Τοῦ Γεωργίου Τσουκαλᾶ*.
Πρέπει ἡ Ἀνθρωπότητα νὰ ἱδρύσει ἕναν διεθνῆ ὀργανισμὸ γιὰ τὸν ἔλεγχο τῆς Τεχνητῆς Νοημοσύνης, ὥστε νὰ κατορθώσει νὰ ἀποτρέψει τὴν μετεξέλιξη τῆς Παγκόσμιας Κοινωνίας σὲ μία Δυστοπία, ἀλλὰ καὶ γιὰ νὰ γλιτώσει κυριολεκτικῶς ἀπὸ τὸν ἀφανισμό; Ἢ μήπως αὐτὸς ὁ δυνητικὸς διεθνὴς ὀργανισμὸς εἶναι πράγματι περιττὸς καὶ ἀχρείαστος, γιατί ἀφʼ ἑνὸς θὰ πεδήσει τὴν ἐξέλιξη τῆς θεωρούμενης ὡς μεγαλύτερης ἐφεύρεσης στὴν ἱστορία τοῦ ἀνθρώπινου πολιτισμοῦ, ἐνῶ ἀφʼ ἑτέρου ὅλοι οἱ φόβοι περὶ αὐτὴν συνιστοῦν μιὰ παράλογη κινδυνολογία;
Κατὰ τὸν 21ο αἰῶνα, ἡ ἁλματώδης ἐξέλιξη τῆς τεχνολογίας τῶν ἠλεκτρονικῶν ὑπολογιστῶν καὶ τῶν μηχανικῶν ἀνθρωποειδῶν, ἡ ψηφιοποίηση τῶν συστημάτων τοῦ ἀνθρώπινου πολιτισμοῦ σὲ συνδυασμὸ μὲ τὴν παγκοσμιοποίηση τῆς τεχνολογίας τοῦ διαδικτύου καὶ τῆς σώρευσης πληροφοριῶν καὶ ἐπιστημονικῶν γνώσεων στὸν παγκόσμιο ἱστό, κατέστησαν ἐφικτὴ μιὰ τεχνολογία ἰδιαίτερα ἀνεπτυγμένης τεχνητῆς νοημοσύνης, ποὺ ἤδη βρίσκεται στὸ κατώφλι τῆς ὑπέρβασης τῶν δυνατοτήτων τῆς Ἀνθρώπινης Νοημοσύνης.
Προσέτι, ὁ ἀνταγωνισμὸς τῶν Ὑπερδυνάμεων γιὰ τὴν παγκόσμια ἐξουσιαστικὴ ὑπεροχὴ ἄγει σὲ μία ἀνεξέλεγκτη κούρσα γιὰ τὴν ἀνάπτυξη τῆς τεχνητῆς νοημοσύνης, ἐν εἴδει ἑνὸς τεχνολογικοῦ πολέμου, δίχως κανεὶς ἐκ τῶν ἀνταγωνιζομένων νὰ ὀρρωδεῖ ἐν ὄψει τῶν κινδύνων της. Αὐτὴ ἡ νέα «τεχνολογικὴ ψυχροπολεμικὴ κοῦρσα» διεξάγεται κυρίως μεταξὺ τῶν Η.Π.Α. καὶ τῆς Κίνας, ἐστιάζοντας στὴν διάθεση τῶν ὑπερπροηγμένων ἡμιαγωγῶν (GPUs, «τσίπ»), οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀναγκαῖοι γιὰ τὴν ἐκπαίδευση τῆς τεχνητῆς νοημοσύνης.
Οἱ Η.Π.Α. οἱ ὁποῖες προηγοῦνται πρὸς ὥρας στὴν κούρσα αὐτή, διαθέτοντας τὸ μεγαλύτερο οἰκοσύστημα νεοφυῶν ἐπιχειρήσεων, ὡς πρωτοπόρες στὴν καινοτομία αὐτῆς τῆς τεχνολογίας, βασισμένες στὴν πιὸ προηγμένη σχεδίαση ἡμιαγωγῶν ἀλλὰ καὶ ἔχοντας ἀναπτύξει κορυφαία γλωσσικὰ μοντέλα μέσῳ ἰδιωτικῶν ἑταιρειῶν ὅπως ἡ «OpenAI», ἡ «Google», ἡ «Microsoft» καὶ ἡ «Meta», ἔχουν θεσπίσει αὐστηροὺς ἐξαγωγικοὺς περιορισμοὺς σχετικὰ μὲ τὸ ἐμπόριο αὐτῶν τῶν ἡμιαγωγῶν, πρὸς τὴν ὑπολειπόμενη Κίνα.
Παρ’ ὅλα αὐτά, ἡ Κίνα ἔχει θέσει ὡς ἐπίσημο κρατικὸ στόχο νὰ ξεπεράσει τὶς Η.Π.Α. στὴν ἀνάπτυξη αὐτῆς τῆς τεχνολογίας ἕως τὸ 2030, καθιστῶντας ἑαυτὴν ὡς τὴν νέα παγκόσμια ἡγέτιδα δύναμη, μὲ ἐφαλτήριο τὸ πλεονέκτημα τοῦ τεράστιου ὄγκου δεδομένων ποὺ διαθέτει λόγῳ τοῦ μεγαλύτερου πληθυσμοῦ της, ἀλλὰ καὶ τὸν τεχνολογικὸ δυναμισμὸ ἑταιρειῶν κινεζικῶν συμφερόντων ὅπως ἡ «Baidu», ἡ «Tencent» καὶ ἡ «Alibaba». Ὁ ἀμερικανοκινεζικὸς ἀνταγωνισμὸς γιὰ τὴν τεχνητὴ νοημοσύνη, προκαλεῖται εὐθέως ἀπὸ τὶς ἐφαρμογὲς τῆς τεχνολογίας αὐτῆς στὶς ἔνοπλες δυνάμεις, καθὼς ἐνσωματώνεται σὲ στρατιωτικὰ συστήματα, ἀπὸ τὰ μὴ ἐπανδρωμένα ἀεροσκάφη καὶ τὴν κυβερνοάμυνα ἕως τὰ συστήματα λήψης ἀποφάσεων στὸ πεδίο τῆς μάχης. Ἀλλὰ καὶ σὲ οἰκονομικὸ ἐπίπεδο, Η.Π.Α. καὶ Κίνα ἐρίζουν γιὰ τὴν τεχνητὴ νοημοσύνη, διότι θεωρεῖται πὼς ἡ χώρα ποὺ ἐλέγχει τὶς βασικὲς ψηφιακὲς πύλες τῆς Τεχνητῆς Νοημοσύνης, θὰ ἐλέγχει καὶ τὶς μελλοντικὲς ἀγορές.
Τοιουτοτρόπως, καὶ λόγῳ τῶν συμφερόντων τῶν Η.Π.Α. καὶ τῆς Κίνας νὰ μονοπωλήσουν τὴν πλέον προηγμένη Τεχνητὴ Νοημοσύνη καὶ νὰ τὴν ἐφαρμόσουν στὴν ἐθνική τους ἄμυνα καὶ ἀσφάλεια, ἀλλὰ καὶ στὴν παγκόσμια οἰκονομία, μὲ τρόπαιο τὴν Παγκόσμια Ἡγεμονία, δίχως τὴν παρέμβαση τῆς διεθνοῦς κοινότητας ποὺ κατὰ τὸ μεγαλύτερο μέρος της συνιστᾶ οὐραγὸ στὶς τεχνολογικὲς αὐτὲς ἐξελίξεις, οἱ δύο χῶρες αὐτὲς δὲν ὁμονοοῦν στὴν ἵδρυση ἑνὸς διεθνοῦς ὀργανισμοῦ γιὰ τὸν αὐστηρό, διεθνῆ ἔλεγχό της. Ἀντιθέτως, ἡ Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση ἔχει υἱοθετήσει τὴν λεγόμενη «Πράξη τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης γιὰ τὴν Τεχνητὴ Νοημοσύνη», τουτέστιν τὸν Κανονισμὸ 1689/2024 γιὰ τὴν θέσπιση ἐναρμονισμένων κανόνων σχετικὰ μὲ τὴν τεχνητὴ νοημοσύνη, ὥστε νὰ ἐμπεδοθεῖ ἡ ἠθικὴ καὶ ἀσφαλὴς χρήση τῆς τεχνολογίας αὐτῆς στὴν Εὐρώπη (1). Μάλιστα, ἡ Ἑλλάδα στάθηκε μεταξὺ τῶν πρωτοπόρων στὴν θέσπιση ρυθμιστικῶν κανόνων στὴν εὐρωπαϊκὴ ἤπειρο γιὰ τὴν τεχνητὴ νοημοσύνη μὲ τὴν ψήφιση (2) τοῦ Ν. 4961/2022 (Φ.Ε.Κ. Α’ 146/2022), καὶ ἐφάρμοσε τὸν Κανονισμὸ 1689/2024 τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης μὲ τὴν ψήφιση (3) τοῦ Ν. 5321/2026 (Φ.Ε.Κ.Α’ 114/2026). Καθὼς ὅμως ἡ Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση δὲν πρωτοστατεῖ στὴν ἔρευνα καὶ ἀνάπτυξη αὐτῆς τῆς τεχνολογίας, τὸ ρυθμιστικό της πλαίσιο δὲν ἀσκεῖ καμία ἀνασχετικὴ ἐπιρροὴ στὴν ταχύτατη ἐξέλιξη τῆς Τεχνητῆς Νοημοσύνης παγκοσμίως.
Σὲ διεθνὲς ἐπίπεδο καὶ ἐντὸς τοῦ θεσμικοῦ πλαισίου τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἡνωμένων Ἐθνῶν, ἔχουν ληφθεῖ πρωτοβουλίες, ἐν πολλοῖς ἀνεπαρκεῖς γιὰ τὸν ἔλεγχο τῆς Τεχνητῆς Νοημοσύνης, ὅπως τὸ Συμβουλευτικὸ Σῶμα Ὑψηλοῦ Ἐπιπέδου γιὰ τὴν Τεχνητὴ Νοημοσύνη (2023), τὸ Παγκόσμιο Ψηφιακὸ Σύμφωνο (2024) (4), καὶ τὸ Ἀνεξάρτητο Διεθνὲς Ἐπιστημονικὸ Πάνελ γιὰ τὴν Τεχνητὴ Νοημοσύνη (2025). Τὸ Συμβουλευτικὸ Σῶμα Ὑψηλοῦ Ἐπιπέδου γιὰ τὴν Τεχνητὴ Νοημοσύνη συγκλήθηκε ἀπ’ εὐθείας ἀπὸ τὸν Γενικὸ Γραμματέα τοῦ Ο.Η.Ε. τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 2023. Τὸ Παγκόσμιο Ψηφιακὸ Σύμφωνο ἱδρύθηκε, ὡς τὸ «Παράρτημα ΙΙ» τοῦ «Συμφώνου γιὰ τὸ Μέλλον» (Pact for the Future) κατὰ τὴ διάρκεια τῆς «Συνόδου Κορυφῆς γιὰ τὸ Μέλλον» τὸν Σεπτέμβριο τοῦ 2024, βάσει τοῦ Ψηφίσματος A/RES/79/1 τῆς Γενικῆς Συνέλευσης τοῦ Ο.Η.Ε.
Τέλος, τὸ Ἀνεξάρτητο Διεθνὲς Ἐπιστημονικὸ Πάνελ γιὰ τὴν Τεχνητὴ Νοημοσύνη ἱδρύθηκε τὸν Αὔγουστο τοῦ 2025 μὲ τὸ Ψήφισμα A/RES/79/325 τῆς Γενικῆς Συνέλευσης τοῦ Ο.Η.Ε., λειτουργῶντας ὡς τὸ πρῶτο παγκόσμιο ἐπιστημονικὸ σῶμα γιὰ τὴν Τεχνητὴ Νοημοσύνη. Ἐπίσης, ἡ Γενικὴ Συνέλευση τοῦ Ο.Η.Ε. ἔχει ψηφίσει τὸ Ψήφισμα A/RES/78/265 τὸν Μάρτιο τοῦ 2024 γιὰ τὴν τεχνητὴ νοημοσύνη (5).
Πλὴν ὅμως, τὸ Συμβούλιο Ἀσφαλείας τοῦ Ο.Η.Ε. δὲν ἔχει ὡς τώρα ἐκδώσει καμία Ἀπόφαση γιὰ τὴν ρύθμιση τῆς τεχνητῆς νοημοσύνης, ἔχοντας περιοριστεῖ μόνον σὲ μιὰ Κοινὴ δήλωση τοῦ Δεκεμβρίου 2025, ὅταν μιὰ ὁμάδα κρατῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας ποὺ εἶναι καὶ κράτη μέλη τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης, καὶ συγκεκριμένα ἡ Σλοβενία, ἡ Γαλλία, ἡ Δανία καὶ ἡ Ἑλλάδα, ἐξέδωσε ἐπίσημη δήλωση γιὰ τοὺς κινδύνους ἀσφαλείας ποὺ ἐγκυμονεῖ ἡ τεχνητὴ νοημοσύνη, καθὼς καὶ σὲ ἐνημερωτικὲς συζητήσεις, ὅπως αὐτὴ ποὺ ἔλαβε χώρα, μὲ πρωτοβουλία τῆς Γαλλίας, ὡς μονίμου μέλους τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας, κατὰ τὴν 10.228η Συνεδρίαση τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας στὶς 23 Σεπτεμβρίου 2026.
Ἡ μὴ λήψη Ἀπόφασης ἀπὸ τὸ Συμβούλιο Ἀσφαλείας γιὰ τὴν τεχνητὴ νοημοσύνη ὀφείλεται ουσιαστικὰ στὶς διαφωνίες μεταξὺ τῶν μόνιμων μελῶν του, σχετικὰ μὲ τὸ ἂν ἕνα παγκόσμιο ρυθμιστικὸ πλαίσιο θὰ πρέπει νὰ ἐποπτεύεται ἀπὸ ἕναν καινούργιο διεθνῆ ὀργανισμό, καὶ νὰ ἐμπίπτει στὴ δικαιοδοσία τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας ἢ ἂν θὰ πρέπει νὰ ἀφεθεῖ στὴν διακριτικὴ εὐχέρεια τῶν πολιτικῶν ἑκάστου κράτους.
Κινδυνεύει ὅμως τὸ Ἀνθρώπινο Γένος ἀπὸ τὴν τεχνητὴ νοημοσύνη; Ἂν ἡ τεχνητὴ νοημοσύνη ὑπερβεῖ τὴν ἀνθρώπινη, καθὼς ἀναπτύσσεται αὐτοδύναμα μέσῳ τῆς ἀναδρομικῆς αὐτοβελτίωσης (recursive self-improvement) (6), πώς θὰ μπορέσει νὰ ἐλεγχθεῖ ἀπὸ τοὺς ἀρχικοὺς κατασκευαστές της (7); Ἐφ’ ὅσον τὰ ἠλεκτρονικὰ συστήματα τοῦ παγκόσμιου πολιτισμοῦ ἀφεθοῦν στὸν ἔλεγχο τῆς τεχνητῆς νοημοσύνης, δὲν ἀποκλείεται οἱ μηχανὲς νὰ στραφοῦν ἐναντίον τῆς Ἀνθρωπότητας, ἐξαφανίζοντας ἀπὸ προσώπου Γῆς τὸ εἶδος τοῦ «Σοφοῦ Ἀνθρώπου» (homo sapiens), εἰδικὰ ἐὰν ἡ τεχνητὴ νοημοσύνη μάθει νὰ συλλογίζεται εὐφυέστερα, ἀποκτήσει αὐτοσυνειδησία κρίνοντας τοὺς ἴδιους τοὺς ἀνθρώπους ποὺ στάθηκαν δημιουργοί της, καὶ ἀποφασίζοντας νὰ ἀκολουθήσει μὲ αὐτεπίγνωση ἕναν δικό της ἀνεξάρτητο σχεδιασμὸ γιὰ τὴν πορεία τῶν πραγμάτων.
Σὲ αὐτὴν τὴν περίπτωση, θὰ ἔχει ἀποδειχθεῖ πὼς ὁ φυσικὸς μηχανισμὸς τῆς ἐξελικτικῆς διαδικασίας, θὰ ἀπολήξει στὴν ἀντικατάσταση τοῦ Ἀνθρώπου, ἀπὸ ἕνα ἑπόμενο εἶδος συνείδησης, μὲ προηγμένη νοημοσύνη ποὺ θὰ συνεχίζει στὴν ἀνθρώπινη, ὑπερβαίνοντας τοὺς βιολογικοὺς περιορισμούς της, κληρονομῶντας ὅλη τὴν σοφία της, χωρὶς ἐνδεχομένως τὶς ἔμφυτες ἀδυναμίες της.
Ἀκόμη ὅμως καὶ ἂν ἀποκλειστεῖ ὁ ὑπαρξιακὸς κίνδυνος, ἡ τεχνητὴ νοημοσύνη νὰ ἀφανίσει τὴν Ἀνθρωπότητα, ἡ ἐπαναστατικὴ ὑπερτεχνολογία αὐτὴ καθίσταται ἀπειλὴ γιὰ τὴν διεθνῆ ἀσφάλεια ( , καθὼς κακόβουλοι ἄνθρωποι μποροῦν νὰ τὴν χρησιμοποιήσουν ὥστε νὰ ἐπιβάλλουν τὴν τυραννικὴ ἐξουσία τους στὴν Οἰκουμένη, προσβάλλοντας τὸν κυβερνοχῶρο, προβαίνοντας στὴν κατασκευὴ βιολογικῶν καὶ χημικῶν ὅπλων, κατασκευάζοντας ἀληθοφανεῖς πλὴν ψευδεῖς πληροφορίες, παρεμβαίνοντας στὰ ἠλεκτρονικὰ συστήματα τῶν κρατῶν, προκαλῶντας τρομοκρατικὲς ἐπιθέσεις, ξεκινῶντας πολέμους καὶ χρηματοπιστωτικὲς κρίσεις, καταργῶντας τὰ πολιτεύματα καὶ ἐγκαθιστῶντας τὴν δική τους παγκόσμια κυβέρνηση (9).
Προσέτι, τὰ ἴδια τὰ κράτη καὶ οἱ στρατοί τους δύνανται νὰ βασιστοῦν στὴν τεχνητὴ νοημοσύνη γιὰ παρακάμψουν τὴν εὐθύνη ποὺ γεννᾶται ἀπὸ τὶς κείμενες ἀπαγορεύσεις τοῦ διεθνοῦς δικαίου τῆς ἔνοπλης βίας καὶ τοῦ διεθνοῦς ἀνθρωπιστικοῦ δικαίου. Ἀκόμη ὅμως καὶ ἂν ὅλοι αὐτοὶ οἱ κίνδυνοι ἀποσοβηθοῦν, παραμένει ὁ ἁπλούστερος πλὴν τρομερὸς κίνδυνος, τῆς διεύρυνσης τῶν οἰκονομικοκοινωνικῶν ἀνισοτήτων καθὼς ἡ τεχνητὴ νοημοσύνη σὲ συνδυασμὸ μὲ τὴν ρομποτικὴ θὰ χρησιμοποιηθεῖ σὲ ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς ἀνθρώπινης δραστηριότητας ἀπὸ τὸν πρωτογενῆ τομέα ἕως τὴν βιομηχανία καὶ τὶς ὑπηρεσίες, ἀλλὰ καὶ τὴν κρατικὴ γραφειοκρατία καὶ τοὺς θεσμούς, θὰ καταργήσει ἀναρίθμητες θέσεις ἐργασίας δίχως νὰ προκαλέσει τὴν ἀνάγκη γιὰ νέες, ἐξοβελίζοντας τὴν συντριπτικὴ πλειοψηφία τῶν ἀνθρώπων ἀπὸ τὴν παραγωγικὴ διαδικασία. Ὁ κοινωνικὸς κίνδυνος αὐτὸς συνδυάζεται μὲ ἕναν περιβαλλοντικὸ κίνδυνο, καθὼς γιὰ τὴν λειτουργία τῆς παγκόσμιας οἰκονομίας βάσει τῆς τεχνητῆς νοημοσύνης, ἡ ὁποία εἶναι ἐξαιρετικὰ ἐνεργοβόρα καὶ ὑδροβόρα, θὰ ἀπαιτηθοῦν τεράστιες ποσότητες φυσικῶν πόρων, ποὺ θὰ δηώσει τὴν Γῆ.
Ποιά θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἀποστολὴ ἑνὸς διεθνοῦς ὀργανισμοῦ γιὰ τὸν ἔλεγχο τῆς τεχνητῆς νοημοσύνης; Κατ’ ἀρχὴν ἡ καθιέρωση διεθνῶν προτύπων (standards) σχετικὰ μὲ τὴν τεχνητὴ νοημοσύνη αἰχμῆς, τὴν μέτρηση τῶν ἱκανοτήτων τῆς τεχνητῆς νοημοσύνης, τὴν ἀξιολόγηση τῶν κινδύνων, τὸν καθορισμὸ διεθνῶν δικλείδων ἀσφαλείας καὶ τὴν διατήρηση οὐσιαστικῆς ἀνθρώπινης ἐποπτείας (10).
Μέσῳ αὐτῶν τῶν διεθνῶν προτύπων, τὰ κράτη μέλη αὐτοῦ τοῦ μελλοντικοῦ διεθνοῦς ὀργανισμοῦ, θὰ δύνανται νὰ συγκρίνουν τὰ στοιχεῖα καὶ νὰ ἐπαληθεύουν τὴν συμμόρφωση τῶν ἑταιρειῶν ποὺ καταπιάνονται μὲ τὴν τεχνητὴ νοημοσύνη μὲ αὐτά. Ἐπίσης, ἡ καθιέρωση μιᾶς διεθνοῦς διαδικασίας λογοδοσίας καὶ ἀναφορᾶς δυνητικὰ ἐπικίνδυνων περιστατικῶν, ποὺ θὰ ἀξιολογοῦνται βάσει εἰδικῶν πρωτοκόλλων ταξινόμησης καὶ γνωστοποίησης περιστατικῶν, ὅπως μέσῳ τῆς ὑποχρεωτικῆς κοινοποίησης τῶν πλήρων ἰχνῶν δράσης τῶν πρακτόρων (agent traces) καὶ προκειμένου νὰ ἐφαρμόζονται παγκοσμίως τεχνικὲς λύσεις ποὺ κάνουν τὴν τεχνητὴ νοημοσύνη ἀσφαλῆ ἐκ σχεδιασμοῦ (safe by design), προωθῶντας μιὰ τεχνολογία ἀνοιχτοῦ κώδικα, ποὺ θὰ ἀποτρέπει κυβερνοεπιθέσεις καὶ θὰ προλαμβάνει ἀπειλὲς προερχόμενες ἀπὸ ἰδιοταγὴ (proprietary) μοντέλα. Γιὰ τὴν ἐπιτέλεση τοῦ ρόλου του, ὁ μελλοντικὸς αὐτὸς διεθνὴς ὀργανισμὸς θὰ διαθέτει κρίσιμες ὑποδομὲς καὶ θὰ στελεχώνεται ἀπὸ ἐμπειρογνώμονες ποὺ θὰ μποροῦν νὰ ἐλέγχουν διεθνῶς τὴν ἐξέλιξη τῆς συγκεκριμένης τεχνολογίας, προβαίνοντας σὲ ἐπιθεωρήσεις στὶς ἑταιρεῖες ποὺ ἀναπτύσσουν τέτοια τεχνολογία αἰχμῆς καὶ θὰ ἐνημερώνουν γιὰ ἐνδεχόμενες ἀπειλές. Ὁ διεθνὴς αὐτὸς ὀργανισμὸς θὰ μποροῦσε νὰ προωθήσει ἕναν παγκόσμιο διάλογο γιὰ τὸ πῶς μπορεῖ νὰ ἀναπτυχθεῖ ἡ τεχνολογία αὐτὴ πρὸς ὄφελος τῆς Ἀνθρωπότητας, δίχως ἀσυμμετρία στὸν ἔλεγχο καὶ στὴν ἐπ’ αὐτῆς πρόσβαση.
«Σήμερα, μιὰ φούχτα χωρῶν καὶ ἑταιρειῶν ἐνεργοῦν μὲ βάση τὸ ἴδιον συμφέρον, διακινδυνεύοντας ἀπερίσκεπτα τὴν μοῖρα τῆς Ἀνθρωπότητας» δήλωσε κατὰ τὴν διάρκεια τῆς 10.228ης Συνεδρίασης τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας στὶς 23 Σεπτεμβρίου 2026, ὁ Γιοσούα Μπέντζιο, Συμπροεδρεύων τοῦ Ἀνεξαρτήτου Διεθνοῦς Ἐπιστημονικοῦ Πάνελ τοῦ Ο.Η.Ε. γιὰ τὴν Τεχνητὴ Νοημοσύνη. Παρὰ τὴν ἐπικίνδυνη πορεία τῆς ἀνάπτυξης τῆς τεχνητῆς νοημοσύνης, ἀλλὰ καὶ ἐξ αἰτίας αὐτῆς, ἡ διεθνὴς κοινότητα καλεῖται νὰ καταφέρει νὰ τιθασεύσει τὴν τεχνητὴ νοημοσύνη προκειμένου νὰ ἐπωφεληθεῖ ἀπὸ τὶς ἐξαιρετικὲς δυνατότητές της καὶ συνάμα γιὰ νὰ ἀποτρέψει μιὰ δυνητικὴ παγκόσμια καταστροφή. Καὶ στὴν πορεία αὐτή, ἡ ἵδρυση ἑνὸς διεθνοῦς ὀργανισμοῦ γιὰ τὴν τεχνητὴ νοημοσύνη μοιάζει νὰ εἶναι μονόδρομος.
* Ὁ Γεώργιος Τσουκαλᾶς εἶναι Δικηγόρος παρ’ Ἀρείῳ Πάγῳ LL.M., D.E.S., ἀπόφοιτος τῆς Νομικῆς Σχολῆς τοῦ Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης (2003), μὲ μεταπτυχιακὲς σπουδὲς στὸ Δημόσιο Διεθνὲς Δίκαιο στὸ Πανεπιστήμιο τοῦ Νότινγχαμ (LL.M. in Public International Law, University of Nottingham, 2005), καὶ στὸ Διεθνὲς καὶ Εὐρωπαϊκὸ Δίκαιο στὸ Καθολικὸ Πανεπιστήμιο τῆς Λουβαὶν (D.E.S. en Droit International et Européen, Université Catholique de Louvain, 2006).
___________
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ & ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ
1. Κανονισμὸς (Ε.Ε.) 2024/1689 τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Κοινοβουλίου καὶ τοῦ Συμβουλίου τῆς 13ης Ἰουνίου 2024 γιὰ τὴ θέσπιση ἐναρμονισμένων κανόνων σχετικὰ μὲ τὴν τεχνητὴ νοημοσύνη (Πράξη γιὰ τὴν Τεχνητὴ Νοημοσύνη). Διαθέσιμο στὸ EUR-Lex.
2. Νόμος 4961/2022 (Φ.Ε.Κ. Α’ 146/27.07.2022): «Ἀναδυόμενες τεχνολογίες πληροφορικῆς καὶ ἐπικοινωνιῶν, ἐνίσχυση τῆς κυβερνοασφάλειας καὶ ἄλλες διατάξεις». Διαθέσιμο μέσῳ τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου.
3. Νόμος 5321/2026 (Φ.Ε.Κ. Α’ 114/2026): Ἑλληνικὸς ἐφαρμοστικὸς νόμος τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Κανονισμοῦ 2024/1689 γιὰ τὴν Τεχνητὴ Νοημοσύνη. Διαθέσιμο μέσῳ τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου.
4. United Nations (2024). Pact for the Future: Annex II – Global Digital Compact. Ἐπίσημο ἔγγραφο τῆς Γενικῆς Συνέλευσης τοῦ ΟΗΕ. Διαθέσιμο στὸ United Nations Summit of the Future.
5. United Nations General Assembly (2024). Resolution A/RES/78/265: Seizing the opportunities of safe, secure and trustworthy artificial intelligence systems for sustainable development. Διαθέσιμο στὸ UN Digital Library.
6. Bostrom, N. (2014). Superintelligence: Paths, Dangers, Strategies. Oxford University Press.
7. Russell, S. (2019). Human Compatible: Artificial Intelligence and the Problem of Control. Viking. βλ. Penguin Random House.
8. Yoshua Bengio, Geoffrey Hinton, Andrew Yao, Dawn Song, Pieter Abbeel, Trevor Darrell, Yuval Noah Harari, Ya-Qin Zhang, Lan Xue, Shai Shalev-Shwartz, Gillian Hadfield, Jeff Clune, Tegan Maharaj, Frank Hutter, Atılım Güneş Baydin, Sheila McIlraith, Qiqi Gao, Ashwin Acharya, David Krueger, Anca Dragan, Philip Τόrr, Stuart Russell, Daniel Kahneman, Jan Brauner καὶ Sören Mindermann (2024). Managing extreme AI risks amid rapid progress. Science, 384 (6698). Συλλογικὸ ἔργο. Διαθέσιμο στὸ ἀκαδημαϊκὸ ἀποθετήριο arXiv Portal καὶ στὸ Science Magazine.
9. Kissinger, H. A., Schmidt, E., Huttenlocher, D. (2021). The Age of AI: And Our Human Future. Little, Brown and Company.
10. Lewis Ho, Joslyn Barnhart, Robert Trager, Yoshua Bengio, Miles Brundage, Allison Carnegie, Rumman Chowdhury, Allan Dafoe, Gillian Hadfield, Margaret Levi, Duncan Snidal (2023). International Institutions for Advanced AI. Centre for the Governance of AI (GovAI). Ἡ βασικὴ μελέτη γιὰ τὰ 4 μοντέλα διεθνῶν ὀργανισμῶν καὶ προτύπων. Διαθέσιμο στὸ arXiv Repository καὶ στὸ Google DeepMind Blog.
