Πύραυλος των Χούθι προς το Ριάντ, αμερικανική προειδοποίηση για «ταχεία κλιμάκωση» και αυξανόμενη πίεση προς την Ουάσιγκτον – Τι μεταδίδουν Reuters, Associated Press και AFP
Η αιφνιδιαστική επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο από το Camp David συνέπεσε με μια απότομη επιδείνωση της κατάστασης στη Μέση Ανατολή, καθώς οι Χούθι επιχείρησαν να πλήξουν με βαλλιστικό πύραυλο το Ριάντ και η Ουάσιγκτον εξέδωσε νέα προειδοποίηση ασφαλείας προς τους Αμερικανούς πολίτες στην περιοχή.
Ο Λευκός Οίκος, ωστόσο, δεν έχει ανακοινώσει ότι η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή ήταν ο λόγος για τον οποίο ο Τραμπ άλλαξε το πρόγραμμά του. Αυτό είναι το κρίσιμο στοιχείο που προκύπτει από τη διασταύρωση των διεθνών μεταδόσεων.
Το AFP μεταδίδει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος διέκοψε το Σάββατο, 19 Σεπτεμβρίου, την προγραμματισμένη παραμονή του στο Camp David και επέστρεψε απροσδόκητα στον Λευκό Οίκο, ενώ αρχικά επρόκειτο να επιστρέψει την Κυριακή. Η αμερικανική κυβέρνηση δεν έδωσε εξήγηση για την αλλαγή του προγράμματος. Το πρακτορείο επισημαίνει επίσης ότι αλλαγές στο προεδρικό πρόγραμμα τα Σαββατοκύριακα δεν είναι ασυνήθιστες και ότι στην περιοχή του Camp David προβλεπόταν κακοκαιρία.
Η χρονική συγκυρία, ωστόσο, είναι ιδιαίτερα φορτισμένη.
Για πρώτη φορά το Ριάντ στο στόχαστρο της νέας κλιμάκωσης
Το Reuters μεταδίδει ότι οι Χούθι της Υεμένης ανακοίνωσαν επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον «ευαίσθητων στόχων» στο Ριάντ. Νωρίτερα, φλόγες και μεγάλη στήλη μαύρου καπνού είχαν γίνει ορατές κοντά στο διεθνές αεροδρόμιο της σαουδαραβικής πρωτεύουσας. Φωτογραφίες και βίντεο του Reuters κατέγραψαν τον καπνό στην περιοχή του αεροδρομίου.
Η στρατιωτική συμμαχία υπό τη Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε ότι η αντιαεροπορική άμυνα κατέστρεψε βαλλιστικό πύραυλο που είχε εκτοξευθεί από τους Χούθι προς το Ριάντ. Σύμφωνα με το Reuters, αποτράπηκαν επίσης επιθέσεις εναντίον άλλων σαουδαραβικών περιοχών, μεταξύ των οποίων η Yanbu, σημαντικός ενεργειακός κόμβος στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας.
Το AFP επιβεβαιώνει την πυραυλική επίθεση και αναφέρει ότι πυροσβέστες έσβησαν φωτιά σε δεξαμενή καυσίμων με το λογότυπο της Aramco σε εγκατάσταση κοντά στο διεθνές αεροδρόμιο King Khalid. Το πρακτορείο επαλήθευσε επίσης βίντεο που έδειχνε μαύρο καπνό πάνω από την περιοχή του αεροδρομίου.
Η σημασία της επίθεσης δεν βρίσκεται μόνο στον πύραυλο.
Σύμφωνα με Reuters και Associated Press, είναι η πρώτη φορά που το Ριάντ γίνεται στόχος των Χούθι από τότε που άρχισε η σημερινή φάση της κλιμάκωσης, τον Ιούλιο.
Μέχρι τώρα οι επιθέσεις είχαν επικεντρωθεί κυρίως σε σαουδαραβικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, πλοία και άλλους στόχους. Η μεταφορά της απειλής στην ίδια τη σαουδαραβική πρωτεύουσα αλλάζει την πολιτική και στρατηγική βαρύτητα της αντιπαράθεσης.
Η Ουάσιγκτον προειδοποιεί τους Αμερικανούς
Την ίδια ημέρα το αμερικανικό State Department ανανέωσε τη γενική προειδοποίηση προς Αμερικανούς που βρίσκονται ή σχεδιάζουν να ταξιδέψουν στη Μέση Ανατολή.
Το Associated Press μεταδίδει ότι η Ουάσιγκτον προειδοποίησε πως η σύγκρουση με το Ιράν «έχει τη δυνατότητα να κλιμακωθεί γρήγορα», ενώ τουλάχιστον έντεκα αμερικανικές πρεσβείες στην περιοχή προειδοποίησαν για πιθανές διαταραχές στις μετακινήσεις.
Το Reuters αναφέρει ότι το State Department κάλεσε τους Αμερικανούς που βρίσκονται στη Μέση Ανατολή να επιδείξουν «αυξημένη επαγρύπνηση», ενώ όσοι βρίσκονται εκτός της περιοχής καλούνται να επανεξετάσουν σοβαρά ταξίδια προς ή μέσω της Μέσης Ανατολής.
Η επίσημη ταξιδιωτική οδηγία των ΗΠΑ για τη Σαουδική Αραβία βρίσκεται ήδη στο Level 3 – “Reconsider Travel”, επικαλούμενη μεταξύ άλλων τον κίνδυνο πυραυλικών και μη επανδρωμένων επιθέσεων, την ένοπλη σύγκρουση και την τρομοκρατία.
Η Υεμένη ξαναγίνεται κεντρικό μέτωπο
Η επίθεση στο Ριάντ δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό.
Το Associated Press είχε καταγράψει ήδη από τις 13 Σεπτεμβρίου έντονη επιδείνωση των συγκρούσεων στην Υεμένη. Οι Χούθι κατέλαβαν το στρατηγικής σημασίας λιμάνι της Mokha και νησί στα στενά Bab el-Mandeb, ενώ οι δυνάμεις της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης δεσμεύθηκαν να ενισχύσουν το μέτωπο της Ερυθράς Θάλασσας.
Τα στενά του Bab el-Mandeb είναι ιδιαίτερα σημαντικά επειδή αποτελούν πύλη μεταξύ της Ερυθράς Θάλασσας και του Ινδικού Ωκεανού και κρίσιμο πέρασμα για το διεθνές εμπόριο και τις ενεργειακές μεταφορές.
Το AP επισημαίνει ότι οι επιθέσεις των Χούθι σε σαουδαραβικές πετρελαϊκές υποδομές και στη ναυσιπλοΐα προσθέτουν νέα πίεση στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές.
Το Reuters περιγράφει πλέον τη σύγκρουση Σαουδικής Αραβίας–Χούθι ως νέο θέατρο της ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης.
Η Σαουδική Αραβία ζητά βοήθεια – ο Τραμπ μέχρι τώρα αντιστέκεται
Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο πολιτικό στοιχείο για τις επόμενες ημέρες.
Σύμφωνα με το Reuters, ο Τραμπ έχει μέχρι στιγμής απορρίψει σαουδαραβικά αιτήματα για άμεση αμερικανική στρατιωτική επέμβαση εναντίον των Χούθι.
Αυτό δημιουργεί ένα δύσκολο δίλημμα για την Ουάσιγκτον.
Εάν οι επιθέσεις περιορίζονται σε στρατιωτικούς ή περιφερειακούς στόχους, οι ΗΠΑ μπορούν να επιχειρούν να κρατήσουν αποστάσεις. Εάν όμως οι Χούθι συνεχίσουν να μεταφέρουν τις επιχειρήσεις τους προς το Ριάντ, τα αεροδρόμια, τις μεγάλες πετρελαϊκές εγκαταστάσεις ή τις κρίσιμες θαλάσσιες οδούς, η πίεση προς την αμερικανική κυβέρνηση πιθανότατα θα αυξηθεί.
Ήδη η Τουρκία έχει δηλώσει ότι είναι έτοιμη να προσφέρει στη Σαουδική Αραβία τεχνική υποστήριξη στο πλαίσιο της αμυντικής συμφωνίας που περιλαμβάνει επίσης το Πακιστάν, σύμφωνα με το Reuters.
Και στο βάθος, το Ιράν
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη διπλωματική εξέλιξη.
Το Associated Press μεταδίδει ότι η Τεχεράνη έχει διαβιβάσει μέσω του Κατάρ στην Ουάσιγκτον τους όρους της για τον τερματισμό του πολέμου. Μεταξύ αυτών, σύμφωνα με τον γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, περιλαμβάνονται ο τερματισμός των συγκρούσεων σε όλα τα μέτωπα, η αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων και ο τερματισμός του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.
Το Reuters μεταδίδει επίσης ότι η Τεχεράνη βρίσκεται σε επαφές με μεσολαβητές από το Κατάρ και το Πακιστάν και αναμένει απάντηση από τον Τραμπ.
Έτσι, την ίδια στιγμή που η στρατιωτική ένταση ανεβαίνει, βρίσκεται σε εξέλιξη και μια διπλωματική προσπάθεια.
Αυτό κάνει τις επόμενες κινήσεις της Ουάσιγκτον ακόμη σημαντικότερες.
Τι γνωρίζουμε — και τι όχι
Από τη διασταύρωση Reuters, Associated Press, AFP και των επίσημων αμερικανικών ταξιδιωτικών οδηγιών, προκύπτουν τρία ασφαλή δεδομένα:
Ο Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο μία ημέρα νωρίτερα από το προγραμματισμένο. Οι Χούθι επιχείρησαν να πλήξουν το Ριάντ με βαλλιστικό πύραυλο. Και οι ΗΠΑ αναβάθμισαν τις προειδοποιήσεις προς τους πολίτες τους για τον κίνδυνο γρήγορης κλιμάκωσης.
Αυτό που δεν γνωρίζουμε ακόμη είναι αν τα τρία γεγονότα συνδέονται επιχειρησιακά.
Ο Λευκός Οίκος δεν έχει δηλώσει ότι ο Τραμπ επέστρεψε επειδή επίκειται αμερικανική στρατιωτική ενέργεια, ούτε έχει ανακοινώσει ότι η αλλαγή του προεδρικού προγράμματος οφείλεται στην επίθεση στο Ριάντ. Το AFP σημειώνει ρητά ότι δεν δόθηκε επίσημη αιτιολογία.
