Η ιστορική συνάντηση Τραμπ, Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ, η υποχώρηση της αμερικανικής μονοπολικότητας, η γεωπολιτική απουσία της Ευρώπης και οι προκλήσεις για την Ελλάδα.
Η κινεζική μεγαλούπολη Σεντζέν, ένα από τα σημαντικότερα κέντρα της παγκόσμιας τεχνολογικής και βιομηχανικής ανάπτυξης, φιλοξενεί σήμερα, 19 Νοεμβρίου 2026, μια συνάντηση η οποία, ανεξαρτήτως των άμεσων αποτελεσμάτων της, ενδέχεται να καταγραφεί στην ιστορία ως ορόσημο της μετάβασης σε μια νέα εποχή των διεθνών σχέσεων.
Στο περιθώριο της συνόδου του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας – Ειρηνικού (APEC), ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Σι Τζινπίνγκ πραγματοποιούν την πρώτη επίσημη τριμερή συνάντηση αυτού του είδους μεταξύ των ηγετών των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ρωσίας και της Κίνας.
Η πρωτοβουλία, η οποία κατά το Reuters προωθήθηκε κυρίως από τη ρωσική πλευρά, έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ανησυχία στους ασιατικούς συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών και συζητήσεις στους κύκλους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.
Δεν είναι τυχαίο ότι στον διεθνή Τύπο και στα αμερικανικά κέντρα στρατηγικών μελετών επανέρχεται μία λέξη φορτισμένη με ιδιαίτερο ιστορικό περιεχόμενο: Γιάλτα.
Το ερώτημα δεν είναι μόνον τι θα συμφωνήσουν οι τρεις ηγέτες. Είναι εάν η ίδια η συνάντησή τους προαναγγέλλει μια διαφορετική αντίληψη για τη διαχείριση των παγκόσμιων υποθέσεων, στηριζόμενη περισσότερο στους συσχετισμούς ισχύος και λιγότερο στους πολυμερείς θεσμούς της μεταπολεμικής περιόδου.
Το διπλωματικό παρασκήνιο
Της τριμερούς προηγήθηκαν χωριστές συναντήσεις των ηγετών. Ο Σι Τζινπίνγκ είχε εκτενείς συνομιλίες με τον Βλαντίμιρ Πούτιν την Τετάρτη, ενώ υποδέχθηκε προσωπικά τον Ντόναλντ Τραμπ στο αεροδρόμιο της Σεντζέν, σε μια κίνηση ιδιαίτερου διπλωματικού συμβολισμού.

Σήμερα, ο Αμερικανός πρόεδρος συναντήθηκε χωριστά με τον Κινέζο και τον Ρώσο ομόλογό του. Σύμφωνα με το Associated Press, οι συνομιλίες με τον Σι διήρκεσαν περίπου μία ώρα και εκείνες με τον Πούτιν περίπου σαράντα λεπτά.
Ο Τραμπ έχει παρουσιάσει την τριμερή ως ευκαιρία αντιμετώπισης ορισμένων από τα σοβαρότερα προβλήματα της διεθνούς πολιτικής: των πυρηνικών εξοπλισμών, του πολέμου στην Ουκρανία και της σύγκρουσης με το Ιράν.
Στο ευρύτερο πλαίσιο των διαβουλεύσεων εντάσσονται επίσης η ενεργειακή ασφάλεια, η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, οι εμπορικές σχέσεις, οι σπάνιες γαίες, οι προηγμένοι ημιαγωγοί και ο ανταγωνισμός στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης.
Παρά τη μεγάλη δημοσιότητα, οι προσδοκίες για συγκεκριμένες και δεσμευτικές συμφωνίες παραμένουν περιορισμένες.
Οι τρεις ηγέτες προσέρχονται στη συνάντηση με διαφορετικές στρατηγικές επιδιώξεις, διαφορετικές αντιλήψεις για τη διεθνή τάξη και, σε αρκετές περιπτώσεις, αντικρουόμενα συμφέροντα.
Τι επιδιώκει ο Πούτιν
Για τον Ρώσο πρόεδρο, η ίδια η πραγματοποίηση της συνάντησης αποτελεί σημαντικό διπλωματικό κέρδος.
Τέσσερα και πλέον χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και την προσπάθεια της Δύσης να απομονώσει τη Μόσχα, ο Πούτιν εμφανίζεται ως ένας από τους βασικούς συνομιλητές για τη διαχείριση των παγκόσμιων υποθέσεων.
Ο Τζον Χερμπστ, πρώην πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ουκρανία και διευθυντής του Κέντρου Ευρασιατικών Μελετών του Atlantic Council, εκτιμά ότι ο Ρώσος πρόεδρος επιδιώκει τη διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος ανάλογου με εκείνο της Γιάλτας.
Ενός περιβάλλοντος, δηλαδή, στο οποίο οι μεγάλες δυνάμεις θα μπορούν να διαπραγματεύονται την τύχη μικρότερων κρατών. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το κράτος που κινδυνεύει να βρεθεί στη θέση αυτή είναι η Ουκρανία.
Η επιδίωξη της Μόσχας, πάντως, υπερβαίνει το ουκρανικό ζήτημα. Αφορά τη θέση της Ρωσίας στο διεθνές σύστημα και τους όρους υπό τους οποίους θα διαμορφωθεί η μελλοντική αρχιτεκτονική ασφαλείας στην Ευρώπη.
Η Ρωσία δεν διαθέτει την οικονομική και τεχνολογική ισχύ των Ηνωμένων Πολιτειών ή της Κίνας. Διαθέτει, όμως, ένα τεράστιο πυρηνικό οπλοστάσιο, ενεργειακούς πόρους, στρατηγικό βάθος, γεωγραφική παρουσία σε δύο ηπείρους και τη δυνατότητα να επηρεάζει αποφασιστικά εξελίξεις σε πολλές περιφέρειες του κόσμου.
Ο Πούτιν επιχειρεί να μετατρέψει τη στρατιωτική και γεωπολιτική ισχύ της Ρωσίας σε αναγνώριση ενός προνομιακού ρόλου στη διαμόρφωση της νέας διεθνούς τάξης.
Η Κίνα και η στρατηγική του χρόνου
Διαφορετικές είναι οι επιδιώξεις του Σι Τζινπίνγκ.
Η Κίνα δεν επιζητεί απλώς την αναγνώρισή της ως μεγάλης δύναμης. Διαθέτει ήδη τις οικονομικές, παραγωγικές και ολοένα περισσότερο τις τεχνολογικές δυνατότητες για να διεκδικήσει θέση παγκόσμιας πρωτοκαθεδρίας.
Η Μέλανι Χαρτ, πρώην ανώτερο στέλεχος του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών και αναλύτρια του Atlantic Council, θεωρεί ότι ο Σι προσβλέπει κυρίως στην ανάδειξη του διεθνούς κύρους της Κίνας, αποφεύγοντας παράλληλα διπλωματικές εκπλήξεις και ανεπιθύμητες δεσμεύσεις.
Το γεγονός ότι οι πρόεδροι των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας συναντώνται σε κινεζικό έδαφος έχει αυτοτελή πολιτική σημασία για το Πεκίνο.
Η Κίνα εμφανίζεται ως δύναμη ικανή να συγκαλεί συναντήσεις κορυφής για ζητήματα που υπερβαίνουν κατά πολύ την ασιατική περιφέρεια.

Δεν είναι, ωστόσο, δεδομένο ότι επιθυμεί μια άμεση και συνολική διευθέτηση των παγκόσμιων ανταγωνισμών.
Η σινορωσική συνεργασία εξυπηρετεί το Πεκίνο, αλλά η Κίνα έχει επίσης συμφέρον να αποφύγει μια πλήρη ρήξη με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις ευρωπαϊκές οικονομίες.
Η Ρωσία αποτελεί για την Κίνα στρατηγικό εταίρο, πηγή ενεργειακών πόρων και σημαντικό παράγοντα εξισορρόπησης της αμερικανικής ισχύος. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι δύο χώρες έχουν ταυτόσημα συμφέροντα.
Το Πεκίνο διαθέτει ακόμη ένα πλεονέκτημα: τη δυνατότητα μακροχρόνιου στρατηγικού σχεδιασμού. Εφόσον η κινεζική ηγεσία θεωρεί ότι ο συσχετισμός ισχύος εξελίσσεται μακροπρόθεσμα υπέρ της, δεν έχει ιδιαίτερο λόγο να επισπεύσει μια συνολική αναμέτρηση.
Ο Τραμπ και η αναδιαπραγμάτευση της αμερικανικής ηγεμονίας
Ο Ντόναλντ Τραμπ προσεγγίζει τις διεθνείς σχέσεις περισσότερο με όρους συναλλαγής, διαπραγμάτευσης και άμεσου συσχετισμού ισχύος.
Η αντίληψή του διαφέρει από εκείνη που κυριάρχησε στην αμερικανική εξωτερική πολιτική μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.
Η Ουάσιγκτον επιχείρησε τότε να οργανώσει ένα διεθνές σύστημα στηριζόμενο στην αμερικανική στρατιωτική υπεροχή, στην οικονομική παγκοσμιοποίηση, στους πολυμερείς θεσμούς και στη διάδοση του δυτικού πολιτικού και οικονομικού προτύπου.
Ο Τραμπ φαίνεται να αντιμετωπίζει αυτή την αρχιτεκτονική πρωτίστως υπό το πρίσμα του κόστους και του οφέλους για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αμφισβητεί τη χρησιμότητα ορισμένων παραδοσιακών δεσμεύσεων, απαιτεί μεγαλύτερη συνεισφορά από τους συμμάχους και επιδιώκει απευθείας διαπραγματεύσεις με τους ισχυρότερους ανταγωνιστές της χώρας του.
Θα ήταν, ωστόσο, ιστορικά επιπόλαιο να αποδοθεί αποκλειστικά στον Τραμπ η κρίση της Pax Americana.
Οι μεταβολές στην παγκόσμια κατανομή της βιομηχανικής παραγωγής, η άνοδος της Κίνας, η ανάκαμψη της ρωσικής στρατιωτικής ισχύος και το κόστος των αμερικανικών επεμβάσεων των προηγούμενων δεκαετιών είχαν ήδη διαμορφώσει τις προϋποθέσεις αυτής της κρίσης.
Ο Τραμπ είναι ταυτόχρονα προϊόν της μεταβολής αυτής και ένας από τους παράγοντες που την επιταχύνουν.
Δεν επιδιώκει κατ’ ανάγκην να τερματίσει την αμερικανική ηγεμονία. Επιχειρεί να αναδιαπραγματευθεί τους όρους υπό τους οποίους μπορεί να διατηρηθεί.
Το πυρηνικό ζήτημα: Η ουσιαστικότερη διάσταση της συνάντησης
Πέρα από τους συμβολισμούς, ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της Σεντζέν αφορά το μέλλον του ελέγχου των πυρηνικών εξοπλισμών.
Η συνθήκη New START μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας έληξε τον Φεβρουάριο του 2026, αφήνοντας ένα σημαντικό κενό στη διμερή αρχιτεκτονική στρατηγικής ασφάλειας.
Παράλληλα, η ανάπτυξη του κινεζικού πυρηνικού οπλοστασίου μεταβάλλει σταδιακά τις παραμέτρους της πυρηνικής αποτροπής.
Η αρχιτεκτονική ελέγχου των στρατηγικών εξοπλισμών που κληροδοτήθηκε από τον Ψυχρό Πόλεμο στηριζόταν κυρίως στην ισορροπία δύο πυρηνικών υπερδυνάμεων. Σήμερα καλείται να αντιμετωπίσει την ανάδυση ενός ισχυρότερου τρίτου πυρηνικού πόλου.

Το Πεκίνο, πάντως, αντιδρά στην προοπτική συμμετοχής του σε μια τριμερή συμφωνία περιορισμού των πυρηνικών όπλων, επικαλούμενο τη μεγάλη αριθμητική διαφορά μεταξύ του δικού του οπλοστασίου και εκείνων των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας.
Εάν η Σεντζέν καταφέρει να θέσει τις βάσεις ενός συστηματικού τριμερούς διαλόγου για τους στρατηγικούς εξοπλισμούς, θα έχει επιτύχει κάτι ουσιαστικό, ακόμη και αν δεν οδηγήσει άμεσα σε συμφωνία.
Η Ευρώπη φοβάται μια νέα Γιάλτα
Η ανησυχία των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων αποτυπώνεται με σαφήνεια στις αναλύσεις του διεθνούς Τύπου.
Ο Νικ Πάτον Γουόλς του CNN επισημαίνει τους κινδύνους που συνεπάγεται μια συνάντηση με ασαφώς προσδιορισμένη ατζέντα, στην οποία ενδέχεται να συζητηθούν ζητήματα καθοριστικής σημασίας για την ευρωπαϊκή ασφάλεια χωρίς την παρουσία των άμεσα ενδιαφερομένων.
Ακόμη πιο επικριτικός είναι ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Κερτ Κάμπελ, σε άρθρο του στους New York Times.
Ο Κάμπελ θεωρεί ότι η εικόνα των τριών ηγετών στο ίδιο τραπέζι εξυπηρετεί κυρίως τη Μόσχα και το Πεκίνο, ενώ προκαλεί ανασφάλεια στους παραδοσιακούς συμμάχους της Ουάσιγκτον.
Η παρέμβασή του αντανακλά μια ευρύτερη διαφωνία στο εσωτερικό του αμερικανικού στρατηγικού κατεστημένου.
Ένα σημαντικό τμήμα του εξακολουθεί να θεωρεί το δίκτυο των αμερικανικών συμμαχιών ως το μεγαλύτερο συγκριτικό πλεονέκτημα των Ηνωμένων Πολιτειών έναντι των ανταγωνιστών τους.
Από αυτή τη σκοπιά, η αποδυνάμωση της εμπιστοσύνης των συμμάχων δεν ενισχύει αλλά υπονομεύει την αμερικανική ισχύ.
Για την Ευρώπη, ωστόσο, το πρόβλημα είναι βαθύτερο.
Η απουσία της από τη Σεντζέν δεν αποτελεί την αιτία της γεωπολιτικής της υποβάθμισης. Αποτελεί ένα από τα συμπτώματά της.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει τεράστια οικονομική ισχύ, ανεπτυγμένες υποδομές, τεχνογνωσία και σημαντικές δυνατότητες κανονιστικής επιρροής. Δεν έχει κατορθώσει, όμως, να μετατρέψει πλήρως αυτά τα πλεονεκτήματα σε ενιαία στρατηγική βούληση και ανάλογη πολιτική και στρατιωτική ισχύ.

Είναι μία από τις αντιφάσεις της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης: συγκροτήθηκε ένας μεγάλος οικονομικός χώρος χωρίς να συγκροτηθεί στον ίδιο βαθμό ένα ενιαίο γεωπολιτικό υποκείμενο.
ΣΧΟΛΙΟ
Από τη Γιάλτα στη Σεντζέν
Η σύγκριση της σημερινής συνάντησης με τη Διάσκεψη της Γιάλτας είναι ελκυστική, αλλά χρειάζεται ιστορικές διευκρινίσεις.
Τον Φεβρουάριο του 1945, ο Ρούζβελτ, ο Στάλιν και ο Τσόρτσιλ εκπροσωπούσαν τρεις συμμαχικές δυνάμεις που βρίσκονταν κοντά στη στρατιωτική νίκη επί της ναζιστικής Γερμανίας.
Παρά τις βαθύτατες πολιτικές και ιδεολογικές διαφορές τους, είχαν έναν κοινό αντίπαλο, ενώ η έκβαση του πολέμου είχε ήδη διαμορφώσει σε μεγάλο βαθμό τους συσχετισμούς ισχύος στην Ευρώπη.

Στη Σεντζέν συναντώνται τρεις δυνάμεις που δεν είναι σύμμαχοι μεταξύ τους και δεν διαθέτουν κοινή αντίληψη για τη μελλοντική οργάνωση του κόσμου.
Μια ίσως περισσότερο χρήσιμη ιστορική αναλογία είναι εκείνη του Συνεδρίου της Βιέννης του 1815 και του συστήματος συνεννόησης των μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων που ακολούθησε.
Το λεγόμενο «Κονσέρτο της Ευρώπης» δεν στηρίχθηκε στην κατάργηση των ανταγωνισμών αλλά στην προσπάθεια διαχείρισής τους μέσω περιοδικών διαβουλεύσεων, αμοιβαίων περιορισμών και μιας σχετικής ισορροπίας ισχύος.

Θα μπορούσε να διαμορφωθεί σήμερα ένα αντίστοιχο κονσέρτο μεγάλων δυνάμεων σε παγκόσμια κλίμακα;
Δεν μπορεί να αποκλειστεί. Υπάρχουν, ωστόσο, σοβαρά εμπόδια.
Η Ινδία, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ιαπωνία και σημαντικές περιφερειακές δυνάμεις δεν είναι αμελητέοι παράγοντες. Ο σύγχρονος κόσμος είναι πολύ περισσότερο σύνθετος, οικονομικά αλληλεξαρτώμενος και τεχνολογικά διασυνδεδεμένος από τον κόσμο του 1945 ή του 1815.
Τρεις μεγάλες δυνάμεις μπορούν να επηρεάσουν αποφασιστικά τις διεθνείς εξελίξεις. Δεν μπορούν, όμως, να ελέγξουν ανεμπόδιστα το σύνολό τους.
Το τέλος της Pax Americana
Ήδη από το 1994, στη «Διπλωματία» του, ο Χένρι Κίσινγκερ είχε επισημάνει την παράδοξη κατάσταση που δημιουργήθηκε μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου: ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες αναδείχθηκαν στη μοναδική υπερδύναμη με δυνατότητα παγκόσμιας επέμβασης, η ισχύς διαχεόταν σε περισσότερα διεθνή κέντρα.
Η αμερικανική νίκη στον Ψυχρό Πόλεμο δεν συνεπαγόταν αυτομάτως τη δυνατότητα της Ουάσιγκτον να οργανώσει τον κόσμο σύμφωνα με τις δικές της αντιλήψεις.
Τρεις δεκαετίες αργότερα, η αντίφαση αυτή γίνεται περισσότερο εμφανής.
Η αμερικανική ισχύς παραμένει τεράστια. Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν παγκόσμια στρατιωτική παρουσία, ισχυρό χρηματοπιστωτικό σύστημα, κορυφαία τεχνολογικά οικοσυστήματα και ένα δίκτυο συμμαχιών χωρίς αντίστοιχο μεταξύ των ανταγωνιστών τους.
Έχει περιοριστεί, όμως, η δυνατότητά τους να καθορίζουν μονομερώς τους όρους της διεθνούς πολιτικής.
Αυτό που βιώνουμε δεν είναι κατ’ ανάγκην το τέλος της αμερικανικής ισχύος. Είναι το τέλος της αποκλειστικότητας της αμερικανικής ισχύος.
Η Κίνα αποτελεί τον σημαντικότερο συστημικό ανταγωνιστή των Ηνωμένων Πολιτειών. Η Ρωσία, από διαφορετική θέση και με διαφορετικά μέσα, αμφισβητεί την κατανομή ισχύος και ασφάλειας που διαμορφώθηκε μετά το 1991.
Η συνάντηση της Σεντζέν δεν δημιουργεί αυτή τη νέα πραγματικότητα. Την καθιστά ορατή.
Η Ελλάδα στον κόσμο που διαμορφώνεται
Για την Ελλάδα, οι μεταβολές αυτές δεν αποτελούν αντικείμενο θεωρητικού ή ακαδημαϊκού προβληματισμού. Αφορούν τον πυρήνα της εθνικής της στρατηγικής.
Η μεταπολεμική ελληνική εξωτερική πολιτική οργανώθηκε μέσα σε ένα περιβάλλον αμερικανικής πρωτοκαθεδρίας, δυτικής θεσμικής συνοχής και σταδιακής ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.
Εάν η συνοχή αυτού του περιβάλλοντος περιοριστεί, η Ελλάδα θα κληθεί να λειτουργήσει σε έναν κόσμο περισσότερο ανταγωνιστικό και λιγότερο προβλέψιμο.
Η Τουρκία έχει ήδη επιχειρήσει να προσαρμόσει τη στρατηγική της στις συνθήκες αυτές. Διατηρεί τη συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ, αναπτύσσει σχέσεις με τη Ρωσία, επιδιώκει οικονομική συνεργασία με την Κίνα και διεκδικεί αυτόνομο περιφερειακό ρόλο από τον Καύκασο και την Κεντρική Ασία μέχρι τη Μέση Ανατολή και την Αφρική.
Η ελληνική απάντηση δεν μπορεί να είναι η μηχανική αντιγραφή της τουρκικής πολιτικής. Ούτε, όμως, η πεποίθηση ότι η συμμετοχή στις δυτικές συμμαχίες αρκεί από μόνη της για την προάσπιση των ελληνικών συμφερόντων.
Η Ελλάδα χρειάζεται παραγωγική και τεχνολογική ανασυγκρότηση, ενίσχυση της αμυντικής της βιομηχανίας, αποτελεσματική αποτρεπτική ισχύ και διπλωματική παρουσία που να υπερβαίνει τα στενά όρια των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Χρειάζεται επίσης να επανεκτιμήσει ένα σημαντικό και συχνά παραμελημένο πλεονέκτημά της: τη διαχρονική πολιτιστική παρουσία του Ελληνισμού στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Τα ιστορικά Πατριαρχεία, οι ελληνικές κοινότητες, η ναυτιλία, οι πολιτιστικές σχέσεις και η ιστορική μνήμη αποτελούν στοιχεία ήπιας ισχύος τα οποία, εφόσον ενταχθούν σε μια συνεκτική πολιτική, μπορούν να ενισχύσουν τη διεθνή παρουσία της χώρας.
Η ήπια ισχύς, ωστόσο, δεν υποκαθιστά τη σκληρή ισχύ. Τη συμπληρώνει.
Και οι συμμαχίες δεν υποκαθιστούν την εθνική στρατηγική. Την υπηρετούν.
Η Ελλάδα έχει ιδιαίτερο συμφέρον στη διατήρηση του διεθνούς δικαίου ως ρυθμιστικού πλαισίου των διεθνών σχέσεων. Γι’ αυτό και μία ενδεχόμενη επιστροφή στην ανεξέλεγκτη πολιτική των σφαιρών επιρροής δεν είναι γι’ αυτήν μια ουδέτερη εξέλιξη.
Από την παγκόσμια τάξη στην παγκόσμια αταξία
Στη συζήτηση για τον πολυπολικό κόσμο συγχέονται συχνά δύο διαφορετικές έννοιες: η κατανομή της ισχύος και η διεθνής τάξη.
Η πολυπολικότητα περιγράφει την ύπαρξη περισσότερων κέντρων ισχύος. Δεν συνιστά από μόνη της διεθνή τάξη.
Η διεθνής τάξη προϋποθέτει έναν βαθμό συμφωνίας ως προς τους κανόνες, τη νομιμότητα, τα όρια και τους μηχανισμούς διαχείρισης των ανταγωνισμών.
Σήμερα, οι κανόνες της προηγούμενης εποχής αμφισβητούνται, ενώ οι κανόνες της επόμενης δεν έχουν ακόμη συμφωνηθεί.
Ακριβώς αυτή η χρονική απόσταση μεταξύ της αποδόμησης του παλαιού και της συγκρότησης του νέου αποτελεί τη μεγάλη πηγή διεθνούς αστάθειας.
Η Σεντζέν μπορεί να μην είναι η νέα Γιάλτα. Μπορεί να αποτελέσει την αφετηρία μιας περισσότερο συστηματικής συνεννόησης των μεγάλων δυνάμεων ή να αποδειχθεί μια συνάντηση υψηλού συμβολισμού και περιορισμένων αποτελεσμάτων.
Ανεξαρτήτως της έκβασής της, αποτυπώνει μια ιστορική μετάβαση.
Ο κόσμος απομακρύνεται από την Pax Americana, χωρίς να έχει ακόμη συγκροτήσει την τάξη που θα τη διαδεχθεί.
Βρισκόμαστε στη μεταβατική περίοδο της παγκόσμιας αταξίας.
Και σε τέτοιες ιστορικές περιόδους, για κράτη όπως η Ελλάδα, το ζητούμενο είναι να αποκτήσουν την αναγκαία ισχύ, τη στρατηγική αντίληψη και την πολιτική βούληση ώστε να αποτελέσουν υποκείμενα και όχι αντικείμενα της ιστορίας.
Πηγές – Βιβλιογραφία
- Reuters – A new ‘Yalta’? Trump and Putin push for a meeting that Xi is wary of hosting
- Associated Press – Nuclear arms and ending wars in Iran and Ukraine will top the agenda at Trump-Xi-Putin meeting
- Atlantic Council – What Trump, Putin, and Xi want from their meeting in Shenzhen
- CNN – Europe fears what Trump, Xi and Putin might discuss behind closed doors in China
- Kurt Campbell, The New York Times – Trump’s Ego Trip With Xi and Putin Will End Badly (αναδημοσίευση)
- Henry Kissinger, Diplomacy, 1994, κεφάλαιο 31, «Επανεξέταση της Νέας Παγκόσμιας Τάξης».
Το ρεπορτάζ στηρίζεται στις διαθέσιμες πληροφορίες πριν από την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων της τριμερούς συνάντησης.


