8 Σεπτεμβρίου 2025, 4:00 π.μ. CET
ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ — Την τελευταία φορά που ακούσαμε νέα του, ο Μάριο Ντράγκι δεν φαινόταν ιδιαίτερα ικανοποιημένος από την πρόοδο που είχε σημειώσει η ΕΕ βάσει του σχεδίου του για την αναζωογόνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Η ΕΕ πρέπει να αντιδράσει στο “πολύ σκληρό ξύπνημα από τον Τραμπ”, δήλωσε τον περασμένο μήνα, χαρακτηρίζοντας την Ένωση “ανεπαρκώς εξοπλισμένη” για να αντιμετωπίσει τις παγκόσμιες προκλήσεις.
Ένα χρόνο μετά τη δημοσίευση της έκθεσης για την ανταγωνιστικότητα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ανακοινώσει πληθώρα πολιτικών πρωτοβουλιών με ελκυστικά ονόματα όπως η «Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας» και η «Συμφωνία για μια Καθαρή Βιομηχανία». Στις περισσότερες περιπτώσεις, φαίνεται ότι η φιλοδοξία υπάρχει. Αυτό που λείπει είναι η απαραίτητη στήριξη από τις εθνικές κυβερνήσεις. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Πολιτικής Καινοτομίας, μια δεξαμενή σκέψης με έδρα τις Βρυξέλλες, συμμερίζεται την εντύπωση ότι υπάρχουν πολλές ιδέες αλλά λιγότερη υλοποίηση. Το «Παρατηρητήριο Ντράγκι» μέτρησε την πρόοδο σε διάφορους τομείς πολιτικής, καταλήγοντας στο ποσοστό του 11% για τις «πλήρως εφαρμοσμένες» προτάσεις.
Τώρα, ήρθε η ώρα οι ειδικοί πολιτικής του POLITICO Pro να παρέμβουν.
Ο προϋπολογισμός: Καμία σχέση
Η Επιτροπή δημιούργησε ένα ταμείο ύψους €409 δισεκατομμυρίων στο πλαίσιο του επταετούς προϋπολογισμού της ΕΕ για να χρηματοδοτήσει την ευρωπαϊκή βιομηχανική αναγέννηση.
Η Πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υποστήριξε ότι αυτό θα επέτρεπε στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αναπτυχθούν ραγδαία και να μειωθεί η γραφειοκρατία στην πρόσβασή τους στα ευρωπαϊκά κονδύλια — δύο βασικές προτεραιότητες που προώθησε ο Ντράγκι.
Ωστόσο, ο μεταρρυθμιστικός ζήλος της φον ντερ Λάιεν υπονομεύθηκε από τις εθνικές πρωτεύουσες και ορισμένους εκ των ίδιων των επιτρόπων της, που αντιτάχθηκαν στις μεγάλες περικοπές στις επιδοτήσεις των αγροτών και των φτωχότερων περιοχών. Αυτά τα κονδύλια αποτελούν ιστορικά ένα σημαντικό μέρος του προϋπολογισμού και δαπανώνται κυρίως σε εθνικό επίπεδο.
Το συνολικό μέγεθος του προτεινόμενου προϋπολογισμού — ύψους 1,26% του συνολικού ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της αποπληρωμής του χρέους μετά την πανδημία — δεν πλησιάζει καν την κλίμακα των προκλήσεων που περιέγραψε ο Ντράγκι.
Οικονομικά: Καλή φιλοδοξία αλλά λίγα αποτελέσματα μέχρι στιγμής
Η έκκληση του Ντράγκι για μια πραγματική ενιαία αγορά επενδύσεων στην ΕΕ εισακούστηκε — η νέα Επιτροπή φον ντερ Λάιεν, που ανέλαβε καθήκοντα πέρυσι, την ανέδειξε σε πολιτική προτεραιότητα και της έδωσε μια λαμπερή νέα επωνυμία: η «ένωση αποταμιεύσεων και επενδύσεων». Ενσωμάτωσε νέες πρωτοβουλίες στη δεκαετή πλέον «ένωση κεφαλαιαγορών».
Μέχρι στιγμής, η φιλοδοξία φαίνεται αξιόλογη — αλλά πολλές από τις βασικές προτάσεις, όπως τα σχέδια για την ενοποίηση της εποπτείας των κεφαλαιαγορών και την άρση των εθνικών φραγμών για εταιρείες όπως τα χρηματιστήρια και οι οίκοι εκκαθάρισης, παραμένουν υπό επεξεργασία.
Όπως συμβαίνει με τόσα πολλά που σχετίζονται με τις ιδέες του Ντράγκι, αναμένεται αντίσταση από εθνικές κυβερνήσεις και τον επιχειρηματικό κόσμο σε πολλά από τα σχέδια της Επιτροπής, ιδίως όταν αυτά αγγίζουν ευαίσθητους τομείς για τα κράτη όπως η φορολογία ή οι κανόνες πτωχεύσεων.
Δεν θα μας εξέπληττε, λοιπόν, αν του χρόνου ακούσουμε άλλη μία απογοητευμένη ομιλία του σχετικά με την έλλειψη προόδου.
Κοινό χρέος: Για να δούμε
Ο Ντράγκι υπήρξε σταθερός υποστηρικτής του κοινού δανεισμού της ΕΕ, όπως εκείνος που πραγματοποιήθηκε κατά την πανδημία για τη χρηματοδότηση της οικονομικής ανάκαμψης.
Νέα κεφάλαια θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν μεγάλα έργα υποδομών σε ολόκληρη την Ένωση. Ίσως ακόμη σημαντικότερο, θα μπορούσε να δημιουργήσει αυτό που αποκαλείται «ασφαλές ευρωπαϊκό περιουσιακό στοιχείο» — μια μεγάλη δεξαμενή διαπραγματεύσιμου χρέους που θα μπορούσε να προσελκύσει επενδύσεις από όλο τον κόσμο, να ενισχύσει τη χρήση του ευρώ ως διεθνούς νομίσματος και να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς για τον δανεισμό σε ολόκληρη την ΕΕ.
Αλλά υπάρχουν μερικά σημαντικά “αλλά”.
Ο κοινός δανεισμός ήταν πάντοτε πολιτικό ταμπού, μπλοκαρισμένος από τις λεγόμενες φειδωλές χώρες όπως η Γερμανία και η Ολλανδία. Μέχρι στιγμής, το ταμπού αυτό παραμένει σε μεγάλο βαθμό άθικτο, με τον Γερμανό Καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς να αντιτίθεται σε περαιτέρω κινήσεις της ΕΕ στην αγορά ομολόγων.
Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις ότι η παλιά απαγόρευση αρχίζει να αλλάζει: Το πρόγραμμα αμυντικών δανείων ύψους €150 δισεκατομμυρίων της Ένωσης χρηματοδοτήθηκε μέσω κοινού δανεισμού. Απέχει ακόμη πολύ από τη γιγαντιαία αγορά κρατικών ομολόγων των ΗΠΑ, που μετριέται σε δεκάδες τρισεκατομμύρια δολάρια, αλλά είναι μια αρχή.
Η νέα πρόταση προϋπολογισμού της Επιτροπής περιλαμβάνει επίσης νέες δυνατότητες για κοινό δανεισμό. Το ανοιχτό ερώτημα παραμένει κατά πόσον η ΕΕ μπορεί να εκδίδει νέο χρέος τακτικά και προβλέψιμα, όπως κάνουν οι εθνικές κυβερνήσεις — κάτι που οι επενδυτές θέλουν να δουν — ή αν θα συνεχίσει να προσφεύγει στις αγορές ομολόγων περιστασιακά. Μέχρι στιγμής, ισχύει το δεύτερο.
Αυτοκινητοβιομηχανία: Τουλάχιστον συζητάμε
Στα χαρτιά, η αυτοκινητοβιομηχανία είναι ένας από τους λίγους τομείς όπου η Επιτροπή τα πήγε περίφημα. Ο Ντράγκι είχε ζητήσει ένα βιομηχανικό σχέδιο δράσης για τον κλάδο και από την εκτελεστική εξουσία να υιοθετήσει μια “τεχνολογικά ουδέτερη” προσέγγιση στην αναθεώρηση των εκπομπών στόλου — και τα δύο έγιναν.
Αλλά ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες, και αυτές είναι πιο δύσκολο να βρεθούν.
Λίγο μετά την Πρωτοχρονιά, η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε έναν «στρατηγικό διάλογο» για τον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας και δημοσίευσε ένα επακόλουθο «σχέδιο δράσης για την αυτοκινητοβιομηχανία». Ό,τι του έλειπε σε συγκεκριμένα μέτρα, το αναπλήρωνε με αισιοδοξία. Οι προτάσεις ευθυγραμμίζονταν περαιτέρω με πολλές από τις συστάσεις του Ντράγκι, όπως η ανάπτυξη ενός πιο ανθεκτικού δικτύου φόρτισης, η υπόσχεση για ένα κανονιστικό πλαίσιο για την αυτόνομη οδήγηση και η ενσωμάτωση της τεχνολογικής ουδετερότητας στη νομοθεσία του 2035 για τις εκπομπές αυτοκινήτων.
Αλλά είναι μια γνώριμη ιστορία: Το πρόβλημα εντοπίζεται στην εφαρμογή, η οποία εξακολουθεί να καθυστερεί. Πέρα από την πρόταση για παροχή ευελιξίας στους κατασκευαστές αυτοκινήτων όσον αφορά τους φετινούς στόχους εκπομπών και την επίσπευση της αναθεώρησης του νόμου του 2035, λίγες ενέργειες έχουν γίνει από τη δημοσίευση του σχεδίου τον Μάρτιο.
Στο μεταξύ, οι Κινέζοι κατασκευαστές αυτοκινήτων συνεχίζουν να εισάγουν τα οχήματά τους, μεταβαίνοντας από τα ηλεκτρικά οχήματα στα πιο δημοφιλή υβριδικά μοντέλα, μετά την επιβολή νέων δασμών από την Επιτροπή στα EVs.
Ενέργεια: Υπερεξάρτηση από τις ΗΠΑ, ελάχιστη δράση
Η διάγνωση του Ντράγκι για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή οικονομία έδειξε ξεκάθαρα προς το υψηλό ενεργειακό κόστος που πλήττει τις βιομηχανίες της ηπείρου. Όμως η θεραπεία του — επενδύσεις έως και μισού τρισεκατομμυρίου ευρώ στα ηλεκτρικά δίκτυα μόνο κατά τη διάρκεια της τρέχουσας δεκαετίας — αποδείχθηκε πικρό χάπι για την οικονομικά πιεσμένη Επιτροπή.
Έκτοτε, οι Βρυξέλλες δημοσίευσαν ένα «σχέδιο δράσης για προσιτή ενέργεια», το οποίο καθορίζει μια σειρά από μέτρα που θέλει να λάβει για τη μείωση των λογαριασμών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται και ένα σχέδιο επενδύσεων σε υποδομές ορυκτών καυσίμων στις ΗΠΑ ώστε να εξασφαλιστούν οι καλύτερες συμφωνίες — κάτι που προκάλεσε την οργή των περιβαλλοντικών οργανώσεων.
Και η φον ντερ Λάιεν δεσμεύτηκε να δαπανήσει επιπλέον \$750 δισεκατομμύρια για αμερικανική ενέργεια τα επόμενα χρόνια, στο πλαίσιο εμπορικής συμφωνίας με την Ουάσινγκτον.
Μέχρι στιγμής, παραμένει ασαφές τι σημαίνει αυτό για τις τιμές ενέργειας ή καν πώς είναι εφικτό. Προς το παρόν, στον τομέα της ενέργειας, η έκθεση Ντράγκι έχει οδηγήσει σε μεγάλες υποσχέσεις και ελάχιστη δράση.
Τηλεπικοινωνίες: Οι κυβερνήσεις δεν ενθουσιάζονται
Η πρόταση του Ντράγκι — λιγότεροι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι, απορρύθμιση και περισσότερη εποπτεία από την ΕΕ στο φάσμα συχνοτήτων για να αναδειχθούν πρωταθλητές και να κατευθυνθούν περισσότερα κεφάλαια στις ψηφιακές υποδομές της Ένωσης — έφτασε στις Βρυξέλλες την κατάλληλη στιγμή, στηρίζοντας τη δική της μεταρρυθμιστική προσπάθεια.
Ωστόσο, το σχέδιο του Ντράγκι για μια «Πράξη Τηλεπικοινωνιών» αντιμετωπίζει αντίθετους ανέμους. Αν και ορισμένες ιδέες μπορεί να ενσωματωθούν στην επερχόμενη «Πράξη για τα Ψηφιακά Δίκτυα» τον Δεκέμβριο, και οι κανόνες συγχωνεύσεων τελούν υπό αναθεώρηση, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν ήδη απορρίψει μεγάλο μέρος της πρότασής του.
Από τις ρυθμιστικές αρχές έως τις εθνικές κυβερνήσεις και τους μικρότερους παρόχους, λίγοι είναι διατεθειμένοι να καταπιούν το “τηλεπικοινωνιακό φάρμακο” του Ντράγκι. Το τι τελικά θα επιβιώσει στην πρόταση της Επιτροπής παραμένει ασαφές — αλλά σίγουρα δεν θα περάσουν όλα.
Ανταγωνισμός: Καλλωπιστική πρόοδος
Η Επίτροπος Ανταγωνισμού Τερέσα Ριμπέρα αντέδρασε γρήγορα στις εκκλήσεις του Ντράγκι για προσαρμογή της πολιτικής ανταγωνισμού στις σημερινές προκλήσεις που σχετίζονται με την παραγωγικότητα και την ανάπτυξη.
Στους πρώτους μήνες της δεύτερης θητείας της, ξεκίνησε (και ολοκλήρωσε) άμεσα την αναθεώρηση των κατευθυντήριων γραμμών της Ένωσης για τις κρατικές ενισχύσεις — το Πλαίσιο Κρατικών Ενισχύσεων για τη Συμφωνία Καθαρής Βιομηχανίας — ώστε να στοχεύει περισσότερο στην ενίσχυση της παραγωγικότητας των επιχειρήσεων και τις προσπάθειες απανθρακοποίησης. Παράλληλα, ξεκίνησε μια ευρείας κλίμακας αναθεώρηση των κατευθυντήριων γραμμών που συνοδεύουν τους κανόνες συγχωνεύσεων της ΕΕ, οι οποίοι, κατά τον Ντράγκι, θα πρέπει να προσαρμοστούν ώστε να λαμβάνονται υπόψη παράγοντες όπως η αποδοτικότητα και η καινοτομία.
Το μειονέκτημα; Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές για τις συγχωνεύσεις θα είναι έτοιμες μόλις στο τέλος του 2027. Και επιπλέον, πρόκειται απλώς για κατευθυντήριες γραμμές, όχι για νέο κανονισμό, οπότε οι ειδικοί προβλέπουν περιορισμένο αντίκτυπο στον τρόπο με τον οποίο οι αρμόδιοι της Επιτροπής αξιολογούν τις συγχωνεύσεις.
Αν και το νέο πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων δεν αλλάζει ριζικά τα περιθώρια ελιγμών των κρατών-μελών όσον αφορά τις επιδοτήσεις στη βιομηχανία τους, ακόμη και τα πιο φιλόδοξα σημεία του, όπως οι εκπτώσεις στους λογαριασμούς ρεύματος για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις, συνοδεύονται από αυστηρούς όρους. Όσοι ήλπιζαν σε έναν ριζικό επανασχεδιασμό της συντηρητικής πολιτικής ανταγωνισμού της Ένωσης, πιθανότατα θα μείνουν απογοητευμένοι.
Εμπόριο: Τα ίδια και τα ίδια
Εδώ, εξαρτάται ποιον ρωτάτε. Οι βιομηχανικοί τομείς της ΕΕ που ζητούν περισσότερη προστασία στο εμπόριο πιθανότατα θα διαπιστώσουν ότι η Επιτροπή δεν ανταποκρίνεται. Ταυτόχρονα, η Επιτροπή έχει παραμείνει σταθερή απέναντι στις πιέσεις της Κίνας να αποσύρει τους δασμούς στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, σε απάντηση στις κρατικές επιδοτήσεις του Πεκίνου.
Οι Βρυξέλλες επέβαλαν αυτούς τους δασμούς λιγότερο από δύο μήνες μετά τη δημοσίευση της έκθεσης Ντράγκι και από τότε αντιστέκονται σε συμφωνία για ελάχιστη τιμή με τους Κινέζους.
Ο Ντράγκι πρότεινε η Επιτροπή να ξεκινήσει πολλές τέτοιες έρευνες, ειδικά με δική της πρωτοβουλία και όχι μόνο μετά από επίσημη καταγγελία της βιομηχανίας. Αυτό δεν έχει συμβεί ακόμη — η υπόθεση των ηλεκτρικών οχημάτων παραμένει η μοναδική μέχρι σήμερα.
Η έκθεση του Ντράγκι ζητούσε μια ευρωπαϊκή εξωτερική οικονομική πολιτική. Ο εμπορικός πόλεμος δασμών του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ το καθιστά ακόμη πιο επείγον.
Και πάλι όμως, έχουν επιτευχθεί ελάχιστα όσον αφορά την ουσιαστική προετοιμασία της ΕΕ για ακόμη πιο δύσκολες εποχές. Η χρονοβόρα και δαπανηρή αντίδραση στους δασμούς του Τραμπ ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό γι’ αυτό, μαζί με τη διαχρονικά προσεκτική στρατηγική της ΕΕ στην εμπορική πολιτική, καθώς εξακολουθεί να τηρεί τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.
Κυβερνοασφάλεια: Υποσχέσεις, υποσχέσεις…
Η Ευρώπη αντιμετωπίζει συμβατικό πόλεμο στα ανατολικά της σύνορα — και υβριδικό πόλεμο παντού αλλού. Αυτό σημαίνει κυβερνοεπιθέσεις σε ενεργειακά δίκτυα και τηλεπικοινωνίες, παρεμβάσεις σε εκλογές και εργαλειοποίηση της μετανάστευσης.
Η Επιτροπή, μαζί με τους ηγέτες της Δανίας, της Εσθονίας, της Φινλανδίας, της Γερμανίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Πολωνίας και της Σουηδίας, εξέδωσαν κοινή δήλωση στήριξης κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής των συμμάχων του ΝΑΤΟ στη Βαλτική Θάλασσα στις 14 Ιανουαρίου, πριν από την έναρξη της επιχείρησης Baltic Sentry του ΝΑΤΟ για την ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας στη Βαλτική Θάλασσα. Οι Βρυξέλλες προέβλεψαν επίσης €540 εκατομμύρια για υποδομές συνδεσιμότητας στο πλαίσιο του προγράμματος Connecting Europe Facility 2024–2027, το οποίο περιλαμβάνει χρηματοδότηση για έξυπνα συστήματα καλωδίων που έχουν σχεδιαστεί όχι μόνο για μεταφορά δεδομένων αλλά και για να λειτουργούν ως αισθητήρες έγκαιρης προειδοποίησης.
Η Επιτροπή υποσχέθηκε επίσης να ενισχύσει την ικανότητα ανάπτυξης και επισκευής καλωδίων στην Ευρώπη, μέσω της δημιουργίας στόλου με δυνατότητα ταχείας παρέμβασης σε όλα τα ύδατα της ΕΕ — αλλά από τότε που ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος το ανακοίνωσε τον Ιανουάριο, δεν έχει σημειωθεί ιδιαίτερη πρόοδος.
Άμυνα: Ζηλότυπα φυλασσόμενη από τις εθνικές πρωτεύουσες
Αν διαβάσει κανείς ορισμένα σημεία της έκθεσης για την ανταγωνιστικότητα που παρουσίασε ο Ντράγκι πριν από έναν χρόνο, θα ήταν εύκολο να συμπεράνει ότι η ΕΕ τον ακούει. Για παράδειγμα, ο Ντράγκι ζήτησε να “ιδρυθεί Επίτροπος Αμυντικής Βιομηχανίας, με την κατάλληλη δομή και χρηματοδότηση.” Αυτό πράγματι συνέβη — αλλά ήταν το εύκολο μέρος.
Η πρόταση υπήρχε ήδη στο προεκλογικό μανιφέστο του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος της φον ντερ Λάιεν για τις ευρωεκλογές του Ιουνίου 2024. Στην ίδια έκθεση, ο Ντράγκι ζητεί “να ενισχυθεί ο συντονιστικός ρόλος της Επιτροπής στον τομέα της πολιτικής για τη βιομηχανία άμυνας.” Και αυτό είναι το λιγότερο εύκολο μέρος.
Η άμυνα αποτελεί εθνική αρμοδιότητα και οι κυβερνήσεις γενικά δεν δείχνουν πρόθυμες να επιτρέψουν στην Επιτροπή να διαδραματίσει μεγαλύτερο ρόλο. Τον περασμένο μήνα, ο Ντράγκι επανέλαβε ότι τα εσωτερικά εμπόδια αποτελούν βασικό λόγο για τον οποίο η Ευρώπη μένει πίσω, και πρόσθεσε ότι καθιστούν και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας λιγότερο αποδοτική. Παρόλο που τα κράτη-μέλη της ΕΕ σκοπεύουν να αυξήσουν τις στρατιωτικές τους επενδύσεις κατά €2 τρισεκατομμύρια έως το 2031, “έχουμε εσωτερικά εμπόδια που επιβάλλουν έναν ‘δασμό’ 64% στον εξοπλισμό και 95% στα μέταλλα,” δήλωσε.
Διπλωμάτες λένε ότι ο Ντράγκι συχνά προωθεί ιδέες που δεν ευθυγραμμίζονται με τις θέσεις των εθνικών κυβερνήσεων. Το καλύτερο παράδειγμα είναι από τον περασμένο Σεπτέμβριο, όταν ζήτησε από την Ευρώπη “να ομοσπονδοποιήσει μέρος των επενδυτικών δαπανών.” Η λέξη «ομοσπονδισμός» έχει πλέον καταστεί σχεδόν ταμπού. Και τα ομόλογα άμυνας παραμένουν ακόμη πολύ μακριά από το να υλοποιηθούν.
Υγεία: Προχωρά με σταθερό ρυθμό
Λίγοι επίτροποι έχουν υιοθετήσει το πνεύμα της έκθεσης Ντράγκι με τόσο ενθουσιασμό όσο ο Επίτροπος Υγείας Ολίβερ Βάρχελι. Τρέχει να ολοκληρώσει την πρόταση για μια Πράξη Βιοτεχνολογίας, η οποία καλείται να σηκώσει μεγάλο βάρος στο σχέδιο “Ντραγκι-ποίησης” του, έως το τέλος του έτους.
Σύμφωνα με τον Ντράγκι, η υποχρηματοδότηση και η γραφειοκρατία είναι οι βασικές αιτίες για την υστέρηση της Ευρώπης έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας στην καινοτομία στον τομέα του φαρμάκου και στις κλινικές δοκιμές. Το λόμπι της φαρμακοβιομηχανίας της Ευρώπης επαίνεσε την πρόταση προϋπολογισμού του Ιουλίου επειδή περιλάμβανε ένα ανεξάρτητο πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα με αυξημένο προϋπολογισμό €175 δισεκατομμυρίων, αλλά δηλώνει ότι εξακολουθούν να λείπουν επαρκώς διασφαλισμένα κονδύλια αποκλειστικά για την έρευνα στον τομέα της υγείας.
Ο Ντράγκι σημείωσε ότι ο προηγούμενος προϋπολογισμός του Horizon Europe διέθεσε €8,2 δισεκατομμύρια για την υγεία, ποσό ασήμαντο σε σύγκριση με τα €47 δισεκατομμύρια που δαπάνησαν οι ΗΠΑ το 2023. Η πιο πρόσφατη πρόταση προϋπολογισμού της ΕΕ προβλέπει €22,6 δισεκατομμύρια για την υγεία, τη βιοτεχνολογία και τη βιοοικονομία. Μια αξιόλογη επένδυση, αλλά απέχει ακόμη πολύ από τον στόχο.
Στο κανονιστικό σκέλος, οι πιο επείγουσες βραχυπρόθεσμες συστάσεις του Ντράγκι αφορούσαν την πλήρη αξιοποίηση του Ευρωπαϊκού Χώρου Δεδομένων Υγείας (EHDS) και την πλήρη εφαρμογή του Κανονισμού για την Αξιολόγηση Ιατρικής Τεχνολογίας. Ο EHDS έχει θεσπιστεί, αλλά οι εθνικοί αξιολογητές δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν τους πόρους που χρειάζονται.
Μία από τις ιδέες του Ντράγκι, να στηρίξει η ΕΕ “παγκόσμιας κλάσης κόμβους καινοτομίας” με πρότυπο τα κέντρα στην Καλιφόρνια, έχει ήδη ενταχθεί στη στρατηγική για τις βιοεπιστήμες που δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο. Ωστόσο, οι προσδοκίες του κλάδου για ένα νομοθετικό έργο που θα αλλάξει το τοπίο εξακολουθούν να στηρίζονται στην Πράξη Βιοτεχνολογίας.
Βιωσιμότητα: Όλα έτοιμα, οι επιχειρήσεις ευχαριστούν
Το πρώτο μεγάλο νομοθέτημα αυτής της Επιτροπής προήλθε απευθείας από το εγχειρίδιο Ντράγκι: ένα τεράστιο νομοσχέδιο που μειώνει δραστικά μια σειρά από περιβαλλοντικούς κανονισμούς για τις επιχειρήσεις.
Στο πλαίσιο της προτεινόμενης «οδηγίας απλοποίησης omnibus» — η οποία βρίσκεται τώρα σε φάση νομοθετικής επεξεργασίας — πολύ λιγότερες εταιρείες θα υπόκεινται σε κανόνες περιβαλλοντικής αναφοράς, ενώ όσες συνεχίσουν να υπάγονται θα έχουν σημαντικά μειωμένες υποχρεώσεις.
Το πεδίο εφαρμογής του φόρου άνθρακα στα σύνορα μειώθηκε επίσης. Οι επιχειρήσεις ενθουσιάστηκαν. Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις εξοργίστηκαν. Ανάμεσα στους νομοθέτες, η μεγαλύτερη αντίσταση προέρχεται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αλλά οι δεξιές ομάδες διαθέτουν την πλειοψηφία για να νικήσουν τους αριστερόστροφους αντιπάλους του νομοσχεδίου.
Μετά τη δημοσιοποίηση του νομοσχεδίου τον Φεβρουάριο, η Επιτροπή πρότεινε μια μακρά λίστα μεταρρυθμίσεων που αποδυναμώνουν τους περιβαλλοντικούς κανονισμούς που είχαν εισαχθεί στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας των προηγούμενων πέντε ετών — από τις υποχρεώσεις των αγροτών έως τους κανονισμούς για τα χημικά και τους κανόνες κατά του “πρασινίσματος” (greenwashing) — όλα στο όνομα της μείωσης των «περιοριστικών ρυθμίσεων» που ο Ντράγκι απεχθανόταν.
Γεωργία: Απών
Η έκθεση Ντράγκι δεν περιείχε καμία πρόταση για το μέλλον της γεωργίας — παρά το γεγονός ότι η Κοινή Αγροτική Πολιτική αντιπροσωπεύει το ένα τρίτο του προϋπολογισμού της ΕΕ. Μια αναζήτηση Ctrl + F στο έγγραφο των 400 σελίδων εμφανίζει μόνο λίγες αναφορές στον όρο «γεωργία» — κυρίως σε σχέση με τις τεχνολογίες πληροφορικής, την τεχνητή νοημοσύνη και τη δορυφορική παρατήρηση.
Αυτό που προκύπτει ξεκάθαρα από την έκθεση Ντράγκι είναι ότι θεωρεί τις γεωργικές δαπάνες της ΕΕ ως δυνητική πηγή χρηματοδότησης που μπορεί να ανακατευθυνθεί προς τις στρατηγικές του προτεραιότητες — κυρίως την ενίσχυση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας και της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Η πρόταση για τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό και το σχέδιο μεταρρύθμισης της ΚΑΠ που παρουσιάστηκαν τον Ιούλιο προβλέπουν μείωση 20% στον προϋπολογισμό των αγροτικών επιδοτήσεων, στα €300 δισεκατομμύρια — και αυτό χωρίς να υπολογιστεί ο πληθωρισμός.
Η Επιτροπή έχει υποστηρίξει ότι, στην πραγματικότητα, το ποσό που καταλήγει στις τσέπες των αγροτών θα παραμείνει αμετάβλητο — καθώς η χρηματοδότηση της αγροτικής ανάπτυξης απλώς θα μεταφερθεί σε κονδύλια που διαχειρίζονται οι εθνικές κυβερνήσεις. Ίσως αυτό να ισχύει — αλλά δεν γίνεται καμία αναφορά σε αυτό στην έκθεση Ντράγκι.
Στην παρούσα έκθεση συνέβαλαν οι: Φραντσέσκα Μικελέτι, Κάρλο Μαρτουσέλι, Κάθριν Κάρλσον, Τζέιμς Φέρνιχαου, Ματιέ Πολέ, Γκαμπριέλ Γκάβιν, Κούεν Φερχέλστ, Ντάγκλας Μπάσβαϊν, Τζιάκοπο Μπαριγκάτσι, Τζόρντιν Νταλ, Αντουανέτα Ρούσι, Ρόρι Ο’Νιλ και Γκρεγκόριο Σόργκι.
ΔΙΟΡΘΩΣΗ: Προηγούμενη έκδοση αυτού του άρθρου ανέφερε λανθασμένα τον αριθμό των αναφορών στη γεωργία στην έκθεση Ντράγκι. Το αρχείο ενημερώθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου.
Politico
