Κατάφερε να επικρατήσει του Μεξικανού Έκτορ Σολόριο
Ο 21χρονος Δημήτρης Οικονόμου, κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στην κατηγορία kickboxing Point Fighting (-84 κιλά) στο παγκόσμιο τουρνουά στο Τσενγκντού της Κίνας.
Επικράτησε του Μεξικανού Έκτορ Σολόριο και ανέβηκε στο πιο ψηλό σκαλί του βάθρου, χαρίζοντας στη χώρα μας ένα χρυσό που συναρπάζει.
Τα World games είναι η μεγαλύτερη διοργάνωση για αθλήματα που δεν εντάσσονται στους Ολυμπιακούς Αγώνες αναγνωρισμένα από την Ολυμπιακή επιτροπή και είναι προς ένταξη. Η διάκριση στα World Games είναι ισάξια με Ολυμπιακό μετάλλιο μιας και σε κάθε αγώνισμα αγωνιζόταν οι καλύτεροι όλου του κόσμου.
Η Διεθνής Ομοσπονδία World Games (IWGA) ανακήρυξε τον Δημήτρη Οικονόμου «Αθλητή της Ημέρας» — μια αναγνώριση που συνοδεύτηκε από ειδικό αφιερωμένο βίντεο, ένα μικρό δείγμα του πόσο ξεχωριστή είναι αυτή η στιγμή.
Ο Δημήτρης ξεκίνησε από τα 8 του χρόνια να αγωνίζεται σ’ αυτό το ιδιαίτερο — και εξαιρετικά απαιτητικό — αγωνιστικό στυλ: το point fighting.
Μέχρι σήμερα έχει κατακτήσει περισσότερα από 90 χρυσά μετάλλια σε πανευρωπαϊκά και παγκόσμια πρωταθλήματα, βάζοντας με συνέπεια την Ελλάδα στο διεθνές προσκήνιο κατακτώντας μέχρι σήμερα 2 Πανευρωπαϊκά και ένα Παγκόσμιο στην κατηγορία εφήβων Νεανίδων και 1 Πανευρωπαϊκό και 1 Παγκόσμιο στην κατηγορία ανδρών.
Τον Νοέμβριο του 2024, στο Πανευρωπαϊκό πρωτάθλημα της Αθήνας, στέφθηκε ξανά πρωταθλητής, παίρνοντας την πρώτη θέση και την πρόκριση για τα World Games 2025.
Ο Σι Τζινπίνγκ ετοιμάζει γιγαντιαία στρατιωτική παρέλαση για τα 80 χρόνια της νίκης επί της Αυτοκρατορικής Ιαπωνίας
Επίσημη ιστορική επίσκεψη διάρκειας 4 ημερών πρόκειται να πραγματοποιήσει ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν στην Κίνα μεταξύ 31 Αυγούστου και 3 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με κινεζικά δημοσιεύματα.
Η διάρκεια των 4 ημερών είναι τεράστια σε ότι αφορά επίσημες επισκέψεις ηγετών σε άλλες χώρες και όλοι εστιάζουν στις στενές σχέσεις των δύο υπερδυνάμεων και τι μπορεί να σημαίνει αυτό.Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού προγραμματίζονται μεγάλης κλίμακας διαπραγματεύσεις μεταξύ της ρωσικής και της κινεζικής αντιπροσωπείας.
Επιπλέον, ο Πούτιν σκοπεύει να συμμετάσχει στη σύνοδο κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης SCO που θα πραγματοποιηθεί στην Τιαντζίν.
Σύμφωνα με την εφημερίδα του Χονγκ Κονγκ The South China Morning Post, Ευρωπαίοι διπλωμάτες σχεδιάζουν να μποϊκοτάρουν τη στρατιωτική παρέλαση της 3ης Σεπτεμβρίου στο Πεκίνο για τη λήξη του Β΄ΠΠ όπως εορτάζεται στην Κίνα λόγω της επίσκεψης Πούτιν στην Κίνα.
Σημειώνεται ότι οι ηγέτες των δυτικών χωρών έλαβαν προσκλήσεις, αλλά «ανησυχούν» για την παρουσία του Ρώσου προέδρου, ανησυχίες τις οποίες το Πεκίνο έχει απορρίψει ως παράλογες και αβάσιμες.
O Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ έχει άλλωστε δεσμευθεί ότι η χώρα του θα συνεχίσει να διευκολύνει τις διαπραγματεύσεις για την επίλυση της σύγκρουσης στην Ουκρανία. Σύμφωνα με τον Κινέζο ηγέτη, όλοι θα πρέπει να θυμούνται πως δεν «δεν υπάρχουν απλές λύσεις σε σύνθετα ζητήματα».
Ισραηλινές μπουλντόζες ξερίζωσαν εκατοντάδες δέντρα στο χωριό Αλ-Μουγκαγίρ, βορειοανατολικά της Ραμάλα στη Δυτική Όχθη, σύμφωνα με δημοσιογράφους του AFP που ήταν παρόντες στο σημείο την Κυριακή, σε πλήρη θέα του ισραηλινού στρατού.
Οι ελαιώνες αποτελούν από καιρό ουσιαστικό μέρος της οικονομίας και της κληρονομιάς της Δυτικής Όχθης και για δεκαετίες έχουν επίσης αποτελέσει πεδίο αιματηρών αντιπαραθέσεων μεταξύ Παλαιστινίων αγροτών και Ισραηλινών εποίκων.
Ο Αμπντούλ Λατίφ Μουχάμαντ Αμπού Αλίγια, ένας ντόπιος αγρότης, είπε ότι έχασε σχεδόν 70 ετών ελαιόδεντρα σε περίπου δέκα στρέμματα της γης του.
«Τις ξερίζωσαν εντελώς και τις ισοπέδωσαν με αβάσιμα προσχήματα», είπε, προσθέτοντας ότι αυτός και άλλοι κάτοικοι έχουν αρχίσει να ξαναφυτεύουν τα δέντρα του.
Φωτογράφοι του AFP που βρέθηκαν στο σημείο παρατήρησαν κατεστραμμένο έδαφος με μπουλντόζες, ελαιόδεντρα στο έδαφος και αρκετές μπουλντόζες να επιχειρούν στους λόφους γύρω από το χωριό. Μία από τις μπουλντόζες κυμάτιζε την ισραηλινή σημαία, ενώ στο σημείο εθεάθησαν επίσης ισραηλινά στρατιωτικά οχήματα.
«Ο στόχος είναι να ελεγχθούν και να αναγκαστούν οι άνθρωποι να φύγουν. Αυτή είναι μόνο η αρχή. Θα επεκταθεί ώστε να συμπεριλάβει ολόκληρη τη Δυτική Όχθη», δήλωσε ο Γασάν Αμπού Άλια, επικεφαλής ενός τοπικού γεωργικού συλλόγου.
Οι κάτοικοι ανέφεραν ότι οι εργασίες εκσκαφής ξεκίνησαν την Πέμπτη.
Από την πλευρά της, η Λέσχη Παλαιστινίων Κρατουμένων ανέφερε ότι «οι ισραηλινές δυνάμεις κατοχής, κατά τη διάρκεια τριών ημερών συνεχούς επιθετικότητας εναντίον της πόλης Αλ-Μουγκαγίρ, βορειοανατολικά της Ραμάλα και του Κυβερνείου Αλ-Μπιρέ, πραγματοποίησαν μια μεγάλης κλίμακας εκστρατεία συλλήψεων που στόχευσε 14 πολίτες, συμπεριλαμβανομένου του επικεφαλής του συμβουλίου του χωριού, Αμίν Αμπού Αλίγια».
Ο σύλλογος πρόσθεσε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις «διεξήγαγαν επιτόπιες έρευνες με δεκάδες πολίτες, συμπεριλαμβανομένων ολόκληρων οικογενειών με γυναίκες και παιδιά. Μεταξύ των συλληφθέντων ήταν οι αδελφοί του μάρτυρα Χαμντί Αμπού Αλίγια».
Στις 16 Αυγούστου, η Παλαιστινιακή Αρχή ανέφερε ότι ένας 18χρονος νεαρός, ο Χαμντί Αμπού Αλίγια, σκοτώθηκε από πυρά του ισραηλινού στρατού στο ίδιο χωριό.
Ο στρατός επιβεβαίωσε ότι οι δυνάμεις του απάντησαν σε πέτρες που έριξαν «τρομοκράτες», αλλά δεν συνέδεσε άμεσα το περιστατικό με τον θάνατο του νεαρού.
Όταν το AFP ρώτησε τον ισραηλινό στρατό για το ξερίζωμα δέντρων, εκείνος απάντησε ότι «εξετάζει το θέμα».
Σε ανακοίνωση που εκδόθηκε την Παρασκευή, ο στρατός ανακοίνωσε ότι συνέλαβε έναν άνδρα από το χωριό Αλ-Μουγκαγίρ, θεωρώντας τον υπεύθυνο για μια «τρομοκρατική επίθεση» που έλαβε χώρα στην περιοχή.
Η βία έχει κλιμακωθεί στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη από το ξέσπασμα του πολέμου στη Γάζα μετά την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Έκτοτε, τουλάχιστον 971 Παλαιστίνιοι, συμπεριλαμβανομένων μαχητών και πολιτών, έχουν σκοτωθεί από Ισραηλινούς στρατιώτες ή εποίκους στη Δυτική Όχθη, σύμφωνα με στοιχεία του AFP που βασίζονται σε στοιχεία της Παλαιστινιακής Αρχής.
Κατά την ίδια περίοδο, τουλάχιστον 36 Ισραηλινοί πολίτες και στρατιώτες σκοτώθηκαν σε επιθέσεις ή στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Δυτική Όχθη, σύμφωνα με επίσημες ισραηλινές πηγές.
Η Δυτική Όχθη, η οποία βρίσκεται υπό ισραηλινή κατοχή από το 1967, φιλοξενεί περίπου τρία εκατομμύρια Παλαιστίνιους, μαζί με 500.000 Ισραηλινούς εποίκους που ζουν σε οικισμούς που θεωρούνται παράνομοι βάσει του διεθνούς δικαίου.
Ο άνθρωπος είναι ένα ελεύθερο και αυτεξούσιο ον και ο ίδιος καθορίζει την πορεία του στη ζωή, με τι θα ασχοληθεί, τι θα πιστεύει και αν θα κάνει οικογένεια και παιδιά. Ιδιαίτερα όμως σήμερα παρουσιάζεται πολύ έντονα το φαινόμενο, πολλές γυναίκες να μην θέλουν να παντρευτούν, ούτε να κάνουν παιδιά, επηρεασμένες από το ρεύμα της παγκοσμιοποίησης, της χαλάρωσης των ηθών και του φεμινιστικού κινήματος αλλά και εξαιτίας της οικονομικής και εργασιακής ανασφάλειας και της ανύπαρκτης υποστήριξης του κράτους. Τι σχέση έχει όμως αυτή η νέα τάση με το οξύ δημογραφικό ζήτημα που απειλεί άμεσα την ύπαρξη του ελληνισμού;
Διάμεση ηλικία πρώτου γάμου και απόκτησης πρώτου παιδιού
Η χαλάρωση της θρησκευτικής πίστης, οι κακές ανθρώπινες σχέσεις, η έλλειψη εμπιστοσύνης, ο φόβος του χωρισμού, η ανάγκη για επαγγελματική αποκατάσταση, η οικονομική αβεβαιότητα και η πρόταξη της καλοπέρασης ώθησαν τα νέα άτομα να αναβάλλουν για αργότερα την ημερομηνία του γάμου, ο οποίος εμπεριέχει τη δέσμευση και δημιουργεί το κατάλληλο περιβάλλον για τεκνογονία. Η διάμεση ηλικία πρώτου γάμου στην Ελλάδα έχει αυξηθεί σημαντικά, το 1990 για τις γυναίκες ήταν 25 έτη, ενώ το 2021 ανήλθε στα 31 έτη. Αντίθετα για τους άνδρες, σε σύγκριση με το 1990, παρατηρείται μία αύξηση της διάμεσης ηλικίας κατά 3 χρόνια, από τα 29 στα 32. Επιπρόσθετα, στην Ελλάδα το 10% των γεννήσεων προέρχονται από μητέρες άνω των 40 ετών, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στην Ευρώπη είναι μόλις 6%[1].
Η καταστροφική επίπτωση
Η αύξηση της διάμεσης ηλικίας του γάμου και της πρώτης τεκνογονίας αποτελούν μία από τις κύριες αιτίες του δημογραφικού προβλήματος. Η καταστροφική επίπτωση είναι η μείωση του αριθμού των παιδιών ανά γυναίκα (δείκτης γονιμότητας) για δύο σοβαρούς λόγους.
Πρώτον, με το πέρασμα των χρόνων, η πιθανότητα εγκυμοσύνης μειώνεται. Για τις γυναίκες άνω των 35 χρόνων, μόνο το 54% μένουν έγκυοι με φυσικό τρόπο έπειτα από έναν χρόνο συστηματικής προσπάθειας. Μετά τα 35 έτη είναι επίσης πολύ πιο πιθανό να έχουν τα παραγόμενα ωάρια χρωμοσωμιακά προβλήματα, με επακόλουθο να αυξάνονται σταδιακά τα ποσοστά αποβολής. Η αύξηση του κινδύνου αποβολής είναι ακόμα μεγαλύτερη μετά την ηλικία των 37-38 ετών[2]. Συνεπώς όταν ως τα 35 μία γυναίκα έχει κανένα ή ένα μόνο παιδί, τότε δύσκολα μπορεί στη συνέχεια να γίνει τουλάχιστον τρίτεκνη, πόσο μάλλον πολύτεκνη και υπερπολύτεκνη.
Δεύτερον, η ανατροφή των παιδιών, και μάλιστα πολλών παιδιών με μικρή διαφορά ηλικίας μεταξύ τους, απαιτεί νέους γονείς σε ηλικία, που να έχουν τη βιολογική δύναμη, το κουράγιο, την αντοχή στις δυσκολίες, στην κούραση και στην πίεση της ημέρας παράλληλα με τις μαθησιακές και εξωσχολικές υποχρεώσεις των παιδιών, το ξενύχτι και τη φροντίδα τους όταν αρρωσταίνουν. Είναι απαιτητική σε πολύ μεγάλο βαθμό η ανατροφή πολλών παιδιών ταυτόχρονα, τα οποία όλα έχουν τις δικές τους ξεχωριστές ανάγκες.
Ο ρόλος της γυναίκας σήμερα
Ο σύγχρονος τρόπος ζωής, οι αυξημένες καταναλωτικές ανάγκες, η ισότητα στη μόρφωση και στις ευκαιρίες μεταξύ ανδρών και γυναικών, η χειραφέτηση της γυναίκας και το φεμινιστικό κίνημα ώθησαν και ανάγκασαν τη γυναίκα να εξέλθει στην αγορά εργασίας. Αυτή η αναγκαιότητα αλλά και η θέληση της πλειοψηφίας των γυναικών να δραστηριοποιηθούν σε εργασίες έξω από το σπίτι, αποτελεί πλέον μία πραγματικότητα στη σύγχρονη εποχή, την οποία κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί και να αμφισβητήσει. Στη σημερινή κοινωνία λοιπόν, η γυναίκα μπορεί να έχει πολλούς και πολλαπλούς ρόλους ταυτόχρονα, είναι επαγγελματίας, σύντροφος, φίλη, κόρη, αδερφή.
Όμως η γυναίκα είναι ταυτόχρονα και μητέρα, ρόλο που δεν μπορεί να αναλάβει ο άνδρας, είναι και σύζυγος, είναι και η νοικοκυρά του σπιτιού, είναι πιο ευαίσθητη από τον άνδρα και έχει περισσότερες έννοιες, ενώ πολλές φορές πέφτει και θύμα βίας και άσχημης συμπεριφοράς μέσα και έξω από το σπίτι. Είναι πολύ δύσκολο να ανταποκριθεί σε όλες τις υποχρεώσεις της και, με σκοπό να διευκολύνει τη ζωή της και να ανακουφιστεί από τα πολλαπλά βάρη, επιλέγει, σε συνεννόηση με τον σύζυγο, την τεκνογονία λίγων παιδιών και μάλιστα σε προχωρημένη ηλικία.
Η υποβάθμιση του ρόλου της ως μητέρα ενισχύεται από μια νεοφανή, αλλά δυστυχώς επικρατούσα και ανάμεσα σε πάρα πολλές γυναίκες, άποψη, ότι όταν κάποιος μιλάει για τεκνοποίηση, εργαλειοποιεί τη γυναίκα ως μέσο επίτευξης δημογραφικών στόχων και την ενοχοποιεί αν δεν εκπληρώνει το δημογραφικό της καθήκον. Αυτές οι απόψεις είναι απόρροια μίας αντεθνικής και παγκοσμιοποιημένης κουλτούρας και το μόνο αποτέλεσμα που έχουν είναι να εξαφανίζουν ταχέως τον ελληνισμό. Για την ερχομό παιδιών στον κόσμο η ευθύνη βαραίνει εξίσου τον άνδρα και τη γυναίκα, απλώς η γυναίκα είναι αυτή που φέρει στον κόσμο τα παιδιά, τα τρέφει, και αυτή που κυρίως έχει περιορισμούς σε αυτό λόγω του βιολογικού παράγοντα. Αυτά δεν αλλάζουν, όσο και να προσπαθούν διάφοροι να αντιστρέψουν τη φύση.
Το ζήτημα της ισότητας
Το πρόβλημα με τον βεβαρημένο ρόλο της γυναίκας δεν έγκειται στην ισότητα της γυναίκας με τον άνδρα που είναι και θεωρείται αδιαμφισβήτητη, αλλά στην εξομοίωσή της με τον άνδρα και στην άποψη ότι είναι ακριβώς ίδια με αυτόν. Η γυναίκα όμως δεν θα γίνει ποτέ άνδρας ούτε ο άνδρας θα γίνει ποτέ γυναίκα.
Αυτή η σημερινή επιβαρυντική για τη γυναίκα θεώρηση της ισότητας από τα σύγχρονα κράτη, αντί να ελαφρύνει τη θέση της μέσα στην οικογένεια και στην κοινωνία, αντίθετα την επιβάρυνε, διότι φόρτωσε στις πλάτες της όλες τις αρμοδιότητες του άνδρα, ενώ οι δικές της αρμοδιότητες ως γυναίκας, συζύγου, μητέρας και νοικοκυράς παρέμειναν οι ίδιες, διότι ο άνδρας ούτε τον ρόλο της μητέρας να αναλάβει μπορεί, ούτε από τη μία δεκαετία στην άλλη να αλλάξει τον δικό του ρόλο που έχει εδώ και χιλιάδες χρόνια ως στυλοβάτης του νοικοκυριού και κύριος εργαζόμενος μέσα σε αυτό.
Σεβασμός και προστασία της γυναίκας και της μητέρας
Με σκοπό την επίτευξη της δημογραφικής ανάκαμψης είναι απαραίτητη η αλλαγή στάσης του κράτους και όλης της κοινωνίας γενικότερα προς τη γυναίκα, διότι αυτή είναι που κρατάει το έθνος ζωντανό και προσπαθεί να ανταποκριθεί σε πολλούς ρόλους και ο σεβασμός προς τη δική της επιθυμία να κάνει παιδιά, θα παίξει πρωταρχικό ρόλο στην εθνική προσπάθεια.
Οι γυναίκες θέλουν να κάνουν παιδιά, η μητρότητα είναι στη φύση τους. Το κράτος, στεκόμενο με τα κατάλληλα μέτρα ως αρωγός και συμπαραστάτης και όχι ως εχθρός όπως είναι σήμερα, έχει υποχρέωση να ελαφρύνει τη θέση τους και να σεβαστεί την ελευθερία τους να κάνουν όσα παιδιά επιθυμούν προστατεύοντας τη μητρότητα, κάτι που άλλωστε επιβάλλεται από το Άρθρο 21, Παρ. 1 του Συντάγματος, αλλά δυστυχώς δεν τηρείται.
Παράλληλα με τη στήριξη του κράτους, σημαντική είναι η επαναφορά της ελληνορθόδοξης παιδείας και παράδοσης που εξυψώνει τον ρόλο της γυναίκας και τονίζει την ιερότητα της μητρότητας, αλλά και η ορθή ενημέρωση για τις διαστάσεις και τις συνέπειες του δημογραφικού προβλήματος. Με τα παραπάνω, είναι δεδομένο ότι οι γυναίκες μαζί με τους συζύγους τους θα αλλάξουν τις απόψεις τους ως προς την τεκνογονία και τις προτεραιότητες σε αυτήν τη ζωή.
Προτάσεις
Ενδεικτικές προτάσεις για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος, εστιασμένες στις γυναίκες, είναι οι παρακάτω:
Η θέσπιση ευνοϊκών ασφαλιστικών ρυθμίσεων για τις μητέρες με τη χορήγηση πλασματικών χρόνων εργασίας για κάθε παιδί τους.
Γενναία αύξηση του επιδόματος τέκνων με το ποσό των 200 Ευρώ για κάθε παιδί και χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, ώστε οι γυναίκες που θα θελήσουν να μεγαλώνουν τα παιδιά τους χωρίς να εργάζονται, να υποστηρίζονται επαρκώς από το κράτος.
Κρατική βοήθεια προς τις γυναίκες που δεν επιθυμούν να προχωρήσουν σε διακοπή κύησης, αλλά στερούνται της αναγκαίας βοήθειας για να γεννήσουν και να μεγαλώσουν μόνες τους τα παιδιά τους.
Κρατική οικονομική στήριξη για την καταπολέμηση της υπογονιμότητας.
Επαναφορά της ισόβιας σύνταξης της μητέρας ως αυτοτελή και ξεχωριστή σύνταξη και ως ένδειξη τιμής προς τις γυναίκες που αιμοδοτούν τη χώρα.
Χορήγηση μακροχρόνιων αδειών στις γυναίκες για την ανατροφή των παιδιών τα πρώτα χρόνια της ζωής τους.
Η γενναία αύξηση των εισοδηματικών κριτηρίων για τα voucher παιδικών σταθμών, ώστε καμία οικογένεια ειδικά με τρία και παραπάνω παιδιά να μην αποκλείεται από το πρόγραμμα.
Δημήτριος Καμπισιούλης Υποστράτηγος ε.α. Συγγραφέας – υπερπολύτεκνος πατέρας
Οι Πρέσπες και η συνάντηση σλαβολόγων στην Αχρίδα για την γλώσσα
Γιατί δεν πραγματοποιεί ανάλογο συνέδριο στη Θεσσαλονίκη η Ελλάδα;
Του Παντελή Σαββίδη
Περίπου εξήντα μελετητές της σλαβομακεδονικής γλώσσας και των σλαβικών σπουδών από 17 χώρες συμμετέχουν στο 58ο Θερινό Σχολείο του Διεθνούς Σεμιναρίου για τη Σλαβομακεδονική Γλώσσα, Λογοτεχνία και Πολιτισμό.
Η διοργάνωση, που πραγματοποιείται από τις 18 έως τις 28 Αυγούστου στην Αχρίδα υπό την αιγίδα του Πανεπιστημίου «Κύριλλος και Μεθόδιος», συγκεντρώνει φοιτητές και ερευνητές από πανεπιστημιακά κέντρα της Αλβανίας, της Αγγλίας, της Βουλγαρίας, της Ιταλίας, της Πολωνίας, της Κίνας, της Ρουμανίας, του Καναδά, της Ρωσίας, των ΗΠΑ, της Σλοβενίας, της Σερβίας, της Τουρκίας, της Ουγγαρίας, της Γαλλίας, της Κροατίας και της Τσεχίας, με στόχο την εμβάθυνση στη γλώσσα, τη λογοτεχνία και τον πολιτισμό της γειτονικής χώρας.
Το 58ο Θερινό Σχολείο για τη σλαβομακεδονική γλώσσα, λογοτεχνία και πολιτισμό στην Αχρίδα (Αύγουστος 2025) είναι για τα Σκόπια μια ακόμη ευκαιρία να προβάλουν διεθνώς τη γλώσσα τους.
Για την Ελλάδα, όμως, αποτελεί υπενθύμιση ότι η Συμφωνία των Πρεσπών όχι μόνο δεν «έλυσε» το ζήτημα, αλλά αντιθέτως άνοιξε νέα μέτωπα. Η διεθνοποίηση της «μακεδονικής γλώσσας» μέσω πανεπιστημιακών εδρών, σεμιναρίων και δηλώσεων αξιωματούχων τροφοδοτεί μια πολιτιστική διπλωματία που η Αθήνα δείχνει να μην μπορεί να ελέγξει.
Η πρόεδρος της Βόρειας Μακεδονίας, Γκορντάνα Σιλιάνοβσκα-Ντάβκοβα, επικαλέστηκε στην ομιλία της το «Αμπετσεντάρ» (Abecedar) του 1925, το αλφαβητάρι που τυπώθηκε στην Αθήνα για τους δίγλωσσους μαθητές στην Ελλάδα. Η αναφορά αυτή ήταν σαφώς πολιτική: στόχευε να δείξει ότι η Ελλάδα είχε ήδη αναγνωρίσει έμμεσα μια «μακεδονική» γλωσσική ιδιαιτερότητα.
Η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Το Abecedar εκδόθηκε υπό την πίεση της Κοινωνίας των Εθνών, ποτέ δεν διδάχθηκε συστηματικά και αποσύρθηκε γρήγορα.
Για την Ελλάδα, δεν υπήρξε αναγνώριση γλώσσας, αλλά μια διπλωματική υποχρέωση.
Παρ’ όλα αυτά, η επίκλησή του σήμερα από τα Σκόπια δείχνει πώς κάθε χαραμάδα στην ιστορία εργαλειοποιείται για να στηριχθεί η αφήγηση μιας ξεχωριστής «μακεδονικής» ταυτότητας. Θα μου πείτε, μα η Αθήνα την αναγνώρισε. Δυστυχώς.
Η Μπιλιάνα Άνγκελοβα, πρύτανης του Πανεπιστημίου UKIM, υπογράμμισε τη θέση της σλαβομακεδονικής γλώσσας στον παγκόσμιο γλωσσικό χάρτη. Σύμφωνα με την Άνγκελοβα, η γλώσσα της Βόρειας Μακεδονίας είναι μία από τις 230 κωδικοποιημένες γλώσσες διεθνώς.
Η ίδια επισήμανε με έμφαση πως η άρνηση της σλαβομακεδονικής γλώσσας αποτελεί πρωτίστως πρόβλημα εκείνων που την αρνούνται. Υπήρχε και υπάρχει είπε με έμφαση.
Η Κριστίνα Νικόλοφσκα, διευθύντρια του Διεθνούς Σεμιναρίου, στάθηκε στη σημασία των ίδιων των σπουδών γύρω από τη γλώσσα. Όπως ανέφερε, τα πανεπιστημιακά τμήματα, λογοτεχνίας και πολιτισμού – εντός και εκτός χώρας – αποτελούν ιδρύματα “ύψιστης εθνικής και διεθνούς προτεραιότητας” για τη Βόρεια Μακεδονία
«Η μεγαλύτερη επιβεβαίωση της μακεδονικής γλώσσας είναι ακριβώς η άνθιση των μακεδονικών σπουδών, τόσο στην πατρίδα όσο και στο εξωτερικό», σημείωσε. Αναφέρθηκε μάλιστα γλαφυρά σε έναν “ποταμό επτά χιλιάδων λογίων Σλάβων από τη Βόρεια Μακεδονία” διάσπαρτων σε όλο τον κόσμο, που διαρκώς μεγαλώνει – μια μεταφορά που παραπέμπει ίσως στο σύνολο των επιστημόνων, καθηγητών και φοιτητών που έχουν σπουδάσει ή ειδικευθεί στη γλώσσα της γειτονικής χώρας όλα αυτά τα χρόνια
Η Νικόλοφσκα συνέδεσε αυτή την παγκόσμια κοινότητα των μακεδονιστών με τις ρίζες της ίδιας της γλώσσας, «τα βασικά αξιώματα της Λογοτεχνικής Σχολής του Αγίου Κλήμεντος της Αχρίδας»
Με αυτή τη φράση υποστήριξε ότι, κατά την άποψή της, η Αχρίδα, όπου φιλοξενείται το σεμινάριο, υπήρξε ήδη από τον 9ο αιώνα μ.Χ. σημαντικό κέντρο του σλαβικού γραμματισμού.
Ο Άγιος Κλήμης της Αχρίδας, μαθητής των Θεσσαλονικέων αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου (των δημιουργών του πρώτου σλαβικού αλφαβήτου), ίδρυσε στην περιοχή αυτή μια από τις πρώτες σχολές διδασκαλίας της παλαιοσλαβονικής γλώσσας.
Θεωρούν, δηλαδή, σήμερα ότι το νήμα του γλωσσικού και πολιτισμικού συνεχούς συνδέει την ιστορική κληρονομιά του Κλήμεντα με τη σημερινή προσπάθεια καλλιέργειας και διεθνούς αναγνώρισης της γλώσσας τους.
Μιας γλώσσας που ανήκει στην οικογένεια των νοτιοσλαβικών γλωσσών. Κωδικοποιήθηκε επίσημα το 1945 στην τότε Λαϊκή Δημοκρατία της Μακεδονίας (ομόσπονδο τμήμα της Γιουγκοσλαβίας) βάσει των κεντρικο-δυτικών διαλέκτων της περιοχής (κυρίως των διαλέκτων της περιοχής Μοναστηριού/Μπίτολα – Πρίλεπ)
Ο Άγιος Κλήμης και η Εκκλησία του στην Αχρίδα
Η Συμφωνία των Πρεσπών το 2018 παρουσιάστηκε ως «ιστορικός συμβιβασμός». Στην πραγματικότητα, για πολλούς στην Ελλάδα, αποτέλεσε μια βεβιασμένη παραχώρηση. Η Αθήνα αποδέχθηκε τον όρο «μακεδονική γλώσσα», με τη διευκρίνιση ότι ανήκει στην οικογένεια των νότιων σλαβικών γλωσσών. Όμως, αυτή η υποσημείωση χάνεται στη διεθνή πρακτική. Σήμερα, σε διεθνή συνέδρια, πανεπιστήμια και εκδόσεις, ο όρος «Macedonian language» προβάλλεται απλώς ως «μακεδονική», χωρίς αστερίσκους. Ήταν, φυσικό, άλλωστε.
Με άλλα λόγια, η Ελλάδα έδωσε γλώσσα και ταυτότητα χωρίς να εξασφαλίσει μηχανισμούς που θα απέτρεπαν τη διολίσθηση.
Η γλώσσα της Βόρειας Μακεδονίας κατοχυρώνεται πλέον διεθνώς ως αυτόνομη, ενώ η ελληνική επιμονή ότι η συμφωνία δεν αφορά εσωτερικές μειονότητες μένει ανίσχυρη απέναντι στην εικόνα που καλλιεργούν τα Σκόπια.
Η αδυναμία της Ελλάδας να ελέγξει την ερμηνεία των Πρεσπών φάνηκε το 2022, όταν επιχειρήθηκε στη Φλώρινα η ίδρυση «Κέντρου Μακεδονικής Γλώσσας στην Ελλάδα». Η Δικαιοσύνη αντέδρασε, επισημαίνοντας ότι ο όρος «μακεδονική» δεν μπορεί να χρησιμοποιείται εντός της ελληνικής επικράτειας με εθνοτική χροιά. Όμως το γεγονός ότι η υπόθεση αυτή έφτασε στα δικαστήρια καταδεικνύει πως το έδαφος έχει ήδη διαβρωθεί.
Η Συμφωνία των Πρεσπών υποτίθεται ότι θα έβαζε τέλος στις διαμάχες. Στην πράξη, έφερε το ζήτημα στο εσωτερικό της Ελλάδας:
ενώ παλαιότερα η αντιπαράθεση γινόταν στα διεθνή φόρα, σήμερα εμφανίζονται πρωτοβουλίες που προσπαθούν να θεμελιώσουν «μακεδονική» παρουσία μέσα στην ελληνική Μακεδονία.
Ελάχιστοι ακτιβιστές με ιδιοτελή επαφή με την γειτονική χώρα προσπαθούν να δημιουργήσουν θόρυβο-ίσως και προβλήματα- σε έναν πληθυσμό δίγλωσσων Ελλήνων πολιτών που οι πρόγονοί τους αγωνίσθηκαν και έχυσαν το αίμα τους για την ελληνική τους ταυτότητα.
Είναι χαρακτηριστικό ότι φέτος, στο πανηγύρι της Μελίτης οι κάτοικοι εκδίωξαν κακείν κακώς κάποιους εισαγόμενους αυτονομιστές.
Την ίδια στιγμή, η γειτονική χώρα συγκρούεται με τη Βουλγαρία για το ίδιο ζήτημα. Η Σόφια θεωρεί ότι η «μακεδονική» δεν είναι παρά βουλγαρικό ιδίωμα, και χρησιμοποίησε το βέτο στην ΕΕ ως μοχλό πίεσης. Η αλήθεια είναι ότι οι γλώσσες των δύο χωρών μοιάζουν αλλά δεν ταυτίζονται. Το δε ιδίωμα που μιλούν οι δίγλωσσοι Έλληνες στην Δυτική Μακεδονία ελάχιστη σχέση έχει με την γλώσσα που μιλούν στα Σκόπια.
Για την Ελλάδα, αυτή η αντιπαράθεση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως υπενθύμιση ότι οι Πρέσπες δεν έλυσαν το «Μακεδονικό», αλλά απλώς μετέφεραν το πρόβλημα αλλού. Ωστόσο, η Αθήνα παραμένει αμήχανη: δεν μπορεί να υποστηρίξει τη Σόφια, διότι τότε θα αμφισβητούσε τη δική της υπογραφή στις Πρέσπες, αλλά ούτε και να αγνοήσει ότι η διεθνής κοινότητα αποδέχεται πλέον τη «μακεδονική» χωρίς ερωτήματα. Και υποσημειώσεις.
Το σεμινάριο της Αχρίδας δεν είναι απλώς μια γλωσσολογική εκδήλωση. Είναι πράξη πολιτιστικής διπλωματίας. Οι ξένοι πανεπιστημιακοί που επιστρέφουν στις χώρες τους θα μιλούν για τη «μακεδονική γλώσσα» ως αυτονόητη πραγματικότητα. Η Βόρεια Μακεδονία αξιοποιεί τη Συμφωνία των Πρεσπών ως εφαλτήριο για να κατοχυρώσει την εθνική της αφήγηση.
Η Ελλάδα, αντίθετα, παραμένει θεατής. Δεν έχει επενδύσει σε μια στρατηγική πολιτιστικής διπλωματίας που να προβάλλει την ελληνικότητα της ιστορικής Μακεδονίας. Έτσι, οι Πρέσπες λειτουργούν σήμερα ως «λευκή επιταγή» που αξιοποιούν οι γείτονες για να ενισχύσουν τη δική τους εθνική ταυτότητα εις βάρος της ελληνικής ιστορικής κληρονομιάς.
Η υπόθεση της Αχρίδας αποδεικνύει ότι οι Πρέσπες όχι μόνο δεν έκλεισαν το κεφάλαιο, αλλά δημιούργησαν νέες δυσκολίες. Η Ελλάδα βρίσκεται παγιδευμένη: έχει αναγνωρίσει επίσημα τον όρο «μακεδονική γλώσσα», αλλά δεν μπορεί να αποτρέψει την εκμετάλλευσή του για πολιτικούς σκοπούς.
Η αναθεώρηση της ελληνικής στάσης δεν σημαίνει απόρριψη της συμφωνίας – σημαίνει διεκδίκηση ερμηνευτικών γραμμών και ενεργητική πολιτική που να αποκαθιστά την ισορροπία. Η Αθήνα χρειάζεται να ενισχύσει την παρουσία της σε διεθνή πανεπιστήμια, να αναδείξει την ελληνική Μακεδονία με έργα πολιτισμού και ιστορίας, και να πάψει να αντιμετωπίζει το ζήτημα με αμηχανία.
Η Αχρίδα του 2025 μας υπενθυμίζει ότι η γλώσσα είναι πεδίο γεωπολιτικής. Αν η Ελλάδα δεν υπερασπιστεί ενεργά τις θέσεις της, οι Πρέσπες θα παραμένουν μια ανοιχτή πληγή που θα αιμορραγεί κάθε φορά που η Βόρεια Μακεδονία οργανώνει ένα ακόμη «διεθνές σεμινάριο».
Γιατί, αλήθεια, δεν πραγματοποιεί ένα συνέδριο για την γλώσσα και η Ελλάδα στην Θεσσαλονίκη με την συμμετοχή διεθνούς κύρους επιστημόνων για να αναδειχθεί η αλήθεια;
Ο αγώνας του πρώτου γύρου του Republic Pioneer League για παίκτες έως 12 ετών στο Στιπ μεταξύ της γηπεδούχου ομάδας Μπρεγκάλνιτσα και της Σκούπια διακόπηκε από μια σκανδαλώδη κίνηση των γονέων της φιλοξενούμενης ομάδας.
Όπως αναφέρθηκε από τα τοπικά μέσα ενημέρωσης, μια ομάδα οπαδών της Σκούπια εισέβαλε στο γήπεδο και επιτέθηκε σωματικά σε δύο αγόρια που αγωνίζονταν για την Μπρεγκάλνιτσα.
Δύο παιδιά υπέστησαν σοβαρούς τραυματισμούς από την επίθεση – το ένα είχε σπασμένο πόδι, ενώ το άλλο παιδί υπέστη τραύματα στο κεφάλι.
Μετά την αρχική επίθεση, οι οπαδοί της Μπρεγκάλνιτσα έτρεξαν στο γήπεδο και ακολούθησε σφοδρή συμπλοκή.
Μια επίκαιρη αναδρομή σε τρία βιβλία που μας υπενθυμίζουν πώς ο φόβος, η λογοκρισία και η εξορία διέλυσαν τη λογοτεχνική ζωή της Γερμανίας τη δεκαετία του 1930 — και γιατί αυτό έχει σημασία σήμερα.
Yavuz Baydar
24 Αυγούστου
Ήταν κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, σε διάφορα φεστιβάλ ανά την Ευρώπη, που συνάντησα Αμερικανούς μουσικούς και παρατήρησα πόσο βαθιά είχαν ταραχθεί από την αυξανόμενη απειλή του πολιτικού εξτρεμισμού στη χώρα τους — ένα δηλητηριώδες κοκτέιλ με την επωνυμία Τραμπ, που αναμειγνύει το μίσος, τον ρατσισμό, την πόλωση και την περιφρόνηση προς αξίες που εκπροσωπούν πολιτισμένες μορφές ζωής.
Πολλοί από αυτούς, ιδίως Αφροαμερικανοί μουσικοί της τζαζ — των οποίων οι μνήμες φαίνεται να είναι χαραγμένες στα γονίδιά τους — δεν ήταν μόνο ενήμεροι, αλλά και ειλικρινείς όσον αφορά την άνοδο της βαρβαρότητας και της βίας παγκοσμίως. Αρκετοί δήλωσαν ότι είναι δική τους ευθύνη να σημάνουν συναγερμό, καλώντας το κοινό να παραμείνει σε εγρήγορση.
Για ακόμη μία φορά συνειδητοποίησα ότι οι πραγματικοί καλλιτέχνες είναι εκείνοι που διατηρούν τις κεραίες τους υψωμένες στο μέγιστο βαθμό.
Η Ιστορία σπάνια αλλάζει σε αργή κίνηση. Για τους Γερμανούς συγγραφείς της δεκαετίας του 1930, ήρθε με σοκ και θραύσματα — αιφνίδιες διαταγές, νύχτες φωτιάς, βεβιασμένες αναχωρήσεις και εύθραυστες στιγμές διαφυγής.
Τρία βιβλία, το «Φεβρουάριος 1933: Ο Χειμώνας της Λογοτεχνίας» του Ούβε Βιτστοκ, το «Μασσαλία 1940: Η Φυγή της Λογοτεχνίας» και το «Οστέντε: Στέφαν Τσβάιχ, Γιόζεφ Ροτ και το Καλοκαίρι πριν το Σκοτάδι» του Φόλκερ Βάιντερμαν, αποτυπώνουν αυτή την πορεία με στοιχειωτική ακρίβεια.
Ληφθέντα συνολικά, μοιάζουν με δύο πάνελ ενός δίπτυχου: το ένα δείχνει τη στιγμή της ρήξης, όταν ο Χίτλερ κατέλαβε την εξουσία· το άλλο δείχνει το μελαγχολικό απόηχο της εξορίας, όταν μια κοινότητα εκτοπισμένων συγγραφέων προσπάθησε να ξαναφτιάξει τον χαμένο της κόσμο στις ακτές του Βελγίου.
Το βιβλίο του Βιτστοκ εκτυλίσσεται κατά τις πρώτες έξι εβδομάδες αφότου ο Χίτλερ ανέλαβε την εξουσία. Αποτελεί μια χρονική καταγραφή του φόβου, που σφίγγει την αγκαλιά του γύρω από την πολιτιστική ελίτ της Γερμανίας — της παράλυσης και της αφύπνισης.
Συγγραφείς που κάποτε διαφωνούσαν για μεταφορές και αισθητικές, ξαφνικά έπρεπε να αναρωτηθούν: να μείνω ή να φύγω;
Μόλις λίγες ημέρες μετά την ανάληψη της καγκελαρίας από τον Αδόλφο Χίτλερ, η ακμάζουσα λογοτεχνική σκηνή του Βερολίνου — η «Αθήνα του Σπρέε» — απειλήθηκε αιφνιδίως με αφανισμό. Η πνευματική αισιοδοξία της Βαϊμάρης καταρρέει, αντικαθίσταται από δισταγμούς, βιαστικά αντίο, ψιθυριστές προειδοποιήσεις και τα πρώτα περιγράμματα της εξορίας.
Χρησιμοποιώντας ημερολόγια, αστυνομικές αναφορές, επιστολές και απομνημονεύματα, ο Βιτστοκ δημιουργεί μια αφήγηση ημέρα προς ημέρα για το πώς συγγραφείς, ποιητές και καλλιτέχνες βίωσαν τις πρώτες έξι εβδομάδες της διακυβέρνησης Χίτλερ. Το αποτέλεσμα είναι ταυτόχρονα ανατριχιαστικό και βαθύτατα ανθρώπινο: μια μελέτη για το πώς η πνευματική ζωή μπορεί να καταστραφεί σχεδόν εν μία νυκτί, και πώς αντιδρούν τα άτομα όταν έρχονται αντιμέτωπα με την εξορία ή τη συνεργασία.
Οι συνέπειες αυτής της καμπής — του Φεβρουαρίου 1933 — ήταν καταστροφικές για τη γερμανική λογοτεχνία και τον πολιτισμό. Η καταστολή σκόρπισε τους συγγραφείς σε όλη την Ευρώπη και πέραν αυτής, σηματοδοτώντας την απαρχή μιας εξόδου που αποδυνάμωσε βαριά τη γερμανική διανόηση και συνέβαλε στην άνοδο μιας ψυχρής νέας παγκόσμιας τάξης πραγμάτων, θεμελιωμένης στη λογοκρισία, το μίσος και τη βία.
Καθώς παρακολουθεί μέρα προς μέρα τον Φεβρουάριο, το βιβλίο καθιστά σαφές ότι ο πολιτιστικός αφανισμός δεν έρχεται με μία θεαματική κίνηση — εισχωρεί σταδιακά, διάταγμα προς διάταγμα, φήμη προς φήμη, μέχρι να επικρατήσει η σιωπή.
Ο Βιτστοκ φωτίζει μικρές αλλά αποκαλυπτικές λεπτομέρειες. Στις 4 Φεβρουαρίου, εκδόθηκε διάταγμα που έδινε στην κυβέρνηση σαρωτικές εξουσίες επί του Τύπου και των δημόσιων συναθροίσεων. Συγγραφείς και καλλιτέχνες που διαφωνούσαν παθιασμένα για πρωτοποριακά ρεύματα, ξαφνικά βρέθηκαν να υπολογίζουν πόσος χρόνος τους απέμενε πριν απαγορευτεί το έργο τους — ή πριν συλληφθούν οι ίδιοι.
Ένα από τα πιο ανατριχιαστικά στοιχεία του βιβλίου είναι η προοικονομία του. Τον Φεβρουάριο του 1933, οι διαβόητες καύσεις βιβλίων του Μαΐου δεν είχαν ακόμη πραγματοποιηθεί. Ωστόσο, ο Βιτστοκ δείχνει πώς το πολιτιστικό κλίμα ήδη προετοίμαζε το έδαφος: εκδότες αυτολογοκρίνονταν, βιβλιοθήκες αφαιρούσαν έργα που θεωρούνταν «μη γερμανικά», συγγραφείς ψιθύριζαν για μαύρες λίστες. Αυτές οι πράξεις συμβόλιζαν όχι μόνο μια αδυσώπητη επιδίωξη φίμωσης κάθε διαφωνίας, αλλά και τη διαγραφή της συλλογικής μνήμης και της πνευματικής πολυφωνίας.
Πριν από το 1933, τα καφέ και τα σαλόνια του Βερολίνου ήταν ζωντανά κέντρα, όπου συγγραφείς συζητούσαν για την πολιτική, πειραματίζονταν με τον μοντερνισμό και διεύρυναν τα όρια της σκέψης. Μέσα σε λίγες ημέρες από την άνοδο του Χίτλερ, αυτός ο κόσμος εξαφανίστηκε. Αστυνομικές εφόδους, λογοκρισία και παραστρατιωτικός εκφοβισμός εξαπλώθηκαν στην πρωτεύουσα.
Το να διαβάζει κανείς αυτό το βιβλίο σήμερα δεν είναι απλώς μια αναδρομή στο παρελθόν· είναι μια αφορμή για να στοχαστεί κανείς πάνω στο επείγον ερώτημα του πόσο γρήγορα μπορεί να εξαφανιστεί η ελευθερία, ακόμη και στις πιο φωτεινές της στιγμές. Κάθε κεφάλαιο κλείνει με ωμά νέα καθημερινής βίας: κομμουνιστές μαχαιρώνονται, πολιτικοί αντίπαλοι συλλαμβάνονται, και η σκιά της κρατικής τρομοκρατίας μεγαλώνει συνεχώς. Αυτές οι λεπτομέρειες υπογραμμίζουν πώς η επίθεση κατά της λογοτεχνίας εξελίχθηκε παράλληλα με την βίαιη καταστολή της ίδιας της δημοκρατίας.
Thomas Mann
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά πορτρέτα του Βιτστοκ είναι εκείνο του Τόμας Μαν, του Νομπελίστα της Γερμανίας. Ο Μαν δεν ήταν έντονα επαναστατικός· ήταν ένας συντηρητικός ουμανιστής, περήφανος για τις γερμανικές πολιτιστικές παραδόσεις. Κι όμως, αναγνώρισε αμέσως ότι η άνοδος του Χίτλερ ήταν μια πολιτιστική καταστροφή.
Το δίλημμα που ανασυνθέτει ο Βιτστοκ είναι συγκλονιστικό: Έπρεπε ο Μαν να καταγγείλει δημόσια τον Χίτλερ και να διακινδυνεύσει τη σύλληψη, ή να παραμείνει σιωπηλός για να προστατεύσει την οικογένειά του;
Τον Φεβρουάριο του 1933, ο Μαν βρισκόταν ήδη στο εξωτερικό δίνοντας διαλέξεις, αλλά δίσταζε να επιστρέψει. Οι καταχωρίσεις στο ημερολόγιό του αποκαλύπτουν τον αυξανόμενο τρόμο του: «Αν επιστρέψω, είμαι χαμένος.»
Alfred Döblin
Η Ιστορία σπάνια κινείται με αργό ρυθμό — για τους Γερμανούς συγγραφείς της δεκαετίας του 1930, ήρθε με τρωκτικά σοκ και θραύσματα: απρόσμενες διαταγές, νύχτες φωτιάς, βιαστικές αναχωρήσεις και εύθραυστες στιγμές φυγής.
**Δύο ακόμη καθοριστικές μορφές, ο Άλφρεντ Ντέμπλιν και ο Γιόζεφ Ροτ (συγγραφέας του Το Εμβατήριο του Ραντετσκύ), αναπαριστούν τις διχασμένες επιλογές της λογοτεχνικής κοινότητας.
– Ο Ροτ, Εβραίος συγγραφέας και επικριτής του εθνικισμού, κατάλαβε αμέσως τον κίνδυνο και εγκατέλειψε τη Γερμανία μέσα σε λίγες ημέρες, μετακομίζοντας πρώτα στο Παρίσι. Γραπτά του φέρουν πόνο και πικρή διορατικότητα: «Οι βάρβαροι είναι στις πύλες, και σύντομα θα εισβάλουν… Μην τρέφεις αυταπάτες… Η κόλαση βασιλεύει.»
– Ο Ντέμπλιν, αντίθετα, δίστασε. Σεβαστός ιατρός και συγγραφέας, πίστευε πως ίσως γίνει ανεκτός στο νέο καθεστώς. Ο Βιτστοκ ανασυνθέτει τις εβδομάδες της αμφιβολίας, μέχρι που η εχθρότητα των Ναζί έγινε αδιαμφισβήτητη. Υπέστης πολιτικών πιέσεων, πρώτα διέφυγε στην Ελβετία, μετά στη Γαλλία και τελικά στις ΗΠΑ.
Ο Ντέμπλιν είναι και ένα από τα πιο συγκινητικά πορτρέτα: ο συγγραφέας του Βερολίνο Αλεξάντερπλατς ανακουφίζονταν κάθε φορά που έφτανε στον σταθμό Anhalter με την αίσθηση ότι ήταν “στον τόπο του”· τώρα όμως φεύγει, χωρίς να ξέρει αν θα επιστρέψει ποτέ:
“Πόσες φορές έχει φτάσει στον σταθμό Άνχαλτερ εδώ, βλέποντας τα ίδια φώτα, και ανακουφιζόταν που επέστρεφε στο σπίτι του; Το Βερολίνο είναι η πόλη της ζωής του. Τώρα φεύγει χωρίς να ξέρει αν θα επιστρέψει ποτέ.”
Καμία μορφή δεν ενσαρκώνει την πολιτική επιτακτικότητα της εποχής όσο ο Μπέρτολτ Μπρεχτ. Ο Βιτστοκ περιγράφει τη βιαστική του φυγή: καθώς το Ράιχσταγκ καιγόταν τη νύχτα της 27ης Φεβρουαρίου, ο Μπρεχτ κατάλαβε ότι δεν υπήρχε πλέον ασφάλεια στο Βερολίνο. Μέσα σε λίγες ώρες, εκείνος και η οικογένειά του διέσχισαν τα σύνορα, πρώτα προς την Πράγα και αργότερα ξεκίνησαν μια μακρά εξορία που θα τον οδηγούσε μέχρι την Καλιφόρνια.
Αυτό που καθιστά την αφήγηση του Βιτστοκ τόσο ισχυρή δεν είναι μόνο το γεγονός της φυγής, αλλά η υφή της: η αβεβαιότητα, το βιαστικό πακετάρισμα, τα αγωνιώδη τηλεφωνήματα σε φίλους. Ο Μπρεχτ, που είχε γράψει για την επανάσταση και την ταξική πάλη, βρέθηκε ξαφνικά να ζει τη δική του καταδίωξη. Τα δικά του λόγια για τους «σκοτεινούς καιρούς» θα αντηχούσαν αργότερα για να περιγράψουν αυτή ακριβώς τη στιγμή.
Ανάμεσα στα πιο σπαρακτικά πορτρέτα είναι εκείνο της Έλζε Λάσκερ-Σύλερ, της Εβραίας ποιήτριας και δραματουργού. Μέχρι το 1933 ήταν ήδη μια περιθωριακή μορφή, φτωχή αλλά ακόμη σεβαστή στους avant-garde κύκλους. Ο Βιτστοκ αποτυπώνει την απόγνωσή της καθώς περιπλανιόταν στους δρόμους του Βερολίνου, συχνά άστεγη, στο στόχαστρο αντισημιτικών τραμπούκων.
Μια σκηνή είναι αξέχαστη: η Λάσκερ-Σύλερ ξυλοκοπείται στον δρόμο επειδή ήταν εμφανώς Εβραία και εκκεντρική. Τα ποιήματά της, γεμάτα μυστικιστικές εικόνες, διαβάζονται ξαφνικά σαν προφητείες της καταστροφής που καταπίνει τον κόσμο της. Τελικά θα δραπετεύσει κι εκείνη, αλλά ο Βιτστοκ τονίζει ότι το τραύμα του Φεβρουαρίου 1933 τη σημάδεψε για πάντα.
Αυτό που καθιστά το «Φεβρουάριος 1933» τόσο συναρπαστικό είναι ακριβώς η εστίασή του: όχι στον πόλεμο, όχι στο Ολοκαύτωμα, όχι στο τέλος του ναζιστικού καθεστώτος, αλλά στην ίδια την αρχή. Είναι και μια προειδοποίηση.
Οι ιστορίες των Μαν, Μπρεχτ, Λάσκερ-Σύλερ, Ροτ, Ντέμπλιν, Ρεμάρκ μάς υπενθυμίζουν πόσο εύθραυστη είναι η πολιτιστική ελευθερία και πόσο γρήγορα μπορεί να καταρρεύσει υπό αυταρχική πίεση.
Αν ο Βιτστοκ μάς δίνει τη στιγμή της ρήξης, ο Βάιντερμαν μας προσφέρει το εύθραυστο μετά, στο «Οστάνδη 1936: Ένα Σύντομο Καλοκαίρι Φωτός».
Το βιβλίο του μάς μεταφέρει στο βελγικό παραθαλάσσιο θέρετρο το καλοκαίρι του 1936. Εκεί, μια ομάδα εξόριστων γερμανόφωνων συγγραφέων συγκεντρώνεται για την τελευταία τους ευτυχισμένη εποχή μαζί. Ο Στέφαν Τσβάιχ νοικιάζει μια βίλα· ο Γιόζεφ Ροτ περιφέρεται από καφέ σε καφέ, πίνοντας και φωνάζοντας· η Ιρμγκαρντ Κόυν, ευφυής και επαναστατική, ξεκινά έναν έρωτα με τον Ροτ. Γύρω τους περιφέρονται ο Έρνστ Τόλερ, ο Έγκον Έρβιν Κις, ο Χέρμαν Κέστεν, ο Άρθουρ Κέστλερ—τα διασκορπισμένα απομεινάρια μιας σπουδαίας λογοτεχνικής γενιάς.
Stefan Zweig and Joseph Roth in Oostende
Ο Βάιντερμαν ζωγραφίζει τη σκηνή με μυθιστορηματική δεξιοτεχνία. Ο αέρας της Βόρειας Θάλασσας είναι αλμυρός, τα ξενοδοχεία ετοιμόρροπα, τα καφέ γεμάτα καπνό. Οι συγγραφείς διαφωνούν, κουτσομπολεύουν, ερωτεύονται και απογοητεύονται. Για λίγες εβδομάδες, η Οστάνδη γίνεται, έστω και πρόσκαιρα, μια «προσωρινή πρωτεύουσα» της γερμανικής λογοτεχνίας στην εξορία.
Κι όμως, τα φαντάσματα του κακού είναι παντού. Η Ισπανία έχει εκραγεί σε εμφύλιο πόλεμο· η Αυστρία τρέμει μπροστά στο Άνσλους· οι Ναζί γίνονται όλο και πιο ισχυροί και επιθετικοί. Ακόμη και στην Οστάνδη, τα χρέη σωρεύονται, τα νεύρα σπάνε και η απόγνωση διαρρέει την ατμόσφαιρα των διακοπών. Είναι, όπως λέει και ο υπότιτλος, «το καλοκαίρι πριν το σκοτάδι».
Ο Γιόζεφ Ροτ είναι ίσως η πιο συναρπαστική μορφή: στον Βιτστοκ είναι ο προφήτης που φεύγει αμέσως, δηλώνοντας ότι η Γερμανία έχει χαθεί· στον Βάιντερμαν είναι ένα ανθρώπινο ερείπιο, λαμπρός και διαλυμένος, συντηρούμενος από το αλκοόλ και παροδικούς έρωτες.
Ο Στέφαν Τσβάιχ, αντίθετα, ενσαρκώνει την τραγωδία της προσεκτικής ουδετερότητας: θαυμαζόμενος παντού, αλλά κατατρωγόμενος από τις ενοχές για τη δική του ασφάλεια.
Το βιβλίο του Βιτστοκ «Μασσαλία 1940: Η Φυγή της Λογοτεχνίας» αναλαμβάνει, κατά κάποιον τρόπο, από εκεί που τελειώνει το έργο του Βάιντερμαν. Η αφήγηση επικεντρώνεται στην πόλη της Μασσαλίας, την τελευταία «ελεύθερη ζώνη» και πύλη διαφυγής, όπου ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Βάριαν Φράι και το δίκτυό του ρίσκαραν τις ζωές τους για να βοηθήσουν πάνω από 1.500 πρόσφυγες—πολλοί από αυτούς διακεκριμένοι Γερμανοί εξόριστοι—να ξεφύγουν από τα νύχια των Ναζί.
Ο Φράι εκτελεί ακούραστα τολμηρές αποστολές διάσωσης, παλεύοντας με τη γραφειοκρατία, τους κινδύνους και τους περιορισμένους πόρους, προκειμένου να βοηθήσει προσωπικότητες όπως οι Χάινριχ Μαν, Φραντς Βέρφελ, Χάνα Άρεντ, Λάιον Φόιχτβανγκερ και Βάλτερ Μπένγιαμιν—ο τελευταίος εκ των οποίων αυτοκτονεί τραγικά όταν του αρνούνται θεώρηση εξόδου. Άλλες σημαντικές μορφές είναι η Άννα Ζέγκερς, που καταστρέφει το αντιναζιστικό της χειρόγραφο για να μην πέσει στα χέρια του εχθρού, και ο Βίκτορ Σερζ, μια καθηλωτική προσωπικότητα που αναδύεται σταδιακά μέσα από τη διήγηση.
Τόσο ο Βιτστοκ όσο και ο Βάιντερμαν μας υπενθυμίζουν ότι η πολιτιστική κατάρρευση σπάνια είναι αιφνίδια. Ξεκινά με νόμους, απειλές και ψιθύρους. Συνεχίζεται με εξορία, αποσύνθεση και νοσταλγία. Τα βιβλία τους μιλούν στο παρόν: μια υπενθύμιση ότι οι ελεύθερες κοινωνίες, και οι φωνές που τις ζωογονούν, είναι εύθραυστες.
Η ανάγνωση αυτών των έργων σήμερα είναι ένας τρόπος να αναρωτηθούμε πώς καλλιτέχνες, διανοούμενοι και πολίτες μπορεί να αντιδράσουν όταν έρχονται αντιμέτωποι με τον ύπουλο αυταρχισμό. Προκαλεί τους αναγνώστες να στοχαστούν πάνω στην πολιτιστική και δημοκρατική αντοχή—τότε και τώρα—και προσφέρει μια επιτακτική υπενθύμιση του ανθρώπινου κόστους όταν αυτές οι δυνάμεις αφήνονται να μαραζώσουν κάτω από την τυραννία.
Σε μια εποχή όπου οι απειλές κατά των δημοκρατικών αξιών και της ελεύθερης έκφρασης επιμένουν παγκοσμίως, τα διδάγματά τους παραμένουν επιτακτικά.
Ο Yavuz Baydar είναι διακεκριμένος τούρκος δημοσιογράφος Το Palomar είναι το blog του.
Το ετήσιο Γενικό Συνέδριο του European Consortium for Political Research (ECPR), το οποίο είναι το μεγαλύτερο Συνέδριο Πολιτικής Επιστήμης στην Ευρώπη και το δεύτερο μεγαλύτερο παγκοσμίως, θα πραγματοποιηθεί φέτος για πρώτη φορά στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, από την Τρίτη 26 έως και την Παρασκευή 29 Αυγούστου 2025.
Το Συνέδριο διοργανώνεται από το ECPR -έναν διεθνώς αναγνωρισμένο επιστημονικό οργανισμό που προάγει την έρευνα, την εκπαίδευση και τη συνεργασία στον χώρο της Πολιτικής Επιστήμης και των συναφών κλάδων- σε συνεργασία με το Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Πολιτικής Έρευνας του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ.
Η διοργάνωση του Συνεδρίου του ECPR αναδεικνύει για άλλη μια φορά τον κρίσιμο ρόλο της Πολιτικής Επιστήμης στην κατανόηση και ερμηνεία των σύνθετων παγκόσμιων εξελίξεων. Το Συνέδριο θα καλύψει ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που απασχολούν τη σύγχρονη κοινωνία και πολιτική, από τις μεταναστευτικές ροές και τα ανθρώπινα δικαιώματα, μέχρι την τεχνητή νοημοσύνη, την περιβαλλοντική πολιτική, τα εκλογικά συστήματα, την άνοδο των άκρων και τον ρόλο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Περισσότεροι από 3.000 ερευνητές και πανεπιστημιακοί από όλο τον κόσμο θα συμμετάσχουν σε ένα πρόγραμμα με περισσότερα από 500 πάνελ, τα οποία θα πραγματοποιούνται παράλληλα σε περισσότερες από 50 αίθουσες.
Παράλληλα, στον υπαίθριο χώρο του Πανεπιστημίου, θα λειτουργεί ένας χώρος χαλάρωσης και ανεπίσημων συναντήσεων, με street food χαρακτήρα, όπου θα είναι διαθέσιμες επιλεγμένες γαστρονομικές προτάσεις από κινητές μονάδες εστίασης, συμβάλλοντας στη δημιουργία μιας ζεστής και φιλικής ατμόσφαιρας για συμμετέχοντες και επισκέπτες.
Οι πιο σημαντικές κεντρικές εκδηλώσεις του Συνεδρίου θα πραγματοποιηθούν στην Αίθουσα Τελετών του ΑΠΘ και είναι οι εξής:
Τρίτη 26 Αυγούστου 2025, στις 17:00
Η πανηγυρική τελετή έναρξης των εργασιών του Συνεδρίου του ECPR θα πραγματοποιηθεί με κεντρικό ομιλητή τον Υπουργό Εσωτερικών, Θεόδωρο Λιβάνιο.
Την εκδήλωση θα χαιρετίσουν ο Πρύτανης του ΑΠΘ, Καθηγητής Κυριάκος Αναστασιάδης, η Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Αθηνά Αθανασιάδου-Αηδονά, ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης κ.ά.
Τετάρτη 27 Αυγούστου 2025, στις 13:30
Στρογγυλή Τράπεζα, με θέματα: «Ακαδημαϊκή Ελευθερία υπό Πίεση: Απειλή και Παρενόχληση Πολιτικών Επιστημόνων» και «Aναθεώρηση περί της Τεχνητής Νοημοσύνης στην Έρευνα: Ένα Εργαλείο Προόδου κι όχι Απειλή».
Πέμπτη 28 Αυγούστου 2025, στις 13:30
Στρογγυλή Τράπεζα, με θέματα: «Πολιτικό Μάρκετινγκ και Τεχνητή Νοημοσύνη» και «Ανοιχτή Επιστήμη στην Πολιτική Έρευνα: Μια Στρογγυλή Τράπεζα για τις Υποσχέσεις και τις Προκλήσεις».
Κεντρικός ομιλητής θα είναι ο πρώην Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Μαργαρίτης Σχοινάς. Συμμετέχουν επίσης, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης κ. Δημήτρης Παπαστεργίου, ο Υπεύθυνος Συντονισμού και Λειτουργίας και Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού Ανοιχτών Τεχνολογιών κ. Θεόδωρος Καρούνος, η Ευρωπαία Επίτροπος Υπεύθυνη για τις Νεοφυείς Επιχειρήσεις, την Έρευνα και την Καινοτομία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κα Εκατερίνα Ζαχάριεβα, καθώς και δύο ακόμη Ευρωπαίοι Επίτροποι. Συντονιστής της συζήτησης θα είναι ο Καθηγητής Εφαρμοσμένης Στατιστικής του ΑΠΘ, Διευθυντής του Εργαστηρίου Εφαρμοσμένης Πολιτικής Έρευνας και Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής του Συνεδρίου, κ. Θεόδωρος Χατζηπαντελής.
Παρασκευή 29 Αυγούστου 2025, στις 10:45
Στρογγυλή Τράπεζα, με θέμα: «Ακαδημαϊκή Ελευθερία και Πολιτική Επιστήμη σε Καιρό Προκλήσεων».
This year, for the first time in Greece, the European Consortium for Political Research (ECPR) will host its annual General Conference—the largest political science conference in Europe and the second largest globally—at Aristotle University of Thessaloniki (AUTH), from Tuesday 26 to Friday 29 August 2025.
The conference is jointly organized by ECPR, an internationally recognized scholarly organization that promotes research, education, and collaboration in political science and related fields, and the Laboratory of Applied Political Research of the School of Political Sciences at AUTH.
This major event highlights once again the critical role of political science in understanding and interpreting complex global developments. The conference program spans a broad range of contemporary political and societal issues, including migration flows, human rights, artificial intelligence, environmental policy, electoral systems, the rise of political extremism, and the influence of social media.
Over 3,000 researchers and academics from around the world will participate in more than 500 panels, held concurrently across over 50 rooms on the university campus.
In addition to the academic sessions, the university will host an outdoor space for informal gatherings and relaxation, styled as a street food area. Selected culinary offerings from food trucks will help create a warm and friendly atmosphere for all participants and visitors.
The most important central events of the Conference will take place in the Ceremony Hall of the Aristotle University of Thessaloniki and are as follows:
Tuesday, 26 August 2025, 17:00
The official opening of the ECPR General Conference will take place in the AUTH Ceremony Hall, with a keynote address by Minister of the Interior, Theodoros Livanios.
The event will be welcomed by the Rector of the Aristotle University of Thessaloniki, Professor Kyriakos Anastasiadis, the Regional Governor of Central Macedonia Athina Athanasiadou-Aidona, the Mayor of Thessaloniki Stelios Angeloudis, and others.
Wednesday, 27 August 2025, 13:30
Roundtable Discussions
“Academic Freedom Under Pressure: Threats and Harassment of Political Scientists”
“Rethinking AI in Research: A Tool for Progress, Not a Threat”
Thursday, 28 August 2025, 13:30
Roundtable Discussions
“Political Marketing and Artificial Intelligence”
“Open Science in Political Research: A Roundtable on Promises and Challenges”
Keynote speaker will be Margaritis Schinas, Former Vice President of the European Commission. Joining him in the discussion are Mr. Dimitris Papastergiou, Minister of Digital Governance; Mr. Theodoros Karonos, Operations Coordinator and Board Member of the Open Technologies Alliance; Ms. Ekaterina Zaharieva, European Commissioner for Startups, Research, and Innovation; along with two additional European Commissioners. Professor Theodoros Chatzipantelis, Professor of Applied Statistics at AUTH, Director of the Laboratory of Applied Political Research, and Chair of the Conference Organizing Committee, will moderate the discussion.
Friday, 29 August 2025, 10:45
Roundtable Discussion
“Academic Freedom and Political Science in Times of Challenge”
Για περισσότερα από εκατό χρόνια, αρχαιολόγοι, ιστορικοί και ερευνητές της αρχαιότητας πασχίζουν να λύσουν το αίνιγμα που συνοδεύει τον θάνατο και την ταφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Η δολοφονία του Μεγάλου Αλεξάνδρου και το αιώνιο μυστήριο του τάφου του
Άλλοι τοποθετούν τον τάφο του στη γενέτειρα Μακεδονία, άλλοι στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου και ορισμένοι ακόμη πιο ανατολικά, στη Βαβυλώνα. Ωστόσο, καμία θεωρία δεν έχει επιβεβαιωθεί, ενώ οι φήμες για συνεχείς μετακινήσεις της σορού ενισχύουν τη μυστηριώδη αύρα που περιβάλλει τον κορυφαίο στρατηλάτη της Ιστορίας.
Ο Αλέξανδρος πέθανε πρόωρα, μόλις στα 33 του χρόνια, και η αιτία του θανάτου του καλύφθηκε από σιωπή, ψίθυρους και αντικρουόμενες αφηγήσεις. Με το πέρασμα των αιώνων, η πραγματική του ιστορία αλλοιώθηκε, αφήνοντας χώρο σε μύθους, θρύλους και ατελείωτες θεωρίες συνωμοσίας.
Ο βασιλιάς που οραματίστηκε έναν ενιαίο κόσμο
Οι βιογραφίες που γράφτηκαν αιώνες αργότερα βασίστηκαν σε ελλιπείς και συχνά αντιφατικές πηγές, δίνοντας μια εικόνα θολή και παραπλανητική. Πίσω όμως από τον πολεμιστή και κατακτητή υπήρχε και μια άλλη πλευρά: ο Αλέξανδρος ως νομοθέτης, στοχαστής και οικοδόμος μιας νέας κοσμοθεωρίας. Οραματιζόταν ένα ενιαίο κράτος, όπου Έλληνες, Πέρσες, Αιγύπτιοι και λαοί της Ανατολής θα ζούσαν υπό έναν κοινό νόμο, μια πρωτοφανής για την εποχή σύλληψη, που θύμιζε πρόπλασμα παγκόσμιας ειρήνης.
Η ιδέα αυτή, αν και ιδιοφυής, φάνηκε απειλητική σε πολλούς από τους σκληροπυρηνικούς στρατηγούς του. Εκείνοι, θεωρώντας ότι ο βασιλιάς είχε πάψει να υπηρετεί αποκλειστικά τα συμφέροντα των Μακεδόνων, συνωμότησαν εναντίον του. Τρεις φορές προσπάθησαν να τον εξοντώσουν· τις δύο απέτυχαν, αλλά η τρίτη, τον Ιούνιο του 323 π.Χ., αποδείχθηκε μοιραία.
Η αμφιλεγόμενη αιτία θανάτου
Η επίσημη εκδοχή μιλούσε για ασθένεια. Κάποιοι ιστορικοί υπέθεσαν ελονοσία, άλλοι καρκίνο ή ακόμη και δηλητηρίαση από υπερβολική οινοποσία. Όμως οι πήλινες πινακίδες της Βαβυλώνας, που καταγράφουν με ακρίβεια τα τελευταία του χρόνια, δεν αναφέρουν καμία επιδημία ή νόσο. Έτσι, το σενάριο της ασθένειας μοιάζει μάλλον βολική επινόηση.
Σύμφωνα με ενδείξεις, η πιο πειστική εκδοχή είναι η δολοφονία. Το δηλητήριο φαίνεται να έπαιξε ρόλο, όπως είχε συμβεί λίγο νωρίτερα με τον αγαπημένο του Ηφαιστίωνα και τον Ινδό φιλόσοφο Κάλανο, που γνώριζε πολλά. Ένας πάπυρος από τη Ρόδο, γραμμένος το 317 π.Χ., περιγράφει αναλυτικά την πλεκτάνη και κατονομάζει συνωμότες, πληροφορία που έφτασε στη μητέρα του, Ολυμπιάδα.
Ένα καλοσχεδιασμένο πραξικόπημα
Η αρχή του τέλους ξεκίνησε με ένα σκάνδαλο διαφθοράς. Ο στρατηγός Αντίπατρος, κατηγορούμενος για καταχρήσεις, αντί να παρουσιαστεί στον βασιλιά, έστειλε τους γιους του με σκοτεινή αποστολή: να τον εξοντώσουν. Συνεργοί τους ήταν ο Μέδιος ο Θεσσαλός, υπεύθυνος για τα βασιλικά συμπόσια, και ο Απολλόδωρος, διοικητής της Βαβυλώνας. Ο γιατρός που θα μπορούσε να τον σώσει εξαφανίστηκε εκείνη τη νύχτα υπό μυστηριώδεις συνθήκες.
Όταν οι στρατιώτες έμαθαν για τη συνωμοσία, ξεσηκώθηκαν, όμως η εξέγερση καταπνίγηκε βίαια. Έτσι, η σιωπή επιβλήθηκε και η Ιστορία διαστρεβλώθηκε από τους αυλικούς, που είχαν κι αυτοί λόγους να συγκαλύψουν την αλήθεια.
Ο θρύλος του αδιάφθορου σώματος
Ο θάνατος του Αλέξανδρου δεν σταμάτησε τον θρύλο. Αντίθετα, τον ενίσχυσε. Οι πηγές αναφέρουν ότι το σώμα του δεν έπαθε σήψη, γεγονός που οι σύγχρονοί του εξέλαβαν ως θεϊκό σημάδι. Η θεοποίησή του ήταν πια αναπόφευκτη.
Η δολοφονία του Μεγάλου Αλεξάνδρου και το αιώνιο μυστήριο του τάφου του
Η οδύσσεια της σορού
Αν και η ταφή του θα έπρεπε να γίνει στη Μακεδονία, η σορός του κατέληξε στην Αίγυπτο, στα χέρια του στρατηγού Πτολεμαίου. Από τη Μέμφιδα μεταφέρθηκε στην Αλεξάνδρεια, όπου ανεγέρθηκαν επιβλητικά μαυσωλεία για να στεγάσουν το σκήνωμα. Ο Πτολεμαίος Δ΄ δημιούργησε το περίφημο «Σώμα», μνημείο αντίστοιχο του Μαυσωλείου της Αλικαρνασσού.
Η σαρκοφάγος του, αρχικά χρυσή, αντικαταστάθηκε με αλάβαστρο όταν ο Πτολεμαίος Ι΄ λεηλάτησε το περιεχόμενο για οικονομικούς λόγους. Ο τάφος έγινε τόπος λατρείας: η Κλεοπάτρα φέρεται να τον επισκεπτόταν συχνά, ενώ Ρωμαίοι αυτοκράτορες αργότερα άρπαξαν κειμήλια του, όπως την πανοπλία και το δαχτυλίδι του.
Φυσικές καταστροφές, πυρκαγιές και σεισμοί, ακόμη και το τσουνάμι του 365 μ.Χ., οδήγησαν σε νέες μετακινήσεις. Το 392 μ.Χ., ο τάφος εξαφανίστηκε από προσώπου γης – πιθανότατα από ιερείς που ήθελαν να προστατεύσουν τα λείψανα.
Οι μεταγενέστερες μαρτυρίες
Παρά την εξαφάνιση, μεσαιωνικές αραβικές και ευρωπαϊκές πηγές αναφέρουν ότι μέχρι τον 10ο αιώνα το σώμα ήταν ακόμη ορατό σε τέμενος της Αλεξάνδρειας. Στο Ισλάμ, μάλιστα, ταυτίστηκε με τον Δουλ Καρνέιν, τον προφήτη με τα «δύο κέρατα», που υποσχόταν να επιστρέψει στο τέλος των καιρών.
Στους νεότερους χρόνους, το 1898, ο Γάλλος διπλωμάτης Οκτάβιος Μπορέλι ισχυρίστηκε ότι βρέθηκε μπροστά στον τάφο σε υπόγειο της Αλεξάνδρειας. Περιέγραψε τη σορό, κράτησε σημειώσεις, σκίτσα και φωτογραφίες. Λίγα χρόνια αργότερα δολοφονήθηκε στο Παρίσι, παίρνοντας μαζί του το μυστικό.
Το μυστήριο σήμερα
Ακόμη και τον 21ο αιώνα, το αίνιγμα παραμένει ζωντανό. Το 2020 εντοπίστηκε μια πιθανή τοποθεσία που ταιριάζει με τις περιγραφές του Μπορέλι, όμως βρίσκεται κάτω από ιδιωτικό κτίριο, απαγορεύοντας κάθε ανασκαφική έρευνα. Έτσι, το ερώτημα παραμένει ανοιχτό: πού βρίσκεται ο τάφος του Μεγάλου Αλεξάνδρου;
Ένα άλυτο εθνικό και παγκόσμιο μυστήριο
Η ιστορία του τάφου του Αλέξανδρου δεν είναι μόνο αρχαιολογικό ζήτημα. Είναι ένα κομμάτι της παγκόσμιας κληρονομιάς, μια υπόθεση που συνδυάζει την Ιστορία, τον μύθο και την πολιτική. Για την Ελλάδα, είναι ένα ανεκπλήρωτο χρέος μνήμης. Η ανακάλυψή του θα ήταν ίσως η πιο συγκλονιστική αρχαιολογική αποκάλυψη όλων των εποχών – και το οριστικό τέλος σε ένα αίνιγμα που γοητεύει την ανθρωπότητα εδώ και 23 αιώνες.
Θα έχει πολύ μεγάλη πλάκα, αν η Πρώτη Κυρία των Ηνωμένων Πολιτειών, Μελάνια Τράμπ, απαντήσει στην διεφθαρμένη Εμινέ Ερντογάν και της ζητήσει να εργαστούν μαζί και για τα παιδιά της Γάζας, αλλά και για τα γυναικόπαιδα του Κουρδιστάν.
Θα είναι μία εξαιρετική απάντηση και εύχομαι ότι η κ. Τράμπ, που άρχισε να ανεξαρτητοποιείται και να κάνει πολιτικές τοποθετήσεις (ΕΔΩ), θα λάβει καλές συμβουλές από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Εκτός αν αποφασίσει να αγνοήσει τη σύζυγο του ισλαμιστή, Ταγίπ Ερντογάν, η οποία επιχείρησε να φέρει σε δύσκολη θέση την Πρώτη Κυρία των Ηνωμένων Πολιτειών.
Όπως δημοσιεύσαμε το Σάββατο (ΕΔΩ), η Εμινέ που μ πορεί να είναι κα μία εκ των πλέον διεφθαρμένων ανθρώπων στον πλανήτη, έστειλε επιστολή στη σύζυγο του Προέδρου των ΗΠΑ, και την προέτρεψε να επικοινωνήσει με τον Πρωθυπουργό του Ισραήλ και να θίξει το θέμα των παιδιών στη Γάζα.
Κοιτάξτε ποια ομιλεί. Η σύζυγος ενός πολιτικού, που δεν σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα και έχει δολοφονήσει παιδιά και γυναίκες Κούρδων.
Η Εμινέ έγραψε ότι δήθεν εμπνεύστηκε από την επιστολή που έστειλε η Μελάνια Τράμπ στον Ρώσο αυταρχικό πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, αναφορικά με τα παιδιά που έκλεψε ο ρωσικός στρατός από την Ουκρανία. Είναι το σύγχρονο παιδομάζωμα. Η Ρωσία αρνείται να επιστρέψει στις οικογένειες τους χιλιάδες παιδιά…
Η κίνηση της διεφθαρμένης συζύγου του Ερντογάν είναι προσβλητική για την κ. Τράμπ. Διότι στην πραγματικότητα την κατηγορεί για επιλεκτική ευαισθησία.
Η Πρώτη Κυρία των ΗΠΑ, λόγω της καταγωγής της, και επειδή προέρχεται από μία οικογένεια που έζησε την Σοβιετική Ένωση, γνωρίζει καλύτερα από τον καθένα τους Ρώσους.
Βέβαια, είναι ευχής έργο να ασχοληθεί η κ. Τράμπ και να επηρεάσει τον σύζυγο της για τα παιδιά όλου του κόσμου –και για τα Κουρδάκια. Όχι επειδή το ζήτησε η Εμινέ, επειδή πρέπει…
Ο Φειδίας πρέπει να πάει σπίτι του, είναι επικίνδυνος για την Κύπρο…
Δεν έχουμε παρά να συμφωνήσουμε με τις αναφορές του Σοσιαλιστικού Κόμματος της Κύπρου ΕΔΕΚ, για τον Κύπριο(;) ευρωβουλευτή Φειδία Παναγιώτου. Ναι, η πλάκα πρέπει να τελειώνει με τον ανόητο αυτόν τύπο, που έχει βαλθεί να προσβάλει τον Ελληνισμό της Μεγαλονήσου.
Άλλοτε ξεπλένει τον εισβολέα και τον κατακτητή, την Τουρκία, άλλοτε τον κατοχικό ηγέτη Ερσίν Τατάρ, άλλοτε τον άλλο εισβολέα και κατακτητή Βλαδίμηρο Πούτιν και εσχάτως τους ανιστόρητους που θέλουν να πλήξουν τον αντιαποικιακό απελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ, που ήταν ταυτόχρονα και αντι-ιμπεριαλιστικός.
Η Βρετανία ήταν μία Αυτοκρατορία που δολοφονούσε και βασάνιζες μέχρι θανάτου τους ανθρώπους, όχι μόνο στην Κύπρο, αλλά και σε άλλες χώρες που είχε κατακτήσει.
Και ένα από τα παραδείγματα σε διεθνές επίπεδο ήταν ο υπαρχηγός της ΕΟΚΑ, ο Γρηγόρης Αυξεντίου. Η θυσία του στον Μαχαιρά, κοντά στη ομώνυμη Μονή της Παναγίας, ανέδειξε την παλικαριά των ανταρτών, που διψούσαν για την Ελευθερία και την Ένωση με την Ελλάδα.
Ο ανόητος Φειδίας προσπάθησε να προσβάλει τη μνήμη του Σταυραετού του Μαχαιρά με τη βοήθεια του αυτοαποκαλούμενου …«ιστορικού» Μιχάλη Μιχαήλ, μέλος του κομμουνιστικού ΑΚΕΛ. Το κομμουνιστικό κόμμα, ως γνωστό, δεν πολέμησε εναντίον των Βρετανών αποικιοκρατών.
Εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι μεμονωμένα μέλη του ΑΚΕΛς, έσπασαν τις «γραμμές» και τάχθηκαν δίπλα στους αντάρτες της ΕΟΚΑ. Μερικοί ανέβηκαν και στα βουνά και πολέμησαν.
Αλλά, το κόμμα σαν κόμμα, ήταν εναντίον της ΕΟΚΑ.
Ο άθλιος Φειδίας, με τη βοήθεια του εν λόγω …«ιστορικού» πέτυχε μόνο το εξής: Να ξεσπάσουν οι άνθρωποι στην Κύπρο και να εκφράσουν την οργή τους και στον ευρωβουλευτή, που είναι ακραία επικίνδυνος, για τα συμφέροντα της Κυπριακής Δημοκρατίας, και στον ανιστόρητο …«ιστορικό».
Συμφωνούμε, λοιπόν, με την ΕΔΕΚ ότι «η καλύτερη υπηρεσία που μπορεί να προσφέρει ο Φειδίας Παναγιώτου στην Κύπρο, είναι να παραιτηθεί».
Δημοσιεύουμε παρακάτω την ανακοίνωση του Σοσιαλιστικού Κόμματος της Κύπρου:
«Οι δεκαπέντε μήνες θητείας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο του κ. Φειδία Παναγιώτου, έχουν επιβεβαιώσει αυτούς που προειδοποιούσαν ότι η ψήφος δεν πρέπει να χαραμίζεται σε κενού περιεχομένου, απολίτικους, δήθεν αντισυμβατικούς υποψήφιους.
Η δράση του ως ευρωβουλευτής είναι σχεδόν ανύπαρκτη. Δεν έχει παράγει τίποτε προς όφελος του ευρωπαίου πολίτη και βεβαίως δεν έχει πράξει τίποτε προς όφελος αυτών που τον ψήφισαν.
Και όταν υπάρχει ίχνος δράσης, αυτή είναι ντροπιαστική για την Κύπρο, για τα θέσμια και για την ίδια την ιδιότητα του ευρωβουλευτή και στο μόνο που αποσκοπεί ως ευρωβουλευτής είναι να στηρίξει την κύρια ενασχόληση του, δηλαδή τις δραστηριότητες του στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης και τις συνεντεύξεις τύπου podcast.
Στο πλαίσιο αυτής της ενασχόλησης, από την οποία προφανώς αποκομίζει οικονομικά οφέλη, έχει περιπέσει σε γκάφες, έχει υιοθετήσει και προωθήσει τουρκική προπαγάνδα, έχει πλήξει την Κυπριακή Δημοκρατία και τον αγώνα αυτού του λαού για απαλλαγή από την κατοχή και έχει στηρίξει εξωφρενικές ιστορικές ανακρίβειες, όπως την πρόσφατη συνέντευξη με θύμα τη θυσία του Σταυραετού του Μαχαιρά, Γρηγόρη Αυξεντίου.
Δυστυχώς, η πλάκα έχει τίμημα.
Ο κ. Παναγιώτου έχει αποδειχτεί επικίνδυνος για την Κύπρο, το λαό της, για την υπόθεση της Κύπρου. Ως εκ τούτου, η καλύτερη υπηρεσία που μπορεί να προσφέρει ο Φειδίας Παναγιώτου στην Κύπρο, είναι να παραιτηθεί».
Ο πρωθυπουργός της Βρετανίας παίζει κυριολεκτικά με τη φωτιά…
Είναι γνωστό ότι η βρετανική Πολεμική Αεροπορία (RAF) διεξάγει αποστολές αναγνώρισης με αεροσκάφη Rivet Joint από τις πρώτες ημέρες του πολέμου στην Ουκρανία.
Όμως, επειδή τα αεροσκάφη αυτά είναι κατασκευασμένα από την αμερικανική εταιρεία Boeing απαιτείται αμερικανική έγκριση για να πετάξουν. Αυτό δεν σταμάτησε την συνδρομή των Βρετανών στους Ουκρανούς.
Τώρα πληροφορηθήκαμε ότι στο πλαίσιο της λεγόμενης “Συμμαχίας των Προθύμων”, η Βρετανία προσφέρθηκε να αναπτύξει μαχητικά αεροσκάφη Typhoon στη δυτική Ουκρανία και μια ταξιαρχία 3.000-5.000 στρατιωτών για την εκπαίδευση του ουκρανικού στρατού.
Είναι μία κίνηση που θα προκαλέσει τη Ρωσία. Τι θα συμβεί αν ο Βλαδίμηρος διατάξει να κτυπηθούν οι βρετανικές δυνάμεις. Αυτόματα η Βρετανία θα μπει στον πόλεμο…
Η εφημερίδα Times του Λονδίνου γράφει ότι οι ευρωπαϊκές χώρες επιθυμούν όπως ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τράμπ (Trump) να αποστείλει αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη F-35 στη Ρουμανία, στο πλαίσιο των εγγυήσεων ασφαλείας των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Την περασμένη Δευτέρα, ο κ. Τράμπ απέκλεισε την αποστολή αμερικανικών στρατευμάτων, αλλά δήλωσε ότι είναι πρόθυμος να παράσχει «αεροπορική» υποστήριξη ως μέρος των εγγυήσεων ασφάλειας των ΗΠΑ.
Μετά τη συνάντηση, στην οποία παρέστησαν ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Ζελένσκι (Zelensky) και οι Ευρωπαίοι ηγέτες, στρατιωτικοί επικεφαλής συγκεντρώθηκαν στην Ουάσιγκτον για να συζητήσουν τα logistics της αμερικανικής υποστήριξης.
Ο στρατηγός Dan Caine, επικεφαλής του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ, φιλοξένησε τους ανώτατους στρατιωτικούς ηγέτες του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Φινλανδίας και της Ιταλίας για να συζητήσουν τις αμερικανικές εγγυήσεις.
Τα πράγματα φαίνεται να πήγαν εξαιρετικά, αναφέρουν οι πληροφορίες…
Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε, σε συνέντευξη που δημοσιοποιήθηκε σήμερα, πως μια ομάδα χωρών περιλαμβανομένων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών θα μπορούσε να εγγυηθεί την ασφάλεια της Ουκρανίας.
Το Ρόιτερς μετέδωσε την περασμένη εβδομάδα πως ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν απαιτεί η Ουκρανία να παραδώσει ολόκληρη την ανατολική περιφέρεια Ντονμπάς, να εγκαταλείψει τις φιλοδοξίες για ένταξη στο ΝΑΤΟ, να παραμείνει ουδέτερη και να κρατήσει δυτικά στρατεύματα εκτός της χώρας, όπως είπαν στο Ρόιτερς τρεις πηγές που είναι εξοικειωμένες με τον τρόπο σκέψης του Κρεμλίνου στο ανώτατο επίπεδο.
Ο Λαβρόφ είπε στο NBC News πως ο Πούτιν και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ συζήτησαν το θέμα μιας εγγύησης ασφαλείας και ότι ο Πούτιν είχε εγείρει το θέμα στις άκαρπες συνομιλίες της Κωνσταντινούπολης το 2022.
Σε εκείνες τις συνομιλίες, η Ρωσία και η Ουκρανία συζήτησαν για μόνιμη ουδετερότητα της Ουκρανίας με αντάλλαγμα εγγυήσεις ασφαλείας από τα πέντε μόνιμα μέλη του ΣΑ του ΟΗΕ: τη Βρετανία, την Κίνα, τη Γαλλία, τη Ρωσία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, και άλλες χώρες, σύμφωνα με αντίγραφο σχεδίου συμφωνίας που είδε το Ρόιτερς το 2022.
Ο Λαβρόφ είπε στο NBC ότι μία ομάδα χωρών που θα περιλαμβάνει μέλη του ΣΑ θα μπορούσε να εγγυηθεί την ασφάλεια της Ουκρανίας. Η ομάδα αυτή θα μπορούσε επίσης να περιλαμβάνει τη Γερμανία και την Τουρκία και άλλες χώρες, είπε ο Λαβρόφ.
“Και οι εγγυήτριες [χώρες] θα παρείχαν εγγυήσεις για την ασφάλεια της Ουκρανίας, η οποία πρέπει να είναι ουδέτερη, η οποία δεν πρέπει να ανήκει σε οποιονδήποτε στρατιωτικό συνασπισμό και η οποία πρέπει να μην έχει πυρηνικά”, είπε ο Λαβρόφ, σύμφωνα με απομαγνητοφωνημένο κείμενο της συνέντευξης που δόθηκε από το υπουργείο Εξωτερικών.
Ο Λαβρόφ κατέστησε επίσης σαφές πως η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή από τη Ρωσία, ότι η Ρωσία θέλει την προστασία των Ρωσόφωνων στην Ουκρανία και πως θα πρέπει να γίνει μια εδαφική συζήτηση με την Ουκρανία.
Με πληροφορίες από Reuters μέσω ΑΠΕ – ΜΠΕ Μόσχα, Ρωσία
Η φωτιά που ξέσπασε στο διυλιστήριο στην πόλη Νοβοσαχτίνσκ της Ρωσίας έπειτα από πλήγμα ουκρανικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους (drone) μαίνεται σήμερα για τέταρτη ημέρα, όπως δήλωσε ο ασκών χρέη κυβερνήτη της περιοχής.
Πυρκαγιά ξέσπασε στη Νοβοσαχτίνσκ την Πέμπτη. Το διυλιστήριο εκεί πουλάει καύσιμα κυρίως για εξαγωγή και η ετήσια ικανότητά του φθάνει τα πέντε εκατομμύρια μετρικούς τόνους πετρελαίου ή περίπου 100.000 βαρέλια την ημέρα.
Ο Γιούρι Σλιούσαρ,που ασκεί χρέη κυβερνήτη της περιφέρειας Ροστόφ, δήλωσε πως είχε μία συνάντηση στη Νοβοσαχτίνσκ.
“Η περιοχή της φωτιάς στη μονάδα πετρελαϊκών προϊόντων της Νοβοσαχτίνσκ έχει τώρα μειωθεί”, δήλωσε στο Telegram. “Από τις 21 Αυγούστου, οι πυροσβέστες μάχονται να κατασβέσουν πυρκαγιά στη μονάδα πετρελαϊκών προϊόντων… που υπέστη ζημιές έπειτα από εχθρική επίθεση”.
Ο ίδιος είπε πως 412 άνθρωποι και 150 είδη εξοπλισμού χρησιμοποιούνται στην επιχείρηση των υπηρεσιών εκτάκτου ανάγκης, περιλαμβανομένων πυροσβεστικών τρένων.
Kανονικά τα επίπεδα ραδιενέργειας κοντά στον πυρηνικό σταθμό του Κούρσκ που χτυπήθηκε από Ουκρανικά drones
Η υπηρεσία του ΟΗΕ για την πυρηνική ενέργεια επιβεβαίωσε σήμερα ότι η ραδιενέργεια κοντά στον πυρηνικό σταθμό του Κουρσκ, σε απόσταση 60 χιλιομέτρων από τα σύνορα με την Ουκρανία, είναι σε κανονικά επίπεδα.
“Η επιτήρηση επιβεβαιώνει κανονικά επίπεδα ραδιενέργειας”, ανέφερε ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας σε ανάρτηση στο X.
Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι τουλάχιστον 95 ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη αναχαιτίστηκαν πάνω από δώδεκα και πλέον ρωσικές περιφέρειες σήμερα, 24 Αυγούστου, ημέρα κατά την οποία η Ουκρανία γιορτάζει την επέτειο της ανακήρυξης της ανεξαρτησίας της από τη Σοβιετική Ένωση το 1991.
Ο πυρηνικός σταθμός του Κουρσκ ανέφερε ότι η αντιαεροπορική άμυνα κατέρριψε μη επανδρωμένο αεροσκάφος που πυροδοτήθηκε κοντά στον σταθμό ακριβώς μετά τα μεσάνυχτα, προκαλώντας ζημιές σε βοηθητικό μετασχηματιστή και πτώση 50% της παραγωγικής ικανότητας του αντιδραστήρα αριθμός 3.
Ζελένσκι: Δεν θα παραδοθούμε ποτέ!
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι αναφέρει:
«Χτίζουμε μια Ουκρανία ισχυρή και αρκετά δυνατή ώστε να ζει με ασφάλεια και ειρήνη. Έτσι ώστε εδώ, σε αυτή την πλατεία, στην Πλατεία Ανεξαρτησίας μας, κάτω από τις σημαίες μας, στη γη μας, τα παιδιά και τα εγγόνια μας να γιορτάζουν την Ημέρα της Ανεξαρτησίας. Με ειρήνη. Με ηρεμία. Με εμπιστοσύνη στο μέλλον. Με σεβασμό. Και με ευγνωμοσύνη προς όλους όσους υπερασπίστηκαν την Ουκρανία σε αυτόν τον πόλεμο για την Ανεξαρτησία. Σε όσους άντεξαν, που θριάμβευσαν, που κέρδισαν τη νίκη», και προσθέτει:
«Καλή Ημέρα της Ανεξαρτησίας!
Δόξα στην Ουκρανία!»
Η Ουκρανία ανακατέλαβε τρία χωριά στην περιφέρεια Ντονέτσκ
Ο αρχηγός του γενικού επιτελείου εθνικής άμυνας της Ουκρανίας Ολεξάντρ Σίρσκι δήλωσε σήμερα ότι τα στρατεύματα του Κιέβου ανέκτησαν τρία χωριά στην ανατολική περιφέρεια Ντονέτσκ που τελούσαν υπό τον έλεγχο της Ρωσίας.
“Οι στρατιώτες μας αντεπιτέθηκαν με επιτυχία και απελευθέρωσαν από τον εχθρό τα χωριά Μιχαϊλίφκα, Ζελένιι Γκαλ και Βολοντομιρίφκα στην περιφέρεια Ντονέτσκ”, που βρίσκονται όχι μακριά από την κεντρική περιφέρεια Ντνιπροπετρόφσκ, έγραψε ο Σίρσκι στο Facebook.
Με πληροφορίες από Reuters μέσω ΑΠΕ – ΜΠΕ Μόσχα, Ρωσία
του Δημητρίου Καμπισιούλη*
Yavuz Baydar
