Τί ἐξομολογήθηκε στόν Βάσο Βασιλείου, σέ συνέντευξη πού περιελήφθη στόν συλλογικό τόμο ὑπό τόν τίτλο «Πολιτική ὡς δημιουργία»
«Ο ΜΕΤΑΞΑΣ ἔκανε καλή δουλειά, ἀλλά τήν ἔκανε μέ δικτατορικές μεθόδους. Αὐτό εἶναι τό μειονέκτημά του. Δέν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ἔβαλε σέ μιά τάξη τόν τόπο καί πέτυχε νά ἑνώσει τό Ἔθνος κατά τή διάρκεια τοῦ πολέμου.»
Σέ αὐτά τά λίγα λόγια συνοψίζεται ἡ γνώμη τοῦ Κωνσταντίνου Καραμανλῆ γιά τόν Πρωθυπουργό τοῦ «Ὄχι», τόν Ἰωάννη Μεταξᾶ. Μέ δεδηλωμένη τήν πολιτική ἀντίθεση μεταξύ τῶν δύο ἀνδρῶν, ἡ ἀναγνώρισις τοῦ ἔργου Μεταξᾶ ἀποκτᾶ ἰδιαιτέραν βαρύτητα ὅταν δηλώνεται ἀπό ἕναν πολιτικό πού ἐσφράγισε μέ τήν παρουσία του τήν μεταπολεμική ἱστορία τῆς Ἑλλάδος. Ὁ Κωνσταντῖνος Καραμανλῆς μίλησε γιά τόν Μεταξᾶ στόν στενό του φίλο δημοσιογράφο Βάσο Βασιλείου (τόν γνωστό Βασ. Βασ. τῆς παλιᾶς «Βραδυνῆς») σέ μιάν ἐξομολόγηση σχετικά μέ τό ἔπος τοῦ ’40 ἀλλά καί ὅσα τραυματικά γιά τό Ἔθνος ἀκολούθησαν τήν ἀπελευθέρωση.
Γιά τά οἰκονομικά τῆς περιόδου διακυβερνήσεως ἀπό τόν Ἰωάννη Μεταξᾶ, ὁ Κωνσταντῖνος Καραμανλῆς ἐδήλωνε:
«Λειτουργοῦσε καλά τότε τό Κράτος. Ἐξυγίανε τά οἰκονομικά καί πρό παντός μέ τήν εὐκαιρία τοῦ πολέμου, ἕνωσε τό Ἔθνος, καί ἔγινε αὐτό τό ὁποῖο ἔγινε στήν Ἀλβανία». Κρατοῦσε ὅμως τίς ἐπιφυλάξεις του: «Δεδομένου ὅμως ὅτι αὐτά τά ἔκανε μιά δικτατορία, δέν μπορεῖ κανείς νά τά χειροκροτήσει».
Ὁ Καραμανλῆς δέν συμφωνοῦσε μέ τίς δικτατορικές μεθόδους διακυβερνήσεως. Ὅπως ἀργότερα κρατήθηκε μακρυά ἀπό τήν πολιτική ζωή διαρκοῦντος τοῦ στρατιωτικοῦ καθετώτος τῆς 21ης Ἀπριλίου 1967, ἔτσι καί τό 1936 προτίμησε νά ἰδιωτεύσει. Μιλῶντας γιά τόν φανατισμό καί τήν ἔξαρση τῶν πολιτικῶν παθῶν ἐκείνης τῆς περιόδου ἀναφέρεται καί στίς προσωπικές ἐπιλογές του: «Μολονότι ἐγνώριζαν τίς τάσεις τοῦ Μεταξᾶ, τοῦ ἐμπιστεύθησαν τήν ἐξουσία. Καί ἔγινε ἡ δικτατορία, διαλύθηκε ἡ Βουλή καί ἐγώ πῆγα στίς Σέρρες καί ἄνοιξα τό δικηγορικό μου γραφεῖο». Ὁ Καραμανλῆς, ὅπως καί ὅλοι οἱ πολιτικοί ἄνδρες τῆς ἐποχῆς, εἶχε ἐπάγγελμα. Δέν περίμεναν νά βιοπορισθοῦν ἀπό τήν Βουλή καί τά κόμματα. Ἔτσι εἶχαν καί τήν ἐλευθερία τῆς ἐπιλογῆς. Καί ἦταν ἐπιλογή τοῦ Καραμανλῆ νά μήν συμπράξει στό καθεστώς Μεταξᾶ. Στήν ἐρώτηση ἄν τοῦ εἶχε γίνει βολιδοσκόπησις νά μετάσχει τότε στήν κυβέρνηση, ἀπήντησε:
«Ὄχι νά μετάσχω στήν κυβέρνηση. Ὁ Μεταξᾶς, διά τοῦ Μανιαδάκη, μέ εἶχε βολιδοσκοπήσει ἄν θά ἤθελα νά γίνω Ὑποδιοικητής τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Διότι ἀπό τήν πρώτη στιγμή, λόγῳ τῆς μετριοπάθειάς μου, εἶχα δημιουργήσει μιά ἐντύπωση ἀγαθή σέ ὅλα τά κόμματα. Ἀλλά τούς εἶπα: “Δέν μπορῶ. Θά πάω σπίτι μου. Σέ μιά δικτατορία δέν μπορῶ νά συμπράξω”».
Ἐγκαίρως ὅμως ὁ Καραμανλῆς εἶχε διαβλέψει τούς κινδύνους ἀπό τήν δράση τοῦ ΕΑΜ, τούς ὁποίους εἶχε ἀναφέρει σέ ὁμάδες ἀκόμη καί σοσιαλιζόντων διανοουμένων σέ μιά προσπάθεια νά ἀνανεωθεῖ ἡ πολιτική ζωή τοῦ τόπου στήν ὁποία ὁ ἴδιος πίστευε βαθύτατα. Ἐρωτοῦσε τότε: «Πῶς εἶναι δυνατόν νά γίνονται ὅλα αὐτά τά πράγματα τά ὁποῖα λογικά δέν ἐξηγοῦνται;» ρωτοῦσε σχετικά μέ τήν πολιτική κατάσταση. Ἡ ἀπάντησις ἑτέρου πολιτευτοῦ ἦταν: «Φοβοῦμαι ὅτι τό μυαλό μας δέν λειτουργεῖ καλά. Μήν ψάχνεις νά βρεῖς λογική στήν πολιτική ζωή τῆς Ἑλλάδος».
Δυστυχῶς καί τό ἐρώτημα καί ἡ ἀπάντησις παραμένουν ἐπίκαιρα μέχρι σήμερα.
Τότε ὅμως ὁ Καραμανλῆς ἦταν προφητικός. Ἔλεγε: «Πρέπει νά ἀναπτύξουμε δράση, δηλαδή πρέπει νά προλάβουμε τό ΕΑΜ. Αὐτό πού θέλει νά πάρει ὁ λαός ἀπό τό ΕΑΜ, τήν ἀνανέωση τῆς πολιτικῆς μας ζωῆς, νά προλάβουμε νά τοῦ τό προσφέρουμε ἐμεῖς. Νά βγάλουμε κι ἐφημερίδα, νά ἀγωνιστοῦμε. Ὑπῆρχε ὅμως ἀπροθυμία, ὑπῆρχαν διαφωνίες καί ἰδεολογικές ἀντιθέσεις –ὅπως ἀποδείχθηκε ἐκ τῶν ὑστέρων– διότι ὁ μέν Ἀγγελόπουλος πῆγε στό βουνό, ὁ δέ Κόκκαλης ὁ ὁποῖος μετεῖχε τῆς ὁμάδας, πῆγε στό Κομμουνιστικό Κόμμα. Δέν ὑπῆρχε ὁμοιογένεια ἰδεολογική. Ὅταν τό διαπίστωσα αὐτό καί μέ τήν πεῖρα πού εἶχα, τούς εἶπα ὅτι δέν μποροῦσα νά συνεχίσω καί ἀποχώρησα».
Ὁ Κωνσταντῖνος Καραμανλῆς θέλησε μετά ἀπό αὐτά νά φύγει γιά τήν Μέση Ἀνατολή. Ἀλλά προφανῶς κάποιοι ἐκεῖ τόν θεωροῦσαν «μπελᾶ». Εἶπε ὁ ἴδιος:
«Στό τέλος ἕνας σύνδεσμος τῶν Ἄγγλων μέ εἰδοποίησε ὅτι ὑπάρχει ἕνα καΐκι μέ τό ὁποῖο θά φύγουν τρεῖς-τέσσερεις ἀξιωματικοί. Τό καΐκι αὐτό μᾶς περίμενε στήν Ἀνάβυσσο. Ἦταν περιπέτεια μεγάλη. Μᾶς πῆρε τό καΐκι καί ὅταν φθάσαμε στό στενό μεταξύ Ἄνδρου καί Τήνου εἶχε τέτοιο μελτέμι, πού ἦταν ἀδύνατον νά περάσουμε. Τελικά φθάσαμε στήν Τῆνο καί μπήκαμε σέ μιά σπηλιά περιμένοντας νά πέσει ὁ καιρός. Ἐκεῖ ὑπῆρχε ἕνα τμῆμα, ἕνα τμῆμα, ἕνα φυλάκιο τοῦ ΕΛΑΣ. Κάποιος ἀποκάλυψε τήν παρουσία μας ἐκεῖ. Ἦρθαν λοιπόν στίς 5 τό πρωί, μᾶς συνέλαβαν καί μᾶς πῆγαν στό τελωνεῖο τῆς Πανόρμου τῆς Τήνου, ὅπου μᾶς κράτησαν ἐκεῖ 30-40 ἡμέρες. Πρόθεσή τους ἦταν ἀπό ἐκεῖ νά μᾶς πάνει στό στρατηγεῖο τοῦ ΕΛΑΣ στήν Εὔβοια γιά νά μᾶς δικάσουν. Ἀλλά λόγῳ τοῦ μελτεμιοῦ ἦταν ἀδύνατον νά ταξιδέψει καΐκι γιά τήν Εὔβοια. Αὐτό μ’ ἔσωσε».
Μέ τά πολλά ἔφθασαν στήν Σμύρνη ὅπου ἦσαν ὁ Ξενοφῶν Ζολώτας, ὁ Πέτρος Γαρουφαλιᾶς καί ἄλλοι. Ἀπό ἐκεῖ οἱ Ἄγγλοι τούς μετέφεραν στό Χαλέπι, ἀλλά ἐκεῖ δέν τελείωσαν τά προβλήματα. Ὅπως συνεχίζει: «Σ’ αὐτούς ὁ Παπανδρέου (σ.σ. ἦταν τότε πρωθυπουργός) ἔστειλε διαβατήρια νά πᾶνε στό Κάιρο, ἐνῷ σ’ ἐμένα δέν ἔστειλε, μέ ἀποτέλεσμα νά μέ κρατήσουν οἱ Ἄγγλοι στό Χαλέπι 40 μέρες.
»Μέ τόν Παπανδρέου εἶχα μιά συνομιλία πρίν φύγει γιά τήν Μέση Ἀνατολή. Εἴχαμε συμφωνήσει τότε ὅτι δέν πρέπει μέ κανένα τρόπο νά ἀναγνωρίσουμε πολιτική ὑπόσταση στό ΕΑΜ. Διότι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου θά τοῦ δίναμε τή δυνατότητα νά κατακτήσει τόν κόσμο. Ὅταν λοιπόν αὐτός στό Συνέδριο τοῦ Λιβάνου κάλεσε καί ἐκπροσώπους ἀπό τό ΕΑΜ, ἐγώ τοῦ ἔκανα ἕνα γράμμα καί τοῦ εἶπα ὅτι: “Ἡ σημερινή πολιτική σας ἀφίσταται ἀπό ἐκεῖνα τά ὁποῖα εἴχαμε πεῖ στήν Ἀθήνα καί νομίζω ὅτι μέ τήν πολιτική αὐτή θά ὁδηγήσετε τόν τόπο σέ μεγάλη περιπέτεια”. Ὁ Παπανδρέου σκέφθηκε προφανῶς ὅτι θά τοῦ ἤμουν μπελᾶς στό Κάιρο καί γι’ αὐτό δέν μοῦ ἔστειλε διαβατήριο».
Ἱστορική ἡ ἀξία τῶν ὅσων παραθέσαμε. Δείχνουν τήν πολιτική εὐθύτητα πού ὁδηγεῖ ἕναν πολιτικό ἄνδρα νά ἀναγνωρίσει τό ἔργο ἑνός ἄλλου, μέ τόν ὁποῖο διαφωνεῖ. Καί τόν ὁποῖο ἡ ἱστορία ἔγραψε ὡς πρωθυπουργό τοῦ «ΟΧΙ».
estianews.gr
Και να σκεφθούμε ότι αυτός ο Καραμανλής με αυτές τις σοφές σκέψεις το μεν 1935/36 ήταν 28/29 χρονών το 1940/41 ήταν 33/34 χρονών και ήταν προστάτης των έξη μικροτέρων αδελφών του ,το 1943/44 που συμβούλευε τον (πιστεύομεν και στην Δημοκρατίαν ,πιστεύουμε και στην Λαοκρατίαν ) ”Γέρο της Δημοκρατίας” ήταν 36/37 χρονών και επιπλέον ήταν προστάτης των έξη μικροτέρων αδερφών του ,γιατί και οι δύο γονείς του είχαν πεθάνει .
”Τ΄ΏΧΕ ”ΑΠΟ ΤΟΤΕ , ΕΙΝΑΙ Ο ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΠΟΥ ΣΦΡΑΓΙΣΕ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΤΗΝ ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ και γαίαν έχοι ελαφράν.
Και να διερωτηθούμε, μετά το άσχετο προς το άρθρο λιβάνισμα, πώς ο πτωχός Σερραίος δικηγόρος και τ’ αδέλφια του απέκτησαν την περιουσία που απέκτησαν, μετά που μπήκαν στην πολιτική.
“Ο ΜΕΤΑΞΑΣ ἔκανε καλή δουλειά, ἀλλά τήν ἔκανε μέ δικτατορικές μεθόδους. Αὐτό εἶναι τό μειονέκτημά του.”
Μα δεν θα μπορούσε να κάμει αυτά που έκαμε, αν είχε στα πόδια του κοινοβούλια και κόμματα. Οι εργοδότες σαφώς διαφωνούσαν με την υποχρεωτική ασφάλιση, το 8ωρο, τις υποχρεωτικές άδειες μετ’ αποδοχών κλπ. Αν δεν ήταν δικτάτωρ, ο Μεταξάς θα έπρεπε να τα περάσει αυτά από την Βουλή, να γίνουν συζητήσεις επί συζητήσεων (πολλοί βουλευτές σαφώς χρηματοδοτούνται από την εργοδοσία) και το πράγμα θα τράβαγε, μέχρι βα περιπέσει σε αχρηστία. Μού κάνει εντύπωση που ο Καραμανλής δεν το “καταλάβαινε” αυτό.
Η ΑΔΑΕ ΔΕΧΕΤΑΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΕΣ -ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΣΙΚΑ- ΚΑΙ ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΑ .
᾿Ενδιαφέρουσα ἡ λεπτομέρεια αὐτή. ᾿Αρνήθηκε τήν συμμετοχή του σέ μία δικτατορία καί ξαναγύρισε στήν πολιτική γιά νά ἀποκαταστήσει τήν δημοκρατία, μετά τήν ἑπταετῆ δικτατορία. Πιστός στή δημοκρατία, τιμήθηκε καί μέ τό ἁνώτατο ἀξίωμα τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας, αὐτός πού ἔφερε Βυζαντινό βασιλικό ὄνομα.
Χαίρομαι που δεν ”σας άγγιξε” η απάντηση του κ. Επισκέπτη στο σχόλιό μου για τον πλουτισμό ό του Καραμανλή και των αδελφών του .
Τι τους λες αυτούς τους ”ακομμάτιστους” και με καθαρό μυαλό Έλληνες;.
Τό θέμα τοῦ ἄρθρου εἶναι ἡ ἀντίθεση τοῦ Κωνσταντίνου Καραμανλῆ μέ τά δικτατορικά καθεστῶτα. Τό τί πιστεύω ἐγώ γιά αὐτόν τόν πολιτικό εἶναι διαφορετικό ἀπό τό τί πιστεύετε ἐσεῖς. Τό ἐρώτημα τοῦ κ. Επισκέπτη εἶναι λογικό. Στούς μεγάλους πολιτικούς μας ἀλλά καί γενικά στά δημόσια πρόσωπα ἀσκεῖται κριτική καί θετική καί ἀρνητική, ὄχι ἀπαραίτητα σωστή. ῾Ο τρόπος ζωῆς τοῦ Κ.Κ. δέν χαρακτηριζόταν ἀπό ἐπίδειξη πλούτου.
Δηλαδή, σαν Έλλην πολίτης δεν έχω το δικαίωμα να διερωτηθώ πώς πλούτισε αυτή η οικογένεια; Επίδειξη πλούτου μπορεί να μην έκανε, αλλά το ότι είχε μεγάλη περιουσία είναι γνωστό. Το ερώτημα ισχύει και για τον αδελφό του Αλέκο, ο οποίος ήταν υπουργός του.
Το ότι ο Καραμανλής έφυγε για να μην συνεργαστεί με δικτατορίες μπορεί να ισχύει για την 4η Αυγούστου αλλά όχι για την 21η Απριλίου.
Στην δεύτερη περίπτωση έφυγε για αδιευκρίνηστους λόγους και εν πάσει περιπτώσει, το θέμα δεν είναι τί ήταν καλύτερο για αυτόν αλλά για τον τόπο. Συνεπώς όποιος ισχυρίζεται ότι η επιλογή αυταρχικών μεθόδων είναι αρνητική γενικά και αόριστα οφείλει να μας πείσει ότι αυτό ίσχυε και για εκείνη την περίοδο.
Ο Μεταξάς ήταν συνειδητή επιλογή των Βρετανών και του Παλατιού και έτυχε της απόλυτης στήριξης ακόμη και του Εθνεγέρτη. Προφανώς οι Βρετανοί, ως κύριοι χρηματοδότες μας, δεν εμπιστευόταν το πολιτικό σύστημα (δεν φταίει για αυτό ο Μεταξάς αλλά οι ίδιοι οι πολιτικοί) ενώ ήθελαν πάση θυσία να αποτρέψουνε καταστάσεις όπως στον Α ΠΠ, όπου ένα τμήμα της πολιτικής ηγεσίας είτε τηρούσε φιλογερμανική στάση, είτε στήριζε την ουδετερότητα. Η χώρα μας έπρεπε είτε να βρίσκεται ξεκάθαρα στο πλευρό των Βρετανών, είτε να έχει κατακτηθεί από τον Άξονα ώστε να μπορούν οι Βρετανοί να παίζουν τον ρόλο του απελευθερωτή. Για αυτό τον λόγο επέλεξαν τον Μεταξά αν και καταρχήν γερμανόφιλος διότι:
1. δεν ήταν πολιτικός και δεν είχε απήχηση στο εκλογικό σώμα, οπότε ήταν απολύτως εξαρτημένος από το Παλάτι (δηλαδή εκείνη την περίοδο από τους Βρετανούς). Για τον ίδιο λόγο επέλεξαν ως διάδοχό του έναν επίσης μή πολιτικό (τον άτυχο Κορυζή),
2. ήταν σοβαρός άνθρωπος με δομημένη σκέψη και με ικανότητες στην στρατιωτική (και όχι μόνο) οργάνωση, αρετές απολύτως απαραίτητες για να μπορεί να ελεγχθεί η κατάσταση στην χώρα χωρίς κινήματα και αντιπαραθέσεις,
Αυτό το οποίο ίσως να εξέπληξε τους Βρετανούς ήταν ότι εκτός από όλα αυτά ήταν πατριώτης με πλήρη συναίσθηση τους καθήκοντος. Μάλλον συνειδητοποίησε από νωρίς, ότι οι Βρετανοί δεν ήταν σε θέση και ούτε είχαν σκοπό να συμπαρασταθούν στην χώρα μας σε περίπτωση γερμανικής επίθεσης και έκαμε ό,τι ήταν δυνατόν να μην προκαλέσει γερμανική επίθεση. Όταν αυτή εκδηλώθηκε και λόγω της κατάρρευσης της Γιουγκοσλαβίας και της εισόδους γερμανικών στρατευμάτων από την ελληνογιογκοσλαβική μεθόριο η οχυρωματική Γραμμή Μεταξά δεν μπορούσε να επιτελέσει το έργο της, ήταν σαφές ότι η κατάληψη της χώρας μας από τον Άξονα ήταν υπόθεση ημερών. Πιθανώτατα οι Βρετανοί να θεώρησαν ότι ένας Μεταξάς στην Αθήνα εκτός του ελέγχου από το Παλάτι και τους ίδιους να μην ήταν κάτι το οποίο τους συνέφερε και έδρασαν αναλόγως.
Πέρα από την προσήλωση κάποιου στην δημοκρατία, οφείλουμε να αξιολογήσουμε και το ήθος του και ειδικά τον τρόπο με τον οποίο χειρήστηκε την εξουσία.
Υπό αυτή την έννοια και κρίνοντας όχι μόνο από το αποτέλεσμα, έστω και υπό το πρείσμα της στάσης του κατά τον εθνικό διχασμό, φρονώ ότι η χώρα οφείλει ευγνωμοσύνη σε αυτόν τον μικρόσωμο άνθρωπο που εκείνες της κρίσιμες ώρες έδειχνε να φέρει σκιά γίγαντα.
O Καραμανλής δεν έφυγε επί 4ης Αυγούστου. Μόλις τον προηγούμενο χρόνο είχε εκλεγεί βουλευτής Σερρών και απλώς πήγε στο σπίτι του.
Επί 21ης Απριλίου δεν ήταν στην Ελλάδα, απ’ όπου είχε φύγει όταν έχασε τις εκλογές τού 1963.
Για να το λήξουμε το θέμα του -δικού μου και δικού σας και όλων των Ελλήνων- Καραμανλή -για τον οποίον γράψατε καλά λόγια -και εσείς κυρία Ελένη και εσείς κύριε Λούμπεν-πρέπει να δεχθούμε -δεχθείτε το σχόλιο του κ. Επισκέπτη- ότι αυτός ο Καραμανλής πλούτισε από την πολιτική και μαζί του και τα τρία αδέρφια και οι τρεις αδερφές του , όταν ούτε ο σχολιαστής ούτε άλλοι γνωρίζουν πόσα δήλωσαν στο κτηματολόγιο και τις ημερομηνίες που τα απέκτησαν, ή αν τα όποια κτήματα τους προήλθαν από τους καλούς γάμους τους και που ένας ”πλούτος” ούτε τεράστιος είναι και ούτε τον ”προμόταραν ”όλοι τους;.
Πολλή χολή για να περισσεύει τόση και σε άσχετο θέμα .
Υ.Γ Υπουργός έγινε ο αδερφός του ο Αχιλλέας ,ο τελευταίος που επιζεί . Ο Αλέκος ήταν ο πατέρας του Κώστα Καραμανλή ,που είπε ΟΧΙ στο άρχοντα του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι το 2008 ,φυσικά και μικρότερο του Μεταξά ,αλλά που άλλοι -προγενέστεροι και μεταγενέστεροί του- πρωθυπουργοί δεν το είπαν πουθενά και αυτός ”έφαγε το κεφάλι του ”μετά.
Περιμένουμε όλοι οι πατριώτες να τον μιμηθεί και ο κ. Μητσοτάκης αν χρειασθεί .