Προωθώντας έναν Τούρκο για τη θέση, ο Ερντογάν επιδιώκει να επεκτείνει την εμβέλεια της πολιτικής του και να εφαρμόσει το ιδεολογικό του πρόγραμμα
Η δεύτερη θητεία του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2026, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει αναδειχθεί κάποιος σαφής υποψήφιος για τη διαδοχή του.
Αρχικά, οι χώρες της Λατινικής Αμερικής ανέμεναν ότι την ηγεσία του οργανισμού θα αναλάμβανε κάποιος από την Κεντρική Αμερική, τη Νότια Αμερική ή την Καραϊβική. Ωστόσο, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο κατέστησαν σαφές ότι κανένας από τους υποψηφίους που είχαν ανακοινωθεί δεν πληρούσε τα δικά τους κριτήρια για μεταρρυθμίσεις και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα αυτοπεριορίζονταν αποδεχόμενες την πρακτική των συμβολικών εκπροσωπήσεων στον ΟΗΕ.
Ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πιέζει ώστε ένας Τούρκος να αναλάβει την ηγεσία, προωθώντας τον επί χρόνια πιστό συνεργάτη του, Φεριντούν Σινιρλίογλου, πρώην υπηρεσιακό υπουργό Εξωτερικών.
Σύντομα εμφανίστηκαν και άλλοι υποψήφιοι, με σημαντικότερους την αξιωματούχο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων Λάνα Νουσεϊμπέ, τον πρώην πρωθυπουργό της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν και τον Πρόεδρο του Καζακστάν Κασίμ-Ζομάρτ Τοκάγεφ.
Στο παρασκήνιο, ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ασκεί πιέσεις ώστε να αναλάβει την ηγεσία ένας Τούρκος, προωθώντας τον επί χρόνια πιστό συνεργάτη του, Φεριντούν Σινιρλίογλου, πρώην υπηρεσιακό υπουργό Εξωτερικών, ο οποίος σήμερα υπηρετεί ως Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ).
Ο Ερντογάν και οι συνεργάτες του έχουν πραγματοποιήσει αθόρυβες διερευνητικές επαφές με άλλους ηγέτες, ιδιαίτερα μεταξύ των πέντε μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Ιδιωτικά, υποστηρίζουν ότι δεν αντιμετωπίζουν αντίρρηση από κανέναν, εκτός από τη Γαλλία.
Ο Ερντογάν, ωστόσο, πιστεύει, κατά τον αρθρογράφο, ότι είτε μέσω δωροδοκίας είτε μέσω εξαναγκασμού θα μπορούσε να αποσπάσει τη συγκατάθεση του Εμανουέλ Μακρόν.
Η επιδίωξη του Ερντογάν να επεκτείνει τη διεθνή επιρροή του
Ο Ερντογάν δεν προωθεί έναν Τούρκο απλώς για λόγους εθνικής υπερηφάνειας. Επιδιώκει συστηματικά να φιλοξενεί διεθνείς διοργανώσεις ή να τοποθετεί Τούρκους σε ηγετικές θέσεις, προκειμένου να επεκτείνει την εμβέλεια της πολιτικής του και να εφαρμόσει το ιδεολογικό του πρόγραμμα.
Το 2011 ανακοίνωσε την υποψηφιότητα της Κωνσταντινούπολης για τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων.
Τούρκοι αξιωματούχοι προέβαλαν ανοιχτά την υποψηφιότητά τους μέσα από το πρίσμα της θρησκείας.
Ο Εγκεμέν Μπαγίς, στενός έμπιστος του Ερντογάν, τον οποίο ο αρθρογράφος χαρακτηρίζει ως διαχειριστή αμφιλεγόμενων οικονομικών υποθέσεων, δήλωσε ότι η ανάθεση των Αγώνων στην Τουρκία θα έδινε στα μέλη της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής την ευκαιρία να αποδείξουν ότι δεν είχαν προκαταλήψεις «εναντίον μιας θρησκευτικής κοινότητας».
Παράλληλα, το προτεινόμενο τουρκικό λογότυπο περιλάμβανε τζαμιά και την ημισέληνο.
Η Τουρκία έχει υποβάλει εκ νέου υποψηφιότητα για τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων του 2036.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Rubin, θα ήταν ντροπή να την επιλέξει η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή, ανεξάρτητα από το ύψος των δωροδοκιών που, όπως ισχυρίζεται, ενδεχομένως προσφέρονταν από την τουρκική πλευρά.
Και αυτό επειδή ο δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, είχε ανακοινώσει την υποψηφιότητα πριν συλληφθεί για εκείνο που ο αρθρογράφος περιγράφει ειρωνικά ως το «έγκλημα» του ότι ήταν υπερβολικά δημοφιλής και αποτελούσε πολιτική απειλή για τον Ερντογάν.
Ινιάτσιο Κασίς το 2026.
Πηγή: ΟΑΣΕ (OSCE).
Η τουρκική παρουσία στις ηγεσίες διεθνών οργανισμών
Ο Ερντογάν υποστήριξε ανοιχτά την ανάληψη της ηγεσίας του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας από τον Εκμελετίν Ιχσάνογλου, τον Ιανουάριο του 2005.
Τούρκοι αξιωματούχοι παρουσίασαν τον διορισμό του Ιχσάνογλου ως απόδειξη του αυξημένου κύρους της Τουρκίας μεταξύ των ισλαμικών χωρών.
Ο Χικμέτ Τσετίν, Τούρκος που υπηρέτησε ως ο πρώτος Ανώτερος Πολιτικός Εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ στο Αφγανιστάν, υιοθέτησε μια ήπια προσέγγιση απέναντι στους Ταλιμπάν.
Στην Καμπούλ εμφανίστηκαν διαφημιστικές πινακίδες που εξήραν την ισλαμική αλληλεγγύη Τουρκίας–Αφγανιστάν, αντί να προβάλλουν την Τουρκία ως μέλος του ΝΑΤΟ.
Ο Ερντογάν προώθησε επίσης τον Αχμέτ Ουζουμτζού στην ηγεσία του Οργανισμού για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων, κατά την περίοδο 2013–2018.
Ο Φατίχ Μπιρόλ ηγείται του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας και, σύμφωνα με τον αρθρογράφο, έχει επανειλημμένα προωθήσει τα πετρελαϊκά και ενεργειακά σχέδια του Ερντογάν, ευνοώντας έναν αγωγό που θα διέρχεται από την Τουρκία αντί των εναλλακτικών διαδρομών μέσω Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, τις οποίες ο Rubin θεωρεί ασφαλέστερες.
Η κριτική στον Φεριντούν Σινιρλίογλου
Ο Σινιρλίογλου διαθέτει, κατά τη σαρκαστική διατύπωση του Rubin, «το χάρισμα του Μάικλ Δουκάκη έπειτα από διπλή δόση κεταμίνης».
Η θητεία του στον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη υπήρξε, στην καλύτερη περίπτωση, άχρωμη.
Σύμφωνα με τον αρθρογράφο, δεν έχει πραγματοποιήσει καμία μεταρρύθμιση και φαίνεται να λειτουργεί ως θεματοφύλακας που εμποδίζει τον οργανισμό να εκδίδει δηλώσεις ή να αναλαμβάνει σημαντικές πρωτοβουλίες οι οποίες θα μπορούσαν να θίξουν τα διπλωματικά ή οικονομικά συμφέροντα του Ερντογάν.
Το να αποκτήσει πρόσβαση στα οικονομικά του ΟΗΕ θα ισοδυναμούσε, κατά τον Rubin, με πρόσκληση για ένα σκάνδαλο διαφθοράς συγκρίσιμο με εκείνο του προγράμματος «Πετρέλαιο αντί Τροφίμων» (Oil-for-Food), που συνδέθηκε με τη θητεία του Γενικού Γραμματέα Κόφι Ανάν.
Ο Σινιρλίογλου είναι άνθρωπος του Ερντογάν.
Υπηρέτησε ως υφυπουργός Εξωτερικών κατά τη θητεία του Αχμέτ Νταβούτογλου στο υπουργείο Εξωτερικών. Στη συνέχεια, υπηρέτησε πιστά τον Ερντογάν στα Ηνωμένα Έθνη επί επτά χρόνια.
Όταν οι τουρκικές δυνάμεις εισέβαλαν σε περιοχές της Συρίας υπό κουρδική διοίκηση και, σύμφωνα με τον Rubin, προχώρησαν σε εθνοκάθαρση, ο Σινιρλίογλου δήλωσε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ότι:
«Απορρίπτουμε κατηγορηματικά και καταδικάζουμε έντονα κάθε παραπλανητική παρουσίαση της αντιτρομοκρατικής επιχείρησής μας ως επίθεσης ή πράξης επιθετικότητας».
Υπερασπίστηκε επίσης τις εκκαθαρίσεις δεκάδων χιλιάδων Τούρκων μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος του Ιουλίου 2016, την οποία ο Rubin παρομοιάζει με την «Πυρκαγιά του Ράιχσταγκ», δηλώνοντας:
«Δεν θα ξεχάσουμε ποτέ αυτή την αθλιότητα».
Τέσσερα χρόνια αργότερα, προειδοποίησε τις χώρες που συνεργάζονταν με τους Κούρδους της Συρίας ότι:
«Τα κόκκινα χαλιά σας θα μπορούσαν πολύ γρήγορα να βαφτούν με αίμα».
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τον αρθρογράφο, ο Σινιρλίογλου παρέμεινε σιωπηλός απέναντι στην παροχή ασφαλούς καταφυγίου από την Τουρκία στο Ισλαμικό Κράτος και απέναντι στην έγκριση και υποστήριξη της Χαμάς από την Άγκυρα.
Παρέμεινε επίσης σιωπηλός σχετικά με τη σύλληψη του Ιμάμογλου, ακόμη και όταν άλλοι αξιωματούχοι του ΟΑΣΕ εξέφρασαν δημόσια την αντίθεσή τους.
Σύμφωνα με τον Rubin, υπό τον Ερντογάν
η Τουρκία έχει καταστεί μία από τις
πιο διεφθαρμένες χώρες του κόσμου,
σε επίπεδα συγκρίσιμα με τη Λευκορωσία
και την Αίγυπτο.
Το περιστατικό με τους Ρώσους φαρσέρ
Τον Ιούλιο του 2026, Ρώσοι φαρσέρ τηλεφώνησαν στον Σινιρλίογλου, με έναν από αυτούς να προσποιείται ότι ήταν ο πρωθυπουργός της Αρμενίας, Νικόλ Πασινιάν.
Ο φαρσέρ κατηγόρησε τον Καρεκίν Β΄, επικεφαλής της Αρμενικής Εκκλησίας, και ζήτησε τη συνδρομή του Σινιρλίογλου για την απομάκρυνσή του.
Ο Σινιρλίογλου απάντησε:
«Εντάξει, θα κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ. Θα προσπαθήσω».
Μια τέτοια δήλωση, υποστηρίζει ο Rubin, υποδηλώνει ότι ο Σινιρλίογλου αντιμετωπίζει με περιφρόνηση την Αρχή VII της Τελικής Πράξης του Ελσίνκι, η οποία προστατεύει, μεταξύ άλλων, τη θρησκευτική ελευθερία.
Υπό τον Ερντογάν, συνεχίζει ο αρθρογράφος, η Τουρκία έχει καταστεί μία από τις πιο διεφθαρμένες χώρες του κόσμου, σε επίπεδα συγκρίσιμα με εκείνα της Λευκορωσίας και της Αιγύπτου.
Αυτό, κατά την άποψή του, δεν οφείλεται μόνο στον ίδιο τον Τούρκο ηγέτη, αλλά και στη σιωπή, τη δειλία και τη συνενοχή προσώπων όπως ο Σινιρλίογλου.
Η κατοχή της Κύπρου και η ηγεσία των διεθνών οργανισμών
Όλα αυτά, σύμφωνα με τον Rubin, θα έπρεπε να αρκούν για να αποκλειστεί προσωπικά ο Σινιρλίογλου από τη διεκδίκηση της θέσης.
Ωστόσο, η ιδέα ότι οποιοσδήποτε Τούρκος θα μπορούσε να ηγηθεί του ΟΗΕ ή άλλου διεθνούς οργανισμού θα έπρεπε, κατά τον αρθρογράφο, να απορριφθεί εξαρχής και για άλλους λόγους.
Η Τουρκία κατέχει τμήμα της Κύπρου εδώ και περισσότερο από μισό αιώνα.
Ο ισχυρισμός ότι η επιθυμία προστασίας της μουσουλμανικής μειονότητας της Κύπρου αποτέλεσε το κίνητρο και τη δικαιολογία για την τουρκική εισβολή είναι, κατά τον Rubin, παράλογος.
Το μεγαλύτερο μέρος της εισβολής πραγματοποιήθηκε αφού η κυπριακή κρίση είχε ήδη αποκλιμακωθεί και ενώ οι δύο πλευρές βρίσκονταν σε ειρηνευτικές συνομιλίες στη Γενεύη.
Η Τουρκία κατέχει έδαφος της Ευρωπαϊκής
Ένωσης και, όσο συνεχίζεται αυτή η κατοχή,
κανένας Τούρκος δεν θα πρέπει να κατέχει
ηγετική θέση στα Ηνωμένα Έθνη ή σε
οποιονδήποτε διεθνή οργανισμό.
Με απλά λόγια, καταλήγει ο Rubin, η Τουρκία κατέχει έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και όσο εξακολουθεί να το κατέχει, κανένας Τούρκος δεν θα πρέπει να αναλαμβάνει ηγετική θέση στα Ηνωμένα Έθνη ή σε οποιονδήποτε διεθνή οργανισμό.
Ούτε θα πρέπει να εξετάζεται το ενδεχόμενο να φιλοξενήσει η Τουρκία τα Ηνωμένα Έθνη.
Μάικλ Ρούμπιν (Michael Rubin)Ο Μάικλ Ρούμπιν ειδικεύεται σε θέματα που αφορούν το Ιράν, την Τουρκία και το Κέρας της Αφρικής.
Κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής του σταδιοδρομίας υπηρέτησε ως αξιωματούχος του αμερικανικού Πενταγώνου, ενώ απέκτησε επιτόπια εμπειρία στο Ιράν, στην Υεμένη και στο Ιράκ. Είχε επίσης επαφές με τους Ταλιμπάν πριν από τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.
Ο Ρούμπιν έχει συμβάλει και στη στρατιωτική εκπαίδευση, διδάσκοντας σε μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού και του Σώματος Πεζοναυτών των Ηνωμένων Πολιτειών σχετικά με περιφερειακές συγκρούσεις και την τρομοκρατία.
Το συγγραφικό και επιστημονικό του έργο περιλαμβάνει σημαντικές εκδόσεις, όπως τα βιβλία «Dancing with the Devil» («Χορεύοντας με τον Διάβολο») και «Eternal Iran» («Αιώνιο Ιράν»).
Ο Μάικλ Ρούμπιν απέκτησε διδακτορικό και μεταπτυχιακό τίτλο στην Ιστορία, καθώς και πτυχίο Βιολογίας, από το Πανεπιστήμιο Γέιλ (Yale University).
