11 Νοεμβρίου 2026
Journalism and News in Times of Catastrophe and Enshittification
Της Tamara Pearson
Πηγή: CounterPunch
Διαδήλωση κατά των δολοφονιών δημοσιογράφων στην Πουέμπλα του Μεξικού. Φωτογραφία: Tamara Pearson.
Περπατώ νευρικά πάνω κάτω στο μικρό μου διαμέρισμα για σχεδόν μία ώρα, αφού έχω πάρει συνέντευξη από έναν συνάδελφο δημοσιογράφο στο Μεξικό, ο οποίος είχε απαχθεί από ομάδες του οργανωμένου εγκλήματος. Μια άλλη μέρα, κάποια πηγή μου συλλαμβάνεται. Κάποια άλλη πεθαίνει σε ένα ύποπτο τροχαίο δυστύχημα. Άλλοι μου αφηγούνται συγκλονιστικές ιστορίες για το πώς σώζουν ποτάμια και σταματούν πανίσχυρες εταιρείες. Όταν εργάζομαι, αισθάνομαι ζωντανή. Συχνά, όμως, αισθάνομαι επίσης ανήσυχη, βαθιά θλιμμένη και παραμελημένη.
Εργάζομαι επίσης ως αρχισυντάκτρια διεθνών θεμάτων και ειδικών αφιερωμάτων, και οι ειδήσεις καταφθάνουν καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, αναγγέλλοντας ολοένα περισσότερα φρικτά γεγονότα. Μια ακόμη πετρελαιοκηλίδα, περισσότερη καταστροφή του περιβάλλοντος, πολιτισμών, ανθρώπων, της νεότητας και του μέλλοντός τους.
Όλα αυτά διαπράττονται με τέτοια ατιμωρησία, ώστε μερικές φορές αναρωτιέμαι ποια είναι πραγματικά η επίδραση αυτής της δουλειάς. Ο επαναλαμβανόμενος και αδιάκοπος χαρακτήρας τέτοιων αδικιών μπορεί επίσης να δημιουργήσει την αίσθηση ότι αποτελούν πλέον ρουτίνα και ότι η προσπάθεια καταγραφής τους είναι σχεδόν μάταιη.
Ζούμε δύσκολες εποχές τόσο για όσους διαβάζουν ή ακούν τις ειδήσεις όσο και για εκείνους που τις παράγουν — τους πραγματικούς δημοσιογράφους, που αμφισβητούν την οικονομική και πολιτική εξουσία αντί να ευθυγραμμίζονται μαζί της.
Όμως, πρέπει να συνεχίσουμε να ενημερωνόμαστε. Το να αγνοούμε τις κακές ειδήσεις δεν πρόκειται να τις σταματήσει.
Και μέσα σε όλα αυτά, ενώ η θαρραλέα δημοσιογραφία είναι περισσότερο αναγκαία από ποτέ, αντί να ενισχύεται, ασφυκτιά. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι μηχανές αναζήτησης και το διαδίκτυο υφίστανται ολοένα μεγαλύτερη συστηματική υποβάθμιση (enshittification): κατακλύζονται από διαφημίσεις, ανακριβείς πληροφορίες, τις παραισθήσεις της τεχνητής νοημοσύνης και τετριμμένα, κενόλογα βίντεο που γίνονται viral.
Πρόκειται ταυτόχρονα για κρίση της πληροφόρησης και κρίση της δικαιοσύνης.
Όμως, όπως ο υπερκαταναλωτισμός και οι 48.000 χώροι υγειονομικής ταφής και χωματερές που ξεχειλίζουν σε ολόκληρο τον κόσμο αποτελούν μια σαφή προειδοποίηση ότι πρέπει να χρησιμοποιούμε μόνο όσα πραγματικά χρειαζόμαστε, έτσι και αυτές οι κρίσεις εμπεριέχουν ένα κάλεσμα για βαθιά αλλαγή, για ουσιαστικό επαναπροσδιορισμό.
Η κυριαρχία της τεχνητής νοημοσύνης μάς καλεί να επιστρέψουμε σε καθετί που μας κάνει περισσότερο ανθρώπινους, δημιουργικούς και αυθεντικούς.
Η αδικία και η κλιματική κρίση απαιτούν διαρθρωτικές παρεμβάσεις και ενίσχυση της ποιοτικής δημοσιογραφίας.
Τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης, που εξαρτώνται από τις μεγάλες επιχειρήσεις και αρνούνται να αναγνωρίσουν την αυτοκρατορική ισχύ και τις ανισότητες, αποδεικνύονται ολοένα πιο ξεκάθαρα άχρηστα.
Οι προτεραιότητες της ενημέρωσης
Τα μέσα ενημέρωσης και άλλες πηγές πληροφοριών, όπως οι μηχανές αναζήτησης και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, διαστρεβλώνουν την αντίληψή μας για το τι έχει πραγματικά σημασία.
Ο χρόνος, η προσοχή και ο χώρος που αφιερώνονται σε διαφορετικές περιοχές, ζητήματα και ανθρώπους διαμορφώνουν μια ιεραρχία σημαντικότητας των προβλημάτων.
Ζητήματα που καλύπτονται με κουραστική επανάληψη κινδυνεύουν να προκαλέσουν απευαισθητοποίηση, να θεωρηθούν φυσιολογικά και να οδηγήσουν σε συναισθηματικό μούδιασμα.
Όμως, οι ειδήσεις που παραβλέπονται και η σιωπή προκαλούν ένα διαφορετικό, κακόβουλο και μακροχρόνιο μούδιασμα, καλλιεργώντας στους πληθυσμούς ακραία επίπεδα ανοχής και αποφυγής της πραγματικότητας.
Η μαζική πείνα σε έναν κόσμο που παράγει περισσότερα τρόφιμα από όσα χρειάζεται μου φαίνεται ένας εφιάλτης που μαίνεται ανεξέλεγκτα.
Ένας εφιάλτης που αξίζει καθημερινή δημοσιογραφική κάλυψη και απεργιακές κινητοποιήσεις μέχρι να τερματιστεί.
Κι όμως, οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν συνηθίσει την ύπαρξή του.
Αλλά για τους δημοσιογράφους και τα μέσα ενημέρωσης που διαθέτουν ακεραιότητα, υπάρχουν στιγμές που αισθάνονται ότι δεν έχει απομείνει τίποτε άλλο να ειπωθεί.
Ότι έχουμε καταγράψει τις αδικίες ξανά και ξανά.
Ότι το μόνο που κάνουμε είναι να καταγράφουμε πώς το σπίτι καταρρέει γύρω μας.
Αυτό αποτελεί ένδειξη ότι πρέπει να περάσουμε στο επόμενο επίπεδο.
Πώς, λοιπόν, μπορούμε να ασκήσουμε καλή δημοσιογραφία όταν διακυβεύονται τα πάντα και κανένας από τους εγκληματίες που μολύνουν το περιβάλλον και διεξάγουν πολέμους δεν λογοδοτεί;
Πώς μπορεί η ανάγνωση και η παραγωγή ειδήσεων να παραμένει χρήσιμη, ακόμη κι όταν η παρατεταμένη ανησυχία μάς εξαντλεί και περιορίζει τη γνωστική μας ευελιξία και δημιουργικότητα;
Πώς διατηρούμε τη διαύγεια και το ενδιαφέρον μας για τους άλλους, χωρίς να καταρρεύσουμε κι εμείς;
Η συστηματική υποβάθμιση του διαδικτύου — Enshittification
Σε όλα αυτά προστίθεται η εθιστική, αλγοριθμική προώθηση περιεχομένου χαμηλής ποιότητας και εμπορικού χαρακτήρα, καθώς και ο παραγκωνισμός της κριτικής σκέψης και της ερευνητικής δημοσιογραφίας.
Μέσα στην καταστροφή, την αδικία και την καταστολή, οι βασικές πηγές πληροφόρησης —αντί να διαφωτίζουν τους ανθρώπους— σχεδιάζονται έτσι ώστε να τους μουδιάζουν και να αμβλύνουν την κριτική τους ικανότητα.
Το τοπίο των κοινωνικών δικτύων, της πληροφόρησης, του βιβλίου και των μέσων ενημέρωσης επιδεινώνεται ταχύτατα, καθώς ο όγκος των διαφημίσεων αυξάνεται σε παράλογα επίπεδα.
Σχεδόν κάθε δεύτερη ανάρτηση είναι διαφημιστικό περιεχόμενο. Διαδικτυακές συνταγές και άρθρα μπορεί να είναι πρακτικά αδύνατον να διαβαστούν χωρίς τη χρήση προγραμμάτων περιήγησης ή εργαλείων που αφαιρούν όλες τις διαφημίσεις.
Οι ροές ενημέρωσής μας έχουν μετατραπεί σε βιομηχανικούς βάλτους, γεμάτους προωθούμενο περιεχόμενο, βίντεο τεχνητής νοημοσύνης που γίνονται viral και ιστορίες που παράγονται από την AI.
Και για ορισμένες δημογραφικές ομάδες, το περιεχόμενο περιλαμβάνει εικόνες γυναικών που παρουσιάζονται ως σεξουαλικά αντικείμενα.
Ακόμη και πλατφόρμες ενημερωτικών δελτίων όπως το Substack ενισχύουν τα προνόμια —σχεδόν όλα τα κορυφαία ενημερωτικά δελτία γράφονται από άνδρες— και την κερδοφορία.
Παράλληλα, οι περιλήψεις που δημιουργούν οι μηχανές αναζήτησης με τεχνητή νοημοσύνη αποθαρρύνουν τους χρήστες από το να επισκέπτονται και να διαβάζουν απευθείας τα ανεξάρτητα και εναλλακτικά μέσα ενημέρωσης.
Τα αποτελέσματα της πρώτης σελίδας αναζήτησης κυριαρχούνται επίσης από εταιρείες όπως η Expedia, από αμερικανικά μέσα ενημέρωσης —ακόμη και όταν οι χρήστες βρίσκονται εκτός Ηνωμένων Πολιτειών— και από μέτριες ιστοσελίδες που βασίζονται σε παραπλανητικούς τίτλους για να προσελκύουν επισκέψεις (clickbait).
Είναι δύσκολο να ανταγωνιστεί κανείς σε ένα τέτοιο περιβάλλον. Και η εις βάθος δημοσιογραφική μας έρευνα μπορεί να μοιάζει με αδύναμα φτερά μέσα σε έναν τυφώνα.
Επιπλέον, οι άνθρωποι περιμένουν ολοένα συντομότερο περιεχόμενο.
Ακόμη και τα βίντεο διάρκειας δύο λεπτών θεωρούνται πλέον υπερβολικά μεγάλα.
Η αδιάκοπη κύλιση της οθόνης και οι σύντομες μορφές περιεχομένου καλλιεργούν συνήθειες και πρότυπα που απορρίπτουν την πολυπλοκότητα, τη δυσφορία, τη συνειδητή πρόθεση, το βάθος, τη διαδικασία και τον στοχασμό.
Στη θέση τους —ιδιαίτερα όταν συνδυάζονται με τον ηλεκτρονικό καταναλωτισμό— καλλιεργείται η επιθυμία για άμεσα αποτελέσματα.
Ευκαιρίες και δυνατότητες δράσης
Η αλγοριθμική επιμέλεια περιεχομένου και οι προτάσεις που βασίζονται σε προβλεπόμενα ενδιαφέροντα είναι, όπως είναι κατανοητό, δελεαστικές για ανθρώπους που εργάζονται υπερβολικά και είναι εξαντλημένοι.
Η συνειδητή λήψη αποφάσεων αποτελεί πρόσθετο πνευματικό βάρος ύστερα από μια μεγάλη ημέρα εργασίας, φροντίδας άλλων ανθρώπων, αντιμετώπισης της γραφειοκρατίας ή των διακρίσεων, ή προσπάθειας διαχείρισης ενός τραύματος.
Όμως, η συνειδητή επιλογή των ειδήσεων, των πληροφοριών και της ψυχαγωγίας που καταναλώνουμε αποτελεί πλέον σχεδόν μια ριζοσπαστική πράξη, μέσα σε έναν τέτοιο κατακλυσμό σκουπιδιών και με εταιρείες όπως η Meta να υποστηρίζουν τη Δεξιά και να καταστέλλουν τις εναλλακτικές φωνές και την αντίσταση — όπως, για παράδειγμα, καταγγέλθηκε στην περίπτωση της Βραζιλίας.
Η συνειδητή επιλογή είναι ιδιαίτερα αναγκαία όταν πρόκειται για τη διεθνή ειδησεογραφία, όπου περιοχές όπως η Λατινική Αμερική, η Αφρική και η Ασία πρέπει να αγωνίζονται για να θεωρηθούν άξιες προσοχής μέσα σε μια άκαμπτη ιεράρχηση της αξίας της ανθρώπινης ζωής, που τις κατατάσσει σε κατώτερη θέση.
Σε αυτές τις περιοχές, η αδικία πρέπει να είναι εκατοντάδες φορές μεγαλύτερη για να προσελκύσει το ενδιαφέρον.
Η εξόντωση κοινοτήτων αυτοχθόνων μέσω βομβαρδισμών με μη επανδρωμένα αεροσκάφη δεν θεωρείται αρκετά ενδιαφέρουσα.
Οι πρόσφατες καταρρεύσεις χρυσωρυχείων στο Σουδάν, όπως και τα εκατομμύρια των ανθρώπων που έχουν εκτοπιστεί βίαια από τις εστίες τους, μόλις που γίνονται αντιληπτά.
Οι αναγνώστες και οι δημοσιογράφοι μπορούν να ανακτήσουν έναν βαθμό ελέγχου στον τρόπο με τον οποίο καταναλώνουν την τοπική και διεθνή ειδησεογραφία, καθορίζοντας συγκεκριμένες ώρες ενημέρωσης και δημιουργώντας μικρές λίστες αξιόπιστων μέσων ενημέρωσης και ενημερωτικών δελτίων που υπερασπίζονται τον άνθρωπο και τον πλανήτη.
Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι το δικό μου ενημερωτικό δελτίο, Excluded Headlines, που επιδιώκει να αποκαταστήσει μια πιο ισορροπημένη κάλυψη της διεθνούς ειδησεογραφίας.
Η καλογραμμένη και ποιοτικά παραγόμενη ενημέρωση μάς κάνει πραγματικά καλό. Βάζει τάξη στο χάος και του δίνει νόημα.
Η βαθιά κατανόηση και η σαφήνεια σχετικά με τις αιτίες και τις δυνάμεις που βρίσκονται πίσω από τη φρίκη είναι σημαντικές για να γνωρίζουμε πώς μπορούμε να σβήσουμε τη φωτιά.
Είναι επίσης σημαντικές για τη δική μας ευημερία και για τη διαμόρφωση των συλλογικών μας αποφάσεων.
Η καλή δημοσιογραφία αποκαθιστά ακόμη την αίσθηση της ελευθερίας και της ανακούφισης, ύστερα από όλη αυτή τη συστηματική υποβάθμιση του ψηφιακού περιβάλλοντος.
Μας υπενθυμίζει ότι δεν είναι τα πάντα σκουπίδια.
Η αποφυγή των δυσάρεστων ειδήσεων δεν μας βοηθά να αντιμετωπίσουμε την πραγματικότητα.
Ωστόσο, έχει σημασία το είδος της επίγνωσης που αποκτούμε.
Η βαθιά κατανόηση των παγκόσμιων και τοπικών δυνάμεων είναι απαραίτητη για να καταπολεμήσουμε την απομόνωση και να αντιληφθούμε, καθώς η ιστορία εκτυλίσσεται μπροστά μας, τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα που αποκαλύπτουν τις συνδέσεις ανάμεσα στα προβλήματα, τις αντιστάσεις και τα γεγονότα.
Είναι επίσης απαραίτητη για να μην πέσουμε ποτέ στην παγίδα της ανοχής απέναντι στην αδικία και τη βία.
Από την άλλη πλευρά, το λεγόμενο «τραπεζικό μοντέλο εκπαίδευσης», η τεχνητή νοημοσύνη και τα χαμηλής ποιότητας μέσα ενημέρωσης, καλλιεργώντας την αδυναμία κριτικής σκέψης και υποεκπροσωπώντας τους καταπιεσμένους λαούς, μπορούν να ενισχύσουν τη συστημική βία που σχετίζεται με την κοινωνική τάξη, τη φυλή και την εθνικότητα, το φύλο, τη σεξουαλικότητα και την αναπηρία.
Επομένως, τα μέσα ενημέρωσης και η πληροφόρηση δεν αποτελούν μια δευτερεύουσα πτυχή της ζωής. Παίζουν καθοριστικό ρόλο.
Και η καλύτερη δημοσιογραφία δεν ασκείται από το περιθώριο, αλλά μέσα από τα πεδία των συγκρούσεων και της πραγματικής ζωής.
Δεν μπορεί κανείς να εμφανίζεται ξαφνικά σε μια άλλη χώρα ή να καταπιάνεται επιφανειακά με ένα ζήτημα και να θεωρεί ότι μπορεί να το καλύψει δημοσιογραφικά.
Το να κάνεις ρεπορτάζ από έναν καναπέ ή μια πολυτελή έπαυλη, από τις κορυφές των προνομίων και από τα εταιρικά αρχηγεία των αυτοκρατοριών, δεν είναι δημοσιογραφία.
Χρειαζόμαστε την πραγματικότητα — ωμή και αποκωδικοποιημένη.
Όχι οικολογικό «ξέπλυμα» (greenwashing). Όχι εξωραϊσμό και συγκάλυψη (whitewashing). Όχι επικοινωνιακά τεχνάσματα που εξαφανίζουν την αδικία.
Όχι ωραιοποίηση της αδιαφορίας και της σκληρότητας.
Όχι δικαιολόγηση του απαράδεκτου.
Όχι αφελή εξιδανίκευση των δεξιών πολιτικών δυνάμεων στις χώρες του Παγκόσμιου Νότου.
Όχι κοινοτοπίες περί ισορροπίας και ουδετερότητας από μέσα ενημέρωσης που στην πραγματικότητα είναι στενά ευθυγραμμισμένα με τις μεγάλες επιχειρήσεις, τις ευρωκεντρικές ή αμερικανοκεντρικές αντιλήψεις και τις φιλοπολεμικές θέσεις.
Είναι ενδιαφέρον ότι, παρά τον τεράστιο όγκο πληροφοριών, οι περισσότεροι άνθρωποι αναγνωρίζουν τη σοβαρότητα της κλιματικής αλλαγής.
Για παράδειγμα, το 86% των ανθρώπων παγκοσμίως θεωρεί την κλιματική αλλαγή σοβαρό πρόβλημα.
Και εκεί ακριβώς βρίσκεται η ελπίδα.
Περίπου το 56% των ανθρώπων σκέφτεται την κλιματική αλλαγή σε καθημερινή ή εβδομαδιαία βάση.
Παράλληλα, δημοσκόπηση σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες διαπίστωσε ότι το 77% των ερωτηθέντων πιστεύει πως οι εταιρείες πρέπει να λογοδοτούν για τις περιβαλλοντικές ζημιές που προκαλούν.
Το δύσκολο επόμενο βήμα είναι να αντιμετωπίσουμε το γεγονός ότι η προστασία του περιβάλλοντος και η οικοδόμηση πραγματικής παγκόσμιας ισότητας και δικαιοσύνης συνεπάγονται έναν βαθμό δυσφορίας και αβεβαιότητας.
Δεν αρκεί να μειώνουμε τη διάρκεια του ντους μας ή να κάνουμε δωρεές σε φιλανθρωπικές οργανώσεις.
Ο τερματισμός της κοινωνικής και διαρθρωτικής εξάρτησης από το πετρέλαιο απαιτεί προσπάθεια, αντιπαράθεση και βαθιές αλλαγές.
Το καθήκον είναι να φανταστούμε, να δράσουμε και να αλλάξουμε
Μέσα στις πετρελαιοκηλίδες και στους βομβαρδισμούς, μπορεί να είναι δύσκολο ακόμη και να ονειρευτούμε.
Εδώ, στο κεντρικό Μεξικό, όπου το οργανωμένο έγκλημα ελέγχει τους δρόμους και τις μεταφορές, εκβιάζει, εξαφανίζει βίαια ανθρώπους και γεμίζει την ατμόσφαιρα με ένταση και φόβο, μοιάζει σχεδόν αδύνατον να φανταστεί κανείς ότι μπορεί να οικοδομηθεί μια κοινότητα αλληλεγγύης και φροντίδας μέσα σε αυτούς τους πληγωμένους και κατεστραμμένους δρόμους.
Κι όμως, πρέπει να το κάνουμε.
Πρέπει να ανασύρουμε την ελπίδα μέσα από τα φρεάτια που έχουν φράξει από λέπια ψαριών και από τις λακκούβες της ζωής.
Πρέπει να απελευθερώσουμε τη φαντασία μας από τα γυμνά και βαρετά δωμάτια της τεχνητής νοημοσύνης και από την ατέλειωτη περιήγηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις τρεις τα ξημερώματα.
Να μπορέσουμε να θυμηθούμε τις γιορτές με τους χαρταετούς στον ουρανό, τα χωράφια με τους κατιφέδες, τις πολύτιμες γκαλερί τέχνης στην Αβάνα που βλέπουν προς τον κόλπο, τα σκαθάρια με τα χρώματα του ουράνιου τόξου, τις κάμπιες που κινούνται αθόρυβα και τους μεταξοσκώληκες της μουριάς που μετατρέπουν το σάλιο τους σε μετάξι.
Σαν από μαγεία.
Κι εμείς είμαστε μαγικά όντα, αλλά συχνά το ξεχνάμε.
Η ικανότητά μας να μετατρέπουμε το συνηθισμένο σε εξαιρετικό εξακολουθεί να υπάρχει, ακόμη κι αν έχει σκονιστεί και ατροφήσει.
Ρώτησα μερικούς ακτιβιστές εδώ αν θα έπρεπε να γράψω άλλο ένα μυθιστόρημα.
«Έχει άραγε κάποιο νόημα;» τους είπα απογοητευμένη.
Τα πράγματα μοιάζουν υπερβολικά επείγοντα για μυθιστορήματα, ιστορίες και τέχνη.
Είναι εποχή για απεργίες, αποκλεισμούς δρόμων, για να σταματήσουμε όσα μας καταστρέφουν και να οικοδομήσουμε κάτι καινούργιο.
Εκείνοι, όμως, μου απάντησαν ναι.
Και, φυσικά, μπορεί κανείς να κάνει και τα δύο.
«Όσο δυσκολότεροι γίνονται οι καιροί, τόσο πιο αναγκαίες είναι η τέχνη και η δημιουργικότητα. Μας προσφέρουν ελπίδα, μας βοηθούν να παραμένουμε ανθρώπινοι και ευαίσθητοι απέναντι στους άλλους», μου απάντησε ένας φίλος.
Έτσι, άρχισα να γράφω ένα ακόμη μυθιστόρημα, και οι λέξεις ξεχύνονται από μέσα μου.
Θα είναι μια ακατάστατη, πολυσύνθετη ιστορία για το πώς οι άνθρωποι καταργούν τα σύνορα, την παγκόσμια ανισότητα, την περιβαλλοντική λεηλασία και την αυτοκρατορική κυριαρχία, και οικοδομούν κάτι πιο ανθρώπινο, γεμάτο φροντίδα και αλληλεγγύη, στη θέση αυτού του εγωιστικού εφιάλτη.
Η ραγδαία εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης μάς αναγκάζει να αναρωτηθούμε τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος.
Αυτό το ερώτημα για τη συλλογική μας ταυτότητα δεν θα μπορούσε να είχε τεθεί σε καταλληλότερη στιγμή.
Πρέπει να αρνηθούμε την τεχνητή νοημοσύνη — όχι επειδή η τεχνολογία είναι κακή, γιατί δεν είναι.
Αλλά εξαιτίας εκείνων που την κατέχουν και του τρόπου με τον οποίο έχουν λεηλατήσει το πνευματικό μας έργο, προκειμένου να ελέγχουν όσα γνωρίζουμε και τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε.
Πρέπει να δημιουργήσουμε ασπίδες προστασίας απέναντι στην απαξίωση της ζωής, της εργασίας μας και της δημιουργικότητας.
Να απενεργοποιούμε τις λειτουργίες τεχνητής νοημοσύνης στις μηχανές αναζήτησης ή να χρησιμοποιούμε τελεστές όπως το -AI στις αναζητήσεις μας.
Να αξιοποιούμε επίσης άλλους τελεστές, όπως το site:.co, ώστε να περιορίζουμε τα αποτελέσματα σε ιστοσελίδες συγκεκριμένων χωρών, αντί να εμφανίζονται σχεδόν αποκλειστικά αποτελέσματα από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Να μποϊκοτάρουμε τα εταιρικά μέσα ενημέρωσης και να χρησιμοποιούμε εναλλακτικές μηχανές αναζήτησης, με μεγαλύτερη ανεξαρτησία από τα μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα, όπως η Mojeek —λιγότερο εξαρτημένη από τις μεγάλες επιχειρήσεις, αν και εξακολουθεί να είναι έντονα ευρωκεντρική—, η Brave Search και η Qwant.
Η τεχνητή νοημοσύνη και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που ελέγχονται από δισεκατομμυριούχους, μέσω της τεράστιας διάδοσης περιεχομένου παραγόμενου από AI και ανεπιβεβαίωτων ή ανακριβών πληροφοριών, καλλιεργούν δυσπιστία και απογοήτευση, είπα στη φίλη μου.
«Ακριβώς. Η τεχνητή νοημοσύνη αφαιρεί την κριτική σκέψη και αποανθρωποποιεί, ενώ η τεχνολογία μάς κατακλύζει τόσο πολύ, ώστε να μη συνειδητοποιούμε καν τι χάνουμε.
Όταν δεχόμαστε υπερβολικά πολλά ερεθίσματα, παύουμε να δίνουμε πραγματική προσοχή σε οτιδήποτε», μου απάντησε.
Η προσοχή μας είναι το παν αυτή τη στιγμή.
Σημαίνει λογοδοσία και καθορισμό προτεραιοτήτων.
Οι ειδήσεις είναι δύσκολο να διαβαστούν, αλλά μην σταματάτε.
Απλώς να είστε στρατηγικοί και επιλεκτικοί.
Αφήστε την ενημέρωση να μας συνδέει, να μας κρατά προσγειωμένους στην πραγματικότητα και να μας εμπνέει.
Υπάρχει τόσο μεγάλο θάρρος, τόση ομορφιά και τόση καλοσύνη — και, επομένως, τόσο μεγάλες δυνατότητες.
Ορισμένα μέσα ενημέρωσης θα τα αγνοήσουν όλα αυτά. Άλλα θα αναδείξουν τις αντιστάσεις και τη γενναιοδωρία των ανθρώπων.
Η Tamara Pearson είναι Αυστραλομεξικανή δημοσιογράφος, αρχισυντάκτρια, ακτιβίστρια και συγγραφέας λογοτεχνίας. Το πιο πρόσφατο μυθιστόρημά της είναι το The Eyes of the Earth («Τα μάτια της Γης»). Εκδίδει επίσης το ενημερωτικό δελτίο για τον Παγκόσμιο Νότο Excluded Headlines («Ειδήσεις που έμειναν εκτός»).
Σημείωση μετάφρασης: Ο αγγλικός όρος enshittification αποδίδεται εδώ ως «συστηματική υποβάθμιση». Περιγράφει τη διαδικασία κατά την οποία οι ψηφιακές πλατφόρμες χειροτερεύουν σταδιακά τις υπηρεσίες τους, δίνοντας προτεραιότητα στην εμπορική εκμετάλλευση έναντι των συμφερόντων των χρηστών.
πηγή: Counterpunch
