Η ώρα της κρίσης για τον Τραμπ

The New York Times | 5 Νοεμβρίου 2026

Της Katrin Bennhold 

Η λέξη «ιστορικός» χρησιμοποιείται υπερβολικά συχνά στη δημοσιογραφία. Όμως, τώρα που γνωρίζουμε τα αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκλογών στις Ηνωμένες Πολιτείες, φαίνεται απολύτως ταιριαστή. Υπήρξαν πολλές πρωτιές.

Τελικά, δεν επρόκειτο απλώς για ένα «μπλε κύμα»· ήταν ένα μπλε τσουνάμι. (Κάτι που ίσως εξηγεί και γιατί ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε στους New York Times, τη νύχτα των εκλογών, ότι δεν επρόκειτο να αμφισβητήσει τα αποτελέσματα.)

Οι Δημοκρατικοί βρίσκονται πλέον σε τροχιά ελέγχου και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, απέναντι σε έναν πρόεδρο με αποδυναμωμένη πολιτική ισχύ, ο οποίος οδεύει προς τα δύο τελευταία χρόνια της δεύτερης και οριστικής προεδρικής του θητείας.

Φωτογραφία: Ο Τζέιμς Ταλαρίκο χαμογελά και χαιρετά πολίτες μέσα σε πλήθος. Είναι ο πρώτος Δημοκρατικός που κερδίζει έδρα στη Γερουσία από το Τέξας μετά το 1988. Haiyun Jiang / The New York Times.

Η αρχή του τέλους;

Οι ενδιάμεσες εκλογές αυτής της εβδομάδας στις Ηνωμένες Πολιτείες έγραψαν ιστορία με πολλούς τρόπους.

Για πρώτη φορά στην ιστορία των ΗΠΑ εξελέγη μια μαύρη γυναίκα κυβερνήτης, στην Τζόρτζια. Επίσης, για πρώτη φορά εξελέγησαν γυναίκες ιθαγενικής αμερικανικής καταγωγής ως κυβερνήτης, στο Νέο Μεξικό, και ως γερουσιαστής, στη Μινεσότα.

Η Αμερική θα έχει τον πρώτο μουσουλμάνο γερουσιαστή της, από το Μίσιγκαν, και τον πρώτο ανοιχτά ομοφυλόφιλο άνδρα γερουσιαστή της, από το Νιου Χάμσαϊρ. Στη Γερουσία θα βρίσκεται πλέον και ένας πρώην Παραολυμπιονίκης, ενώ στη Βουλή των Αντιπροσώπων εξελέγη η πρώτη γυναίκα της Γενιάς Ζ.

Θα ήταν απολύτως κατανοητό αν σας διέφυγαν όλα αυτά, επειδή επισκιάστηκαν από το μέγεθος του «μπλε τσουνάμι» που μόλις σάρωσε την Αμερική.

Το Τέξας —όπου ο Έλον Μασκ δαπάνησε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια για να στηρίξει τους Ρεπουμπλικανούς και όπου οι Δημοκρατικοί δεν είχαν κερδίσει πολιτειακό αξίωμα εδώ και τρεις δεκαετίες— εξέλεξε τόσο Δημοκρατικό γερουσιαστή όσο και Δημοκρατικό κυβερνήτη.

Το Κάνσας έχει πλέον τον πρώτο Δημοκρατικό γερουσιαστή του από την εποχή της Μεγάλης Ύφεσης.

Πιθανότατα θα χρειαστούν αρκετές εβδομάδες για να αποτιμηθούν οι συνέπειες.

Όμως, σε αυτό το σημείο, τα αποτελέσματα είναι τόσο εντυπωσιακά, ώστε πολλοί βλέπουν σε αυτές τις εκλογές όχι απλώς μια στιγμή απόδοσης ευθυνών για τους Ρεπουμπλικανούς, αλλά μια σεισμική μεταβολή στην αμερικανική πολιτική:

Την αρχή του τέλους της εποχής Τραμπ.

Φωτογραφία: Υποστηρικτές του Τζον Όσοφ πανηγυρίζουν και ανεμίζουν σημαίες με το γράμμα «Ο», το βράδυ της Τρίτης στην Ατλάντα. Nicole Craine / The New York Times.

Μια «οδυνηρή αποδοκιμασία»

Περισσότερο από οποιονδήποτε προκάτοχό του, ο Τραμπ προσπάθησε να μετατρέψει τις ενδιάμεσες εκλογές σε δημοψήφισμα για τον ίδιο.

Ζήτησε από τους ψηφοφόρους να «κάνουν σαν να βρίσκεται ο ίδιος στο ψηφοδέλτιο» — όχι μία ή δύο φορές, αλλά 47 φορές.

Και εκείνοι το έκαναν.

Το αποτέλεσμα ήταν αυτό που ο συνάδελφός μου Πίτερ Μπέικερ χαρακτηρίζει «οδυνηρή αποδοκιμασία» προς έναν πρόεδρο ο οποίος, αφού κυριάρχησε στην πολιτική σκηνή για περισσότερο από μία δεκαετία, έχει γίνει βαθιά αντιδημοφιλής.

Ο ευρύς κοινωνικός συνασπισμός που επανέφερε τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο το 2024 —όταν κέρδισε την υποστήριξη των Λατίνων ανδρών και σχεδόν διπλασίασε την απήχησή του στους μαύρους ψηφοφόρους— έχει καταρρεύσει.

Ένα διάγραμμα των συναδέλφων μου δείχνει ότι όλες ανεξαιρέτως οι κοινωνικές και δημογραφικές ομάδες του αμερικανικού εκλογικού σώματος μετακινήθηκαν προς τα αριστερά.

Πηγή των αριθμών: το κείμενο των New York Times που παρατέθηκε

Υπάρχουν πολλοί λόγοι γι’ αυτό.

Οι Αμερικανοί είναι θυμωμένοι.

Πολλοί δήλωσαν στους δημοσκόπους ότι ένιωσαν προδομένοι από τον Τραμπ.

Είχε υποσχεθεί να τερματίσει τους πολέμους και να μειώσει τις τιμές. Αντί γι’ αυτό, ξεκίνησε έναν πόλεμο και οι τιμές στα πρατήρια καυσίμων εκτοξεύθηκαν.

Είχε υποσχεθεί να «καθαρίσει τον βάλτο» της Ουάσιγκτον. Αντί γι’ αυτό, απέκτησε περισσότερα από δύο δισεκατομμύρια δολάρια κατά τον πρώτο χρόνο της προεδρίας του, ενισχύοντας τις ανησυχίες των ψηφοφόρων για τη διαφθορά σε επίπεδα που σπάνια παρατηρούνται.

Και ενώ πολλοί επιθυμούσαν να κλείσει τα σύνορα, αισθάνθηκαν άβολα με τις σκληρές επιχειρήσεις της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE), τις συλλήψεις ανθρώπων που ζούσαν στη χώρα επί χρόνια και τους θανάτους πολλών ατόμων —μεταξύ των οποίων και Αμερικανών πολιτών— σε περιστατικά με πράκτορες των μεταναστευτικών αρχών.

Το αποτέλεσμα;

Παρά τις αστρονομικές δαπάνες υπέρ του Τραμπ στις προεκλογικές εκστρατείες, παρά τις πολλαπλές προσπάθειες της κυβέρνησής του να παρέμβει στους εκλογικούς καταλόγους και παρά την επιθετική αναχάραξη εκλογικών περιφερειών προς όφελος των Ρεπουμπλικανών, το προβάδισμα των Δημοκρατικών στη συνολική εθνική ψήφο για τη Βουλή των Αντιπροσώπων έφτασε περίπου τις 13 ποσοστιαίες μονάδες.

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη νίκη οποιουδήποτε κόμματος σε εκλογές για το Κογκρέσο τουλάχιστον από το 1976.

Φωτογραφία: Ο Ντόναλντ Τραμπ μιλά σε μικρόφωνο στην Ουάσιγκτον, φορώντας σκούρο κοστούμι, κόκκινη γραβάτα και λευκό καπέλο με την επιγραφή «USA». Anna Rose Layden / The New York Times.

Θεσμικά αντίβαρα και έλεγχοι της εξουσίας

Όπως είπε ένας σύμμαχος του Τραμπ στον Πίτερ Μπέικερ, οι πολιτικοί σχολιαστές έχουν γράψει και στο παρελθόν τον πολιτικό επικήδειο του Τραμπ, μόνο και μόνο για να διαψευστούν στη συνέχεια.

Ωστόσο, αυτή τη φορά κάτι φαίνεται πραγματικά διαφορετικό.

Ο Τραμπ δεν έχει δικαίωμα να θέσει ξανά υποψηφιότητα για την προεδρία.

Το μέγεθος της εκλογικής συντριβής έχει επίσης πλήξει την αξιοπιστία του όσον αφορά την επιλογή διαδόχου: υποψήφιοι τους οποίους είχε επιλέξει και υποστηρίξει προσωπικά ηττήθηκαν σε ορισμένες από τις σημαντικότερες αναμετρήσεις των ενδιάμεσων εκλογών.

Με άλλα λόγια, η ισχύς του Τραμπ μέσα στο ίδιο του το κόμμα έχει δεχθεί ισχυρό πλήγμα.

Και οι Δημοκρατικοί ανυπομονούν να χρησιμοποιήσουν τον νέο έλεγχό τους στο Κογκρέσο για να περιορίσουν ακόμη περισσότερο την εξουσία του.

Όπως εξήγησε πρόσφατα η συνάδελφός μου Άνι Κάρνι, οι Δημοκρατικοί σκοπεύουν να αξιοποιήσουν τις ελεγκτικές αρμοδιότητες του Κογκρέσου για να διερευνήσουν την κυβέρνηση σε ζητήματα διαφθοράς.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η πρακτική των προεδρικών χαρών που έχει αναπτυχθεί γύρω από τον Τραμπ, καθώς και αυτό που η Άνι περιγράφει ως «ποτάμια κρυπτονομισμάτων» τα οποία κατευθύνονται προς την κυβέρνηση και την οικογένεια Τραμπ.

Σχεδιάζουν επίσης μια νομοθετική επίθεση-αστραπή, με καταιγιστικό ρυθμό.

Πέρα από εσωτερικά ζητήματα, όπως η χρηματοδότηση της υγειονομικής περίθαλψης, τα νομοσχέδια αυτά θα επιδιώξουν να καταργήσουν τους δασμούς του Τραμπ και να επιβάλουν ψηφοφορία για τον πόλεμο στο Ιράν.

Ωστόσο, όσον αφορά αυτούς τους τελευταίους στόχους, τα περιθώρια επιτυχίας τους ενδέχεται να είναι περιορισμένα.

Αυτό είναι το παράδοξο ενός προέδρου που έχει μετατραπεί σε «κουτσή πάπια» (lame duck), δηλαδή σε έναν πρόεδρο που διατηρεί τυπικά την εξουσία, αλλά έχει αποδυναμωθεί πολιτικά.

Ο Τραμπ μπορεί να έχει χάσει μέρος της ισχύος του — παραμένει όμως αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων.

Στα ζητήματα εσωτερικής πολιτικής, το Κογκρέσο ίσως καταφέρει να περιορίσει κάπως τον Τραμπ.

Αλλά, παρότι οι νέες πλειοψηφίες των Δημοκρατικών είναι σχετικά μεγάλες, δεν επαρκούν για να υπερκεράσουν τα προεδρικά βέτο.

Και χωρίς τη δυνατότητα να ψηφίζουν νόμους τους οποίους ο Τραμπ δεν εγκρίνει, οι Δημοκρατικοί ενδέχεται να δυσκολευτούν να παρουσιάσουν χειροπιαστά αποτελέσματα στα ζητήματα που θεωρούν προτεραιότητα.

Στην εξωτερική πολιτική, τα πράγματα είναι ακόμη δυσκολότερα.

Οι Αμερικανοί πρόεδροι διαθέτουν τεράστια περιθώρια μονομερούς δράσης.

Ορισμένοι αναλυτές έχουν μάλιστα αναρωτηθεί εάν οι εσωτερικές πολιτικές ήττες του Τραμπ θα μπορούσαν να τον καταστήσουν ακόμη πιο πρόθυμο να προχωρήσει σε μεγάλες κινήσεις στο εξωτερικό.

Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει ακόμη και κλιμάκωση του πολέμου με το Ιράν, δεδομένου ότι ο ίδιος δεν χρειάζεται πλέον να ανησυχεί για τις εκλογικές συνέπειες.

Το Κογκρέσο θα μπορούσε να επιχειρήσει να ασκήσει έλεγχο, αλλά η εξουσία του να το κάνει θα ήταν περιορισμένη, όπως εξήγησε αυτή την εβδομάδα ο συνάδελφός μου Ντέιβιντ Σάνγκερ.

Εάν αυτή είναι πράγματι η αρχή του τέλους της εποχής Τραμπ, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η περίοδος που ακολουθεί θα είναι σταθερή ή ήρεμη.

Ο Ντόναλντ Τραμπ παραμένει πρόεδρος για ακόμη δύο χρόνια.

Και δεν φημίζεται για την τάση του να αποχωρεί αθόρυβα.

Παρακολουθήστε τον Πίτερ Μπέικερ να εξηγεί στο σχετικό βίντεο τι καθιστά τα συγκεκριμένα εκλογικά αποτελέσματα τόσο εντυπωσιακά.

Στο βίντεο, ο Πίτερ Μπέικερ μιλά στην κάμερα, ενώ παρουσιάζονται διαγράμματα σχετικά με τις εκλογές. The New York Times.

Οι διεθνείς αντιδράσεις και η επόμενη ημέρα

«Ο λόγος που χάσαμε είναι ο πόλεμος», δήλωσε ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος θεωρείται πιθανός υποψήφιος για την προεδρία το 2028.

Οι εχθροί του Τραμπ, αλλά και όσοι διατηρούν μαζί του σχέσεις που εναλλάσσονται μεταξύ φιλίας και αντιπαλότητας στο εξωτερικό, δεν έκρυψαν τη χαρά τους για τα εκλογικά αποτελέσματα.

Σημειώθηκαν πανηγυρισμοί στο Ιράν, στην Κίνα, στη Νότια Αφρική και στις Βρυξέλλες.

Αντίθετα, οι ηγέτες της άκρας δεξιάς αντέδρασαν πιο συγκρατημένα.

Γνωρίστε τη νέα γενιά των ανερχόμενων στελεχών των Δημοκρατικών που θριάμβευσαν στις ενδιάμεσες εκλογές.