Αρχική Blog Σελίδα 900

Η βόμβα της DeepSeek στα ολιγαρχικά θεμέλια της Ψηφιακής και Πράσινης Ατζέντας

1

EPA/ANDY RAIN
Η εμφάνιση στις 27.1.25 του γλωσσικού μοντέλου (LLM – Large Language Model) τεχνητής νοημοσύνης (AI) R1 της DeepSeek, μιας κινεζικής νεοφυούς εταιρείας, είχε τόσο ασυνήθιστες συνέπειες στους επενδυτές της χρηματιστηριακής αγοράς της Νέας Υόρκης, ώστε προσέλκυσε την παγκόσμια προσοχή. Ειδικότερα οδήγησε σε πτώση του δείκτη Nasdaq – των τιμών των μετοχών των τεχνολογικών εταιριών, μεγαλύτερη του 3% και στην απώλεια περισσότερο από 17% της χρηματιστηριακής κεφαλαιοποίησης της Nvidia.

H εταιρία Nvidia παράγει σχεδόν αποκλειστικά τα chips (αποκαλούνται GPUs) που χρησιμοποιούν οι κολοσσοί της ΑΙ όπως οι Alphabet, OpenAI, Microsoft και Meta για την εκπαίδευση των γλωσσικών τους μοντέλων. Για το λόγο αυτό ήταν και ο κύριος αποδέκτης της επενδυτικής έκρηξης των τελευταίων ετών στην τεχνητή νοημοσύνη, με ετήσια έσοδα που έχουν τετραπλασιαστεί από το 2022.

Οι συνολικές απώλειες της χρηματιστηριακής αξίας της μετοχής της, αθροιζόμενες με αυτές των μετοχών των άλλων τεσσάρων μεγαλύτερων εταιριών που προσανατολίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη ανήλθαν σε σχεδόν $750 δισ. σε μία ημέρα. Η εξέλιξη αυτή έχει πολλαπλές υποδηλώσεις γιατί, αντανακλώντας τις – έστω αστάθμητες – πεποιθήσεις των επενδυτών, υπαινίσσεται ότι στον τρέχοντα χρόνο το kινέζικο επιχειρηματικό μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης υπερέχει αυτού των ΗΠΑ, με κριτήρια κόστους-ωφέλειας.

Πέρα από την αυταπόδεικτη σημασία της για τον τεχνολογικό ανταγωνισμό Κίνας-ΗΠΑ, και για την αναζωπύρωση της διαμάχης αν το σημερινό επίπεδο των τιμών της αγοράς στις ΗΠΑ συνιστά μια “φούσκα” που πρόκειται σύντομα να σκάσει, η αναταραχή που δημιούργησε στην αγορά η DeepSeek εγείρει ευρύτερα ερωτήματα για τη βιωσιμότητα του υφιστάμενου επιχειρηματικού μοντέλου ΤΝ των ΗΠΑ. Όχι μόνο αναφορικά με την οικονομική αποτελεσματικότητά του αλλά και, από μια ευρύτερη σκοπιά, για τις κοινωνικές (συμπεριληπτικότητα) και τις περιβαλλοντικές (ενεργειακό αποτύπωμα και εκπομπές) προϋποθέσεις πάνω στις οποίες στηρίζεται.

Η τεχνητή νοημοσύνη 

Η τεχνητή νοημοσύνη είναι η πιο εμβληματική τεχνολογία της 4ης βιομηχανικής επανάστασης και από κοινού με τις τεχνολογίες βελτίωσης της αποδοτικότητας των μη ανανεώσιμων φυσικών πόρων (ως προς τις εισροές και τις εκπομπές) συνιστά τον πυλώνα της μεγέθυνσης στο νέο μοντέλο ανάπτυξης στη Δύση, της οικονομίας της γνώσης. Η παραγωγική αξιοποίηση των καρπών της, δηλαδή η απεριόριστη βελτίωση της παραγωγικότητας και η μετάβαση σε μια πράσινη οικονομία αντίστοιχα, όπως προωθείται επί σειρά ετών από τη νεοφιλελεύθερης έμπνευσης Ψηφιακή και Πράσινη Ατζέντα.

Έχει όμως συγκεκριμένες προϋποθέσεις: Τη ριζική αύξηση της έντασης κεφαλαίου της παραγωγικής διαδικασίας (αύξηση του κεφαλαίου και μείωση της εργασίας ανά μονάδα εκροής) και την ριζικά μεγαλύτερη εξάρτησή της από την ενέργεια. Τούτο γιατί οι νέες ψηφιακές τεχνολογίες απαιτούν πολύ περισσότερα κεφάλαια και πολύ λιγότερη εργασία και άρα περισσότερη ενέργεια (σε σχέση με τις βιομηχανικές αναλογικές τεχνολογίες) για την παραγωγική τους αξιοποίηση.

Αυτή η αναγκαιότητα, σε συνδυασμό με το (τεράστιο) μέγεθος των απαιτούμενων κεφαλαίων και τους υφιστάμενους ισχυρούς ιδιοκτησιακούς περιορισμούς στη διάδοση της νέας γνώσης (νομοθεσία πνευματικής ιδιοκτησίας), όπως επιβάλλεται από αυτή την Ατζέντα, έχει οδηγήσει σε μια ολιγαρχική διάρθρωση του κυρίαρχου στην νέα οικονομία κλάδου της υψηλής τεχνολογίας (βλ. τις επτά εταιρίες υψηλής τεχνολογίας στις ΗΠΑ). Η παρεπόμενη, εξ’ αιτίας αυτής της διάρθρωσης της κυρίαρχης Ατζέντας, γενικευμένη έκρηξη των κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων, η απίσχναση της Δημοκρατίας και η διαπίστωση ότι οι νέες τεχνολογίες έχουν ένα αυξανόμενο περιβαλλοντικό αποτύπωμα, είχαν ήδη εγείρει – πολύ πριν την εμφάνιση της DeepSeek – βάσιμες ανησυχίες για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της ανάπτυξης.

Η αντίδραση της αγοράς στην εμφάνιση της DeepSeek ρίχνει τώρα άπλετο φως σε αυτές τις ανησυχίες και τις υπογραμμίζει. Γιατί στο βαθμό που ο ολιγαρχικός προσανατολισμός αυτής της Ατζέντας αποτυπώνεται και εξειδικεύεται στη διάρθρωση του δυτικού επιχειρηματικού μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης, η συγκριτική ανάλυση της υπεροχής του μοντέλου της DeepSeek έναντι αυτού, αναδεικνύει με χειροπιαστά δεδομένα τις δομικές ανισορροπίες που χαρακτηρίζουν την Ψηφιακή και Πράσινη Ατζέντα. Κατ’ επέκταση υποδεικνύει τους μεγάλους άξονες της ρύθμισης η οποία απαιτείται στην αρχιτεκτονική της, με γνώμονα τη βιώσιμη ανάπτυξη. Σε τι συνίσταται λοιπόν η υπονοούμενη τρέχουσα υπεροχή του κινέζικου επιχειρηματικού μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης, ως προς αυτή τη διάσταση;

Σύγκριση των δύο επιχειρηματικών μοντέλων

Ως προς τα απαιτούμενα κεφάλαια, το R1 της DeepSeek ενώ είναι συγκρίσιμο σε αποδόσεις με τα καλύτερα μοντέλα των κολοσσών του κλάδου, όπως η OpenAI, η Anthropic (συμμετέχουν Amazon και Google), η ChatGPT και η Meta, εντούτοις εκπαιδεύτηκε με ριζικά χαμηλότερο κόστος και χρησιμοποιώντας παλαιότερου τύπου και λιγότερο εξελιγμένα software και τσιπ GPU της Nvidia (λόγω των κυρώσεων Biden) σε σχέση με τα υπερσύγχρονα που χρησιμοποιούν οι ανταγωνιστές της. Μέχρι τώρα, οι αμερικανικές εταιρείες έχουν εξαγγείλει τεράστια σχέδια δαπανών και προσπαθούν να συγκεντρώσουν τεράστια ποσά χρηματοδότησης για να τα υλοποιήσουν.

Πράγματι, την ίδια ημέρα της εμφάνισης του R1 της DeepSeek, η Meta ανακοίνωσε άλλη μια επένδυση 65 δισεκατομμυρίων και λίγες ημέρες νωρίτερα ο Trump ανακοίνωσε το Stargate, μια νέα εταιρία που σκοπεύει να επενδύσει $500 δισεκατομμύρια σε τέσσερα χρόνια για τη δημιουργία νέων υποδομών ΑΙ για την OpenAI. Σε αντιδιαστολή, το R1 αναπτύσσεται σε μόλις ένα χρόνο με κόστος $6 εκατομμυρίων, μέγεθος κατά 95% χαμηλότερο από το OpenAI-o1.

Εδώ έγκειται και η ανησυχία των επενδυτών: Ότι αυτές οι δαπάνες είναι περιττές και, ακόμη περισσότερο θα πλήξουν την κερδοφορία των αμερικανικών εταιρειών, εάν η DeepSeek μπορεί να προσφέρει εφαρμογές AI στο ένα δέκατο του κόστους. Δηλαδή το επιχειρηματικό της μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης είναι μικρότερης έντασης κεφαλαίου από το αντίστοιχο των ΗΠΑ: Παράγει συγκρίσιμα αποτελέσματα με λιγότερο κεφάλαιο και περισσότερη εργασία αλλά και με μικρότερη υπολογιστική δύναμη.

Ως προς τους περιορισμούς στη διάδοση της νέας γνώσης, το R1 της DeepSeek είναι “ανοιχτού κώδικα”, δηλαδή οι μέθοδοι κωδικοποίησης και εκπαίδευσης είναι ανοιχτές σε όλους για αντιγραφή και ανάπτυξη. Δηλαδή το R1 προορίζεται για ελεύθερη εμπορική χρήση και η τεχνογνωσία του παρέχεται δημόσια, ώστε ένας χρήστης με γνώσεις λογισμικού και υπολογιστή με μικρή υπολογιστική δύναμη, έχει τη δυνατότητα να το ανασχεδιάσει από την αρχή, εισάγοντας και νέες παραμέτρους: Δεν αποσκοπεί πρωτίστως στο εταιρικό κέρδος αλλά στην οριζόντια διάχυση, διεύρυνση και εμβάθυνση της γνώσης.

Σε αντιδιαστολή, οι πληροφορίες για το σχεδιασμό των μοντέλων των δυτικών ανταγωνιστών της, όπως η OpenAI ή το Gemini της Google είναι “ιδιόκτητα” μυστικά, προστατευόμενα από το Νόμο. Αποτελούν δηλαδή ένα “μαύρο κουτί” για τα τρίτα μέρη: Δεν συμβάλουν στη διάχυση, αλλά αποκλείουν τη νέα γνώση από τρίτα μέρη και αποσκοπούν απλά στη μεγιστοποίηση των εταιρικών κερδών από την καθαρά εμπορική χρήση της (π.χ. όπως αναφέρεται η OpenAI στοχεύει σε έσοδα $100 δισεκατομμυρίων μέχρι το 2029). Ως προς τη χρήση, το R1 τρέχει σε διακομιστές όλων εταιρειών, χωρίς κόστος, έτσι ώστε να μην απαιτείται η ενοικίαση των αντίστοιχων υπηρεσιών σε τεράστιες τιμές όπως συμβαίνει π.χ. με το μοντέλο του OpenAI.

Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα

Ως προς το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, το μεγάλο ζήτημα για τις αμερικανικές εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης και τους επενδυτές τους είναι ότι όπως δείχνει η DeepSeek, η κατασκευή τεράστιων κέντρων δεδομένων για τη στέγαση πολλαπλάσιων ακριβών τσιπ μπορεί να μην είναι απαραίτητη για την επίτευξη επαρκώς επιτυχημένων αποτελεσμάτων. Πέραν όμως της οικονομικής αποτελεσματικότητας, η λειτουργία των κέντρων δεδομένων έχει ένα μεγάλο περιβαλλοντικό αποτύπωμα, καθώς εμπλέκει τη διαχείριση νερού και ενέργειας καθώς και σπάνιων γαιών.

Το νερό είναι απαραίτητο για να κρυώνουν τα κέντρα δεδομένων για την προστασία των τσιπς. Αναφέρεται ότι για να κρυώνουν οι μηχανές που εκπαίδευσαν το ChatGPT-3 της Microsoft απαιτήθηκαν 700.000 λίτρα νερού. Χρειάζονται επίσης τεράστιες ποσότητες ενέργειας. Η αναζήτηση στο ChatGPT υπολογίζεται ότι απαιτεί 10 φορές περισσότερη ενέργεια από μια αναζήτηση στο Google. Η εκπαίδευση των μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης υπολογίζεται επίσης ότι απαιτεί 6000 φορές περισσότερη ενέργεια από μια ευρωπαϊκή πόλη. Περισσότερη ενέργεια συνεπάγεται περισσότερες επιβλαβείς εκπομπές στο περιβάλλον.

Τέλος, η κατασκευή μπαταριών για τα κέντρα δεδομένων απαιτεί μεγάλες ποσότητες λιθίου και κοβαλτίου. Η εξαγωγή τους απαιτεί τεράστια χρήση νερού που οδηγεί σε περιβαλλοντική μόλυνση. Συνάγεται κατά συνέπεια, ότι όσο μεγαλύτερα είναι τα κέντρα δεδομένων, τόσο μεγαλύτερο είναι και το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα.

Το μήνυμα της DeepSeek

Η Ψηφιακή και Πράσινη Ατζέντα προωθεί στην ΕΕ ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης το οποίο αποσκοπεί στη δημιουργία μιας οικονομίας της Γνώσης, με ψηφιακό εκσυγχρονισμό και με την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Έχοντας ως κύριο πυλώνα της την επιταχυνόμενη ανάπτυξη και παραγωγική αξιοποίηση των νέων ψηφιακών τεχνολογιών, όπως αυτών της τεχνητής νοημοσύνης, προϋποθέτει τη ριζική και επιταχυνόμενη αύξηση της εισροής κεφαλαίου και τη διαρκή αποδέσμευση εργασίας.

Επηρεάζοντας έτσι ουσιαστικά τους συσχετισμούς κεφαλαίου – εργασίας και τεχνολογίας – φυσικών πόρων στην οικονομία, δρώντας καταλυτικά υπέρ των πρώτων, και διατηρώντας ένα αυστηρό νομικό πλαίσιο προστασίας της ιδιοκτησίας της νέας γνώσης, οδηγεί σε μια ολιγαρχική διάρθρωση της οικονομίας και στην κυριαρχία της από λίγους μεγιστάνες, όπως στην περίπτωση των κολοσσών της τεχνητής νοημοσύνης. Για το λόγο αυτό, δεν μπορεί παρά να εκπλήσσει η μέχρι σήμερα ένθερμη αποδοχή αυτής της Ατζέντας ακόμη και από πολιτικές δυνάμεις που αυτοπροσδιορίζονται ως προοδευτικές, είτε η θέση τους αυτή απηχεί κελεύσματα της πολιτικής ορθότητας, ή θεωρήσεις ότι δεν υπάρχει άλλος δρόμος.

Εδώ ακριβώς έγκειται το μήνυμα της DeepSeek: Ότι υπάρχει εναλλακτική, προοδευτική, πολιτική βιώσιμης ανάπτυξης. Όπως προκύπτει από την ανάλυση του ακολουθούμενου μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης των ΗΠΑ, το μήνυμα αυτό αφορά στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της Οικονομίας της Γνώσης, όπως προωθείται από την Ψηφιακή και Πράσινη Ατζέντα, και αμφισβητεί βάσιμα τον, δήθεν αναγκαστικά, ολιγαρχικό προσανατολισμό της.

Οι μεγάλοι άξονες για τη ρύθμιση

Θεωρώντας ως βιώσιμη την ανάπτυξη που χαρακτηρίζεται από την οικονομική αποτελεσματικότητα αλλά και από την κοινωνική συμπεριληπτικότητα και από την περιβαλλοντική βιωσιμότητα, δηλαδή την ανάπτυξη που εγγυάται τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του βιοτικού επιπέδου (και όχι την ευημερία των δεικτών ESG – της Περιβαλλοντικής Κοινωνικής Εταιρικής διακυβέρνησης), η υπεροχή του μοντέλου της DeepSeek έναντι των δυτικών ανταγωνιστών της, όπως προκύπτει από την ανάλυση των χαρακτηριστικών της, αναδεικνύει τρεις μεγάλους άξονες για τη ρύθμιση αυτής της Ατζέντας:

  • Τον έλεγχο του ρυθμού αύξησης της έντασης κεφαλαίου ως προς τις συνέπειές της στην κοινωνική και στη περιβαλλοντική διάσταση της ανάπτυξης.
  • Τη μεταρρύθμιση του νομικού καθεστώτος προστασίας της γνώσης έτσι ώστε να επιτρέπει και να διευκολύνει τη διάδοση και διάχυση της νέας γνώσης.
  • Τη θεσμοθέτηση νέων χρηματοδοτικών εργαλείων για τη μαζική κεφαλαιοδοτική υποστήριξη των αποδεσμευόμενων δυνάμεων της εργασίας, λόγω της τεχνητής νοημοσύνης, για την ανάπτυξη καινοτομιών και νέας γνώσης από τα κάτω.

Όπως δείχνει η DeepSeek, μια τέτοια δέσμη πολιτικών προϋποθέτει την ύπαρξη ενός κοινού κέντρου για το σχεδιασμό και τον προγραμματισμό των επενδύσεων στην τεχνολογία και στις τεχνολογικές δεξιότητες. Αυτό το κέντρο είναι το Κράτος και όχι οι ιδιωτικοί τεχνολογικοί γίγαντες με επικεφαλής μεγιστάνες.

Η κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης είναι ένα νέο μέτωπο για την ανθρωπότητα και μια σημαντική πτυχή του ανταγωνισμού Κίνας-ΗΠΑ. Αν και οι μετοχές των εταιριών της ΑΙ ανέκαμψαν τις επόμενες ημέρες στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, καθώς έχουν και άλλες πολύ επικερδείς δραστηριότητες στο χαρτοφυλάκιό τους, η ομόθυμη στάση των εταιριών ΑΙ ήταν ότι θα συνεχίσουν να επενδύουν με αυξανόμενους ρυθμούς στην τεχνητή νοημοσύνη για τη βελτίωση της απόδοσης των μοντέλων τους.

Η εμμονή στο επιχειρηματικό τους μοντέλο υποδηλώνει την έμφασή τους στις επενδύσεις κεφαλαίου, αγνοώντας τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές παραμέτρους και τις εγειρόμενες απειλές στη βιωσιμότητα της ανάπτυξης. Θεωρούν ότι εταιρίες σαν την DeepSeek, που δεν έχουν σκοπό το κέρδος, δεν θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στην κούρσα των επενδύσεων κεφαλαίου. Εντούτοις η επιτυχία της DeepSeek, προβάλλει και ένα εναλλακτικό μέλλον.

Ότι η τεχνική νοημοσύνη θα εξελιχθεί τόσο πολύ ώστε οι περισσότεροι χρήστες θα είναι ευχαριστημένοι με φτηνά και επαρκή ως προς τις ικανότητές τους γλωσσικά μοντέλα και ότι τα μοντέλα αυτά θα καταλήξουν να είναι ισοδύναμα, εμπορευματοποιημένα προϊόντα που θα αποφέρουν μικρά κέρδη. Αυτό το μέλλον φαίνεται ελκυστικότερο από την εφιαλτική προοπτική να θυσιαστεί η κοινωνική και η περιβαλλοντική διάσταση της ανάπτυξης στη Δύση, στο βωμό της κούρσας των επενδύσεων κεφαλαίου μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ για την πρωτοκαθεδρία στην προαγωγή της τεχνητής νοημοσύνης.

slpress.gr

Ιωάννα Μαλαγαρδή: Τεχνητή Νοημοσύνη: Ανακατανομή στις εργασιακές σχέσεις

0

Η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών είναι φυσικό να επηρεάζει τις εργασιακές σχέσεις και το είδος της εργασίας ανάλογα με τις νέες συνθήκες που δημιουργούνται. Οι Βιομηχανικές Επαναστάσεις πάντοτε επέφεραν αλλαγές στους εργασιακούς χώρους θετικές είτε αρνητικές, ανάλογα με τις δεξιότητες του κάθε εργαζομένου.

Οι αυτοματισμοί οδηγούσαν στην κατάργηση θέσεων εργασίας, οδηγούσαν όμως στη δημιουργία νέων θέσεων προσαρμοσμένων στις νέες απαιτήσεις του εκσυγχρονισμού και της εξειδίκευσης του ανθρώπινου δυναμικού. Η ανάπτυξη της τεχνολογίας επέφερε αλλαγές στη ζωή των ανθρώπων από τα χρόνια της αρχαιότητας.

Σήμερα μεγάλος αριθμός ανθρώπινων εργασιών μπορεί να αντικατασταθεί μερικώς ή πλήρως από εφαρμογές της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ).

Εάν ανατρέξουμε στην αρχαιότητα θα διαπιστώσουμε ότι οι Αρχαίοι Έλληνες είχαν αναπτύξει τεχνολογία. Χαρακτηριστικός είναι ο μύθος του Προμηθέα. Όπως εξηγεί ο Πλάτωνας (Πρωταγόρας, 321), ο Προμηθέας παρατηρεί ότι ο νεοδημιουργηθείς άνθρωπος είναι γυμνός, ξυπόλητος, άοπλος και άστεγος, και σπεύδει να επανορθώσει το σφάλμα αυτό της Δημιουργίας προσφέροντας στους ανθρώπους “έντεχνον σοφίαν” (τεχνογνωσία) και “πυρ” (ενέργεια).

Έτσι – κατά το μύθο – γεννήθηκε η τεχνολογία αμέσως μετά τη δημιουργία. Και τότε σκέφτηκε να κλέψει από τον Ήφαιστο την «έμπειρον τέχνην» και από την θεά Αθηνά την «έντεχνον σοφίαν» με τα οποία θα μπορούσε να δημιουργήσει τεχνολογικό πολιτισμό.

Ως αρχαία ελληνική τεχνολογία ή αρχαιοελληνική μηχανική αναφέρονται τα διάφορα τεχνολογικά έργα και οι τεχνολογικές καινοτομίες οι οποίες επινοήθηκαν στις διάφορες ελληνικές πόλεις-κράτη, στις αποικίες και στα ελληνιστικά βασίλεια της αρχαιότητας, από τον 7ο αιώνα π.Χ. έως και τον 1ο με 2ο αιώνα μ.Χ., και πολλές από τις οποίες αποτέλεσαν την βάση για μετέπειτα τεχνολογικές εξελίξεις έως και την σύγχρονη εποχή.

Το πλέον διάσημο δείγμα της αρχαίας ελληνικής τεχνολογίας ωστόσο αποτελεί ο μηχανισμός των Αντικυθήρων, μηχανικός ψηφιακός υπολογιστής ειδικής χρήσεως με γρανάζια, ο οποίος χρησιμοποιείτο για τις προβλέψεις των κινήσεων των ουρανίων σωμάτων και για διάφορους άλλους συναφείς υπολογισμούς.

Όλες αυτές οι αρχαίες τεχνολογικές εξελίξεις ασφαλώς και θα αντικαθιστούσαν μέχρις ενός σημείου τον ανθρώπινο παράγοντα από τη συμμετοχή του σε μια διαδικασία. Ίσως θα τον προφύλασσαν και από κάποιους κινδύνους. Κάτι παρόμοιο ισχύει και σήμερα με την αλματώδη εξέλιξη των νέων τεχνολογιών ιδιαίτερα στο τομέα της ΤΝ.

Επομένως η τεχνολογική ανάπτυξη και η χρήση νέων τεχνολογιών δεν είναι μόνον χαρακτηριστικό της εποχής μας αλλά και παλαιοτέρων εποχών, όπου οι ρυθμοί ανάπτυξης ήταν διαφορετικοί. Μόνον που οι τότε νέες τεχνολογίες απευθύνονταν σε μια ελίτ της γνώσης και δεν υπήρχε ευρεία χρήση και διάδοση.

Οι νέες τεχνολογίες αρχίζουν να έχουν μια ευρεία διάδοση καθώς και επιπτώσεις στις εργασιακές σχέσεις με την έναρξη των Βιομηχανικών Επαναστάσεων. Η χειρωνακτική εργασία αντικαθίσταται σταδιακά από μηχανές που χρησιμοποιούν τη δύναμη του ατμού.

Ακολουθεί η 2η Βιομηχανική Επανάσταση (ΒΕ), τέλη 19ουαιώνα η οποία ξεκίνησε από τη Γερμανία και ΗΠΑ και εξαπλώθηκε στον υπόλοιπο κόσμο. Με την εφεύρεση του ηλεκτρισμού εμφανίζονται οι πρώτοι ηλεκτροκινητήρες, οι ηλεκτρογεννήτριες, ο τηλέγραφος, το τηλέφωνο και ο ηλεκτρικός λαμπτήρας.

Το 1903 ο Αμερικανός βιομήχανος Henry Ford, δημιουργεί την πρώτη γραμμή συναρμολόγησης μαζικής παραγωγής, κάτι που υιοθετήθηκε και εφαρμόζεται ακόμη και σήμερα από όλη την παγκόσμια βιομηχανία. Έτσι θέσεις χειρωνακτικής εργασίας καταργούνται ενώ άλλες νέες δημιουργούνται.

Η Τρίτη ΒΕ (Ηλεκτρονική Επανάσταση) τέλη 20ου αιώνα (1969) ξεκίνησε από τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία και άλλαξε τόσο τις διαδικασίες παραγωγής όσο και την καθημερινότητα της κοινωνίας. Η Τέταρτη ΒΕ ονομάστηκε η τρέχουσα ανάπτυξη της αυτοματοποίησης και της ανταλλαγής δεδομένων στις τεχνολογίες παραγωγής και χαρακτηρίζεται από την ψηφιακή τεχνολογία και την αυτοματοποίηση.

Σκοπός της 4ης ΒΕ είναι η πλήρης αυτοματοποίηση της γραμμής παραγωγής με μεθόδους της σύγχρονης ρομποτικής. Περιλαμβάνει τα κυβερνο-φυσικά συστήματα, το Διαδίκτυο των Πραγμάτων (Internet of Things), το Cloud Computing, και τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ). Οι εργασιακές σχέσεις άλλαξαν περισσότερο στο πλαίσιο της 4ης ΒΕ λόγω των αυτοματισμών οι οποίοι και εξαπλώνονται καθημερινά.

Στον τομέα της αγοράς πολλές θέσεις εργασίας καταργούνται και οι συναλλαγές γίνονται κυρίως μέσω διαδικτύου. Από την επιλογή του προϊόντος μέχρι και την παραλαβή ο πελάτης δεν έρχεται σε επαφή με τον πωλητή, εκτός εάν προκύψει κάποιο σοβαρό θέμα όπου θα χρειαστεί η επικοινωνία με πρόσωπο.

Απόδειξη ότι η ΤΝ δεν μπορεί να αντικαταστήσει προς το παρόν όλες τις δραστηριότητες μιας επιχείρησης. Η αγορά μέσω διαδικτύου δίνει τη δυνατότητα ευρείας επιλογής και σύγκρισης τιμών, χωρίς να αποκλείεται το φαινόμενο της εξαπάτησης του αγοραστή, όταν ο δικτυακός τόπος δεν είναι κατάλληλα ελεγμένος.

Ένας μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων, κυρίως των πολυεθνικών προτιμά πλέον στελέχη ειδικών δεξιοτήτων με γνώσεις νέων τεχνολογιών που θα εκπαιδεύονται συνεχώς και θα προσαρμόζουν τις γνώσεις τους στις νέες προκλήσεις. Τα έμπειρα στελέχη μεγαλύτερων ηλικιών δεν παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις καινοτόμες επιχειρήσεις εκτός εάν είναι ειδικών προσόντων.

Παρατηρείται ότι έχουν αλλάξει τα ηλικιακά όρια απασχόλησης που σε ένα βαθμό οφείλεται στη μεγαλύτερη ταχύτητα με την οποία καταργούνται κάποια επαγγέλματα σήμερα σε σύγκριση με την ταχύτητα εξέλιξης παλαιοτέρων τεχνολογικών μεταβολών.

Σε άλλους τομείς οι εφαρμογές της ΤΝ θεωρούνται πολύτιμες χωρίς να μπορούν να αντικαταστήσουν ανθρώπους όπως π.χ. στην ιατρική, όπου η τεχνολογία έχει βοηθήσει τους επιστήμονες υγείας σε πολλούς τομείς χωρίς να καταργεί θέσεις εργασίας.

Επίσης η βοήθεια της ΤΝ είναι σημαντική σε επικίνδυνα εγχειρήματα όπου ένα ρομπότ μπορεί να καθοδηγείται από άνθρωπο, αλλά αποφεύγεται η επαφή του ανθρώπου με μια επικίνδυνη ύλη ή επεξεργασία που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή του. Σε μελλοντικές εφαρμογές η ΤΝ μπορεί να συνδράμει και να υποστηρίξει  το έργο των δικαστικών λειτουργών. Ενώ είναι πολλές οι εφαρμογές της ΤΝ που αντικαθιστούν τον άνθρωπο, δεν αντικαθιστούν όμως το μυαλό του εξ ολοκλήρου.

Τα τελευταία χρόνια διαπιστώνουμε ότι επενδύονται πολλά δις για τις εφαρμογές ΤΝ και υπάρχει ένας πόλεμος γιγάντων, όπως θα μπορούσαμε να τον χαρακτηρίσουμε, μεταξύ των μεγάλων κρατών.

Χαρακτηριστικός είναι ο ανταγωνισμός μεταξύ της νεοεμφανισθείσας κινέζικης εφαρμογής ΤΝ Deep Seekπου ήδη διατίθεται στο κοινό και μάλιστα σε ανοιχτό κώδικα και τωναμερικανικών (ΗΠΑ) εφαρμογών της  Open AI και άλλων συναφών επιχειρήσεων.

Σημαντικό είναι τέλος να θεσμοθετηθούν οι κανόνες για την νέα τεχνολογία και να προωθείται ένας υγιής ανταγωνισμός που θα καταλήγει σε βελτιώσεις ώστε ο χρήστης να μπορεί να επιλέξει τί τον εξυπηρετεί καλύτερα.

Η Ευρώπη (ΕΕ) μάλλον έχει μείνει πίσω στην τεχνολογία της ΤΝ. Δικό της παρόμοιο σύστημα δεν έχει αναπτύξει είναι όμως η πρώτη που θέσπισερυθμιστικό πλαίσιο με περιορισμούς ως προς τη χρήση της ΤΝ. Στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης δημοσιεύθηκε στις 12 Ιουλίου 2024, η Πράξη για την Τεχνητή Νοημοσύνη ( Al Act) όπου θεσπίζονται οι κανόνες για τη χρήση τεχνολογιών Τεχνητής Νοημοσύνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το AI Actαποδίδεται στα ελληνικά ως «Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη».Πρόκειται για κανονισμό που αφορά στην προστασία θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τους ενδεχόμενους κινδύνους λόγω της χρήσης της ΤΝ ενώ διασφαλίζει ταυτόχρονα την καινοτομική ανάπτυξη της ΤΝ.

Η Ιωάννα Δ. Μαλαγαρδή είναι Δρ. Υπολογιστικής Γλωσσολογίας – Ιστορικός

patris.gr

ΜΗΠΩΣ ΗΡΘΕ Η ΩΡΑ κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ;

29
Screenshot
του Παντελή Σαββίδη
Ο κ. Μητσοτάκης ανέλαβε την διακυβέρνηση της χώρας με τις ευχές της συντριπτικής πλειονότητας του ελληνικού λαού να πετύχει. Και τις δικές μου. Διότι είχε προηγηθεί η τραγική εμπειρία του Συριζα. Ιδεοληπτικοί ερασιτέχνες της πολιτικής, οι συριζαίοι ανέλαβαν την εξουσία σε μια απο τις δυσκολότερες στιγμές της 200χρονης πορείας του κράτους με τα γνωστά αποτελέσματα.
Ο κ. Μητσοτάκης, δυστυχώς, διέψευσε τις προσδοκίες.
Συγκρότησε μια ομάδα συμβούλων δίπλα του (απο ερασιτέχνες, επίσης,) η οποία στο όνομα του Επιτελικού Κράτους εφήρμοσε μια καταστρεπτική συγκεντρωτική πολιτική που αποτελείωσε και την ελληνική περιφέρεια και την πρωτεύουσα. Η πρωτεύουσα αναπνέει απο την περιφέρεια. Και αν δεν υπάρξει περιφέρεια δεν θα υπάρξει και πρωτεύουσα.
Υπέταξε με ευκολία όλους τους θεσμούς στην εξουσία του. Κανείς δεν του έφερε αντίρρηση διότι η κατοχή εξουσίας στην Ελλάδα σου δίνει κύρος, δύναμη και πλούτο.
Έφερε την χώρα στο υψηλότερο επίπεδο διαφθοράς.
Αλλοίωσε και εκμαύλισε οποιαδήποτε σχέση πολίτη πολιτείας με την διαχείρηση της κοινωνίας απο μια πληθώρα υπαλλήλων του στο Μαξίμου οι οποίοι έχουν ως έργο την διαμόρφωση της εικόνας του ίδίου ανεξαρτήτως αποτελέσματος.
Υπέταξε με το αζημίωτο τα ΜΜΕ. Σε τέτοια κατάντια ουδέποτε περιήλθαν.
Περνά στην κοινωνία με την πληθώρα των υπαλλήλων του ότι πέτυχε στην οικονομία αλλά ο κόσμος στενάζει οικονομικά.
Ανήγαγε σε επιστήμη την διαπλοκή.
Έχει δημιουργήσει στη νεολαία μια αίσθηση για τη χώρα που την οδηγεί στο να αναζητήσει διέξοδο στο εξωτερικό.
Έχει υπαγάγει ακόμη και την έρευνα και τα πανεπιστήμια στις συνήθεις κομματικές διαπλοκές.
Αλλά εκεί που απέτυχε παταγωδώς ήταν η αμυντική και εξωτερική πολιτική.
Με την Διακήρυξη Φιλίας έδωσε την δυνατότητα στην Τουρκία να υπερβεί μια σημαντική δυσκολία που αντιμετώπιζε στον εξοπλισμό της. Φίλοι δεν είστε; του λένε στις ευρωπαϊκές και αμερικανικές αυλές. Γιατί διαμαρτύρεστε.
Με την ψευδαίσθηση ότι θα βρει κοινό τόπο με την Τουρκία για την Χάγη την εξιλέωσε διεθνώς δημιουργώντας την αίσθηση διαλλακτικότητας της Άγκυρας.
Χωρίς να του το ζητήσει κανείς και για να δώσει στίγμα υποτακτικότητας (άρα, να τον εμπιστευθούν δε διεθνή θέση) βγήκε σαν κοκοράκι και πρωταγωνίσθησε στο Ουκρανικό. Σήμερα έφερε την Ελλάδα σε τρομερά δυσχερή θέση διεθνώς.
Τα αμαρτήματα του κ. Μητσοτάκη είναι πολλά και η διαχειριστική του ανικανότητα κραυγαλέα.
Είναι καιρός να τα αντιληφθεί και ο ίδιος και να δρομολογήσει εξελίξεις διαδοχής στο κόμμα του.
Διαφορετικά το κόμμα του και όσοι εγγυώνται την συνέχεια της παράταξης πρέπει να του το υποδείξουν.
Όπως είπε ο Τσώρτσιλ: τα νεκροταφεία είναι γεμάτα απο αναντικατάστατους.
Γι αυτό ας μην χρησιμοποιούν το επιχείρημα αυτό όσοι σιτίζονται απο τα αποφάγια του κυβερνητικού τραπεζιού.

Η Κίνηση Πολιτών για το Μητροπολιτικό Πάρκο συναντήθηκε με τον κ. Κασσελάκη

0

 

 

 

Θεσσαλονίκη  14/2/25

Συνάντηση με τον Πρόεδρο του Κινήματος Δημοκρατίας Στέφανο Κασσελάκη και τους βουλευτές Μιχάλη Χουρδάκη και Κυριακή Μάλαμα είχε αντιπροσωπεία της Κίνησης Πολιτών, αποτελούμενη από τους: Γρηγόρη Ζαρωτιάδη, Γιώργο Λιτσαρδάκη και Γιάννη Μαγκριώτη.
Η αντιπροσωπεία της Κίνησης Πολιτών παρουσίασε στον Στέφανο Κασσελάκη την διαχρονική θέση που είχαν όλες οι κυβερνήσεις και όλοι οι φορείς της Θεσσαλονίκης και είχε θεσμοθετηθεί με την ψήφιση του Ρυθμιστικού Σχεδίου Θεσσαλονίκης από την βουλή το 1985, το οποίο προέβλεπε την δημιουργία ενός Μητροπολιτικού Πάρκου στο χώρο της ΔΕΘ και την ανάπτυξη της ΔΕΘ εκτός του Πολεοδομικού Συγκροτήματος Θεσσαλονίκης.
Το 2013, με πρόσχημα τα μνημόνια και την έλλειψη δημόσιων πόρων, η διοίκηση της ΔΕΘ, με την υποστήριξη της κυβέρνησης, αποφάσισε να ανατρέψει αυτή την απόφαση και να κατασκευάσουν νέες εγκαταστάσεις της ΔΕΘ στον ίδιο χώρο και, επειδή δεν υπήρχαν δημόσιοι πόροι, θα κατασκευαζόταν με ιδιωτικούς πόρους. Ως κίνητρο για τους επενδυτές θα κατασκευαζόταν και ένα συγκρότημα Real Estate, αποτελούμενο από ξενοδοχείο, εμπορικό-επιχειρηματικό κέντρο, πάρκινγκ 2,5 χιλιάδων θέσεων, συνεδριακό κέντρο και στον υπόλοιπο χώρο θα αναπτύσσονταν πράσινο.
“Αναγκαίο κακό” ονόμαζαν το Real Estate και το ΣΔΙΤ τότε, λόγω έλλειψης χρημάτων.
Το σχέδιο αυτό, μετά από δέκα χρόνια δηλώσεων ότι, είναι έτοιμο μελετητικά και έχει εξασφαλισμένους πόρους, ανακοινώθηκε ότι θα κοστίσει 300 εκ ευρώ, από 124 εκ. Ευρώ το αρχικό, εκ των οποίων τα 200 περίπου θα τα βάλουν φορείς του δημοσίου και τα υπόλοιπα οι ιδιώτες επενδυτές.
Δηλαδή, η πολιτεία θα παραχωρήσει το καλύτερο οικόπεδο της Θεσσαλονίκης, θα προσφέρει και 200 εκ. Ευρώ και θα παραχωρήσει για 40 χρόνια στους ιδιώτες την εκμετάλλευσή του.
Τώρα λεφτά το δημόσιο έχει και δίνει, όμως το “Αναγκαίο κακό”, το Real Estate και το ΣΔΙΤ παραμένουν, αποκαλύπτοντας τις πραγματικές προθέσεις της κυβέρνησης και των ανθρώπων της στην Θεσσαλονίκη.
Στην πόλη με το λιγότερο πράσινο, από όλες τις πόλεις της Ευρώπης, καταστρέφεται και ο τελευταίος χώρος για να αποκτήσει ένα πράσινο χώρο, που θα μετριάσει την περιβαλλοντική πίεση στο κέντρο της πόλης και θα το καταστήσει ελκυστικό για τους θεσσαλονικείς και τους επισκέπτες, όπως σε όλες τις πόλεις της Ευρώπης.
Θυμίζοντας ταυτόχρονα ότι, η χώρα μας καταδικάστηκε το 2023, από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, για την αέρια ρύπανση με τοξικά σωματίδια, του κέντρου της Θεσσαλονίκης, αφού δεν συμμορφώθηκε με τις υποδείξεις της ΕΕ από το 2010, για να λάβει μέτρα. Δυστυχώς η κυβέρνηση και οι τοπικοί εκπρόσωποί της επέλεξαν το ακριβώς αντίθετο.
Το 1985, όταν ήταν άγνωστες λέξεις «κλιματική αλλαγή» και «κλιματική κρίση», η πόλη είχε αποφασίσει να βελτιώσει το περιβάλλον της και να δώσει μια ευκαιρία ανάπτυξης και της Δυτικής Θεσσαλονίκης, όπως και της ΔΕΘ.
Στην συνέχεια, η αντιπροσωπεία της Κίνησης Πολιτών, στον διάλογο που αναπτύχθηκε, παρουσίασε και τα βασικά σημεία της πρότασής της: Να δημιουργηθεί ένα ενιαίο Μητροπολιτικό Πάρκο, ανοικτό στην πόλη, με αναβάθμιση μερικών από τα σημερινά περίπτερα, που έχουν ιστορική, αρχιτεκτονική και πολιτιστική αξία, για να πραγματοποιούνται οι μη οχλούσες εκθέσεις και στην Σινδο, δίπλα στο Διεθνές Πανεπιστήμιο, να αναπτυχθούν εκθεσιακοί χώροι για τις μεγάλες και οχλούσες εκθέσεις, όπως η Agrotika.
Μετά το τέλος της συνάντησης ο πρόεδρος του Κινήματος Δημοκρατίας Στέφανος Κασσελάκης, δήλωσε:

«Στο Κίνημα Δημοκρατίας πιστεύουμε πως είναι απαραίτητο να συμμετέχουν οι πολίτες σε τόσο σημαντικές αποφάσεις. Η Θεσσαλονίκη πρέπει να βαδίσει στα πρότυπα των μεγάλων ευρωπαϊκών πόλεων και να δημιουργηθεί ένα πάρκο ανάλογων προδιαγραφών. Σημαντικό είναι να υπάρξει διαφάνεια και στο δημόσιο χρήμα. Φαίνεται πως υπάρχουν αρκετές διαφορές προς ιδιωτικές κατευθύνσεις οι οποίες πρέπει να ελεγχθούν. Τα χρήματα του λαού πρέπει να τα σεβόμαστε»

Η Κίνηση Πολιτών για το Μητροπολιτικό Πάρκο στον χώρο της ΔΕΘ και την Βιώσιμη Ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης.

 

 

Παρέμβαση Υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, στη Διεθνή Διάσκεψη για τη Συρία (Παρίσι, 13.02.2025)

0

Κύριε Υπουργέ,

Καταρχάς, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω θερμά για την πρωτοβουλία της Διάσκεψης του Παρισιού για τη Συρία και για την πρόσκληση που μου απευθύνθηκε να συμμετάσχω σε αυτήν. Ακόμα περισσότερο, λόγω της επίσκεψής μου, μόλις πριν από λίγες ημέρες, στη Δαμασκό, όπου είχα την ευκαιρία να έχω μια ειλικρινή και ανοιχτή ανταλλαγή απόψεων με τον μεταβατικό Πρόεδρο και τον Υπουργό Εξωτερικών της Συρίας, ο οποίος βρίσκεται ανάμεσά μας σήμερα.

Αξιότιμοι εκπρόσωποι,

Είναι ιδιαίτερη τιμή να εκπροσωπώ σήμερα την Ελλάδα στη Διάσκεψη των Παρισίων για τη Συρία.

Όλοι συμφωνούμε πως μία σταθερή και ευημερούσα Συρία θα συμβάλλει όχι μόνο στην περιφερειακή, αλλά και στη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια.

Επομένως, η στήριξη της ενότητας, της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Συρίας αποτελεί κοινό στόχο όλων μας.

Η Ελλάδα υποστηρίζει μία συριακής κυριότητας πολιτική μετάβαση προς μία δημοκρατική και νόμιμη κυβέρνηση, από την οποία δεν θα εξαιρεθεί καμία εθνική ή θρησκευτική κοινότητα και η οποία θα προετοιμάσει μία συνταγματική μεταρρύθμιση και θα οδηγήσει στη διεξαγωγή εκλογών, χωρίς ξένες παρεμβάσεις.

Κατά την άποψή μου, το νέο όραμα για τον λαό της Συρίας πρέπει να περιλαμβάνει τέσσερις πυλώνες.

Πρώτον, τη σταδιακή άρση των κυρώσεων, δεύτερον την οικοδόμηση ανθεκτικών θεσμών, τρίτον την ανοικοδόμηση της χώρας και τέταρτον την επιστροφή του ανθρώπινου δυναμικού.

Όσον αφορά τη σταδιακή άρση των κυρώσεων, πρέπει να διασφαλίσουμε πως αυτές οι κυρώσεις δεν θα στοχοποιούν τον λαό. Και, υπό την προϋπόθεση πως οι υποσχέσεις που ακούσαμε σήμερα θα τηρούνται και θα υπόκεινται σε περιοδική επανεξέταση. Οι κυρώσεις πρέπει να αρθούν σταδιακά.

Βεβαίως, οι θεσμοί της Συρίας πρέπει να είναι ανθεκτικοί, να προωθούν σχέσεις καλής γειτονίας και να συμμορφώνονται πλήρως προς το Διεθνές Δίκαιο, περιλαμβανομένου του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.

Πρέπει να υιοθετήσουμε μία βασισμένη σε αρχές και σε διδάγματα, συντονισμένη και πρακτική προσέγγιση σχετικά με την οικοδόμηση ανθεκτικών θεσμών και την ανάπτυξη δυνατοτήτων.

Δεν αφορά μόνο το νέο Σύνταγμα. Αφορά και τις συνταγματικές αρχές, τον εκλογικό νόμο, την ανεξάρτητη δικαιοσύνη, καθώς και την υιοθέτηση νόμων που εξαλείφουν τις διακρίσεις.

Η τεχνογνωσία αυτή μπορεί να παρασχεθεί και από σημαντικούς οργανισμούς, όπως ο Αραβικός Σύνδεσμος ή τον Απεσταλμένο των Ηνωμένων Εθνών ή ακόμα και την Επιτροπή της Βενετίας, δηλαδή την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη Δημοκρατία μέσω του Δικαίου του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Τρίτον, ανοικοδόμηση. Είναι σημαντικό να εξασφαλίσουμε ένα ειδικό ταμείο για την ανοικοδόμηση. Είχα προσωπικά την ευκαιρία να δω πόσο κατεστραμμένη είναι η χώρα. Και είναι σημαντικό να δράσουμε γρήγορα για την αποκατάσταση των βασικών υποδομών, ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να ζουν σε ένα βιώσιμο περιβάλλον.

Τέλος, νομίζω είναι σημαντικό να έχουμε ένα συνεκτικό σχέδιο επαναπατρισμού, διευκόλυνσης επιστροφών και παράλληλα να καλύπτουμε τις ανάγκες των ανθρώπων που βρίσκονται στη Συρία. Πρέπει να υπάρξει ένα κεντρικό και καλά οργανωμένο σχέδιο εθελοντικών επιστροφών, μόλις δημιουργηθούν οι κατάλληλες υποδομές.

Θα είμαστε εκεί για να συμπαρασταθούμε στον λαό της Συρίας στην τεράστια αυτή προσπάθεια ανάκαμψης. Ευχαριστώ.

Ο Ράμα έχασε την κολλητή του Αμερικανίδα πρέσβειρα

0

Καθώς καθημερινά διαρρέουν από την νέα αμερικανική διοίκηση ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τον τρόπο που δημιουργούνται οι σύγχρονες αποικίες, η περίπτωση της Αλβανίας είναι μοναδική. Ο αναλυτής και πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου Michael Rubin, ανάρτησε στον ιστότοπο “19fortyfive.com” ένα κείμενο-άποψη για το τι έχει να αντιμετωπίσει ο Τραμπ στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής και στις δομές του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Ο Rubin φέρνει ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την πρώην Αμερικανίδα πρέσβειρα των ΗΠΑ στα Τίρανα, Yuri Kim, η οποία μετά την θητεία της στην Αλβανία τοποθετήθηκε στην θέση της Βοηθού υπουργού Εξωτερικών για την Ευρασία. Είναι μία εκ των αξιωματούχων που κήρυξε έκπτωτη ο Τραμπ με διάταγμα, όπως έπραξε και με τον γνωστό μας πρώην πρέσβη στην Αθήνα Τζέφρι Πάϊατ. Η Kim πλέον στερείται κάθε δικαιώματος πρόσβασης στο υπουργείο.

Στην ανάλυση του ειδικού επί ζητημάτων Μέσης Ανατολής-Τουρκίας-Ιράν και στελέχους του American Enterprise Institute Rubin, έχει σημασία η εκτεταμένη αναφορά του στην ειδική σχέση της Αμερικανίδας πρέσβειρας στην Αλβανία με τον πρωθυπουργό της χώρας, Έντι Ράμα. Ο αρθρογράφος αναφέρεται σε σκανδαλώδεις συναλλαγές που εν τούτοις δεν μας αφορούν άμεσα.

Όμως υπάρχει μία αναφορά στο κείμενο του Rubin που σχετίζεται με την Εθνική Ελληνική Μειονότητα και τις ελληνοαλβανικές σχέσεις: Αφορά στην υπόθεση του Δημάρχου Χιμάρας Φρέντη Μπελέρη και την “περίεργη” παράβλεψη των αυθαιρεσιών του αλβανικού καθεστώτος από πλευράς της τότε αμερικανικής διπλωματικής αποστολής.

Η σκανδαλώδης στάση της αμερικανικής πρεσβείας στην υπόθεση σκευωρίας και των αυθαιρεσιών του αλβανικού κράτους εις βάρος του Μπελέρη χρήζουν εξήγησης. Ο Rubin, έχοντας πρόσβαση σε πληροφορίες και με το κύρος που έχει η άποψη του, ερμηνεύει την στάση της πρέσβειρας Kim. Να σημειωθεί ότι χρήσιμες πληροφορίες για τις ελληνοαλβανικές σχέσεις έχουν προσφέρει και οι δημοσιεύσεις των Wikileaks, βεβαίως για την διαχείριση άλλων διακρατικών υποθέσεων.

Για παράδειγμα, το τηλεγράφημα, της πρώην πρέσβειρας Marcie B. Ries (κατά σύμπτωση ο σύζυγος της υπηρετούσε επικεφαλής της πρεσβείας στην Αθήνα και ως σημείο οικογενειακής συνάντησης είχαν ένα μικρό χωριό της Θεσπρωτίας στην παραμεθόριο), για μία υπόθεση ευαίσθητη που αφορά τους Έλληνες Πεσόντες στον πόλεμο με την φασιστική Ιταλία, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το πώς πρέπει να αποφεύγεται η διπλωματική μονομέρεια.

Η επίμαχη παράγραφος

Ας έρθουμε όμως στα πιο επίκαιρα, 20 χρόνια μετά: Ο Rubin κατηγορεί ευθέως την πρέσβειρα Kim ότι στην υπόθεση της παράνομης φυλάκισης – και παράτυπης καθαίρεσης απ’ τα καθήκοντα του δημάρχου Μπελέρη – επιτέλεσε μία πράξη αντίθετη με τα αμερικανικά συμφέροντα, προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι στοχεύσεις του Ράμα.

Στο περιεκτικό κείμενο του, ειδικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η κάτωθι παράγραφος που αποδεικνύει με σαφήνεια τις υπόγειες διαδρομές των πρόσκαιρων φιλοδοξιών αξιωματούχων, με σοβαρές συνέπειες για τα μέλη της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας, το κράτος δικαίου και την λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος:

«…Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν ήταν μόνο η θητεία της ως Αναπληρωτής Γραμματέας. Η Κιμ απέτυχε επίσης στην προϋπηρεσία της ως πρέσβης στην Αλβανία. Κανονικά, μια διπλωματική αποστολή στα Τίρανα δεν πρέπει να αντιμετωπίσει πρόβλημα. Οι Αλβανοί είναι φιλο-Αμερικανοί και εκτιμούν τη γραμμή του Αμερικανού Πρέσβη, περισσότερο από πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ωστόσο, δεν είναι όλα καλά στην Αλβανία

Όπως ο Ερντογάν, ο Ράμα στοχεύει τις εθνικές μειονότητες και επιδιώκει να χρησιμοποιεί την πολιτική εξουσία για προσωπικά οφέλη. Σε αυτό το πλαίσιο και λόγω της επιθυμίας του να αξιοποιήσει την Αλβανική Ριβιέρα – περιοχή όπου έχει παρουσία η Εθνική Ελληνική Μειονότητα – φυλάκισε τον Φρέντη Μπελέρη, τον εκλεγμένο Δήμαρχο μιας από τις πιο γραφικές πόλεις της… Η Kim υποβάθμισε το περιστατικό, καθώς δεν ήθελε να βλάψει την προσωπική της σχέση με τον Ράμα.

Ωστόσο, η απόφαση της να αγνοήσει το γεγονός και να επιτρέψει να εξελιχθεί το σχέδιο διαφθοράς του Ράμα, μετατράπηκε σε μία διπλωματική κρίση ανάμεσα σε Αλβανία και Ελλάδα, με συνέπεια να τεθεί υπό καθεστώς αναστολής η διαδικασία ενσωμάτωσης και συνεργασίας των Βαλκανίων με την ΕΕ, ενώ είχε ξεσπάσει η κρίση στην Ουκρανία…». Μάλιστα, σύμφωνα με τον Αμερικανό αναλυτή, παρά την απροκάλυπτη πρόκληση της έναντι της Ελλάδας, η Kim είχε την απαίτηση να τοποθετηθεί επικεφαλής της Πρεσβείας των ΗΠΑ στην Άγκυρα!

Ένα εύλογο ερώτημα για την Kim… 

Λαμβάνοντας υπόψιν την ανάλυση Rubin, θα μπορούσε εύλογα να τεθεί το εξής ερώτημα: Που εδράζονταν η σιγουριά της τότε πρέσβειρας των ΗΠΑ ώστε να εγγυηθεί το 2023 στο State Department ότι δεν θα υπάρξουν περαιτέρω επιπλοκές στην περιφερειακή πολιτική διεύρυνσης και πολιτικής ασφάλειας;

Ένας προσεκτικός παρατηρητής εύκολα θα διαπιστώσει την κοινή προσέγγιση της Ελληνίδας υφυπουργού Εξωτερικών Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου, που πρόκρινε την διατήρηση των καλών σχέσεων με τον Ράμα – λόγω και της στάσης του στο Ουκρανικό που εξυπηρετεί το ΝΑΤΟ – παραβλέποντας την καταπίεση των Ελλήνων στη Βόρεια Ήπειρο…

Να θυμίσουμε ότι στην προαναφερθείσα περίπτωση της πρέσβειρας Ραϊς που τηλεγραφούσε στην Ουάσιγκτον ότι Αθήνα και Ομογένεια (δια της ΟΜΟΝΟΙΑΣ) είχαν υπερβολικές απαιτήσεις προς τα Τίρανα, εκείνο το διάστημα στο ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών η Ντόρα Μπακογιάννη διαδέχονταν τον Πέτρο

Ο Ράμα έχασε την κολλητή του Αμερικανίδα πρέσβειρα

Ντόρα Μπακογιάννη: Γκάφες

4

 

«Θα ήταν βλακώδες» να συγκαλύψουμε, λέει η Ντόρα Μπακογιάννη. Όχι απαραιτήτως. Μπορεί να είναι μια αλληλουχία από γκάφες. Συμβαίνει και στις καλύτερες οικογένειες…

Η μία όψη στην τραγωδία των Τεμπών είναι η σύγκρουση των τρένων. Από την αρχή η κυβέρνηση θέλει να επιβάλει την ιδέα ότι υπεύθυνοι ήταν οι εξής: ο σταθμάρχης βάρδιας, που έκανε το «ανθρώπινο λάθος», οι κακοδαιμονίες του ελληνικού κράτους και όλες οι κυβερνήσεις από εποχής Τρικούπη. Τόσο απλά.

Οι «κακοδαιμονίες» δεν μπορούν να καθίσουν στο σκαμνί και για να δικάσουμε κυβερνήσεις και υπουργούς, πρέπει να κάνουμε αρχή από τους σημερινούς – οπότε άστο. Μένει ο σταθμάρχης.

Όχι όμως και αυτός που τον διόρισε. Ούτε αυτός που παρέλειψε να αποκλείσει τεχνικά τη σύγκρουση. Πόσο μάλλον αυτός που την απέκλειε, όταν τον προειδοποιούσαν. Μη δικάσουμε και τους δικούς μας.

Η άλλη πλευρά είναι οι παράνομες ουσίες, στις οποίες αποδίδεται η φωτιά. Αρχικά ο Πρωθυπουργός είπε ότι «δεν υπήρχαν». Προ ημέρων δικαιολογήθηκε ότι «έτσι του είπε η εταιρία», αλλά πλέον «δεν το αποκλείει» και πρέπει να τιμωρηθεί, αν τον κορόιδευε. Το είπε, αλλά μια εβδομάδα μετά η κυβέρνηση της έσκασε άλλα 60 εκατομμύρια ευρώ.

Τώρα οι δικοί του διακινούν βίντεο που βγάζουν «λάδι» την εταιρία. Και οι παροικούντες στοιχηματίζουν: εκεί θα καθίσει η μπίλια όταν «η Δικαιοσύνη βρει την αλήθεια». Ρωτήστε και την πρόεδρο του Αρείου Πάγου…

Αν όμως δεν υπήρξε παράνομο φορτίο, ο Πρωθυπουργός έχει άλλο πρόβλημα: να εξηγήσει πώς προέκυψε η φωτιά με το μανιτάρι. Εκτός αν δεν υπήρξε ούτε φωτιά και «αποδειχθεί» με νέο βίντεο που θα δείχνει, εκτός από τα συντρίμμια, τον ουρανό με τα αστέρια.

Αν όμως δεν υπήρχε παράνομο φορτίο, δεν υπήρχε από την αρχή. Οπότε, γιατί μετέφεραν αμέσως τα χώματα – που έσβησαν ίχνη και αλλοίωναν τον χώρο – και τρέχουν στα δικαστήρια τον Αγοραστό, και στις προανακριτικές τον Τριαντόπουλο; Απλώς κάποιος νόμιζε ότι υπήρχε; Ήταν δηλαδή λάθος συναγερμός;

Μάλλον, αν πάρουμε τοις μετρητοίς την τελευταία παρέμβαση της Ντόρας Μπακογιάννη, που βάζει το χέρι της στο Ευαγγέλιο: «Δεν δέχομαι τη συγκάλυψη, διότι δεν υπάρχει». Άρα η σύγκρουση ήταν απλώς «ατύχημα» – όπως το είπε – χωρίς παράνομο φορτίο;

Η απορία είναι πώς το ξέρει μια απλή βουλευτής και δεν τον ξέρει ο Πρωθυπουργός, του οποίου η πιο πρόσφατη δήλωση είναι: «δεν το αποκλείω». Και αφού το ξέρει, γιατί περιμένει «να βγει η αλήθεια – όποια και αν είναι»; Ξέρει και ποια θα είναι;

«Δεν είμαστε τέρατα» – για να συγκαλύπτουμε – είπε η κυρία. Αλλά δεν διευκρίνισε ποιους ακριβώς εννοεί. Δεκτό: δεν είναι – όποιους και αν έχει στο μυαλό της. Αλλά το ζητούμενο σ’ αυτή την υπόθεση δεν είναι αυτό.

Είναι ποιος, από την κυβέρνηση, ευθύνεται για τη σύγκρουση, επειδή δεν έκανε ό,τι όφειλε άσχετα τι – δεν – έκαναν οι προηγούμενοι. Και τι ακριβώς ήταν αυτό που πήρε φωτιά – γιατί πήρε – αλλά και ποιος το φόρτωσε.

Η αναζήτηση της ευθύνης δεν αφορά «τέρατα», ή εξωγήινους. Και δεν είναι συλλογική ευθύνη για να χρησιμοποιεί πρώτο πληθυντικό. Αφορά συγκεκριμένα πρόσωπα και συγκεκριμένες πράξεις, ή παραλείψεις. Έτσι απονέμεται η Δικαιοσύνη.

Ένα από τα πρόσωπα είναι ο εν ενεργεία – κατά τη σύγκρουση – υπουργός Καραμανλής. Η Ντόρα που δεν είχε ούτε καλημέρα μαζί του, αλλά τώρα τον καλύπτει: «Δεν είναι διορισμένος βουλευτής, τον ψήφισαν στις Σέρρες».

Κι ο Παππάς του ΣΥΡΙΖΑ εκλεγμένος είναι και από τους πολίτες και από το κόμμα του, αλλά ο Πρωθυπουργός αρνήθηκε να μιλήσει μαζί του στη Βουλή.

Αντιφάσεις, πολλές αντιφάσεις και μπαλαμούτι. «Θα ήταν βλακώδες» να συγκαλύψουμε, λέει η Ντόρα – για τους κυβερνητικούς χειρισμούς μετά τη σύγκρουση. Όχι απαραιτήτως. Μπορεί να είναι μια αλληλουχία από γκάφες. Συμβαίνει και στις καλύτερες οικογένειες…

https://www.ieidiseis.gr/fotoskiaseis/279097/dora-bakogianni-gafes

The Turkish-Greek Rapprochement: Time for European Engagement

0
Joint statements by the Greek Minister of Foreign Affairs Giorogos Gerapetritis and his Turkish counterpart Hakan Fidan in Athens, Greece, on November 8, 2024. (Photo by Menelaos Myrillas / SOOC / SOOC via AFP)

Policy Note, February 2025
Nonresident Senior Fellow
February 2, 2025

 

Introduction

In October 2024, Turkish President Recep Tayyip Erdoğan declared that both he and Greek Prime Minister Kiriakos Mitsotakis backed efforts to resolve their long-standing political disputes. The Turkish president stated, “Both sides must be willing to define the problems, outline their content, and find solutions… in the context of our comprehensive approach to the Aegean Sea.”1 Just a month earlier, Greek Foreign Minister Giorgos Gerapetritis also highlighted the marked shift in Ankara-Athens relations, stating “our relationship now has improved significantly, and we have established some mutual sincerity in things.”2

Hakan Fidan, Gerapetritis’ Turkish counterpart, further affirmed that there remained grounds for optimism despite complex divergences complicating bilateral relations between Türkiye and Greece prior to his visit to Athens in late 2024.3 These statements indicate a positive trend; however, the durability of the ongoing Ankara-Athens rapprochement will largely rely on the European Union’s (EU) support. Against this backdrop, this policy note argues that a Greek-Turkish thaw needs to be couched within a broader Türkiye-EU reset, which should include extending regular invitations to Türkiye’s foreign minister to the EU’s Gymnich meetings (regular informal gatherings of the foreign ministers of EU member states) and establishing an increasingly structured foreign and security policy dialogue between both sides.

Bones of Contention

Greek-Turkish tensions have long been at the core of the multi-layered Eastern Mediterranean crisis, a highly contentious rivalry between Türkiye and a group of countries including Greece, Cyprus, Israel, and Egypt. The Turkish-Greek rivalry is underpinned by divergences over maritime boundaries, the respective parties’ approaches to the Cyprus question, energy, geopolitical files such as the Libyan conflict, and regional order at large.

Greece and Türkiye’s contestations have particularly centered on three principal dimensions.4 Firstly, disagreements on their maritime boundaries, including their continental shelves and exclusive economic zones (EEZ) in the Eastern Mediterranean. Secondly, both contest the extent of Greek territorial waters in the Aegean Sea. Thirdly, both are vigorously at odds over Cyprus, arguably the thorniest issue between Ankara and Athens.

Greece and Greek Cypriots affirm their support for a bi-zonal and bi-national federal framework, under a federal one-state solution. Conversely, Türkiye and Turkish Cypriots are inching towards a two-state solution. Beyond the aforementioned critical issues, Athens and Ankara also regularly disagree on the demilitarization of various Greek islands, and/or curbing irregular migration.

Traditional sources of friction in Greek-Turkish relations have been further exacerbated by several new regional dynamics, transforming bilateral tensions into a multilateral Eastern Mediterranean crisis. Chief amongst these factors were recent discoveries of hydrocarbon resources by Israel, Cyprus, and Egypt in the Eastern Mediterranean, triggering Türkiye to embark on its own gas exploration5 and activating what had been a dormant dispute with Greece over maritime boundaries and EEZs.

Gas discoveries catalyzed the formation of the East Mediterranean Energy Forum and the proposed (but since shelved) EastMed gas pipeline project that would have transported gas from the Eastern Mediterranean, through cooperation between Israel, Cyprus, and Greece, to Europe.6 Türkiye’s exclusion from both projects prompted Ankara to view these initiatives as attempts to establish a regional energy and security order that marginalized its role. In response, Ankara adopted coercive diplomacy to undermine these initiatives, signing a deal with Libya’s Tripoli-based UN-recognized government in 2019, delimiting its maritime boundaries.7

This deal conflicted with Greece’s view of its maritime boundaries, pushing Athens to sign a similar deal with Cairo in 20208 which in turn conflicted with Türkiye’s view of its maritime borders. These contestations reflect the nature of the Eastern Mediterranean crisis with multi-layered and interconnected sets of challenges on both the bilateral and multilateral levels. The political and geopolitical rupture between Türkiye and a number of Arab states, including Egypt and the United Arab Emirates, over opposing approaches to the Arab uprisings, which drove the aforementioned Arab states closer to Greece and Cyprus, further complicated these dynamics.9

An Evolving Context 

Today, notwithstanding recent improvements in Greek-Turkish relations, the key disputes between both remain unresolved. That said, progress is possible, at least in reconciling conflicting maritime boundaries. Following a meeting on the sidelines of the UN General Assembly on September 25, 2024, Mitsotakis and Erdoğan instructed their foreign ministers “to explore whether conditions are favorable to initiate discussions on the demarcation of the continental shelf and exclusive economic zone.”10 Both ministers are also leading preparations for a high-level meeting between Greece and Türkiye in Ankara in January 2025.11 Although prospects for a breakthrough may be slim, it is nevertheless possible.

With other issues, such as disputed territorial waters in the Aegean Sea and the question of demilitarization and ownership claims over certain islands and isles, the prospect for progress is limited. The issues’ entanglement with each side’s view of its respective sovereignty makes them inherently less susceptible to compromise. However, efforts to tackle the Cyprus question have witnessed some global momentum recently.

In early 2024, UN Secretary-General António Guterres announced the appointment of former Colombian Foreign Minister María Angela Holguín Cuéllar as his Personal Envoy on Cyprus, with the hope of resuming talks suspended since 2017.12Despite this, the Greek and Turkish visions for addressing the Cyprus issue are fast diverging. For the Greek and Greek Cypriot sides, negotiations should aim to reach a solution within the overarching framework of a bi-zonal, bi-communal but unified, federal state. The Turkish and Turkish Cypriot side, on the other hand, is effectively inching towards a two-state solution on the island. While the positive climate in Greek-Turkish ties might provide some momentum for diplomacy over Cyprus, this is unlikely to lead to a resolution in the near future given the considerable gap in both positions. It is notable that the recent normalization between Türkiye and Greece has been bilateral, rather than a trilateral reconciliation involving Cyprus—an implicit recognition of the difficulty of progress on Cyprus.

Despite limited prospects for progress on core bilateral issues, regional dynamics are significantly changing. Israel’s wars on Gaza and Lebanon have hampered the Arab-Israeli-Greek cooperation that underpinned the Eastern Mediterranean Energy Forum, the EastMed pipeline project, and different variants of efforts to establish a regional energy or security order. Non-cooperation with Israel is arguably, currently, a common denominator across Arab policies. Prior to October 7, 2023, however, Egypt, Jordan, and the UAE were involved in a cooperative regional framework in the Eastern Mediterranean, alongside Israel, Greece, and Cyprus, with EU and U.S. support. In contrast, Türkiye had tense relations with Greece, Cyprus, Israel, Egypt, and the UAE.

This picture has drastically changed. Today, Türkiye has mended its ties with the UAE, Saudi Arabia, and Egypt. Egyptian President Abdel Fattah al-Sisi’s visit to Ankara, on September 4, 2024, demonstrated the warming of Ankara-Cairo relations after a decade of estrangement13 whereas Israel’s relations are deteriorating with Türkiye and many Arab states. Israel’s wars on Gaza and Lebanon, and prospects of a war between Israel and Iran therefore make Arab-Israeli cooperation likely unfeasible in the foreseeable future.

Conclusion

To maintain stability in the Türkiye, Greece, Egypt, and Cyprus nexus and sustain the fragile thaw in Turkish-Greek ties, European support will be essential.

The Turkish–Greek rapprochement process should first be situated within a broader improvement in Türkiye’s relations with the West, particularly the EU. When Ankara and Athens’ relationship experienced a honeymoon in the late 1990s and early 2000s, it was shaped by relatively strengthened Türkiye-EU ties. Given the importance of the Eastern Mediterranean’s stability for Europe and its neighborhood’s security, the EU’s support for Turkish-Greek reconciliation efforts through incentives and engagement strategies is imperative.

Despite the currently favorable climate in bilateral relations, core disputes remain volatile and highly politically sensitive. Accommodations and concessions on these issues are inherently difficult and politically challenging. The current nascent reconciliation characterizing Türkiye-Greece relations could therefore easily relapse into political deadlock. To prevent this, the EU should adopt an active policy of supporting Greek-Turkish talks, capitalizing on the current, relatively positive bilateral climate.

Notably, Ankara-EU ties have also been warming. Türkiye removed its veto over Sweden and Finland’s NATO membership bid in early 2024 and early 2023 respectively.14 A month later, Germany, the only member of a four-nation Eurofighter project that previously opposed selling the jets to Türkiye, lifted its objections.15 The Greek-Turkish thaw should therefore be couched within this broader Türkiye-EU reset. Donald Trump’s re-election as president of the United States might also provide an additional impetus for Türkiye and the EU to explore new avenues for cooperation and align their visions on European security, including in the Eastern Mediterranean. To further boost this reconciliation, the EU should regularly invite the Turkish foreign minister to the Gymnich meetings. Fidan’s invitation to a Gymnich meeting in August of 2024 was a step in that direction,16 but these invitations should be extended routinely.

Finally, the EU should launch a structured foreign and security policy dialogue with Türkiye.17 This would not only buttress the thaw in Greek-Turkish relations but could also help Ankara and Brussels coordinate and communicate their policies in a more effective manner. The future of Türkiye-Greece and Türkiye-EU relations will therefore rest on the choice to either cooperate or compete in a shared neighborhood.

 


Endnotes
1 “President Erdoğan answers journalists’ questions on his return from visits to Albania and Serbia,” Presidency of the Republic of Türkiye, October 12, 2024, https://www.iletisim.gov.tr/english/haberler/detay/president-Erdoğan-answers-journalists-questions-on-his-return-from-visits-to-albania-and-serbia.
2 “Greece says better ties with Türkiye could revive Cyprus talks,” Daily Sabah with Reuters, September 24, 2024, https://www.dailysabah.com/politics/diplomacy/greece-says-better-ties-with-turkiye-could-revive-cyprus-talks.
3 “Turkish foreign minister heads to Athens with positive agenda,” Daily Sabah with Agencies, November 7, 2024, https://www.dailysabah.com/politics/diplomacy/turkish-foreign-minister-heads-to-athens-with-positive-agenda.
4 Galip Dalay, Turkey, Europe, and the Eastern Mediterranean: Charting a Way Out of the Current Deadlock, Policy Paper, (Doha, Qatar: Brookings Doha Center, January 2021),  https://www.brookings.edu/articles/Türkiye-europe-and-the-eastern-mediterranean-charting-a-way-out-of-the-current-deadlock/.
5 Ibid.
6 “EastMed pipeline project still viable, Edison CEO says,” Reuters, July 7, 2023,
https://www.reuters.com/business/energy/eastmed-pipeline-project-still-viable-edison-ceo-says-2023-07-07/.
7 Daren Butler and Tuvan Gumrucku, “Türkiye signs maritime boundaries deal with Libya amid exploration row,” Reuters, November 28, 2019, https://www.reuters.com/article/world/Türkiye-signs-maritime-boundaries-deal-with-libya-amid-exploration-row-idUSKBN1Y21VL/.
8 Nektaria Stamouli, “Greece signs maritime border deal with Egypt amid spat with Turkey,” Politico, August 6, 2020, https://www.politico.eu/article/greece-signs-maritime-border-deal-with-egypt-amid-spat-with-Türkiye/
9 Galip Dalay, Türkiye’s Middle East Reset: A Precursor for Re-Escalation?, Policy Paper, (Doha, Qatar: Middle East Council on Global Affairs, August 9, 2022), https://mecouncil.org/publication/Türkiyes-middle-east-reset-a-precursor-for-re-escalation/.
10 “Greece and Türkiye explore holding talks on maritime zones,” Reuters, September 25, 2024, https://www.reuters.com/world/greece-Türkiye-explore-holding-talks-maritime-zones-2024-09-25/
11 Ibid.
12 “Secretary-General Appoints María Angela Holguín Cuéllar of Colombia Personal Envoy on Cyprus,” UN Press, January 5, 2024, https://press.un.org/en/2024/sga2255.doc.htm.
13 “Egypt’s el-Sisi says Türkiye visit paves way for ‘new phase’ in relations,” AlJazeera, September 4, 2024, https://www.aljazeera.com/news/2024/9/4/egypts-el-sisi-says-Türkiye-visit-paves-way-for-new-phase-in-relations.
14 George Wright, “Turkey parliament backs Sweden’s Nato membership,” BBC News, January 24, 2024, https://www.bbc.com/news/world-europe-68076829;  Ivana Kottasova, “Turkey approves Finland’s NATO application, clearing the last hurdle. Sweden is still waiting,” CNN, March 31, 2023, https://edition.cnn.com/2023/03/30/europe/turkey-vote-finland-nato-membership-intl/index.html.
15 “Germany says UK taking lead on possible Eurofighters for Türkiye,” AlJazeera, October 19, 2024, https://www.aljazeera.com/news/2024/10/19/germany-says-uk-taking-lead-on-possible-eurofighters-for-Türkiye
16 Gokhan Celiker and Can Efesoy, “Türkiye invited to EU informal foreign ministers meeting in Brussels,” Anadolu Agency, August 22, 2024, https://www.aa.com.tr/en/europe/turkiye-invited-to-eu-informal-foreign-ministers-meeting-in-brussels/3310306
17 Galip Dalay, Deciphering Türkiye’s Geopolitical Balancing and Anti-Westernism in Its Relations with Russia, SWP Comment, (Berlin, Germany: The German Institute for International and Security Affairs (SWP), May 2022), https://www.swp-berlin.org/10.18449/2022C35/.

mecouncil.org

 

Λόγος περί κοινωνικής ισότητας.

0
Σπύρος Κουτρούλης
Οικονομολόγος, Συγγραφέας

Μια αναφορά στο βιβλίο του Κώστα Λάμπου:
Κοινωνική αν-Ισότητα και Αταξικός Ουμανισμός.

(Δοκίμιο Πολιτικής Φιλοσοφίας της Πράξης)
Εκδόσεις Κουκκίδα, Αθήνα 2023, σελ.410.

*
Το τελευταίο έργο του Κώστα Λάμπου αποδεικνύει ότι εξακολουθούν να γράφονται και να εκδίδονται  ενδιαφέροντα έργα που θεμελιώνονται πάνω στην μαρξική σκέψη.

Αρκετές δεκαετίες αφότου κατέρρευσαν τα καθεστώτα που επικαλούνταν τον μαρξισμό ήταν εύλογο η κριτική να μην περιοριστεί σε αυτά αλλά να επεκταθεί στην ίδια την μαρξιστική-λενινιστική θεωρητική σκέψη.

Ο συγγραφέας διατυπώνει την κριτική του καπιταλισμού με αφετηρία τα πορίσματα του μαρξισμού. Επικεντρώνεται συνεπώς στην διατήρηση και διεύρυνση των οικονομικών ανισοτήτων, αλλά και στα προβλήματα που δημιουργούνται στον έλεγχο της πολιτικής εξουσίας. Ισοδύναμο είναι το ενδιαφέρον του συγγραφέα για τις οχλήσεις και τα προβλήματα που δημιουργούνται στο περιβάλλον.
Βεβαίως δεν παρακάμπτει τον κοινωνικό χαρακτήρα  και την ταξική φύση των καθεστώτων που αυτοορίστηκαν ως σοσιαλιστικά: «εκεί κοντά σε κάποια σκοτεινή γωνία καιροφυλακτεί και η τάχα προοδευτική πρόταση του νεοκρατικομονοπωλιακού καπιταλισμού τύπου Κίνας και Ρωσίας που προτίθενται με την ομπρέλα του «ταξικού συλλογικού καπιταλιστή», να διαιωνίσουν το κεφάλαιο, δίνοντας στην κοινωνική ανισότητα μια ψευδή επίφαση «σοσιαλισμού, με την κοινωνία στο περιθώριο»(σελ.77).
Ο Κώστας Λάμπος συμπεραίνει ότι είναι αναγκαία μια στρατηγική που «επιδιώκει με τους διαρκείς κοινωνικούς αγώνες την κατάργηση των οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων μέσω της κατάργησης της ατομικής ιδιοκτησίας πάνω στα  μέσα παραγωγής με στόχο να γυρίσουν τα πάνω κάτω, δηλαδή να επανέλθει η οικονομία υπό τον έλεγχο της κοινωνίας, για να μετακινηθεί η οικονομική δραστηριότητα από την εξυπηρέτηση της εξουσίας προς την εξυπηρέτηση της κοινωνίας» (σελ.93,94), ενώ επαναλαμβάνει πως τα αυθεντικά οράματα για κοινωνική ισότητα τα «εκμεταλλεύτηκε βάναυσα ο λεγόμενος «υπαρκτός σοσιαλισμός» που μόνο σοσιαλισμός δεν ήταν και έδωσαν την ευκαιρία στο κεφάλαιο να ανασυνταχθεί και να θριαμβολογήσει για την νεκρανάσταση της “ελεύθερης αγοράς”» (σελ. 94).
Η ανάλυση της πραγματικότητας τον οδηγεί στον σχηματισμό ενός «δέοντος» που με την σειρά του θα αναδιαμορφώσει την πραγματικότητα: «ο σύγχρονος ρεαλισμός και η διαχρονική ιστορική πραγματικότητα δείχνουν προς μια αλλαγή του οικονομικού, παραγωγικού και καταναλωτικού, μοντέλου στη βάση της κοινοκτημοσύνης, του αμεσοδημοκρατικού κοινωνικού αυτοπροσδιορισμού και της, στη βάση των αναγκών, αναλογικής ισοκατανομής που θα καταργεί τις οικονομικοκοινωνικές ανισότητες» (σελ.156). Κρίσιμο είναι, στα πλαίσια της ερμηνείας αυτής, η μείωση του χρόνου εργασίας.
Η κυριαρχία του ανθρώπου πάνω στην φύση έχει ξεπεράσει κάθε ανεκτό όριο: «η παραβίαση των φυσικών νόμων από την ασύνετη συμπεριφορά απέναντι στη Φύση και ο ανορθολογικός τρόπος οργάνωσης της κοινωνικής, της εθνικής και της οικουμενικής ζωής του ανθρώπινου είδους διαταράσσει την φυσική τάξη και καταστρέφει την αρμονία μεταξύ Φύσης, ζωής και ανθρώπινης κοινωνίας, με συνέπειες αρνητικές για τη ζωή» (σελ.174).
Αποτελεί μάλλον έκπληξη ο κρίσιμα αρνητικά ρόλος που αποδίδει την Κίνα: «μέρα με τη μέρα οδηγούμαστε προφανώς στην κινεζοποίηση της Δύσης με την έννοια της δορυφοροποίησής της στην ιμπεριαλιστική ηγεμονική πολιτική του Πεκίνου» (σελ. 167). Η Δύση υποτάσσεται στην «παραδοσιακά δεσποτική/ολοκληρωτική Ανατολή και μάλιστα στην πιο ακραία μορφή της, την κινέζικη, με σκοπό την επιβίωση της κυριαρχίας του κεφαλαίου πάνω στις κοινωνίες και στην ανθρωπότητα συνολικά» (σελ.167). Σε ένα άλλο σημείο ορίζεται η Κίνα ως «μητρόπολη του κρατικομονοπωλιακού καπιταλισμού» (σελ.238).
Σε μια πορεία εκτροπής του εργατικού κινήματος που κατέληξε όχι απλά σε «εκφυλισμένα εργατικά κράτη» αλλά στον ιδιαίτερο κοινωνικό σχηματισμό του «κρατικού καπιταλισμού» ξεχωρίζουν ως φωτεινές εξαιρέσεις «ο Αντόνιο Γκράμσι, ένα από τα φωτεινότερα μυαλά του παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος, αλλά της Δημοκρατίας και όχι της Δικτατορίας του προλεταριάτου» (σελ.345), όπως οι μετριοπαθείς Ρώσοι κομμουνιστές, αλλά και ευρωπαίοι, όπως η Ρόζα Λούξεμπουργκ, ο Κάρλ Λίπκνεχτ και ο Άντον Πάνεκοκ.
Θετικά αξιολογεί την προσπάθεια για την ευρωπαϊκή ενότητα: «ακόμα και στη σημερινή της μορφή, η Ε.Ε. αποτελεί μια κατάκτηση των λαών της Ευρώπης, αλλά και ότι καλύτερο έχουν επιτύχει οι άνθρωποι σε ολόκληρη την ιστορία της ανθρωπότητας και συνεπώς η υπεράσπιση της διατήρησης και της μετεξέλιξης της από Ευρώπη των κεφαλαίων σε Ευρώπη των Λαών και στη συνέχεια  σε Ευρώπη των Αμεσοδημοκρατικών Κοινωνιών πρέπει να ενισχυθεί με τους αγώνες, ακόμα και με την ψήφο όλων των Ευρωπαίων πολιτών, καταδικάζοντας κάθε προσπάθεια υπονόμευσης και διάλυσής της» (σελ.387).
Ο λόγος του Κώστα Λάμπου θεμελιώνεται στην βαθιά γνώση της κοινωνικής πραγματικότητας, ενώ η ερμηνεία που αναπτύσσει, του Μαρξ και των επιγόνων, αποδεικνύει ότι μπορούμε να αντλήσουμε από αυτούς ένα Δέον με στοιχεία πραγματικά αμεσοδημοκρατικά και ανθρωπιστικά.
________________________________
https://bookpoint.gr/contributors/1066568#all,
ΠΗΓΗ: https://koutroulis-spyros.blogspot.com/2025/01/2023-410.html,

Οι Τούρκοι καταργούν την ελληνική ΑΟΖ – Μετά την Κάσο η Κρήτη

2

13/02/2025

Μπορεί η Τουρκία να έχει στρέψει την προσοχή της προς νοτιοανατολικά, όπου προσπαθεί να εδραιώσει την παρουσία της, να μετατρέψει τη Συρία σε προτεκτοράτο της και να εξαλείψει το πρόπλασμα κουρδικού κράτους, αλλά δεν ξεχνάει κάθε τόσο να μας υπενθυμίζει εμπράκτως πως οι επεκτατικές διεκδικήσεις της σε βάρος της Ελλάδας είναι σταθερά στο τραπέζι. Τα περιστατικά στην Κάσο και τώρα στην Κρήτη –με την παρενόχληση του ερευνητικού σκάφους που χαρτογραφεί τον βυθό για την ηλεκτρική διασύνδεση με την Κύπρο– μιλάνε από μόνα τους.

Από τη στιγμή που η Αθήνα υποχώρησε προ μηνών στην τουρκική πίεση και άναψε το πράσινο φως στο ιταλικό ερευνητικό σκάφος να ζητήσει άδεια από την Τουρκία για να διεξάγει τις εργασίες του στα επτά μίλια έξω από την Κάσο, τί περιμέναμε; Πολύ δικαιολογημένα, η Άγκυρα διάβασε εκείνη την ελληνική υποχώρηση σαν έμμεση νομιμοποίηση του τουρκολιβυκού μνημονίου, το οποίο επιχειρεί να ακυρώσει την ελληνική ΑΟΖ της Κρήτης, της Κάσου, της Καρπάθου και της Ρόδου. Και βεβαίως δεν χάνει ευκαιρία να παρενοχλεί με πολεμικά πλοία το ερευνητικό σκάφος, όποτε εξέρχεται των ελληνικών χωρικών υδάτων. Κι όλα αυτά σε περιοχή οριοθετημένης με διεθνή συμφωνία (με την Αίγυπτο) ελληνικής ΑΟΖ όχι σε περιοχή δυνάμει ΑΟΖ.

Η Τουρκία, λοιπόν, όχι απλώς έχει εντείνει την επεκτατική πίεση που παραδοσιακά ασκεί στον Ελληνισμό, αλλά έχει “ανεβεί πίστα”. Για την ακρίβεια, ο επεκτατισμός της έχει πραγματοποιήσει ποιοτικό άλμα κατά τρόπο που μπορεί να εκληφθεί ως προετοιμασία του εδάφους για δημιουργία τετελεσμένου, όταν θα δοθεί η κατάλληλη ευκαιρία. Και βεβαίως, η Αθήνα τροφοδοτεί τον τουρκικό επεκτατισμό, όσο προσπαθεί να εξαγοράσει με φαινομενικά ανώδυνες υποχωρήσεις το κλίμα “ήρεμων υδάτων”.

Η ερμηνεία που κυριαρχεί στο ελληνικό πολιτικό κατεστημένο είναι ότι η Τουρκία πιέζει την Ελλάδα για να την υποχρεώσει να διαπραγματευθεί διμερώς τα υφιστάμενα προβλήματα. Η ανωτέρω ερμηνεία δεν είναι γενικά λανθασμένη, αλλά αν δεν διευκρινισθεί μπορεί να οδηγήσει σε απολύτως λανθασμένα συμπεράσματα. Κι αυτό, επειδή η κυρίαρχη σχολή σκέψης στα κέντρα αποφάσεων και επιρροής στην Αθήνα ισχυρίζεται ότι όλα αυτά τα χρόνια οι Τούρκοι προσθέτουν μονομερείς επεκτατικές διεκδικήσεις και κλιμακώνουν τις επιθετικές πιέσεις τους, επειδή η Ελλάδα είναι υποτίθεται απρόθυμη να διαπραγματευθεί μαζί τους ένα συμβιβασμό.

Ποιο άραγε είναι το περιεχόμενο ενός τέτοιου συμβιβασμού; Το ερώτημα αυτό συνήθως απαντάται με γενικολογίες. Και εάν κάποιος επιμείνει, η απάντηση που θα λάβει από τη συγκεκριμένη σχολή σκέψης είναι πως οι Τούρκοι δεν έχουν εδαφικές διεκδικήσεις. Θέλουν μόνο η Ελλάδα να μην επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια, να περιορίσει τον εναέριο χώρο της από τα 10 στα έξι μίλια και να οριοθετήσει την υφαλοκρηπίδα σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, όχι με βάση την αρχή της μέσης γραμμής, αλλά με ένα κριτήριο που θα λαμβάνει περισσότερο υπόψη τον χερσαίο όγκο της. Όπως είχε πει και ο Κοτζιάς να μην είμαστε μοναχοφάηδες!

Πολύ νερό στο αυλάκι

Είναι, όμως, τα πράγματα έτσι; Την απάντηση μας την δίνουν οι πράξεις των Τούρκων. Στη δεκαετία του 1970, όταν άρχισε η σύγχρονη φάση της ελληνοτουρκικής διένεξης για το Αιγαίο, αυτές ήταν σε γενικές γραμμές οι διεκδικήσεις της Άγκυρας. Και τότε, όμως, η Άγκυρα είχε αρνηθεί συστηματικά να αποδεχθεί την παραπομπή της διαφοράς για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας στη Χάγη. Από τότε, όμως, έχει κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι.

Το 1992 ο Τούρκος αρχηγός Στόλου προανήγγειλε τη θεωρία περί “γκρίζων ζωνών” και το 1996 η Άγκυρα την πρόβαλε και επισήμως με αφορμή την κρίση στα Ίμια. Σταδιακά, οι νησίδες (και κατοικημένες) που αρχικά χαρακτηρίζονταν “γκρίζες ζώνες” έγιναν “τουρκικά νησιά υπό ελληνική κατοχή”! Με τον τρόπο αυτό ενώ το 1996 οι Τούρκοι αμφισβήτησαν την εδαφική ακεραιότητα της Ελλάδας, σταδιακά μετέτρεψαν την αμφισβήτηση σε ρητή διεκδίκηση τμήματος της ελληνικής επικράτειας.

Οι σημαιοφόροι της γραμμής “να τα βρούμε με την Τουρκία” δεν χάνουν ευκαιρία να δηλώνουν σε όλους τους τόνους πως μόνη λύση για την Ελλάδα είναι η παραπομπή των ελληνοτουρκικών στη Χάγη. Δεν έκαναν, όμως, τον κόπο να πουν ποια ακριβώς προβλήματα θα παραπέμψουμε. Θα ζητήσουμε από το Δικαστήριο να αποφασίσει π.χ. εάν οι Οινούσσες ή οι Φούρνοι είναι ελληνικό ή τουρκικό νησί; Με άλλα λόγια, δεν απαντούν στο κρίσιμο ερώτημα: Είναι η Ελλάδα διατεθειμένη να θέσει στην κρίση κάποιων ξένων δικαστών την εδαφική της ακεραιότητα; Και ευρύτερα είναι διατεθειμένη να διαπραγματευθεί με τους Τούρκους την εδαφική της ακεραιότητα;

Συνήθως, η απάντηση της σχολής σκέψης που κυριαρχεί στα κέντρα αποφάσεων και επιρροής στην Αθήνα είναι πως τα όσα λέει η Άγκυρα για τα ελληνικά νησιά δεν τα εννοεί, πως είναι ένας διαπραγματευτικός ελιγμός, με σκοπό να αποσπάσει ένα συμβιβασμό αναφορικά με την υφαλοκρηπίδα, τα χωρικά ύδατα κλπ. Αυτή η απάντηση, ωστόσο, δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένας ισχυρισμός, μία παντελώς αυθαίρετη ερμηνεία. Έτσι έλεγαν και για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, πως ήταν ένας διαπραγματευτικός ελιγμός με σκοπό να εμποδίσουν την Ελλάδα να χαράξει μονομερώς ΑΟΖ. Όπως βλέπουμε, όμως, η Άγκυρα εφαρμόζει στην πράξη το τουρκολιβυκό μνημόνιο, δηλαδή καταργεί την οριοθετημένη ελληνική ΑΟΖ, και η Αθήνα σφυρίζει αδιάφορα!

Το προηγούμενο διάστημα η κυβέρνηση και όλη η χορωδία που τραγουδάει τον ίδιο σκοπό θριαμβολογούσαν σε κάθε ευκαιρία ότι η πολιτική τους είχε οδηγήσει σε τερματισμό των τουρκικών παραβιάσεων και παραβάσεων στον εναέριο χώρο του Αιγαίου. Τώρα που οι παραβιάσεις και παραβάσεις έχουν ξαναρχίσει, “κάνουν την πάπια” κατά το κοινώς λεγόμενο. Η Άγκυρα δεν περιορίζεται σε δηλώσεις. Πάντα σχεδόν τις συνοδεύει με πράξεις, οι οποίες προσδίδουν υπόσταση στις επεκτατικές δηλώσεις της. Δεν αποκλείεται, όταν οι συνθήκες κριθούν από την τουρκική ηγεσία κατάλληλες, να δούμε και τουρκικές γεωτρήσεις στην ΑΟΖ που ορίζει το τουρκολιβυκό μνημόνιο, δηλαδή έξω από τα χωρικά ύδατα της Κρήτης! Το καθεστώς Ερντογάν τις έχει προαναγγείλει.

Διαψεύδονται οι ευσεβείς πόθοι

Τα γεγονότα, λοιπόν, διαψεύδουν συνεχώς και εκκωφαντικά τους ευσεβείς πόθους της κυβέρνησης και της κυρίαρχης μερίδας των αρχουσών ελίτ στην Αθήνα. Το γεγονός ότι η Ελλάδα έχει περιέλθει στρατιωτικά σε μειονεκτική θέση οφείλει να την καθιστά πολύ προσεκτική, αλλά όχι να την βυθίζει σε επικίνδυνες αυταπάτες ή σε πρακτικές κατευνασμού. Είναι πολύ διαφορετικό η ελληνική πλευρά να αποφεύγει κινήσεις που στρατιωτικοποιούν τη διένεξη με την Τουρκία από το να “φοβάται τον ίσκιο της”.

Για την οικονομία της συζήτησης ας συμφωνήσουμε ότι η επέκταση των χωρικών υδάτων στο ανατολικό Αιγαίο είναι, λόγω και του τουρκικού casus belli, καυτό ζήτημα. Γιατί, άραγε, δεν έχουμε εδώ και χρόνια επεκτείνει τα χωρικά μας ύδατα στις περιοχές που δεν γειτνιάζουν με την Τουρκία; Έτσι κι αλλιώς το ο “κόσμος το έχει τούμπανο και εμείς κρυφό καμάρι” ότι αιτία που δεν υιοθετούμε παντού τα 12 μίλια είναι ο φόβος της τουρκικής απειλής. Γιατί, άραγε, η Ελλάδα, δεν κλείνει τους κόλπους της με ευθείες γραμμές βάσης; Κατά ποια έννοια αυτό μπορεί να ενοχλήσει την Τουρκία; Γιατί δεν καταθέτει συντεταγμένες για τα εξωτερικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας-ΑΟΖ, ως απάντηση στις τουρκικές συντεταγμένες, ώστε τουλάχιστον να καταγραφεί πολύ καθαρά η υφιστάμενη διαφωνία;

Τα γεγονότα αποδεικνύουν ότι όσοι επιδιώκουν τον κατευνασμό της Άγκυρας το μόνο που καταφέρνουν είναι το ακριβώς αντίθετο: Τροφοδοτούν την επιθετικότητα και τον επεκτατισμό της. Τραβώντας ολοένα και περισσότερο το σκοινί, οι Τούρκοι πλησιάζουν ολοένα και περισσότερο το όριο θραύσης. Με άλλα λόγια, οι υποστηρικτές του κατευνασμού φέρνουν πιο κοντά το ενδεχόμενο ένοπλης σύγκρουσης. Κι αν αυτό σήμερα φαίνεται μακρινό, αυτό συμβαίνει επειδή η Άγκυρα είναι απασχολημένη με τη Συρία και τους Κούρδους.

Το να αγοράζεις ακριβά λίγο χρόνο θα είχε νόημα εάν τον χρησιμοποιούσες με ένταση για να βρεθείς πανέτοιμος εάν χρειαστεί να υπερασπίσεις την πατρίδα. Γιατί δύσκολα θα βρεθεί ελληνική κυβέρνηση, η οποία θα αποδεχθεί τον ακρωτηριασμό όχι μόνο κυριαρχικών δικαιωμάτων, αλλά και της εδαφικής ακεραιότητας, χωρίς οι ένοπλες δυνάμεις να ρίξουν ντουφεκιά. Και προετοιμασία δεν σημαίνει απλώς πανάκριβους εξοπλισμούς. Σημαίνει μία ολόκληρη δέσμη έξυπνων μέτρων, τα οποία δημιουργούν πειστική αποτροπή. Πείθουν, δηλαδή, την Άγκυρα πως εάν εξωθήσει τα πράγματα σε ρήξη θα πληρώσει κι αυτή βαρύ τίμημα, άρα έχει κίνητρο να αυτοσυγκρατηθεί.

Προφανώς, ο Ερντογάν προτιμάει να κερδίζει πόντους στο ελληνοτουρκικό μέτωπο, χωρίς να ρίξει ντουφεκιά, δεδομένου ότι οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις είναι σε θέση να προκαλέσουν καταστροφές στον επιτιθέμενο, ανεξαρτήτως της τελικής έκβασης. Προτιμάει, λοιπόν, να κερδίζει μάχες, εξωθώντας την Αθήνα σε αλλεπάλληλες υποχωρήσεις με την άσκηση πιέσεων και την τροφοδοσία του φοβικού συνδρόμου της. Αν, όμως, κρίνει ότι σχετικά εκ του ασφαλούς μπορεί να δημιουργήσει ένα επεκτατικό τετελεσμένο για να γκρεμίσει τις ελληνικές αντιστάσεις, είναι πιθανόν να το τολμήσει.

Και μόνο αυτό το ενδεχόμενο θα έπρεπε να έχει προκαλέσει συναγερμό στο ελληνικό πολιτικό σύστημα, το οποίο, όμως, φαίνεται να βολεύεται στη θαλπωρή των αυταπατών. Ο στρουθοκαμηλισμός σε κανέναν και ποτέ δεν βγήκε σε καλό, αλλά εντούτοις παραμένει –για πολιτικοψυχολογικούς λόγους– ένα ευρέως διαδεδομένο φαινόμενο, ειδικά στην Αθήνα. Και τώρα που η πολιτική για “ήρεμα ύδατα” αποκαθηλώνεται, ο Μητσοτάκης ζητάει από το ΝΑΤΟ να μεσολαβήσει. Η ελληνική γεύση, όμως, από τις παρεμβάσεις του ΝΑΤΟ στα ελληνοτουρκικά τα τελευταία 50 χρόνια, είναι πολύ πικρή για να περιμένει ο πρωθυπουργός κάτι θετικό τώρα.

slpress.gr

 

Δ. Μάρδας: Τέμπη: Η έκρηξη και το μεγάλο αναπάντητο ερώτημα

0

Οι έρευνες για το εύφλεκτο υλικό που φέρεται να μετέφερε η εμπορική αμαξοστοιχία και το πρόβλημα του λαθρεμπορίου καυσίμων. Τα κενά στις προσπάθειες της Πολιτείας. Γράφει ο Δημήτρης Μάρδας.

  • Του Δημήτρη Μάρδα*
To 2012 o καθηγητής του ΑΠΘ Δημήτρης Μάρδας πραγματοποίησε μια εκτεταμένη μελέτη για λογαριασμό της Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών, Βιοτεχνών, Εμπόρων Ελλάδας (ΓΣΕΒΕΕ) και της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων (ΠΟΠΕΚ), με θέμα τη «Νοθεία και το Λαθρεμπόριο Καυσίμων: Μέτρα Πολιτικής». Η μελέτη αυτή εμπλουτίστηκε με νέα στοιχεία το 2014.  Από ό,τι προτάθηκε εφαρμόστηκε με μεγάλη καθυστέρηση, μετά το 2015 ένα μέρος. Έτσι, η μάστιγα της νοθείας και λαθρεμπορίου δεν έχει κοπάσει. Το δυστύχημα των Τεμπών και τα όσα έρχονται στη δημοσιότητα φέρνουν στην επιφάνεια ένα από τα άλυτα προβλήματα της χώρας.

Στις 13 Ιανουαρίου 2012 ο τότε πρωθυπουργός ο Λουκάς Παπαδήμος σε ομιλία του στη Βουλή, ανέφερε ότι ο κύκλος εργασιών από τις σκιώδεις συναλλαγές στην αγορά καυσίμων υπολογίζεται στα 2,5 δισ. ευρώ ετησίως, τονίζοντας παράλληλα ότι το λαθρεμπόριο καυσίμων αποτελεί πληγή για το ίδιο το κράτος Δικαίου.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στις αρχές του 2010 εκτιμούσε ότι η απώλεια πόρων λόγω των στρεβλώσεων στην αγορά των καυσίμων ανερχόταν σε 1 δισ. ευρώ ετησίως.

Έως την σύγκρουση των τρένων στα Τέμπη η νοθεία των καυσίμων φαίνεται ότι δεν άγγιξε ζωές. Τώρα, αν οι υπόνοιες και οι υφιστάμενες ενδείξεις γίνουν βεβαιότητα, φαίνεται ότι στα Τέμπη η νοθεία των καυσίμων διάβηκε τον Ρουβίκωνα παίρνοντας μαζί του 57 ψυχές.

Πολλά ερωτηματικά υπάρχουν για το τι μετέφερε η εμπορική αμαξοστοιχία. Από την άλλη, οι υποψίες για μεταφορά υγρών διαλυτών που χρησιμοποιούνται και για τη νοθεία των καυσίμων φαίνεται ότι κερδίζουν έδαφος μέσα από τα στοιχεία που βγαίνουν στο φως. Ουδείς γνωρίζει ακόμη και τώρα ποιος ήταν ο αποστολέας και ποιος ο παραλήπτης των εύφλεκτων υλικών της εμπορικής αμαξοστοιχίας. Είναι σύνηθες φαινόμενο αυτό στη παράνομη διακίνηση καυσίμων.

Πολλοί αμφισβητούν την ύπαρξη υγρών διαλυτών στην εμπορική αμαξοστοιχία αποδίδοντας την έκρηξη σε άλλες αιτίες. Όλοι περιμένουμε στο τέλος του μήνα το πόρισμα του Τμήματος Δομικής Μηχανικής του Πανεπιστημίου της Γάνδης και την σχετική τεκμηρίωση. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον θα έχουν τα συμπεράσματα του –που ήδη έχει δημοσιοποιηθεί μέρος αυτών– σύμφωνα με τα οποία εικάζεται η ύπαρξη σημαντικών ποσοτήτων υγρών διαλυτών, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για τη νοθεία των καυσίμων.

Να σημειώσουμε ενδεικτικά ότι μια ακόμη παράνομη διακίνηση υγρών διαλυτών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη νοθεία καυσίμων, σημειώθηκε επίσης σχετικά πρόσφατα, στις 27/3/2024 όταν η ΑΑΔΕ συνέλαβε 260 τόνους με διαλύτες μεταφερόμενους με εννέα βυτία στην Πάτρα και με ένα βυτίο στους Ευζώνους. Δεν μάθαμε όμως ποτέ τους παραλήπτες!

Σε μια περίοδο όπου ο δείκτης έκφρασης της δυσαρέσκειας των πολιτών έχει ξεπεράσει το κόκκινο και ο κόσμος απεγνωσμένος προσπαθεί να μαντέψει τι μέλλει γενέσθαι, κάποιοι χρυσοφόροι τομείς της οικονομίας παραμένουν ανέγγιχτοι. Έτσι ακόμη ψάχνουμε, μαζί με τους φοροφυγάδες, τους κύριους παίχτες και τους επώνυμους ή ανώνυμους που κινούν τα νήματα του λαθρεμπορίου και της νοθείας των καυσίμων.

Ένα προϊόν εύφλεκτο, ογκώδες και με ιδιαίτερη οσμή κινείται παράνομα λοιπόν σε όλα τα μήκη και πλάτη του ελληνικού χώρου. Το λαθρεμπόριο καυσίμων αρχίζει με την κυκλοφορία νοθευμένων βενζινών / ντίζελ μέσω βυτιοφόρων, ενώ στη θάλασσα κινείται με τα ειδικά πλοιάρια εφοδιασμού των πλοίων.

Συνεχίζει με την αποθήκευση των παράνομα διακινουμένων καυσίμων σε αδήλωτες δεξαμενές και ακολούθως την εικονική εξαγωγή τους ή τη διοχέτευσή τους στην εγχώρια αγορά. Τέλος, ολοκληρώνει τον κύκλο του με τον αποχρωματισμό των καυσίμων και τη χρήση τους για άλλους σκοπούς, προκαλώντας παράλληλα προβλήματα στην υγεία των πολιτών λόγω προσμίξεων με χημικές ουσίες.

Δεν μπορούμε να φανταστούμε ότι οι καθ’ ύλην αρμόδιοι υπουργοί μας, που θέλουν διακαώς να ελέγξουν το κύκλωμα αυτό, αδυνατούν να το κάνουν, εφαρμόζοντας βέλτιστες πρακτικές γνωστές σε όλο τον κόσμο. Δεν ψάχνουμε βελόνα στα άχυρα, άλλα τόνους καυσίμων που χάνονται σε μια μικρή σε έκταση αγορά.

Όλα τα προαναφερθέντα ενισχύουν τέλος έναν άλλον παράγοντα, την αβεβαιότητα. Αυτός με τη σειρά του επηρεάζει αρνητικά τις λειτουργίες της Διοίκησης, όπως και την ίδια την κοινωνία, που μένει άναυδη, βλέποντας οργίλους πολιτικούς να αφορίζουν απλά το πρόβλημα!

Οι λύσεις που προτείνονται είναι διεθνώς γνωστές. Το 2015 τρεις Υπουργικές Αποφάσεις, μετά από καθυστέρηση πολλών ετών, προσπάθησαν να βάλουν τάξη στο θέμα της διακίνησης των καυσίμων. Πέρα όμως από τις νομοθετικές ρυθμίσεις χρειάζεται ένας αποτελεσματικός μηχανισμός εποπτείας, ο οποίος θα αντιμετωπίσει «τη μεγάλη φωτιά με την φωτιά», χρησιμοποιώντας την τεχνολογία και θέτοντας ταυτόχρονα ένα δεσμευτικό πλαίσιο διοικητικών προστίμων που αφορούν στο «μαύρο χρήμα» που δημιουργείται στην αγορά αυτή.

Εδώ που έφτασε η χώρα, η πολιτική μας ηγεσία έχει δυο επιλογές, που δεν εντοπίζονται μόνο στο χώρο των καυσίμων, αλλά σε όλο το εύρος των δραστηριοτήτων της: Ή θα απαλλαγεί από τα φοβικά της σύνδρομα και θα επιλέξει επιτέλους να συγκρουστεί, με τις ισχυρές ομάδες συμφερόντων που οδηγούν σε στρεβλώσεις την οικονομία ή θα χαθεί στον Άδη αφήνοντας πίσω μια έντονη δυσοσμία!

* Καθηγητής Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του ΑΠΘ, πρώην Αν. Υπουργός Οικονομικών και Υφ/γός Εξωτερικών.

euro2day.gr

Η συγκινητική συνέντευξη του Σεβ. Μητροπολίτη Φιλαδελφείας κ.Μελίτωνος, για τον Μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Αλβανίας Αναστάσιο, στον τηλεοπτικό σταθμό «ΛΥΧΝΟΣ» της Ι.Μητροπόλεως Πατρών

0

 12 Φεβρουαρίου 2025 17:58 

🔺Του Σωτήρη Μ. Τζούμα 

Στις 25 Ιανουαρίου, πριν περίπου είκοσι ημέρες, εξεδήμησε προς Κύριο ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας κυρός Αναστάσιος. 

Παραθέτουμε πιο κάτω, σαν ένα τρισάγιο κι ένα κεράκι στην μνήμη του,  την συνέντευξη που παραχώρησε, στον τηλεοπτικό σταθμό «ΛΥΧΝΟ» της Ι. Μητροπόλεως Πατρών, ο διαπρεπής Ιεράρχης του Θρόνου Σεβ. Μητροπολίτης Φιλαδελφείας κ. Μελίτων.

Ο Άγιος Φιλαδελφείας γνώριζε τον Αναστάσιο και ήταν από τους πρώτους Επισκόπους που βρέθηκαν πλάι του όταν παρέλαβε τα ηνία της ερειπωμένης μέχρι τότε Εκκλησίας της Αλβανίας.

Ένα από τα αξιοσημείωτα αυτής της συνεντεύξεως και εν πολλοίς άγνωστα είναι ότι η πρώτη πρόταση για την θέση του Προκαθημένου της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Αλβανίας ήταν ο Σεβ. πρώην Αμερικής κ. Δημήτριος (Τρακατέλλης). Πλην όμως εκείνος ύστερα από προσευχή δεν δέχτηκε να αναλάβει την αποστολή και αντιπρότεινε –ύστερα από σχετικό ερώτημα του Φιλαδελφείας- τον Αναστάσιο. Και όπως θα μας πει πιο κάτω ο Σεβ. Φιλαδελφείας και ο Αναστάσιος ελάμβανε αποφάσεις ύστερα από προσευχή.

Αυτοί ήταν οι παλαιοί Ιεράρχες! Προσευχόμενοι!Αείποτε προσευχόμενοι για τους μηδέποτε προσευχομένους. 

Ο Σεβασμιώτατος Φιλαδελφείας,τα χρόνια που δημιουργούσε ο Αναστάσιος τα θεμέλια της εκεί Εκκλησίας, πήγε στην Αλβανία  19 φορές, στο διάστημα 1991-1998,προκειμένου να βοηθήσει τον Αναστάσιο στην εδραίωσή του και στον σχηματισμό Συνόδου της ανασυγκροτησθείσας Αυτοκεφάλου Ορθοδόξου Εκκλησίας της Αλβανίας. Συμμετείχε μαζί με τον μακαριστό Πέργης κυρό Ευάγγελο και τον μακαριστό Αναστάσιο στην πρώτη χειροτονία Επισκόπου, του μέχρι τότε εγγάμου πολιού ιερέως π. Κοσμά( που τόσα πρόσφερε στην εκεί Εκκλησία μας στην Αλβανία  και του νέου Επισκόπου Κορυτσάς Ιωάννου, νυν τοποτηρητού του Θρόνου.

Ο Σεβ. Φιλαδελφείας είναι ο Ιεράρχης του Θρόνου που μαζί με τον αείμνηστο Μητροπολίτη Πέργης Ευάγγελο, συνέβαλαν  με όλες τους τις δυνάμεις στην εδραίωση της Εκκλησίας μας στην Αλβανία και στην ουσιαστική διείσδυση του Αναστασίου στο διψασμένο  Χριστεπώνυμο πλήρωμα. 

Ο Σεβασμιώτατος Φιλαδελφείας στην συνέντευξη  εξαίρει με πολύ σεβασμό και αγάπη  το έργο του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Αναστασίου και επισημαίνει χωρίς να μασάει τα λόγια του ότι ο Αναστάσιος ήταν «μία ανεπανάληπτη προσωπικότητα, που βάδισε στα ίχνη ενός Κοσμά του Αιτωλού». Ομιλεί με θαυμασμό για το έργο που έκανε, που μας παρέδωσε μια Εκκλησία ακμαία,( παρέλαβε ερείπια και παρέδωσε μια οργανωμένη Εκκλησία)που καταξιώθηκε παγκοσμίως και συνέβαλε στην καταξίωση της Εκκλησίας στην Αλβανία. Κατόρθωσε ο Αναστάσιος, μια μοναδική προσωπικότητα, «να επιβληθεί σε έναν χώρο που κυριαρχούσε η αμφισβήτηση και η αμφιβολία… Κατόρθωσε μια φοβισμένη Εκκλησία, με φοβισμένους πιστούς, να τους εμπνεύσει και να τους διδάσκει ότι Κάποιος άλλος κυβερνάει τον κόσμο», σημειώνει ο Σεβ. Φιλαδελφείας. Ο οποίος θεωρεί ότι η προσφορά του Αναστασίου στην Εκκλησία και στο Γένος μας είναι ανεκτίμητη και ο ιστορικός του μέλλοντος θα του αποδώσει τα εύσημα που του αξίζουν. Απεκάλυψε ότι η πρωτοβουλία να συντηρηθούν και να διορθωθούν τα ελληνικά στρατιωτικά νεκροταφεία ήταν του Αναστασίου. Κατακλύει την συνέντευξή του ο κ. Μελίτων, λέγοντας ότι «την ιστορία την γράφουν οι άνθρωποι και την επιβραβεύει ο Θεός… Δόξασε το γένος μας. Τίμησε την πρόταση του Πατριάρχου κατά πάντα και διά πάντα… Είχε μια απέραντη πίστη στον Χριστό. Αφοσίωση στην Εκκλησία. Και κανείς δεν μπορούσε να τον κλονίσει από τα γερά του θεμέλια. Κατόρθωσε τις γνώσεις του να τις μετουσιώσει σε πράξη… Ο Αναστάσιος είχε πολλούς, ακόμη και ημετέρους του Πατριαρχείου που τον αντιμετώπιζαν με κάποια καχυποψία. Αλλά αυτός την διέλυε… Είχε πίστη…!!».

Ο Άγιος Φιλαδελφείας περιέσωσε ακόμη μία φορά το κύρος του Φαναρίου, που κάποια… «τσιράκια» του έγραφαν ότι ο Αναστάσιος θα πεθάνει αμετανόητος!Αυτούς τιμά ο Πατριάρχης, αφού επιθυμεί να τον περιβάλλουν κόλακες.

Ο Σεβ. Μητροπολίτης Φιλαδελφείας Μελίτων δεν είναι τυχαίος Ιεράρχης,ούτε  ένας Αρχιερεύς της σειράς. Είναι λόγιος, έμπειρος και οξύνους, από τους καλύτερους Ιεράρχες –άλλωστε ελάχιστοι έμειναν πια και εξ αυτών των ελαχίστων, λίγοι μόνον  εμπνέουν τον σεβασμό μας- που διαθέτει η Αγία του Χριστού Μεγάλη Εκκλησία. Από τους παλαιούς Φαναριώτες Ιεράρχες που –για την ώρα τουλάχιστον- δεν «π α ρ ά γ ε ι» πλέον το Φανάρι. Αξίζει να παρακολουθήσετε την αξιόλογη αυτή συνέντευξη!

🔺Η συνέντευξη του Σεβ. Μητροπολίτη Φιλαδελφείας κ.Μελίτωνος στον ΛΥΧΝΟ της Ι. Μητροπόλεως Πατρών

exapsalmos.gr