Ρεπορτάζ: Έλενα Νικολάου
Η Έβελιν Μπόατενκ με παραδοσιακή ποντιακή φορεσιά, μαζί με τον παππού της, Θεόδωρο. Φωτογραφία: Ευγενική παραχώρηση της Έβελιν Μπόατενκ.
Η Έβελιν Μπόατενκ μπήκε σε μια κινηματογραφική αίθουσα ένα βράδυ Πέμπτης, για να παρακολουθήσει την «Οδύσσεια» — και βγήκε από εκεί εντελώς αλλαγμένη.
«Ήταν εκατό τοις εκατό μια θεραπευτική εμπειρία», λέει στο TODAY.com η Μπόατενκ, δημιουργός ψηφιακού περιεχομένου και ιδιοκτήτρια εταιρείας μέσων κοινωνικής δικτύωσης, αναφερόμενη στην κινηματογραφική απόδοση του αρχαίου ομηρικού έπους από τον Κρίστοφερ Νόλαν.
Κόρη μιας Ελληνοπολωνής μητέρας και ενός πατέρα από την Γκάνα, η Μπόατενκ μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Ελλάδας, μαζί με τη μητέρα της και τους παππούδες της από την πλευρά της μητέρας της. Μεγάλωσε μιλώντας ελληνικά, μαγειρεύοντας ελληνικά φαγητά και ακούγοντας τον παππού της να της διαβάζει ιστορίες από τη μυθολογία πριν κοιμηθεί.
Ωστόσο, εξαιτίας του χρώματος του δέρματός της, αισθανόταν ότι δεν ήταν «αρκετά» Ελληνίδα. Ως το μοναδικό μαύρο κορίτσι στο δημόσιο σχολείο όπου φοιτούσε, η Μπόατενκ λέει ότι αισθανόταν πάντοτε διαφορετική.
«Κανείς δεν μου ζήτησε ποτέ να βγούμε όσο ήμουν στο σχολείο. Δεν πήγα ποτέ ραντεβού. Δεν ένιωθα ότι δεν ήμουν όμορφη, αλλά δεν είχα καταλάβει πόσο όμορφη ήμουν μέχρι που άρχισα να ταξιδεύω», λέει.
Ένα ταξίδι στο Παρίσι άλλαξε τα πάντα.
«Ήταν η πρώτη φορά που είδα τόσους πολλούς μαύρους ανθρώπους. Αναρωτήθηκα: “Τι συμβαίνει εδώ; Τι μέρος είναι αυτό; Το λατρεύω”», θυμάται.
Τελικά, η Μπόατενκ εγκατέλειψε την Ελλάδα, αναζητώντας περισσότερο αυτό το συναίσθημα. Ήταν μια απόφαση που της προκάλεσε ανάμεικτα συναισθήματα. Αν και αγαπά την Ελλάδα, λέει ότι η χώρα δεν αντιπροσωπεύει «το εκατό τοις εκατό» αυτού που είναι — «και πολλοί από αυτούς δεν αποδέχονται καν αυτό που είμαι».
Μετακόμισε στη Νέα Υόρκη το 2024 και έκτοτε έχει παντρευτεί.
«Πάντοτε ήθελα να βρίσκομαι κάπου όπου δεν θα είμαι “η μοναδική”. Να μπορώ να κάνω αυτό που θέλω χωρίς να με δείχνει συνεχώς κάποιος και να λέει: “Α, η Έβελιν — το μαύρο κορίτσι;”. Εδώ είμαι η Έβελιν, είμαι έξυπνη και είμαι όλα όσα είμαι, χωρίς να προσθέτει κανείς “το μαύρο κορίτσι”», λέει.
Η Έβελιν, σε μικρή ηλικία, με ακόμη μία παραδοσιακή ποντιακή φορεσιά, μαζί με τη θεία της, Άρτεμις. Φωτογραφία: Ευγενική παραχώρηση της Έβελιν Μπόατενκ.
Πρόσφατα, η Μπόατενκ άρχισε να μοιράζεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τις εμπειρίες της ως μαύρης Ελληνίδας. Παρότι θεωρεί ότι αντιμετώπισε ρατσισμό μεγαλώνοντας στην Ελλάδα κατά τη δεκαετία του 1990, λέει ότι όσα βιώνει σήμερα στο διαδίκτυο είναι πολύ εντονότερα.
«Δεχόμουν ρατσιστικά σχόλια, αλλά δεν ήταν τόσο σκληρά και άμεσα όσο αυτά που βλέπω σήμερα», λέει, προσθέτοντας ότι πολλοί ισχυρίζονται συχνά πως «δεν είναι Ελληνίδα».
Παρά την «άγνοια», όπως τη χαρακτηρίζει, που αντιμετωπίζει από ορισμένους σχολιαστές, δηλώνει «πάρα πολύ χαρούμενη» που μοιράστηκε τις εμπειρίες της.
«Βρήκα τόσους πολλούς ανθρώπους που είναι σαν κι εμένα. Ανθρώπους που είναι Έλληνες και Δομινικανοί, Έλληνες και Κουβανοί. Βρήκα ακόμη και έναν άνδρα που είναι Έλληνας και Γκανέζος!» λέει.
Η Μπόατενκ μαζί με τη μητέρα της, Αφροδίτη, και τη γιαγιά της, Μαλγκόσια.
Λόγω των βιωμάτων της, όταν η Λουπίτα Νιόνγκο, ηθοποιός που γεννήθηκε στην Κένυα και μεγάλωσε στο Μεξικό, επιλέχθηκε για να υποδυθεί την Ωραία Ελένη στην «Οδύσσεια» του Νόλαν, η Μπόατενκ προετοιμάστηκε για τις αντιδράσεις — και αυτές πράγματι ήρθαν. Η ταινία προκάλεσε επίσης επικρίσεις στην Ελλάδα, επειδή ο Νόλαν δεν επέλεξε ηθοποιούς ελληνικής καταγωγής.
Ωστόσο, η «Οδύσσεια» κυκλοφόρησε στις 17 Ιουλίου, αποσπώντας διθυραμβικές κριτικές και σημειώνοντας μεγάλη εισπρακτική επιτυχία.
Η Λουπίτα Νιόνγκο στην πρεμιέρα της «Οδύσσειας» στη Νέα Υόρκη, στις 14 Ιουλίου. Φωτογραφία: Jamie McCarthy/Getty Images.
Η Μπόατενκ έμεινε έκπληκτη από την ερμηνεία της Νιόνγκο και από το υπόλοιπο καστ, το οποίο χαρακτήρισε συμπεριληπτικό. Στη συζήτηση σχετικά με την επιλογή των ηθοποιών, ορισμένοι υποστήριξαν ότι, εφόσον η «Οδύσσεια» αποτελεί μύθο, ο Νόλαν έχει το δικαίωμα της καλλιτεχνικής ελευθερίας.
Για την Μπόατενκ, όμως, η πολυμορφία της ταινίας δεν φαντάζει καθόλου εξωπραγματική. Αποτελεί τη δική της βιωμένη πραγματικότητα.
«Υπάρχουν άνθρωποι που είναι μαύροι και Έλληνες, Ασιάτες και Έλληνες. Υπάρχουν άνθρωποι μεικτής φυλετικής καταγωγής. Είναι καιρός ο κόσμος να τους αποδεχθεί πραγματικά και να καταλάβει ότι δεν είναι κάθε ευρωπαϊκή χώρα αποκλειστικά λευκή», λέει.
Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στην περίπτωση της Ωραίας Ελένης.
«Δεν αισθάνθηκα ότι δεν ταίριαζε στην ταινία. Για μένα ήταν απολύτως φυσικό να βλέπω μια μαύρη γυναίκα να υποδύεται μια Ελληνίδα, επειδή αυτό ακριβώς είμαι κι εγώ».
Η Έβελιν Μπόατενκ στην Ελλάδα. Φωτογραφία: Ευγενική παραχώρηση της Έβελιν Μπόατενκ.
Γνωρίζει ότι, αν η μικρότερη Έβελιν είχε παρακολουθήσει την «Οδύσσεια», θα είχε ρωτήσει: «Μαμά, ήταν η Ελένη μαύρη σαν κι εμένα;».
«Θα έβλεπα τον εαυτό μου. Θα αισθανόμουν ότι κάποιος μου έλεγε: “Μικρή Έβελιν, δεν είσαι η μόνη. Υπάρχουν κι άλλοι άνθρωποι σαν κι εσένα”», αναφέρει.
Ως άνθρωπος που μεγάλωσε μελετώντας τον Όμηρο στο σχολείο και αισθανόταν πάντοτε ότι δεν ανήκε πραγματικά, λέει ότι η συγκεκριμένη ταινία «έκλεισε τον κύκλο».
«Τώρα βλέπω μια ταινία που αφηγείται μια ελληνική ιστορία και περιλαμβάνει τόσους διαφορετικούς ανθρώπους, με διαφορετικές καταβολές. Αυτό με κάνει υπερήφανη και πάρα πολύ χαρούμενη. Αισθάνθηκα ότι με είδαν, ότι αναγνωρίστηκε η ύπαρξή μου», λέει.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στο TODAY.com.
Ο σκηνοθέτης της ταινίας The Last Samurai, Edward Zwick είχε ερευνήσει την Ιαπωνική ιστορία, είχε δώσει ρόλο σε γνωστούς Ιάπωνες ηθοποιούς και συμβουλεύτηκε πανεπιστημιακούς, ιστορικούς, για να αποδώσει σωστά τους διαλόγους. Ο τότε πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Junichiro Koizumi, συνάντησε και συνεχάρη προσωπικά τον Tom Cruise. Η ταινία έτυχε εξαιρετικά θετικής υποδοχής στην Ιαπωνία, καθώς το κοινό και η πολιτική ηγεσία, εκτίμησαν το σεβασμό, με τον οποίο η παραγωγή, προσέγγισε την κουλτούρα των Σαμουράι και τον κώδικα Μπουσίντο.
Ο σκηνοθέτης της ταινίας Apocalypto, Mel Gibson γύρισε την ταινία εξ ολοκλήρου στη διάλεκτικο Yucatec Maya με υπότιτλους, χρησιμοποιώντας ως επί το πλείστον ιθαγενείς ή άγνωστους ηθοποιούς. Αυτό δημιούργησε μια αίσθηση απόλυτης αυθεντικότητας. Το Apocalypto είναι το αντίθετο του «woke» σινεμά, όχι επειδή εκφράζει μια συγκεκριμένη πολιτική τοποθέτηση, αλλά επειδή σεβάστηκε το περιβάλλον, τη γλώσσα και την ατμόσφαιρα της εποχής που περιέγραψε, εμπιστευόμενο τη δύναμη της κινηματογραφικής αφήγησης, χωρίς να προσπαθεί να επανεκπαιδεύσει ηθικά το κοινό του.
Στην ταινία The Passion of the Christ, ο σκηνοθέτης Mel Gibson αρνήθηκε να γυρίσει την ταινία στα αγγλικά. Οι χαρακτήρες μιλούν Αραμαϊκά (τη γλώσσα που μιλούσε ο Ιησούς) και Λατινικά. Αυτό εξάλειψε τη συνηθισμένη θεατρικότητα των χολιγουντιανών παραγωγών και μετέφερε το κοινό απευθείας στην Ιουδαία του 1ου αιώνα μ.Χ. Βασίστηκε στενά στα τέσσερα Ευαγγέλια και σε παραδοσιακές χριστιανικές καταγραφές, αποφεύγοντας να εισαγάγει σύγχρονες κοινωνικοπολιτικές αλληγορίες ή να αλλοιώσει τα θεολογικά μηνύματα, για να γίνει αρεστή σε ένα κοσμικό κοινό. Η ταινία αυτή παραμένει το χρυσό πρότυπο, του πώς η τέχνη μπορεί να παραμείνει πιστή στις ρίζες της.
Αρκετοί θεατές, επικρίνουν τις σύγχρονες παραγωγές ιστορικών ή μυθολογικών επών, γιατί συχνά οι χαρακτήρες αρχαίων εποχών μιλούν, σκέφτονται και ενεργούν, σαν να είναι σύγχρονοι άνθρωποι με δικαιωματικές ή κοινωνικοπολιτικές ευαισθησίες της σημερινής εποχής, ακυρώνοντας το ιστορικό – μυθολογικό πλαίσιο. Υπάρχει η αίσθηση ότι οι επιλογές των ηθοποιών ή οι αλλαγές στο σενάριο, γίνονται με γνώμονα την εκπλήρωση ποσοστώσεων ή κοινωνικών μηνυμάτων, αντί για την πιστότητα στο πρωτογενές υλικό ή την εποχή. Η πλοκή ή η ανάπτυξη των χαρακτήρων θυσιάζεται, για να προβληθεί ένα συγκεκριμένο κοινωνικό ή πολιτικό μήνυμα, το αποτέλεσμα φαίνεται τεχνητό και αποξενώνει το κοινό, που γυρεύει μια καθαρή κινηματογραφική εμπειρία.
Σύμφωνα με την Αγία Γραφή, ο άνθρωπος είναι το μόνο πλάσμα που δημιουργήθηκε «κατ’ εικόνα Θεού» (Γένεσις 1:26). Αυτό σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος, ανεξάρτητα από τη φυλή, το φύλο, την καταγωγή, την κοινωνική θέση ή τις αμαρτίες του, φέρει μέσα του τη «σφραγίδα» του Δημιουργού. Ο σεβασμός στο πρόσωπο του άλλου, είναι στην πραγματικότητα σεβασμός στην ίδια την εικόνα του Θεού. Το πρόβλημα είμαι με την πολιτική της συμπερίληψης, ως υστερικής, αυταρχικής υπερβολής, ενώ η ισότητα βασίζεται, στη δικαιοσύνη και τον αμοιβαίο σεβασμό.
Το θέμα δεν είναι αυτό.
Είμαι κουμπάρος γιατρού Αιτινού και Ελληνίδας μάνας. Τα παιδιά γεννήθηκαν μεγάλωσαν και μορφώθηκαν στη Ελλάδα. Παντρεύτηκαν και γέννησαν στη Ελλάδα. Είναι έλληνες. Οκ.
Το θέμα όμως είναι, ότι δεν μπορεί εν όψη της σημερινής πολιτικής ορθότητας να παραχαράζεις την ιστορία.
Και γιατί οι μαύροι και οι κόκκινοι πρωτίστως, πρέπει να ξεχάσουν την ιστορία τους. Τα εγκλήματα εναντίον τους της άσπρης φυλής. Η μεγαλύτερη γενοκτονια της ανθρωπότητας ήταν η γενοκτονια των κόκκινων στην αμερικανική ήπειρο. Όχι οι Εβραίοι στο Β παγκόσμιο.
Το πρόβλημα είναι ότι με την νέα θεώρηση των πραγμάτων, αγνοούμε την ιστορία του ανθρώπινου γένους. Άρα γινόμαστε πιο αδύναμοι. Διοτι δεν γνωρίζουμε τις καταβολές μας. Ούτε την ιστορία μας.
Ο 21 ος αιώνας τείνει να εξελιχθεί σε αιώνα των ίσων ευκαιριών, αλλά όλοι οι προηγούμενοι ήταν αιώνες που το φυλετικό ήταν κυρίαρχο. Δλδ θα ξεχάσετε τις αλυσίδες στον αμερικανικό νοτο;;; Θα ξεχάσετε την τρομερή και φοβερή κυριαρχία του Λεοπόλδου του Βελγιου στο Κογκο;;; Θα ξεχάσουν οι Αβορίγινες που τους είχαν κατατάξει οι εγκληματίες λευκοί που εξορίστηκαν στην Αυστραλία;;;
Συγχωρεστε με αλλά δεν είναι σωστά πράγματα αυτά. Η ιστορία του ανθρώπινου γένους παραμένει και είναι σκληρή. Η ωραία Ελένη αν υπήρξε ήταν ελληνίδα.
Τον 21ο αιώνα δεν έχει σημασία αν είσαι άσπρος κόκκινος κίτρινος ή πορτοκαλί.
Ευτυχώς. Και επι τελους.
Η φυλετική μιγαδοποιηση της Ελλάδας. Η ιστορική εμπειρία έχει δείξει ότι κατόπιν ακολουθεί και η πολιτισμική μιγαδοποιηση (βλ. αμερικανική ήπειρος)
Όσο είναι μία ή λίγες οι μαύρες ελληνιδες τότε κανένα πρόβλημα. Αν όμως έχουμε μαζικές αφήξεις εξωτικών μεταναστών τότε θα γίνουμε μετά βεβαιότητας Ευραφρική.
Τους ανάλαφρους τύπους ζαμανφου και δε με νοιάζει ας μην τους περνούμε στα σοβαρά διότι ήταν οι ίδιοι που λέγανε έλα μωρέ ας έρθουν κι άλλοι μετανάστες, στον 21ο αιώνα ζούμε, εμείς δεν είμαστε ρατσιστές και τώρα ζούμε τις ολέθριες επιπτώσεις αυτής της ελαφρότητας.
Η ιστορία του ανθρώπινου γένους είναι ιστορία μετανάστευσης. Κανένας απολύτως λαός δεν δημιουργήθηκε εκ του μηδενος. Η μάνα ήταν Αφρικανή. Μεταναστεύσαμε όλοι. Κανείς δεν είναι μη μετανάστης.
Άρα ας σταματήσουμε πια την καραμέλα.
Και ειδικά η Ευρώπη ότι έσπειρε πρέπει να υποστεί. Πήγε παντού. Έσφαξε, εξανδραποδησε, άλλαξε συνειδήσεις και όνειρα. Ας υποστεί τα επίχειρα. Η Ευρώπη έφτιαξε τον σημερινό κόσμο. Έναν κόσμο χωρίς έλεος, με τις μεγαλύτερες γενοκτονίες, στο όνομα ενός χριστιανισμού απάνθρωπου και ανελέητου.
Και τώρα κατηγορούμε τα παιδιά της κυρίως τους ισλαμιστές για τα ίδια ακριβώς πράγματα. Βέβαια αυτοί είναι παιδιά μας. Δεν νομίζω ότι κανείς θέλει να πάει σε έναν παράδεισο που δεν υπάρχει. Θέλουν να ζουν απλά όπως γουστάρουν. Αλλά η δύση δεν γουστάρει να τους αφήσει. Γιατί θέλει να πάρει τα ασημικά. Όπως πάντα από τότε που έφυγε από τις στέπες της Ρωσίας.
Ειναι αυτες ακριβως οι ασυνάρτητες “αποψεις”(ιδεοληψιες) που εχουν αφαιμαξει την πατριδα μας, τα ευρωπαϊκα εθνη και τον Λευκο Ανθρωπο.