25 Ιουνίου 2025 15:10 – Ενημέρωση: 25 Ιουνίου 2025 15:22
Νέα κίνηση στη Γαλάζια Πατρίδα! Η Τουρκία και η Λιβύη προχώρησαν σε ενέργεια κατά της Ελλάδας! Ξεκινούν σεισμικές έρευνες σε τέσσερις θαλάσσιες περιοχές
Ενώ η ένταση αυξάνεται μετά τις μονομερείς κινήσεις της Ελλάδας στην Μεσόγειο, καταγράφηκε ένα αξιοσημείωτο βήμα ενεργειακής συνεργασίας μεταξύ Λιβύης και Τουρκίας. Η Τουρκική Εταιρεία Πετρελαίων (TPAO), στο πλαίσιο νέου μνημονίου συμφωνίας που υπεγράφη με τη Λιβύη, θα πραγματοποιήσει εκτεταμένες σεισμικές έρευνες σε τέσσερις θαλάσσιες περιοχές.
Η Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου της Λιβύης (NOC) ανακοίνωσε ότι υπέγραψε με την Τουρκική Εταιρεία Πετρελαίων (TPAO) μνημόνιο συμφωνίας (MoU) που προβλέπει γεωλογικές και γεωφυσικές μελέτες σε τέσσερις θαλάσσιες περιοχές. Η συμφωνία υλοποιήθηκε έπειτα από συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών στην Κωνσταντινούπολη.
ΠΡΟΒΛΕΠΕΤΑΙ ΣΕΙΣΜΙΚΗ ΣΑΡΩΣΗ 10.000 ΧΙΛΙΟΜΕΤΡΩΝ
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της NOC, στο πλαίσιο της μελέτης που θα διενεργήσει η TPAO, προβλέπεται η διεξαγωγή δισδιάστατης σεισμικής έρευνας. Οι έρευνες αυτές θα καλύψουν συνολικά 10.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα και τα δεδομένα που θα προκύψουν αναμένεται να έχουν επεξεργαστεί το αργότερο μέσα σε 9 μήνες.
Η συμφωνία που υπογράφηκε με την TPAO ήρθε αμέσως μετά την πρόσφατη αύξηση της έντασης μεταξύ Λιβύης και Ελλάδας σχετικά με τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες. Το Υπουργείο Εξωτερικών της Λιβύης είχε χαρακτηρίσει την προκήρυξη διαγωνισμού για έρευνες υδρογονανθράκων νότια της νήσου Κρήτης από την Ελλάδα ως «παραβίαση κυριαρχίας».
Μετά την εν λόγω εξέλιξη, ο Πρέσβης της Ελλάδας στην Τρίπολη, Νικόλαος Γκαριελίδης, κλήθηκε στο Υπουργείο ώστε να του διαβιβαστεί η αντίδραση της Λιβύης.
ΛΙΒΥΗ: ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΒΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΠΑΡΑΒΙΑΖΟΥΝ ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΚΑΙΟ
Η Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας της Λιβύης αντέδρασε έντονα στις μονομερείς κινήσεις της Ελλάδας. Σε δήλωση που έγινε με αφορμή τον διαγωνισμό υδρογονανθράκων που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 12 Ιουνίου, αναφέρεται ότι «παραβιάζονται τα κυριαρχικά δικαιώματα της Λιβύης». Στην ίδια δήλωση τονίζεται επίσης ότι η Λιβύη θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τα δικαιώματά της στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου της θάλασσας.
ΚΑΛΕΣΜΑ ΣΕ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΟ ΔΙΑΛΟΓΟ
Η κυβέρνηση της Λιβύης, εκφράζοντας τη βούλησή της να αποφευχθεί νέα ένταση στην περιοχή, απηύθυνε κάλεσμα σε όλες τις πλευρές για διάλογο προκειμένου να βρεθούν δίκαιες και ισότιμες λύσεις. Τονίστηκε η ανάγκη έναρξης διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο των κανόνων του διεθνούς δικαίου.
24 Ιουνίου 2025
Ρίτσαρντ Χάας
Αρκεί μία μόνο πλευρά για να ξεκινήσει ένας πόλεμος, αλλά απαιτούνται όλες οι εμπλεκόμενες για να τελειώσει. Σε αυτή την τελευταία κρίση στη Μέση Ανατολή, η πρωτοβουλία έχει περάσει από το Ισραήλ στις Ηνωμένες Πολιτείες και τώρα στο Ιράν, το οποίο πρέπει να αποφασίσει αν η επίθεση των ΗΠΑ είναι η αρχή του τέλους ή το τέλος της αρχής.
ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ – Βρισκόμαστε πλέον στην τρίτη φάση της τρέχουσας κρίσης στη Μέση Ανατολή. Στις δύο προηγούμενες φάσεις, η πρωτοβουλία ήταν αρχικά στο Ισραήλ και έπειτα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τώρα έχει περάσει στο Ιράν.
Για να συνοψίσουμε: Στην πρώτη φάση, το Ισραήλ, ανησυχώντας ότι το Ιράν είχε πλησιάσει πολύ στην ανάπτυξη πυρηνικών όπλων, επιτέθηκε σε ιρανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, πυρηνικές υποδομές και ηγετικές φιγούρες. Η ισραηλινή κυβέρνηση, πιο επιφυλακτική μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου, δεν περιοριζόταν πλέον από τον φόβο αντιποίνων από ιρανικούς πληρεξούσιους τους οποίους είχε αποδυναμώσει ή από την ικανότητα του Ιράν να αμυνθεί, την οποία το Ισραήλ είχε επίσης απομειώσει.
Η δεύτερη φάση του πολέμου ξεκίνησε από τις ΗΠΑ, οι οποίες στόχευσαν τρεις εγκαταστάσεις κεντρικής σημασίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Βομβαρδιστικά B-2 stealth έριξαν σειρά μεγάλων βομβών “bunker buster” στα συγκροτήματα εμπλουτισμού ουρανίου στο Φορντόου και το Νατάνζ, ενώ υποβρύχια των ΗΠΑ εκτόξευσαν πυραύλους Τόμαχοκ κατά της πυρηνικής εγκατάστασης στο Ισφαχάν.
Tόσο gia το Ισραήλ όσο και τις ΗΠΑ, αυτός ήταν πόλεμος επιλογής: υπήρχαν και άλλες εναλλακτικές. Επιπλέον, οι επιθέσεις ήταν προληπτικές και όχι προαποτρεπτικές, με την έννοια ότι μια πυρηνική ανατροπή από το Ιράν ήταν μια αναδυόμενη απειλή και όχι άμεση. Δεν είναι σαφές γιατί οι ΗΠΑ έδρασαν τη συγκεκριμένη στιγμή, πέραν του ότι η διπλωματία φαινόταν αδιέξοδη και υπήρχε η ευκαιρία να πραγματοποιηθεί η αποστολή με ελάχιστο κίνδυνο για τις αμερικανικές δυνάμεις. Εντούτοις, τόσο το Ισραήλ όσο και οι ΗΠΑ είχαν χάσει την υπομονή τους με το Ιράν, το οποίο εμπλούτιζε ουράνιο σε επίπεδα που μόνο ως επιδίωξη κατασκευής πυρηνικών όπλων είχαν νόημα – όχι για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι οι επιθέσεις που διέταξε ήταν στρατιωτικά θεαματικές επιτυχίες και ότι οι τρεις ιρανικές εγκαταστάσεις “εξολοθρεύτηκαν” πλήρως. Αυτό όμως δεν έχει ακόμη αποδειχθεί. Συνήθως, η αξιολόγηση ζημιών από βομβαρδισμούς σε τέτοιες συνθήκες απαιτεί χρόνο και είναι περισσότερο τέχνη παρά επιστήμη.
Πιο σημαντικό είναι το ότι η επίθεση ίσως να πέτυχε την καταστροφή των τριών επιλεγμένων εγκαταστάσεων αλλά απέτυχε στον ευρύτερο στόχο της εξάλειψης της προσπάθειας του Ιράν για ανάπτυξη πυρηνικών όπλων. Στην πραγματικότητα, αυτό είναι σχεδόν βέβαιο, καθώς το Ιράν είχε άφθονο χρόνο να μετακινήσει εμπλουτισμένο ουράνιο, προηγμένους φυγοκεντρητές και άλλη τεχνολογία σχετική με βόμβες σε πολλαπλές άγνωστες προς το παρόν τοποθεσίες.
Τι πρέπει λοιπόν να περιμένουμε από το Ιράν; Πολλά γράφονται για τις επιλογές αντιποίνων του. Το Ιράν θα μπορούσε να διεξαγάγει κυβερνοπόλεμο κατά στόχων στις ΗΠΑ ή σε ολόκληρο τον κόσμο. Θα μπορούσε να εξαπολύσει ποικίλες τρομοκρατικές ενέργειες εναντίον Αμερικανών πολιτών, επιχειρήσεων και πρεσβειών. Θα μπορούσε να επιτεθεί στους περίπου 40.000 Αμερικανούς στρατιώτες στη Μέση Ανατολή, καθώς και στις ενεργειακές υποδομές των Αράβων γειτόνων του. Θα μπορούσε επίσης να παρεμποδίσει περαιτέρω τη ναυσιπλοΐα σε τοπικές θαλάσσιες οδούς, είτε άμεσα είτε μέσω πληρεξούσιων όπως οι Χούθι της Υεμένης.
Ωστόσο, δεν είναι προφανές ότι το Ιράν θα πράξει τίποτα από αυτά τώρα. Η παραστατική “επίθεση” στη βάση των ΗΠΑ στο Κατάρ δείχνει ότι το Ιράν επιθυμεί να αποφύγει περαιτέρω κλιμάκωση και την έκθεσή του σε περισσότερες επιθέσεις που θα στοχεύουν την οικονομία του και την στρατιωτική και πολιτική ηγεσία του. Ως εκ τούτου, είναι πιθανό ότι το Ιράν θα επικεντρωθεί στην ενίσχυση του καθεστώτος στο εσωτερικό, για να διασφαλίσει την επιβίωσή του.
Με την πάροδο του χρόνου, αναμένεται επίσης ότι το Ιράν θα προσπαθήσει να ανασυστήσει το πρόγραμμα πυρηνικών όπλων του, καθώς πολλοί εκεί θα θεωρήσουν ότι οι επιθέσεις Ισραήλ και ΗΠΑ δεν θα είχαν πραγματοποιηθεί εάν το Ιράν διέθετε πυρηνική αποτροπή. Η διπλωματία δύσκολα θα αποτρέψει την επιτυχία του Ιράν, γεγονός που σημαίνει ότι, με ή χωρίς κατάπαυση του πυρός, επιθέσεις από το Ισραήλ ή τις ΗΠΑ ίσως χρειαστούν κάθε φορά και όπου εντοπίζεται ότι το Ιράν πραγματοποιεί εργασίες σχετικές με πυρηνικά όπλα.
Αυτή η πραγματικότητα θα οδηγήσει πολλούς να υποστηρίξουν ότι μόνο η αλλαγή καθεστώτος μπορεί να αποτρέψει την τελική εμφάνιση ενός Ιράν με πυρηνικά όπλα – μια εξέλιξη που θα αποτελούσε υπαρξιακή απειλή για το Ισραήλ και θα οδηγούσε περισσότερες χώρες της περιοχής στην απόκτηση δικών τους πυρηνικών όπλων. Δεν προκαλεί έκπληξη ότι ήδη ακούμε εκκλήσεις για αλλαγή καθεστώτος από ορισμένους στο Ισραήλ και στις ΗΠΑ.
Αλλά η αλλαγή καθεστώτος είναι πιο εύκολη στα λόγια παρά στην πράξη. Συνήθως συμβαίνει όταν υπάρχει ισχυρή, οργανωμένη εσωτερική αντιπολίτευση, ένα καταρρέον καθεστώς ή μια εξωτερική δύναμη πρόθυμη και ικανή να εκδιώξει την ηγεσία, να καταλάβει τη χώρα και να εγκαταστήσει διάδοχο. Καμία από αυτές τις προϋποθέσεις δεν ισχύει στο Ιράν. Όλα αυτά υποδηλώνουν ότι οι ξένοι θα ήταν φρόνιμο να βασίσουν την πολιτική τους έναντι του Ιράν στην υπόθεση ότι η παρούσα κυβέρνηση ή κάτι παρόμοιο θα βρίσκεται στην εξουσία για το προβλέψιμο μέλλον.
Είναι κοινός τόπος ότι για να ξεκινήσει ένας πόλεμος αρκεί μία πλευρά, αλλά για να τελειώσει χρειάζονται όλες οι εμπλεκόμενες. Στην κρίση της Μέσης Ανατολής, η πρωτοβουλία βρίσκεται τώρα στο Ιράν. Μόνο οι ηγέτες του μπορούν να αποφασίσουν αν η επίθεση των ΗΠΑ είναι η αρχή του τέλους ή το τέλος της αρχής. Είναι δύσκολο να υπερτονίσει κανείς πόσα εξαρτώνται από την απάντησή τους.
Η Διακήρυξη της Συνόδου της Χάγης, που εξέδωσαν οι Αρχηγοί Κρατών και Κυβερνήσεων του ΝΑΤΟ που συμμετείχαν στη συνεδρίαση του Συμβουλίου του Βορειοατλαντικού στη Χάγη, 25 Ιουνίου 2025
Εμείς, οι Αρχηγοί Κρατών και Κυβερνήσεων της Συμμαχίας του Βορειοατλαντικού, συγκεντρωθήκαμε στη Χάγη για να επαναβεβαιώσουμε τη δέσμευσή μας προς το ΝΑΤΟ, τη ισχυρότερη Συμμαχία στην ιστορία, και προς τον διατλαντικό δεσμό. Επαναβεβαιώνουμε τη σιδηροδέσμια δέσμευσή μας στην συλλογική άμυνα όπως καθιερώνεται στο Άρθρο 5 της Συνθήκης της Ουάσινγκτον – ότι επίθεση κατά ενός συνιστά επίθεση κατά όλων. Παραμένουμε ενωμένοι και ακλόνητοι στην αποφασιστικότητά μας να προστατεύσουμε τον ένα δισεκατομμύριο πολίτες μας, να υπερασπιστούμε τη Συμμαχία και να διασφαλίσουμε την ελευθερία και τη δημοκρατία μας.
Ενωμένοι απέναντι σε βαθιές απειλές και προκλήσεις ασφαλείας, ιδίως την μακροχρόνια απειλή που θέτει η Ρωσία για την ευρωατλαντική ασφάλεια και την επίμονη απειλή της τρομοκρατίας, οι Σύμμαχοι δεσμεύονται να επενδύουν ετησίως το 5% του ΑΕΠ σε βασικές αμυντικές ανάγκες καθώς και σε δαπάνες που σχετίζονται με την άμυνα και την ασφάλεια έως το 2035, για να εξασφαλίσουν τις ατομικές και συλλογικές τους υποχρεώσεις, σύμφωνα με το Άρθρο 3 της Συνθήκης της Ουάσινγκτον. Οι επενδύσεις μας θα εξασφαλίσουν ότι διαθέτουμε τις δυνάμεις, τις δυνατότητες, τους πόρους, τις υποδομές, το επιχειρησιακό επίπεδο ετοιμότητας και την ανθεκτικότητα που απαιτούνται για την αποτροπή και την άμυνα, σύμφωνα με τις τρεις βασικές μας αποστολές: αποτροπή και άμυνα, πρόληψη και διαχείριση κρίσεων, και συνεργατική ασφάλεια.
Οι Σύμμαχοι συμφωνούν ότι αυτή η δέσμευση 5% θα περιλαμβάνει δύο βασικές κατηγορίες αμυντικών επενδύσεων. Οι Σύμμαχοι θα διαθέτουν τουλάχιστον 3,5% του ΑΕΠ ετησίως, βάσει του συμφωνημένου ορισμού των αμυντικών δαπανών του ΝΑΤΟ, έως το 2035, για να καλύπτουν βασικές αμυντικές ανάγκες και να εκπληρώνουν τους Στόχους Ικανοτήτων του ΝΑΤΟ. Οι Σύμμαχοι συμφωνούν να υποβάλλουν ετήσια σχέδια με αξιοπρεπή, σταδιακή πορεία προς την επίτευξη αυτού του στόχου. Επιπλέον, οι Σύμμαχοι θα αποδίδουν έως και 1,5% του ΑΕΠ ετησίως, μεταξύ άλλων, για να προστατεύουν τις κρίσιμες υποδομές, να υπερασπίζονται τα δίκτυά μας, να εξασφαλίζουν την πολιτική μας ετοιμότητα και ανθεκτικότητα, να απελευθερώνουν την καινοτομία και να ενισχύουν τη βάση της αμυντικής μας βιομηχανίας. Η πορεία και η κατανομή των δαπανών βάσει αυτού του σχεδίου θα επανεξεταστεί το 2029, ενόψει του στρατηγικού περιβάλλοντος και των επικαιροποιημένων Στόχων Ικανοτήτων. Οι Σύμμαχοι επαναβεβαιώνουν τις διαρκείς κυρίαρχες δεσμεύσεις τους να παρέχουν υποστήριξη στην Ουκρανία, της οποίας η ασφάλεια συμβάλλει στη δική μας, και, προς τούτο, θα συμπεριλάβουν άμεσες συνεισφορές προς την άμυνα της Ουκρανίας και τη βιομηχανία της όταν υπολογίζουν τις αμυντικές δαπάνες των Συμμάχων.
Επαναβεβαιώνουμε τη κοινή μας δέσμευση να διευρύνουμε ταχύτατα τη διατλαντική βιομηχανική συνεργασία στην άμυνα και να αξιοποιήσουμε τις αναδυόμενες τεχνολογίες και το πνεύμα καινοτομίας για την προαγωγή της συλλογικής μας ασφάλειας. Θα εργαστούμε για την εξάλειψη των εμποδίων στο εμπόριο αμυντικού υλικού μεταξύ των Συμμάχων και θα αξιοποιήσουμε τις συνεργασίες μας για να προωθήσουμε τη βιομηχανική συνεργασία στην άμυνα.
Εκφράζουμε την εκτίμησή μας για τη γενναιόδωρη φιλοξενία που μας παρείχε το Βασίλειο των Κάτω Χωρών. Αναμένουμε με ενδιαφέρον την επόμενη συνάντησή μας στην Τουρκία το 2026, με επακόλουθη συνάντηση στην Αλβανία.
|
|---|
|
|---|
|
|
|---|
|
|---|
Τεχνικά Χαρακτηριστικά και Απόδοση
Ο Δαίδαλος αποτελεί ένα νέο σύστημα υψηλής υπολογιστικής απόδοσης (HPC) και θα γίνει ο πλέον ισχυρός υπερυπολογιστής στην Ελλάδα. Ανήκει στην κατηγορία των petascale συστημάτων με αναμενόμενη συνεχή απόδοση περίπου 89 petaflops (δηλαδή 89 δισεκατομμύρια δισεκατομμυρίων αριθμητικών υπολογισμών ανά δευτερόλεπτο) και μέγιστη κορυφαία απόδοση γύρω στα 115 petaflops. Αυτά τα μεγέθη τον κατατάσσουν στην petascale κλίμακα, ικανοποιώντας την εκτέλεση δεκάδων εκατομμυρίων δισεκατομμυρίων υπολογισμών ανά δευτερόλεπτο.
Η αρχιτεκτονική του βασίζεται στην πλατφόρμα HPE με τσιπ NVIDIA GH200 (“Grace Hopper”), τα οποία ενσωματώνουν CPU 72 πυρήνων ARM και επιταχυντές GPU H100 στο ίδιο πακέτο. Κάθε GH200 superchip έχει διαχωρισμό όπου 64 πυρήνες χειρίζονται παραδοσιακά φορτία CPU, ενώ οι υπόλοιποι 8 συνεργάζονται με την GPU H100 για αποκεντρωμένα AI/HPDA καθήκοντα. Αυτός ο υβριδικός σχεδιασμός εξυπηρετεί τόσο τις κλασικές HPC προσομοιώσεις όσο και τις απαιτητικές εργασίες AI.
Το σύστημα χρησιμοποιεί άμεση υγρή ψύξη για υψηλή ενεργειακή αποτελεσματικότητα και σταθερότητα. Το υποσύστημα αποθήκευσης περιλαμβάνει ταχύ NVMe storage 1 PB για γρήγορη είσοδο/έξοδο και επιπλέον 10 PB για γενική χρήση. Η έμφαση στην εξελιγμένη ψύξη και την ανανεώσιμη ενέργεια υπογραμμίζει τον στόχο βιωσιμότητας: το κέντρο δεδομένων θα λειτουργεί με πόρους ανανεώσιμων πηγών και σύγχρονες τεχνολογίες ψύξης.
Με ισχύ 89 petaflops, ο Δαίδαλος είναι περίπου 150 φορές πιο ισχυρός από τον σημερινό ελληνικό υπερυπολογιστή (~0,6 petaflops ARIS). Εκτιμάται ότι όταν τεθεί σε λειτουργία, θα είναι από τους 20 κορυφαίους υπερυπολογιστές παγκοσμίως, συνδυάζοντας υψηλή ισχύ με εξοικονόμηση ενέργειας. Πρακτικά, ισοδυναμεί με τη λειτουργία περίπου ενός εκατομμυρίου συμβατικών PCs ταυτόχρονα, επιτρέποντας την εκτέλεση πολύπλοκων υπολογισμών σε ώρες αντί εβδομάδες.
Χρονοδιάγραμμα: Ανακοίνωση, Κατασκευή και Τρέχουσα Κατάσταση
Η ιδέα ενός εθνικού υπερυπολογιστή στην Ελλάδα έλαβε ώθηση στις αρχές της δεκαετίας του 2020 και ο Δαίδαλος ανακοινώθηκε επίσημα ως έργο στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (“Ελλάδα 2.0”). Το μεσοκατηγοριακό σύστημα προκηρύχθηκε από την EuroHPC JU στα μέσα του 2024· η προθεσμία υποβολής προσφορών παρατάθηκε έως τις 2 Οκτωβρίου 2024.
Τον Μάρτιο του 2025, το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης ανακοίνωσε την υπογραφή των συμβάσεων, σφραγίζοντας την έναρξη της φάσης υλοποίησης. Η Hewlett Packard Enterprise αναδείχθηκε ανάδοχος για την προμήθεια και εγκατάσταση του εξοπλισμού, μετά από δημόσιο διεθνή διαγωνισμό μέσω του GRNET. Ταυτόχρονα, η ελληνική MainSys S.A. ανέλαβε την ανάπτυξη των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων στον χώρο φιλοξενίας στο Λαύριο.
Σύμφωνα με το πλάνο, η αρχική λειτουργία του Δαίδαλου και του νέου data center ήταν προγραμματισμένη για τον Απρίλιο του 2025. Η πλήρης εγκατάσταση και ολοκλήρωση προβλέπεται έως τα τέλη του 2025, ενώ η επιχειρησιακή λειτουργία αναμένεται στις αρχές του 2026, με επίσημη διαθεσιμότητα προς τους χρήστες “στα μέσα του 2026”.
Μέχρι τα μέσα του 2025, η κατασκευή στο Λαύριο (σε έναν ανακαινισμένο παλιό σταθμό παραγωγής ενέργειας) βρίσκεται σε εξέλιξη και η HPE συγκεντρώνει τα συστήματα για παράδοση. Δεν έχουν αναφερθεί σημαντικές καθυστερήσεις ή υπερβάσεις κόστους – το χρονοδιάγραμμα παραμένει σύμφωνο με τον αρχικό σχεδιασμό, αν και οι κίνδυνοι εκκρεμούν (αλυσίδες εφοδιασμού, ρυθμός κατασκευής μεγάλων εγκαταστάσεων κ.λπ.).
Συνεργασίες, Χρηματοδότηση και Οργάνωση
Ο Δαίδαλος αποτελεί συνεργασία μεταξύ ελληνικών δημόσιων φορέων και ευρωπαϊκών θεσμών. Διοικείται από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, με τον GRNET S.A. υπεύθυνο για την υλοποίηση και λειτουργία. Το 65% του κόστους (~36 εκατ. € χωρίς ΦΠΑ) χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης “Greece 2.0” (NextGenerationEU), ενώ το συνολικό κόστος διαμορφώνεται στα ~58,9 εκατ. € (με ΦΠΑ), συμπεριλαμβανομένου του data center. Το υπόλοιπο 35% καλύπτεται από την EuroHPC JU.
Ως εταίροι συμμετέχουν επίσης η Κύπρος, το Μαυροβούνιο και η Βόρεια Μακεδονία, αποκτώντας δικαίωμα πρόσβασης ή συμμετοχής με δευτερεύων. Ο τεχνολογικός εταίρος είναι η HPE (πλατφόρμα Cray EX), που παρέχει και κατάρτιση στο προσωπικό του GRNET, ενώ η ελληνική MainSys αναλαμβάνει τον ειδικό σχεδιασμό data center πληρώντας τα πρότυπα ασφάλειας και Uptime Institute σε έκταση 1.500 m².
Η EuroHPC JU συμμετέχει στη διαμόρφωση πολιτικών πρόσβασης· το υπολογιστικό χρόνο θα μοιράζεται μεταξύ ευρωπαϊκών χρηστών και ελληνικών/συμμαχικών χρηστών ανάλογα με τη συμμετοχή τους. Παράλληλα, ο Δαίδαλος συνδέεται με την πρωτοβουλία AI Factories και συγκεκριμένα το “Pharos”, το οποίο θα αξιοποιεί τον Δαίδαλο σε τομείς όπως η υγεία, το κλίμα, ο πολιτισμός και τα συστήματα γλώσσας.
Σύγκριση με τα “Leonardo” (Ιταλία) και “LUMI” (Φινλανδία)
Τα “Leonardo” και “LUMI” είναι συστήματα pre-exascale κορυφαίας κλίμακας στην Ευρώπη. Το Leonardo (CINECA, Μπολόνια) αποδίδει ~241 petaflops–300 petaflops, με κόστος περίπου €240 εκ., δηλαδή ~4–5 φορές μεγαλύτερο και 4–5 φορές ταχύτερο από τον Δαίδαλο. Το LUMI (Φινλανδία) φτάνει ~380 petaflops HPL και >550 PF peak, με κόστος ~€135 εκ.
O Δαίδαλος, με ~89 PF, θα βρίσκεται περίπου στο 1/3–1/4 της ισχύος των κορυφαίων ευρωπαϊκών συστημάτων. Κατά την έναρξή του, θα τοποθετηθεί πιθανότατα μεταξύ 20–30 στην παγκόσμια κατάταξη (TOP500), αν και στο μέλλον μπορεί να υποχωρήσει καθώς αναμένεται η κυκλοφορία περισσότερων exascale συστημάτων.
Στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης, ο Δαίδαλος σχεδιάζεται για υψηλή θέση και στο Green500, αξιοποιώντας την υγρή ψύξη και τις ανανεώσιμες πηγές. Επιπλέον, το GH200 chip παρέχει συγκριτικό πλεονέκτημα σε AI workloads λόγω της άμεσης ενσωμάτωσης CPU/GPU, αν και η συνολική ισχύς παραμένει μικρότερη.
Συνοψίζοντας, ο Δαίδαλος δεν στοχεύει την κορυφή της παγκόσμιας ισχύος, αλλά εγκαθιστά την Ελλάδα σε ένα στιβαρό επίπεδο petascale, επίπεδα ανώτερα από συστήματα όπως το Discoverer (Βουλγαρία, 6 PF) ή το Vega (Σλοβενία, 6,9 PF), με κόστος ~€40–60 εκ.
Στρατηγική Σύγκριση με την Τουρκία
Η Τουρκία δεν είναι ενταγμένη στην EuroHPC και διαθέτει τον πιο ισχυρό υπερυπολογιστή της, το ARF (~3 PF Rmax, ~3,56 PF peak), καταχωρημένο στην 313η θέση τον 2024 και στη 395η το 2025. Ο Δαίδαλος είναι περίπου 30 φορές ισχυρότερος, με διαφορετικές διαστάσεις σχεδιασμού και πλαισίου (EU vs κυρίως εθνικός).
Αυτό το χάσμα αντιπροσωπεύει στρατηγική διαφοροποίηση: η Ελλάδα, μέσω της EuroHPC, θα προηγηθεί σημαντικά στην περιοχή Α. Μεσογείου, απ’ όπου προκύπτουν γεωπολιτικά και επιστημονικά πλεονεκτήματα.
Θέση της Ελλάδας στην Παγκόσμια Υπερυπολογιστική Σκηνή
Η Ελλάδα, πριν από τον Δαίδαλο, είχε περιορισμένες υποδομές HPC και κανένα σύστημα στην κατάταξη TOP500 τα τελευταία χρόνια. Με τον Δαίδαλο, η χώρα εισέρχεται στην “κλαμπ” των κρατών που φιλοξενούν υπερυπολογιστές κορυφαίας κατηγορίας. Εκτιμάται πως ήταν το δέκατο σύστημα που προκηρύχθηκε μέσω EuroHPC JU μέχρι το 2025.
Έτσι, η Ελλάδα μετατρέπεται από χρήστης σε φιλοξενούσα δύναμη, με δικαίωμα παρέμβασης στο σχεδιασμό και τις πολιτικές HPC σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ο Δαίδαλος μπορεί να πυροδοτήσει διεπιστημονική έρευνα υψηλού επιπέδου, αλλά και δημόσιες, επιχειρηματικές και startup εφαρμογές, ενισχύοντας την ψηφιακή κυριαρχία και ενισχύοντας τις περιφερειακές συνεργασίες.
Ωστόσο, υπενθυμίζεται ότι τα exascale συστήματα (π.χ. ΗΠΑ, Κίνα, Γερμανία) θα συνεχίσουν να ηγούνται, και ο Δαίδαλος θα πρέπει να συνοδευτεί από συνεχή ανανέωση και υποστήριξη για να διατηρήσει τη θέση του.
Προβλεπόμενες Χρήσεις: AI, Έρευνα, Δημόσιος Τομέας
Ο Δαίδαλος σχεδιάστηκε για συγκεκριμένες εφαρμογές AI και HPC. Ως πυρήνας του Pharos AI Factory, θα υποστηρίξει τόσο την εκπαίδευση μεγάλων νευρωνικών δικτύων, όσο και την παροχή υπηρεσιών AI προς startups και δημόσιους οργανισμούς.
Οι κύριοι τομείς εφαρμογής:
Υγεία: ανάλυση ιατρικών εικόνων και γονιδιωματικών δεδομένων
Κλίμα & περιβάλλον: κλιματικά μοντέλα, προσομ. δικτύων ενέργειας, πρόβλεψη καιρικών φαινομένων
Πολιτισμός & γλώσσα: επεξεργασία της ελληνικής γλώσσας, ψηφιοποίηση πολιτιστικής κληρονομιάς, τουριστικές εφαρμογές AI
Παραδοσιακή έρευνα: μηχανική, χημεία, φυσική, βιοπληροφορική, αστρονομία κ.ά.
Δημοσίου τομέα: αστικός σχεδιασμός, μεταφορές, γεωργία, οικονομικά δεδομένα
Η ανοιχτή χρησιμότητα και οι δυνατότητες διπλής χρήσης (π.χ. ασφάλεια, κρυπτογραφία, αμυντικές προσομοιώσεις) παραμένουν πιθανοί, αν και δεν έχουν δημοσιοποιηθεί επ’ αυτού.
Σύμβολο ή Υποδομή; Θέσεις και Όρια
Ο Δαίδαλος συμβολίζει την είσοδο της Ελλάδας στην “4η βιομηχανική επανάσταση”, ενισχύοντας την ψηφιακή και AI κυριαρχία σε τοπικό έδαφος. Όμως, τα 89 petaflops αποτελούν μέτρια ισχύ για AI σε παγκόσμιο επίπεδο—αρκετά για μεσαία ή μεγάλα μοντέλα, αλλά όχι για πολύ μεγάλα (π.χ. GPT-multiB).
Κατά συνέπεια, εγείρεται συζήτηση σχετικά με τη “σκεπή” έναντι του “ορίου”: ο Δαίδαλος μπορεί να αποτελέσει σημαντικό θεμέλιο, αλλά θα χρειαστεί επόμενη κίνηση (π.χ. pre‑ ή exascale σύστημα) σε λίγα χρόνια, για να διατηρήσει τη δυναμική.
Επιπλέον, αν και το σύστημα λειτουργεί σε ελληνικό έδαφος με ελληνικό έλεγχο, ο τεχνολογικός πυρήνας παραμένει διεθνής—η CPU και GPU παραγωγή ανήκουν σε NVIDIA, το σύστημα σε HPE, το λογισμικό στις παγκόσμιες αγορές. Η “κυριαρχία” αφορά χρήση και δεδομένα, όχι εγχώρια τεχνοτροπία.
Η διαχείριση λειτουργικών δαπανών (ετήσια OPEX), η εκπαίδευση προσωπικού, η ενεργός υποστήριξη startup/Βιομηχανίας, και οι οργανωτικές αναπροσαρμογές στη δημόσια διοίκηση θα καθορίσουν το μακροχρόνιο όφελος. Η συνολική επιτυχία θα εξαρτηθεί από τη συνέχεια της χρηματοδότησης, τη διαφάνεια και την εκπλήρωση στόχων λειτουργικής απόδοσης και κοινωνικού αντίκτυπου.
Διαφάνεια, Διαγωνιστικές Διαδικασίες και Κίνδυνοι
Το έργο ακολουθεί πλήρως τους ευρωπαϊκούς και ελληνικούς κανόνες δημόσιων συμβάσεων: ανοιχτός διαγωνισμός μέσω EuroHPC JU, αναθεώρηση προθεσμιών, ανακοίνωση αποτελεσμάτων και σύγκληση εν είδει διαφάνειας, με παρουσίες σε δημόσιες εκδηλώσεις.
Οι συμβάσεις για HPE και MainSys (συνολικού ύψους €58,9 εκ.) υπεγράφησαν εντός του προϋπολογισμού. Κίνδυνοι περιλαμβάνουν τυχόν καθυστερήσεις στην ανακατασκευή ή ενσωμάτωση, καθώς και την επάρκεια χρηματοδότησης για λειτουργικά έξοδα. Σε μερικά συγκριτικά έργα, η τελική απόδοση (HPL) δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες, ανάγκασαν πρόσθετο εξοπλισμό – παρόμοιο σενάριο θεωρείται πιθανό για τον Δαίδαλο, εφόσον το ανοίγει π.χ. λαμβάνοντας αποδοτικότητα κάτω των 89 PF.
Οι λειτουργικές δαπάνες (ετησίως μερικά εκατομμύρια ευρώ) θα επιβαρύνουν τον GRNET και το ελληνικό κράτος· οι συντεταγμένες προσβάσεις τόσο από τον δημόσιο όσο και τον βιομηχανικό ή startup τομέα θα απαιτήσουν κανονιστικό και προγραμματικό σχεδιασμό.
Περιφερειακός και Γεωπολιτικός Αντίκτυπος
Ο Δαίδαλος μπορεί να λειτουργήσει ως δραστικός «μοχλός» για την ελληνική startup σκηνή και την ερευνητική κοινότητα, με αποσυμφόρηση της μετανάστευσης εγκεφάλων και ενίσχυση διεθνών συνεργασιών (Κύπρος, Βαλκάνια).
Σε περιφερειακό επίπεδο, ενισχύει τη “soft power” της Ελλάδας μέσω επιστημονικής διπλωματίας και οικονομικών συνεργασιών. Προσφέρει στον ευρωπαϊκό βορρά ένα ισχυρό τεχνολογικό οχυρό στην ανατολική Μεσόγειο. Ωστόσο, η πραγματική επίδραση εξαρτάται από το πόσο θα ενσωματωθεί η υποδομή στα οικοσυστήματα και τα ερευνητικά δίκτυα.
Στην ευρωπαϊκή ατζέντα ψηφιακής αυτονομίας, ο Δαίδαλος αποτελεί κρίκο ενός κατανεμημένου δικτύου HPC που εξυπηρετεί μικρότερες χώρες με ισοδύναμο τρόπο.
Από την Ισχύ στη Μεταμόρφωση: Προκλήσεις μπροστά
Οι άμεσες προκλήσεις περιλαμβάνουν:
Ανθρώπινο δυναμικό: ανάπτυξη εξειδικευμένων επαγγελματιών HPC και AI μέσω εκπαιδευτικών προγραμμάτων, πανεπιστημιακών συνεργασιών και πρακτικής εξάσκησης
Βιομηχανική διείσδυση: καθιέρωση προσβασιμότητας σε SMEs – πιλοτικά έργα και επιδοτήσεις απ’ το Pharos θα πρέπει να καταδεικνύουν απτά οφέλη
Διαδοχή και αναβάθμιση: η τεχνολογία εξελίσσεται γρήγορα – πρέπει να σχεδιαστεί ήδη από τώρα η επόμενη κίνηση (π.χ. pre-/exascale μονάδα)
Οργάνωση δημόσιας διοίκησης: ενσωμάτωση αποτελεσμάτων και δεδομένων σε πολιτικές σχεδιασμού, κλιματικής προσαρμογής, μεταφορών και ασφάλειας
Δημόσια εμπιστοσύνη και πολιτική συνέχεια: απαιτούνται απτά αποτελέσματα, σταθερή οικονομική δέσμευση και ευρεία υποστήριξη πέραν Κυβέρνησης
Συνοπτικά
Ο Δαίδαλος αποτελεί ένα μεγάλο τεχνικό επίτευγμα κατηγορίας petascale, που σηματοδοτεί την ελληνική είσοδο στον παγκόσμιο κύκλο HPC και AI. Η υλοποίησή του (έως 2026) αντανακλά στρατηγική σχέδιο, χρηματοδότηση, τεχνολογία και συνεργασίες.
Η πραγματική αξία θα αποδειχθεί μέσω της χρήσης του: εάν υποστηρίξει σύγχρονες απαιτήσεις έρευνας, AI, δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, εάν ενεργοποιήσει το ανθρώπινο δυναμικό, και εάν διατηρηθεί με συνεχή αναβάθμιση.
Ο Δαίδαλος είναι μια ισχυρή θεμέλιασα υποδομή, όχι όμως η τελική λύση. Εάν ακολουθήσουν και νέες επενδύσεις, μπορεί να αποτελέσει κινούμενο μοχλό μιας πραγματικής ψηφιακής καινοτομικής επανάστασης στην Ελλάδα.
Η έρευνα της RAND, βασισμένη σε στοιχεία του American Youth Panel (AYP), επιχειρεί να εξηγήσει γιατί οι μαθητές μέσης και ανώτερης εκπαίδευσης στις ΗΠΑ αποστασιοποιούνται από τα μαθηματικά και δυσκολεύονται να επανέλθουν σε επίπεδα επίδοσης προ της πανδημίας COVID-19. Παράλληλα, εντοπίζει παραμέτρους που συνδέονται με τη διατήρηση ή την απώλεια ενδιαφέροντος κατά τη διάρκεια του μαθήματος.
Οι ερευνητές εντόπισαν έξι μεταβλητές στάσεων που σχετίζονται ισχυρά με τη διατήρηση ενδιαφέροντος:
Οι μαθητές με θετικές απαντήσεις στις παραπάνω μεταβλητές είναι πολύ πιο πιθανό να παραμένουν ενεργοί στο μάθημα.
Αυτό αναδεικνύει την κρίσιμη σημασία της δημοτικής εκπαίδευσης για τη μετέπειτα μαθηματική πορεία και ταυτότητα των παιδιών.
Οι μαθητές που χάνουν πιο συχνά το ενδιαφέρον τους εκφράζουν την ανάγκη για:
Η εξ αποστάσεως διδασκαλία και τα ψηφιακά μέσα δεν φαίνεται να τους εμπνέουν ή να τους κινητοποιούν, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχει αλληλεπίδραση με εκπαιδευτικό ή όταν υπάρχει δυσκολία κατανόησης.
Η έκθεση προτείνει συγκεκριμένες στρατηγικές για αύξηση του ενδιαφέροντος:
Η συνεργασία δια ζώσης με τον εκπαιδευτικό και η χρήση χειροπιαστών εφαρμογών των μαθηματικών φαίνεται να είναι το «κλειδί» για να σπάσει η αλυσίδα της αποστασιοποίησης.
Η απομάκρυνση των μαθητών από τα μαθηματικά είναι συστημικό πρόβλημα και όχι προσωρινό φαινόμενο. Η RAND συνιστά στροφή της εκπαιδευτικής πολιτικής και της σχολικής πρακτικής προς περισσότερο ενσυναίσθητη, ενεργή και προσαρμοσμένη μαθηματική διδασκαλία. Η αναστροφή της κρίσης μαθηματικού ενδιαφέροντος είναι κρίσιμη για το μέλλον της παιδείας και της καινοτομίας στις ΗΠΑ.
[pdf-embedder url=”http://www.anixneuseis.gr/wp-content/uploads/2025/06/RAND_RRA3988-1-1.pdf” title=”RAND_RRA3988-1″]
Overview
This RAND report explores why middle and high school students in the U.S. are increasingly disengaged during math lessons, especially after the COVID-19 pandemic. Based on data from 724 youths in the new American Youth Panel (AYP), the findings point to widespread boredom and declining interest in math.
Six key factors were identified that influence math engagement:
Students with positive responses to these measures are far more likely to stay engaged in class.
Disengaged students expressed a desire for:
To improve engagement:
The pandemic worsened absenteeism and learning loss in math. Boredom and disengagement could become long-term obstacles unless educational strategies adapt accordingly.
You can see the full analysis below.
[pdf-embedder url=”http://www.anixneuseis.gr/wp-content/uploads/2025/06/RAND_RRA3988-1.pdf”]
Εκτοξεύθηκε στις 23:30 το βράδυ της Δευτέρας (τοπική ώρα Ελλάδας) ο «DUTHSat-2», ο πρώτος ελληνικός δορυφόρος CubeSat στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας (ESA).
Ειδικότερα, η εκτόξευση έγινε από τη βάση Βάντενμπεργκ των ΗΠΑ με πύραυλο Falcon-9 στο πλαίσιο της αποστολής Transporter-14 της SpaceX.
Ο δορυφόρος DUTHSat-2 σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε από επιστημονική ομάδα του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, σε συνεργασία με ελληνικές εταιρείες. «Η ανάπτυξη τέτοιου είδους έργων στο πλαίσιο της πανεπιστημιακής κοινότητας ενισχύει την εξωστρέφεια των ιδρυμάτων, δημιουργεί ευκαιρίες για τους νέους επιστήμονες και συμβάλλει ουσιαστικά στη σύνδεση της έρευνας με τις ανάγκες της κοινωνίας και της οικονομίας», αναφέρει το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης σε ανακοίνωσή του.
O DUTHSAT-2 που έχει βάρος 7 κιλών, ταξίδεψε για περίπου μία ώρα με τον πύραυλο Falcon-9 μαζί με άλλους δορυφόρους και απελευθερώθηκε σε τροχιά σε υψόμετρο 510 χλμ από την επιφάνεια της θάλασσας. Στη συνέχεια, ακολουθεί διεξοδική διαδικασία τοποθέτησης σε τροχιά και έναρξης επιχειρησιακής λειτουργίας.
Εντός τουλάχιστον 6 μηνών από την επιτυχή επικοινωνία με τον δορυφόρο και έναρξη της λειτουργίας του, ο DUTHSat-2 θα πραγματοποιήσει επιβεβαίωση σε τροχιά νέων πειραματικών διατάξεων παρατήρησης Γης (οπτικές κάμερες) και ασφαλούς συνδεσιμότητας (τηλεπικοινωνιακά συστήματα).
Στόχος αυτού του έργου είναι η ενίσχυση των δυνατοτήτων της χώρας στον τομέα της παρατήρησης Γης και της ασφαλούς διαστημικής επικοινωνίας.
Ειδικότερα, το DUTHSat-2 θα παρέχει εικόνες και μετρήσεις, που θα χρησιμοποιηθούν για την παροχή πληροφοριών σχετικά με την υγρασία του εδάφους, καθώς και για τη ρύπανση της θάλασσας. Επιπλέον, οι συχνότητες φασματικής καταγραφής και η ανάλυση της κάμερας έχουν επιλεγεί με τρόπο ώστε να μπορούν να εντοπιστούν τόσο διαρροές πετρελαίου όσο και ρύπανση από απόρριψη υδάτων έρματος πλοίων. Παράλληλα, θα εκτελεστεί επίδειξη εν πτήσει μιας νέας βασικής μονάδας τηλεμετρίας και κατάστασης λειτουργίας. Το Essential TeleMetry and housekeeping (ETM) αποτελεί τη διαστημική εκδοχή του «μαύρου κουτιού», επιτρέποντας στους χειριστές να έχουν εικόνα για την κατάσταση του δορυφόρου σε περίπτωση αστοχίας των κύριων υποσυστημάτων.
Η αποστολή εντάσσεται σε μια ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική για την αξιοποίηση των διαστημικών τεχνολογιών στην αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών, την παρακολούθηση του περιβάλλοντος και την ενίσχυση της πολιτικής προστασίας.
«Η επιτυχής υλοποίηση της αποστολής DUTHSat-2 σηματοδοτεί την έναρξη μιας σειράς ελληνικών αποστολών μικροδορυφόρων, οι οποίες θα ακολουθήσουν το επόμενο διάστημα, ενισχύοντας περαιτέρω τις επιχειρησιακές και τεχνολογικές δυνατότητες της χώρας. Εντός του Νοεμβρίου θα εκτοξευθούν ακόμα δύο cubesats από κοινοπραξίες ελληνικών εταιρειών», αναφέρει επίσης το υπουργείο στην ανακοίνωσή του.
«Το Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων, που υλοποιείται υπό την αιγίδα του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, αποτελεί στρατηγική επένδυση στην καινοτομία, την κυριαρχία, την ανθεκτικότητα και την τεχνολογική αυτοτέλεια της χώρας.
Ενσωματώνει το ανθρώπινο επιστημονικό δυναμικό, τα ελληνικά πανεπιστήμια, την εγχώρια βιομηχανία και εδραιώνει τη θέση της Ελλάδας ως ενεργού μέλους της ευρωπαϊκής διαστημικής πολιτικής», συμπληρώνει το υπουργείο.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, δήλωσε: «Έχουμε τον πρώτο δορυφόρο ελληνικής «σημαίας» στο διάστημα στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων, καθώς πραγματοποιήθηκε επιτυχώς η πρώτη εκτόξευση για το πιο ερευνητικό και με σκοπούς επίδειξης τεχνολογίας πρόγραμμα CubeSat. Ο κυβοδορυφόρος DUTHSat-2 είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα του τι μπορεί να επιτευχθεί όταν η ελληνική επιστημονική κοινότητα συνεργάζεται αποτελεσματικά με τη βιομηχανία. Με επικεφαλής το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και την υποστήριξη της ESA, το έργο αυτό αναδεικνύει πως η Ελλάδα διαθέτει ταλέντο, τεχνογνωσία και δυναμική στον διαστημικό τομέα. Θέλω να συγχαρώ όλους όσοι εργάστηκαν. Πρόκειται μόνο για την αρχή της ελληνικής παρουσίας στο διάστημα. Το Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων ενισχύει τις δυνατότητες της χώρας μας σε κρίσιμους τομείς όπως η πολιτική προστασία, η περιβαλλοντική παρακολούθηση και η ασφαλής επικοινωνία. Πέρα από το γεγονός ότι διευρύνουμε τις δυνατότητές μας σε πολλά πεδία με αυτόν τον τρόπο, δημιουργούμε επίσης ένα εγχώριο διαστημικό οικοσύστημα, διασυνδέοντας επιστήμονες, ιδρύματα, ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήμια και ελληνικές εταιρίες με τις διεθνείς εξελίξεις στην τεχνολογία και την καινοτομία».
Η συνομιλία των δύο ηγετών διήρκεσε 45 λεπτά και –παρότι έγινε κεκλεισμένων των θυρών– τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης αποκαλύπτουν το παρασκήνιο και όσα ειπώθηκαν, κάνοντας λόγο για «νέα σελίδα» στις σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε αμέσως μετά το επίσημο δείπνο που παρέθεσε ο βασιλιάς της Ολλανδίας, Βίλεμ-Αλεξάντερ, προς τιμήν των ηγετών και των συζύγων τους, στο βασιλικό παλάτι. Σύμφωνα με ανακοίνωση της τουρκικής προεδρίας, κατά τη διάρκεια της συνομιλίας τέθηκαν επί τάπητος τόσο οι διμερείς σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας όσο και ευρύτερα περιφερειακά και διεθνή ζητήματα.
Ο Ταγίπ Ερντογάν υπογράμμισε τη σημασία της ενίσχυσης της συνεργασίας σε τομείς όπως η ενέργεια και οι επενδύσεις, ενώ έθεσε ως στρατηγικό στόχο την αύξηση του διμερούς εμπορικού όγκου στα 100 δισεκατομμύρια δολάρια. Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας, τονίστηκε ιδιαίτερα η σημασία της εμβάθυνσης της συνεργασίας στον αμυντικό τομέα.
Η συνάντηση των δύο ηγετών απασχόλησε τον διεθνή Τύπο.
Ο Financial Post του Καναδά έγραψε πως πρόκειται για «νέα σελίδα στις σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας», τονίζοντας πως στόχος της συνομιλίας ήταν η αποκλιμάκωση της έντασης μεταξύ των δύο χωρών.
Επιπλέον, το δημοσίευμα σημειώνει πως η Άγκυρα επιδιώκει να εξασφαλίσει την προμήθεια και συναρμολόγηση αμερικανικών κινητήρων F110 και F404, οι οποίοι χρησιμοποιούνται σε μαχητικά αεροσκάφη των ΗΠΑ, αλλά και στα τουρκικής κατασκευής KAAN και Hürjet. Όπως αναφέρει το πρακτορείο Bloomberg, η Τουρκία έχει εκφράσει ενδιαφέρον για την αγορά συνολικά 40 μαχητικών F-35 και 40 F-16.
Η αραβική εφημερίδα Gulf News μετέδωσε ότι ο Ταγίπ Ερντογάν εξέφρασε στον Τραμπ την ικανοποίησή του για την εκεχειρία μεταξύ Ιράν και Ισραήλ και ευχήθηκε να υπάρξει μόνιμη ειρήνη στην περιοχή. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία στενής διπλωματικής συνεργασίας για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Η Arab News αναφέρθηκε στη συζήτηση Ερντογάν-Τραμπ για την ανάγκη στενότερης συνεργασίας μεταξύ Άγκυρας και Ουάσινγκτον τόσο για την κρίση στη Γάζα όσο και για τη σύγκρουση στην Ουκρανία.
Ο Τούρκος πρόεδρος υποστήριξε πως η εμβάθυνση της συνεργασίας στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας μπορεί να ενισχύσει καθοριστικά τον διμερή εμπορικό όγκο και να διευκολύνει την επίτευξη του φιλόδοξου στόχου των 100 δισ. δολαρίων.
Το ινδικό India Today τόνισε πως η συνάντηση αποτελεί ένδειξη της πρόθεσης της Άγκυρας να ενισχύσει τον ρόλο της ως διπλωματικός παράγοντας σε παγκόσμιες κρίσεις, ενώ κάνει λόγο για ξεκάθαρη πρόθεση εμβάθυνσης των στρατηγικών σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η εφημερίδα σημειώνει επίσης πως ο Ερντογάν είδε θετικά την εκεχειρία Ιράν-Ισραήλ, ενώ ζήτησε ισχυρότερη συνεργασία με τις ΗΠΑ για την ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα και τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Πρώτη που δημοσίευσε την είδηση ήταν η ιστοσελίδα orthodoxia.info, ενώ σχετικές δημοσιεύσεις από μεγάλα ΜΜΕ ακολούθησαν λίγες ώρες αργότερα. Ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος εξέφρασε την οργή του σε σχετική δήλωση, μιλώντας μάλιστα για μια νέα άλωση, ενώ ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος εξέφρασε «απογοήτευση και θλίψη» δύο ημέρες μετά την απόφαση. Ο δε Αιγύπτιος Πρόεδρος Σίσι αναπαρήγαγε το ύφος επίθεσης φιλίας που είχε κάνει στην Αθήνα στις 7 Μαΐου, αλλά πέταξε την μπάλα στην κερκίδα δηλώνοντας ότι η απόφαση προστατεύει το θρησκευτικό καθεστώς της Μονής – ενώ το ζήτημα έγκειται στο ιδιοκτησιακό. Η εκπρόσωπος του ελληνικού ΥπΕξ δήλωσε ότι «είμαστε εν αναμονή της αποστολής της απόφασης», ενώ ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης φάνηκε αμέριμνος δηλώνοντας ότι «δεν αναμένουμε οποιαδήποτε διαφοροποίηση στα συμφωνηθέντα».
Την επομένη, καθησυχαστικές ειδήσεις από το Geopolitico ήθελαν τον Σίσι να διατηρεί το θρησκευτικό καθεστώς της Μονής – αν και το καυτό ζήτημα ήταν το ιδιοκτησιακό. Αντιθέτως, άρθρο της Corriere della Sera έβλεπε το καθεστώς της Μονής ως μάρκα σε ένα παιγνίδι που περιλαμβάνει το υπό σχεδιασμό καλώδιο Αιγύπτου-Ελλάδος και την τουριστική εκμετάλλευση της περιοχής. Τα Parapolitika το εξέλαβαν ως αντίδραση του Σίσι στην μη έκδοση αδειών για νέους Αιγύπτιος εποχικούς εργάτες. Ο κ. Γεραπετρίτης, μετά από εσπευσμένο ταξίδι στο Κάιρο στις 4 Ιουνίου, γύρισε με μια αόριστη υπόσχεση «να εργαστούμε προς την κατεύθυνση της κατοχύρωσης των δικαιωμάτων της Μονής».
Όποιες και να είναι οι προθέσεις και τα ενδεχόμενα παίγνια του Σίσι, αυτά υλοποιούνται στην πλάτη του ελληνισμού, ο οποίος για άλλη μια φορά εισπράττει την περιφρόνηση φίλων και εχθρών. Δεν είναι δύσκολο να ερμηνευθεί γιατί το ελληνικό κράτος είναι πάλι «στην απ’ έξω». Αυτό προκύπτει αβίαστα αν εξετάσουμε κάποιες από τις πιο πρόσφατες αλληλεπιδράσεις με τους γείτονές μας.
Τουρκία
Μόνον μεταξύ 2020-23, ο Ερντογάν, μεταξύ άλλων:
Ως αντίδραση στα ανωτέρω, με το casus belli εν ισχύι και τον Ερντογάν να απειλεί επανειλημμένως ότι «θα έρθει μια νύχτα», η ελληνική κυβέρνηση υποδέχθηκε τον Σουλτάνο στην Αθήνα τον Δεκέμβριο του 2023, με τις υποκλίσεις του κ. Γεραπετρίτη στο αεροδρόμιο και στο Προεδρικό Μέγαρο. Ο Ερντογάν έφυγε από την πρωτεύουσα με την Διακήρυξη των Αθηνών υπό μάλης, που του άνοιγε τον δρόμο για την αναβάθμιση των F-16.
Πώς ανταπέδωσε την χείρα φιλίας;
Με άλλα λόγια, η Τουρκία όχι μόνο απαιτεί να ζητάμε άδεια όταν κατεβαίνουμε στο πεζοδρόμιο της πολυκατοικίας μας, αλλά και όταν πηγαίνουμε από την κουζίνα στο σαλόνι του σπιτιού μας. Και να της λέμε και «ευχαριστώ».
Αλβανία
Αυτά όμως μπορεί να τα κάνει διότι είναι μια περιφερειακή δύναμη, με δημογραφική και βιομηχανική ισχύ. Όχι κάτι που θα μπορούσε να μιμηθεί η αποστεωμένη και άνευ στρατού Αλβανία. Σωστά;
Λάθος.
Τον Μάιο του 2023 ο Ράμα φυλάκισε τον κατοπινό Δήμαρχο Χιμάρας Φρέντη Μπελέρη, τον οποίο φυλάκισε μέχρι την λήξη της θητείας του, μη επιτρέποντάς του να αναλάβει καθήκοντα. Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, και ενώ ο κ. Μπελέρης ακόμη κρατείτο, η ελληνική κυβέρνηση έστελνε τον πρέσβυ της κ. Αβραμόπουλο σε φιέστα στην Δερβίτσανη, όπου ο Έντι Ράμα έκανε τα… αποκαλυπτήρια προτομής του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη. Κατόπιν επέτρεψε στον Έντι Ράμα να αλωνίζει εντός ελληνικής επικράτειας (Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Χανιά) για τις προεκλογικές του φιέστες.
Η ελληνική κυβέρνηση επέλεξε την φυγή προς τα εμπρός, ορίζοντας τον κ. Μπελέρη υποψήφιο ευρωβουλευτή, κάτι που έθετε ταφόπλακα στην δημαρχιακή του πορεία και ανοίγοντας τον δρόμο στο καθεστώς Ράμα για δημιουργία τετελεσμένων στο πεδίο των ακινήτων.
Τελικά, σε τι αποσκοπούσε αυτή η θητεία Μπελέρη στο Ευρωκοινοβούλιο; Μήπως στον έλεγχο της Αλβανίας μέσω των ενταξιακών της διαπραγματεύσεων; Ή μήπως στο θάψιμο του προβλήματος και στην άγρα πατριωτικών ψήφων που ήταν αναγκαίες μετά το τραύμα που υπέστη η ΝΔ από τον νόμο για τον γάμο των ομοφυλοφίλων; Δύο γεγονότα είναι ενδεικτικά:
Συρία
Το Δεκέμβριο του 2024, ο εκλεκτός της Τουρκίας Τζολάνι κατέλαβε την εξουσία στην Συρία, συνεχίζοντας μια καριέρα που ξεκίνησε στην Αλ Κάιντα και συνεχίστηκε σε πλείστες άλλες τζιχαντιστικές οργανώσεις. Πλην όμως με κοστούμι και γραβάτα. Η ελληνική κυβέρνηση χαιρέτισε το γεγονός, αγνοώντας με το ποιον είχε να κάνει, και αδιαφορώντας για τον κίνδυνο που διέτρεχαν πλέον οι Χριστιανοί της Συρίας. Κίνδυνος που είχε προβλεφθεί (βλ. π.χ. Ευάγγελος Βενέτης, «Σε θανάσιμο κίνδυνο οι Έλληνες και οι Χριστιανοί της Συρίας», Huffpost Greece, 29/12/2024). Ήταν τέτοια η ελληνική αφέλεια, που αναγκάσθηκε ο Ισραηλινός Υπ. Εξ. Γκιντεόν Σαάρ να εκθέσει δημοσίως τον Έλληνα ομόλογό του με ανάρτηση στο Χ, υπογραμμίζοντάς του την ανάγκη προστασίας θρησκευτικών μειονοτήτων και υπενθυμίζοντάς του ότι δεν επρόκειτο περί δημοκρατικώς εκλεγμένης κυβέρνησης που θα έπρεπε να πανηγυρίζουμε.
Τον Φεβρουάριο του 2025, ο κ. Γεραπετρίτης συναντήθηκε με τον Τζολάνι και τον έθεσε προ των ευθυνών του, μιλώντας του για… «συμπεριληπτικούς θεσμούς» και προειδοποιώντας ότι η Ελλάδα είναι «ενεργώς παρούσα». Ο κ. Τζολάνι φαίνεται ότι αξιολόγησε δεόντως τις προειδοποιήσεις. Έχοντας ορθώς σταθμίσει τον συνομιλητή του, προχώρησε απρόσκοπτα στο σχέδιό του για την συνέχιση των θηριωδιών που τον καθιέρωσαν στην διεθνή σκηνή. Με την βία να επεκτείνεται, το Υπ. Εξωτερικών του κ. Γεραπετρίτη εξέδωσε ανακοίνωση τον Μάρτιο για τις «βίαιες συγκρούσεις» με τις οποίες καλούσε «όλες τις πλευρές να επιδείξουν υπευθυνότητα». Στα Community Notes, χρήστες της πλατφόρμας Χ σημείωσαν: «Δεν υπάρχουν βίαιες συγκρούσεις. Πρόκειται περί θρησκευτικής εκκαθάρισης και γενοκτονίας».
Οι Ρωμιοί της Συρίας, οι Ρουμ, που ήλπιζαν στην προστασία του ελληνικού κράτους, νιώθουν τώρα φυλακισμένοι και ο Τζολάνι προφανώς καθόλου δεν ιδρώνει για το τι θα πει ο κ. Γεραπετρίτης.
Φίλοι και εχθροί
Με την συμπεριφορά μας έχουμε δημιουργήσει ένα παβλοφιανό αντανακλαστικό στους εχθρούς μας: γνωρίζουν ότι κάθε χαστούκι τους θα βρει γυρισμένο το άλλο μας μάγουλο. Αρκεί να μην είναι τόσο μεγάλο που να εξαναγκάσει τις πολιτικές μας ηγεσίες σε αντίδραση – το μεγάλο λάθος του Ερντογάν με την επίθεση στον Έβρο. Με το βράσιμο να γίνεται «γιαβάς-γιαβάς», ο βάτραχος δεν πηδάει από την κατσαρόλα. Άγκυρα, Σκόπια και Τίρανα, μας έχουν εξαναγκάσει – αθροιστικά – σε μεγάλα κομμάτια κυριαρχικών υποχωρήσεων.
Αυτό μάλλον το παρατηρούν και οι φίλοι μας, των οποίων το σεβασμό χάνουμε – αν τον είχαμε ποτέ. Στην γεωπολιτική, οι φίλοι δεν έχουν την ίδια έννοια με τις διαπροσωπικές σχέσεις, καθώς η καλή τους διάθεση δεν εξασφαλίζεται συναισθηματικά αλλά ορθολογικά. Η αντιμετώπιση που επιφυλάσσει κανείς στους εχθρούς αποτελεί ένα μήνυμα και για τους «φίλους». Αν είναι σθεναρή και εκπέμπει ισχύ, εκλαμβάνεται ως προειδοποίηση και αποτελεί κίνητρο φιλίας. Ό,τι δηλαδή κάνει η Τουρκία, την οποία όλοι φλερτάρουν.
Η δική μας αντιμετώπιση έχει δώσει το μήνυμα ότι η φιλία μας δεν έχει μεγάλη αξία, και ότι καταπάτησή της δεν έχει μεγάλο κόστος:
Στο πλαίσιο αυτό, το πρόσφατο περιστατικό με την Μονή της Αγίας Αικατερίνης κανέναν δεν θα έπρεπε να εκπλήσσει. Για τους φίλους είμαστε δεδομένοι, για τους εχθρούς αδιάφοροι. Τέτοια περιστατικά θα έρχονται όλο και συχνότερα στο μέλλον.
[Η καταγγελία της κυβέρνησης Χαφτάρ περί της ελληνικής εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων (19/6) καθώς και η τζιχαντιστική επίθεση στον Ιερό Ναό του Προφήτη Ηλία Δαμασκού (22/6) ήρθαν μετά την ολοκλήρωση του παρόντος κειμένου, αμφότερα ως θλιβερή επιβεβαίωση της ανωτέρω πρόβλεψης.]
Η διαχείριση της παρακμής
Για να μην κακίζω αδίκως την σημερινή κυβέρνηση, έχουμε πολλές αντίστοιχες συμπεριφορές να θυμόμαστε: την πρόταση Βενιζέλου για βραβείο Νόμπελ Ειρήνης στον Κεμάλ το 1934, την εξαφάνιση των Ρωμιών της Πόλης, το «η Κύπρος κείται μακράν» του Καραμανλή, ή την δολοφονία χαρακτήρος του Κωνσταντίνου Κατσίφα από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, μετά την φυσική του δολοφονία από το καθεστώς Ράμα. Και ενδιαμέσως εμείς απαντούσαμε με ζεϊμπέκικα και κουμπαριές.
Η ρωμιοσύνη σήμερα, μετά την απελευθέρωση από τον οθωμανικό ζυγό, βρίσκεται διαιρεμένη σε δύο κράτη (Ελλάδα, Κύπρος) και ταυτοχρόνως διάσπαρτη σε πατρογονικές εστίες χιλιετιών (Βόρειος Ήπειρος, Αίγυπτος, Συρία, Μικρά Ασία, Μαύρη Θάλασσα, Ισραήλ κλπ). Η κατάσταση έχει αρκετές ομοιότητες με εκείνη που αναδύθηκε μετά το 1204, όταν τρία ανεξάρτητα ρωμαϊκά βασίλεια (Αυτοκρατορία της Νίκαιας, Δεσποτάτο της Ηπείρου και Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας) λειτουργούσαν ως κιβωτοί της ρωμιοσύνης και φιλοδοξούσαν να αποτελέσουν πυρήνες ανασύστασης του Βασιλείου των Ρωμαίων. Δίπλα σε αυτά βρίσκονταν οι υπόδουλοι Ρωμαίοι υπό τους Σελτζούκους και την φραγκοκρατία (Λατινική Αυτοκρατορία, Βασίλειο Θεσσαλονίκης, Δουκάτο των Αθηνών, Πριγκιπάτο της Αχαΐας).
Αν το νεοελληνικό κράτος ιδρύθηκε με μια παρόμοια αποστολή, δηλαδή της σταδιακής απελευθέρωσης ολόκληρης της ρωμιοσύνης από τον οθωμανικό ζυγό, μετά το 1922 αυτά τα φτερά κόπηκαν και μπήκαμε στην περίοδο της διαχειριζόμενης παρακμής.
Διαχειριζόμενης (στο εσωτερικό), διότι το νεοελληνικό κράτος διατηρεί λίγο-πολύ σταθερούς θεσμούς, όπως τακτικές εκλογές και κεντρικό κράτος, που φιλοδοξούν – τύποις – να μιμηθούν τους αντίστοιχους Δυτικούς. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι η επιτομή αυτής της διαχείρισης, ιδίως ερχόμενη μετά την περίοδο ΣΥΡΙΖΑ, καθώς σταθεροποίησε τα δημόσια οικονομικά και βελτίωσε την κρατική διοίκηση.
Παρακμής (στο εξωτερικό), διότι το νεοελληνικό κράτος, όπως πλέον πορεύεται, έχει βάλει στο λογισμικό του την εκχώρηση εξουσιών (άμυνα στο ΝΑΤΟ, σύνορα στην Frontex, νόμισμα στην ΕΚΤ, νομοθεσία στο Ευρωκοινοβούλιο, νομολογία στα διεθνή δικαστήρια, εξωτερική πολιτική στην Κομισιόν κλπ) και την μείωση του διεθνούς αποτυπώματος (περιορισμός χωρικών υδάτων στα 6 ν.μ., μη κήρυξη ΑΟΖ, εγκατάλειψη ελληνικών και χριστιανικών μειονοτήτων κλπ). Ο κ. Μητσοτάκης μέσω του κ. Γεραπετρίτη έχει επιταχύνει την διαδικασία αυτή.
Σχηματοποιώντας, θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο απώτερος στόχος της σημερινής κυβέρνησης είναι η τακτική πληρωμή των συντάξεων (καθώς οι συνταξιούχοι αποτελούν προνομιακό πλέον εκλογικό κοινό της κυβέρνησης) και η αποπληρωμή των δανείων στους ομολογιούχους. Η ευταξία αυτή δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να διαταραχθεί από κυριαρχικές διεκδικήσεις ή από πρόνοιες για προστασία ελληνικών ή χριστιανικών πληθυσμών. Όσο στέκει ελεύθερη η Πλατεία Κολωνακίου, οι βάρβαροι μπορούν να κάνουν ό,τι θέλουν στο Αιγαίο, την Βόρειο Ήπειρο ή την Συρία. Το αθηναϊκό κράτος δεν θα διστάσει να ξεπουλήσει την εκτός Αττικής Ρωμιοσύνη, κομμάτι-κομμάτι, αρκεί η ορχήστρα στον Τιτανικό να παίζει μέχρι τελευταία στιγμή για τους Αθηναίους του πάνω καταστρώματος. Και όταν φτάσει η ώρα για τον ερχομό των βαρβάρων, ο Έλληνας Πρωθυπουργός φιλοδοξεί να παραδώσει το μαγαζί στον Σουλτάνο – ίσως και με κάποια ανακούφιση – με το Κτηματολόγιο ολοκληρωμένο, τα χρέη των Μνημονίων αποπληρωμένα και ταμειακές μηχανές στα ταξί. Καθαρά πράγματα.
Επιλογή, όχι νομοτέλεια
Θεωρώ ότι αυτός ο ρόλος του νεοελληνικού κράτους είναι αυτοεπιβεβλημένος και προϊόν μιας ηττοπαθούς ψυχολογίας. Περιστατικά προς την αντίθετη κατεύθυνση είναι – δυστυχώς – ελάχιστα αλλά ενδεικτικά: όταν έγινε η «επακούμβηση» της Φρεγάτας «Λήμνος» με το «Κεμάλ Ράις», κατ’ άλλους η πιο πρόσφατη ελληνοτουρκική ναυμαχία, η τουρκική πλευρά έβαλε την ουρά στα σκέλια, διότι ίσως κατανοεί καλύτερα τα δικά της όρια, και αντί να μας πάρει κάτι με την βία, προτιμά να της το δώσουμε εμείς από εξάντληση. Παρομοίως, όταν σκάφη του λιμενικού έκαναν δυναμικές παρεμβάσεις κοντά στην Σαμοθράκη (Ιούλιος 2024) και Αλικαρνασσό (Σεπτέμβριος 2024), καμία δυναμική απάντηση δεν ακολούθησε από τουρκικής πλευράς, και παρά τις κραυγές του τουρκικού Τύπου.
Αυτό ίσως είναι η καλύτερη απάντηση στο ρητορικό ερώτημα «και τι θέλετε, πόλεμο;». Η άρδην αλλαγή πορείας της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής είναι η μοναδική επιλογή που θα εξασφαλίσει την ειρήνη, καθώς οι καλοί γείτονες γίνονται με γερούς φράχτες και οι πονηρές ορέξεις – τόσο εχθρών όσο και φίλων – κόβονται με σοβαρά αντίμετρα.
Ο φόβος φυλάει τα έρημα και εξασφαλίζει ήρεμα νερά.
Andrew Korybko* − 24 Ιουνίου 2025 − Πηγή korybko.substack.com
Κανείς δεν το περίμενε. Το Ιράν και το Ισραήλ εξέπληξαν τον κόσμο καταλήγοντας σε κατάπαυση του πυρός τη στιγμή που οι περισσότεροι παρατηρητές περίμεναν ότι η σύγκρουσή τους θα ξεφύγει από τον έλεγχο. Η απόφαση του Τραμπ να βομβαρδίσει αρκετές πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Ιράν , ακολουθούμενη από τις ήπιες προσπάθειές του για αλλαγή καθεστώτος, τους έπεισε ότι προετοιμαζόταν να κλιμακώσει την εμπλοκή των ΗΠΑ στη σύγκρουση, παρά την πιθανότητα ιρανικών αντιποίνων εναντίον αμερικανικών περιφερειακών βάσεων ή την πραγματοποίηση επιχείρησης ψευδούς σημαίας από το Ισραήλ για να δικαιολογήσει αυτή την εμπλοκή.
Ακολουθούν οι λόγοι για τους οποίους οι δύο χώρες συμφώνησαν σε κατάπαυση του πυρός:
Μέχρι τώρα, τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης ισχυρίζονταν ότι το Ισραήλ προκαλεί σημαντική ζημιά στο Ιράν, ενώ η κοινότητα των εναλλακτικών μέσων ενημέρωσης ισχυριζόταν το αντίθετο, και για πρώτη φορά, και τα δύο είχαν δίκιο, εκτός από το ότι αντέκρουσαν τους ισχυρισμούς τους. Η πραγματικότητα είναι ότι το Ιράν και το Ισραήλ έχουν προκαλέσει μεγάλη ζημιά το ένα στο άλλο, και αυτό μετά από λιγότερο από δύο εβδομάδες επιθέσεων. Καμία από τις δύο χώρες δεν μπορούσε επομένως να αντέξει για πολύ περισσότερο, κάτι που ήταν αναπόφευκτο να οδηγήσει σε σοβαρή κλιμάκωση ή σε εκεχειρία.
Το σενάριο κλιμάκωσης αποφεύχθηκε μόνο και μόνο επειδή η κυβέρνηση Τραμπ δεν ήθελε έναν ακόμη μεγάλο περιφερειακό πόλεμο στη Δυτική Ασία, ο οποίος θα μπορούσε να επιταχύνει την παρακμή της ηγεμονίας των ΗΠΑ, εμποδίζοντας παράλληλα τις Ηνωμένες Πολιτείες να «Επιστρέψουν στην (Ανατολική) Ασία» για να περιορίσουν την Κίνα πιο δυναμικά. Η κυβέρνηση Τραμπ πιθανότατα διαβεβαίωσε το Ισραήλ ότι δεν θα το υποστήριζε σε έναν τέτοιο πόλεμο, ενώ απείλησε το Ιράν με δυσανάλογα (πυρηνικά;) αντίποινα εάν οι κοντινές βάσεις του δεχόντουσαν επίθεση, κάτι που απέτρεψε την κλιμάκωση και από τις δύο πλευρές και κατέστησε δυνατή την κατάπαυση του πυρός.
Πολλοί παρατηρητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η απόφαση του Τραμπ να βομβαρδίσει το Ιράν σηματοδότησε την πλήρη συνθηκολόγησή του με το ισραηλινό λόμπι και τους νεοσυντηρητικούς, αλλά δεν θα μπορούσαν να κάνουν μεγαλύτερο λάθος. Αντί να συνθηκολογήσει στις απαιτήσεις τους για έναν ακόμη πόλεμο αλλαγής καθεστώτος «σοκ και δέους» , ο οποίος θα μπορούσε να περιλαμβάνει χερσαία στρατεύματα, ακόμη και πυρηνικές βόμβες, κατάφερε με κάποιο τρόπο να κάνει το Ισραήλ να σταματήσει τους βομβαρδισμούς του Ιράν, ίσως απειλώντας να το εγκαταλείψει σε περίπτωση κλιμάκωσης της σύγκρουσης. Το Ιράν ακολούθησε στη συνέχεια το παράδειγμά του και η εκεχειρία τέθηκε σε ισχύ.
Οι απόψεις ποικίλλουν ως προς το αν ο βομβαρδισμός αρκετών πυρηνικών εγκαταστάσεων από τις ΗΠΑ πέτυχε τους στόχους του να καταστρέψει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ή τουλάχιστον να το καθυστερήσει για πολλά χρόνια, κάτι που θα μπορούσε να αποκλείσει το Ιράν από το γεωπολιτικό παιχνίδι, αλλά οι ΗΠΑ κατάφεραν να το εξωραΐσουν ως στρατηγική επιτυχία. Αυτό επέτρεψε στον Τραμπ να χρησιμοποιήσει μια εκτόνωση για να αποκλιμακώσει τη σύγκρουση, σώζοντας παράλληλα την αξιοπιστία του, ίσως πιέζοντας το Ισραήλ να σταματήσει την εκστρατεία βομβαρδισμών και στη συνέχεια πείθοντας το Ιράν να κάνει το ίδιο για να αποφύγει τον μεγάλο περιφερειακό πόλεμο που φοβόταν.
Και τέλος, ο εγωισμός του Τραμπ πιθανότατα έπαιξε σημαντικό ρόλο στην απόφασή του να εξαναγκάσει το Ιράν και το Ισραήλ (με διαφορετικούς τρόπους για τον καθένα) να συμφωνήσουν σε κατάπαυση του πυρός, καθώς είναι εντελώς εμμονικός με την κατάκτηση του Νόμπελ Ειρήνης, το οποίο ελπίζει ότι θα απονεμηθεί ως αποτέλεσμα αυτού του ελιγμού. Παρόλο που έπαιξε ρόλο στην έναρξη της σύγκρουσης επιτρέποντας στο Ισραήλ να βομβαρδίσει το Ιράν την 61η ημέρα της 60ήμερης προθεσμίας για την επίτευξη μιας νέας πυρηνικής συμφωνίας, όλα αυτά τα πράγματα θα μπορούσαν γρήγορα να ξεχαστούν από την επιτροπή εάν η κατάπαυση του πυρός τηρηθεί και οδηγήσει σε μια διαρκή ειρήνη.
Αλλά η εκεχειρία μπορεί να μην διαρκέσει και, σε αυτή την περίπτωση, οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να μην υποστηρίξουν πλήρως την ανανεωμένη εκστρατεία βομβαρδισμού του Ισραήλ εάν η Δυτική Ιερουσαλήμ είναι υπεύθυνη. Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί επίσης να επιδιώξουν αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν με έμμεσα μέσα, ακόμη και αν η εκεχειρία τηρηθεί. Στην καλύτερη περίπτωση, η εκεχειρία θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια διαρκή ειρήνη, απαιτώντας τη σύναψη μιας νέας πυρηνικής συμφωνίας , κάτι που θα απαιτούσε τη ρωσική εμπλοκή (όπως η απομάκρυνση της περίσσειας πυρηνικών καυσίμων από το Ιράν). Ο Πούτιν θα άξιζε επομένως το Νόμπελ Ειρήνης εάν συνέβαινε αυτό.
*Ο Άντριου Κορύμπκο είναι Αμερικανός πολιτικός αναλυτής με έδρα τη Μόσχα, ο οποίος ειδικεύεται στη σχέση μεταξύ της στρατηγικής των ΗΠΑ στην Αφρική και την Ευρασία, στους Νέους Δρόμους του Μεταξιού της Κίνας και στον Υβριδικό Πόλεμο .
