του Αχιλλέα Ταουξή, Υποστρατήγου ε.α.    

Η σχέση Τουρκίας και Ισραήλ έχει μια παράξενη διπλή όψη. Στο πολιτικό επίπεδο, η Άγκυρα εμφανίζεται ως ένας από τους σφοδρότερους επικριτές του Ισραήλ. Ανακοινώνει διακοπή του εμπορίου, καταγγέλλει την ισραηλινή πολιτική και υψώνει τους τόνους για την Παλαιστίνη. Στις εμπορικές διαδρομές, όμως, η εικόνα είναι πολύ λιγότερο καθαρή.

Έρευνα των Palestinian Youth Movement, Energy Embargo for Palestine και Progressive International, βασισμένη σε εμπορικά και ναυτιλιακά δεδομένα και δορυφορικές εικόνες, κατέγραψε 57 φορτία αργού πετρελαίου από το Τσεϊχάν προς το Ισραήλ μεταξύ 2 Μαΐου 2024 και 1 Δεκεμβρίου 2025. Οι ερευνητές υπολογίζουν περίπου 6,46 εκατομμύρια τόνους. Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, σε αρκετές περιπτώσεις τα πλοία απενεργοποιούσαν το AIS ή εμφάνιζαν διαφορετικό προορισμό, ενώ δορυφορικά δεδομένα τα συνέδεαν με το Ασκελόν.

    Είναι εύρημα συγκεκριμένης ερευνητικής ομάδας και όχι κρατικό πόρισμα. Αλλά δεν είναι και κάτι που μπορεί να αγνοηθεί.

Η εικόνα επεκτείνεται και στο εμπόριο αγαθών. Μετά την ανακοίνωση της Τουρκίας, τον Μάιο του 2024, για διακοπή των εμπορικών συναλλαγών με το Ισραήλ, οι τουρκικές εξαγωγές προς την Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 71% σε σχέση με τον Μάιο του 2023, φθάνοντας τα 375 εκατομμύρια δολάρια. Την ίδια περίοδο υπήρξαν αναφορές για χρήση ελληνικών λιμανιών ως ενδιάμεσων σταθμών τουρκικών προϊόντων με τελικό προορισμό το Ισραήλ.

Τα ισραηλινά στοιχεία προσθέτουν μας δίνουν ακόμα μία εικόνα. Το 2025 καταγράφηκαν εισαγωγές από την Τουρκία ύψους περίπου 924 εκατομμυρίων δολαρίων, έναντι περίπου 2,02 δισεκατομμυρίων το 2024. Το εμπόριο μειώθηκε δραστικά, δεν εξαφανίστηκε.

Σίγουρα δεν μπορούμε να γνωρίζουμε από αυτά τα στοιχεία και μόνο, πιο μέρος των εμπορευμάτων πέρασε απευθείας, πιο μέσω τρίτων χωρών και πιο καταγράφηκε διαφορετικά. Μπορούμε όμως να διαπιστώσουμε ότι η οικονομική σχέση δεν εξαφανίστηκε επειδή η πολιτική ρητορική έγινε πολεμική.

Πριν από την κρίση, η Τουρκία ήταν σημαντικός προμηθευτής της ισραηλινής αγοράς. Σύμφωνα με την Τράπεζα του Ισραήλ, το 2023 τα τουρκικά προϊόντα αντιπροσώπευαν περίπου το 6,3% των ισραηλινών εισαγωγών. Η πολιτική μπορεί να κλείνει πόρτες. Η οικονομία, όμως, συχνά βρίσκει παράθυρα…

Αυτός είναι και ο προβληματισμός μου για τον Great Sea Interconnector. Η συμμετοχή της Meridiam, με τις σημαντικές επενδύσεις της στην Τουρκία, δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη σύγκρουσης συμφερόντων. Είναι όμως λόγος αυξημένης θεσμικής και στρατηγικής εγρήγορσης, όταν μια εταιρεία με ισχυρή οικονομική παρουσία στην Τουρκία συμμετέχει σε μια υποδομή κρίσιμη για την Ελλάδα και την Κύπρο.

Οι συμμαχίες είναι πολλαπλασιαστής ισχύος. Δεν πρέπει να γίνονται υποκατάστατό της. Κάθε κράτος, κάθε κυβέρνηση και κάθε επιχείρηση θα υπερασπιστεί, όταν χρειαστεί, πρώτα τα δικά του συμφέροντα. Το ίδιο οφείλουμε να κάνουμε κι εμείς.

Με συμμάχους, με συνεργασίες, με ανοιχτές πόρτες, αλλά πάνω απ’ όλα με τη δική μας ισχύ και την ελληνική ψυχή.

Γιατί στην υπέρτατη ώρα, όταν θα κριθούν η κυριαρχία, η ασφάλεια και η ίδια η υπόσταση της χώρας, εμείς θα είμαστε μόνοι μας. Οι σύμμαχοι ίσως να σταθούν δίπλα μας, κανείς όμως δεν μπορεί να αναλάβει τη δική μας ευθύνη.

Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να φοβάται ότι θα μείνει μόνη. Χρειάζεται να είναι αρκετά ισχυρή ώστε, ακόμη κι αν μείνει μόνη, να μπορεί να σταθεί όρθια!

Αχιλλεύς Ταούξης

Υποστράτηγος ε.α.

Εισήχθη στη Σχολή Ευελπίδων το 1981 και αποφοίτησε το 1985 με τον βαθμό του Ανθυπολοχαγού. Υπηρέτησε επί 44 έτη στις Ένοπλες Δυνάμεις, σε Μονάδες, Σχηματισμούς και Επιτελικές Θέσεις του Στρατού Ξηράς, έχοντας αποφοιτήσει από όλα τα προβλεπόμενα σχολεία της υπηρεσιακής του εξέλιξης.

Διετέλεσε Εκπαιδευτής και Διευθυντής Σπουδών στη ΣΕΘΑ, ενώ απέκτησε σημαντική επιχειρησιακή και διεθνή εμπειρία, συμμετέχοντας στην πρώτη ελληνική αποστολή στο Κόσοβο το 1998 ως Επιτελής Τάγματος και στην πρώτη αποστολή Πολυεθνικής Ταξιαρχίας στις συγκρούσεις στα Σκόπια το 2002. Στη συνέχεια υπηρέτησε στο ΝΑΤΟϊκό Στρατηγείο Σκοπίων ως Διευθυντής του Κέντρου Επιχειρήσεων.

Υπηρέτησε επίσης στη Διεύθυνση Επιχειρήσεων του ΓΕΣ, στην Ι Μεραρχία Πεζικού και στην 71 Α/Μ Ταξιαρχία, όπου συμμετείχε ως υπεύθυνος στην ίδρυση του Ευρωπαϊκού Σχηματισμού Μάχης HELBROC. Διετέλεσε Διοικητής Μονάδας στον Μανταμάδο Μυτιλήνης, έχοντας προηγουμένως υπηρετήσει σε Μονάδες Πεζικού στη Μυτιλήνη, τη Σάμο, τον Έβρο και την Πέτρα Μυτιλήνης.

Στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας υπηρέτησε επί τέσσερα έτη στη Γενική Διεύθυνση Πολιτικής Εθνικής Άμυνας, με αντικείμενο την Ευρωπαϊκή Ένωση, ως Διευθυντής Διεθνών Σχέσεων και ως Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής. Στο ΓΕΕΘΑ υπηρέτησε στον Κλάδο Αμυντικής Πολιτικής και διετέλεσε υπεύθυνος της Ελληνικής Γραμματείας κατά την Προεδρία της Ελλάδας στην πρωτοβουλία South East Defence Ministerial (SEDM) την περίοδο 2017–2019.

Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών στην Εφαρμοσμένη Στρατηγική και Διεθνείς Σχέσεις από το University of Plymouth.