Αρχική Blog Σελίδα 518

Κ. Λάμπος: η Ιθάκη που την πρόδωσες, ‘άλλα δεν έχει να σε δώσει πια’

3

 

Γράφει ο Δρ. Κώστας Λάμπος

Η ‘Ιθάκη του Καβάφη’, παρουσιάζει στον καθένα μας το ωραίο ταξίδι της ζωής, με την ελπίδα πως θα γίνουμε σοφοί και χρήσιμοι, χωρίς ωστόσο να ευτελιστούμε.

Στον καλοταϊσμένο, πρόεδρο του 15μελούς της γειτονιάς του, με πολλή ψευδαίσθηση παγωνιού και βοναπαρτικό ναρκισσισμό, αδαή ‘μίμο του Ανδρέα’ του έδωσε το ταξίδι του κυβερνήτη της Ελλάδας, χωρίς Λαιστρυγόνες, Κύκλωπες και θυμωμένους Ποσειδώνες, κι’ αυτός, ο φουριόζος αντιμνημονιακός που θα καταργούσε τα μνημόνια των προηγούμενων με έναν νόμο και ένα άρθρο, έβαλε 100χρονο ενέχυρο όλη την περιουσία της Ελλάδας για ένα ακόμα αχρείαστο μνημόνιο που του επέβαλαν οι ‘φίλοι και σύμμαχοί του’ λόγω μειωμένης ευφυίας, εξαπάτησε το 63% του Ελληνικού Λαού που τον εμπιστεύτηκε σε ότι τους ζήτησε για να κάνει το παγκόσμιο κεφαλαιοκρατικό σύστημα ‘να χορεύει πεντοζάλη’.

Ο αδαής και η παρέα του, ως ‘πρώτη φορά αριστερά’, αποσυντόνισαν ακόμα περισσότερο το μικροαστικό χάρβαλο/προτεκτοράτο που λέγεται Ελλάδα και παραλίγο να το ρίξουν στα βράχια καταφέρνοντας να επαναφέρουν στην εξουσία την Δεξιά της εξάρτησης, της καθυστέρησης και της μιζέριας. Γιατί αυτός είναι ο ρόλος τους να αναπαράγουν διασπασμένοι και αδερφοφάδες την εξουσία της Δεξιάς.

Βλέποντας μάλιστα πως το άστρο του σβήνει ζήτησε παράταση της εξουσίας του από τα ‘διεθνή αφεντικά του’, με αντάλλαγμα να ‘λύσει το Μακεδονικό’ και λίγος και απαίδευτος όπως είναι διέπραξε και αυτό το τερατούργημα[1], για να αποδράσει στη συνέχεια, ηττημένος και μετεκπαιδευόμενος στην μητρόπολη του μανιακού κεφαλαίου, προκειμένου να επανακάμψει στον ‘τόπο του εγκλήματος’, προφανώς με κάποια νέα αποστολή, που δεν πρόλαβε στο πρώτο του ταξίδι να διεκπεραιώσει, στέλνοντας ως προπομπό του τον Κασελάκι.

Κάτι μου λέει πως όσοι θέλουν να ψαλιδίσουν κι’ άλλο την Ελλάδα και τον Ελληνισμό ‘τακτοποιώντας τις νέομωαμεθανικές χίμαιρες του Σουλτάνου Ερντογάν’, βρήκαν στο πρόσωπο τού ‘όψιμου ιθακήσιου’, τον άνθρωπο που τους υποσχέθηκε πως θα κάνει και αυτή την βρώμικη δουλειά, για να ξαναπροδώσει ‘την πτωχική Ιθάκη που την γέλασε’.

Έλληνες απανταχού της Γης, η άλλη Ιθάκη του Τσίπρα, δεν μπορεί και δεν πρέπει να ξεγελάσει κανέναν, γιατί ο Τσίπρας δεν είναι Οδυσσέας, αφού δεν μπόρεσε να γίνει ούτε Ανδρέας. Έλληνες απανταχού της Γης, σποριάδες και κληρονόμοι της Άμεσης Δημοκρατίας, της φυσικής και όχι της ‘μεταφυσικής’ Φιλοσοφίας, των Γραμμάτων, των Επιστημών και του Πολιτισμού, μην περιμένετε να σας σώσουν εξουσιαστικά φετίχ και εξουσιαστικά ανδρείκελα του κεφαλαίου, πάψτε να γίνεστε ουραγοί και επαίτες σκοταδιστικών και εξουσιαστικών ιερατείων και μπείτε ξανά στο προσκήνιο της ιστορίας για να θεμελιώσετε τον πολιτισμό της κοινωνικής ισότητας, της άμεσης δημοκρατίας και του αταξικού Ουμανισμού για να ξαναδιδάξετε την ανθρωπότητα Ιθάκες τι σημαίνουν.

Αν όχι Εσείς, τότε ποιοι;  Κι’ αν όχι τώρα, τότε πότε;

________________________________________

https://biblionet.gr/k%C3%B3stas-l%C3%A1mpos-c35266,


[1] Βλέπε Λάμπος Κώστας, «Βόρεια Μακεδονία»: Παράδειγμα Εθνικιστικής, νόθας, ταυτότητας(Η σταύρωση της Μακεδονίας), https://arxeion-politismou.gr/2022/04/stavrosi-makedonias.html#google_vignette,

Το Επικίνδυνο Άνοιγμα της Ελλάδας για Διάσκεψη Ανατολικής Μεσογείου

0

 της Μύρνας Νικολαΐδου

 Τετ, 22 Οκτωβρίου 2025 – 07:45

Ως μεταστροφή της Άγκυρας εκλήφθησαν από κάποιος αναλυτές οι δηλώσεις του Τούρκου ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν ότι η χώρα του είναι ανοικτή σε διαπραγμάτευση όσον αφορά το αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδος να αυξήσει τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια! «Το ζήτημα είναι απλό. Εγώ δεν αποδέχομαι τα 12 μίλια, εσύ δεν αποδέχεσαι τα 6 μίλια, μπορούμε να κάτσουμε να δούμε ορισμένα σημεία…, αυτά συζητήθηκαν με τις διερευνητικές επαφές, προχώρησαν σε κάποια σημεία. Το πρόβλημα στο Αιγαίο δεν είναι πρόβλημα το οποίο δεν μπορεί να επιλυθεί», ανέφερε μεταξύ άλλων ο Χακάν Φιντάν. Η δε συγκυρία που το ανέφερε αυτό δεν είναιδιόλου τυχαία καθώς λίγες ημέρες νωρίτερα ο Έλληνας Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε προτείνει την σύγκληση διάσκεψης των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου, με κυβερνητικές πηγές να διευκρινίζουν ότι η πρόταση αυτή αφορά πέντε χώρες: την Ελλάδα, την Κύπρο, την Αίγυπτο, την Τουρκία και τη Λιβύη και αφορά πέντε θεματικές το μεταναστευτικό, την προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος, τη συνδεσιμότητα, την πολιτική προστασία και τις οριοθετήσεις θαλασσίων ζωνών. Και το τελευταία αυτή θεματική ενότητα προκαλεί πολύ σοβαρά ερωτήματα. Δηλαδή η Αθήνα είναι διατεθειμένη να συζητήσει μείζονα θέματα που άπτονται κυριαρχικών δικαιωμάτων σε διεθνή φόρα; Με άγνωστο αριθμό εμπλεκομένων, που μπορούν να πάρουν εξαιρετικά απρόβλεπτη τροπή, παγιδεύοντας την τωρινή αλλά και μελλοντικές κυβερνήσεις;

Εξάλλου η ιδέα για μια διάσκεψη για την Ανατολική Μεσόγειο δεν είναι νέα με πιο πρόσφατη την αναφορά του Τούρκου Προέδρου στην ομιλία του στην Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον περασμένο Σεπτέμβριο. Τότε ο  Ερντογάν είχε επαναλάβει την πρότασή του για διάσκεψη της Ανατολικής Μεσογείου και υποστήριξε πως θα συμβάλει στην ανάπτυξη κοινού εδάφους. Σημειωτέον ότι η πρόταση της διάσκεψης της Ανατολικής Μεσογείου έχει αποτυπωθεί και σε επιστολή που έστειλε η Τουρκία στον ΟΗΕ στις 14 Οκτωβρίου 2020 και προϋποθέτει και την συμμετοχή του ψευδοκράτους. Και ενώ οι ακραίες θέσεις του απερχόμενου ηγέτη του ψευδοκράτους Ερσίν Τατάρ περί λύσεως δύο κρατών καθιστούσαν απαγορευτικό ένα τέτοιο ενδεχόμενο, η αλλαγή σκυτάλης μετά τις ψευδοεκλογές στα κατεχόμενα έρχεται να περιπλέξει το τοπίο.

Ο νικητής των εκλογών Τουφάν Ερχιουρμάν, ηγέτης του αντιπολιτευόμενου Ρεπουμπλικανικού κόμματος θεωρείται αρκετά πιο μετριοπαθής από τον προκάτοχό του  και έχει ταχθεί υπέρ των διαπραγματεύσεων για λύση Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας. Ωστόσο στην νικητήρια ομιλία του κατέστησε σαφές ότι «όλα τα θέματα που σχετίζονται με την εξωτερική πολιτική θα συζητηθούν και θα διεξαχθούν, φυσικά, σε συνεννόηση με τη Δημοκρατία της Τουρκίας». Συνεπώς το μόνο σίγουρο είναι ότι ο νέος ηγέτης των κατεχομένων θέλει να επιστρέψει στις συνομιλίες για το Κυπριακό πάντα υπό τις οδηγίες της Άγκυρας. Και οι συνθήκες τον ευνοούν δεδομένου ότι είναι  προγραμματισμένη άτυπη πενταμερής για το Κυπριακό μέχρι το τέλος του χρόνου.   Και σε αυτό ακριβώς το σημείο έγκειται και ο μεγαλύτερος κίνδυνος. Αν δηλαδή Άγκυρα και ψευδοκράτος δείξουν καλή θέληση για την επανέναρξη των συνομιλιών, μήπως το βάρος θα μετατοπιστεί σε Αθήνα και Λευκωσία με τις διεθνείς πιέσεις να αυξάνονται συνεχώς  όπως διεπιστώθη προ ημερών και από την εξόφθαλμη γερμανική παρέμβαση υπέρ της Τουρκίας.

Ένα άλλο σημείο που προκαλεί εύλογο προβληματισμό είναι γιατί στην Διάσκεψη αυτή δεν έχει προσκληθεί και ο μεγαλύτερος σύμμαχος της Ελλάδος στην περιοχή, το Ισραήλ ή ο Λίβανος που επίσης έχει δικαιώματα στην περιοχή. Ενώ όσον αφορά την Λιβύη,  με ποιόν ακριβώς θα συνομιλήσει η Αθήνα που υποστηρίζει ότι έχει καλές σχέσεις και με τις δύο κυβερνήσεις; Όσο για την Αίγυπτο, είναι άγνωστο αν το Κάιρο έχει ενημερωθεί για μια τέτοια πρωτοβουλία και πολύ περισσότερο αν είναι διατεθειμένο να συζητήσει τις διαφορές του με την Λιβύη όσον αφορά την ΑΟΖ σε διεθνή φόρα.

Το άλλο μεγάλο ερωτηματικό που γεννούν οι δηλώσεις Φιντάν είναι το εάν πράγματι τέθηκε το θέμα της επέκτασης της αιγιαλίτιδας ζώνης στο Αιγαίο  στις διερευνητικές επαφές  που βρίσκονται σε εξέλιξη μεταξύ των δύο χωρών, κάτι που έχει επανειλημμένως διαψεύσει  το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών. Σημειωτέον ότι σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Εστία» στις 21 Οκτωβρίου  το θέμα έχει συζητηθεί εκτενέστατα και στο παρελθόν και μάλιστα από δύο κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ. Ο Κώστας Σημίτης  είχε δεχθεί να περιορισθεί το δικαίωμα των 12 μιλίων μόνον στην δυτική πλευρά των νησιών, όπως είχε αποδεχθεί και μειωμένη αιγιαλίτιδα ζώνη για την Θράκη, την Θάσο και την Σαμοθράκη.  Ο δε Γιώργος Παπανδρέου  είχε καταθέσει ακόμη και χάρτες χωρικών υδάτων στα 6 μίλια για τα νησιά του αρχιπελάγους μας. «Είναι δε τραγικό το γεγονός ότι τότε με το γραφείο του συνεργαζόταν ο σημερινός υπουργός εξωτερικών κ. Γιώργος Γεραπετρίτης» όπως αναφέρει η «Εστία», χωρίς το δημοσίευμα να έχει διαψευστεί μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές. Και αν επιβεβαιωθεί  ότι το ζήτημα έχει τεθεί επί τάπητος και από την παρούσα κυβέρνηση,  το σκηνικό που έχει διαμορφωθεί παραπέμπει στην εποχή πριν την υπογραφή της εξόχως προβληματικής – όπως αποδείχθηκε- Συμφωνίας των Πρεσπών. Όπως εύστοχα αναφέρει ο καθηγητής διεθνούς ασφαλείας του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Μάνος Καραγιάννης: «Αυτή η ξαφνική κινητικότητα γύρω από την Ανατολική Μεσόγειο και τα ελληνοτουρκικά αρχίζει να θυμίζει την περίοδο πριν την υπογραφή της Συμφωνίας των Πρεσπών! Η συνταγή είναι γνωστή: πρώτα μυστική διπλωματία, μετά μια αιφνιδιαστική σύντομη δήλωση, ύστερα φανερές συναντήσεις, στη συνέχεια μια υποστηρικτική αρθρογραφία πάνω στο δίπολο «λογικοί vs εθνικιστές» και τέλος σερβίρισμα στην κοινή γνώμη…» Και αν αυτό ευσταθεί, διανύουμε ήδη την φάση τρία…

energia.gr

Η Τουρκία ζητά από τη Συρία αναθεώρηση της Συμφωνίας των Αδάνων

0

Η επέκταση του πεδίου εφαρμογής της Συμφωνίας των Αδάνων θα μπορούσε να γίνει βασικό εργαλείο για την εξασφάλιση των τουρκικών συμφερόντων στην μεταπολεμική αρχιτεκτονική της Συρίας.

Η Άγκυρα και η Δαμασκός διαπραγματεύονται την αναθεώρηση και επέκταση της Συμφωνίας των Αδάνων, η οποία υπογράφηκε μεταξύ των κυβερνήσεων της Τουρκίας και της Συρίας τον Οκτώβριο του 1998, γράφει ο πολιτικός εμπειρογνώμονας Ρουσλάν Μπασιρλί.

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, η Τουρκία επιδιώκει να επεκτείνει το βάθος του συριακού εδάφους στο οποίο, σύμφωνα με τους όρους του εγγράφου, οι ένοπλες δυνάμεις της έχουν δικαίωμα να εισέλθουν.

Πηγές υποστηρίζουν ότι σε αντάλλαγμα για την ενημέρωση της Συμφωνίας των Αδάνων, η Άγκυρα υποσχέθηκε να μεταβιβάσει τεθωρακισμένα οχήματα, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και συστήματα αεράμυνας στους Σύρους.

Οι συνομιλίες πραγματοποιούνται εν μέσω συνεχιζόμενων επαφών μεταξύ της συριακής κυβέρνησης και των δυνάμεων των SDF που συνδέονται με το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK), καθώς και συμφωνιών που κατέληξε η Τουρκία με τον ηγέτη του PKK Αμπντουλάχ Οτσαλάν, ο οποίος βρίσκεται φυλακισμένος στο νησί Ιμραλί, για τον τερματισμό της ένοπλης σύγκρουσης.

Για να αξιολογηθούν οι πιθανές συνέπειες της αναθεώρησης της συμφωνίας, αξίζει να υπενθυμίσουμε τι είναι το έγγραφο που υπογράφηκε στα Άδανα και πώς διαμόρφωσε την πολιτική και στρατιωτική αρχιτεκτονική των σχέσεων μεταξύ των δύο γειτονικών κρατών.

Οι σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Συρίας επιδεινώθηκαν τη δεκαετία του 1980, όταν η Δαμασκός, ακολουθώντας το παράδειγμα της Μόσχας, χορήγησε άσυλο στον ηγέτη του ΡΚΚ Αμπντουλάχ Οτσαλάν. Η Άγκυρα απάντησε με πιέσεις στους υδάτινους πόρους, συγκεκριμένα περιορίζοντας τη ροή των ποταμών Ευφράτη και Τίγρη, από τους οποίους εξαρτιόταν άμεσα η συριακή γεωργία.

Το 1992, μια επίσκεψη στον Οτσαλάν από τον Σύρο Αντιπρόεδρο Αμπντουλχαλίμ Χαντάμ προκάλεσε την έντονη αποδοκιμασία των τουρκικών αρχών. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια συνάντησης με τον τότε Τούρκο πρωθυπουργό Νετζμετίν Ερμπακάν, η συριακή πλευρά τον διαβεβαίωσε ότι ο στόχος της δεν ήταν να υποστηρίξει το ΡΚΚ, αλλά να μεσολαβήσει για τον τερματισμό της ένοπλης σύγκρουσης.

Ωστόσο, οι προσπάθειες διαμεσολάβησης της Δαμασκού αποδείχθηκαν άκαρπες. Η Συρία αρνήθηκε να εκδώσει τον Οτσαλάν στην Τουρκία και το 1998, η Άγκυρα συγκέντρωσε τα στρατεύματά της στα συριακά σύνορα, στέλνοντας σημείωμα στη Δαμασκό απαιτώντας την άμεση απέλαση του ηγέτη του ΡΚΚ.

Η κατάσταση έφτασε σε κρίσιμο σημείο. Ο τότε Αιγύπτιος πρόεδρος Χόσνι Μουμπάρακ παρενέβη, επισκεπτόμενος επειγόντως την Άγκυρα και στη συνέχεια τη Δαμασκό, απαιτώντας από τη συριακή κυβέρνηση να απελάσει τον Οτσαλάν.

Ο Αντιπρόεδρος Χαντάμ και ο Υπουργός Εξωτερικών Φαρούκ αλ-Σαράα (θείος του νυν Σύρου προέδρου Αχμέτ αλ-Σάραα) υποστήριξαν την απέλαση και ο Οτσαλάν σύντομα έφυγε από τη Συρία για την Ελλάδα.

Στη συνέχεια, υπογράφηκε η Συμφωνία των Αδάνων στις 20 Οκτωβρίου 1998, με τη μεσολάβηση του Μουμπάρακ.

Σύμφωνα με αυτό το έγγραφο, η Συρία χαρακτήρισε επίσημα το PKK ως τρομοκρατική οργάνωση και δεσμεύτηκε να αποτρέψει οποιαδήποτε δραστηριότητα στο έδαφός της που απειλεί την ασφάλεια της Τουρκίας.

Η Δαμασκός δεσμεύτηκε να μην παρέχει στο PKK όπλα, χρηματοδότηση ή υλικοτεχνική υποστήριξη, να μην επιτρέπει την ίδρυση στρατοπέδων, κέντρων εκπαίδευσης ή αμυντικών εγκαταστάσεων και να μην χρησιμοποιεί το έδαφός της για τη διέλευση μαχητών ή κουρδικής προπαγάνδας.

Η συμφωνία περιελάμβανε επίσης μυστικά διοικητικά παραρτήματα. Τα σημαντικότερα από αυτά όριζαν ότι εάν η Συρία δεν εκπλήρωνε τις υποχρεώσεις της, η Τουρκία θα είχε το δικαίωμα να αναπτύξει στρατεύματα στο συριακό έδαφος σε βάθος έως και 5 χιλιομέτρων.

Η συμφωνία παρέμεινε σε ισχύ μέχρι το ξέσπασμα του συριακού εμφυλίου πολέμου το 2012, όταν διακόπηκαν οι διπλωματικές σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Συρίας.

Το 2017, η Άγκυρα, με τη μεσολάβηση της Μόσχας, επιχείρησε να επεκτείνει τη ζώνη επιτρεπόμενης διείσδυσης από πέντε σε 30-35 χιλιόμετρα, επικαλούμενη την ανάγκη καταπολέμησης του ΡΚΚ στη βόρεια Συρία.

Ο Πρόεδρος Μπασάρ αλ-Άσαντ αρνήθηκε να εγκρίνει αυτήν την κίνηση, αλλά το 2019, η Τουρκία σύναψε προσωρινές συμφωνίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες και διεξήγαγε μια σειρά στρατιωτικών επιχειρήσεων βαθιά εντός του συριακού εδάφους.

Δικαιολογώντας αυτά τα βήματα, η Άγκυρα επικαλέστηκε όχι μόνο το άρθρο του Χάρτη του ΟΗΕ για το δικαίωμα στην αυτοάμυνα, αλλά και τη Συμφωνία των Αδάνων.

Μετά την αποδυνάμωση της κεντρικής εξουσίας στη Συρία, η Τουρκία σύναψε μια σειρά στρατιωτικών συμφωνιών με τις τοπικές διοικήσεις, επιτρέποντάς της να αποκτήσει ερείσματα στα βόρεια εδάφη και να εγκαταστήσει στρατιωτικές βάσεις εκεί.

Ωστόσο, οι ειδικοί σημειώνουν ότι οι τρέχουσες διαπραγματεύσεις δεν στοχεύουν τόσο στην επίσημη ανανέωση της συμφωνίας όσο στη θεσμοθέτησή της – δηλαδή, στη μετατροπή της τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας σε μόνιμο και νομιμοποιημένο παράγοντα περιφερειακής ασφάλειας.

Στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων μεταξύ της συριακής κυβέρνησης και των κουρδικών δυνάμεων, και δεδομένης της επιθυμίας της Άγκυρας να αποτρέψει τον σχηματισμό μιας αυτόνομης κουρδικής περιοχής στα σύνορά της, η επέκταση της Συμφωνίας των Αδάνων θα μπορούσε να αποτελέσει βασικό εργαλείο για την εξασφάλιση των τουρκικών συμφερόντων στην μεταπολεμική αρχιτεκτονική της Συρίας.

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ  – Echedoros.blog

Μετά το «κρύο» των αμερικανικών κυρώσεων στη Ρωσία, στο «ζεστό»: Νέα απόπειρα διαπραγμάτευσης με συνάντηση στο Μαϊάμι των απεσταλμένων των δύο Προέδρων, Γουίτκοφ-Ντμίτριεφ

0

Ο απεσταλμένος του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, Κιρίλ Ντμίτριεφ, βρίσκεται στις Ηνωμένες Πολιτείες όπου θα συναντηθεί με αξιωματούχους της κυβέρνησης Τραμπ συμπεριλαμβανομένου του ειδικού απεσταλμένου Στιβ Γουίτκοφ, σύμφωνα με σημερινά δημοσιεύματα μέσων ενημέρωσης.

Ο Ντμίτριεφ αναμένεται να συναντηθεί με αξιωματούχους της κυβέρνησης Τραμπ «για να συνεχισθούν οι συζητήσεις για τις σχέσεις ΗΠΑ-Ρωσίας», μετέδωσε το τηλεοπτικό δίκτυο CNN επικαλούμενο πηγές που είναι γνώστες της επίσκεψης.

Ο αμερικανικός ιστότοπος Axios μετέδωσε ότι ο Ντμίτριεφ θα συναντηθεί με τον Γουίτκοφ στο Μαϊάμι αύριο Σάββατο.

Ο Κιρίλ Ντμίτριεφ, δήλωσε ότι βρίσκεται στις Ηνωμένες Πολιτείες για μια προγραμματισμένη συνάντηση εδώ και καιρό και ότι ο διάλογος μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας συνεχίζεται.

«Αυτή η συνάντηση μου έχει προγραμματισθεί εδώ και αρκετό καιρό και η αμερικανική πλευρά δεν την ακύρωσε, παρά μια σειρά από πρόσφατα μη φιλικά βήματα. Εμείς θα συνεχίσουμε τον διάλογο» δήλωσε ο Ντμίτριεφ.

«Ο διάλογος Ρωσίας-ΗΠΑ θα συνεχιστεί, αλλά είναι σίγουρα εφικτός μόνο εάν τα συμφέροντα της Ρωσίας ληφθούν υπόψη και αντιμετωπιστούν με σεβασμό», δήλωσε ο Ντμίτριεφ.

Σε τηλεφωνική επικοινωνία με το Reuters ο Ντμίτριεφ αρνήθηκε να πει με ποιον θα συναντηθεί και προέβλεψε ότι οι κυρώσεις των ΗΠΑ για το πετρέλαιο θα γυρίσουν μπούμερανγκ.

«Θα οδηγήσουν μόνο στο να κοστίζει περισσότερο η βενζίνη στα αμερικανικά βενζινάδικα», δήλωσε ο Ντμίτριεφ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επέβαλε στις δύο μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες της Ρωσίας (Rosneft και Lukoil) κυρώσεις αυτήν την εβδομάδα για να ασκήσει πίεση στον ηγέτη του Κρεμλίνου να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία. Ο Τραμπ είχε συνομιλία με τον Πούτιν την περασμένη εβδομάδα και είπε ότι σχεδιάζει να συναντηθεί με τον Πούτιν σύντομα, αλλά Αμερικανοί αξιωματούχοι εν συνεχεία δήλωσαν ότι η συνάντηση αναβλήθηκε.

Με πληροφορίες από Reuters μέσω ΑΠΕ-ΜΠΕ
ΗΠΑ Ουάσιγκτον 

https://hellasjournal.com/2025/10/meta-to-kryo-ton-amerikanikon-kyroseon-sti-rosia-sto-zesto-nea-apopeira-diapragmatefsis-me-synantisi-sto-maiami-ton-apestalmenon-ton-dyo-proedron-gouitkof-ntmitrief/

Ὁ κύριος Πρωθυπουργός ἐνοχλεῖται ἀπό τίς ὑποδείξεις τοῦ Προέδρου

0

Αἰχμές πρός τόν ὑπουργό Ἐθνικῆς Ἀμύνης: «Καλό εἶναι νά μένει ἔξω ἀπό τίς πολιτικές συζητήσεις τό ὄνομά του» – Παράπονα Μητσοτάκη γιά τίς δημοσκοπήσεις γιατί «μετροῦν κόμματα πού δέν ὑπάρχουν» – Στό στόχαστρό του καί ὁ Εὐ. Βενιζέλος γιά τήν «μή κυβερνήσιμη χώρα»

O Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας ἔκανε τήν ὀρθή ἐπισήμανση ὅσον ἀφορᾶ στό Μνημεῖο τοῦ Ἀγνώστου Στρατιώτου, μιλῶντας γιά «ἀποστείρωση τοῦ Μνημείου ἀπό τήν τρέχουσα ἐπικαιρότητα», κάτι πού ἑρμηνεύθηκε ὡς παραίνεσις νά μεταφερθεῖ ἡ ψήφισις τῆς τροπολογίας γιά ἀργότερα, σέ εὔθετο χρόνο, ὅταν θά ἔχει ἀποφορτισθεῖ πλήρως τό πολιτικό κλῖμα. Τήν ἐπισήμανση αὐτή ἐπικαλέσθηκε ὁ ὑπουργός Ἐθνικῆς Ἀμύνης κ. Νῖκος Δένδιας, προκαλῶντας τήν –συγκεκαλυμμένη– ἀντίδραση τοῦ Πρωθυπουργοῦ, ὁ ὁποῖος ἀνέφερε ὅτι «καλό εἶναι νά μένει ἔξω ἀπό τίς πολιτικές συζητήσεις τό ὄνομα τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας».

Ὅμως γιά τό συγκεκριμένο ζήτημα ὁ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας εἶναι τό πλέον ἐνδεδειγμένο πρόσωπο γιά νά μιλήσει. Ἐκ τοῦ ἀξιώματός του εἶναι ἡ ἑνωτική φυσιογνωμία στόν χῶρο τῆς πολιτικῆς. Εἶναι ὁ ἀνώτατος ἄρχων, ὁ ὁποῖος μπορεῖ νά εἶναι «ἀνεύθυνος», εἶναι ὅμως ὁ ρυθμιστής τοῦ πολιτεύματος. Ὅταν λοιπόν ἀναφερόμεθα στό Μνημεῖο τοῦ Ἀγνώστου Στρατιώτου, πού εἶναι ὁ χῶρος στόν ὁποῖο κατ’ ἐξοχήν θά πρέπει οἱ Ἕλληνες νά ἐπιδεικνύουν ἑνότητα, ἀλίμονο ἄν δέν ὁμιλήσει ὁ Πρόεδρος. Ὁ θεσμικός ἐκφραστής τῆς ἑνότητος. Πού δέν εἶναι ἁπλῶς ἡ ἑνότης τῶν σημερινῶν Ἑλλήνων. Εἶναι ἡ ἑνότης μέ τήν ἱστορική συνέχεια πού ἀποτυπώνεται στά τοπωνύμια τῶν μαχῶν τοῦ ἑλληνισμοῦ τά ὁποῖα εἶναι χαραγμένα στίς πλάκες τοῦ Μνημείου. Διδάσκονται οἱ εὔζωνοι τῆς Προεδρικῆς Φρουρᾶς νά βροντοῦν τά τσαρούχια τους στόν «τσαρουχόδρομο», στόν σεσημασμένο διάδρομο τοῦ πεζοδρομίου μέχρι τόν Ἄγνωστο.

Νά τά βροντοῦν γιατί εἶναι ἕνα μήνυμα σχεδόν μεταφυσικό. Βροντοῦν γιά νά τούς ἀκοῦνε οἱ σημερινοί Ἕλληνες. Βροντοῦν καί ὡς μήνυμα γιά ὅλους τούς πεσόντες τοῦ Ἔθνους, γιά νά γνωρίζουν ὅτι τό Ἔθνος συνεχίζει τήν πορεία του. Ὅτι οἱ θυσίες τους ἔχουν πιάσει τόπο. Ψιλά γράμματα αὐτά γιά ὅσους ὑποβαθμίζουν τό πνεῦμα πού ἐκπροσωπεῖ τό Μνημεῖο, καθώς καί γιά ὅσους προσπαθοῦν νά ἀντιπαρέλθουν τά προβλήματα μέ μικροπολιτικά τεχνάσματα. Ὅμως, πέρα ἀπό αὐτά, ὁ Πρόεδρος ἔχει δικαίωμα νά ὁμιλεῖ καί γιά ἕναν ἀκόμη λόγο. Μέχρι τήν δημοσίευση τῆς τροπολογίας, ὥστε νά γίνει νόμος τοῦ Κράτους, ἡ Προεδρική Φρουρά, δηλαδή ἡ ἴδια ἡ Προεδρία, ἔχει τήν εὐθύνη τοῦ χώρου στόν ὁποῖο στέκονται οἱ εὔζωνοι, μέχρι καί τά σκαλάκια, πέρα ἀπό τά ὁποῖα δέν ἐπιτρέπεται νά ἀνέλθει κάποιος ἐπισκέπτης. Εἶναι λοιπόν ὑποχρέωσίς του νά ὁμιλήσει.

Ἀπό τήν ἄλλη πλευρά, ὁ κ. Μητσοτάκης μιλῶντας στό ραδιόφωνο τοῦ ΣΚΑΪ ὁμίλησε γιά «φρέσκια ματιά» σχετικῶς πρός τό Μνημεῖο, λέγοντας: «Νά δοῦμε ἄν μποροῦμε νά δοῦμε τό Μνημεῖο μέ μιά φρέσκια ματιά, διότι πράγματι ποιό εἶναι τό πρόβλημα στό Μνημεῖο αὐτό; Ὅτι οὐσιαστικά δέν προσδιορίζεται μέ σαφήνεια ποῦ ἀρχίζει τό Μνημεῖο καί ποῦ τελειώνει –θά ἔλεγα– ὁ δημόσιος χῶρος τῆς πλατείας. Ἴσως μποροῦμε νά σκεφτοῦμε μία λύση γιά αὐτό, πού νά προσδιορίζει μέ ἀπόλυτη σαφήνεια τήν ἔναρξη τοῦ Μνημείου καί τό τέλος τῆς πλατείας».

Ὁ κ. Μητσοτάκης ἐρωτήθη γιά γενικώτερα πολιτικά ζητήματα, μέ πρῶτο τίς δημοσκοπήσεις καί τό ἐνδεχόμενο δημιουργίας κόμματος ἀπό τήν κ. Καρυστιανοῦ, ἀπαντῶντας δέ ὁμίλησε γιά ἑλληνική ἰδιαιτερότητα ὅσον ἀφορᾶ σέ κόμματα πού δέν ὑπάρχουν. Εἶπε συγκεκριμένα: «Ἐδῶ ἔχουμε μία ἰδιαιτερότητα, ἄλλη ἑλληνική ἰδιαιτερότητα: μετρῶνται κόμματα πού δέν ὑπάρχουν. Αὐτό εἶναι, δέν θά τό χαρακτηρίσω ἀντιδεοντολογικό, ἀλλά μοῦ φαίνεται τοὐλάχιστον παράξενο». Στήν συνακόλουθη ἐρώτηση δέ: «Ἀφορᾶ καί στόν κ. Σαμαρᾶ, βέβαια, τό ὁποῖο καί αὐτό συζητεῖται», ὁ Κυριάκος Μητσοτάκης ἀντέτεινε: «Μά, σέ ὅλους ἀφορᾶ. Ὁ καθένας ἔχει δικαίωμα νά κάνει κόμμα».

Τέλος, ὁ Πρωθυπουργός θέλησε διά τοῦ ραδιοφώνου νά δώσει ἀπάντηση στόν κ. Εὐάγγελο Βενιζέλο, ὁ ὁποῖος εἶχε χαρακτηρίσει τήν χώρα «μή κυβερνήσιμη». Χωρίς κατ’ ἀρχήν νά τόν κατονομάσει ἐσχολίασε: «Ἀκούω διάφορους σοβαρούς κατά τεκμήριο ἀνθρώπους νά λένε ὅτι ἡ χώρα ἔχει πρόβλημα κυβερνησιμότητας. Ὄχι, ἡ ἀντιπολίτευση ἔχει πρόβλημα αὐτήν τήν στιγμή διακυβερνησιμότητας. Ἡ χώρα ἔχει σταθερή Κυβέρνηση καί ἀποτελεῖ ἐξαίρεση στήν Εὐρώπη. Ἔχει μιά Κυβέρνηση μέ ἄνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, μέ ἰσχυρή λαϊκή ἐντολή ὥς τήν ἄνοιξη τοῦ 2027».

Ἐν συνεχείᾳ ὅμως ἀνεφέρθη σέ αὐτόν εὐθέως λέγοντας: «Αὐτήν τήν στιγμή ἡ Κυβέρνηση προηγεῖται μέ ὑπερδιπλάσιο ποσοστό τοῦ δεύτερου κόμματος. Δέν εἴμαστε πίσω ἀπό τόν πρῶτο. Κάντε μιά ἀναζήτηση τῶν δημοσκοπικῶν ποσοστῶν πού ἔπαιρνε ἡ ΝΔ τρεῖς μῆνες πρίν τίς ἐκλογές τοῦ 2023 καί τελικά πήραμε 41%. Ἡ Κυβέρνηση ὀφείλει νά εἶναι ὅλων τῶν Ἑλλήνων ἄν καί δέν ἐκλέγεται ἀπό ὅλους τούς Ἕλληνες. Μιά χαρά κυβερνάει ἡ Κυβέρνηση, δέν ἔχει κανένα πρόβλημα νά ψηφίζει νομοσχέδια καί νά ἐφαρμόζει τήν πολιτική της, θά πῶ στόν κ. Βενιζέλο. Ἄν πιστεύει ὅτι πρέπει νά ἀλλάξει ὁ ἐκλογικός νόμος, γιατί δέν βγαίνει νά τό πεῖ; Ἐγώ δέν τό πιστεύω. Ὅσοι μιλοῦν γιά δῆθεν θεσμική κρίση ἄς δοῦν τήν πραγματικότητα».

estianews.gr

Κύπρος: Η νέα Χάιφα του Νετανιάχου

2

 

Η εισροή Ισραηλινών εποίκων και επενδυτών στην Κύπρο έχει προκαλέσει συναγερμό στους Κύπριους και στους περιφερειακούς παρατηρητές, οι οποίοι βλέπουν αντανακλάσεις του παρελθόντος της Χάιφας στο παρόν της Λάρνακας. Πίσω από την άνθηση της αγοράς ακινήτων κρύβεται ένα βαθύτερο ισραηλινό σχέδιο αναδιαμόρφωσης της τάξης στην Ανατολική Μεσόγειο – ένα σχέδιο στο οποίο η Κύπρος αποτελεί ταυτόχρονα πύλη και προκεχωρημένο φυλάκιο.

Χαφέζ Αλ-Αγιούμπι
23 Οκτωβρίου 2025

Φωτογραφία: The Cradle

Τον περασμένο χρόνο, πολλαπλασιάστηκαν οι αναφορές για Ισραηλινούς που αγοράζουν γη και ακίνητα σε όλη την Κυπριακή Δημοκρατία, μέλος της ΕΕ. Αν και οι αριθμοί παραμένουν συγκρατημένοι, ο ρυθμός των αγορών έχει επιταχυνθεί. Ορισμένοι ερμηνεύουν αυτό το κύμα ως ένδειξη της παρακμής της ισραηλινής αυτοεικόνας ως «του ασφαλέστερου τόπου για τους Εβραίους».

Άλλοι το βλέπουν ως παράγωγο της μεταβαλλόμενης γεωπολιτικής αρχιτεκτονικής της Ανατολικής Μεσογείου, στην οποία η Κύπρος καταλαμβάνει κρίσιμο κόμβο στο διευρυνόμενο θαλάσσιο όραμα του Ισραηλινού Πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Το νέο σύνορο

Η Κύπρος, το τρίτο μεγαλύτερο νησί της Μεσογείου, παραμένει διαιρεμένη από την εισβολή της Τουρκίας το 1974 στον βορρά, η οποία οδήγησε στην εγκαθίδρυση της μη αναγνωρισμένης Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου (ΤΔΒΚ). Περίπου 400.000 Τουρκοκύπριοι κατοικούν σε εκείνο το τμήμα υπό την κηδεμονία της Άγκυρας, ενώ η διεθνώς αναγνωρισμένη ελληνοκυπριακή Δημοκρατία στο νότιο τμήμα – με πληθυσμό 1,3 εκατομμυρίων – βλέπει πλέον τις ακτές της να γεμίζουν σταδιακά με ακίνητα ιδιοκτησίας Ισραηλινών.

Τα στατιστικά στοιχεία από μόνα τους αποκρύπτουν το ευρύτερο μοτίβο. Σύμφωνα με την Ελεγκτική Υπηρεσία Κύπρου, οι αγοραστές εκτός Ευρώπης τα τελευταία πέντε χρόνια προέρχονταν κυρίως από τον Λίβανο (16%), την Κίνα (16%), τη Ρωσία (14%) και το Ισραήλ (10%).

Παράλληλα, η εβραϊκή κοινότητα στην Κύπρο – περίπου 4.000 οικογένειες, δηλαδή σχεδόν 15.000 άτομα – έχει αυξηθεί από μόλις μερικές εκατοντάδες πριν από είκοσι χρόνια. Το 2003, υπήρχαν μεταξύ 300 και 400 άτομα, αριθμός που ανέβηκε στους περίπου 3.500 το 2018 – μια μέτρια αλλά συμβολικά ισχυρή αύξηση, ενισχυμένη από τρεις κρίσεις: την πανδημία COVID-19, τις αναταράξεις γύρω από τη δικαστική μεταρρύθμιση στο Ισραήλ και τον πόλεμο στη Γάζα.

Ωστόσο, αυτό το μεταναστευτικό κύμα αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη αναστροφή: έναν αυξανόμενο αριθμό Ισραηλινών που εγκαταλείπουν τη χώρα. Το Κέντρο Έρευνας και Πληροφόρησης της Κνεσέτ ανέφερε ότι περίπου 145.900 άτομα μετανάστευσαν μεταξύ 2020 και 2024 – μια τάση που η Yedioth Ahronoth συνέδεσε με τα απόνερα της 7ης Οκτωβρίου, προειδοποιώντας για «στρατηγικούς κινδύνους».

Ο Θεοδόσης Πίπης, ερευνητής στο Κέντρο Διεθνών Στρατηγικών Μελετών και Αναλύσεων (ΚΕΔΙΣΑ) στην Αθήνα, παρομοιάζει τη σημερινή Λάρνακα με τη Χάιφα της δεκαετίας του 1920, σε άρθρο με τίτλο «Η Ισραηλινή Επέκταση στην ΕΕ μέσω Κύπρου». Υποστηρίζει ότι «η έντονη επένδυση σε παραθαλάσσιες πόλεις όπως η Χάιφα οδήγησε στον οικονομικό έλεγχο της Παλαιστίνης». Ο Πίπης εξηγεί ότι η Χάιφα ήταν μια αραιοκατοικημένη λιμενική πόλη, παρόμοια με τη σημερινή Λάρνακα, αλλά μετά την ανακήρυξη του Κράτους του Ισραήλ και την εκδίωξη των Παλαιστινίων από τα σπίτια τους, οι Εβραίοι έποικοι έγιναν η πλειοψηφία στη Χάιφα.

«Ιστορικά, η περίπτωση της Χάιφας μπορεί να λειτουργήσει ως προάγγελος για το τι θα μπορούσε να συμβεί στην Κύπρο, αν συνεχιστεί η οικονομική διείσδυση. Μια λιμενική πόλη (όπως η Λάρνακα), με χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα. Μέχρι τη στιγμή που οι Εβραίοι έποικοι εκδίωξαν τους Παλαιστίνιους από τα σπίτια τους και ανακήρυξαν την Παλαιστίνη ως Κράτος του Ισραήλ, είχαν γίνει η πλειοψηφία του πληθυσμού στη Χάιφα.»

Η «πίσω αυλή» του Ισραήλ στην Κύπρο

Πέρα από τα στατιστικά στοιχεία, διαγράφεται ένα πιο ανησυχητικό μοτίβο: ο σχηματισμός αποκλειστικά ισραηλινών θυλάκων, ιδίως γύρω από τη Λάρνακα. Αναφορές σημειώνουν ότι «οι ντόπιοι εκτοπίζονται λόγω των υψηλών τιμών. Οι υποδομές – συναγωγές, σούπερ μάρκετ με κάσσερ προϊόντα, ιδιωτικά σχολεία – κατασκευάζονται με ταχύτατο ρυθμό. Το ίδιο αποικιακό μοντέλο εποικισμού που χρησιμοποιείται στη Δυτική Όχθη φαίνεται τώρα να ριζώνει σε περιοχές όπως η Πύλα και η Λεμεσός.»

Αυτό που προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία είναι ότι «πολλοί από αυτούς τους εποίκους δεν είναι απογοητευμένοι φιλελεύθεροι, αλλά βαθιά σιωνιστές και με σημαντικούς οικονομικούς πόρους.»

Τον Ιούνιο, ο εκπρόσωπος του Ανορθωτικού Κόμματος Εργαζόμενου Λαού (ΑΚΕΛ), Στέφανος Στεφάνου, δήλωσε: «Χτίζουν σιωνιστικά σχολεία, συναγωγές, περιφραγμένους θύλακες… Το Ισραήλ ετοιμάζει μια πίσω αυλή στην Κύπρο, και αυτό δεν μπορεί παρά να μας προκαλεί συναγερμό.»

Το χασιδικό κίνημα Chabad, γνωστό τοπικά ως Chabad, ίδρυσε τον πρώτο επίσημο εβραϊκό λατρευτικό χώρο στην Κύπρο το 2005, κοντά στη Λάρνακα – τον πρώτο του νησιού εδώ και αιώνες. Σήμερα λειτουργεί έξι συναγωγές, υπό την καθοδήγηση του Αρχιραβίνου Ζεέβ Ρασκίν.

Ιστορικά, η Κύπρος περιλαμβανόταν στα πρώιμα αποικιακά σχέδια του σιωνισμού. Έκθεση του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ με τίτλο Justice for Uncompensated Survivors Today (JUST) Act Report: Cyprus αναφέρει ότι «υπήρχαν περίπου 100 Εβραίοι στην Κύπρο στις αρχές του 20ού αιώνα. Μετά την άνοδο του ναζισμού το 1933, εκατοντάδες Ευρωπαίοι Εβραίοι κατέφυγαν στην Κύπρο, η οποία τότε ήταν βρετανική αποικία.»

Ο πατέρας του σύγχρονου σιωνισμού, Θεόδωρος Χερτσλ, είχε και ο ίδιος προτείνει τη «λύση της Κύπρου» ως διαπραγματευτικό όπλο για την Παλαιστίνη. Κατά το Τρίτο Σιωνιστικό Συνέδριο το 1899, ο αντιπρόσωπος Νταβίντ Τριχτ υποστήριξε ότι «η Κύπρος είναι η πιο κατάλληλη τοποθεσία – δεν είναι ελκυστική για τους Ευρωπαίους, αλλά βρίσκεται κοντά στη Γη του Ισραήλ.»

Εκεί, ο Τριχτ ανέφερε:

«Οι Εβραίοι δεν πρέπει να αναζητούν καταφύγιο σε χώρες που είναι ελκυστικές για Ευρωπαίους εποίκους, γιατί θα συναντήσουν αντίσταση σε κάθε τέτοια χώρα. Ούτε μπορούν να εγκατασταθούν αποδοτικά σε τροπικές περιοχές. Δεδομένων αυτών των συνθηκών, η Κύπρος είναι η πιο κατάλληλη τοποθεσία για εβραϊκό εποικισμό. Αν και δεν προσελκύει Ευρωπαίους εποίκους, το κλίμα της είναι κατάλληλο για Ευρωπαίους, και το σημαντικότερο, βρίσκεται κοντά στο Ισραήλ, λειτουργώντας ως πύλη προς αυτό.»

Περίπου δύο μήνες αργότερα, ο Χερτσλ έγραψε:

«Δεδομένου ότι η οθωμανική κυβέρνηση δεν δείχνει καμία διάθεση να έρθει σε συμφωνία μαζί μας, κάποιοι θέλουν να στραφούν σε αυτό το νησί, το οποίο βρίσκεται υπό βρετανικό έλεγχο και στο οποίο θα μπορούσαμε να εισέλθουμε ανά πάσα στιγμή. Μέχρι το επόμενο συνέδριο, εξακολουθώ να ελέγχω την κατάσταση. Αλλά αν τότε δεν έχουμε στα χέρια μας απτά αποτελέσματα, τα σχέδιά μας θα βουλιάξουν, σαν νερό στο νησί της Κύπρου.»

Το 1902, ο Χερτσλ υπέβαλε έγγραφη μαρτυρία στην Επιτροπή του Βρετανικού Κοινοβουλίου για τη Μετανάστευση Αλλοδαπών και διένειμε φυλλάδιο περιγράφοντας πώς η εβραϊκή μετανάστευση στην Αγγλία και τις ΗΠΑ θα μπορούσε να διευκολυνθεί μέσω αποικιακών σχεδίων, συμπεριλαμβανομένου ενός στην Κύπρο.

Την ίδια χρονιά, συζήτησε επίσης προτάσεις εποικισμού με τον Βρετανό Υπουργό Αποικιών Τζόζεφ Τσάμπερλεν, αναφέροντας το νησί ως πιθανή τοποθεσία για εβραϊκό εποικισμό, λέγοντας ότι «οι μουσουλμάνοι θα μετακινηθούν, οι Έλληνες θα πουλήσουν ευχαρίστως τη γη τους σε καλή τιμή και θα μεταναστεύσουν στην Αθήνα ή την Κρήτη.»

Ασφαλές καταφύγιο ή στρατηγικό προγεφύρωμα;

Η «ιστορική παρουσία των Εβραίων» στην Κύπρο παρέμενε περιθωριακή μέχρι τις αρχές του 21ου αιώνα, αλλά τα πρόσφατα γεγονότα έχουν επιταχύνει ραγδαίες εξελίξεις. Ο πόλεμος του Ιουνίου με το Ιράν και η κλιμάκωση των περιφερειακών εντάσεων το περασμένο καλοκαίρι επιτάχυναν τις ισραηλινές αγορές, ιδιαίτερα σε παραθαλάσσιες πόλεις.

Στο απόγειο της κρίσης, κυπριακή πλατφόρμα ακινήτων ανέφερε ότι «Ισραηλινοί επικοινωνούν συνεχώς με τους μεσίτες τους, εκφράζοντας ανησυχία και ανυπομονησία για την επανέναρξη των αεροπορικών πτήσεων. Πολλοί από αυτούς δηλώνουν ξεκάθαρα: “Θέλουμε να πάμε σπίτι”, εννοώντας την Κύπρο.»

Η πλατφόρμα πρόσθεσε ότι «Πολλοί Ισραηλινοί πολίτες βλέπουν την Κύπρο ως μια ασφαλή και σταθερή εναλλακτική, βολική τόσο για προσωρινή διαμονή όσο και για μακροπρόθεσμη επένδυση. Για πολλούς, η Κύπρος έχει γίνει ένα “δεύτερο σπίτι.”»

Ισραηλινοί αναλυτές, εν τω μεταξύ, προσθέτουν ότι «ορισμένοι Ισραηλινοί αναζητούν τη δυνατότητα να διασπείρουν τα οικονομικά τους και τους κινδύνους τους.»

Ωστόσο, Κύπριοι πολιτικοί προειδοποιούν για αδιαφανή δίκτυα ιδιοκτησίας. Παραθυράκια επιτρέπουν σε εταιρείες να παρακάμπτουν τους περιορισμούς που επιβάλλουν ανώτατο όριο δύο ακινήτων για πολίτες εκτός ΕΕ.

Ο Τάκης Χατζηγεωργίου, πρώην μέλος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, θυμάται ότι πριν από έναν χρόνο τέθηκε το ζήτημα της ιδιοκτησίας από μη Ευρωπαίους, ιδίως Ισραηλινούς, ενώπιον του «ανώτατου κρατικού αξιωματούχου αρμόδιου για θέματα γης και ακινήτων στην Κύπρο».

«Ναι, το άκουσα κι εγώ αυτό», απάντησε ο αξιωματούχος, προσθέτοντας: «Αλλά δεν λέγαμε κάποτε ότι ήταν οι Λιβανέζοι που μας αγόραζαν;»

Έκτοτε, η εφημερίδα Greek Herald αντήχησε τους φόβους για «δημογραφική μηχανική» και προειδοποίησε ότι, αν αυτές οι «αλλαγές συνεχιστούν ανεξέλεγκτα, μπορεί να οδηγήσουν στην αμετάκλητη απώλεια της αρχαίας ελληνικής της ταυτότητας.»

«Ένα κύμα εταιρειών και ιδιωτών εβραϊκής/ισραηλινής καταγωγής αγοράζει συστηματικά ακίνητα σε ολόκληρη την Κυπριακή Δημοκρατία – συμπεριλαμβανομένου του κατεχόμενου από την Τουρκία βορρά – προκαλώντας δημόσια ανησυχία για τις συνέπειες αυτής της πρακτικής.»

Όποιες κι αν είναι οι προθέσεις των Ισραηλινών μεταναστών, εισέρχονται σε μια γη σημαδεμένη από τραύμα και έντονο εθνικισμό. Οι Κύπριοι, αν και φιλόξενοι προς τους τουρίστες, παραμένουν στοιχειωμένοι από τη δική τους διαίρεση. Πολλοί εκφράζουν συμπάθεια προς τη Γάζα και δυσαρέσκεια για τη χρήση των βρετανικών στρατιωτικών βάσεων στις ισραηλινές πολεμικές επιχειρήσεις. Πίσω από την ευγενική συνύπαρξη, υποβόσκει η καχυποψία.

Το Μεσογειακό Τόξο

Ο Αρχιραβίνος Ρασκίν, επικεφαλής του Ραβινικού Δικαστηρίου της Κύπρου από το 2003, έχει περιγράψει την Κύπρο ως την «πίσω πόρτα» του Ισραήλ. Σύμφωνα με τον Γιονατάν Μπράντερ του Ινστιτούτου Έρευνας Ειρήνης του Όσλο (PRIO), συγγραφέα της μελέτης του 2022 «Μια Στρατηγική Φιλία: Ισραηλινές Αντιλήψεις για τις Σχέσεις Ισραήλ–Κύπρου», οι Ισραηλινοί διαμορφωτές πολιτικής θεωρούν τις σχέσεις με τη Λευκωσία ως «τον ακρογωνιαίο λίθο μιας περιφερειακής τάξης που επιθυμούν να διαμορφώσουν και να διατηρήσουν.»

Δύο πορείες ορίζουν σήμερα την ισραηλινή πολιτική στο νησί. Πρώτον, ο Νετανιάχου οραματίζεται την Κύπρο ως μέρος ενός νέου γεωπολιτικού μπλοκ που θα ενώνει το Ισραήλ με την Ευρώπη και το μεσογειακό ενεργειακό δίκτυο. Η προθυμία της Λευκωσίας να φιλοξενήσει συνομιλίες για την ανοικοδόμηση της Γάζας υπογραμμίζει τον αναδυόμενο διπλωματικό της ρόλο. Η Κύπρος προσφέρει γεωγραφικό βάθος, έναν διάδρομο αέρα–θάλασσας και μια φωνή εντός της ΕΕ φιλική προς τις φιλοδοξίες του Τελ Αβίβ.

Δεύτερον, η όλο και βαθύτερη οικονομική και θεσμική εδραίωση του Ισραήλ ενέχει τον κίνδυνο να μετατρέψει την Κύπρο σε εξαρτώμενη υποτελή δύναμη αντί για ισότιμο εταίρο. Η Άγκυρα έχει ήδη εκφράσει επιφυλάξεις, θεωρώντας αυτή τη σύμπραξη ως ένα δεύτερο ισραηλινό σύνορο κατά μήκος της περιφέρειάς της, συμπληρωματικό προς το έμμεσο σύνορο στη Συρία.

Μελέτη του Κέντρου Μοσέ Νταγιάν του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ για τις επιπτώσεις του 12ήμερου πολέμου Ισραήλ–Ιράν στη συμμαχία Ισραήλ, Ελλάδας και Κύπρου, γνωστή ως «Μεσογειακό Τόξο», περιγράφει έναν στρατηγικό διάδρομο που συνδέει τον Ατλαντικό με τον Ινδικό Ωκεανό μέσω της Μεσογείου, της Ερυθράς Θάλασσας και της Αραβικής Θάλασσας. Η συμμαχία αυτή, αναφέρει η μελέτη, «εδραιώνει τη νέα θαλάσσια σφαίρα επιρροής του Ισραήλ και εμβαθύνει τη ρήξη με την Τουρκία.»

Από τις αρχές της δεκαετίας του 2010, η συνεργασία Ισραήλ–Κύπρου έχει καταστεί γεωπολιτική σταθερά. Η συμμετοχή της Λευκωσίας στις εξορύξεις φυσικού αερίου της EastMed, με ενίσχυση από την Ουάσιγκτον, το Ριάντ και το Άμπου Ντάμπι, την έχει ευθυγραμμίσει απέναντι στην Άγκυρα. Αναφορές του περασμένου έτους ανέφεραν ότι το Ισραήλ παρέδωσε στην Κύπρο τρεις αποστολές αντιαεροπορικών συστημάτων Barak MX – μια εξέλιξη που ο τουρκικός Τύπος χαρακτήρισε πιθανώς αποσταθεροποιητική.

Οι ανησυχίες εντάθηκαν μετά από δημοσίευμα της Cyprus Mail που ανέφερε ότι «Η αποτυχία της κυβέρνησης να διαψεύσει αναφορές για την παρουσία Ισραηλινών στελεχών ασφαλείας στην περίμετρο του φράχτη του Αεροδρομίου Λάρνακας και στον πύργο ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας… υποδηλώνει ότι οι αναφορές είναι ακριβείς και ότι η Δημοκρατία έχει εκχωρήσει την ασφάλεια του κύριου αεροδρομίου της στις δυνάμεις ασφαλείας άλλου κράτους.»

Πληροφορίες, βάσεις και προειδοποιήσεις

Πολλαπλές περιφερειακές πηγές ισχυρίζονται ότι το Ισραήλ πλέον βασίζεται στην Κύπρο για πληροφορίες και επιχειρησιακή υποστήριξη στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Η συνεργασία φέρεται να περιλαμβάνει μεταφορά τεχνολογίας παρακολούθησης, εξαγωγή κατασκοπευτικού λογισμικού μέσω κυπριακών μετωπικών εταιρειών, καθώς και τη δημιουργία «κοινών διαύλων πληροφοριών για στοχεύσεις κατά του Ιράν και του Άξονα της Αντίστασης», σύμφωνα με Ιρανούς ακαδημαϊκούς. Αυτά τα δίκτυα, υποστηρίζουν, επιτρέπουν στο Ισραήλ να «χρησιμοποιεί την Κύπρο ως βάση προσομοίωσης μελλοντικών συγκρούσεων με τη Χεζμπολάχ και το Ιράν, να διαταράσσει τις λογιστικές γραμμές του Άξονα της Αντίστασης και να στοχεύει ιρανικά πλοία κοντά στο νησί.»

Ακριβώς αυτό είχε προειδοποιήσει και ο εκλιπών Γενικός Γραμματέας Χασάν Νασράλα τον περασμένο Ιούνιο, απευθυνόμενος στην κυπριακή κυβέρνηση. Είπε: «Το να ανοίξει η Κύπρος τα αεροδρόμια και τις βάσεις της στον ισραηλινό εχθρό για να πλήξει τον Λίβανο σημαίνει ότι η κυπριακή κυβέρνηση αποτελεί μέρος του πολέμου – και η αντίσταση θα την αντιμετωπίσει ως μέρος του πολέμου.»

Περίπου δύο μήνες αργότερα, ένας πρώην υψηλόβαθμος Ισραηλινός πρέσβης στην Κύπρο δήλωσε στη Media Line ότι αυτές οι θερμές σχέσεις «[δεν έχουν] προκύψει σε βάρος των άλλων φίλων μας στην περιοχή», προσθέτοντας ότι «Πιστεύουμε ότι το Ισραήλ πρέπει να ενταχθεί στην περιοχή, και η Κύπρος μπορεί να διαδραματίσει γέφυρα σε αυτό επειδή έχουμε εξίσου καλές σχέσεις με όλους. Στο μυαλό μας, η ανάπτυξη αυτής της σχέσης με το Ισραήλ δεν σημαίνει ότι πρέπει να θυσιάσουμε άλλες σχέσεις.»

Ο Benjamin Netanyahu έχει προσωπικά καλλιεργήσει αυτή τη μεταμόρφωση. Κατά την επίσκεψή του στη Λευκωσία τον Σεπτέμβριο του 2023, δήλωσε ότι οι δύο χώρες «έχουν μια υπέροχη φιλία», υποστηρίζοντας ότι «ο δυτικός πολιτισμός είναι το αποτέλεσμα της ουσιαστικά ελληνικής κουλτούρας και του Ιουδαϊσμού που συγχωνεύθηκαν». Μόλις ένα μήνα αργότερα ξεκίνησε ο καταστροφικός πόλεμος του Ισραήλ στη Γάζα μετά την Επιχείρηση «Αλ‑Άκσα Πλημμύρα».

Η νέα Χάιφα
Το νησί φιλοξένησε την «ιστορική» επίσκεψη του Netanyahu το 2012 – την πρώτη του είδους της – μετά από αμφίδρομες προεδρικές ανταλλαγές το 2011.

Την εποχή εκείνη, η εφημερίδα Haaretz σημείωνε ότι οι Κύπριοι παρατηρητές «λένε ότι το κλειδί της βελτίωσης των σχέσεων έγκειται σε αυτά τα κοινά συμφέροντα — μεταξύ άλλων, αυτό που αναφέρεται ως «η διαίρεση της θάλασσας και των θησαυρών της» μεταξύ των δύο χωρών (με τον Λίβανο ως κρυφό εταίρο) — και στην πεποίθηση ότι οι καλές σχέσεις του Ισραήλ με την Ουάσιγκτον θα μεταφερθούν μαγικά στο νησί.»

Σήμερα, παρόμοια εξέλιξη εξελίσσεται στον Λίβανο, όπου το Συμβούλιο των Υπουργών συζητά θαλάσσια συμφωνία με την Κύπρο, εν μέσω προειδοποιήσεων ότι θα μπορούσε να κοστίσει στον Λίβανο περίπου 5.000 τετ. χιλιομέτρων θαλάσσιων δικαιωμάτων, αντανακλώντας την πίεση των ΗΠΑ για εναρμόνιση των ενδιαφερόντων φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου με τις ισραηλινές προτεραιότητες.

Το ερώτημα τώρα, για τους Κύπριους και για την ευρύτερη περιοχή, είναι αν αυτά τα κοινά συμφέροντα φέρνουν ευημερία ή κίνδυνο. Καθώς νέοι έποικοι φυτεύουν τις σημαίες και τις ιδεολογίες τους σε ένα νησί που έχει μακρά πληγή από τη διαίρεση, η Κύπρος διατρέχει τον κίνδυνο να γίνει μια ακόμη Χάιφα.

The Cradle

Δ. Κόντης: η Σοβιετοτουρκική Συνεννόηση στην Κυπριακή Κρίση του 1974 – Η Άλλη Υπερδύναμη

3

 

October 24, 2025

Λεονίντ Μπρέζνιεφ (αριστερά) και ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ρίτσαρντ Νίξον

του Δημητρίου-Μερκουρίου Κόντη*

Εισαγωγή: Η ΕΣΣΔ στο παζλ της κυπριακής κρίσης

Η κυπριακή κρίση του 1974 δεν υπήρξε απλώς ένα ελληνοτουρκικό ζήτημα· αποτέλεσε ένα από τα πλέον σημαντικά επεισόδια του Ψυχρού Πολέμου στην Ανατολική Μεσόγειο. Το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου εναντίον του Προέδρου Μακαρίου και η τουρκική εισβολή που ακολούθησε στις 20 Ιουλίου ανέτρεψαν τις ισορροπίες στο νησί και πυροδότησαν μια αλυσίδα διεθνών παρεμβάσεων. Στο πολυεπίπεδο αυτό παιχνίδι ισχύος, οι μεγάλες δυνάμεις —Ηνωμένες Πολιτείες, Μεγάλη Βρετανία και Σοβιετική Ένωση— αντιμετώπισαν την κρίση όχι μόνο ως περιφερειακό πρόβλημα, αλλά ως ζήτημα που άγγιζε τον πυρήνα της ψυχροπολεμικής αντιπαράθεσης.

Η σύγχρονη ιστοριογραφία παραμένει διχασμένη ως προς τα κίνητρα και τη λογική της σοβιετικής στάσης το καλοκαίρι του 1974. Δύο κύριες σχολές σκέψης έχουν διαμορφωθεί:

Ωστόσο, η ιστορική συζήτηση γύρω από τις ευθύνες και τα κίνητρα των εξωτερικών δρώντων υπήρξε έντονα ανισομερής. Στο πεδίο της δημόσιας ιστορίας, κυριάρχησε επί δεκαετίες ένα αφήγημα που εστιάζει σχεδόν αποκλειστικά στην αμερικανική εμπλοκή, προσωποποιώντας την στην πολιτική του τότε υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Χένρυ Κίσινγκερ. Αντίθετα, η στάση της Σοβιετικής Ένωσης κατά τη διάρκεια των κρίσιμων εβδομάδων του Ιουλίου–Αυγούστου 1974 παρέμεινε περιφερειακή στο ερευνητικό ενδιαφέρον, παρά το γεγονός ότι η ΕΣΣΔ αποτελούσε τη δεύτερη υπερδύναμη του διπολικού συστήματος και διατηρούσε ενεργό ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η κατανόηση της κυπριακής κρίσης παραμένει, επομένως, ελλιπής χωρίς μια συστηματική αποτίμηση της σοβιετικής πολιτικής της περιόδου. Μια τέτοια ανάλυση οφείλει να διερευνήσει τις στρατηγικές προτεραιότητες της Μόσχας, με κεντρικό και διαχρονικό άξονα την αποτροπή της «νατοποίησης» της Κύπρου, την οποία θα μπορούσε να επιφέρει είτε η διχοτόμηση είτε η διπλή ένωση. Το ζητούμενο δεν είναι η αναπαραγωγή ιδεολογικών αφηγημάτων αλλά η έμπρακτη βούληση αναζήτησης της ιστορικής αλήθειας. Αυτό προϋποθέτει μια «νέα ιστοριογραφία» της μετεμφυλιακής περιόδου, θεμελιωμένη σε εξαντλητική έρευνα πηγών, όπως υπογραμμίζεται από τον ιστορικό Ευάνθη Χατζηβασιλείου στην εισαγωγή του βιβλίου «Στρεβλή πορεία 1960–1974» (Σωτηρόπουλος και Χατζηβασιλείου 2024). Διαφορετικά, θα συνεχίσουμε να συγκατοικούμε με παράλληλες, συχνά διαμετρικά αντίθετες, αφηγήσεις — και το Κυπριακό αποτελεί ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα.

Στο επίσημο Πόρισμα της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για τον Φάκελο της Κύπρου περιλαμβάνεται αυτοτελές υποκεφάλαιο με τίτλο «Ο ρόλος των διαφόρων δυνάμεων – Η στάση των ΗΠΑ, της Μεγάλης Βρετανίας και του ΟΗΕ», όπου εξετάζεται συγκριτικά η στάση των κυριότερων εξωτερικών δρώντων κατά την κρίση του 1974 (Βουλή των Αντιπροσώπων 2011, 127–κ.εξ.). Η δημοσίευση του πορίσματος το 2011 πυροδότησε εντός Κύπρου κριτικές ως προς την αντικειμενικότητα και την επιστημονική του αξιοπιστία, με επισημάνσεις για επιλεκτική χρήση πηγών και μεθοδολογικές αδυναμίες.

Από την πρώτη στιγμή, η δημοσιογράφος-ερευνήτρια Φανούλα Αργυρού και ο συγγραφέας-ερευνητής Λεωνίδας Λεωνίδου εξέφρασαν έντονη διαφωνία με το Πόρισμα της (Κυπριακής) Βουλής για τον Φάκελο της Κύπρου, κατηγορώντας τον πρόεδρο της αρμόδιας επιτροπής ότι στηρίχθηκε, μεταξύ άλλων, σε πλαστά ή ατεκμηρίωτα έγγραφα. Το 2025 υπέβαλαν επίσημο αίτημα προς την Πρόεδρο της Βουλής για την απόσυρση του πορίσματος από τον Φάκελο της Κύπρου. Υποστηρίζουν ότι το κείμενο παρουσιάζει σοβαρές παραλείψεις, ιδίως ως προς τη διεθνή διάσταση της κρίσης, αγνοώντας τον ρόλο της Σοβιετικής Ένωσης και «τη συγκατάθεση της Μόσχας στην τουρκική εισβολή».

Η συζήτηση αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ευρύτερο ερώτημα για τις διεθνείς ισορροπίες του 1974. Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι διπλωματικές επαφές Άγκυρας–Μόσχας στην κρίσιμη περίοδο 15 Ιουλίου–17 Αυγούστου, καθώς είναι πλέον εμφανές από τις διαθέσιμες πηγές ότι Τουρκία και ΕΣΣΔ διατηρούσαν σταθερούς διαύλους επικοινωνίας μετά το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου. Πρώτος που τις ανέδειξε συνολικά στο δημόσιο λόγο υπήρξε ο δημοσιογράφος/ερευνητής Μακάριος Δρουσιώτης, ο οποίος επανήλθε προσφάτως (με αφορμή τις δηλώσεις Ζαχάροβα) με κείμενο όπου αναδεικνύει τη ρωσική στάση στο Κυπριακό μέσα από δέκα ενδεικτικά παραδείγματα. Στο βιβλίο του «Κύπρος 1974–1977: Η εισβολή και οι μεγάλες δυνάμεις», ο Δρουσιώτης επιχειρεί ρητά να ανασκευάσει την επικρατούσα αντίληψη περί αποκλειστικής ευθύνης ΗΠΑ/ΝΑΤΟ, προτείνοντας μια ερμηνεία που εντάσσει τη στάση της ΕΣΣΔ σε ένα ψυχροπολεμικό παίγνιο ισχύος και επιρροών, αντί να την αποδίδει σε μια δήθεν μονομερή «φιλοκυπριακή» στάση  (Δρουσιώτης 2014 και 2025).

Τα κενά των ρωσικών αρχείων και οι νέες εξελίξεις στα αμερικανικά αρχεία

Ιδιαίτερης βαρύτητας είναι η παρατήρηση ότι, σύμφωνα με τον ιστορικό Αργύριο Τασούλα, το αποχαρακτηρισμένο ρωσικό υλικό σιωπά συστηματικά ως προς το αν, και ενδεχομένως ποιες, διπλωματικές επαφές έλαβαν χώρα μεταξύ Μόσχας και Άγκυρας στο κρίσιμο διάστημα Ιουλίου–Αυγούστου 1974 (Τασούλας 2024, 331). Ως εκ τούτου, η εικόνα των σοβιετοτουρκικών επαφών προκύπτει κυρίως εμμέσως, μέσω ενημερώσεων Τούρκων αξιωματούχων προς την αμερικανική πλευρά, οι οποίες καταγράφονται στα ηλεκτρονικά τηλεγραφήματα των αμερικανικών αρχείων που άρχισαν να αποχαρακτηρίζονται μετά το 2004. Μια πληρέστερη ανασύσταση της ιστορικής πραγματικότητας προϋποθέτει τον περαιτέρω αποχαρακτηρισμό των ρωσικών και τουρκικών διπλωματικών αρχείων για τις επαφές της περιόδου, ώστε να αποτυπωθούν με ακρίβεια το εύρος και το περιεχόμενο της διμερούς συνεννόησης. Η απουσία ρωσικών τεκμηρίων καθιστά ακόμη πιο σημαντική τη μελέτη των αμερικανικών αρχείων, τα οποία αποκαλύπτουν έμμεσες αλλά ουσιαστικές αποδείξεις επαφών Μόσχας–Άγκυρας.

Σημαντική εξέλιξη στην ιστορική έρευνα της περιόδου αποτελεί η ψηφιοποίηση από την Προεδρική Βιβλιοθήκη Ford των Kissinger–Scowcroft West Wing Office Files (Cyprus Crisis), μιας ενότητας που συνδυάζει διπλωματικά έγγραφα του State Department και αναφορές της CIA. Η συλλογή περιλαμβάνει 86 φακέλους, οργανωμένους χρονολογικά, και καλύπτει την περίοδο 15 Ιουλίου 1974 – 2 Οκτωβρίου 1974. Τον Οκτώβριο του 2025 ήταν διαθέσιμοι ηλεκτρονικά μόνο οι φάκελοι για τις περιόδους 15/7/1974–25/7/1974 και 9/8/1974–17/8/1974, δηλαδή 27 από τους 86, γεγονός που επηρεάζει τη δυνατότητα εξαγωγής οριστικών συμπερασμάτων. Παρότι αρκετά έγγραφα έχουν δοθεί σε λογοκριμένη μορφή, με σημαντικές περικοπές, είναι βέβαιο ότι η συγκεκριμένη συλλογή θα αξιοποιηθεί στο μέλλον και θα αναδείξει νέα στοιχεία για την κυπριακή κρίση.

Τι γνωρίζουμε σήμερα

Τα ήδη διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η Άγκυρα δεν διατηρούσε επαφές μόνο με την Ουάσιγκτον και το Λονδίνο, αλλά και με τη Μόσχα. Πλήθος ενδείξεων συνηγορεί ότι οι Σοβιετικοί είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων τόσο για την πρώτη τουρκική εισβολή της 20ής Ιουλίου όσο και για τη δεύτερη επιχείρηση του Αυγούστου, έχοντας μάλιστα λάβει διαβεβαιώσεις από την Άγκυρα πως ο επίσημος τουρκικός στόχος περιοριζόταν στη διασφάλιση της ανεξαρτησίας και της συνταγματικής τάξης της Κυπριακής Δημοκρατίας, και όχι στη διχοτόμηση ή στη «διπλή ένωση».  Υπό αυτό το πρίσμα, εύλογα τίθεται το ερώτημα γιατί η κατηγορία περί «σιωπηρής συναίνεσης» να αφορά αποκλειστικά στις ΗΠΑ και να μην εξετάζεται με αντίστοιχο αναλυτικό ζήλο και ως προς την ΕΣΣΔ. Άλλωστε, το 1974 δεν υφίσταται αμερικανική παντοκρατορία· το διεθνές σύστημα παραμένει διπολικό και οι δύο υπερδυνάμεις δρουν με ψυχροπολεμικούς υπολογισμούς ισχύος.

Συμπέρασμα: τι μένει να ερευνηθεί

Η κυπριακή κρίση του 1974 συχνά ερμηνεύεται μέσα από ένα απλουστευτικό δίπολο που εστιάζει αποκλειστικά στον ελληνοτουρκικό παράγοντα και στην επιδίωξη των Ηνωμένων Πολιτειών να αποτρέψουν έναν πόλεμο μεταξύ δύο συμμάχων του ΝΑΤΟ. Η προσέγγιση αυτή δεν είναι εσφαλμένη· ωστόσο παραβλέπει μια εξίσου —αν όχι περισσότερο— κρίσιμη διάσταση: την πιθανή αντίδραση της Σοβιετικής Ένωσης και τον τρόπο με τον οποίο αυτή επηρέαζε τις αποφάσεις της Ουάσιγκτον και την πολιτική του Κίσινγκερ. Η κατανόηση της κυπριακής κρίσης απαιτεί να ιδωθεί όχι μόνο ως ελληνοτουρκική αντιπαράθεση, αλλά ως επεισόδιο του Ψυχρού Πολέμου, όπου οι κινήσεις των περιφερειακών δρώντων καθορίζονταν από τη στρατηγική ισορροπία μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων. Μια ολοκληρωμένη ανάλυση θα έπρεπε, συνεπώς, να συγκρίνει το γεωπολιτικό περιβάλλον του 1964 με εκείνο του 1974, προκειμένου να εξηγηθεί γιατί, δέκα χρόνια αργότερα, η Τουρκία μπόρεσε να εισβάλει στην Κύπρο χωρίς να υφίσταται ο φόβος σοβιετικής αντίδρασης.

Η πρώτη προσέγγιση υποστηρίζει ότι η Μόσχα ανέχθηκε ή τουλάχιστον δεν παρεμπόδισε την τουρκική εισβολή, επιλέγοντας να διαφυλάξει τη σταθερότητα των σχέσεών της με την Ουάσιγκτον και την ευρύτερη πορεία της ύφεσης (détente ) ΗΠΑ-ΕΣΣΔ. Σύμφωνα με αυτήν την ερμηνεία, η σοβιετική ηγεσία έκρινε πως η Κύπρος δεν δικαιολογούσε τον κίνδυνο μιας άμεσης αντιπαράθεσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ιδίως μετά την καθιέρωση του πλαισίου στρατηγικής συνεννόησης που εγκαινιάστηκε με τη συνάντηση Νίξον–Μπρέζνιεφ και τη συμφωνία SALT I (1972).

Η δεύτερη προσέγγιση δίνει έμφαση στη σοβιετοτουρκική προσέγγιση που είχε αρχίσει να διαμορφώνεται μετά τα μέσα της δεκαετίας του 1960 και εδραιώθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Σε αντίθεση με το κλίμα καχυποψίας που είχε επικρατήσει την εποχή της «επιστολής Johnson» (1964), η Μόσχα επιδίωκε πλέον να βελτιώσει τις σχέσεις της με την Άγκυρα, αξιοποιώντας την ψυχρότητα στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις για να την προσεταιριστεί ή έστω να περιορίσει την εξάρτησή της από το ΝΑΤΟ. Επιπλέον, το αποτέλεσμα της κυπριακής κρίσης —η όξυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, η κλιμάκωση του ζητήματος του Αιγαίου, η αποχώρηση της Ελλάδας από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ μετά τον δεύτερο Αττίλα και, κυρίως, η επιβολή του αμερικανικού εμπάργκο στην Τουρκία— διαμόρφωσε ένα νέο στρατηγικό περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Μόσχα θα μπορούσε να εκτιμήσει ότι είχε περισσότερα να κερδίσει από τη διάρρηξη της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ, προσδοκώντας μακροπρόθεσμα τον προσεταιρισμό είτε μιας δυσαρεστημένης Ελλάδας είτε, εναλλακτικά, μιας Τουρκίας που θα επιδίωκε μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία.

Η εμβάθυνση στη σοβιετική οπτική της κυπριακής κρίσης δεν αναθεωρεί απλώς την ισορροπία ευθυνών του 1974· επαναφέρει στο προσκήνιο τον Ψυχρό Πόλεμο ως το πραγματικό πλαίσιο μέσα στο οποίο λήφθηκαν όλες οι κρίσιμες αποφάσεις. Ίσως, τελικά, η κατανόηση της κυπριακής τραγωδίας να απαιτεί να δούμε πέρα από τον Κίσινγκερ — και να αναρωτηθούμε όχι μόνο τι γνώριζε, αλλά και γιατί επέλεξε να σιωπήσει η Μόσχα.

Βιβλιογραφικές Αναφορές

Βουλή των Αντιπροσώπων, Πόρισμα για το Φάκελο της Κύπρου: Πόρισμα της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για το Φάκελο της Κύπρου, που εγκρίθηκε από την Ολομέλεια της Βουλής των Αντιπροσώπων στις 17 Μαρτίου 2011, Λευκωσία, Βουλή των Αντιπροσώπων, 2011.

Δρουσιώτης, Μακάριος, Κύπρος 1974–1977: Η εισβολή και οι μεγάλες δυνάμεις, Λευκωσία, Αλφάδι, 2014.

Δρουσιώτης, Μακάριος, “Δέκα αλήθειες για τη Ρωσία και την τουρκική εισβολή,” ViaDiplomacy, 10 Οκτωβρίου 2025, https://www.viadiplomacy.gr/makarios-droysiotis-deka-alitheies-gia-ti-rosia-kai-tin-toyrkiki-eisvolimak/.

Σωτηρόπουλος, Δημήτρης Π., και Ευάνθης Χατζηβασιλείου, Στρεβλή πορεία 1960–1974: Πολιτική και κουλτούρα από τη δεκαετία του ’60 στη δικτατορία, Αθήνα, Μεταίχμιο, 2024.

Τασούλας, Αργύριος, «Η πολιτική της Σοβιετικής Ένωσης κατά την κυπριακή κρίση του 1974», Τετράδια Πολιτικού Διαλόγου, Έρευνας και Κριτικής, 85–87 (2024), 327–334.

*Ο Δημήτριος-Μερκούριος Κόντης είναι υποψήφιος διδάκτορας διπλωματικής ιστορίας στη Νομική Σχολή του Α.Π.Θ.

 

Κ. Κούσαντας: Η ΦΤΩΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΆΔΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΕ

6
Sad pensive handsome man leaning head on hand in cafe, looking through a window with reflections.
του Κωνσταντίνου Κούσαντα, Αντιστρατήγου ε.α.
1. Η φτώχεια στην Ελλάδα, την σημερινή εποχή της τεχνολογικής ανάπτυξης, της τεχνικής νοημοσύνης, της μετάδοσης της πληροφορίας, της αφθονίας των αγαθών, της καθημερινής υπερκατανάλωσης, δυστυχώς παραμένει σε μεγάλο βαθμό
2. Έλληνες πολίτες ζουν στο περιθώριο της υγείας, της αδικίας, της ανεργίας, της αναξιοπιστίας,της ανισότητας, των οικονομικών σκανδάλων, της υπεξαίρεσης. Η νέα γενιά τα βιώνει αυτά και μεταναστεύει στο εξωτερικό με αποτέλεσμα να χάνεται η ελπίδα της οικονομικής μας ανάπτυξης – προόδου
3. Άνθρωποι της διπλανής πόρτας, δίπλα μας που τους γνωρίζουμε, υποφέρουν από την φτώχεια χωρίς να το δείχνουν, αλλά  με αξιοπρέπεια και βασικές στερήσεις, όπου παππούδες και γιαγιάδες “βοηθούν” καθημερινά. .
4. Η ανισότητα υπάρχει ακόμα και μέσα στην ΕΕ, όπου η χώρα μας κατέχει αρνητική πρωτιά, ενώ η ΕΕ είναι έτοιμη να ξοδέψει 800 δις ευρώ για αμυντικούς εξοπλισμούς στερώντας τα από όλα τα κράτη μέλη για την υγεία, την πρόνοια, την εκπαίδευση, τα έργα, την κοινωνία, την φτώχεια
5. Η υποκειμενική φτώχεια στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) που η χώρα μας κατέχει την αρνητική πρωτιά με δυστυχώς μεγάλο ποσοστό 66,8% έναντι της δεύτερης Βουλγαρίας με 37,4%, είναι ένας δείκτης που μετρά το πώς οι ίδιοι οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται την δική τους οικονομική τους κατάσταση
6. Η  έννοια της υποκειμενικής φτώχειας βασίζεται σε αποτελέσματα από τις στατιστικές της ΕΕ, για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει το νοικοκυριό στην καθημερινή  κάλυψη των αναγκών του, συμπεριλαμβανομένου του εισοδήματος, των δαπανών, του χρέους και του πλούτου.
7. Η φτώχεια όμως δεν είναι απλώς αριθμοί στατιστικοί και αφορά ανθρώπινες ζωές που η πολιτεία αδυνατεί να εξασφαλίσει μια αξιοπρεπή ζωή ακόμα και τα βασικά.

Η Ελλάδα «χτίζει» την επιστροφή της στη Λιβύη

0

Την πλήρη επιστροφή της στη Λιβύη «χτίζει» η Ελλάδα, μετά την αναζοπύρωση των διμερών επαφών που σηματοδοτήθηκε τον περασμένο Ιούλιο με τη διπλή επίσκεψη του Γιώργου Γεραπετρίτη στη βορειοαφρικανική χώρα, την πρώτη επίσκεψη Έλληνα υπουργού Εξωτερικών μετά από δύομιση έτη.

Στο πλαίσιο εμπίπτει και η αεροπορική επανασύνδεση των δύο χωρών. Ειδικότερα, το μεσημέρι της Πέμπτης έφθασε στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» η πρώτη πτήση πολιτικού αεροσκάφους από τη Βεγγάζη (αεροδρόμιο Μπενίνα) της Ανατολικής Λιβύης, που ελέγχεται από τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «Μανιφέστο», την προσεχή Κυριακή 26 Οκτωβρίου αναμένεται να επαναλειτουργήσει και η αεροπορική σύνδεση Αθήνας – Τρίπολης, πρωτεύουσας και έδρας της διεθνώς αναγνωρισμένης λιβυκής κυβέρνησης υπό τον φιλότουρκο Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπέιμπα.

Παρότι, όπως εξηγούσαν οι αρμόδιες πηγές, οι επιλογές προορισμών και η συχνότητα των πτήσεων εξαρτώνται από τις εταιρείες και τη ζήτηση, η διατήρηση των δύο αεροπορικών συνδέσεων σε λειτουργία κρίνεται ως πολύ σημαντική για τις επαφές μεταξύ των δύο πλευρών.

Το 2014, όταν μαίνονταν ο εμφύλιος στην Λιβύη, η απευθείας αεροπορική σύνδεση Αθήνας – Τρίπολης διακόπηκε. Έτσι, το ταξίδι για οποιονδήποτε ήθελε να επισκεφθεί τη μία ή την άλλη χώρα γινόταν κυρίως μέσω Κωνσταντινούπολης και δευτερευόντως μέσω Καΐρου ή Τύνιδας. Υπενθυμίζεται ότι το 2023 λειτούργησε για λίγους μήνες η αεροπορική σύνδεση Χανίων – Βεγγάζης, η οποία όμως διακόπηκε σύντομα.

Οικονομική διπλωματία

Στην διαδικασία αποκατάστασης και συνάμα ενδυνάμωσης των σχέσεων της Αθήνας με τις δύο λιβυκές πλευρές, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και η οικονομία και το εμπόριο. Για αυτό, το υπουργείο Εξωτερικών, υπό τον αρμόδιο για την Οικονομική Διπλωματία υφυπουργό Χάρη Θεοχάρη, προετοιμάζεται για την επιχειρηματική αποστολή στη Βεγγάζη, η οποία κατά πληροφορίες θα πραγματοποιηθεί τις τελευταίες ημέρες του προσεχούς Νοεμβρίου.

Τον κ. Θεοχάρη θα συνοδεύσει πολυμελής επιχειρηματική αποστολή περίπου 50 ατόμων από τους κλάδους των κατασκευών, της ενέργειας, της υγείας, των ναυτιλιακών και του real estate. Σε επόμενο χρόνο, αναμένεται ανάλογη επιχειρηματική αποστολή και στην Τρίπολη.

ΑΟΖ, πενταμερής

Προφανώς, οι ελληνολιβυκές σχέσεις συνεχίζουν να βαραίνονται από την έλλειψη διμερούς οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών και το τουρκολιβυκό σύμφωνο. Στα μέσα του περασμένου Σεπτεμβρίου, Αθήνα και Τρίπολη πραγματοποίησαν την πρώτη συνάντηση των τεχνικών τους επιτροπών για την οριοθέτηση στην ελληνική πρωτεύουσα, ενώ η επόμενη συνάντηση αναμένεται στη λιβυκή πρωτεύουσα.

Σχετικά, δε, με το τουρκολιβυκό σύμφωνο, η Ελλάδα συμπεριλαμβάνει τη βορειοαφρικανική χώρα στην πρωτοβουλία της για πενταμερή διάσκεψη στην Ανατολική Μεσόγειο, η οποία, εάν προχωρήσει, θα περιλαμβάνει ως ένα από τα επίδικα και την «οριοθέτηση» Άγκυρας – Τρίπολης.

tomanifesto.gr

Σφοδρή αντίδραση του Γρηγόρη Κωνσταντέλλου, Δημάρχου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης & Α΄ Αντιπροέδρου της ΚΕΔΕ: “Ως εδώ” η Κυβέρνηση προσβάλλει τον θεσμό με το νέο νομοσχέδιο

1

 -Αφαιρούν πόρους, αφαιρούν αρμοδιότητες. Ζητούμε σεβασμό, θεσμική ισοτιμία και οικονομική ανεξαρτησία για τους Δήμους

Ανακοίνωση Γρηγόρη Κωνσταντέλλου: Δημάρχου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης  -Α΄ Αντιπροέδρου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ)

Προκλητική και αιφνιδιαστική αφαίρεση πόρων από τους Δήμους

Έως σήμερα το κράτος έδινε αρμοδιότητες στους Δήμους χωρίς πόρους ή έστω μέρος των απαιτούμενων πόρων. Τώρα βλέπουμε ότι προχωράει παρακάτω, νομοθετώντας νέες αρμοδιότητες αφαιρώντας όμως τα έσοδα που προέκπυπταν μέχρι σήμερα.
Η Κυβέρνηση, με το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης με τίτλο «Ψηφιακή ενίσχυση της οδικής ασφάλειας και λοιπές διατάξεις», επιχειρεί μία κακόβουλη, αντιαυτοδιοικητική και απολύτως αδικαιολόγητη παρέμβαση.
Σύμφωνα με το Άρθρο 20 του σχεδίου, αφαιρείται από τους Δήμους η αρμοδιότητα είσπραξης των προστίμων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και το σύνολο των σχετικών εσόδων μεταφέρεται στον κρατικό προϋπολογισμό, σε νέο λογαριασμό με τίτλο «Εθνικό Ταμείο Οδικής Ασφάλειας και Πρόστιμα για Παραβάσεις του Κ.Ο.Κ.».
Παράλληλα όμως, στο ίδιο σχέδιο νόμου δίνεται η δυνατότητα στους δήμους υπό όρους να τοποθετούν κάμερες για τον έλεγχο της κυκλοφορίας.
Πλέον, τα έσοδα αυτά αντί να καταβάλλονται συνολικά στους Δήμους – όπως συνέβαινε επί δεκαετίες έως και σήμερα –θα διανέμονται σε σειρά κρατικών φορέων, μεταξύ των οποίων:
– η ΟΔ.Υ.Σ.Ε.ΑΣ. (Ολοκληρωμένο Δίκτυο Υποδομών & Συστημάτων Ελέγχου για την
Ενίσχυση της Οδικής Ασφάλειας), για τη χρηματοδότηση του έργου εγκατάστασης και συντήρησης των καμερών,
– ο Τομέας Πρόνοιας Αστυνομικών (Τ.Π.ΑΣ.),
– ο Τομέας Πρόνοιας Υπαλλήλων Αστυνομίας Πόλεων (Τ.Π.Υ.Α.Π.),

– το Μετοχικό Ταμείο Στρατού (Μ.Τ.Σ.),
καθώς και «λοιποί φορείς» που εγκαθιστούν οπτικά συστήματα ελέγχου.

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση υποβαθμίζεται για μία ακόμα φορά σε ρόλο θεατή, καθώς το ποσοστό των εσόδων που ενδέχεται να αποδίδεται στους Δήμους δεν καθορίζεται καν νομοθετικά, αλλά παραπέμπεται σε μελλοντικές κοινές υπουργικές αποφάσεις, κατόπιν εισήγησης της ΟΔ.Υ.Σ.Ε.ΑΣ. — δηλαδή, αφήνεται στη διακριτική ευχέρεια της εκάστοτε κυβέρνησης.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το Άρθρο 20 παρ. 8 (γ) και (δ) του σχεδίου νόμου:
«Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών και Μεταφορών, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Προστασίας του Πολίτη και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, κατόπιν εισήγησης της ΟΔ.Υ.Σ.Ε.ΑΣ., καθορίζονται ο ειδικότερος τρόπος είσπραξης, ο υπολογισμός και η κατανομή του μέρους των εισπραττόμενων προστίμων που διατίθεται, καθώς και κάθε άλλο σχετικό θέμα για την εφαρμογή των σχετικών παραγράφων».
Με άλλα λόγια, το ύψος και ο τρόπος κατανομής των εσόδων δεν είναι θεσμικά εγγυημένα, αλλά εξαρτώνται αποκλειστικά από μελλοντικές υπουργικές αποφάσεις.
Πρόκειται για περαιτέρω αφαίρεση από τα ήδη χειμαζόμενα ταμεία των Δήμων.
Πρόκειται για μεγάλο νομοθετικό ολίσθημα και οδηγεί στην περαιτέρω απογύμνωση της Αυτοδιοίκησης από οικονομικούς πόρους.
Ενδεικτικά αναφέρουμε πως για τον Δήμο Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης, η απώλεια αυτή μπορεί να φτάσει το ύψος των 500.000 ευρώ ετησίως – χρήματα που σήμερα κατευθύνονται καθ ολοκληρία στο Δήμο για έργα οδικής ασφάλειας, συντήρηση υποδομών, φωτισμό και παρεμβάσεις που σώζουν ανθρώπινες ζωές στους δρόμους μας.
Εκεί που μας χρωστάγανε, μας πήραν και το βόδι!
Αντί η κυβέρνηση να αποδίδει στους Δήμους πόρους και αρμοδιότητες, να στηρίζει την οικονομική τους αυτοτέλεια και να επιβραβεύει τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητά τους, επιλέγει να αφαιρεί ακόμη και τα πενιχρά έσοδα που εξασφαλίζουν την λειτουργική βιωσιμότητα τους.
Και αυτό, μάλιστα, συμβαίνει ενώ η ίδια η κυβέρνηση πανηγυρίζει για την υπεραπόδοση του κρατικού προϋπολογισμού και τα πλεονάσματα του δημοσιονομικού αποτελέσματος. Δηλαδή, την ώρα που τα κρατικά ταμεία γεμίζουν πέραν των αναμενόμενων ποσών, οι Δήμοι στραγγαλίζονται οικονομικά.
Το πιο προκλητικό, ωστόσο, είναι ότι αυτή η πρωτοβουλία κατά της Αυτοδιοίκησης έρχεται λίγες μόλις ημέρες πριν το Τακτικό Συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ).
Με αυτόν τον τρόπο, η Κυβέρνηση απαξιώνει περαιτέρω την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Η συγκεκριμένη διάταξη είναι δομικά και δεοντολογικά άστοχη και προσβάλει τον θεσμό. Την υπονομεύει ενώ αυτή λογοδοτεί καθημερινά στους πολίτες αποδεικνύοντας στην πράξη ότι και θέλει, και ξέρει και μπορεί να διαχειρίζεται αποτελεσματικά τους πόρους της.

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν θα αποδεχθεί αδιαμαρτύρητα άλλη μια προσβλητική απόφαση αφαίρεσης αρμοδιοτήτων και εσόδων.

Η Κυβέρνηση οφείλει να αποσύρει άμεσα το Άρθρο 20 του νομοσχεδίου και να προχωρήσει σε ουσιαστικό διάλογο με την ΚΕΔΕ για οποιαδήποτε μεταβολή αγγίζει τη λειτουργία και την οικονομική βιωσιμότητα των ΟΤΑ.
Δεν ζητάμε χάρες, απαιτούμε επιτέλους σεβασμό, θεσμική ισοτιμία και οικονομική
ανεξαρτησία.

xpress-news.gr

Handelsblatt: Το πολιτικό «rebranding» του Αλέξη Τσίπρα

0

23 Οκτωβρίου 2025

Η Handelsblatt γράφει για το «rebranding» του Αλέξη Τσίπρα, ενώ η WELT τονίζει την ανάγκη για μεταρρυθμίσεις στην Ελλάδα.

Ο Αλέξης Τσίπρας είναι μία από τις πιο αμφιλεγόμενες προσωπικότητες της σύγχρονης ελληνικής ιστορίαςΕικόνα: Ayhan Mehmet/Anadolu/picture alliance

Εκτενές αφιέρωμα στον Αλέξη Τσίπρα δημοσιεύει η οικονομική επιθεώρηση Handelsblatt, με αφορμή το «rebranding», όπως το αποκαλεί η γερμανική εφημερίδα, που επιδιώκει ο άλλοτε πρωθυπουργός της Ελλάδας.

«Ο Τσίπρας συγκαταλέγεται στις πιο αμφιλεγόμενες μορφές της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας». Το 2015 «μαζί με τον τότε υπουργό Οικονομικών, Γιάνη Βαρουφάκη, οδήγησε τη χώρα σε μια δραματική αντιπαράθεση με τους διεθνείς πιστωτές και ρίσκαρε τη χρεοκοπία του κράτους. Στο τέλος ο Τσίπρας υπέκυψε στους δανειστές και αποδέχθηκε ένα πακέτο διάσωσης της ΕΕ με αυστηρούς όρους λιτότητας – το τρίτο κατά σειρά».

Από την ήττα στις εκλογές του 2019 και μέχρι το 2023 «ο ΣΥΡΙΖΑ είχε χάσει πέντε αναμετρήσεις, μεταξύ αυτών και τις ευρωεκλογές, και ο Τσίπρας παραιτήθηκε από την ηγεσία του κόμματος. Χωρίς τον χαρισματικό του ηγέτη το κόμμα κατέρρευσε ακόμα περισσότερο στις προτιμήσεις των ψηφοφόρων. […] Σε πρόσφατη δημοσκόπηση συγκεντρώνει πλέον μόλις 4,3%».

Ο Αλέξης Τσίπρας ψηφίζει στο δημοψήφισμα του 2015
Το 2015 ο Τσίπρας είχε ρισκάρει τη χρεοκοπία της Ελλάδας, σύμφωνα με τη HandelsblattΕικόνα: ARIS MESSINIS/AFP/Getty Images

Η Handelsblatt σχολιάζει ακόμα πως στη Βουλή το τελευταίο διάστημα «ο Τσίπρας περιοριζόταν στον ρόλο του απλού βουλευτή των πίσω εδρών – και αυτό όταν αποφάσιζε να εμφανιστεί στο κοινοβούλιο – καλλιεργώντας την εικόνα ενός έμπειρου πολιτικού άνδρα που επιχειρεί να προσεγγίσει ψηφοφόρους του πολιτικού κέντρου.

Στο πολιτικό του rebranding συνέβαλαν και οι διαλέξεις που έδωσε στο αμερικανικό πανεπιστήμιο Χάρβαρντ την άνοιξη, καθώς και μια ομιλία στο γαλλικό πανεπιστήμιο της Σορβόννης στις αρχές Οκτωβρίου, όπου εξέφρασε τη λύπη του για το “κενό ηγεσίας στην Ευρώπη”.

[…] Αν και το πρώην κόμμα του έχασε σημαντικά την εμπιστοσύνη των πολιτών, ο ίδιος ο Τσίπρας εξακολουθεί να διαθέτει μια πιστή βάση υποστηρικτών», σημειώνει περαιτέρω η οικονομική επιθεώρηση. «Σύμφωνα με δημοσκόπηση του ινστιτούτου MRB, το 22% των ερωτηθέντων θα ψήφιζαν “σίγουρα” ή “πιθανότατα” ένα νέο κόμμα που θα ίδρυε εκείνος. Το 73% βέβαια θεωρεί κάτι τέτοιο “απίθανο” ή “εντελώς αδύνατο”. Η επιστροφή του Τσίπρα στην εξουσία επομένως φαντάζει μάλλον απίθανη υπό τις παρούσες συνθήκες. Η αυξανόμενη δυσαρέσκεια στη χώρα όμως θα μπορούσε να λειτουργήσει υπέρ του».

Η Handelsblatt επισημαίνει πως «ο συντηρητικός πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει οδηγήσει από το 2019 την Ελλάδα σε μια σταθερή πορεία οικονομικής ανάπτυξης και έχει εξυγιάνει τα δημόσια οικονομικά. Θεωρείται εγγύηση πολιτικής σταθερότητας στις χρηματαγορές. Στο εσωτερικό όμως χάνει έδαφος. Η ανάπτυξη δεν διευκολύνει τις ζωές μεγάλου μέρος των πολιτών και τα πραγματικά εισοδήματα παραμένουν χαμηλότερα από τα προ κρίσης επίπεδα», ενώ σε αυτά έρχονται να προστεθούν και σκάνδαλα, όπως αυτό του ΟΠΕΚΕΠΕ.

«Σύμφωνα με τη Metron Analysis, το 71% των πολιτών δηλώνει δυσαρεστημένο με το έργο του Μητσοτάκη, ενώ η Νέα Δημοκρατία εμφανίζεται στις τελευταίες δημοσκοπήσεις μόλις στο 28%, από 41% που είχε στις εκλογές του 2023».

Κατά τη Handelsblatt, στο κατακερματισμένο ελληνικό κομματικό τοπίο «ο Τσίπρας θα μπορούσε να εκμεταλλευθεί τις συνθήκες. Το 2015 ήταν η οικονομική κρίση που έφερε εκείνον και τον ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία και τώρα μια νέα κρίση θα μπορούσε να προκαλέσει κάτι παρόμοιο».

Είναι πράγματι ελκυστική η Ελλάδα για ξένους επενδυτές;

Η WELT αναλύει από την πλευρά της τις πτυχές του ελληνικού μοντέλου ανάπτυξης.

Πανοραμική άποψη της Αθήνας
Κατά τη WELT, η Ελλάδα δεν είναι η πλέον ελκυστική χώρα για τους επενδυτές από το εξωτερικόΕικόνα: Dragoslav Dedović/DW

Η Ελλάδα μειώνει το χρέος της, παρουσιάζει ανάπτυξη μεγαλύτερη του ευρωπαϊκού μέσου όρου, έχει κάθε χρόνο πλεόνασμα. «Όλα φαίνονται να πηγαίνουν καλά. Ωστόσο, μπορεί να δει κανείς και μία διαφορετική πλευρά. Η οικονομική ανάπτυξη στηρίζεται σε δύο τομείς: τον τουρισμό και τις κατασκευές. Αν και πλέον οι απασχολούμενοι είναι περισσότεροι, στους τομείς αυτούς καταβάλλονται χαμηλοί μισθοί, ενώ τα πραγματικά εισοδήματα έχουν μειωθεί εξαιτίας του πληθωρισμού.

Το επίπεδο ευημερίας της Ελλάδας παραμένει σήμερα περίπου πέντε ποσοστιαίες μονάδες κάτω από αυτό του 2007. Η παραγωγή και οι εξαγωγές προϊόντων και υπηρεσιών υψηλότερης προστιθέμενης αξίας, που θα μπορούσαν να στηρίξουν καλύτερους μισθούς, παραμένουν στάσιμες. Η παραγωγικότητα ανά ώρα εργασίας είναι η χαμηλότερη από όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ. Έτσι λοιπόν δεν βοηθά το γεγονός ότι οι Έλληνες εργάζονται τις περισσότερες ώρες στην Ευρωζώνη».

Κάνοντας ειδική μνεία και στα σκάνδαλα της ελληνικής κυβέρνησης, από τα Τέμπη έως τον ΟΠΕΚΕΠΕ, η WELT παρατηρεί ακόμα πως αυτά «επηρεάζουν αρνητικά την εμπιστοσύνη των πολιτών» σχετικά με τις κυβερνητικές προθέσεις για πάταξη της διαφθοράς. Παράλληλα, «σε αυτό προστίθενται και άλλα διαρθρωτικά προβλήματα, όπως η απουσία μεταρρυθμίσεων στη δικαιοσύνη». Κατά το γερμανικό μέσο, όλα αυτά δεν καθιστούν ελκυστική την Ελλάδα «για επενδυτές και καινοτόμες επιχειρήσεις που θα ήθελαν να δημιουργήσουν προϊόντα υψηλής αξίας στην Ελλάδα. Τέτοιοι επενδυτές εξακολουθούν να εμφανίζονται σπανίως – διότι προφανώς θεωρούν ότι συνεχίζουν να υπάρχουν απρόβλεπτοι κίνδυνοι που δρουν ως αποτρεπτικός παράγοντας».

Η Ελλάδα χρειάζεται ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις

Πηγαίνοντας ένα βήμα παραπέρα το σκεπτικό της, η WELT εκτιμά πως «μέχρι σήμερα η Ελλάδα έχει αποτύχει να αξιοποιήσει πραγματικά τη συμμετοχή της στην ΕΕ για να οικοδομήσει θεσμούς που θα διευκόλυναν την υλοποίηση καινοτόμων επενδύσεων. Υπό αυτό το πρίσμα ακόμα και οι πρόσφατες μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας από την κυβέρνηση Μητσοτάκη μοιάζουν απελπισμένες. Η θέσπιση εξαήμερης εργασίας ή εργάσιμης ημέρας 13 ωρών για την αύξηση των χαμηλών μηνιαίων αποδοχών αντιμετωπίζει απλώς τα συμπτώματα, δίχως να οδηγήσει σε αύξηση της παραγωγικότητας (μάλλον το αντίθετο) ούτε και σε επενδύσεις προς την κατεύθυνση προϊόντων υψηλότερης αξίας».

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη ΔΕΘ
Η WELT καλεί την ελληνική κυβέρνηση να προβεί σε ουσιώδεις μεταρρυθμίσειςΕικόνα: Alexandros Avramidis/REUTERS

Κατά το γερμανικό μέσο, «εάν η ελληνική κυβέρνηση θέλει να φέρει πραγματική ευημερία στη μεσαία τάξη, πρέπει να θέσει πιο φιλόδοξους στόχους. Μακροπρόθεσμα ο πλούτος δεν αυξάνεται στριμώχνοντας περισσότερους τουρίστες σε ένα νησί, αλλά μέσα από τεχνολογικές καινοτομίες που οδηγούν στην παραγωγή προϊόντων υψηλότερης αξίας, σε περισσότερες εξαγωγές και ανάπτυξη».

Η κυβέρνηση πρέπει να ξεκινήσει «τρεις σημαντικές μεταρρυθμίσεις, προκειμένου να γίνει η χώρα πιο ελκυστική για επενδυτές. Πρώτον, η Ελλάδα πρέπει να επενδύσει περισσότερο στην έρευνα και την ανάπτυξη και να προάγει τη συστηματικότερη συνεργασία μεταξύ επιστήμης και επιχειρήσεων – δύο τομείς που στη χώρα εξακολουθούν να λειτουργούν διακριτά. Δεύτερον, πρέπει να συνεχιστεί η διαδικασία μεταρρυθμίσεων, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας της δημόσιας διοίκησης και της δικαιοσύνης. […] Και τρίτον, η συγκεντρωτική κυβέρνηση πρέπει να αρχίσει να επιτρέπει στην τοπική αυτοδιοίκηση να κάνει περισσότερα πράγματα και να κατανέμει αρμοδιότητες. Η ελκυστικότητα μιας περιοχής εξαρτάται και από το τοπικό επιχειρηματικό κλίμα.

Η παρούσα κυβέρνηση βρίσκεται ήδη στα μέσα της θητείας της – τα ποσοστά αποδοχής 41% του 2023 έχουν όμως πλέον μειωθεί περίπου κατά το ήμισυ εξαιτίας των πρόσφατων κρίσεων. Υπάρχουν, επομένως, λόγοι να συνεχιστεί επιτέλους η τόσο αναγκαία μεταρρυθμιστική προσπάθεια», καταλήγει η WELT.

Autorenbild Georgios Passas PROVISORISCH
Γιώργος Πασσάς Δημοσιογράφος στην Ελληνική Σύνταξη της DW και απόφοιτος νομικής.
DW

Πυρηνική ενέργεια για «πράσινη ναυτιλία»;

0

Μάλτε Ρόβερ-Κάλμαν 

Η ναυτιλιακή κοινότητα δυσκολεύεται να επιτύχει τη μετάβαση σε «καθαρά καύσιμα» με όρους επιχειρείν. Μπορεί άραγε να δώσει λύσεις η πυρηνική ενέργεια;

Μοντέλο της κορεατικής Hyundai για ένα μελλοντικό πυρηνοκίνητο εμπορικό πλοίοΕικόνα: HD Hyundai

Στις 21 Ιουλίου 1959 η Μάμι Αϊζενχάουερ, «πρώτη κυρία» των ΗΠΑ την εποχή εκείνη, έσπασε ένα μπουκάλι σαμπάνιας στην πλώρη του νεότευκτου πλοίου NS Savannah. Η καθέλκυση στο Νιου Τζέρσεϋ της Νέας Υόρκης φαινόταν να αλλάζει για πάντα τα δεδομένα της ναυτιλίας, καθώς το NS Savannah ήταν το πρώτο εμπορικό πλοίο στον κόσμο που αξιοποιούσε την πυρηνική ενέργειααντί των συμβατικών καυσίμων.

Από το 1962 μέχρι το 1970, σε μια περίοδο στην οποία ούτως ή άλλως πολλοί έβλεπαν την πυρηνική σχάση ως «το μέλλον της ενέργειας», το συγκεκριμένο πλοίο μετέφερε ανθρώπους και εμπορεύματα σε όλον τον κόσμο, εκθειάζοντας εμπράκτως τα οφέλη της ατομικής ενέργειας σε εποχές ειρήνης, όπως οραματιζόταν ο Αμερικανός πρόεδρος Ντουάιτ Αϊζενχάουερ.

Φωτογραφία του NS Savannah στο λιμάνι του Σαν Φρανσίσκο
NS Savannah, το πρώτο πυρηνοκίνητο εμπορικό πλοίο, αμερικανικής κατασκευήςΕικόνα: US Department of Energy

Σήμερα ωστόσο, οι περισσότερες χώρες εξακολουθούν να προτιμούν τα συμβατικά καύσιμα στη ναυσιπλοΐα. Συνήθως καταφεύγουν στην πυρηνική ενέργεια για στρατιωτικούς σκοπούς, σε αεροπλανοφόρα ή υποβρύχια. Επιπλέον η Ρωσία διατηρεί έναν μικρό στόλο πυρηνοκίνητων παγοθραυστικών πλοίων στην αποκαλούμενη Βόρεια Θαλάσσια Διαδρομή, που εξυπηρετεί τους λιμένες της Αρκτικής Ζώνης.

Το πρόβλημα των εκπομπών CO2

Ασφαλώς, ο «οικολογικός χαρακτήρας» της πυρηνικής ενέργειας διχάζει, όπως συμβαίνει και εκτός ναυτιλίας. Τα εμπορικά πλοία μεταφέρουν σήμερα περίπου το 80% όλων των αγαθών παγκοσμίως, κατά συνέπεια είναι απαραίτητα για την εύρυθμη λειτουργία της παγκόσμιας οικονομίας.

Όμως τα περισσότερα κινούνται με μαζούτ, ένα βαρύ παχύρρευστο καύσιμο που προέρχεται από το αργό πετρέλαιο και προκαλεί τοξικούς ρύπους. Συνολικά ο κλάδος της ναυτιλίας εκπέμπει τόσο πολύ CO2, όσο ολόκληρη η Ιαπωνία, μία από τις μεγαλύτερες βιομηχανικές δυνάμεις στον κόσμο.

Πλοίο με εμπορευματοκιβώτια στο λιμάνι του Αμβούργου
Δύσκολη η πράσινη μετάβαση στην εμπορική ναυτιλίαΕικόνα: Christian Charisius/dpa/picture alliance

Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO), ως υπεύθυνος για τη ναυσιπλοἴα, θέτει ως στόχο να μηδενιστούν οι εκπομπές CO2 στη ναυτιλία ως το 2050 με βάση το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο Net Zero Framework (αν και προ ημερών η σχετική ψηφοφορία των μελών του αναβλήθηκε για έναν χρόνο μετά από αμερικανική παρέμβαση, κάτι που βλέπουν θετικά και οι Έλληνες πλοιοκτήτες).

Το πρόβλημα είναι ότι καμία από τις φιλικές προς το περιβάλλον τεχνολογίες που προτείνονται σήμερα (πρόωση με μπαταρίες, εναλλακτικά καύσιμα όπως η μεθανόλη και η αμμωνία) δεν μπορεί από μόνη της να εκπληρώσει τον στόχο της πλήρους απανθρακοποίησης στη ναυτιλία.

Επιχείρημα υπέρ των πυρηνοκίνητων 

Κάποιοι αρχίζουν να εξετάζουν πιο προσεκτικά το εναλλακτικό σενάριο για χρήση ατομικής ενέργειας. Μιλώντας στην Deutsche Welle ο Γιαν Έμπλεμσβαγκ, καθηγητής Ναυτικής Μηχανολογίας και επικεφαλής του νορβηγικού ερευνητικού σχήματος NuProShip, το οποίο αναπτύσσει εφαρμογές πυρηνικής ενέργειας στον κλάδο, επισημαίνει ότι το κυριότερο πλεονέκτημα είναι προφανές: «Μηδενικές εκπομπές ρύπων».

Σκίτσο που αναπαριστά τον πυρηνικό αντιδραστήρα στο αμερικανικό πλοίο NS Savannah
Αναπαράσταση του πυρηνικού αντιδαστήρα στο NS SavannahΕικόνα: US Department of Energy

Στο πλοίο NS Savannah, στη δεκαετία του 1960, ένας αντιδραστήρας πεπιεσμένου ύδατος (PWR) αξιοποιούσε την πυρηνική σχάση για να θερμάνει νερό, το οποίο στη συνέχεια παρήγαγε ατμό κινώντας τις τουρμπίνες του πλοίου, τροφοδοτώντας την προπέλα και τις ηλεκτρογεννήτριες.

Ένα επιπλέον πλεονέκτημα της χρήσης πυρηνικού καυσίμου- τότε όπως και τώρα- είναι ότι σε σχετικά περιορισμένο χώρο παράγεται τεράστια ποσότητα ενέργειας. Κάτι που θεωρητικά θα επέτρεπε στα πλοία να διασχίζουν τους ωκεανούς για χρόνια ολόκληρα, χωρίς ανεφοδιασμό. «Aυτό ασφαλώς δίνει μία νέα διάσταση στο ζήτημα», λέει ο Γιαν Έμπλεμσβαγκ.

Με ένα φορτίο πυρηνικού καυσίμου, για παράδειγμα, το NS Savannah μπορούσε να κάνει τον περίπλου της γης 14 φορές. Ένα από τα συνήθη εμπορικά πλοία που λειτουργούν με μαζούτ δεν θα μπορούσε να κάνει το ίδιο ούτε μία φορά με ένα και μοναδικό φορτίο.

Επιπλέον, τα συμβατικά πλοία αναγκάζονται συχνά να μειώσουν ταχύτητα, προκειμένου να εξοικονομήσουν καύσιμα. Το πυρηνοκίνητο πλοίο δεν αντιμετωπίζει προβλήματα ανεφοδιασμού, άρα μπορεί να διατηρεί σταθερή ταχύτητα πλεύσης, εξοικονομώντας χρήματα κατ’ αυτόν τον τρόπο.

Γιατί αποσύρθηκε το NS Savannah;

Άφιξη του NS Savannah στο λιμάνι του Ρότερνταμ, στην Ολλανδία
Πολλές φορές ο ελλιμενισμός του NS Savannah προκαλούσε αντιδράσεις και διαμαρτυρίεςΕικόνα: Nationaal Archief

Ποιος ήταν όμως ο λόγος που «αφοπλίστηκε» τελικά το NS Savannah το 1970; «Το επιχειρηματικό μοντέλο» είναι η απάντηση. Η κατασκευή του πλοίου είχε στοιχίσει περίπου 46 εκατομμύρια δολάρια (500 εκατομμύρια σε σημερινές τιμές, αν λάβουμε υπόψη την εξέλιξη της αγοραστικής δύναμης), ενώ η λειτουργία του απαιτούσε σημαντική κρατική επιδότηση για να καταστεί επιχειρηματικά βιώσιμη. Μιλάμε για δύο εκατομμύρια δολάρια ετησίως, ένα ποσό που κάποια στιγμή κρίθηκε ασύμφορο, καθώς μάλιστα κυμαίνονταν ακόμη σε πολύ χαμηλά επίπεδα οι τιμές του πετρελαίου.

Το ρωσικό παγοθραυστικό Sibir στο λιμάνι του Μουρμάνσκ, στη Σιβηρία
Το ρωσικό παγοθραυστικό Sibir κινείται σήμερα με πυρηνική ενέργειαΕικόνα: Lev Fedoseyev/TASS/picture alliance

Επιπλέον, το NS Savannah είχε περιορισμένη χωρητικότητα φορτίου (περίπου 10.000 τόνων), απαιτούσε ειδικά εκπαιδευμένο πλήρωμα και είχε περιορισμένη πρόσβαση σε λιμένες ανά τον κόσμο, λόγω ανησυχιών ή και διαμαρτυριών για την πυρηνική ασφάλεια. Έτσι, το πλοίο αποσύρθηκε επισήμως το 1970, ενώ πέρασε άλλος ένας χρόνος μέχρι να απενεργοποιηθεί ο αντιδραστήρας του και να απομακρυνθούν τα πυρηνικά καύσιμα.

Μετά το NS Savannah δεν κατασκευάστηκαν παρά μόνο τρία ακόμη πυρηνικά εμπορικά πλοία: Το Otto Hahn στη Γερμανία, το Mutsu στην Ιαπωνία και το Severmorput στη Ρωσία. Αργότερα τα δύο πρώτα έγιναν ντιζελοκίνητα. Το ρωσικό πλοίο παραμένει στην «ενεργό δράση», αλλά θα αποσυρθεί σύντομα.

Νέοι τύποι αντιδραστήρων

Τι έχει αλλάξει μέχρι σήμερα; Όπως λέει στην Deutsche Welle ο Μαρκ Τίπινγκ από τον βρετανικό νηογνώμονα Lloyd’s Register, «oι τεχνολογίες που εξετάζουμε είναι πολύ διαφορετικές από αυτές που εφαρμόστηκαν τη δεκαετία του 1960 και του 1970», συχνά μάλιστα αναφέρονται ως «αντιδραστήρες της γενιάς IV». Υπόσχονται μεγαλύτερη ασφάλεια σε σχέση με το παρελθόν «αν και εξακολουθούν να βασίζονται στους νόμους της Φυσικής», όπως παρατηρεί ο Τίπινγκ.

Ο ίδιος υποστηρίζει ότι οι σύγχρονοι αντιδραστήρες «αφαιρούν το στοιχείο του ρίσκου από την εξίσωση», διότι «αν κάτι πάει στραβά, είναι ασφαλείας από μόνοι τους, δεν χρειάζονται ανθρώπους για να το επιτύχουν αυτό». Οι θιασώτες της πυρηνικής ενέργειας στη ναυσιπλοἴα ευελπιστούν ότι αυτό το επιχείρημα θα πείσει κάποια στιγμή τις αρμόδιες αρχές να επιτρέψουν τον ελλιμενισμό πυρηνοκίνητων πλοίων για εμπορικές χρήσεις.

Αεροφωτογραφία εμπορικού πλοίου που αποπλέει από το λιμάνι Κινγκντάο στην Κίνα
Πλοία μεταφέρουν σήμερα τουλάχιστον το 80% των εμπορευμάτων διεθνώςΕικόνα: AFP/Getty Images

Το νορβηγικό ερευνητικό σχήμα του Γιαν Έμπλεμσβαγκ (το κονσόρτσιουμ περιλαμβάνει το Νορβηγικό Πανεπιστήμιο NTNU, καθώς και τα ναυπηγεία Vard) έχει εξετάσει 80 διαφορετικά σχέδια νέων αντιδραστήρων για να επιλέξει τα τρία «πιο υποσχόμενα» για πρόωση πλοίων. Εκτός από τα ζητήματα ασφάλειας, οι ερευνητές συνεκτιμούν και εμπορικά κριτήρια.

«Για μία από τις νέες τεχνολογίες αντιδραστήρων που εξετάζουμε» λέει ο Έμπλεμσβαγκ, «έχουμε ήδη κάνει κάποιους υπολογισμούς, οι οποίοι δείχνουν ότι το κόστος του καυσίμου θα ήταν περίπου 40% χαμηλότερο από το μαζούτ». Επιπλέον, υποστηρίζει ο ίδιος, οι αντιδραστήρες είναι μικροί σε μέγεθος και μπορούν να παραχθούν μαζικά, μειώνοντας περαιτέρω το κόστος.

Ωστόσο, κανένας από τους αντιδραστήρες που εξετάστηκαν δεν έχει κατασκευαστεί ακόμη – για να μην μιλήσουμε για μαζική παραγωγή. Η DW υπέβαλε σε μερικές από τις μεγαλύτερες εταιρείες του κλάδου (MSC, CMA-CGM, Maersk) το ερώτημα για ενδεχόμενη χρήση πυρηνικής ενέργειας στη ναυτιλία, αλλά δεν έλαβε απάντηση.

Η θέση του ΙΜΟ

Αποθετήριο πυρηνικών αποβλήτων στα έγκατα της γης, στο Όνκαλο της Φινλανδίας
Ιδιαίτερο πρόβλημα παραμένει η αποθήκευση των πυρηνικών αποβλήτωνΕικόνα: Tapani Karjanlahti/Posiva

Τον Ιούνιο φέτος, ο IMO αποφάσισε να επανεξετάσει τους κανόνες που διέπουν τα πυρηνοκίνητα εμπορικά πλοία, οι οποίοι χρονολογούνται από το 1981 και καλύπτουν μόνο τους παλαιότερους αντιδραστήρες τύπου PWR.

Ο Ρικάρντο Μπατίστα, Τεχνικός Υπεύθυνος του διεθνούς οργανισμού για την ασφάλεια της ναυσιπλοἴας, λέει ότι το ζητούμενο, κατ’ αρχάς, είναι να κατανοήσει ο ΙΜΟ τους πιθανούς κινδύνους και τις απαραίτητες προδιαγραφές ασφαλείας. «Πώς μπορούμε να αποτρέψουμε τη διαρροή πυρηνικού καυσίμου, όταν ένα πλοίο βυθιστεί; Πώς μπορούμε να το προστατεύσουμε, για να μην πέσει στα χέρια τρομοκρατών; Και τι γίνεται με τα πυρηνικά απόβλητα;»

Ο IMO εκτιμά ότι αυτό θα πάρει χρόνια. Από κει και πέρα, οι νηογνώμονες, όπως ο βρετανικός Lloyd’s Register και η ABS στις ΗΟΑ, θα πρέπει να αναθεωρήσουν ή να συμπληρώσουν τις δικές τους κατευθυντήριες γραμμές. Το ίδιο και οι λιμενικές αρχές, καθώς και οι ασφαλιστικές εταιρείες.

Εν τέλει η επίλυση όλων των νομικών πτυχών θα πάρει περισσότερο χρόνο από την κατασκευή των ίδιων των πλοίων. Κατά συνέπεια, φαίνεται μάλλον απίθανη η καθέλκυση των πρώτων πυρηνοκίνητων πλοίων τεχνολογίας μέσα στη δεκαετία του 2030, όπως ευελπιστούν ο Μαρκ Τίπινγκ και ο Γιαν Έμπλεμσβανγκ με την ομάδα του.

Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου

DW