνώνεται κάθε χρόνο», συνεχίζει ο Moëc.

Για αυτόν, το προηγούμενο που πρέπει να αποφευχθεί είναι εκείνο της Ιταλίας. Μεταξύ 1980 και 1992, η χώρα αυτή παρουσίασε μεγάλα δημόσια ελλείμματα, ενώ τα επιτόκια αυξήθηκαν απότομα. Τέσσερις δεκαετίες αργότερα, η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης εξακολουθεί να πραγματοποιεί αυτό το ιστορικό λάθος. Το χρέος της εξακολουθεί να βρίσκεται στο 138% του ΑΕΠ, παρόλο που έχει επιδείξει πραγματική δημοσιονομική πειθαρχία από τη δεκαετία του 1990, σημειώνοντας τακτικά «πρωτογενή» πλεονάσματα (δηλαδή πριν από την πληρωμή τόκων για το χρέος). «Η Ιταλία κατάφερε να κρατηθεί, αλλά, χρόνο με το χρόνο, ξόδευε τον χρόνο της περικόπτοντας τις δαπάνες και τις επενδύσεις της», συνεχίζει ο Moëc.

Πρόταση μομφής

Ωστόσο, όλα δείχνουν ότι οι εντάσεις για το γαλλικό χρέος θα συνεχιστούν, μεταξύ άλλων λόγω της πολιτικής κρίσης, η οποία κάθε άλλο παρά έχει τελειώσει. «Το πιο σημαντικό καθήκον της νέας γαλλικής κυβέρνησης θα είναι η έγκριση του προϋπολογισμού του 2025, κάτι που θα είναι δύσκολο», υπογραμμίζει ο Felix Huefner, οικονομολόγος της UBS. Το ενδεχόμενο πρότασης μομφής σε βάρος της νέας κυβέρνησης παρακολουθείται στενά. Οι χρηματοδοτικές ανάγκες της Γαλλίας θα παραμείνουν επίσης εξαιρετικά υψηλές.

Το 2025, η γαλλική κυβέρνηση πρέπει να εκδώσει χρέος 345 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Barclays. Αφαιρώντας ό,τι αφορά την αναχρηματοδότηση (χρέη που λήγουν και ανανεώνονται) και τις προοδευτικές πωλήσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (η οποία αυτή τη στιγμή μειώνει το χαρτοφυλάκιό της), οι ιδιώτες επενδυτές θα πρέπει να αγοράσουν 220 δισ. ευρώ. «Αυτό είναι το υψηλότερο επίπεδο από οποιαδήποτε χώρα της ευρωζώνης από το 1999», καταλήγει το σημείωμα της Barclays. Για να συμφωνήσουν να αγοράσουν τόσο μεγάλο χρέος, οι επενδυτές μπορεί να απαιτήσουν υψηλότερα επιτόκια. Αρκετά για να μειωθεί περαιτέρω το περιθώριο ελιγμών του γαλλικού κράτους.

 

Οι Σλαβομακεδόνες Αμερικής κατέθεσαν ψήφισμα στη Βουλή των Αντιπροσώπων για γλώσσα, ιστορία και πολιτισμό

1

Σεπτέμβριος 30, 2024. Ελλάδα. Βαλκανικό Περισκόπιο.

Φωτό: Η Βόρεια Μακεδονία είναι ένας σημαντικός στρατηγικός εταίρος και βασικός σύμμαχος των ΗΠΑ στα Βαλκάνια, ανέφεραν οι χορηγοί του ψηφίσματος.

Οι συμπρόεδροι της ομάδας του Κογκρέσου για τους Σλαβομακεδόνες Αμερικανούς στη Βουλή των Αντιπροσώπων παρουσίασαν σήμερα ένα δικομματικό ψήφισμα που ζητά να ανακηρυχθεί ο Σεπτέμβριος ως  «Μήνας Μακεδονικής-Αμερικανικής Κληρονομιάς».

Το ψήφισμα υποστηρίζει τον εορτασμό της γλώσσας, της ιστορίας και του πολιτισμού των Σλαβομακεδόνων Αμερικανών και τη συνεισφορά τους στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η Lisa McClain, Ρεπουμπλικανή του Μίσιγκαν, η Claudia Tenney, Ρεπουμπλικανή του Νιου Τζέρσεϊ, η Debbie Dingell, Δημοκρατική του Μίσιγκαν και ο Brendan Boyle, Δημοκρατικός της Πενσυλβάνια, δήλωσαν ότι η Βόρεια Μακεδονία είναι ένας σημαντικός στρατηγικός εταίρος και βασικός σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών στα Βαλκάνια και ότι «επί αιώνες, οι Σλαβομακεδόνες μετανάστευαν στην Αμερική για να ρίξουν τον ζυγό του κομμουνισμού και να αποδεχτούν την ελευθερία να πραγματοποιήσουν το αμερικανικό όνειρο».

Εκτιμάται ότι σήμερα υπάρχουν περίπου 500.000 πολίτες Σλαβομακεδονικής καταγωγής που ζουν στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο μεγαλύτερος αριθμός από αυτούς στις ομοσπονδιακές πολιτείες Michigan, New Jersey, New York, Ohio, Indiana, Illinois, Pennsylvania, Florida, Texas, Arizona και Καλιφόρνια.

«Η ιστορία τους είναι τώρα η συλλογική μας αμερικανική ιστορία καθώς οι Σλαβομακεδόνες Αμερικανοί σε όλη τη χώρα δίνουν πίσω στις κοινότητές τους ως ιδιοκτήτες επιχειρήσεων, εκλεγμένοι αξιωματούχοι και ηγέτες των πολιτών», ανέφερε η κοινή δήλωση.

Το δικομματικό ψήφισμα αναφέρει ότι «από τη δεκαετία του 1880, δεκάδες χιλιάδες Σλαβομακεδόνες έχουν μεταναστεύσει στις Ηνωμένες Πολιτείες αναζητώντας πολιτικές ελευθερίες, ανθρώπινα δικαιώματα, θρησκευτική ελευθερία, οικονομικές ευκαιρίες και ασφάλεια ως απάντηση στην εξέγερση του Ίλιντεν κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας του 1903. Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913, Πρώτος και Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, Ελληνικός Εμφύλιος Πόλεμος 1946-1949 και η κομμουνιστική πολιτική της Γιουγκοσλαβίας».

Μέλη της σλαβομακεδονικής κοινότητας στις ΗΠΑ δραστηριοποιούνται επίσης στην ιατρική, συμπεριλαμβανομένης της καρδιαγγειακής και θωρακικής χειρουργικής, της ορθοπεδικής, της αθλητικής ιατρικής, της μαιευτικής και γυναικολογίας, και υπηρετούν σε νομοθετικά σώματα και δικαστήρια σε όλες τις ΗΠΑ, «συνεργαζόμενοι στο ατελείωτο έργο της δημοκρατίας των ΗΠΑ».

Τον Αύγουστο του 2023, ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής της Ιντιάνα, Μάικ Μπράουν, εισήγαγε ψήφισμα στη Γερουσία για να οριστεί ο Σεπτέμβριος του 2023 ως «Μήνας της Μακεδονικής Αμερικανικής Κληρονομιάς», κατά τον οποίο θα γιορτάζονταν η γλώσσα, η ιστορία και ο πολιτισμός των Σλαβομακεδόνων Αμερικανών.

Το Μίσιγκαν, το Ιλινόις, το Σικάγο και η Νέα Υόρκη έχουν εγκρίνει παρόμοια ψηφίσματα για τον εορτασμό της σλαβομακεδονικής-αμερικανικής κληρονομιάς τα τελευταία χρόνια.

Η (σλαβική) Ενωμένη Μακεδονική Διασπορά (UMD) επικρότησε την απόφαση των μελών του Κογκρέσου να καταθέσουν το ψήφισμα, λέγοντας ότι «η ηγεσία σας σέβεται τις αμέτρητες συνεισφορές των Σλαβομακεδόνων Αμερικανών στη βελτίωση των Ηνωμένων Πολιτειών».

Η Ομάδα του Κογκρέσου για τη Βόρεια Μακεδονία και τους Αμερικανούς της Βόρειας Μακεδονίας είναι μια δικομματική ομάδα μελών του Κογκρέσου των ΗΠΑ, αφιερωμένη στη διατήρηση και την ενίσχυση θετικών και αμοιβαία επωφελών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.

Γκλάσοτ να Αμέρικα

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ

Γ. Τσουκαλάς: ο θάνατος του Χασάν Νασράλα ως παράδειγμα πολεμικής προπαγάνδας

1
  του Γιώργου Τσουκαλά, Δικηγόρου
Πως σκοτώθηκε ο Χασάν Νασράλα; Η στρατιωτική επιτυχία των Ισραηλινών να εξοντώσουν από αέρος, την ηγεσία της Χεζμπολάχ στην Βηρυτό, πειράζει τα αντιμαχόμενα μέρη ώστε να συλλογιστούν πως να παραπληροφορήσουν είτε για την στρατιωτική υπεροχή των ημετέρων είτε απλώς για την πολεμική βαρβαρότητα των άλλων.
Θεωρίες για ψηφιακά ολογράμματα του Νασράλα, για κρυπτολογία και κρυπτογραφία, για δορυφορική υπερκατασκοπεία, και για τρομερά χτυπήματα ηλεκτρονικής ακριβείας, επιδιώκουν να κατασκευάσουν την διαστρεβλωμένη εντύπωση της ιδιοκτησίας μιας ασύλληπτης τεχνολογικής δύναμης, από την οποία κανείς ζων άνθρωπος δεν μπορεί να ξεφύγει…
Ως αντίλογο, θα μπορούσε κανείς να αντιτάξει πως πρόκειται απλώς περί των γνωστών φληναφημάτων, της πολεμικής προπαγάνδας που επιδιώκει να καλλιεργήσει την ψευδαίσθηση της απόλυτης υπεροχής και να καθηλώσει τις ανθρώπινες αντιδράσεις. Εξάλλου, η πολεμική προπαγάνδα φαίνεται πως ανθεί και στους πολέμους της υψηλής τεχνολογίας και των υπερόπλων της εποχής μας, που όμως δεν εξάλειψαν πανάρχαιες πρακτικές, που στοχεύουν να συντρίψουν το ηθικό του αντιπάλου. Έτσι, από τις φωτιές που άναβαν τα βράδια οι αρχαίοι στρατοί για να παραπλανήσουν τους εχθρούς τους, ως προς το αληθινό μέγεθός τους, έως την διασπορά φημών για ενισχύσεις που καταφθάνουν, και άλλα παρόμοια, έχουμε πλέον οριστικά διαβεί το κατώφλι μιας εποχής, στην οποία προβάλλεται με έπαρση η κατοχή μιας ανίκητης, σχεδόν υπεράνθρωπης στρατιωτικής τεχνολογίας.
Η αλήθεια τελικά μπορεί να είναι πολύ πιο ταπεινή. Καθώς όπως φαίνεται, ένας Ιρανός διπλός κατάσκοπος πρόδωσε τον Νασράλα και μετά η αεροπορία του Ισραήλ έριξε περί τις εκατό (100) βόμβες, ως έγγιστα τριών (3) τόνων εκάστη, σε έξι (6) ολόκληρες πολυκατοικίες – για ασφάλεια, πως ο στόχος δεν θα τους ξεφύγει…
Εν κατακλείδι, πρώτο θύμα των πολέμων είναι πάντα η αλήθεια. Αδυσώπητη παραπλάνηση, διαρκείς ψευδολογίες, άφατοι κομπασμοί, και συστηματική κομπορρημοσύνη, για τα φερόμενα κατορθώματα των εμπολέμων, στα οποία προστίθεται συχνάκις και μια πλειάδα πλαστών διηγήσεων, προκειμένου να επαυξήσουν την παράσταση της ισχύος, συνθέτουν την ανόσια προπαγάνδα του πολέμου.

Μπορεί η Ευρώπη να παρέμβει στον Λίβανο;

0

Ρόζι Μπίρτσαρντ

29 Σεπτεμβρίου 2024

Η ΕΕ απευθύνει εκκλήσεις για αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, αλλά χωρίς επιτυχία. Κομβικός θα μπορούσε ωστόσο να αποδειχθεί ο ρόλος της Γαλλίας στον Λίβανο.

https://p.dw.com/p/4l7He

Διασώστες αναζητούν αγνοούμενους στη Βηρυτό μετά από ισραηλινούς βομβαρδισμούςΕικόνα: Hassan Ammar/dpa/AP/picture alliance

Εμφανώς απογοητευμένος ο Ύπατος Εκπρόσωπος της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική προ ημερών απηύθυνε έκκληση για αποκλιμάκωση στον Λίβανο, υπενθυμίζοντας παράλληλα σχετικό ψήφισμα των Ηνωμένων Εθνών. «Είχε υιοθετηθεί πριν από 20 ολόκληρα χρόνια» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Ζοζέπ Μπορέλ, μιλώντας στους δημοσιογράφους. «Θεέ μου, 20 χρόνια έχουν περάσει κι ακόμη ζητούμε να υλοποιηθεί το ψήφισμα των Ηνωμένων Εθνών…»

Οι δηλώσεις έγιναν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Στο περιθώριο βρίσκεται όμως και η ίδια η Ευρώπη, τουλάχιστον όσον αφορά τις διαμεσολαβητικές πρωτοβουλίες για τις εχθροπραξίες στη Γάζα ή στα σύνορα του Ισραήλ με τον Λίβανο. Τώρα η ΕΕ επιχειρεί εκ νέου να διαμεσολαβήσει, αν και οι προοπτικές επιτυχίας είναι μάλλον περιορισμένες.

Κι όμως, θεωρητικά οι Ευρωπαίοι θα μπορούσαν να ασκήσουν κάποια επιρροή στην ισραηλινή κυβέρνηση. Το Ισραήλ βρίσκεται μόλις στην 26η θέση των εμπορικών εταίρων της ΕΕ, αλλά για το ίδιο το Ισραήλ η ΕΕ είναι ο πιο σημαντικός εταίρος. Το 31,9% των συνολικών εισαγωγών της χώρας προέρχεται από την ΕΕ των «27», ενώ αντιστρόφως πάνω από το ένα τέταρτο των ισραηλινών εξαγωγών κατευθύνεται στην ευρωπαϊκή αγορά.

Κυρώσεις στο Ισραήλ;

Συνεδρίαση των ΥΠ.ΕΞ. της ΕΕ στις Βρυξέλλες
Δύσκολη παραμένει η λήψη αποφάσεων στην ΕΕ με ομοφωνίαΕικόνα: Francois Lenoir/European Union

Οι επικριτές των ισραηλινών επιδρομών στη Γάζα, που ακολούθησαν την τρομοκρατική επίθεση της 7ης Οκτωβρίου στο Ισραήλ, καλούν τώρα την ΕΕ να αξιοποιήσει αυτόν τον μοχλό πίεσης, εξετάζοντας ακόμη και το ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων για παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου από το Ισραήλ. Από τον Μάιο οι «27» έχουν συμφωνήσει στην έναρξη διαβουλεύσεων με το Ισραήλ, κατά τις οποίες θα «ζητηθούν εξηγήσεις» για τα τεκταινόμενα στη Γάζα, ωστόσο στο κομμάτι των κυρώσεων η μόνη πρόταση που συζητείται σοβαρά είναι η επιβολή περιοριστικών μέτρων σε Εβραίους εποίκους.

Ο κύριος παράγοντας που εμποδίζει την ΕΕ να παρέμβει πιο δραστικά είναι …η ίδια η ΕΕ. Οι αποφάσεις σε θέματα εξωτερικής πολιτικής απαιτούν ομοφωνία. Όμως, εδώ και έναν χρόνο εκφράζονται τόσο αντικρουόμενες απόψεις, που καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη την εύρεση κοινού παρονομαστή για τη Μέση Ανατολή.

«Η Ευρώπη μεταβάλλεται σε αμήχανο παρατηρητή των εξελίξεων» λέει στην DW o Καρίμ Μπιτάρ, διευθυντής ερευνητικών προγραμμάτων στο Ινστιτούτο Διεθνών και Στρατηγικών Υποθέσεων (IRIS) με έδρα το Παρίσι. Όπως επισημαίνει, «πολλοί στη Μέση Ανατολή θα επιθυμούσαν να αναλάβει πιο ενεργό ρόλο, αλλά εν τέλει διαπιστώνουν ότι οι Ευρωπαίοι παραμένουν διχασμένοι, με τους περισσότερους να ακολουθούν απλώς την αμερικανική πρωτοκαθεδρία».

Μέλη της Χεζμπολάχ με ιρανικά όπλα στα σύνορα με το Ισραήλ
Μέλη της παραστρατιωτικής οργάνωσης Χεζμπολάχ με ιρανικό εξοπλισμόΕικόνα: Hussein Malla/AP/picture alliance

Ακόμη πιο περιορισμένες είναι οι δυνατότητες παρέμβασης της ΕΕ απέναντι στην φιλοϊρανική οργάνωση Χεζμπολάχ, που δραστηριοποιείται κυρίως στον νότιο Λίβανο. Το στρατιωτικό της σκέλος θεωρείται «τρομοκρατική οργάνωση» για την ΕΕ. Ωστόσο, επισημαίνει η Κέλυ Πετίγιο από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων (ECFR) στις Βρυξέλλες, «ο μόνος που μπορεί πράγματι να επηρεάσει την Χεζμπολάχ είναι η Τεχεράνη, αλλά ακόμα και αυτή δεν διαθέτει απεριόριστες δυνατότητες». Η ίδια εκτιμά ότι «η Χεζμπολάχ διαθέτει μεγαλύτερη στρατιωτική ισχύ από τη Χαμάς».

Στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης ο Ζοζέπ Μπορέλ συναντήθηκε με τον Ιρανό «ομόλογό» του, παρότι οι σχέσεις της ΕΕ με την Τεχεράνη διανύουν περίοδο έντασης – με τις Βρυξέλλες να έχουν επιβάλει κυρώσεις στο Ιράν για τη στρατιωτική βοήθεια που, όπως υποστηρίζουν, έχει παράσχει στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Επανέρχεται η Γαλλία ως διαμεσολαβητής

Εμανουέλ Μακρόν και Νατζίμπ Μικάτι στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ
Ο Εμανουέλ Μακρόν με τον Λιβανέζο πρωθυπουργό Μικάτι στη Νέα ΥόρκηΕικόνα: Ludovic Marin/AFP/Getty Images

Σοβαρός «παίκτης» στην περιοχή θεωρείται βέβαια η Γαλλία, πρώην αποικιοκρατική δύναμη, με ισχυρή παρουσία στη διεθνή ειρηνευτική δύναμη του Λιβάνου. Άλλωστε χιλιάδες Λιβανέζοι διαθέτουν (και) γαλλικό διαβατήριο. Η Γαλλία είναι και μία από τις λίγες δυτικές δυνάμεις που διατηρούν επαφές με την Χεζμπολάχ. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του Reuters, τον Φεβρουάριο του 2024 το Παρίσι είχε καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις για μία εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ, οι οποίες ωστόσο δεν ευοδώθηκαν. Η Κέλυ Πετίγιο εκτιμά ότι τώρα η Γαλλία «επιταχύνει τις προσπάθειες διαμεσολάβησης», καθώς ανακάμπτει και η ίδια από την εσωτερική πολιτική κρίση των τελευταίων μηνών.

Την Τρίτη ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν συναντήθηκε με τον Ιρανό ομόλογό του Μασούντ Πεζεσκιάν στη Νέα Υόρκη, ενώ ο έμπειρος διπλωμάτης Ζαν Υβ Λεντριάν επισκεπτόταν τον Λίβανο. «Οι Γάλλοι διατηρούν μία επιρροή στον Λίβανο λόγω των διαύλων επικοινωνίας με την Χεζμπολάχ, αλλά και επειδή είναι εξοικειωμένοι με την κατάσταση στην περιοχή» επισημαίνει ο αναλυτής Καρίμ Μπιτάρ. Ωστόσο, επισημαίνει, οποιαδήποτε γαλλική πρόταση «θα χρειαζόταν τη στρατιωτική κάλυψη των ΗΠΑ για να έχει αποτέλεσμα…»

Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου

DW

 

Επίκειται ισραηλινή χερσαία επιχείρηση στον Λίβανο;

1

Αντικρουόμενες πληροφορίες περί εφόδου χερσαίων δυνάμεων, ενώ η Τεχεράνη δείχνει να αμφιταλαντεύεται για το πώς θα αντιδράσει μετά τη δολοφονία του Χασάν Νασράλα.

https://p.dw.com/p/4lCgr 
Η εικόνα των ερειπίων κυριαρχεί πλέον στην πολύπαθη ΒηρυτόΕικόνα: AFP/Getty Images 

Αντικρουόμενες πληροφορίες μεταδίδονται σχετικά με το ενδεχόμενο της έναρξης ισραηλινής χερσαίας επιχείρησης στο Νότιο Λίβανο. Συγκεκριμένα, το αμερικανικό δίκτυο ABC μεταδίδει ότι «είναι πολύ πιθανόν η χερσαία επιχείρηση να έχει ήδη αρχίσει ή να επίκειται άμεσα», ενώ το σαουδαραβικό Al-Arabia επικαλείται αμερικανούς αξιωματούχους, που αναφέρουν πως «ό,τι και αν συμβαίνει στα σύνορα Ισραήλ-Λιβάνου, θα πρόκειται για επιχείρηση που αποφάσισαν από μόνοι τους οι Ισραηλινοί».

Σιωπή από το Ισραήλ

Ωστόσο, ενδιαφέρουσα στάση τηρούν τα κρατικά ισραηλινά ΜΜΕ. Παρότι αναμεταδίδουν τις πληροφορίες του ABC και του Al-Arabia, αποφασίζουν να μην λύσουν τις όποιες απορίες. Ενδεικτικό είναι το αινιγματικό ερώτημα του σημερινού κύριου άρθρου της ιστοσελίδας της ισραηλινής δημόσιας τηλεόρασης που τιτλοφορείται με την ερώτηση εάν «άραγε, άρχισε η χερσαία επιχείρηση στον Λίβανο;». Πάντως, πέρα από τα ομιχλώδη ισραηλινά λογοπαίγνια, τοπικοί σχολιαστές και αναλυτές εκτιμούν ως πιθανότερο οι δυνάμεις εφέδρων που έχουν συγκεντρωθεί τα τελευταία εικοσιτετράωρα στην μεθόριο Ισραήλ-Λιβάνου, να έχουν ήδη προβεί σε προπαρασκευαστικές χερσαίες επιχειρήσεις περιορισμένου βεληνεκούς, καταστρέφοντας προκεχωρημένα φυλάκια και παρατηρητήρια της Χεζμπολάχ, για να προετοιμάσουν το έδαφος για μία μελλοντική ευρύτερη επέμβαση.

Ιρανική αμηχανία

Κάτοικος της Βηρυτού διαβάζει εφημερίδα
Κάτοικοι της Βηρυτού αγωνιούν να μάθουν τα τελευταία νέαΕικόνα: Houssam Shbaro/Anadolu/picture alliance

 

Στο μεταξύ, ενώ αναμένεται ποιος θα αντικαταστήσει τον Χασάν Νασράλα στην ηγεσία της οργάνωσης Χεζμπολάχ, στην Τεχεράνη παρατηρείται αμηχανία ως προς τον τρόπο αντίδρασης κατά του Ισραήλ μετά τον συστηματικό αποδεκατισμό της ηγεσίας της Χεζμπολάχ.

Σύμφωνα με την New York Times, το περιβάλλον του Ηγέτη της Επανάστασης  Αλί Χαμενεΐ, στο οποίο περιλαμβάνεται το βαθύ κράτος των Φρουρών της Επανάστασης, τείνει να τάσσεται υπέρ μίας ευθείας ανταπάντησης του Ιράν κατά του Ισραήλ.

Από την άλλη, σύμφωνα πάντα με το ίδιο δημοσίευμα, το περιβάλλον του μετριοπαθέστερου Ιρανού Προέδρου, Μασούντ Πεζεσκιάν, προτιμά να ανατεθεί το βάρος της εκδίκησης στις δυνάμεις του «Άξονα της Αντίστασης» δηλαδή στους Χούθι, στους σιίτες πολιτοφύλακες της Συρίας και του Ιράκ , και βεβαίως στα στελέχη της Χεζμπολάχ που έχουν απομείνει στο πεδίο της μάχης.

11Ιρανή θρηνεί για τον θάνατο του Νασράλα
Ιρανή θρηνεί για τον θάνατο του Νασράλα κατά τη διάρκεια συγκέντρωσης στην ΤεχεράνηΕικόνα: Vahid Salemi/picture alliance/AP

Όλα δείχνουν ότι το επόμενο διάστημα ο περιφερειακός σιιτικός παράγοντας, με επικεφαλής την Τεχεράνη, θα κληθεί να λάβει σοβαρές αποφάσεις – και όχι απαραίτητα μετά την κηδεία του Χασάν Νασράλα, η ημερομηνία της οποίας δεν έχει ακόμα ανακοινωθεί.

Για «πολιτική τρέλας» του Ισραήλ μιλά ο Ερντογάν

1

Η Τουρκία εκτιμά ότι με την επίθεση στο Λίβανο το Ισραήλ στοχοποιεί συνολικά όλο το Ισλάμ, με τη διεθνή κοινότητα να παραμένει παρατηρητής.

https://p.dw.com/p/4lCe5
Η δολοφονία του Χασάν Νασράλα έχει ανησυχήσει εξαιρετικά την ΑγκυραΕικόνα: picture alliance / Anadolu

Η Άγκυρα ανησυχεί σοβαρά για την επέκταση του πολέμου στο Λίβανο και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στην ευρύτερη περιοχή. Ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν, μιλώντας χθες σε επενδυτικό συνέδριο στην Κωνσταντινούπολη έστρεψε τα βέλη του προς τη διεθνή κοινότητα που επέτρεψε τις ενέργειες του Ισραήλ, το οποίο, όπως είπε, συνεχίζει να λαμβάνει όπλα και πυρομαχικά από τους υποστηρικτές του, υπονοώντας τις ΗΠΑ.

Παγκόσμια υποκρισία βλέπει ο Φιντάν

Τόνισε ότι η «πολιτική της τρέλας» του Ισραήλ, δεν πρέπει να επιτραπεί να εξαπλωθεί στον Λίβανο και σε άλλες χώρες της περιοχής. Στους ίδιους τόνους και η συνέντευξη χθες του Τούρκου ΥΠΕΞ, Χακάν Φιντάν στο τουρκικό δίκτυο ΤRΤ από τη Νέα Υόρκη. Μίλησε για την επιθυμία του Ισραήλ να κλιμακώσει τον πόλεμο από τη Γαζα στον Λίβανο και μετά στην ευρύτερη περιοχή. Για τον Φιντάν η μεγάλη τραγωδία, μεγαλύτερη από τη Γάζα, είναι  η υποκρισία και η αναποτελεσματικότητα του διεθνούς συστήματος. Είπε ότι οι διεθνείς θεσμοί, όπως ο ΟΗΕ δεν λειτουργούν και το ανησυχητικό είναι ότι «όλη η ισχύς των ΗΠΑ είναι στη διάθεση του Ισραήλ».

Στοχοποίηση όλου του Ισλάμ

Καπνοί πάνω από τη Βηρυτό
Η επέκταση του πολέμου στο μέτωπο του Λιβάνου, ίσως αναγκάσει την Άγκυρα να αλλάξει ρητορικήΕικόνα: Marwan Naaman/dpa/picture alliance

 

Μετά τον πρόσφατο θάνατο του Χανίγια, αρχηγού της φιλικής προς την Τουρκία, Σουνιτικής Χαμάς, ο θάνατος του Χασάν Νασράλα, ισχυρού ηγέτη της σιιτικής Χεζμπολάχ με Ιρανική στήριξη, δείχνει ότι το Ισραήλ στοχοποιεί όλο το φάσμα Ισλαμ, πράγμα που αυξάνει τους φόβους της σουνιτικής ηγεσίας του Ταγίπ Ερντογάν. Ο Χακάν Φιντάν χαρακτήρισε τον θάνατο του Νασράλα «σημαντική απώλεια» τόσο για τη Χεζμπολάχ, όσο και για το Ιράν. Είπε ότι η απώλεια του θα γίνει αισθητή στην περιοχή και εξέφρασε ανησυχία μήπως οι  ενέργειες του Ισραήλ παρασύρουν τους συμμάχους του σε μια ευρύτερη σύγκρουση.

Αλλαγή δεδομένων

Η Άγκυρα επένδυσε πολιτικά και διπλωματικά στη Γάζα προβάλλοντας τον εαυτό της ως τη χώρα που προσέφερε τη μεγαλύτερη στήριξη ενώ το Παλαιστινιακό έχει γίνει το επίκεντρο ρητορικής του Ερντογάν στο εσωτερικό για τους θρησκευόμενους Σουνίτες ψηφοφόρους του. Η επέκταση του πολέμου του και στο σιιτικό μέτωπο του Λιβάνου, μπορεί να αναγκάσει την Άγκυρα να μεταβάλλει τη ρητορική της.

Πρώτος βομβαρδισμός του Ισραήλ στην καρδιά της πρωτεύουσας του Λιβάνου από την 8η Οκτωβρίου

0

Οι ένοπλες δυνάμεις του Ισραήλ εξαπέλυσαν τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα, σύμφωνα με πηγή προσκείμενη στα σώματα ασφαλείας του Λιβάνου, αεροπορικό πλήγμα στην καρδιά της Βηρυτού, το πρώτο σε αυτόν τον κατά πλειονότητα σουνιτικό τομέα της λιβανικής πρωτεύουσας αφότου άρχισαν οι εχθροπραξίες με τη Χεζμπολά, πριν από σχεδόν έναν χρόνο.

Αν και τις τελευταίες ημέρες οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις σφυροκόπησαν επανειλημμένα νότιες συνοικίες και προάστια της Βηρυτού, οχυρά της Χεζμπολά, είναι η πρώτη φορά που γίνεται στόχος τομέας στην καρδιά της λιβανικής πρωτεύουσας από την 8η Οκτωβρίου, την επομένη της επίθεσης της Χαμάς στο νότιο τμήμα της ισραηλινής επικράτειας που υπήρξε έναυσμα του πολέμου, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες ότι η σύρραξη οδεύει να γενικευτεί.

Σύμφωνα με πηγή του Γαλλικού Πρακτορείου στις λιβανικές υπηρεσίες ασφαλείας, «τουλάχιστον τέσσερις άνθρωποι σκοτώθηκαν σε πλήγμα ισραηλινού drone εναντίον διαμερίσματος στην καρδιά της Βηρυτού που «ανήκε στη Τζεμάα Ισλαμίγια», οργάνωση του ρεύματος των Αδελφών Μουσουλμάνων, που έχει γίνει επανειλημμένα στόχος ισραηλινών πληγμάτων αφότου άρχισαν οι εχθροπραξίες. Μολονότι σουνιτική, η οργάνωση έχει συμμαχήσει με τη Χεζμπολά και συμμετέχει στις επιθέσεις εναντίον του βόρειου Ισραήλ, σε ένδειξη «υποστήριξης» στο παλαιστινιακό ισλαμιστικό κίνημα Χαμάς.

Το Λαϊκό Μέτωπο για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (FPLP), παλαιστινιακό κίνημα με κοσμικό χαρακτήρα, που ανήκει στην αριστερά, έκανε γνωστό πως τρία μέλη του, ανάμεσά τους υψηλόβαθμα, σκοτώθηκαν στον ισραηλινό βομβαρδισμό.

Βίντεο που μεταδόθηκαν από λιβανικά τηλεοπτικά δίκτυα εικονίζουν εν μέρει ισοπεδωμένο όροφο στο κτίριο που χτυπήθηκε.

Το πλήγμα καταγράφεται καθώς το Ισραήλ συνεχίζει τη στρατιωτική πίεση στο λιβανικό κίνημα, που πρόσκειται στο Ιράν, για έβδομη συναπτή ημέρα. Χθες, εξαπέλυσε σφοδρούς βομβαρδισμούς σε προπύργια της Χεζμπολά απ’ άκρου σ’ άκρο του Λιβάνου, δυο ημέρες αφού σκότωσε τον ηγέτη της Χασάν Νασράλα.

Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν τις πρώτες πρωινές ώρες πως έπληξαν δεκάδες στόχους -θέσεις, οπλικά συστήματα, αποθήκες όπλων και πυρομαχικών- της Χεζμπολά στην κοιλάδα Μπεκάα. Ανάμεσα στους στόχους που επλήγησαν ήταν «δεκάδες εκτοξευτήρες και κτίρια όπου ήταν αποθηκευμένα όπλα».

Οι χθεσινοί βομβαρδισμοί στοίχισαν τη ζωή σε τουλάχιστον 105 ανθρώπους, κατά τους πιο πρόσφατους αριθμούς που δημοσιοποίησε το λιβανικό υπουργείο Υγείας.

Ο ισραηλινός στρατός ανέφερε πως έπληξε χθες 120 θέσεις της Χεζμπολά, συμπεριλαμβανομένων εκτοξευτήρων ρουκετών και στρατιωτικών εγκαταστάσεων, στο πλαίσιο των επιχειρήσεων «ευρείας κλίμακας» που διεξάγει.

Έπειτα από σχεδόν έναν χρόνο ανταλλαγών πυρών με τη Χεζμπολά και παρατάξεων που έχουν συμμαχήσει μαζί της, ο ισραηλινός στρατός κλιμάκωσε ραγδαία από την 23η Σεπτεμβρίου τους βομβαρδισμούς του, καθώς η κυβέρνηση του πρωθυπουργού του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου διακήρυξε πως πλέον είναι «στόχος» του πολέμου να επιστρέψουν στα σπίτια τους στον βορρά δεκάδες χιλιάδες εκτοπισμένοι Ισραηλινοί.

Παράλληλα, σε άλλο μέτωπο, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις εξαπέλυσαν επιδρομές εναντίον θέσεων των ανταρτών Χούθι της Υεμένης, στις οποίες έχασαν τη ζωή τους τέσσερις άνθρωποι, την επομένη εκτόξευσης πυραύλου, την ευθύνη για την οποία ανέλαβε το προσκείμενο στο Ιράν κίνημα, με στόχο το αεροδρόμιο του Τελ Αβίβ.

Οι βομβαρδισμοί στοχοποίησαν λιμάνια και ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς στην περιοχή Χοντάιντα (δυτικά), όπου βρίσκεται λιμάνι καίριας σημασίας για την είσοδο εμπορευμάτων και ανθρωπιστικής βοήθειας στους τομείς υπό τον έλεγχο των ανταρτών, σύμφωνα με το τηλεοπτικό δίκτυο Αλ Μασίρα, που πρόσκειται στους Χούθι.

«Καμιά τοποθεσία δεν είναι υπερβολικά μακρινή» για το Ισραήλ, διεμήνυσε ο ισραηλινός υπουργός Άμυνας Γιοάβ Γκάλαντ.

Η κατάσταση εντείνει τις ανησυχίες πως επίκειται περιφερειακή ανάφλεξη.

«Πρέπει να αποφευχθεί» γενικευμένος πόλεμος στη Μέση Ανατολή, είπε χθες ο αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν, παρότι χαρακτήρισε τον θάνατο του Χασάν Νασράλα «μέτρο δικαιοσύνης».

Η Σαουδική Αραβία, μείζων παράγοντας στην περιοχή με επιρροή στον Λίβανο, κάλεσε από την πλευρά της να γίνει σεβαστή η «εθνική κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα» της χώρας αυτής, εκφράζοντας τη «μεγάλη ανησυχία» της μπροστά στην κλιμάκωση των εχθροπραξιών Χεζμπολά-Ισραήλ, εν μέσω των συνεχιζόμενων ευρείας κλίμακας ισραηλινών επιχειρήσεων εναντίον της Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας.

Στην επιχείρηση που βάφτισε «Νέα Τάξη», ο ισραηλινός στρατός διαβεβαίωσε πως, πέρα από τον Χασάν Νασράλα, σκοτώθηκαν «πάνω από 20 άλλοι τρομοκράτες διαφόρων βαθμών, παρόντες στο υπόγειο γενικό αρχηγείο (της Χεζμπολά), κάτω από πολιτικά κτίρια, από όπου διηύθυναν τρομοκρατικές επιχειρήσεις εναντίον του Ισραήλ».

Το Ισραήλ διαβεβαιώνει πως η «πλειονότητα» των υψηλόβαθμων αξιωματούχων της Χεζμπολά έχει σκοτωθεί τους τελευταίους μήνες στις επιχειρήσεις του στρατού του.

Ο θάνατος του Χασάν Νασράλα, που πολλοί θεωρούσαν τον πιο ισχυρό άνδρα στον Λίβανο, θεωρείται από το Ισραήλ και τους συμμάχους του μεγάλη νίκη επί του Ιράν και των συμμάχων του.

Παρά τους ακατάπαυστους βομβαρδισμούς του Ισραήλ, η Χεζμπολά ανακοίνωσε πως εκτόξευσε ρουκέτες εναντίον του βόρειου Ισραήλ. Ο ισραηλινός στρατός ανέφερε πως περίπου 8 βλήματα κατέπεσαν σε άδεια οικόπεδα κοντά στην Τιβεριάδα.

«Φοβόμαστε πως θα υπάρξει ολοκληρωτική κλιμάκωση», είπε ο Ματάν Σοφέρ, κάτοικος της ισραηλινής κοινότητας Ρος Πινά, περίπου τριάντα χιλιόμετρα από τα σύνορα με τον Λίβανο.

«Η γραμμή» του Νασράλα «θα συνεχιστεί» και «ο ιερός στόχος του θα γίνει πραγματικότητα, με την απελευθέρωση της Ιερουσαλήμ», διαβεβαίωσε από την πλευρά του το Ιράν, ορκισμένος εχθρός του Ισραήλ, που υποστηρίζει, μεταξύ άλλων με χρηματοδότηση, τη Χεζμπολά.

Εξάδελφος του Χασάν Νασράλα, ο Χασέμ Σαφιεντίν, σημαίνουσα μορφή του κόμματος, θεωρείται δυνητικός διάδοχός του.

Ο πρώτος ξένος διπλωμάτης που ταξίδεψε στον Λίβανο αφότου κλιμακώθηκαν οι ισραηλινοί βομβαρδισμοί, ο νέος επικεφαλής της διπλωματίας της Γαλλίας Ζαν-Νοέλ Μπαρό, έφθασε χθες βράδυ στη Βηρυτό.

Παρέδωσε κατεπείγουσα υγειονομική βοήθεια στον υπουργό Υγείας του Λιβάνου Φίρας Αμπιάντ, ο οποίος τον «ευχαρίστησε» για τη δωρεά «εντεκάμισι τόνων» υλικού.

Η άφιξή του συνέπεσε με την ανακοίνωση του θανάτου δεύτερου υπηκόου Γαλλίας υπό ακόμη αδιευκρίνιστες συνθήκες. Γαλλίδα 87 ετών σκοτώθηκε την 23η Σεπτεμβρίου σε «ισχυρή έκρηξη» σε χωριό στο νότιο τμήμα της χώρας.

Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό του Λιβάνου, τον Νατζίμπ Μικάτι, οι εκτοπισμένοι εξαιτίας των ισραηλινών βομβαρδισμών ενδέχεται να φθάνουν το ένα εκατομμύριο. Πρόκειται για τον μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων που αναγκάστηκαν ποτέ να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους στην ιστορία της χώρας, κατ’ αυτόν.

Το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Επισιτισμού (ΠΕΠ) των Ηνωμένων Εθνών ανακοίνωσε πως ξεκινά κατεπείγουσα επιχείρηση για να διανείμει επισιτιστική βοήθεια σε ένα εκατομμύριο πολίτες του Λιβάνου.

ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟΥ

ΑΠΕ-ΜΠΕ

 

ΠΩΣ ΕΠΗΡΕΑΖΕΤΑΙ Η ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗ Μ. ΑΝΑΤΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ

3

του Παντελή Σαββίδη

Πως επηρεάζουν οι εξελίξεις της ευρύτερης περιοχής την Ελλάδα;

1.-Η θέση αρχής που διαμορφώνει τις παρακάτω απόψεις είναι, κατ αρχάς, ανθρωπιστική.

2.- Η δεύτερη θέση είναι το συμφέρον της χώρας μας. Κυρίως η επιβίωσή της που απειλείται. Η γεωπολιτική, δηλαδή, της περιοχής. Ακόμη και όταν επιδιώκουμε μια Ομοσπονδιακή Ευρώπη δεν το κάνουμε ιδεοληπτικά. Αναζητούμε το πλαίσιο που θα μπορούσε να μειώσει την απειλή αφανισμού μας. Δεν παραβλέπονται ούτε οι ιστορικές αμαρτίες της ούτε η επιθετικότητά της. Αλλά με κάποιους που ταιριάζουμε περισσότερο πρέπει να συμβιώσουμε.

Με αυτά ως δεδομένα ιδού μια μικρή ανάλυση των δύο πολέμων.

ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ:

3.-Στο παλαιστινιακό η θέση μου είναι δύο κράτη στα σύνορα του 67.  Δεν είμαι, δηλαδή, ούτε κατά της ύπαρξης του Ισραήλ, ούτε υπερ της εξάλειψης των παλαιστινίων.

Παρά τις συνομιλίες που διεξήχθησαν δεν πίστεψα ποτέ πως είτε η μια πλευρά είτε η άλλη ήθελε πραγματικά λύση δύο κρατών.

Η λύση αυτή τωρα εξέλειπε. Το Ισραήλ φαίνεται να κέρδισε την τελευταία αντιπαράθεση αλλά είναι και αιχμάλωτο της νίκης του. Τι θα κάνει με τους Παλαιστίνιους; Όσους και να σκοτώσει, όποια εθνοκάθαρση ή γενοκτονία και να πραγματοποιήσει, δεν θα μπορέσει να τους εξαφανίσει όλους. Αυτό δείχνει η ιστορία των εθνοκαθάρσεων.

Πιστεύω πως η θέση του ήταν ένα ενιαίο κράτος στο οποίο με κάποια μορφή θα συνυπήρχαν και οι παλαιστίνιοι. Σήμερα θα προβληματίζεται και το ίδιο το Ισραήλ αν μια τέτοια λύση είναι βιώσιμη. Έχει προκαλέσει τέτοια τραγωδία στο εσωτερικό τους που δύσκολα θα βρει και μορφή συνύπαρξης και αξιόπιστη και ικανή διοίκηση των παλαιστινίων.

 

3.-Η ενέργεια της Χαμάς την 7η Οκτωβρίου δεν ήταν, απλώς, αδικαιολόγητη. Ήταν απάνθρωπη, καταστροφική και τρομοκρατική. Τρομοκρατία  είναι κάθε ενέργεια που καταφέρεται κατά των πολιτών. Η αντίδραση του Ισραήλ ως ένα σημείο ήταν δικαιολογημένη. Το Ισραήλ ξεπέρασε εκείνο τη σημείο κατά πολύ και σήμερα έχει προκαλέσει τον θάνατο περίπου 50.000 ανθρώπων. Πρόκειται για πολιτική εθνοκάθαρσης. Το Ισραήλ είναι κατηγορούμενο στο Διεθνές Δικαστήριο για γενοκτονία. Και το ίδιο ως χώρα και η ηγεσία του δεν θα αποφύγουν το κατηγορητήριο μετά τον πόλεμο, ανεξαρτήτως εκβάσεως.

Είμαι αντίθετος στην πολιτική αυτή του Ισραήλ. Πολλοί απο την ελληνική κοινή γνώμη δικαιολογούν τις ενέργειές του παρόλο που αντιτίθενται σε αυτήν την πολιτική του επιφανείς Εβραίοι και στο Ισραήλ και ανα τον κόσμο. Βασιλικότεροι του βασιλέως, δηλαδή;

4.-Η γεωπολιτική διάσταση γίνεται περίπλοκη. Το Ισραήλ αυτήν την στιγμή φαίνεται να εξόντωσε τους αντιάλους του (Χαμάς, Χεζμπολάχ) και εκμηδένισε το γεωπολιτικό εκτόπισμα του Ιράν. Η γεωπολιτική έκλειψη του Ιράν δημιουργεί κενό στη γεωπολιτική ισορροπία της περιοχής. Το Ιράν ήταν ο μόνος πόλος που είχε εξ ορισμού γεωπολιτικές αντιθέσεις με την Τουρκία και μπορούσε να τις διεκδικήσει. Το Ισραήλ φαίνεται, επίσης, ότι μπορεί να προβάλλει ενεργά σκληρή ισχύ που το καθιστά περιφερειακή δύναμη αλλά την ισχύ του, λόγω μειωμένου, αριθμητικά, ανθρώπινου δυναμικού την κρατά για τον εαυτό του. Για την περίπτωση που διακινδυνεύσει. Με την αποδυνάμωση του Ιράν και με την στάση του Ισραήλ όπως περιγράφηκε παραπάνω η Τουρκία εμφανίζεται ως η μόνη περιφερειακή δύναμη. Η εξέλιξη αυτή είναι πολύ αρνητική για την Ελλάδα δεδομένου ότι ο μόνος κίνδυνος εναντίον της ακεραιότητας και των συμφερόντων της προέρχεται απο την Τουρκία.

5.-Το Ισραήλ θα συνεχίσει την αντιπαράθεση με το Ιράν αλλά όχι και με την Τουρκία. Οι δεσμοί Τουρκίας -Εβραίων είναι παλαιοί και στέρεοι. Δεν χαλούν για συγκυριακούς λόγους του Ερντογάν. Ο Νετανιάχου παρουσίασε στον ΟΗΕ δύο χάρτες. Τις χώρες της κόλασης και τις χώρες του καλού. Δεν περιέλαβε σε κανέναν απο τους δύο την Τουρκία. Αφήνει περιθώρια συνεννόησης. Αν λάβει κανείς υόψη του την δουλική στάση της Ουάσιγκτον απέναντι στην Αγκυρα, το Ισραήλ μετά τον πόλεμο θα επιδιώξει αποκατάσταση των σχέσεών του με την Τουρκία.

6.-Παρά την γεωπολιτική απομείωση του Ιράν η περιοχή δεν θα ηρεμήσει. Ένοπλα κινήματα θα συνεχίσουν να προβαίνουν σε τρομοκρατικές ενέργειες διότι δεν μπορούν να αντιπαρατεθούν απευθείας με τις κρατικές δυνάμεις. Αυτή θα είναι μια συνεχής αιμοραγία για το Ισραήλ. Μια συνεχής, καθημερινή, αγωνία με σημαντικές επιπτώσεις.

7.-Οι ΗΠΑ μετά τους δύο εν εξελίξει πολέμους θα αποχωρήσουν απο την περιοχή. Θα αφήσουν πληρεξουσίους. Θα συνδιαμορφώσουν ΗΠΑ και Ισραήλ ένα νέο περιβάλλον στην περιοχή; Μια νέα ισορροπία; Ευνοϊκή για το Ισραήλ θα ήταν η δημιουργία ενός κουρδικού κράτους. Με τους Κούρδους οι σχέσεις τους δεν είναι, απλώς, καλές. Βοηθιούνται στους μεσανατολικούς πολέμους και αναταραχές. Τι θα γίνει στην περίπτωση αυτή αν αντιδράσει-που θα αντιδράσει- η Τουρκία;

ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟΣ

8.-Σε αυτό το πλαίσιο η Ελλάδα και η Κύπρος θα μπορούσαν αν είχαν-που δεν έχουν εδώ και μια τριακονταετία- πολιτική ηγεσία να αποκτήσουν γεωπολιτικό βάρος και να επηρεάσουν την πλάστιγγα. Αυτήν την στιγμή κανείς δεν υπολογίζει σε τίποτα την Αθήνα. Η Ελλάδα είναι ένα σύνολο που, απλώς, καταναλώνει τον χρόνο. Είναι παρατηρητής των εξελίξεων και περιμένει παθητικά τις συνέπειες που θα υποστεί.

Αντιπολίτευση δεν έχει, ανθρώπινο δυναμικό που να φιλοδοξεί να διοικήσει την χώρα, επίσης, δεν έχει και ο πρωθυπουργός της έχει την αρχή πως το παγκόσμιο συμφέρον είναι σημαντικότερο απο το τοπικό [εθνικό], ενδιαφέρεται για την παγκόσμια διακυβέρνηση και εκφράζει την ικανοποίησή του που η ελληνική κοινωνία μεταβάλλεται σε πολυπολιτισμική.

Με τις θέσεις αυτές η πλειοψηφία της κοινωνίας διαφωνεί αλλά ο πρωθυπουργός και το κόμμα του απολαμβάνουν της εμπιστοσύνης, έστω και της σχετικής πλειοψηφίας.

Η χώρα δεν διαθέτει σοβαρή αστική τάξη, ούτε πνευματική. Και οι ιδιοκτήτες των ΜΜΕ στριμώχνονται ποιος θα πάρει την μεγαλύτερη μερίδα από τον  κρατικό κορβανά.

Η χώρα, μέλος του σκληρού πυρήνα της ΕΕ από τις αρχές του 80, είναι σε όλα πίσω. Λειτουργεί με τη λογική της αρχαίας πόλης κράτους με τις αποικίες της, [έχει καταντήσει αθηναϊκή αποικία], η ηγεσία της ενδιαφέρεται μόνο πως θα μοιράσει τα ιμάτιά της και η ελεύθερη πτώση επιταχύνεται. Ελλάδα που να λαμβάνεται υπόψη δεν υπάρχει.

Κάνει θελήματα μήπως και πάρει το φιλοδώρημά της. Το υπουργείο εξωτερικών ανύπαρκτο από όλες τις απόψεις και για το υπουργείο άμυνας ας μιλήσουν αρμοδιότεροι.  Όσοι πέρασαν από υψηλές θέσεις του έχουν ευθύνες σε μια ενδεχόμενη τραγωδία [που δεν είναι εκτός ορίζοντα].

Στο ΥΠΕΞ ένας ικανός ακαδημαϊκός αλλά απαράδεκτος υπουργός διαμορφώνει τις προϋποθέσεις ελληνικών υποχωρήσεων με διατυπώσεις και μεθοδεύσεις που δεν θα γίνουν αντιληπτές απο την κοινή γνώμη και ο πρωθυπουργός ετοιμάζεται για συνομιλίες για το Αιγαίο. Ο τούρκος πρόεδρος δήλωσε πως ο Μητσοτάκης του υποσχέθηκε να λύσει τα προβλήματα του Αιγαίου. Ο Μητσοτάκης διαλαλεί ότι οι θέσεις του είναι οι εδώ και χρόνια ελληνικές (η μόνη διαφορά είναι η επίλυση του θέματος υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ)  αλλά η ανυποχώρητη θέση της Άγκυρας είναι πως υπάρχει πληθώρα άλλων ζητημάτων που εκκρεμούν. Πως θα λύσει τα προβλήματα ο κ. Μητσοτάκης; Δεν πρόκειται να το μάθουμε πριν το παραπέντε. Ακόμη και οι παραχωρήσεις (αν γίνουν) θα περάσουν από τα ΜΜΕ και τους κομματικούς οπαδούς ως επιτυχία.

ΠΟΛΕΜΟΣ ΣΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ

9.-Οι Ηνωμένες Πολιτείες ώθησαν την Ουκρανία και την Ευρώπη σε έναν καταστροφικό και ατελείωτο πόλεμο του οποίου οι συνέπειες ήταν θετικές για τις ΗΠΑ, αρνητικές για την Ευρώπη και τραγικές για την Ουκρανία.

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία είναι απολύτως καταδικαστέα ενέργεια. Δεν μπορούν να δικαιολογηθούν εισβολές, όποια και αν είναι η αιτία.

Η επιδίωξη των ΗΠΑ και στον πόλεμο αυτό και στον πόλεμο τη Μέσης Ανατολής είναι η αναδιαμόρφωση των ισορροπιών στον χώρο Ευρώπη- Μέση Ανατολή με στόχο τον έλεγχο της περιοχής από ταυτισμένες με την Ουάσιγκτον δυνάμεις. Μια νέα Ευρώπη με δική της άμυνα, εντός του ΝΑΤΟ, και δική της εξωτερική πολιτική που θα επηρεάζεται από τις ΗΠΑ είναι υπο διαμόρφωση, όπως και μια νέα δυναμική στο μεσανατολικό χώρο, φιλική, επίσης, προς τις ΗΠΑ.

Στη νέα Μέση Ανατολή η Τουρκία είναι απαραίτητη για τις ΗΠΑ αλλά όλα δείχνουν πως η Τουρκία έγειρε ανατολικά.

Στην Ευρώπη η αμερικανική πολιτική δεν διακυβεύεται αλλά στη Μέση Ανατολή ο παράγων Τουρκία και η επιρροή Ρωσίας και Κίνας είναι υπολογίσιμες παράμετροι.

Η επίδειξη στον ΟΗΕ από τον Νετανιάχου χάρτη της εμπορικής και ενεργειακής διαδρομής που σχεδιάζεται, από Ινδία στην Ευρώπη μέσω χωρών της Μέσης Ανατολής, της Κύπρου και της Ελλάδας δείχνει τις αμερικανικές επιδιώξεις και μερικοί διεθνείς αναλυτές θεωρούν πως η τελευταία μεσανατολική κρίση έχει ως αιτία τον χάρτη αυτό. Ο χάρτης δεν περιλαμβάνει ούτε το Ιράν, ούτε την Τουρκία.

Πριν μερικά χρόνια ο χάρτης της Μεγάλης Μέσης Ανατολής πυροδότησε την Αραβική Άνοιξη η οποία δεν είχε την κατάληξη που επεδίωκαν οι ΗΠΑ. Ο άξονας IMEK (Ινδία Μέση Ανατολή, Κύπρος, Ελλάδα, Ευρώπη) επαναφέρει στο προσκήνιο τη συνέχεια εκείνης της επιδίωξης για να διαμορφώσει το τελικό σκηνικό.

Ούτε στο ελληνικό ΥΠΕΞ, ούτε στο Μαξίμου μπορούν κάτι να κάνουν για όλα αυτά. Απαιτούν βαθιά γνώση και λεπτούς χειρισμούς, ικανότητες για τις οποίες δεν διακρίνονται.

Ας βελτιώσουν, τουλάχιστον, τις σχέσεις τους με την Εκκλησία και αα αρχίσουν να προσεύχονται και να επικαλούνται τη βοήθεια του πανάγαθου ο οποίος, επανειλημμένως, έχει δηλώσει ότι είναι Έλληνας.

Τουλάχιστον ας κρατήσουν ζωντανό και προσφιλές το όνομα Ελλάδα που από τα ελληνιστικά χρόνια κυριαρχεί στην περιοχή. Οι πολιτικοί ερασιτέχνες των Αθηνών το έχουν αμαυρώσει.

 

 

EΜ. TODD[i]: Η θρησκεία διαμορφώνει προσωπικότητες και ενώνει την κοινωνία

0

Συνέντευξη στην Eugénie Bastié                     Le Figaro

Εμ. Τοντ: «Οι άνθρωποι δεν συνειδητοποιούν ότι η απουσία θρησκείας τους μειώνει. Και είναι ένας άθεος που σας το λέει αυτό… Με λύπη ανακαλύπτουμε ότι το μεμονωμένο άτομο συρρικνώνεται, παρόλο που αφοσιώνεται στην «προσωπική του ανάπτυξη».

LE FIGARO. – Μόλις τον Ιανουάριο μας αιφνιδιάσαμε με ένα δοκίμιο 350 σελίδων για την Ήττα της Δύσης και σας βρίσκουμε μαζί με τον Γραφικό Τρόμο[ii] σε ένα κόμικ[iii] που παρουσιάζει τη δουλειά σας για τα οικογενειακά συστήματα. Μπορείτε να μας συνοψίσετε τα συμπεράσματά σας;

ΕΜΜΑΝΟΥΕΛ ΤΟΝΤ. – Ας πούμε για να απλοποιήσω ότι έχω ορίσει τέσσερα μεγάλα οικογενειακά συστήματα, τα οποία αντιστοιχούν στις τέσσερις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες Γαλλία, Γερμανία, Αγγλία και, βέβαια, Ρωσία.

Πρώτα η Γαλλία. Πάρτε μια αγροτική οικογένεια στο Λεκανοπέδιο του Παρισιού τον 18ο αιώνα: τα παιδιά, όταν ενηλικιωθούν, φεύγουν για να ιδρύσουν ένα ανεξάρτητο νοικοκυριό. Δεν υπάρχουν ποτέ δύο ενήλικες γενιές μαζί κάτω από την ίδια στέγη. Είναι η πυρηνική οικογένεια[iv] που έχει όλες τις εμφανίσεις της σύγχρονης οικογένειας. Σε αυτό προστίθεται η ισότητα των παιδιών ως προς την κληρονομικότητα μεταξύ αγοριών και κοριτσιών, που κληρονομήθηκε από τη Ρώμη. Αυτή είναι η παράδοση του Λεκανοπεδίου του Παρισιού, που επικρατεί από πριν την Επανάσταση. Οι θεμελιώδεις αξίες του είναι η ελευθερία (των παιδιών) και η ισότητα (των αδελφών ανεξαρτήτως φύλου).

Το αγγλικό σύστημα είναι το ίδιο πράγμα, αλλά χωρίς ισότητα όσον αφορά την κληρονομιά: οι γονείς είναι ελεύθεροι να διανείμουν ή να δοκιμάσουν όπως τους βολεύει. Είναι το γαλλικό σύστημα αλλά πιο πρωτόγονο.

Το τρίτο σύστημα αφορά περιοχές της Ευρώπης που δεν έχουν ξεχωρίσει για τον φιλελευθερισμό τους: η βασική γερμανική οικογένεια, την οποία βρίσκουμε επίσης στη νοτιοδυτική Γαλλία, στην Καταλονία και σε μια περιοχή των Πυρηναίων (Béarn). Υπάρχει μόνο ένας κληρονόμος, γενικά, το πρωτότοκο αγόρι, οι άλλοι εκδιώκονται. Δημιουργείται μια γενεαλογία και βλέπουμε να εμφανίζονται νοικοκυριά με τρεις γενιές. Οι θεμελιώδεις αξίες αυτού του συστήματος είναι η εξουσία και η ανισότητα.

Το τέταρτο σύστημα είναι η κοινοτική οικογένεια. Ένα ζευγάρι έχει παιδιά. Η αρχική οικογένεια κρατά τα αγόρια, διώχνει τα κορίτσια, ενσωματώνει νύφες. Έχουμε κάθετη και οριζόντια επέκταση του νοικοκυριού. Αυτή έδωσε τους αδελφούς και τους θείους στα ρωσικά μυθιστορήματα[v]. Οι αξίες του είναι ο αυταρχισμός και η ισότητα: αυτές θα είναι και οι αξίες του κομμουνισμού.

Υπήρξε κάποια στιγμή «εύρηκα» στη ζωή σας;

Ναι, αλλά πρωτοάρχιζα την έρευνα. Έκανα τη διατριβή μου στο Cambridge σχετικά με τις οικογενειακές δομές και τη γεωγραφική κινητικότητα σε κοινότητες στο Aρτουά, στη Βρετάνη, στη νότια Σουηδία και στην κεντρική Ιταλία. Έγραψα το πρώτο μου βιβλίο για την επερχόμενη κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Ήμουν κριτικός βιβλίων στην εβδομαδιαία Le Monde des livres, αλλά ενστικτωδώς επέστρεψα στην έρευνα. Είχα καλή γνώση του οικογενειακού συστήματος της κεντρικής, κοινοτικής Ιταλίας και ήξερα πολύ καλά ότι η κεντρική Ιταλία ψήφιζε ΚΚΙ.

Μια μέρα, ήμουν σε έναν καναπέ στο διαμέρισμα της μητέρας μου, έπαιρνα έναν υπνάκο και είδα τον χάρτη του κομμουνισμού να πέφτει στο κεφάλι μου (Ρωσία, Κίνα, Βιετνάμ, Γιουγκοσλαβία, βορειοδυτική άκρη της κεντρικής οροσειράς της Γαλλίας, κεντρική Ιταλία) μαζί με το κοινοτικό οικογενειακό σύστημα. Αμέσως ξύπνησα! Αυταρχισμός και  εξισωτισμός: η κοινοτική οικογένεια γεννά τον κομμουνισμό.

Έπειτα κλείστηκα για ένα χρόνο στη Βιβλιοθήκη του Μουσείου του Ανθρώπου και κατέγραφα τους τύπους της οικογένειας σε πλανητική κλίμακα. Οποιαδήποτε αποκλίνουσα περίπτωση θα μπορούσε να ακυρώσει τη θεωρία. Παράδειγμα: ο κομμουνισμός είχε σκοντάψει στην Ταϊλάνδη. Αν είχα βρει έναν οικογενειακό κοινοτικό τύπο στην Ταϊλάνδη, η θεωρία ήταν νεκρή. Αγωνία μπροστά στο αρχείο. Αλλά όχι, το οικογενειακό σύστημα της Ταϊλάνδης ήταν μητροτοπικό[vi], ρευστό, ασαφές, όπως η πολιτική ζωή της Ταϊλάνδης… Ζήτω! Το πρότυπό μου λειτουργεί πολύ καλά.

Ποιο είναι το ευνοϊκότερο σύστημα;

Κάθε τύπος οικογένειας έχει τα πλεονεκτήματά του: η πυρηνική οικογένεια έχει το πλεονέκτημα της ευελιξίας και της καινοτομίας, η οικογένεια βλαστών έχει το πλεονέκτημα της συνέχειας, η κοινοτική οικογένεια έχει ισχυρή οργανωτική ικανότητα με πολύ ισχυρή αρχή συμμετρίας. Κάθε σύστημα έχει τις αδυναμίες του. Επί του παρόντος, βιώνουμε ένα υψηλό επίπεδο ψυχολογικής αποδιοργάνωσης σε μια πυρηνική χώρα, στη νεοφιλελεύθερη φάση μας και την κατάρρευση των θρησκειών. Τα υπολείμματα των βασικών και κοινοτικών αξιών, γερμανικών ή ρωσικών, είναι κυματοφράκτες αντίστασης.

Λέτε ότι η οικογένεια είναι η καρδιά της κοινωνίας… αλλά γιατί την αποδομούμε;

Στο προτελευταίο βιβλίο μου, Η ήττα της Δύσης, εντοπίζω την εμφάνιση του μηδενισμού σε αυτά τα πυρηνικά οικογενειακά συστήματα όπου η θρησκεία, ειδικά η προτεσταντική, έχει εξαφανιστεί. Στο τρέχον στάδιο, τα συστήματα τύπου βασικής και κοινοτικής έχουν σίγουρα ένα πλεονέκτημα ανθεκτικότητας. Όταν όμως κοιτάμε τους πολύ χαμηλούς δείκτες γονιμότητας, βλέπουμε ότι η οικογενειακή κρίση είναι παντού στον προηγμένο κόσμο. Εάν μια κοινωνία δεν αναπαράγεται πλέον, μπορούμε να μιλάμε για οικογενειακό σύστημα; Η ίδια η ιδέα ενός οικογενειακού συστήματος περιλαμβάνει αυτή της αναπαραγωγής. Εάν δεν λειτουργεί πλέον, δεν υπάρχει σύστημα.

Αυτό το σύστημα βοηθάει στην κατανόηση του σημερινού κόσμου;

Τα ψυχικά ίχνη συνεχίζουν να υπάρχουν ακόμα κι αν τα οικογενειακά συστήματα έχουν καταρρεύσει. Γι’ αυτό δεν νομίζω ότι η Ρωσία είναι σαν εμάς σε όλα και ότι θα μπορούσαμε να είχαμε περάσει ήσυχα από τον κομμουνισμό στη φιλελεύθερη δημοκρατία. Αυτά τα υπολείμματα εξηγούν γιατί η Γερμανία εξακολουθεί να έχει βιομηχανία και γιατί η Ρωσία έχει ένα κυρίαρχο κράτος, μηχανικούς και στρατό.

Δεν υποτιμάτε τη θρησκεία ως δομικό παράγοντα;

Στην πρώτη φάση της έρευνάς μου (Η Επινόηση της Ευρώπης, 1990), έδειξα λεπτομερώς τον προσδιορισμό των σύγχρονων ιδεολογιών από τα οικογενειακά συστήματα της προβιομηχανικής εποχής. Όμως, στην Ήττα της Δύσης, η κεντρική ιστορική μεταβλητή είναι η θρησκεία, η οποία από ενεργό παράγοντας υποβιβάζεται σε ζόμπι κατάσταση και αργότερα μηδενίζεται. Οι άνθρωποι δεν συνειδητοποιούν ότι η απουσία θρησκείας τους μειώνει. Και είναι ένας άθεος που σας το λέει αυτό. Αλλά συναντώ, μέσα από την πορεία μου ως ανθρωπολόγος, τον Régis Debray, τον Marcel Gauchet και τον Olivier Roy.

 Εμ. Τοντ: «Έχουμε παραλύσει την κοινωνία… Δεν υπάρχουν πλέον αυτές οι αξίες [του παρελθόντος] ως πλαίσιο διαμόρφωσης των ανθρώπων και που τους βοηθούν να αναπτυχθούν».

Γιατί η απουσία θρησκείας καταστρέφει την κοινωνία;

Η θρησκεία είναι ένα σύστημα πεποιθήσεων που ενοποιεί την κοινωνία, επιτρέπει τη συλλογική δράση και διαμορφώνει προσωπικότητες. Όταν αυτή η μήτρα διαλύεται, αρχικά υπάρχουν υποκατάστατα: η Γαλλική Επανάσταση για παράδειγμα που είναι μόνο ένας εκκοσμικευμένος Χριστιανισμός, μετά το Κομμουνιστικό Κόμμα που ήταν στους χάρτες της Γαλλίας το αντίθετο της θρησκευτικής πρακτικής. Και μετά υπάρχει η επόμενη φάση, το στάδιο μηδέν της θρησκείας. Δεν υπάρχουν πλέον αυτές οι αξίες ως πλαίσιο διαμόρφωσης των ανθρώπων και που τους βοηθούν να αναπτυχθούν. Με λύπη ανακαλύπτουμε ότι το μεμονωμένο άτομο συρρικνώνεται, παρόλο που αφοσιώνεται στην «προσωπική του ανάπτυξη».

Δεν είναι συντηρητικό να πιστεύουμε ότι η οικογένεια και η θρησκεία είναι το θεμέλιο της κοινωνίας;

Αρνούμαι τον όρο συντηρητικός για τη σκέψη μου αλλά τον αποδέχομαι για τον εαυτό μου που είμαι ψυχικά αρχαϊκό άτομο, προϊόν μιας περασμένης εποχής. Κατά βάθος είμαι συγκρατημένος παρά συντηρητικός. Αλλά νοητικά, είμαι καθαρά εμπειριστής. Αποδέχομαι την πραγματικότητα, βλέπω ότι τα παλιά οικογενειακά συστήματα δεν υπάρχουν πια. Όταν, στο βιβλίο μου Πού βρίσκονται; Σκιαγράφημα της ιστορίας των γυναικών, θυμίζω το εύλογο αξίωμα ότι αυτό που διακρίνει έναν άνδρα από μια γυναίκα είναι η ικανότητα ή όχι να γεννήσει ένα παιδί, είμαι συντηρητικός; Προφανώς όχι. Άνθρωπο του παρελθόντος  προσκολλημένο στην επιστημονική κοινή λογική, ίσως.

Η αντιπαράθεση ανταγωνιστικών οικογενειακών προτύπων, ιδιαίτερα στις πολυπολιτισμικές κοινωνίες, δημιουργεί άλυτες συγκρούσεις αξιών;

Στο Η Μοίρα των μεταναστών, που δημοσιεύτηκε το 1994, ήμουν ο πρώτος που είπα ότι η ταύτιση της μετανάστευσης αραβο-μουσουλμάνων με την ιταλική και την πορτογαλική μετανάστευση ήταν ανεπαρκής, επειδή η αραβική οικογένεια, μια ενδογαμική κοινότητα (με γάμο ξαδέρφων και πολύ χαμηλή κατάσταση των γυναικών), έρχεται σε αντίθεση με τη χριστιανική εξωγαμία και την ιδιότητα της γυναίκας που συμβολίζεται από την Παναγία. Αλλά σημείωσα επίσης εκείνη την εποχή ότι το ποσοστό των μικτών γάμων Γάλλων Αλγερινής καταγωγής ήταν πολύ υψηλό στη Γαλλία σε σύγκριση με αυτό των Πακιστανών στην Αγγλία ή των Τούρκων στη Γερμανία. Πίστευα στο γαλλικό σύστημα αφομοίωσης και πιστεύω ακόμα. Αυτό που δεν είχα προβλέψει ήταν ότι η ένταξη της Γαλλίας στη ζώνη του ευρώ θα εμπόδιζε την κοινωνική κινητικότητα και θα επιβράδυνε την αφομοίωση. Έχουμε παραλύσει την κοινωνία. Αλλά το ευρώ βασίζεται επίσης σε αξιολύπητη ανθρωπολογική άγνοια. Είδα αμέσως ότι δεν θα λειτουργούσε: οι Γάλλοι δεν θα γίνουν ποτέ Γερμανοί. Η αποδοχή της ποικιλομορφίας του κόσμου δεν σημαίνει ότι αποκηρύξαμε τις αξίες μας, αλλά ότι κατανοήσαμε ότι ορισμένες συγκρούσεις είναι άσκοπες, επειδή όλοι είναι ειλικρινείς. Δεν μπορείς να μετατρέψεις έναν Γάλλο σε Γερμανό ή έναν Ρώσο σε Αμερικανό…

[i] Ο Emmanuel Todd ( γεν. 1951) είναι Γάλλος ιστορικός, ανθρωπολόγος, δημογράφος, κοινωνιολόγος και πολιτικός επιστήμονας στο Εθνικό Ινστιτούτο Δημογραφικών Σπουδών (INED) στο Παρίσι. Ο Τοντ εντυπωσίασε το 1976 όταν, σε ηλικία 25 ετών, προέβλεψε την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, με βάση δείκτες αύξησης των ποσοστών βρεφικής θνησιμότητας.

[ii] Ψευδώνυμο του Γάλλου συγγραφέα κόμικς Fred Lassagne 

[iii] «Μια φορά κι έναν καιρό ήταν μια οικογένεια»

[iv] Είναι η οικογένεια που αποτελείται από γονείς και τα παιδιά τους (ένα ή περισσότερα), που συνήθως ζουν σε μια κατοικία.

[v] Υπαινιγμός για του Αδελφούς Καραμαζώφ του Ντοστογιέφσκι και το Θείο Βάνια του Τσέχωφ.

[vi] Το παντρεμένο ζευγάρι κατοικεί με τους γονείς της συζύγου ή κοντά τους.

Πηγή: Le Figaro

Το παγκόσμιο συμφέρον, το συμφέρον τον αγορών και το συμφέρον της χώρας

1

Μήπως αυτή η στρατηγική υπηρετεί τα συμφέροντα μιας μικρής ελίτ και τις προσωπικές φιλοδοξίες του Πρωθυπουργού για πλαισίωση του ιερατείου του Νταβός;  

Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης (Eurokinissi)

Ήταν τελείως φυσικό, σε μια κοινωνία αποπροσανατολισμένη και προς ώρας γονατισμένη από τη νεοφιλελεύθερη λαίλαπα της φτωχοποίησης, του κορπορατισμού και της συρρίκνωσης της δημόσιας σφαίρας επικοινωνίας και γοητευμένης ταυτόχρονα από τις σειρήνες του life-style, να συμβεί και αυτό: Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης της να τοποθετηθεί στη Γ.Σ. του ΟΗΕ ότι: «το παγκόσμιο συμφέρον διαπερνά το μεμονωμένο συμφέρον των κρατών» και ταυτόχρονα να βραβευθεί στη ΝΥ από τον Α. Μπουρλά με το βραβείο «Global citizen 2024».

Σε ποίες συνθήκες της χώρας ή έστω της τρέχουσας διεθνούς συγκυρίας ανταποκρίνεται αυτή η στάση και η δραστηριότητα του πρώτου πολίτη της στο ανώτατο forum της διεθνούς σκηνής για την ετήσια παρουσίαση της πολιτικής και των θέσεων των κρατών στο διεθνές στερέωμα και τι υποδηλώνει για την ανταπόκρισή του ως Πρωθυπουργού σε αυτές;

Είναι σαφές ότι ο νεολογισμός του Πρωθυπουργού «παγκόσμιο συμφέρον» χρησιμοποιείται ως πολιτική έννοια και όχι ως κάτι ευρύτερο (π.χ. οικουμενικό συμφέρον που εμπλέκει ηθικές και αξιακές θεωρήσεις οικουμενικού χαρακτήρα). Οι πολιτικές οντότητες όμως που δραστηριοποιούνται στην παγκόσμια σκηνή, είναι τα κράτη τα οποία έχουν διαφορετικά και πολλές φορές αντιτιθέμενα συμφέροντα, όπως δείχνει η αιματοβαμμένη πορεία της Ιστορίας. Πώς είναι λοιπόν δυνατό να συγκεραστούν τα επιμέρους εθνικά συμφέροντα σε ένα παγκόσμιο συμφέρον; Πως, με ποιες διαδικασίες θα γίνει επιτέλους ο συγκερασμός – μετά από τόσους αιώνες Ιστορίας – και με ποιά παγκόσμια ιεραρχική οργάνωση θα ασκηθεί η πολιτική του παγκοσμίου συμφέροντος; Ή μήπως ο νεολογισμός του Πρωθυπουργού διαπνέεται απλά από μια ρομαντική και ιδεαλιστική προσέγγιση άλλων εποχών στο παγκόσμιο γίγνεσθαι που θεωρεί τον κοσμοπολιτισμό ως προϋπόθεση για την παγκόσμια ειρήνη και ευημερία και δεν μπορεί να κατηγορηθεί παρά μόνο για έλλειψη ρεαλισμού; Ή μήπως οι διεθνείς συνθήκες χαρακτηρίζονται σήμερα από μια ισορροπία στις διεθνείς σχέσεις, σταθερότητα στους διεθνείς συσχετισμούς, ευημερία στη διεθνή οικονομία και πνεύμα συνεργασίας στις διακρατικές σχέσεις που επιτρέπουν την πρωτοποριακά ρηξικέλευθη έστω προσέγγιση του παγκοσμίου συμφέροντος; Ή τέλος, μήπως παρά τη διεθνή και μάλιστα πολεμική αναταραχή που εξελίσσεται σήμερα γύρω της, η χώρα την οποία εκπροσωπεί, η Ελλάδα, απολαμβάνει υπό την ηγεσία του μια περίοδο δυναμισμού και σταθερότητας, έχοντας αντιμετωπίσει με επιτυχία τα χρόνια ζητήματα ανάπτυξης και τα προβλήματα εθνικής κυριαρχίας με τους γείτονές της και θέλει να αναβαθμίσει τη διεθνή της θέση εξάγοντας και προωθώντας την διεθνή αυτοπεποίθηση και τον κοσμοπολιτισμό που έχουν κατακτήσει οι πολίτες της;

Η προφανής ασυμβατότητα όλων των προηγούμενων ερωτημάτων, που θα μπορούσε να θέσει ένας καλόπιστος παρατηρητής, με τη ζέουσα πραγματικότητα που ζούμε σήμερα αποκαλύπτει για πρώτη φορά τόσο ξεκάθαρα την πολιτική και ιδεολογική στράτευση και στόχευση της κυβέρνησης της ΝΔ και ταυτόχρονα ξεσκεπάζει τις αιτίες των κύριων παθογενειών της αντιπολίτευσης (ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ).

Η υπονόμευση της δημοκρατίας και της εθνικής κυριαρχίας

Η παγκόσμια διακυβέρνηση με τη δημιουργία μιας υπερεθνικής δομής διακυβέρνησης συνιστά από τη δεκαετία του 1970 τον απώτατο διακηρυγμένο στόχο των νεοφιλελεύθερων δυνάμεων της αγοράς. Με βάση το πρόταγμα τους, της μεγαλύτερης αποτελεσματικότητας και της ανεξαρτησίας από τις πολιτικές αποφάσεις, μια υπερεθνική δομή διακυβέρνησης εξασφαλίζει την αυτορρυθμιζόμενη λειτουργία των αγορών σε παγκόσμια κλίμακα σε ένα τέτοιο πλαίσιο.

Το επίπεδο της ρυθμιστικής εξουσίας που είναι ωστόσο δυνατό να θεσμοθετηθεί σε μια τέτοια κλίμακα, είναι μηδαμινό έως ελάχιστο, γιατί μια τέτοια δομή εξουσίας δεν θα διέθετε δημοκρατική νομιμοποίηση και η αντιπροσωπευτικότητά της θα εξαντλούνταν στον υφιστάμενο ηγεμονικό συσχετισμό μεταξύ αναπτυγμένων – αναπτυσσόμενων χωρών (Βορρά-Νότου).

Όπως έχει τεκμηριώσει εμφατικά ο Γερμανός φιλόσοφος J. Habermas, μια πολιτική ρυθμιστική υπερεθνική δομή δεν είναι εφικτή χωρίς τη διαμεσολάβηση μακροπρόθεσμων κοινωνικών και πολιτιστικών διεργασιών σύγκλισης ανάμεσα στα κράτη, που προϋποθέτουν άλλες πολιτικές από αυτές της πολεμικής σύγκρουσης και της μονοπολικής διάρθρωσης της παγκόσμιας ισχύος, που κυριαρχούν σήμερα.

Χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις, και καθώς οι πρόνοιες της δημοκρατίας και οι εγγυήσεις του κράτους Δικαίου είναι κατακτήσεις των λαών σε εθνική κλίμακα, η σύσταση μιας πολιτικής ρυθμιστικής υπερεθνικής δομής ομοσπονδιακού τύπου συνιστά κατάφωρη παραβίαση των αρχών της δημοκρατικής λειτουργίας και της εθνικής κυριαρχίας. Προοιωνίζεται περαιτέρω μια κοινωνία τεράστιων κοινωνικών ανισοτήτων, χωρίς συλλογικά δικαιώματα.

Τα συμφέροντα της χώρας

Τι σημαίνει, στο πλαίσιο αυτό, η τοποθέτηση του πρωθυπουργού στον ΟΗΕ και η βράβευσή του από το Atlantic Council ένα think tank των ΗΠΑ στενά συνδεδεμένο με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (Νταβός);

Είναι κατ’ αρχήν σαφές ότι ως παγκόσμιο συμφέρον εννοείται το συμφέρον της Δύσης. Επομένως, συμμερίζεται απολύτως την πολεμική ανάγκη το συμφέρον της Δύσης να καταστεί παγκόσμιο συμφέρον. Κατά δεύτερο λόγο, και καθώς τα εθνικά συμφέροντα δεν μπορούν να συγκεραστούν σε ένα παγκόσμιο, όπως ρητά αναγνωρίζει, το υπερεθνικό συμφέρον που επικαλείται είναι το συμφέρον των αγορών, που «διαπερνά τα εθνικά συμφέροντα», στο οποίο στρατεύεται. Τοποθετείται δηλαδή, ως εάν η στράτευση της χώρας στο Δυτικό στρατόπεδο και στα συμφέροντα των αγορών συνιστά τη θεμελιώδη πολιτική της χώρας για την ανάπτυξη και την ασφάλειά της στο νέο διεθνές περιβάλλον. Επιχειρείται δηλαδή ένα άλμα στη θέση της χώρας στον διεθνή καταμερισμό εργασίας και στον διεθνή της προσανατολισμό, καθώς ταυτίζει τα συμφέροντά της αποκλειστικά με αυτά των αναπτυγμένων κεφαλαιοκρατικά χωρών του Βορρά. Εδώ εγείρονται τα ερωτήματα: (α) μήπως υπάρχουν εγγυήσεις για υποστήριξη από τις τελευταίες στα πεδία της ανάπτυξης και της ασφάλειας, που, παρά το γεγονός ότι αντιβαίνουν στην πρόσφατη εμπειρία μας, έχουν δοθεί αλλά δεν τις γνωρίζουμε; (β) μήπως έχει μειωθεί, χωρίς να ομολογείται, τόσο η ισχύς της χώρας ώστε να είναι υποχρεωμένη να ακολουθήσει εκούσια ή ακούσια τις προτεραιότητες του Βορρά (καμία άλλη χώρα του Ευρωπαϊκού Νότου δεν έχει υιοθετήσει τόσο εμφατικά την Ατζέντα του) ακόμη και αν αντίκεινται στα σαφώς διαφορετικής φύσης συμφέροντα της χώρας; (γ) καθώς η χώρα κάθε άλλο παρά παρουσιάζει συγκριτικό πλεονέκτημα σε κεφάλαια και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, (το τραπεζικό της σύστημα δεν έχει καν ακόμη αποκτήσει την αυτονομία του από τα κεφάλαια των φορολογουμένων) πως εξηγείται η ταύτισή της με τα συμφέροντα των αυτορρυθμιζόμενων αγορών; (δ) ή μήπως αυτή η στρατηγική υπηρετεί τα συμφέροντα μιας μικρής ελίτ και τις προσωπικές φιλοδοξίες του Πρωθυπουργού για πλαισίωση του ιερατείου του Νταβός;

Ποια είναι όμως αυτή η Ατζέντα, σε τι αποσκοπεί και πως συνδέεται με τον φορέα της επιβράβευσης του Πρωθυπουργού στη Νέα Υόρκη; Πρόκειται για τη νεοφιλελεύθερη Ατζέντα της ψηφιακής και πράσινης μετάβασης, όπως έχει σχεδιαστεί από το Δημοκρατικό Κόμμα των ΗΠΑ, για την παγκόσμια προώθηση της μονοπολικής ηγεμονίας τους στην εποχή που ανοίγεται μπροστά μας και διαδέχεται τον φιλελευθερισμό. Η Ατζέντα αυτή, αναδιαρθρώνοντας ριζικά τις σχέσεις κεφαλαίου εργασίας υπέρ του κεφαλαίου και τις σχέσεις Βορρά Νότου υπέρ του Βορρά, έχει διχάσει τις ΗΠΑ, αλλά είναι κυρίαρχη στα ΜΜΕ και στις τρέχουσες πολιτικές ηγεσίες της Ευρώπης.  Πώς αυτό; κύριος φορέας της προώθησής της στην Ευρώπη, με γόνιμα όπως φαίνεται αποτελέσματα, είναι το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός, στενά συνδεδεμένο με το Atlantic Council από το οποίο και εκπορεύθηκε, σε αναγνώριση των υπηρεσιών του Πρωθυπουργού, και η βράβευση του, ως παγκόσμιου Πολίτη το 2024.

Το καταληκτικό ερώτημα που εγείρεται είναι: πως είναι δυνατόν σήμερα, και η κυβέρνηση της ΝΔ και η αντιπολίτευση (ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ) να αναγνωρίζουν τον ίδιο μέντορα της πολιτικής τους; Η ταύτιση με το  Πρόγραμμα του Δημοκρατικού Κόμματος των ΗΠΑ προβάλλεται από μεν τη νεοφιλελεύθερη ΝΔ, ως τεκμήριο της προσχώρησής της στη νέα λεωφόρο της προόδου από δε την Αριστερά/Κεντροαριστερά, ως ανταπόκρισή της στην Ατζέντα της νέας Μέκκας του σοσιαλισμού και της προοδευτικότητας.

Υπηρετεί αυτή η Ατζέντα τα συμφέροντα της χώρας; Την απάντηση πρέπει να την αναζητήσουμε στην εκλογική καταβαράθρωση του πολιτικού συστήματος, στη διαρκώς συρρικνούμενη απήχηση της κυβέρνησης και στην καχεξία της Αντιπολίτευσης αλλά και στην τεράστια άνοδο της Ακροδεξιάς.

ethnos.gr

Δένδιας γιά ΑΟΖ, 12 μίλια, βραχονησῖδες: Τά εἶπε στήν νύφη, νά τά ἀκούσει ἡ πεθερά!

1

Πυρά κατά τοῦ Προέδρου Ἐρντογάν, ὁ ὁποῖος ἀμφισβήτησε στόν ΟΗΕ τό δικαίωμα τῶν νησιῶν μας σέ ὑφαλοκρηπῖδα μέ ἀποδέκτη καί τό Μαξίμου, πού θέλει νά «ἀκρωτηριάσει» τό Ἀρχιπέλαγος μέ τό νομοσχέδιο τοῦ Ὑπουργείου Ἐνέργειας

ΣΕ ΗΧΗΡΗ παρέμβαση γιά τά δικαιώματα τῶν νησιῶν σέ ὑφαλοκρηπῖδα καί ΑΟΖ προέβη ὁ ὑπουργός Ἐθνικῆς Ἀμύνης κ. Νῖκος Δένδιας ἀπό τήν Λέρο, ὅπου παρέστη χθές στίς ἐκδηλώσεις μνήμης πού ἐπραγματοποιήθησαν στήν Λέρο γιά τήν 81η ἐπέτειο ἀπό τήν βύθιση τοῦ ἀντιτορπιλλικοῦ «Βασίλισσα Ὄλγα» ἀπό γερμανικά βομβαρδιστικά ἀεροσκάφη, μέ ἀποτέλεσμα τόν θάνατο τοῦ Κυβερνήτου Πλωτάρχου Γεωργίου Μπλέσσα καί ἄλλων 69 μελῶν τοῦ πληρώματος. Εἰς τόν ἀπόηχο τῶν προκλητικῶν δηλώσεων τοῦ Τούρκου Προέδρου στήν Νέα Ὑόρκη, στίς ὁποῖες δέν ἀπήντησε ὁ Πρωθυπουργός, ὁ κ. Δένδιας μέ τήν παρέμβασή του «σκέπασε» τήν σιωπή τοῦ κ. Μητσοτάκη.

Εἰδικώτερα, ὁ κ. Δένδιας, κατά τόν χαιρετισμό του, μετά τήν ἐπίσημη δοξολογία στό Λακκί τῆς Λέρου, ὑπεγράμμισε: «Καί δέν θά κουραστῶ νά ἐπαναλάβω, ὅτι ἡ Λέρος καί ὅλα –ἐπαναλαμβάνω ὅλα– τά νησιά τῆς Δωδεκανήσου ἔχουν δικαίωμα σέ ὑφαλοκρηπῖδα, ἔχουν δικαίωμα σέ Ἀποκλειστική Οἰκονομική Ζώνη καί ἔχουν δικαίωμα σέ χωρικά ὕδατα ἕως 12 μίλια, ὅπως ἀκριβῶς προβλέπει ἡ Διεθνής Σύμβαση γιά τό Δίκαιο τῆς Θάλασσας, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ καί ἐθιμικό Δίκαιο καί δεσμεύει τούς πάντες, δηλαδή καί ὅσους καί ὅσες χῶρες δέν τήν ἔχουν ὑπογράψει».

Τό ἀπόσπασμα αὐτό τῆς ὁμιλίας του ἔχει ἄμεσο ἀποδέκτη τοῦ Τοῦρκο Πρόεδρο Ταγίπ Ἐρντογάν, ὁ ὁποῖος ἀπό τό βῆμα τοῦ ΟΗΕ ἀμφισβήτησε τά δικαιώματα τῶν νησιῶν τοῦ ἑλληνικοῦ Ἀρχιπελάγους ὑποστηρίζοντας ὅτι ἡ Τουρκία ἔχει δικαιώματα στίς θαλάσσιες ζῶνες στίς ὁποῖες δέν ἀναγνωρίζει ἐπήρεια ἀπό τό Καστελλόριζο, ἀλλά οὔτε καί ἀπό τήν Ρόδο καί τά ἄλλα νησιά τῆς Δωδεκανήσου. Ἰδιαίτερη σημασία ἔχει ἡ ἀναφορά τοῦ Ἕλληνος ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης στό δικαίωμα τῶν νησιῶν σέ χωρικά ὕδατα 12 μιλίων καθώς ὁ Ἐρντογάν δέν ἀναγνωρίζει παρά μόνον τά 6 μίλια. Ἡ ἀναφορά αὐτή δεικνύει ὅτι ὑπάρχουν καί στήν Ἀθήνα ἀποδέκτες τοῦ «μηνύματος», καθώς ὁ ὑπουργός Ἐξωτερικῶν Γιῶργος Γεραπετρίτης, κατά τό παρελθόν, ὡς ὑπουργός Ἐπικρατείας, εἶχε δηλώσει ὅτι οἱ «κόκκινες γραμμές» τῆς Ἑλλάδος ἐξαντλοῦνται στά ἕξη μίλια τῶν χωρικῶν μας ὑδάτων. Δέν εἶναι δέ τυχαῖο καί τό γεγονός, ὅτι μέ τήν τροπολογία πού κατέθεσε ὁ ὑπουργός Ἐνεργείας κ. Θεόδωρος Σκυλακάκης γιά τήν ἠλεκτρική διασύνδεση Ἑλλάδος – Κύπρου, «ἀκρωτηριάζονται» τά δικαιώματα τῶν νησιῶν μας, καθώς ἡ τουρκική ἀπειλή, προκλήσεις σάν αὐτή πού διέπραξε ἡ Ἄγκυρα πρό ὀλίγων ἑβδομάδων στήν Κάσο, χαρακτηρίζεται ἁπλῶς «ἐξωτερικός παράγων».

Ταυτοχρόνως, ὁ κ. Δένδιας ἔκανε καί τήν δέουσα ἀναφορά στούς πεσόντες τοῦ «Βασίλισσα Ὄλγα» συνδέοντας τό χρέος τῶν Ἑλλήνων καί τῆς Πολιτείας τῆς σήμερον μέ τίς παρακαταθῆκες τῶν ἡρώων καί τῶν μαρτύρων τοῦ χθές, πού διαμόρφωσαν τήν πραγματικότητα καί ἐχάραξαν μέ τό αἷμα τοθς τά θαλάσσια σύνορα, τήν ἐθνική κυριαρχία καί τά κυριαρχικά δικαιώματα τῆς Ἑλλάδος.

Εἶπε ὁ ὑπουργός Ἐθνικῆς Ἀμύνης: «Θά ἤθελα νά σᾶς πῶ ἀπό βάθος καρδιᾶς ὅτι εἶναι μεγάλη μου χαρά πού βρίσκομαι γιά πρώτη φορά στή ζωή μου σήμερα ἐδῶ, στή Λέρο. Καί μάλιστα γιά κάτι πού ἀξίζει τόν κόπο: Γιά τήν ἀπόδοση τῆς δέουσας τιμῆς στούς νεκρούς τῆς βύθισης τοῦ ἀντιτορπιλλικοῦ “ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΟΛΓΑ” στίς 26 Σεπτεμβρίου 1943, ἀκριβῶς ἐδῶ πού βρισκόμαστε τώρα, στό Λακκί τῆς Λέρου.

Κάθε ἀπώλεια ἀποκτᾶ ἔννοια ὅταν ἐντάσσεται σέ ἕνα εὐρύτερο πλαίσιο καί σέ μιά πορεία, ὥστε νά ἀποτελεῖ στοιχεῖο μνήμης γιά τίς ἑπόμενες γενεές. Γιά τίς ἑπόμενες γενεές τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ. Γιά τίς ἑπόμενες γενεές τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

Ζοῦμε, κυρίες καί κύριοι, μιά περίοδο ραγδαίων γεωπολιτικῶν ἐξελίξεων. Ἡ γεωστρατηγική σημασία τῶν νησιῶν τῆς Δωδεκανήσου, τοῦ Ἀρχιπελάγους, εἶναι νομίζω προφανής σέ ὅλους. Ἡ ἐγγύτητα στά ἑλληνοτουρκικά σύνορα, πού δέν θά κουραστῶ νά θυμίζω, ἀποτελοῦν καί τά εὐρωπαϊκά σύνορα, εἶναι τό κρίσιμο στοιχεῖο σέ αὐτήν τήν περίπτωση.

Ἡ Ἑλληνική Πολιτεία δέν εἶναι σήμερα ἐδῶ ὅμως μόνο γιά νά ἀποτίσει τόν δέοντα φόρο τιμῆς. Εἶναι καί γιά νά ὑποδηλώσει ὅτι οἱ Ἔνοπλες Δυνάμεις παραμένουν ἀρωγός στή κοινωνία τῆς Λέρου καί στούς κατοίκους τῶν Δωδεκανήσων καί ἐν εἰρήνῃ. Σέ ὅλες τίς δυσχερεῖς καταστάσεις πού ἴσως κληθοῦν νά ἀντιμετωπίσουν. Εἶναι καθῆκον τῶν Ἑλληνικῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων καί μεγάλη τους προτεραιότητα νά στηρίζουν τίς κοινωνίες στίς ἀκριτικές μας περιοχές.

Εἴμαστε ὅλοι ἐδῶ δέσμιοι τῆς συνταγματικῆς ὑποχρέωσης γιά νά διατηρήσουμε ἕνα ἰσχυρό, ἐλεύθερο καί ἀσφαλές Ἔθνος, μιά ἀσφαλῆ, ἐλεύθερη καί ἀνεξάρτητη Πατρίδα. Καί λυπᾶμαι νά πῶ ὅτι δέν ἔχουμε τήν πολυτέλεια τοῦ ἐφησυχασμοῦ. Στήν ἐγρήγορση ὅμως αὐτή τοῦ σήμερα, στήν διαρκῆ ἐγρήγορση, ἰδίως τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, πρότυπο διαχρονικό ἔχουμε τήν ἱερή μνήμη ὅσων ἔχουν χάσει τή ζωή τους, στή μακρά πορεία τοῦ χρόνου, σέ αὐτήν τήν προσπάθεια γιά τήν Ἐθνική Ἀνεξαρτησία. Θά τούς θυμόμαστε πάντα, καί θά τούς θυμᾶμαι ἀνάλογα».

Μετά τήν τελετή, ὁ κ. Δένδιας ἐπεβιβάσθη ἐπί τῆς κανονιοφόρου «Ἀήττητος» καί μετέβη στό σημεῖο ὅπου ἐβυθίσθη τό ἀντιτορπιλλικό μέ τό ἡρωικό πλήρωμά του, ὅπου ἔρριψε δάφνινο στεφάνι.

Δένδιας γιά ΑΟΖ, 12 μίλια, βραχονησῖδες: Τά εἶπε στήν νύφη, νά τά ἀκούσει ἡ πεθερά!

80 χρόνια από την εκτέλεση των 49 προκρίτων Παραμυθιάς και ο ρόλος των Τσάμηδων

0

Γιώργος Γκορέζης*

Το 1943 η Θεσπρωτία ζεί την κορύφωση του δράματος που άρχισε την άνοιξη του 1941, με την επικράτηση του άξονα και την τριπλή κατοχή των Γερμανών, των Ιταλών και των μουσουλμάνων Τσάμηδων. Μετά την συνθηκολόγηση της Ιταλίας το Σεπτέμβριο του 1943 οι Μουσουλμάνοι Τσάμηδες συνέχισαν τα εγκλήματα στο πλευρό των γερμανών και με επικεφαλής τους αιμοσταγείς Νουρή και Μαζάρ Ντίνο από την Παραμυθιά πρωτοστάτησαν σε σφαγές, βιασμούς, και καταστροφές.

Η 24η Σεπτεμβρίου 1943 ήταν για τη Παραμυθιά μια σημαδιακή ημέρα. Έγινε συμπλοκή γερμανικής περιπόλου στη σκάλα Παραμυθιάς με τμήμα Eλλήνων ανταρτών. Δέκα οι νεκροί Γερμανοί. Σε αντίποινα την επόμενη καταστράφηκε ο οικισμός Άγιος Νικόλαος και στις 27 Σεπτεμβρίου πυρπολήθηκαν τα χωριά Σέλλιανη, Ελευθεροχώρι. Στην επιχείρηση έλαβαν μέρος και 150 Μουσουλμάνοι Τσάμηδες.

Από τη νύχτα στις 27 Σεπτεμβρίου μεικτά αποσπάσματα Γερμανών και μουσουλμάνων Τσάμηδων, παραβιάζουν επιλεκτικά πόρτες χριστιανικών σπιτιών. Τους συνόδευε ο Μαζάρ Ντίνο με ανά χείρα τις λίστες που ο ίδιος συνέταξε. Οι λογαριασμοί είχαν γίνει στη «Κομμαντατούρα». Ένας γερμανός νεκρός-10 έλληνες στο βωμό της θυσίας

Οι συλληφθέντες οδηγούνται στα υπόγεια του δημοτικού  Σχολείου Παραμυθιάς. Ακολούθησαν τραγικές ώρες. Οι αγέρωχοι αυτοί άνδρες πήραν την απόφαση να πεθάνουν, αλλά να πεθάνουν σαν έλληνες. Αλύγιστοι. Περιφρόνησαν τους γερμανούς. Ακόμη και το φαγητό που τους πήγαιναν οι συγγενείς τους δεν το δέχθηκαν από χέρια γερμανών.

Χαράματα στις 29 Σεπτεμβρίου άρχισε η πορεία για τον τόπο της θυσίας, ένα χωράφι έξω από τη Παραμυθιά. Μπροστά τους πήγαινε ένα θωρακισμένο-τανκ, για να καλύπτει τις φωνές της τραγικής πορείας. Πίσω τους ακολουθούσαν άλλοι 23 φυλακισμένοι . Οι Γερμανοί θα τους χρειάζονταν για μετά την εκτέλεση. Γύρω τους οπλισμένοι γερμανοί στρατιώτες και μουσουλμάνοι τσάμηδες επέβλεπαν κάθε κίνηση.

Ακολούθησαν στιγμές απερίγραπτης απανθρωπιάς. Ο Γερμανός αξιωματικός αρνιόταν στον πατέρα να αφήσουν το παιδί του ελεύθερο και να εκτελέσουν τον ίδιο, και στο παιδί αρνιόταν να αφήσουν τον πατέρα του, για να φροντίσει την οικογένεια. Όταν είδαν ότι  δεν υπάρχει καμιά ελπίδα, φούντωσε η ψυχή τους και όλοι μαζί φώναξαν με στεντόρεια φωνή. «Μη φοβάστε … Θάρρος. Το αίμα μας θα ποτίσει το δένδρο της λευτεριάς. Ζήτω η Ελλάδα!».

Οι φονιάδες Γερμανοί είχαν μια φοβερή επινόηση για να μεγαλώνουν την αγωνία των μελλοθανάτων. Έκαναν την εκτέλεση σπρώχνοντας κατά δεκάδες τους μελλοθανάτους προς το σκάμμα, στον ανοιγμένο τάφο απέναντι από το εκτελεστικό απόσπασμα. Και όταν τελείωναν οι πυροβολισμοί για κάθε δεκάδα, ένας μουσουλμάνος Τσάμης και ένας Γερμανός πατούσαν πάνω στα πτώματα και αποτέλειωναν τυχόν επιζώντες. Η τραγική αυτή περιγραφή είναι αυθεντική, τη δίνουν αυτόπτες μάρτυρες.

Έκτοτε και μέχρι σήμερα η λαϊκή μούσα θρηνεί τους 49 πατριώτες με το τραγούδι-μοιρολόι : «Παραμυθιά, Παραμυθιά γιατί φορείς τα μαύρα……..κλαίνε μανάδες και παιδιά γυναίκες και αδελφάδες». Ακόμη ηχεί στα αυτιά μου το μοιρολόι της μητέρας μου, που για χρόνια θρηνούσε τον αδελφό της Κωνσταντίνο Τζώη, βιβλιοπώλη στη Παραμυθιά που εκτελέστηκε μαζί με τους 49. Ήταν το δεύτερο πλήγμα στην οικογένεια μου μετά την καταστροφή της οικίας μας από τους γερμανοτσάμηδες στις 27 Σεπ 1943 και την αναζήτηση στέγης από τη 9/μελή μας οικογένεια χωρίς προστάτη – που είχε προσχωρήσει στην αντίσταση στα βουνά – σε συγγενικά σπίτια. Αυτά τα βιώματα σ’ ακολουθούν σ’ ολόκληρη τη ζωή.

Οι ηθικοί και φυσικοί αυτουργοί των παραπάνω στυγερών εγκλημάτων έπρεπε να δικαστούν από το διεθνές δικαστήριο της Νυρεμβέργης, για παραβάσεις «Προσθήκης στη σύμβαση της Χάγης του 1907 για τον εθιμικό και διεθνή νόμο στο πόλεμο», που κωδικοποιούσε κανόνες διεθνούς εθιμικού δικαίου. Η Γερμανία είχε προσυπογράψει τη προσθήκη αυτή. Σε κάθε περίπτωση , όπως αναγνωρίσθηκε και από το διεθνές Δικαστήριο της Νυρεμβέργης το 1946, η σύμβαση της Χάγης είναι γενικά αποδεκτή σαν Εθιμικός Διεθνής Νόμος, που απαγορεύει το βομβαρδισμό πόλεων ή χωρίων ή τον τραυματισμό και πολύ περισσότερο την θανάτωση ανυπεράσπιστων κατοίκων.

Η εισαγγελία του Κέμπτεν έκανε ανακρίσεις. Φάνηκε ότι «εμπνευστής» της σφαγής, ήταν ο διοικητής της Παραμυθιάς Μπρέκερ. Ο οποίος όμως δεν αναζητήθηκε ποτέ! Ο δε στρατηγός Λαντς αρνήθηκε οποιαδήποτε συμμετοχή. Και είχε το θράσος να σχολιάσει ότι «η αναλογία νεκρών Γερμανών και εκτελεσθέντων δεν έφτανε το 1 προς 10, ήταν 1 προς 9,8, μέσα στα όρια του ισχύοντος διεθνούς δικαίου» σύμφωνα πάντα με τα αρρωστημένα μυαλά του. Ο εθιμικός και διεθνής νόμος για το πόλεμο απαγορεύει, όπως προαναφέρθηκε κάθε κακοποίηση στον άμαχο πληθυσμό, και η συλλογική ευθύνη είναι εφεύρεση των ναζί κάθε φορά που ήθελαν να καλύψουν τα εγκλήματα τους.

Παρά ταύτα απόδοση ευθυνών δεν έγινε. Και όταν οι ιστορικοί κύκλοι δεν κλείνουν με απόδοση ευθυνών, τότε η ιστορία μας κυνηγά, και οι πληγές μόνο επιφανειακά επουλώνονται.-

*Ο Γιώργος Γκορέζης είναι Υποστράτηγος ε.α., αρθρογράφος, συγγραφέας.

https://www.militaire.gr/80-chronia-apo-tin-ektelesi-ton-49-prokriton-paramythias-kai-o-rolos-ton-tsamidon/