Απαντες από τού Δημοτικού Σχολείου εμανθάνομεν ότι εις τον Μαραθώνα οι Ελληνες υπό τον Μιλτιάδην κατενίκησαν τούς κατά 4,5 φοράς υπερτέρους εις αριθμόν Πέρσας επειδή αι ψυχικαί δυνάμεις και η φιλόπατρία των ήσαν ανώτεραι τών Περσών.Ομως πλήν τών Στρατιωτικών και Πανεπιστημιακών αναλυτών ελαχισ-τότατοι γνωρίζουν ότι κατά τήν μάχην αυτήν ετέθησαν δια πρώτην φοράν εις τήν Ιστορίαν αι αρχαί τής Στρατιωτικής Τακτικής υπό τού Μιλτιάδου εφαρμοζομένων αδιαλείπτως μέχρι σήμερον υφ’ όλων τών Στρατών τής Οικουμένης.Εξ όσων είναι γνωστόν έκ τής Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας,καθό περί ξένων ουδείς λόγος δέον να γίγνηται αφού δέν υπάρχουν γραπταί πληροφορίαι,οι μέχρι τότε οι αντιπαρα-τιθέμενοι διά μάχην στρατοί ετάσσοντο εις ζυγούς αποτελούντας «ορθογώνια τετράπλευρα» και συνήθως εάν δέν συνέβαινεν κάποιον έκτακτον γεγονός ο έχων υπερτέρας δυνάμεις εις αριθμόν ή εις ποιότητα εκπαιδεύσεως και οπλισμού ενίκα τον αντίπαλον.(Βλ.σχεδιογράφημα Νο1).
Όμως διά ν’ αντιληφθήτε τά καταγραφηθησόμενα θα ήθελον ν’ αναφέρω τάς βασικάς αρχάς τής Στρατιωτικής Τακτικής αι οποίαι υπό διαφόρους μορφάς και συνδυασμούς εφαρμόζονται επί τού πεδίου τής μάχης από τής αρχαιότητος μέχρις σήμερον:
.α.ΕΛΙΓΜΟΣ:Ούτος εκφράζεται διά τής καταλλήλων κινήσεων και ενεργειών συγκέντρωσις δυνάμεων εν χώρω και χρόνω ώστε να ευρεθούν εις πλεονεκτικήν τού αντιπάλου θέσιν.
.β.ΟΚΟΝΟΜΙΑ ΔΥΝΑΜΕΩΝ.Αύτη εκφράζεται διά τής χρησιμοποιήσεως τών ελα-χίστων δυνατόν δυνάμεων πρός απασχόλησιν τού αντιπάλου εις σημεία όπου δέν επιζητείται το αποφασιστικόν αποτέλεσμα τής μάχης.
.γ.ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΙΣ.Αύτη εκφράζεται με τήν μεγίστην δυνατήν επιτρεπομένην χρη-σιμοποίησιν εις αριθμόν και ποιότητα δυνάμεων εις το αποφασιστικόν σημείον τού πεδίου της μάχης.
.δ.ΑΙΦΝΙΔΙΑΣΜΟΣ.Ούτος εκφράζεται ώς η προσβολή τού εχθρού εν τόπω και χρόνω μή αναμενομένω ή υπό μή αναμενομένων δυνάμεων.
.ε.ΕΠΙΘΕΤΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ.Αύτη μόνον δίδει τήν νίκην ώς εξασφαλίζουσα τήν πρωτο-βουλίαν,το ηθικόν και τήν επιβολήν θελήσεως επί τού αντιπάλου.
στ.ΕΝΑΣΚΗΣΙΣ ΔΙΟΙΚΗΣΕΩΣ.Από τής προπαρασκευής μέχρι τού πέρατος τής μάχης συνεχής και ενεργητική και εν παντί τόπω και χρόνω παρουσία τού Διοικητού πρός έκδοσιν τών καταλλήλων και εγκαίρων διαταγών διά τήν επίτευξιν τού αποτε-λέσματος.
.ζ.ΑΣΦΑΛΕΙΑ.Συνίσταται εις τήν λήψιν των απαραιτήτων μέτρων πρός εξασφάλισιν από αιφνιδιασμόν.
Ας ίδωμεν κατωτέρω τινάς εξ αυτών εφαρμοζομένας επί τού πεδίου τής μάχης υπό τών έν τω τίτλω τού άρθρου αναφερομένων πρωτοπόρων παγκοσμίως τής Στρατιω-τικής Τακτικής Μιλτιάδου-Επαμεινώνδα-Ξενοφώντος-Αγησιλάου-Μεγ.Αλεξάνδρου:
Σχεδιαγράμματα από το πρωτότυπο αρχείο (πριν από την ενότητα του Μιλτιάδη).
1.ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ:Η εν Μαραθώνι μάχη το 490 π.Χ-Ο ΕΛΙΓΜΟΣ ΤΗΣ ΗΛΑΓ-ΡΑΣ (ΤΑΝΑΛΙΑΣ,ΛΑΒΙΔΟΣ).(Σχεδιογρ.Νο2).
Διά πρώτην φοράν υπό τού Μιλτιάδου εγκαταλείπεται η εις ζυγούς παράταξις τού «ορθογωνίου τετραπλεύρου» και εφαρμόζεται η πύκνωσις τών δύο πτερύγων διά τής μεγαλυτέρας δυνατής ποσότητος και ποιότητος ανδρών (Εφαρμογή των αρχών τού Ελιγμού και Συγκεντρώσεως δυνάμεων διά το αποφασιστικόν αποτέλεσμα) τού κέντρου αφιομένου μέ ολιγοτέρας μέν αλλά τοσαύτας και τοιαύτας δε δυνάμεις ώστε ν’ απασχολούν το μεγαλύτερον και καλύτερον μέρος τού εχθρού.(Εφαρμογή τής αρχής τής Οικονομίας Δυνάμεων).
Ως εδόθη το σύνθημα υπό τού Μιλτιάδου δι’ επίθεσιν οι Πέρσαι 4,5 περισσότεροι εξέλαβον τούς Ελληνας ώς παράφρονας.(Εφαρμογή τής Επιθετικής αρχής).
Η σύγκρουσις ήτο σφοδροτάτη και ταχέως τά υπέρτερα εις ποιότητα και ποσότητα κέρατα-πτέρυγες τών Ελλήνων υπερίσχυσαν τών Περσών (Εφαρμογή αρχών Ελιγμού,Συγκεντρώσεως Δυνάμεων και Αιφνιδιασμού εις το αποφασιστικόν σημείον τών πτερύγων) ενώ το ασθενέστερον κέντρον των Ελλήνων υποχωρούν απησχόλει το υπέρτερον εις ποιότητα και αριθμόν Περσικόν.(Εφαρμογή τής αρχής τής Οικονο-μίας Δυνάμεων).(Βλ.σχεδιογράφημα Νο,2 Φάσις 1η).
Τήν στιγμήν εκείνην ο Μιλτιάδης πανταχού παρών ορών ότι αι δύο πτέρυγες είχον ανατρέψει τούς Πέρσας το δε κέντρον επιέζετο σφόδρα διατάσσει τάς δύο νικη-φόρους πτέρυγας να στραφούν κατά τού κέντρου τών Περσών κλείοντες ούτω πώς τήν όλην ηλάγρα (λαβίδα-τανάλια) κατά των Περσών.(Εφαρμογή τής αρχής τής Ενασκήσεως Διοικήσεως και Αιφνιδιασμού).(Βλ.σχεδιογράφημα Νο2,Φάσις Νο2)
Συμπέρασμα:.Ο Ελιγμός τής ηλάγρας (λαβίδος,τανάλιας) εφαρμοσθείς επί τού πεδίου τής μάχης υπό τού Μιλτιάδου έδωκεν το δικαίωμα εις τους Ελληνας καίτοι 4,5 φοράς ολιγότεροι δρόμον ιέμενοι κατά των Βαρβάρων να κατανικήσουν αυτούς έχοντες 192 πεσόντας ένθα σήμερον ο τότε στηθείς Τύμβος των Μαραθονομάχων.
Ο ελιγμός αυτός εφηρμόσθη πολλά έτη μετέπειτα κατά γράμμα μεταξύ τών πολλών άλλων και υπό τού Αννίβα κατά τών Ρωμαίων μέ τον περίφημον και γνωστόν Ελιγμόν τών Καννών φθάσαντος πρό των Πυλών τής Ρώμης Hannibal ante portas και υπό τού Γερμανού Στρατηγού Λούντεντορφ το 1914 κατά των Ρώσων με τον περίφημον ελιγμόν τού Τάνεμπεργκ .
.2.ΕΠΑΜΕΙΝΩΝΔΑΣ:Η εν Λεύκτροις 371 π.Χ μάχη Θηβαίων-Λακεδαιμο-νίων–ΛΟΞΗ ΦΑΛΑΓΞ και ό κατά διαδοχκάς φάσεις-ΕΛΙΓΜΟΣ ΚΑΤ’ ΕΣΩ-ΤΕΡΙΚΑΣ ΓΡΑΜΜΑΣ κατά τήν εν Μαντινεία μάχην το 362 π.Χ. (Σχεδ.Νο3).
.α.Η εν Λεύκτροις μάχη-ΕΛΙΓΜΟΣ ΤΗΣ ΛΟΞΗΣ ΦΑΛΑΓΓΟΣ
Η εις τήν εν τω σχεδίω παράταξιν Δυνάμεων ο Επαμεινώνδας επροχώρησεν έτι περισσότερον τού Μιλτιάδου πυκνώσας εις εκπληκτικόν βαθμόν τήν αρίστεράν του πτέρυγα μέ το άριστον των Δυνάμεών του εις ένα ορθογώνιον μετώπου 60 ανδρών και βάθους 50 (60Χ50) έναντι τής δεξιάς τού αρίστου των Σπαρτιατών ταχθέντων με το σύνηθες εις βάθος 12 ανδρών (12Χ12) πράγμα όπερ εάν ενικάτο καθό 60 ένατι 12 το δεξιόν άριστον των Σπαρτιατών η νίκη θα ήτο βεβαία όπερ κι’ εγένετο.(Αρχή Συγκεντρώσεως δυνάμεων και Ελιγμού)
Το υπόλοιπον τών Θηβαίων ετάχθη μόνον εις ζυγούς τών 4 ανδρών κλιμακηδόν και λοξοειδώς πρός τά οπίσω κατά τοιούτον τρόπον ώστε η υπόλοιπος παράταξις να μή είναι παράλληλος με τήν παράταξιν των Σπαρτιατών αλλά ΛΟΞΗ πρός τά οπίσω με σκοπόν μόνον τήν απασχόλησιν τών Δυνάμεων τών αντιπάλων (Αρχή της οικονομίας των Δυνάμεων) όταν εις το αριστερόν κέρας θα εδίδετο η αποφασιστική μάχη των (60Χ50) Θηβαιων κατά (12Χ12) των Σπαρτιατών.Εκτοτε διεθνώς μέχρι σήμερον έχομεν εις τήν ορολογίαν της Στρατιωτικής Τακτικής τόν Ελιγμόμ τής «ΛΟΞΗΣ ΦΑΛΑΓΓΟΣ» εφαρμοσθείσξς επανειλημμένως πλείστας όσας φοράς υπό πολλών στρατηγών και υπό διαφόρους μορφάς και συνδυασμούς.
Ιδετε πώς βάσει τών ώς είρηται αρχών τής Στρατιωτικής Τακτικής διηξήχθη η μάχη.
Φάσις 1η.Πρώτος έδωκεν το σύνθημα επιθέσεως ο Επαμεινώνδας (Αρχή επιθετική) και ταχέως το ανώτερον και πολυπληθεστερον Ιππικόν τών Θηβαίων ευρισκόμενον εμπρός από τον κυρίως όγκον των Θηβαίων (50Χ60) τάχιστα εξουδετέρωσεν το αντίστοιχον Ιππικόν τών Σπαρτιατών λαβόν εν συνεχεία θέσιν εις το αριστερόν πλευρόν τού κυρίως όγκου τών Θηβαίων (50Χ60) (Αρχή Ασφαλείας).
Μετά ταύτα το ογκωδέστερον (50Χ60) των Θηβαίων κατανικά το ολιγοπληθέστερον και άριστον (12Χ12) των Σπαρτιατών (Αρχαί Ελιγμού-Συγκεντρώσεως Δυναμεων- Αιφνιδιασμού) καθ’ όν χρόνον η όλη παράταξις των Σπαρτιατών,Κέντρον και αριστε-ρόν δεν είχον έλθει εισέτι εν επαφή μετά τού κέντρου και δεξιού των Θηβαίων καθό σκαλοειδές-λοξοειδές.(Αρχή οικονομίας Δυνάμεων).
Φασις 2α.Παρακολουθών επί τού πεδίου τής μάχης (Αρχή ενασκήσεως Διοικήσεως).
ο Επαμεινώνδας τήν εξελιξιν αυτής στρέφει τον νικηφόρον όγκον τών (50Χ60) κατά τού κέντρου και αριστερού των Σπαρτιατών επιτυχών θριαμβευτικήν νίκην.
Συμπέρασμα:Ο Επαμεινώνδας εισήγαγεν το πρώτον εις τήν τακτικήν το διαχωρισ-μόν τού πεδίου τής μάχης εις δύο μέρη.Το έν της απασχολήσεως και καθηλώσεως τού μεγαλυτέρου τμήματος των Σπαρτιατών (Κέντρον και αριστερόν ) δι’ ελαχίστων ιδικών του δυνάμεων ένεκεν τής κλιμακηδόν (λοξοειδούς) τάξεώς των και το έτερον τήν εις μικρόν τμήμα τού πεδίου συγκέντρωσιν των περισσοτέρων και αξιολογο-τέρων δυνάμεων του (50Χ60) «σφύρα ανατροπής» κατά τού (12Χ12) τών Σπαρτια-τών.
.β.Η εν Μαντινεία μάχη-ΕΛΙΓΜΟΣ ΚΑΤ’ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑΣ ΓΡΑΜΜΑΣ.
Κατ’ αυτήν ο Επαμεινώνδας εφήρμοσεν τον ίδιον ελιγμόν αλλά με μεγαλυτέραν τολμηράν σύλληψιν εισαγαγών τήν μέχρις σήμερον εφαρμοζομένην τακτικήν κατά διαδοχικάς φάσεις ή άλλως «Ελιγμόν κατ Εσωτερικάς Γραμμάς».Ούτω πώς:
Φάσις 1: Επαφή τυπική μετά τού εχθρού.
Φασις 2α.Καθήλωσις τού κυρίου όγκου των δυνάμεων τού εχθρου δι’ επιδρομών Ιππικού,Πελταστών και Ψιλών.(Αρχή Οικονομίας δυναμεων)
Φάσις 3η.Κυρία επίθεσις διά τού όγκου τών δυνάμεών του πρός διάρρηξιν τμή-ματος τής καθηλωμένης παρατάξεως τού εχθρού καλυπτομένης τήν ιδίαν στιγμήν τής ίδικής του δυνάμεως εις τά πλευρά υπό ελαφρέως Ιππικού,Πελταστών και Ψιλών.
Συμπέρασμα:Ο Επαμεινώνδας εισαγαγών πρώτος τόν μέχρι σήμερον γνωστόν ώς «ΕΛΙΓΜΟΝ ΚΑΤ’ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑΣ ΓΡΑΜΜΑΣ» ανεδείχθη ο μέγιστος των Στρατηγών τής Αρχαιότητος μή αποκληθέντος όμως «ΜΕΓΑΛΟΥ» διότι δέν κατέκτησεν ετέρας Χώρας.
Και διά τήν ιστορίαν επειδή έθανεν τραυματισθείς κατά τήν εν Μαντινεία μάχην ολίγον πρίν αποθάνει όταν ερωτήθη απο κάποιον «κρίμα που δεν αφήνεις διαδόχους» απήντησεν.«Μά αφήνω δύο κόρες την νίκην εις τά Λεύκτρα και τήν νίκην εις τήν Μαντίνειαν».
3.ΞΕΝΟΦΩΝ-Η Καθοδος τών Μυρίων-ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΠΕ-ΛΑΣΕΩΣ.(Βλ.Σχεδιογρ.Νο4)
Ο Ξενοφών ηγούμενος τής Καθόδου τών Μυρίων κατέλιπεν δύο καινοτομίας αι οποίαι εφαμόζονται μέχρι σήμερον υπό διαφόρων Στρατηγών τ.ε τής μίας τάς λεγο-μένας Διατάξεις ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ και τής ετέρας τούς σχηματισμούς ΠΡΟΣΠΕΛΑΣΕΩΣ.
.α.Ο Ξενοφών ηγούμενος τών Μυρίων είχεν να διέλθη από ατραπούς δυσβάτων, τραχέων και δασωμένων ορέων ώς και από επιθέσεις αγρίων και ατάκτων εχθρών διό και καθώρισεν το πρώτον εις τήν Στρατιωτικήν Τακτικήν τάς εννοίας τών αποστολών ασφαλείας υπό ελαφρών τμημάτων Πελταστών,Ιππικού υπό τάς ονομασίας.Εμπροσθοφυλακαί-Πλαγιοφυλακαί-Οπισθοφυλακαί-Προφυλακαι.Αί έννοιαι αύται ισχύουν και εφαρμόζονται μέχρι σήμερον κατά τάς πορείας και σταθμεύσεις στρατιωτικών τμημάτων.(Βλ.Σχεδιογρ.Νο4).
.β.Η δευτέρα καινοτομία συνέκειτο εις το ότι ενώ μέχρι τότε ένα τμήμα πεζοπορόν είχεν σχηματισμόν συμπεπυκνωμένον καταφανώς κατάλληλον δι’ ομαλόν έδαφος τώρα επειδή θα επεζοπόρει διά μέσω ατραπών τραχέων,δασωδών και δυσκόλων ο Ξενοφών διέσπασεν το συμπεπυκνωμένον τμήμα εις σχηματισμόν τών λεγομένων «Ορθίων Λόχων».Οι Λόχοι λοιπόν ετάσσοντο εις φάλαγγας στενού μετώπου και μεγαλυτέρου μήκους μέ πλευρικά διαστήματα μεταξύ των επαρκή ώστε να διολισ-θαίνουν μεταξύ τών ανωμαλιών τού εδάφους.Ο σχηματισμός αυτός επέτρεπεν αφ’ ενός τήν κίνησιν επί ανωμάλου εδάφους άνευ απωλείας τής συνοχής κι’ αφ’ ετέρου τον εύκολον μετασχηματισμόν πρός αντιμετώπισιν ξαφνικών επιθέσεων.Η ώς άνω λοιπόν τακτική τού Ξενοφώντος αποτελεί μέχρις σήμερον τήν βάσιν της καλουμενης «Προσπελάσεως».(Βλ.σχεδιογρ.Νο4).
4.ΑΓΗΣΙΛΑΟΣ:Η εν Μικρά Ασία εκστρατεία-ΕΥΡΥΣ ΕΛΙΓΜΟΣ ΚΑΤ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑΣ ΓΡΑΜΜΑΣ.(Βλ.Σχεδιογρ.Νο5).
Ο Αγησίλαος αποκληθείς «μέγας Βασιλεύς» και ουδέποτε ηττηθείς εφήρμοσεν κατά τών Περσών εν Μικρρά Ασία τον ελιγμόν τού Επαμεινώνδα «ΚΑΤ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑΣ ΓΡΑΜΜΑΣ» αλλά εις ευρύ πεδίον ενεργείας και ουχί εις στενόν τουτέστιν ευρύν ελιγμόν κινήσεων εκτός μάχης δηλ.χωρίς να δίδη μάχην.Ούτω πώς.
Ευρισκόμενος ο Αγησίλαος εις τήν Εφεσσον και έχων στρατόν μόνον 15.000 άνδρας απέστελεν καθημερινώς μικροομάδας Αναγνωρίσεως-Ανιχνεύσεως κατά των εχόντων 60.000 άνδρας Περσών υπό τον Τισσαφέρνην και αι οποίαι ομάδες Αναγνωρίσεως-Ανιχνεύσεως απετελούντο εξ ελαφρών Πελταστών και Ιππικού ή άλλως Μονάδας Αναγνωρίσεως-Ανιχνευτών θα ελέγομεν σήμερον π.χ ΙΛΑΝ=Ιλη Αναγνωρίσεως.Ετσι το μέν εκαθήλου και έφθειρεν ψυχολογικώς τάς αφαντάστως περισσοτέρας Περσικάς Δυνάμεις τών 60.000 ανδρών (Αρχή οικονομίας δυνάμεων) κι’ αφ’ ετέρου αιστοτεχνικώς διά τών ομάδων αυτών άφηνεν να νοηθή ότι θα εκκινείτο πρός ΚΑΡΙΑΝ.(Αρχή αιφνιδιασμού) διό και ο Τισσαφέρνης έταξεν το Πέζικόν του πρός το δύσβατον δρομολόγιον πρός ΚΑΡΙΑΝ.Αποστέλων λοιπόν συνεχώς αυτάς τάς ομάδας Αναγνωρίσεως ο Αγησίλαος το μέν αποσχόλει,ύπνωνεν και εξήντλει τούς Πέρσας το δε εξηπάτει επιτυχών ούτω πώς τήν μέν μίαν φοράν διά τού όγκου τού στρατού του ανενοχλήτως να κινηθή πρός ΦΡΥΓΙΑΝ τήν δε δευτέραν φοράν παρομοίως πρός ΛΥΔΙΑΝ αφήσας τον όγκον τών Περσών 60.000 στρατιωτών ν’ αναμένη παρά τήν Εφεσον.(Αρχή τής Οικονομίας Δυνάμεων και Αιφνιδιασμού).
5.ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ.Η εν Γαυγαμήλοις μάχη-ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ ΑΡΧΩΝ ΤΟΥ ΕΛΙΓΜΟΥ,ΕΠΙΘΕΣΕΩΣ,ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΔΥΝΑΜΕΩΝ,ΑΙΦΝΙΔΙΑΣΜΟΥ,ΕΝΑΣΚΗΣΙΣ ΔΙΟΙ-ΚΗΣΕΩΣ ΚΑΙ ΔΙΑ ΠΡΩΤΗΝ ΦΟΡΑΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΠΠΙΚΟΥ ΩΣ ΚΥΡΙΟΝ ΟΠΛΟΝ ΚΡΟΥΣΕΩΣ.(Βλ.Σχεδ.Νο6)
Η μάχη των Γαυγαμήλων αποτελεί αποθέωσιν συνδυασμού σχεδόν όλων των ΑΡΧΩΝ τής Τακτικής τού πολέμου πού είχον εφαρμόσει το πρώτον οι πρό αυτού αναφερθέντες μεγάλοι Στρατηγοί Μιλτιάδης,Επαμεινώνδας,Ξενοφών,Αγησίλαος διό και ο μέγας Ναπολέων καθ’ υπερβολήν διά να τιμήση τον Αλέξανδρον λέγεται ότι είπεν:
«Μόνον ένας υιός τού Αμμωνος Διός θα ηδύνατο να καταρτίση τοιαύτης Θεϊκής ευφυϊας σχέδιον και να το υλοποιήση αλανθάστως επί τού πεδίου τής μάχης».
Ποίος άραγε θα ηδύνατο έχων 47.000 στρατόν να κατανικήση αντίπαλον έχοντα περί τους 700.000 με ποικιλίαν όπλων εάν δεν εφήρμοζεν όπως κι’ εφήρμοσεν και συνεδύασεν όλας τάς ισχυούσας μέχρι σήμερον ΑΡΧΑΣ τής Τακτικής τού πολέμου;
Ουδείς πλήν τού Μεγ.Αλεξάνδρου «υιού τώ όντι τού Αμμωνος Διός».
Ο Αλέξανδρος ιδών τον γιγαντιαίον εις αριθμόν στρατόν τού Δαρείου και τήν ποικιλίαν όπλων (Πολεμικοί Ελέφαντες,Δερπανηφόρα άρματα κ.α) αλλά και το πλάτος τού μετώπου που εκάλυπτεν ο τεράστιος όγκος του έταξεν τάς δυνάμεις του ευφυώς και ευελέκτως ώς εις το Σχ.6.
Αξίζει εν συντομία τιμής ένεκεν να περιγράψωμεν το πώς διεξήχθη η μάχη ένθα εκτυλίσονται και συνδυάζονται αλανθάστως υπό τού Μεγ.Αλεξανδρου σχεδόν όλαι αι αρχαί Τακτικής τού πολέμου.Προσοχή προσαρμοσθήτε με το σχεδιογράφημα Νο6.
Πρώτος δίδει το σύνθημα τής επιθέσεως ο κατά πολλούς ένεκεν τούτου ούτως ειπείν «παράφρων Αλεξάνδρος» (Αρχή επιθετικότητος).Πρός αποφυγήν κυκλώσεώς του αφού το πλάτος τής παραταξεως τού Δαρείου ήτο υπερδιπλάσιον τής ιδικής του διατάσσει όλα τά εις το δεξιόν τής παρατάξεώς του τμήματα Α καί Β΄γραμμής να κινηθούν πρός τά εμπρός λοξοειδώς και βραδέως ενώ το αριστερόν και κέντρον της παρατάξεώς του να προχωρή μέν κατά των Περσών αλλά βραδέως τοσούτον και τοιούτον ώστε απλώς ν’ απασχολή τήν απέναντι παράταξιν τού Δαρείου (Αρχή οικονομίας δυνάμεων).Ο Δαρείος ιδών τάς κινήσεις τού Αλεξάνδρου διατάσσει το πρό τής αρίστεράς του παρατάξεως Ιππικόν έκ 5.000 ανδρών να επιτεθή κατά τών εμπρός και λοξοειδώς προχωρούντων τμημάτων τής δεξιάς πτέρυγος τού Αλεξάν-δρου.Ο Αλεξανδρος χωρίς να διακόψη τήν πρός τά εμπρός κίνησίν του διατάσσει τούς 1.500 σαρισσοφόρους του ν’ αντιμετωπίσουν το Ιππικόν αυτό των Περσών πράγμα το οποίον κι’ επιτυγχάνουν πλήρως καθόν χρόνον οι 5.000 Πελτασταί,1.800 βαρείς Ιππείς τών οποίων ηγείτο ο Αλέξανδρος και 1.500 ελαφροί πεζοί έφθανον απέναντι τών 100 δερπανηφόρων Περσικών αρμάτων τά οποία κι’ αντεμετώπισαν ανοίγοντας τούς ζυγούς δια να διέλθουν τα’ρματα και διερχόμενα πλησίον προσέβαλον τούς επιβαίνοντας αυτών έκ τών πλαγίων.Αμέσως μετά ο Αλέξανδρος διατάσσει το υπόλοιπον (500) από τούς σαρισσοφόρους ιππείς του ν’ απειλήση το πλευρόν τού μαχομένου ώς άνω Ιππικού τών Περσών.Ιδών ο Δαρείος τον κίνδυνον διατάσσει το εις το πλευρόν τής Περσικης διατάξεως Ιππικόν του έκ (10.000) ιππέων να επιτεθή κατά των (500) σαρισσοφόρων Ιππέων.Αυτή ήτο η κρίσιμος και αποφασιστική στιγμή (λάθος τού Δαρείου) πού ανέμενεν ο Αλέξανδρος καθό ευρών ακάλυπτον το αριστερόν τής όλης αριστεράς παρατάξεως τού Δαρείου σχηματίζει το Ιππικόν του (1.800) Ιππείς δίκην σχήματος εμβόλου (Αρχή συγκεντρώσεως Δυνάμεων-Αιφνιδιασμού) κι’ επιπίπτει ώς κεραυνός κατά τού ακαλύπτου αριστερού και νώτων τής Στρατιάς Περσίας (200.000) η οποία αιφνιδιασθείσα πλήρως ετράπη εις φυγήν συμπαρασύρασα και τήν Στρατιάν τής Βαβυλώνος (200.000) κειμένης όπισθεν τού Δαρείου δηλ.1.800 ιππείς τού Αλεξανδρου έτρεψαν δύο Στρατιάς τών 400.000 ανδρών εις φυγήν!!!Μετά ταύτα ο Αλέξανδρος στρέφει το ίππικόν του κατά τού κέντρου τού ιδίου τού Δαρείου ο οποίος κατατρομοκρατηθείς ετράπη εις άτακτον φυγήν συμπαρασύρας τούς πάντας και τά πάντα αφ’ ολην τήν παράταξιν του.Εδώ ο Αλέξανδρος γνωρίζων το μέν ότι οι Πέρσαι εθεώρουν τον Δαρείον Θεόν και τον επροσκύνουν το δε εάν εξέλιπεν ο Θεός Δαρείος οι πάντες θα διελύοντο εκκινήθη ευφυέστατα και θαρραλεως κατ’ αυτού.(Αρχή αιφνιδιασμού)
Και ενώ νικηφόρως διεξήγοντο όλα αυτά εις το δεξιόν τού πεδίου αντιθέτως το αριστερόν τού Αλεξανδρου εξ 24.000 πεζών υπό τον Παρμενίωνα διήρχετο δυσκόλους στιγμάς έχον ν’ αντιμετωπίση 200.000 τής Στρατιάς τής Μηδίας και οι 2.400 Θεσσαλοί ιππείς είχον ν’ αντεμετωπίσουν 15.000 Πέρσας ιππείς.(Αρχή Οικο-νομίας δυνάμεων).Ημύνοντο πέραν τών καλώς νοουμένων ώς ηρώων και μίαν στιγμήν οι Πέρσαι διέσπασαν τάς γραμμάς αλλ’ αντεμετωπίσθησαν επιτυχώς υπό τών ολίγων Πελταστών τής 2ας γραμμής.(Αρχή ασφαλείας).
Συμπέρασμα:.Κατά τήν εν Γαυγαμήλοις μάχην διά πρώτην φοράν εις τήν Ιστορίαν ορώμεν επί τού πεδίου τής μάχης.
.α.Τό Ιππικόν όπως και κατά τάς εις τον Γρανικόν και Ισσόν μάχας να χρησιμο-ποιήται ώς κύριον όπλον κρούσεως (Τεθωρακισμένα) ενώ πρότερον όλοι οι στρατοί το εχρησιμοποίουν ώς βοηθητικόν μεταφοράς υποζυγίων.(Αρχή επιθετικότητος)
.β.Διά πρώτην φοράν εις τήν Ιστορίαν χρησιμοποιούνται δευτέρας γραμμής στρατεύματα οι Πελτασταί εις το αριστερόν κι’ αντιμετωπίζουν τούς διασπάσαντας τήν παράταξιν Πέρσας.(Αρχή ασφαλείας)
.γ.Διά πρώτην φοράν εις τήν Ιστορίαν βλέπομεν χρησιμοποίησιν και κατ’ άριστον συνδυασμόν διαφορετικών τμημάτων ήτοι Τοξόται-Πελτασταί-Υπασπισταί-Ελαφρύ και Βαρύ Ιππικόν,Βαρύ Πεζικόν διά τών οποίων σειράς όλης προσπαθειών και άριστον συνδυασμόν ο Αλεξανδρος επιτυγχάνει εν τόπω και χρόνω τήν ποιοτικήν στιγμιαίως υπεροχήν έναντι όγκου τεραστίου αριθμού 700.000 αναγκάσας τον Δαρείον αυτός ούτος να δημιουργήση τάς ευνοϊκάς συνθήκας διά να ηττηθή.(Αρχή οικονομίας δυνάμεων διά της λοξοειδούς κινήσεως-Συγκεντρώσεως-ελιγμός κατ’ εσωτερικάς γραμμας και κυρίως αρίστη Ενάσκησις Διοικήσεως)
.δ.Αξιοποιεί πλήρως τάς ηθικάς δυνάμεις.Τεθείς επικεφαλής τού φανταστικού Ιππικού του,όμοιον τού οποίου δέν εγνώρισεν ο κόσμος αλλά και ούτε θα γνωρίση ποτέ άλλοτε κατά τον Γάλλον Ιστορικόν Ναύαρχον Jurien de la Graviere,επετέθη τήν κατάλληλον στιγμήν (Αρίστη ενάσκησις Διοικήσεως-Συγκεντρώσεως-Αιφνιαδιασμός)
επιφέρας τήν κατάρρευσιν τριών ολοκλήρων Στρατιων 700.000 ανδρών.Καί ο Μέγας Ναπολέων βαθύς μελετητής όλων των Ελληνων Στρατηγών τής Αρχαιότητος και δή τού Αλεξάνδρου θα καταγράψη:
«Η εκστρατεία τού Αλεξανδρου δέν είναι μία απλή εισβολή,ένα είδος παραφ-ροσύνης όπως λέγουν πολλοί.Τό πάν υπελογίσθη μετά βαθύτητος,εξετελέσθη μετά τόλμης και κατευθύνθη μετά σοφίας».
Υ.Γ:Πέραν τών ώς άνω μνημονευθέντων Ελλήνων Στρατηγών τής αρχαιότητος ήσαν και πλείστοι άλλοι εξαίρετοι ώς οι Κίμων,Λύσανδρος,Θεμιστοκλής κ.α οι οποίοι έθεσαν τάς Αρχάς τής Στρατιωτικής Τακτικής τού Πολέμου.Ο Μιλτιάδης με τον ελιγμόν τής ηλάγρας,ο Επαμεινωνδας με τήν Λοξήν φάλαγγα και τον στενόν ελιγμόν κατ’ εσωτερικάς γραμμάς,τού Αγησιλάου με τον ευρύν τοιούτον,Ο Ξενοφών με τήν Προσπέλασιν και πλευρικήν Ασφάλεαν και τού Μεγ.Αλεξανδρου με τον συνδυ-ασμόν όλων των ανωτέρω και επί πλέον χρήσεως τού Ιππικού ώς κυρίου όπλου κρούσεως,χρησιμοποίησις δευτέρας γραμμής αμύνης και εφεδρείας αποτελούν Εθνικά Μνημεία τής Ελληνικής ευστροφίας και ευκινήτου διανοίας.
Ειρήσθω έν παρόδω ότι πολλοί μετέπειτα ξένοι στρατηγοί εφήρμοσαν περιφανείς ελιγμούς βασιζόμενοι εις τάς αρχάς τής Τακτικής τού πολέμου των Ελλήνων Στρατηγών π.χ,Ο Αννίβας μέ τον περίφημον ελιγμόν των Καννών κατά των Ρωμαίων κατά 100% αντέγραψεν τον Μιλτιάδην και Επαμεινώνδα,τουτ’ αυτό παρομοίως ο Γερμανός στρατηγός Λούντεντορφ με τον κατά των Ρώσων ελιγμόν τού Τάνεμπεργκ το 1914,ο Γερμανός στρατηγός Σλίφεν και πλείστοι άλλοι.Εκείνος όμως πού τούς εθεώρει πρότυπα ιδία τον Αλεξανδρον ώς υιόν τού Αμμωνος Διός ήτο ο Μεγ.Ναπο-λέων και ο οποίος δέν θα ηττάτο εις το Βατερλώ εάν ένας Στράτηγός του ο Κουρσί δέν εκαθυστέρει κατά ημίσειαν ώραν άνευ λόγου να εισέλθη εις τήν μάχην ώς ο Ναπολέων σοφώς είχεν σχεδιάσει.
