Αρχική Blog Σελίδα 401

Κλ. Γρίβας: ΚΑΘΑΡΣΗ, ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ  ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΥΒΡΕΩΣ

0

Κλεάνθης Γρίβας

19-01-2026

Οι 4 καβαλάρηδες της βιομηχανικής αποκάλυψης 

  1. ΘΕΣΠΙΣΗ ΝΕΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
  2. ΜΕΤΡΑ ΚΑΘΑΡΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΡΟΠΗΣ
  3. ΣΤΟ ΠΕΔΙΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ
  4. ΓΕΡΜΑΝΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ
  5. ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ
  6. Η ΕΞΟΥΣΙΑ ΓΕΝΝΑ ΠΑΡΑΦΡΟΣΥΝΗ

 Η Δημοκρατία εμπεριέχεται σε 5 λέξεις: Εκλεξιμότητα, Ανακλητότητα, Εναλλαξιμότητα (δυνατότητα εναλλαγής σε τακτά διαστήματα), Υπευθυνότητα και Λογοδοσία. Με πυρήνα αυτές τις έννοιες συγκροτείται κάθε γνήσια αυθόρμητο και αχειραγώγητο κοινωνικό κίνημα, το οποίο μετά από μια πρώτη περίοδο «δημιουργικού χάους», αρχίζει να εφευρίσκει δικές του μορφές αυτο-οργάνωσης και να συγκροτεί σταδιακά μια πλατφόρμα πολιτικών διεκδικήσεων, διαμέσου της οποίας περνάει από τη φάση του «τί δεν θέλω» στη φάση του «τι θέλω».  Θέλοντας να συμβάλλω σ’ αυτή τη διεργασία, επιχειρώ να διατυπώσω μια ενότητα προτάσεων, οι οποίες είναι διαρκώς ανοικτές για διόρθωση, συμπλήρωση ή απόρριψη.

Κάθε αναζωογονητικό κίνημα μιας κοινωνίας είναι διαρκώς αντιμέτωπο με τη διαρκώς επαναβεβαιωμένη διαπίστωση του Robert Michels ότι «μέσα σε όλα ανε­ξαιρέτως τα κόμματα, διαμορφώνονται ολιγαρχικές δομές, και οι αποφασιστικές εξουσίες και αποφάσεις συγκε­ντρώνονται στα χέρια μικρών ηγετικών μειοψη­φιών που ουσιαστικά καθίστανται ανεξέλεγκτες από το πλήθος των μελών και των οπαδών», σύμφωνα με τον «Σιδερένιο Νόμο της Ολιγαρχίας» (Robert Michels: Κοινωνιολογία των Πολιτικών Κομμάτων στη Σύγχρονη Δημοκρατία – Έρευνες γύρω από τις ολιγαρχικές τάσεις του ομαδικού βίου – γερμανική έκδοση, 1910 – Γνώση, 1997).

Αλλά αυτό δεν πρέπει να οδηγεί στην παραίτηση από τη διεκδίκηση της ουτοπίας που, κάτω από ορισμένες συνθήκες αποτελούν τον μοναδικό ρεαλισμό – όπως συμβαίνει σήμερα. Γιατί καμιά κοινωνία δεν μπορεί να υπάρχει εάν δεν διατηρεί ζωντανή την ιδέα της «εφόδου στον ουρανό», που αποτελεί το οξυγόνο της.

Τέλος, στον Επίλογο θίγεται το άκρως κρίσιμο ζήτημα της σωματικής και ψυχικής υγείας των ασκούντων εξουσία που κατά κανόνα αναπτύσσουν ένα Σύνδρομο της Ύβρεως, (με βάση τις αναλύσεις του David Owen, διακεκριμένου Βρετανού νευροφυσιολόγου και πρώην υπουργού εξωτερικών στα αποκαλυπτικά βιβλία του «Ασθενείς Ηγέτες στην Εξουσία – Πόσο οι αρρώστιες επηρέασαν τους πολιτικούς τα τελευταία 100 χρόνια» (Καστανιώτης, 2008) και  «The Hubris Syndrome: Bush, Blair and the Intoxication of Power» (2007 – ISBN 978-1-84275-219-7).

  1. ΘΕΣΠΙΣΗ ΝΕΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

Στόχος είναι η διαμόρφωση ενός νέου Συντάγματος απαλλαγμένου από τις σκόπιμες παθογένειες των παρα-Συνταγμάτων της Μεταπολίτευσης που κάλυψαν την άνοδο της Ελληνικής Εκλόγιμης Κοινοβουλευτικής Κλεπτοκρατίας, τα άρθρα του οποίου θα διατυπώνονται με τρόπο απολύτως σαφή και μονοσήμαντο που δεν θα επιδέχονται πολλαπλές ερμηνείες.

Στο νέο Σύνταγμα, θα πρέπει να θεσπίζεται:

1) Κατάργηση όλων των προνομίων και των ασυλιών των βουλευτών και των κυβερνητικών και κρατικών αξιωματούχων.

  • Κατάργηση της βουλευτικής σύνταξης, δεδομένου ότι οι βουλευτές δεν μπορεί να είναι άεργοι ή ανεπάγγελτοι, και, συνεπώς, καλύπτονται από το επαγγελματικό ασφαλιστικό τους ταμείο.
  • Κατάργηση όλων των αποζημιώσεων για συμμετοχή των βουλευτών στις συνεδριάσεις της βουλής ή στις διάφορες επιτροπές, δεδομένου ότι αυτή είναι η δουλειά για την οποία εκλέγονται και πληρώνονται,
  • Κατάργηση όλων βουλευτικών παροχών σε χρήμα, «είδος» και υπηρεσίες, όπως ατέλειες σε μετακινήσεις, επικοινωνίες, αυτοκίνητα, οδηγούς, υπαλλήλους των πολιτικών τους γραφείων, απασχόληση αστυνομικών για τη φύλαξή τους (από ποιούς;), κ.α.

2) Περιορισμός του αριθμού των βουλευτών (π.χ. σε 100 ή σε 150) – oι οποίοι είναι άμεσα εκλέξιμοι, ανακλητοί –ανά πάσα στιγμή – και εναλλάξιμοι σε καθορισμένο διάστημα.

3) Προσδιορισμός ανώτατου ορίου μέχρι δύο θητείες των βουλευτών και των πρωθυπουργών.

4) Προσδιορισμός ανώτατου ορίου της αμοιβής των βουλευτών (μέχρι το διπλάσιο της ισχύουσας κατώτερης αμοιβής εργασίας).

5) Εκλογή των βουλευτών από Ενιαίο Ψηφοδέλτιο κατά εκλογική περιφέρεια το οποίο θα περιλαμβάνει όλους εκείνους που επιθυμούν να είναι υποψήφιοι (σε ριζική αντίθεση με το σημερινό κλεπτοκραπτικό σύστημα όπου οι βουλευτές εκλέγονται από τον κάθε κομματικό φύλαρχο-«αρχηγό» ο οποίος διαμορφώνει το κομματικό ψηφοδέλτιο «Του»).

6) Κατάργηση -και όχι τροποποίηση- του κατάπτυστου Άρθρου 86 του ισχύοντος παρα-Συντάγματος και παραπομπή στη δικαιοσύνη όλων των κρατικών αξιωματούχων με βάση τους νόμους που ισχύουν για όλους τους πολίτες. και ανάκληση της βουλευτικής ιδιότητας εκείνων που παραβιάζουν τις συνταγματικές τους υποχρεώσεις.

7) Καθιέρωση του υποχρεωτικού Δημοψηφίσματος, κατά το Ελβετικό πρότυπο:

  • Με συγκέντρωση υπογραφών (π.χ. 200 ή 300 χιλιάδων), τίθεται σε δημοψήφισμα οποιοδήποτε άρθρο του Συντάγματος, πλην των Θεμελιωδών διατάξεων.
  • Με συγκέντρωση υπογραφών (π.χ. 50 ή 60 χιλιάδων), τίθεται σε δημοψήφισμα οποιοσδήποτε νόμος για τον οποίο υπάρχει ευρύτατη διαφωνία.
  • Και για κάθε μείζων θέμα που αφορά θέματα Εθνικής Κυριαρχίας (από άποψη πολιτειακή, πολιτική, οικονομική, νομοθετική, κλπ.).

8) Καθιέρωση της συμμετοχής του λαού στην απονομή της δικαιοσύνης με την εφαρμογή των ορκωτών δικαστηρίων σε όλες τις βαθμίδες του δικαστικού μηχανισμού.

9) Πρέπει να τεθεί το ζήτημα της επιλογής των δικαστών όλων των βαθμίδων με κλήρωση – ίσως κατά το πρότυπο της εκλογής με κλήρωση της συμμετοχής του λαού στην απονομή της δικαιοσύνης με την εφαρμογή των ορκωτών δικαστηρίων σε όλες τις βαθμίδες του δικαστικού μηχανισμού.

10) Δημιουργία Συνταγματικού Δικαστηρίου (το οποίο μπορεί να έχει 5 έως 7 μέλη που με διετή θητεία που εκλέγονται με κλήρωση από τους καθηγητές του Συνταγματικού Δικαίου όλων των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (εν ενεργεία και ομότιμους)

11) Δημιουργία Μόνιμης Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου των Κατασταλτικών Δυνάμεων. Σ’ αυτή εκπροσωπούνται 7–11 βουλευτές που εκλέγονται με κλήρωση αναλογικά με τη δύναμη των κομμάτων που εκπροσωπούνται στη βουλή. Η Μόνιμη Επιτροπή θα έχει διευρυμένες αρμοδιότητες ελέγχου και επιβολής κυρώσεων, ενώ τα μέλη της είναι ανακλήσιμα από τους εκλογής τους.

12) Διαχωρισμός του Κράτους από την Εκκλησία. 

  1. ΜΕΤΡΑ ΚΑΘΑΡΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΡΟΠΗΣ
  • Άσκηση διώξεων και επιβολή κυρώσεων (ποινικών και αστικών) σε όλους του κυβερνητικούς, κομματικούς και κρατικούς κλεπτοκράτες που ενήργησαν και ενεργούν προς ίδιον όφελος και σε βάρος της ελληνικής κοινωνίας, στο αδιαφανές πορνείο της μεταπολιτευτικής κυνο-βουλευτικής “δημοκρατίας” και οδήγησαν ένα ολόκληρο λαό σε αδυναμία να έχει επίγνωση της ύπαρξης και της κατάστασής του.
  1. ΣΤΟ ΠΕΔΙΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ
  2. Επιδίωξη της επαναδιαπραγμάτευσης των Μνημονίων, που στραγγαλίζουν την ελληνική οικονομία προς όφελος της Διεθνούς Χρηματοπιστωτικής Μαφίας (πρωτίστως, των γερμανικών τραπεζών και δευτερευόντως των γαλλικών τραπεζών, των τραπεζών της Ευρωζώνης και των κάθε είδους κερδοσκοπικών ιδρυμάτων που δρουν διεθνώς), και δεσμεύουν την κοινωνία για τα 100 επόμενα χρόνια.

Σημείωση: Ήδη, εξαιτίας του μνημονίου που επιβλήθηκε με κατοχικό τρόπο στη χώρα για να την «σώσει» από το χρέος, το δημόσιο χρέος από 116% που ήταν στο τέλος του 2009 έχει φτάσει το 144% και κινείται προς το 160%, καθιστώντας αναπόφευκτη την οικονομική και πολιτική χρεοκοπία.

  1. Άμεση κατάργηση του διαβόητου τετραετούς Εσωτερικού Μνημονίου (2026-2029) που ψηφίστηκε πρόσφατα από την -μειοψηφική- κυβέρνηση της ΝΔ, επιτείνοντας περαιτέρω την φτωχοποίηση της ελληνικής κοινωνίας.
  2. Επιδίωξη της πληρωμής από τις τράπεζες του μέρους του χρέους που οι ίδιες δημιούργησαν με τις τοκογλυφικές δραστηριότητές τους. Αυτό συνεπάγεται διαγραφή σημαντικού μέρους του χρέους.
  3. Επιδίωξη της διενέργειας Διεθνούς Λογιστικού Ελέγχου του ελληνικού χρέους για να διαπιστωθεί ποιο μέρος είναι «επαχθές» και πρέπει να διαγραφεί αμέσως.

Αυτό σημαίνει άνοιγμα όλων των φακέλων της Κλεπτοκρατίας της Μεταπολίτευσης (της Siemens, του C4I, των υποβρυχίων που γέρνουν, των αξονικών τομογράφων στα νοσοκομεία, των δημοσίων έργων που πήραν χαριστικά γερμανικές εταιρείες, του ΟΤΕ, των Λέοπαρντ, Novartis, κ.α.)

  1. Κατάργηση του Τραπεζικού Απόρρητου, το οποίο προστατεύει μόνο τους διαχειριστές του «νόμιμου» και του παράνομου οργανωμένου πολιτικο-οικονομικού εγκλήματος
  2. Απαγόρευση στις Τράπεζες να είναι Εμπορικές και Επενδυτικές, συγχρόνως
  3. Απαγόρευση στις Τράπεζες να εκδίδουν κερδοσκοπικά χρηματοοικονομικά εργαλεία.
  4. ΓΕΡΜΑΝΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ
  5. Κατάργηση των δύο επαίσχυντων και ντροπιαστικών νομοθετικών ρυθμίσεων με τις οποίες η κυβέρνηση Κωνσταντίνου Καραμανλή καθιέρωσε την – μοναδική διεθνώς – ασυλία των Γερμανών Εγκληματιών Πολέμου στην Ελλάδα.
  6. Διεκδίκηση των οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα στις οποίες περιλαμβάνεται: 
  • Η αποζημίωση της Ελλάδας που επιδικάστηκε στη Διάσκεψη Ειρήνης των Παρισίων (1946) για την αποκατάσταση των ζημιών που προκάλεσαν τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής στην οικονομική υποδομή της Ελλάδας (7,1 δις δολάρια αγοραστικής αξίας 1938) 
  • Η επιστροφή του «κατοχικού δανείου» (3,5 δις δολάρια αγοραστικής αξίας 1938).
  • Η αποζημίωση των θυμάτων της γερμανικής κατοχής στην Ελλάδα.
  • Η επιστροφή όλων των αρχαιολογικών θησαυρών που λεηλάτησαν Γερμανοί αξιωματικοί από τα μουσεία και τους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας.
  1. ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ
  2. Καταγγελία και μονομερής αποχώρηση από την συμφωνία Mercosur που υπέγραψε στις 17 Ιανουαρίου 2026 η μη-εκλεγμένη λαίδη Macbeth der Leyen που καταδικάζει σε θάνατο τον πρωτογενή τομέα στη χώρα μας, έχοντας κατά νου την προειδοποίηση του Thomas Jefferson (1743–1826), τρίτου προέδρου των ΗΠΑ, σύμφωνα με την οποία «κανένα κράτος δεν μπορεί να είναι κυρίαρχο εάν δεν ελέγχει το νόμισμα και την τροφή του».

Η Ελλάδα έχει παραδώσει τον έλεγχο του νομίσματός της με την ένταξη της στην Ευρωζώνη (διάβαζε Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ή άλλως πως -μεταναζιστική;- Γερμανία). Παράλληλα, παρέδωσε αρχικά τον μερικό έλεγχο της τροφής της στις «αναπτυγμένες χώρες της Ε.Ε.  με τη συμμετοχή της στην Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) και εν συνεχεία παρέδωσε τον πλήρη έλεγχό της τροφής της με την καταστροφή του πρωτογενούς τομέα με την αποδοχή της αφανιστικής Συμφωνίας Mecrosur (17-1-2026), που λειτουργεί σχεδόν αποκλειστικά προς όφελος του Δ’ Ράιχ το οποίο ελέγχει το «γλυκό τέρας, Βρυξέλλες». (όπως ορίζεται στο ομότιτλο βιβλίο του Χανς Μάγκνους Έντσενσμπεργκερ).

Κατά συνέπεια, δεν πρόκειται για «κυρίαρχο κράτος» αλλά για έναν άμορφο αποικιοκρατούμενο χώρο που φθίνει διαρκώς.

  1. Καταγγελία και αποχώρηση από την συμφωνίες Δουβλίνο 1 και 2 της κατ’ ευφημισμό αποκαλούμενης «Ευρωπαϊκής Μεταναστευτικής Πολιτικής» που καταδικάζει τις χώρες της πρώτης εισόδου να λειτουργούν ως «αποθήκες ψυχών».
  1. Επιδίωξη για τη δημιουργία Ευρωπαϊκού Ομόλογου από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) ώστε όλα τα κράτη-μέλη να δανείζονται με ίσους όρους, προκειμένου να αντιμετωπισθεί ο άμεσος κίνδυνος εκτόξευσης των επιτοκίων δανεισμού των πιο αδύνατων χωρών.

  2. Η ΕΞΟΥΣΙΑ ΓΕΝΝΑ ΠΑΡΑΦΡΟΣΥΝΗ 

ΤΟ ΜΕΓΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΑΣΚΟΥΝΤΩΝ ΕΞΟΥΣΙΑ 

Μοναδικός τρόπος για την περιστολή των καταστροφικών συνεπειών από την αναρρίχηση στην εξουσία ατόμων με προϋπάρχουσες σωματικές και ψυχοδιανοητικές διαταραχές (ψυχοπαθητική προσωπικότητα, κοινωνιοπάθεια, μεγαλομανία), είναι η θέσπιση υποχρεωτικού τακτικού ελέγχου των ασκούντων και των υποψήφιων να ασκήσουν δημόσια εξουσία, που τα αποτελέσματά τους θα δημοσιοποιούνται. 

Δεδομένου ότι, όπως γράφει, ο βρετανός επιφανής νευροφυσιολόγος και πρώην υπουργός εξωτερικών των Εργατικών David Owen, μελετητής της νοσογόνας επίδρασης της εξουσίας στον ψυχισμό και στην συμπεριφορά των ασκούνταν εξουσία:

«Οι επιπτώσεις των ασθενειών αρχηγών κρατών στο ρου της ιστορίας, εγείρουν πολυάριθμα ερωτήματα: Πόσο επηρέασε η ασθένεια τις αποφάσεις τους; Τι κινδύνους ενέχει η συγκάλυψη της ασθένειας; Ποιες είναι οι δυσκολίες για την απομάκρυνση ασθενών ηγετών, τόσο σε δημοκρατικά όσο και σε αυταρχικά πολιτεύματα; Και, ποιες είναι οι ευθύνες των γιατρών τους; Έχουν καθήκον αποκλειστικά απέναντι στον ασθενή τους, όπως συμβαίνει συνήθως, ή μήπως οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη την πολιτική υγεία ολόκληρου του κράτους;»

Ο λόρδος Ακτον διαπίστωσε ότι «η εξουσία διαφθείρει, όμως η απόλυτη εξουσία διαφθείρει απόλυτα». Και συμπλήρωσε αυτή τη διαπίστωση με την έκκληση για έλεγχο των κρατούντων την εξουσία με αυστηρότερα κριτήρια, λέγοντας: «Αρνούμαι να δεχτώ τον κανόνα ότι ο Πάπας και ο Βασιλιάς κρίνονται διαφορετικά από τους υπόλοιπους, με την ευνοϊκή προϋπόθεση ότι δεν έκαναν κανένα κακό. Αν υπάρχει τέτοια προϋπόθεση, υπάρχει μόνο για την άλλη πλευρά, γι’ αυτούς που δεν ασκούν εξουσία». [επιστολή του λόρδου Ακτον, στις 5 Απριλίου 1887, αναφέρεται από τον Mandeil Creighton, στο A History of the Papacy during the Period of the Reformation].

Και ο David Owen, που ως επιφανής νευροφυσιολόγος και πολιτικός μελέτησε σε βάθος το φαινόμενο εκ των έσω και είναι κατά τεκμήριο ειδικός στο θέμα, στα αποκαλυπτικά βιβλία του «Ασθενείς Ηγέτες στην Εξουσία – Πόσο οι αρρώστιες επηρέασαν τους πολιτικούς τα τελευταία 100 χρόνια» (Καστανιώτης, 2008) και  «The Hubris Syndrome: Bush, Blair and the Intoxication of Power» (2007 – ISBN 978-1-84275-219-7)], διαπίστωνε ότι:

«Εχει καταδειχθεί ότι η εξουσία γεννά παραφροσύνη, ότι συχνά προκαλεί αδυναμία ορθολογικής σκέψης, και ότι η ευθύνη της εξουσίας συχνά φθίνει όσο αυξάνει η άσκηση της εξουσίας… Οι πολιτικοί ηγέτες που ήταν υγιείς, σωματικά και νοητικά, αναπτύσσουν αυτό που αποκαλώ Σύνδρομο της Ύβρεως. Οι πράξεις ύβρεως είναι συχνότερες απ’ ό,τι νομίζουμε στους αρχηγούς κρατών –δημοκρατικών και μη– και αποτελούν τον κυριότερο ίσως συντελεστή της παραφροσύνης, όπως την ορίζει η βραβευμένη ιστορικός Barbara Tuchman:

«Η αφύσικη εμμονή σε μια πολιτική αποδεδειγμένα ανεφάρμοστη ή αντιπαραγωγική. Η ξεροκεφαλιά, η πηγή της αυταπάτης, αποτελεί παράγοντα με τεράστιο ρόλο στη διακυβέρνηση. Συνίσταται στην αξιολόγηση μιας κατάστασης με βάση υπάρχουσες, παγιωμένες ιδέες και στην απαξίωση ή την απόρριψη όλων των στοιχείων που υποδεικνύουν το αντίθετο […] Καθώς και στην άρνηση των κυβερνώντων να διδαχτούν από τα λάθη τους». (Barbara Tuchman, The March of Folly: From Troy to Vietnam – New York: Ballantine, 1985, σελ. 7, 32, 33).

Ένα χαρακτηριστικό σύμπτωμα ύβρεως είναι η άρνηση των κυβερνώντων να αλλάξουν γραμμή πλεύσης για να μην παραδεχτούν ότι έκαναν λάθος.

Για τη διάγνωση της μανιακής φάσης της διπολικής διαταραχής, απαιτείται η σωρευτική παρουσία κάποιων εκ των ακόλουθων συμπτωμάτων:

  1. Αυξημένη ενεργητικότητα και υπερδραστηριότητα
  2. Υπερβολική ευφορία, έξαρση
  3. Οξυθυμία, εκρήξεις οργής
  4. Έντονη πνευματική δραστηριότητα, γρήγορη ομιλία, φυγή ιδεών
  5. Αδυναμία συγκέντρωσης
  6. Μειωμένη ανάγκη για ύπνο
  7. Μη ρεαλιστική εκτίμηση των ικανοτήτων
  8. Κακή κρίση
  9. Γενική αλλαγή συμπεριφοράς για μεγάλο χρονικό διάστημα
  10. Αυξημένη ερωτική επιθυμία
  11. Κατάχρηση ναρκωτικών ουσιών, κυρίως κοκαΐνης και υπνωτικών, και αλκοόλ
  12. Προκλητική, παρεμβατική ή επιθετική συμπεριφορά
  13. Αρνηση του προβλήματος
  14. Αγοραστική μανία.

Πηγή: MedicineNet website

Η μεγαλομανία αποτελεί επαγγελματικό κίνδυνο για τους πολιτικούς, ενώ η ακραία έκφανση της, η ύβρις τους αποτελεί αντικείμενο έρευνας για την ιατρική επιστήμη.

Με άλλα λόγια, η ίδια η εξουσία μπορεί να επιφέρει αλλαγές στη διανοητική κατάσταση του ατόμου, που εκδηλώνονται με τη μορφή υβριστικής συμπεριφοράς; Πιστεύω πως μπορούμε να περιγράψουμε αυτό το φαινόμενο ως το Σύνδρομο της Ύβρεως, το οποίο επηρεάζει εκείνους που αποκτούν εξουσία.

Το σύνδρομο της ύβρεως είναι μια διαταραχή, χωρίς προφανή φυσιολογική αιτία, που χαρακτηρίζεται από ένα σύνολο γνωρισμάτων (ενδείξεων ή συμπτωμάτων) τα οποία συνήθως εμφανίζονται μαζί.

Τα συμπεριφορικά συμπτώματα που απαιτούνται για τη διάγνωση του Συνδρόμου της Ύβρεως κατά κανόνα εντείνονται όσο το άτομο παραμένει στην εξουσία. Για να γίνει διάγνωση του συνδρόμου, το άτομο πρέπει να εμφανίζει τουλάχιστον τρία από τα συμπτώματα που αναφέρονται στην παρακάτω προτεινόμενη λίστα.

Το άτομο που πάσχει από το Σύνδρομο της Ύβρεως:

  • Παρουσιάζει τη ναρκισσιστική τάση να θεωρεί τον κόσμο πεδίο στο οποίο ασκεί εξουσία και επιζητά τη δόξα.
  • Αδυνατεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματα με τρόπο ρεαλιστικό και μη αυτοαναφορικό.
  • Προτιμά τις ενέργειες που θεωρεί ότι το παρουσιάζουν θετικά, δηλ. ευνοούν την εικόνα του.
  • Δίνει δυσανάλογο βάρος στην εικόνα και στη γενική εντύπωση.
  • Μιλάει με μεσσιανικό ύφος για τις ενέργειες του και υπερτονίζει τα επιτεύγματα του.
  • Ταυτίζει τον εαυτό του με το κράτος σε τέτοιο βαθμό, που θεωρεί τις επιδιώξεις και τα συμφέροντα και των δύο ταυτόσημα.
  • Έχει την τάση να μιλάει για τον εαυτό του στο τρίτο πρόσωπο ή να χρησιμοποιεί τον πληθυντικό μεγαλοπρέπειας.
  • Εμπιστεύεται απόλυτα την κρίση του και αγνοεί τις υποδείξεις ή την κριτική άλλων.
  • Χαρακτηρίζεται από υπέρμετρη αυτοπεποίθηση με ψευδαισθήσεις παντοδυναμίας.
  • Πιστεύει ότι δεν είναι υπόλογο στο ταπεινό δικαστήριο της κοινής γνώμης ή των συναδέλφων του, αλλά στο ανώτερο δικαστήριο της Ιστορίας ή του θεού.
  • Έχει την ακλόνητη πεποίθηση ότι το δικαστήριο αυτό θα το δικαιώσει.
  • Είναι παρορμητικό, παράτολμο και απερίσκεπτο.
  • Δεν έχει επαφή με την πραγματικότητα. Αυτό συνδυάζεται συχνά με προοδευτική απομόνωση.
  • Παρασύρεται από το «όραμα του», κυρίως από την πεποίθηση ότι η στάση που θέλει να ακολουθήσει είναι ηθικώς ορθότερη, και παραβλέπει άλλες πτυχές της, όπως το αν είναι εφαρμόσιμη, το κόστος και τις ενδεχόμενες ανεπιθύμητες συνέπειες. Αρνείται πεισματικά να αλλάξει γραμμή πλεύσης.
  • Παρουσιάζει ανικανότητα να φέρει σε πέρας τις αποφάσεις του – αυτό μπορεί να ονομαστεί υβριστική ανικανότητα. Η ανικανότητα αυτή οφείλεται στην υπέρμετρη αυτοπεποίθηση του, που το κάνει να αδιαφορεί για τον τρόπο εφαρμογής της απόφασης. Η προχειρότητα συχνά συνδυάζεται με γενική έλλειψη περιέργειας.

Το παραπάνω διαφέρει από την κοινή ανικανότητα, κατά την οποία το άτομο προετοιμάζει με επιμέλεια την εφαρμογή μιας απόφασης, αλλά αποτυγχάνει στην υλοποίηση της.

****

Τα Σύνδρομα της προσωπικότητας εκδηλώνονται από το δέκατο όγδοο έτος της ζωής του ανθρώπου και διαρκούν μέχρι το θάνατο του. Ωστόσο, το Σύνδρομο της Ύβρεως δεν κατατάσσεται στα σύνδρομα προσωπικότητας. Μπορεί να εκδηλωθεί σε οποιονδήποτε ηγέτη, μόνο όταν αυτός ανέλθει στην εξουσία –συνήθως όχι αμέσως– και συχνά υποχωρεί με την απώλεια της εξουσίας. Από μια άποψη το Σύνδρομο της Ύβρεως είναι αρρώστια τόσο της θέσης, όσο και του ατόμου. Οι πιθανότητες να εκδηλωθεί το Σύνδρομο της Ύβρεως σχετίζονται άμεσα με τις περιστάσεις κατά τις οποίες το άτομο ασκεί την εξουσία. Οι κυριότεροι εξωτερικοί παράγοντες είναι οι εξής: η συντριπτική επιτυχία κατά την άνοδο ή την άσκηση της εξουσίας, η ύπαρξη πολιτικού πλαισίου που προβλέπει ελάχιστους περιορισμούς για τον ηγέτη και η διάρκεια παραμονής στην εξουσία.

Η ιατρική –εξαιτίας της δουλικής σχέσης της με την εξουσία, κυρίως– δεν είναι ακόμη «έτοιμη» να παθολογικοποιήσει την κρίσιμη ως προς τις συνέπειές της, συμπεριφορά, την οποία το κοινό ενστικτωδώς, αν και κάπως συγκεχυμένα, ονομάζει παραφροσύνη, φρενοβλάβεια και τρέλα.

«Η κόλαση είναι άδεια. Και όλοι οι διάβολοι είναι εδώ» (Σαίξπηρ, Τρικυμία). «Αν όλα τούτα είναι τρέλα, έχουν ωστόσο μια λογική». Τη λογική της εξουσίας

Κλεάνθης Γρίβας

 

 

 

 

” #OYΔΕΝ_ΝΕΟΤΕΡΟΝ_ΑΠΟ_ΤΟ_ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ_ΜΕΤΩΠΟ 

0
Γράφει ο Ευθύμιος.
-#Syria-AANES: OI AMEΡΙΚΑΝΟΙ ΠΡΟΔΩΣΑΝ ΤΟΥΣ ΚΟΥΡΔΟΥΣ…
Oι Αμερικανοι ενω ειχαν πει το ΥPG (SDF) να αποσυρθει ανατολικα του Ευφρατη ποταμου .Οι τρομοκρατες του Τζολανι περασαν το ποταμι σε πολλα σημεια και στην Ντειρ εζζορ ξεσηκωσαν της φυλες και καποιες αραβικες μοναδες αποστατησαν…,το ιδιο εγινε και στη Ρακκα μεσα στην πολη.
Το ΥPG  καταφερε να ανακαταλαβει την πολι Shadadi και να σταθερoποιησει το μετωπο. Οι αμερικανοι μεσολαβησαν εγινε μια συμφωνια με τον Τζολανι ..,Να αποσυρθει απο τις αραβικες περιοχες Ντειρ εζζορ και Ρακκα ,και απ το φραγμα Τισχριν το YPG…,η οποια στην πραξη συμφωνια δεν εφαρμοζεται για την ωρα αφου οι μαχες συνεχιζονται.
Στο μετωπο βορεια της Αιν Ισσα το ΥPG υπερασπιζεται την  πόλη #Κομπάνι , η οποία πολέμησε για την υπεράσπιση του κόσμου, πολιορκείται τώρα από τέσσερις πλευρές.
Το #ΥPG τωρα ειναι υποχρεωμενο να παλεψει μονο για της Κουρδικες ,Χριστιανικες περιοχες στην Βορεια Συρια οπως εκανε με το ΙΣΙΣ, Συμμαχο εχει της δυναμεις MFS και καποιες δυναμεις SDF που παρεμειναν πιστες. .
Ολη αυτη η επιθεση ηταν σχεδιο Αμερικανων,Τουρκων και με την ανοχη του Ισραηλ ..το οποιο εμεινε μονο στα λογια οτι υποστηριζει τους Κουρδους. Δηλαδη εχουμε μια επαναληψη οτι εγινε στο #Ιρακ οταν οι Αμερικανοι υποχρεωσαν το αυτονομο Κουρδισταν να εγκαταλειψει περιοχες στο Ιρακ ,οπως το Κιρκουκ κλπ. το αν θα μεινει εστω και ετσι το Κουρδικο κομματι στης βορειες περιοχες θα εξαρτηθει απτην αμυνα κλπ.
Οι τρομοκρατες HTS-#ISIS καταφεραν καποιες φυλακες να απελευθερωσουν κρατουμενους του ΙSIS , στης στολες εχουν το σημα του ΙSIS τα μελει του HTS.
Χιλιάδες μέλη του ISIS και οι οικογένειές τους δραπέτευσαν από το στρατόπεδο Aλ-Χολ, το πιο επικίνδυνο στρατόπεδο του ISIS στη Συρία.Kαι φυσικα οι αμερικανικες δυναμεις δεν εκαναν τι[ποτα…μιλαμε για 40000 υποστηρικτων του ISIS.
Οι επιθέσεις #HTS συνεχίζονται στη φυλακή αλ-Ακτάν  στην πολη της Ρακκα και ο διεθνής συνασπισμός δεν έχει παρέμβει για να τις σταματήσει. που υποτιθεται πηγε να πολεμησει το ISIS..   Η φυλακή Αλ-Ακτάν στη Ράκα, η οποία φιλοξενεί περίπου 5.000 μέλη του ISIS. OI δυναμεις YPG αμυνονται σθεναρα.
Στρατηγος Μαζλούμ Αμπντί  (#SDF) σχετικά με τη συμφωνία της 18ης Ιανουαρίου. «Ο πόλεμος μας επιβλήθηκε… σχεδιασμένος από πολλές πλευρές. Αποσυρθήκαμε από την Ντέιρ εζ-Ζορ και τη Ράκα για να σταματήσουμε την αιματοχυσία, να αποτρέψουμε τον εμφύλιο πόλεμο και να προστατεύσουμε τα κεκτημένα και την ταυτότητα του λαού μας.» Θα υπερασπιστούμε αυτά τα επιτεύγματα με όλη μας τη δύναμη, αυτός είναι ένας μακρύς αγώνας και θα νικήσουμε.»
Για κάποιο λόγο, οι δυνάμεις του HTS  αποφάσισαν να βάλουν φωτιά σε μια πετρελαιοπηγή στο Ντεϊρεζόρ.
Οι δυνάμεις #YPG αποκρούουν επιθέσεις Τούρκων μισθοφόρων SNA-HTS στην περιοχή Άιν Ίσα, στοχεύοντας μια νηοπομπή μισθοφόρων με drones και πυροβολικό.
Τα τείχη της φυλακής Al-Shaddadi στη νότια Χασακά, η οποία φιλοξενεί χιλιάδες μέλη του ISIS, γίνονται μάρτυρες μιας επίθεσης που πραγματοποιείται από HTS ένοπλες ομάδες, εν μέσω έντονων συγκρούσεων με τις δυνάμεις YPG που έχουν αναλάβει την προστασία της φυλακής, σε μια εξαιρετικά επικίνδυνη κατάσταση ασφαλείας
Η εισροή εκτοπισμένων από τη Ράκα, την Τάμπκα και περιοχές συγκρούσεων προς το Καμισλί συνεχίζεται. Οι εκτοπισμένοι υποφέρουν από άθλιες ανθρωπιστικές συνθήκες
και υπάρχει επείγουσα ανάγκη για βοήθεια.
Τα καταφύγια βρίσκονται υπό τεράστια πίεση και πολλές οικογένειες’
Οι κουρδικές δυνάμεις κατέστρεψαν ένα στρατιωτικό όχημα που ανήκε σε τρομοκράτες, φορτωμένο με ένα βαρύ πολυβόλο DShK, στη Ράκα
Ο Μαζλούμ Άμπντι, διοικητής των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF), υπό κουρδική ηγεσία, έφτασε στη Δαμασκό για συνάντηση με τον προσωρινό πρόεδρο της Συρίας Τζολανι.
Ένας χάρτης που φέρεται να δημοσιεύτηκε από το Υπουργείο Άμυνας της Συρίας (MoD) και δείχνει τις διαχωριστικές γραμμές μεταξύ των SDF/YPG και του Συριακού Αραβικού Στρατού. Το Syria TV δημοσίευσε επίσης τον χάρτη.
Για την ωρα ο χαρτης αλαζει συνεχεια…
Όσοι θέλετε να κοινοποιείτε την σελίδα διότι η κρατική ΕΡΤ και τα λεγόμενα μεγάλα κανάλια δεν τα δείχνουν αυτά προς το παρόν. “Ουδέν νεότερον από το Ανατολικό Μέτωπο”

Επιστρέφει η Ρωσία ως παράγοντας ασφάλειας στη Συρία;

0

Έναν χρόνο μετά την πτώση του Άσαντ –του συμμάχου της Μόσχας– η σχέση ασφαλείας Ρωσίας–Δαμασκού ανανεώνεται, εξέλιξη που δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα του Ισραήλ και ενδέχεται να δημιουργήσει κινδύνους για τις επιχειρήσεις του

INSS Insight αρ. 2077, 19 Ιανουαρίου 2026
Γκεόργκι Ποροσκούουν

Περίπου έναν χρόνο μετά την άνοδο του Άχμεντ αλ-Σαράα στην εξουσία, καθίσταται εμφανής μια ανανεωμένη προσέγγιση μεταξύ Ρωσίας και Συρίας —ιδίως στον τομέα της ασφάλειας. Η εξέλιξη αυτή ακολουθεί μια αρχική περίοδο καχυποψίας και επιφυλακτικότητας, που αντανακλούσε τόσο τις διπλωματικές προσπάθειες κατευνασμού από τη Μόσχα όσο και την αναγνώριση από τη Δαμασκό των σοβαρών απειλών ασφάλειας που αντιμετωπίζει η χώρα. Τους τελευταίους μήνες έχει αναπτυχθεί εντατικός διάλογος μεταξύ των υπουργείων Άμυνας και των ενόπλων δυνάμεων των δύο χωρών, συμπεριλαμβανομένων συζητήσεων για βοήθεια στην αποκατάσταση του συριακού στρατού και για την επέκταση της ρωσικής ανάπτυξης στο συριακό έδαφος. Παρότι μέχρι στιγμής δεν έχουν εντοπιστεί συγκεκριμένα βήματα υλοποίησης επί του πεδίου, η εδραίωση αυτής της συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα του Ισραήλ και ενδέχεται να δημιουργήσει κινδύνους για την ελευθερία δράσης του.

Στους πρώτους μήνες μετά την πτώση του Άσαντ, λίγο περισσότερο από έναν χρόνο πριν, οι σχέσεις της νέας συριακής ηγεσίας με τη Ρωσία —η οποία είχε στηρίξει τον Άσαντ μέχρι τις τελευταίες ημέρες πριν την κατάληψη της Δαμασκού— παρέμειναν ψυχρές. Αν και οι Ρώσοι δεν εκδιώχθηκαν βίαια (σημαντικό επίτευγμα, αν αναλογιστεί κανείς τη μοίρα των ιρανικών και των δυνάμεων της Χεζμπολάχ που πολέμησαν στο πλευρό της Ρωσίας κατά της Hayat Tahrir al-Sham – HTS), η ρωσική στρατιωτική παρουσία στη Συρία συρρικνώθηκε δραστικά. Αυτό, μεταξύ άλλων, μείωσε τον ρωσικό παράγοντα που περιόριζε την ελευθερία δράσης του Ισραήλ στο συριακό πεδίο, ιδίως υπό το φως της έντονης αύξησης της κινητικής δραστηριότητας των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων (IDF) στα τέλη του 2024 κατά δυνητικών δυνατοτήτων του συριακού στρατού.

Με την ανάληψη της εξουσίας από τον αλ-Σαράα, οι Ρώσοι αναγκάστηκαν να αποσύρουν τις δυνάμεις τους από σημεία ανάπτυξης σε όλη τη Συρία προς τις μόνιμες βάσεις τους και να αποξηλώσουν το μεγαλύτερο μέρος των στρατιωτικών τους δυνατοτήτων. Οι εναπομείνασες δυνάμεις υπέστησαν επί μήνες αυστηρούς περιορισμούς μετακίνησης πέραν των πυλών των παράκτιων φυλακίων τους· πλοία δεν επιτρεπόταν να εισέλθουν στο λιμάνι της Ταρτούς· ρωσικές εταιρείες έχασαν γρήγορα συμβάσεις διαχείρισης και ανάπτυξης· και, γενικότερα, οι Ρώσοι αντιμετώπισαν εκτεταμένη καχυποψία.

Η συριακή δυσπιστία προς τη Ρωσία εντάθηκε κατά τις συγκρούσεις του Μαρτίου 2025 μεταξύ Αλαουιτών κατοίκων των συριακών ακτών και πολιτοφυλακών που στήριζαν τον αλ-Σαράα. Μετά από μαζικές σφαγές σε αλαουιτικές πόλεις, οι Ρώσοι επέλεξαν να ανοίξουν τις πύλες της βάσης Χμεϊμίμ σε χιλιάδες ντόπιους που διέφευγαν για να σώσουν τη ζωή τους, αποτρέποντας πιθανότατα μια ακόμη σφαγή. Το περιστατικό αυτό αποτέλεσε μία από τις ελάχιστες δημόσιες —αν και όχι τη μοναδική— εκδηλώσεις της συνεχιζόμενης συνεργασίας της Ρωσίας με μειονοτικές ομάδες στη Συρία, επί των οποίων η Δαμασκός δεν ασκεί πλήρη έλεγχο.

Σε αυτό το περιβάλλον, η Ρωσία βρέθηκε σε ιδιαίτερα ευαίσθητη θέση: μετά από χρόνια άμεσης επένδυσης στη διάσωση του καθεστώτος Άσαντ, έπρεπε να προσαρμόσει την πολιτική της στην εξαφάνιση του προστατευόμενού της από το πολιτικό προσκήνιο. Τα περισσότερα από τα ερείσματά της στη Συρία χάθηκαν, και μόνο οι μόνιμες βάσεις της παρέμειναν ως σημεία στήριξης υπό ένα νέο και εχθρικό καθεστώς. Για να βελτιώσει αυτή την εύθραυστη κατάσταση, η Μόσχα άρχισε ήδη από τις αρχές του 2025 να εκπέμπει σήματα επιθυμίας για σταθερότητα στη Συρία και συνεργασία με τις νέες αρχές στη Δαμασκό. Η πραγματική τομή, ωστόσο, ήρθε μόνον από τους θερινούς μήνες και μετά, ύστερα από μια σειρά κινήσεων της Μόσχας που προετοίμασαν το έδαφος, καθώς και από εξελίξεις εντός της Συρίας —ιδίως στη νότια Συρία— που ώθησαν τη νέα ηγεσία σε μια πιο πραγματιστική προσέγγιση απέναντι στη Ρωσία.

Από τη ρωσική πλευρά, ήδη από τους πρώτους μήνες της διακυβέρνησης αλ-Σαράα έγιναν κινήσεις οικοδόμησης εμπιστοσύνης, όπως αποστολές σιτηρών και καυσίμων, διπλωματικές πρωτοβουλίες και ανταλλαγές υψηλού επιπέδου (μεταξύ άλλων επίσκεψη ανώτερης αντιπροσωπείας του ρωσικού ΥΠΕΞ, επιστολές και τηλεφωνικές επικοινωνίες του προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν). Οι κινήσεις αυτές περιλάμβαναν προτάσεις οικονομικής και ανθρωπιστικής συνεργασίας, όπως η αποκατάσταση της συριακής ενεργειακής υποδομής, η αύξηση της υλικής και επισιτιστικής βοήθειας και ακόμη και η ιδέα μετατροπής των βάσεων Χμεϊμίμ και Ταρτούς σε «κόμβους» ανθρωπιστικής βοήθειας. Η Μόσχα τόνισε ότι κατανοεί τη νέα πολιτική πραγματικότητα, ότι επιδιώκει πιο ισορροπημένες σχέσεις και ότι αποδέχεται το συριακό αίτημα επανεξέτασης των συμφωνιών που είχαν υπογραφεί μεταξύ Ρωσίας και της κυβέρνησης Άσαντ. Τα μηνύματα αυτά άνοιξαν τον δρόμο για διεύρυνση του διαλόγου σε πιο ευαίσθητους τομείς —με κυριότερο τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας.

Ταυτόχρονα, μετά από κλιμάκωση στο νότιο τμήμα της χώρας, άρχισε να διαμορφώνεται στη Δαμασκό η αντίληψη ότι η Ρωσία θα μπορούσε να διαδραματίσει χρήσιμο ρόλο στη σταθεροποίηση της Συρίας. Τον Ιούλιο, ως απάντηση σε νέο κύμα βίας κατά μειονοτήτων (συγκρούσεις μεταξύ φιλοκαθεστωτικών Βεδουίνων και της κοινότητας των Δρούζων), το Ισραήλ πραγματοποίησε επιδεικτικό, ημερήσιο πλήγμα στην καρδιά της Δαμασκού, μεταφέροντας ταυτόχρονα μήνυμα ετοιμότητας να παρέμβει υπέρ των Δρούζων. Το γεγονός αυτό φαίνεται ότι οδήγησε τη συριακή ηγεσία να αναγνωρίσει τη δυνητική χρησιμότητα της Ρωσίας ως εξωτερικού εταίρου ασφάλειας. Περίπου δύο εβδομάδες αργότερα, στις 31 Ιουλίου, οι υπουργοί Εξωτερικών και Άμυνας της Συρίας επισκέφθηκαν για πρώτη φορά τη Ρωσία και συναντήθηκαν με τον Πούτιν. Στη συνέχεια έγινε γνωστό ότι η Δαμασκός ενδιαφερόταν για την επιστροφή ρωσικών δυνάμεων στη νότια Συρία, κοντά στα ισραηλινά σύνορα —σε διάταξη παρόμοια με εκείνη της εποχής Άσαντ, όταν είχαν αναπτυχθεί ρωσικές στρατιωτικές αστυνομικές δυνάμεις— με στόχο τον περιορισμό του Ισραήλ.

Έκτοτε, η διάσταση της ασφάλειας κατέστη αναπόσπαστο μέρος των επαφών μεταξύ των δύο πλευρών. Ενώ οι Σύροι αναζητούσαν τρόπους αξιοποίησης της ρωσικής βοήθειας, η Μόσχα χρησιμοποίησε κυρίως τις προτάσεις συνεργασίας ως μοχλό για τη βελτίωση της θέσης της σε ζητήματα ζωτικής σημασίας για την ίδια —πρωτίστως το καθεστώς των στρατιωτικών της βάσεων. Θέματα συντονισμού ασφάλειας, επανεξέτασης του καθεστώτος των ρωσικών βάσεων, βοήθειας στην αποκατάσταση του συριακού στρατού και αναδιάταξης δυνάμεων συζητήθηκαν τον Σεπτέμβριο κατά τη διάρκεια διακλαδικής αντιπροσωπείας στη Δαμασκό, με επικεφαλής τον Ρώσο αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Αλεξάντρ Νόβακ. Στις αρχές Οκτωβρίου, αντιπροσωπεία του ρωσικού Υπουργείου Άμυνας συζήτησε ζητήματα όπως η αύξηση της ετοιμότητας του συριακού στρατού και η συντήρηση στρατιωτικού εξοπλισμού. Παράλληλα, ο αρχηγός του συριακού Γενικού Επιτελείου επισκέφθηκε τη Μόσχα για να εξετάσει επιλογές προμήθειας οπλικών συστημάτων και συντονισμού μεταξύ των δύο στρατών.

Αποκορύφωμα της εμβάθυνσης των σχέσεων αποτέλεσε η επίσκεψη του αλ-Σαράα στη Μόσχα στις 15 Οκτωβρίου και η θερμή υποδοχή που του επιφύλαξε ο πρόεδρος Πούτιν. Κατά τη συνάντηση, ο Σύρος πρόεδρος δήλωσε ότι οι υφιστάμενες συμφωνίες μεταξύ των δύο χωρών θα τηρηθούν —σήμα πρόθεσης διατήρησης του καθεστώτος των ρωσικών παράκτιων βάσεων, σύμφωνα με τα ρωσικά συμφέροντα. Είναι σαφές ότι ο αλ-Σαράα δεν επιθυμεί να παραχωρήσει στη Ρωσία τον βαθμό επιρροής που απολάμβανε επί Άσαντ, στο πλαίσιο της προσπάθειας διαφοροποίησης των εξωτερικών στηριγμάτων του μέσω σχέσεων με άλλα κράτη, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Τουρκία και οι χώρες του Κόλπου. Παρ’ όλα αυτά, η σύνοδος ενίσχυσε την τάση στενότερου πολιτικοδιπλωματικού και αμυντικού διαλόγου και ακολούθησαν περαιτέρω επαφές μεταξύ υπηρεσιών ασφαλείας. Ειδικότερα, στα τέλη Οκτωβρίου, ο Σύρος υπουργός Άμυνας επισκέφθηκε τη Μόσχα, όπου συζητήθηκε η διμερής στρατιωτική συνεργασία. Στα μέσα Νοεμβρίου, ο αναπληρωτής υπουργός Άμυνας της Ρωσίας ταξίδεψε στη Δαμασκό και κοινή ρωσοσυριακή στρατιωτική αντιπροσωπεία περιόδευσε στην επαρχία Κουνέιτρα στη νότια Συρία —ένδειξη προόδου προς την αναδιάταξη ρωσικών δυνάμεων στην περιοχή. Στα τέλη Δεκεμβρίου, νέα αντιπροσωπεία με επικεφαλής τους υπουργούς Εξωτερικών και Άμυνας της Συρίας, και με συμμετοχή στελεχών της στρατιωτικής αντικατασκοπείας, επισκέφθηκε τη Μόσχα. Σύμφωνα με πληροφορίες, στις συνομιλίες με τον Πούτιν περιλήφθηκαν η αναβάθμιση συριακών στρατιωτικών συστημάτων και η επέκταση της συνεργασίας στην έρευνα και ανάπτυξη.

Στις αρχές του 2026, η ρωσική πλευρά φαίνεται να έχει «παγώσει» τις προσπάθειες προώθησης ενδεχόμενης ανάπτυξης δυνάμεων στη νότια Συρία χωρίς τη συνεργασία του Ισραήλ, μετά από ισραηλινές αντιρρήσεις που διατυπώθηκαν σε διμερείς διαβουλεύσεις. Αυτό υποδηλώνει τα όρια της ικανότητας και της βούλησης της Μόσχας να λειτουργήσει ως πάροχος ασφάλειας για τη Δαμασκό, εν μέσω σύνθετων περιφερειακών υπολογισμών.

Παράλληλα με τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας, η Ρωσία επιχείρησε να τοποθετηθεί ως διπλωματικός παράγοντας στον συριακοϊσραηλινό διάλογο. Πληροφορίες στα τέλη Δεκεμβρίου έκαναν λόγο για πιθανές ρωσοαμερικανικές «συνεννοήσεις» επί του ζητήματος· ωστόσο, οι μετέπειτα εξελίξεις δείχνουν ότι ο διάλογος προχώρησε υπό αμερικανική διαμεσολάβηση, χωρίς αναγνωρισμένο ρωσικό ρόλο. Η αμερικανική κυβέρνηση φαίνεται να ενισχύει τη διμερή της εμπλοκή με τη Δαμασκό, την οποία η συριακή πλευρά φαίνεται να θεωρεί προτιμητέο εταίρο σε σχέση με τη Μόσχα, χωρίς να έχει διευκρινίσει δημόσια αν η Ρωσία προβλέπεται να συμμετάσχει σε αυτή τη διαδικασία. Ως αποτέλεσμα, η ικανότητα της Ρωσίας να επηρεάσει την προσέγγιση της Ουάσιγκτον φαίνεται περιορισμένη, ενώ το Ισραήλ διατηρεί τη δυνατότητα άμεσης επικοινωνίας με την αμερικανική διοίκηση για να αποσαφηνίσει τα ρωσικά συμφέροντα και κινήσεις —και το πώς αυτά διαφοροποιούνται από τα ισραηλινά.

Εκτιμήσεις και επιπτώσεις για το Ισραήλ

Η επιχειρησιακή λογική της Ρωσίας έναντι του αλ-Σαράα είναι η σταθεροποίηση της περιφερειακής της θέσης υπό τις νέες συνθήκες. Σε αντάλλαγμα για την επαναθεμελίωση συμφωνιών παρουσίας —πρώτα και κύρια στις μόνιμες παράκτιες βάσεις της και πιθανώς μέσω οικονομικών έργων— η Μόσχα φαίνεται να προσφέρει στη Δαμασκό λύσεις στα στρατιωτικά της αδιέξοδα. Αυτές περιλαμβάνουν υποστηρικτικές υπηρεσίες προς τον στρατό (επισκευές, εκπαίδευση, προμήθεια οπλισμού), συντονισμό ασφάλειας και πρόσθετα μέτρα στήριξης που θα μπορούσαν έμμεσα να επηρεάσουν την ελευθερία δράσης του Ισραήλ έναντι της Συρίας, είτε μέσω ονομαστικής ανάπτυξης δυνάμεων είτε με άλλους τρόπους.

Παρότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι έχουν υπογραφεί συμφωνίες και το εύρος της βοήθειας παραμένει ασαφές, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία περιορίζει τους διαθέσιμους πόρους της. Είναι, συνεπώς, εύλογο να υποτεθεί ότι, όσον αφορά την αποκατάσταση του στρατού, η Ρωσία μπορεί να βελτιώσει συριακές δυνατότητες σε τομείς που δεν απαιτούν τεράστιες επενδύσεις, όπως οι επικοινωνίες, το δόγμα και οι τεχνολογικές δεξιότητες. Πιο σημαντικό είναι ότι η βοήθεια αυτή θα μπορούσε να περιλαμβάνει και την παροχή βασικών δυνατοτήτων στην αντιαεροπορική άμυνα, την αεροπορία και το ναυτικό. Το συριακό ενδιαφέρον για ανάπτυξη ρωσικής δύναμης στη νότια Συρία ευθυγραμμίζεται με την επιδίωξη δημιουργίας ενός πρόσθετου σημείου τριβής με το Ισραήλ, αν και προς το παρόν φαίνεται ότι, μετά από διαπραγματεύσεις με την Ιερουσαλήμ, η Ρωσία επέλεξε να μην κλιμακώσει περαιτέρω.

Η Ρωσία επανειλημμένα υπογραμμίζει ότι η στρατιωτική της παρουσία στη Συρία είναι ευπρόσδεκτη από τα κράτη της περιοχής, οικοδομώντας έτσι επιχειρηματολογία για τη συνέχιση —και ενδεχόμενη επέκταση— της παραμονής της. Υπάρχουν αναφορές ότι και η ίδια η Ιερουσαλήμ εξέφρασε την επιθυμία διατήρησης της ρωσικής βάσης στη Συρία ως αντίβαρο στην τουρκική επιρροή, διευκολύνοντας τη ρωσική αιτιολόγηση των σχεδίων αναδιάταξης. Ωστόσο, η Τουρκία βοήθησε τη Ρωσία να διατηρήσει δίαυλο επικοινωνίας με τη Δαμασκό στους πρώτους μήνες της διακυβέρνησης αλ-Σαράα, και πλέον η Μόσχα αξιοποιεί τις ισραηλινές (και τουρκικές) ανησυχίες για την περιφερειακή ισορροπία ισχύος προκειμένου να ενισχύσει τη δική της θέση. Επιπλέον, η Άγκυρα μπορεί, εφόσον χρειαστεί, να κινητοποιήσει τις στρατιωτικές της δυνατότητες στη Συρία, ενώ οι ρωσικοί στρατιωτικοί πόροι στο πεδίο είναι περιορισμένοι· συνεπώς, η Ρωσία δεν έχει συμφέρον σε μια αντιπαράθεση. Δεδομένης της ανισορροπίας διαθέσιμων στρατιωτικών δυνατοτήτων που δεν θα επέτρεπε στη Ρωσία να επιβάλει τη βούλησή της διά της ισχύος, μπορεί να συναχθεί ότι η αναχαίτιση μιας ενδεχόμενης τουρκικής επέκτασης στη Συρία δεν αποτελεί ρωσικό συμφέρον.

Η περιορισμένη ρωσική στρατιωτική παρουσία στη Συρία τον τελευταίο χρόνο επέτρεψε σχεδόν πλήρη ελευθερία δράσης του Ισραήλ στο συριακό πεδίο. Τους τελευταίους μήνες, ωστόσο, η πολιτική τάση έχει μεταβληθεί· εάν οι Ρώσοι αρχίσουν να τη μεταφράζουν σε απτές πραγματικότητες επί του εδάφους, η ελευθερία δράσης του Ισραήλ ενδέχεται να περιοριστεί —αν και όχι στα επίπεδα της εποχής Άσαντ. Ιδίως, αν υλοποιηθεί η ρωσική προσδοκία επαναρύθμισης του καθεστώτος των μόνιμων βάσεών της, θα αυξηθεί η πιθανότητα επαναφοράς ορισμένων ρωσικών δυνατοτήτων σε επιχειρησιακή ανάπτυξη. Πρωταρχικής σημασίας μεταξύ αυτών είναι η αντιαεροπορική άμυνα μεγάλης εμβέλειας (και τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης), οι αεροπορικές και ναυτικές δυνατότητες, τα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και —ακόμη πιο ανησυχητικά— οι δυνατότητες συλλογής πληροφοριών (SIGINT).

Κατά συνέπεια, από την οπτική γωνία του Ισραήλ, ο άμεσος διάλογος —ή ένας διάλογος με δυτική διαμεσολάβηση— με τη Συρία αποτελεί την προτιμώμενη οδό για την προώθηση μιας ρύθμισης ασφάλειας. Η προσέγγιση αυτή προϋποθέτει την εκ των προτέρων αποσαφήνιση των κατευθυντήριων αρχών του Ισραήλ για τις διαπραγματεύσεις, συμπεριλαμβανομένων των «κόκκινων γραμμών» και των πεδίων ενδεχόμενου συμβιβασμού, και θα πρέπει να προχωρά παράλληλα με στενότερο πολιτικό συντονισμό με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη. Ταυτόχρονα, τα ζητήματα που αφορούν τη Συρία θα πρέπει να υποβαθμιστούν στον διάλογο με τη Ρωσία και το Ισραήλ να «παραιτηθεί» από τις ρωσικές υπηρεσίες ως παράγοντα εξισορρόπησης ή διαμεσολάβησης στην περιοχή. Αυτό είναι αναγκαίο προκειμένου να μειωθεί η ρωσική μόχλευση έναντι του Ισραήλ από το συριακό πεδίο, εφόσον η πρόοδος προς μια συμφωνία μπορεί να επιδιωχθεί με πιο ευθυγραμμισμένη εξωτερική υποστήριξη — δηλαδή τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι απόψεις που εκφράζονται στις δημοσιεύσεις του INSS ανήκουν αποκλειστικά στους συγγραφείς τους.

Γκεόργκι Ποροσκούουν

Ο Γκεόργκι Ποροσκούουν είναι ερευνητής στο Πρόγραμμα Ρωσίας του INSS. Εντάχθηκε στο INSS το 2023, έπειτα από περισσότερα από δέκα χρόνια υπηρεσίας στον τομέα της εθνικής ασφάλειας (στρατιωτικές πληροφορίες). Είναι κάτοχος πτυχίου Ιστορίας της Μέσης Ανατολής και Πολιτικής Επιστήμης, καθώς και μεταπτυχιακού τίτλου στην Πολιτική Επιστήμη —Διεθνείς Σχέσεις και Εθνική Ασφάλεια— και τα δύο από το Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζουν στη ρωσική πολιτική, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο διεθνές πεδίο, καθώς και στον πληροφοριακό και κυβερνοπόλεμο.

Η υπόθεση Γροιλανδία

0

Η υπόθεση της Γροιλανδίας και η ανάλυση του François Asselineau

Ιστορία, γεωπολιτική και η αμερικανική στρατηγική στον Αρκτικό

Η Γροιλανδία επανήλθε στο επίκεντρο της διεθνούς πολιτικής όχι ως μια περιθωριακή γεωγραφική ιδιαιτερότητα, αλλά ως κρίσιμος κόμβος στη νέα παγκόσμια γεωπολιτική σκακιέρα. Ο Γάλλος πολιτικός και γεωπολιτικός αναλυτής François Asselineau συγκαταλέγεται σε εκείνους που υποστήριξαν από νωρίς ότι η αμερικανική επιμονή γύρω από το νησί δεν είναι ούτε ιδιοτροπία ούτε επικοινωνιακή υπερβολή, αλλά έκφραση μιας μακράς, συνεκτικής στρατηγικής.

Η Γροιλανδία δεν είναι «ιδέα της στιγμής»

Στον πυρήνα της ανάλυσής του, ο Asselineau επιμένει ότι το ενδιαφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών για τη Γροιλανδία έχει βαθιές ιστορικές ρίζες. Ήδη από το 1867, την ίδια περίοδο με την αγορά της Αλάσκας, Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν εξετάσει σοβαρά το ενδεχόμενο απόκτησης του νησιού. Το 1946, ο πρόεδρος Τρούμαν προσέφερε επίσημα στη Δανία την αγορά της Γροιλανδίας, πρόταση που απορρίφθηκε, αλλά συνοδεύτηκε από τη διατήρηση ισχυρής αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας.

Κατά τον Asselineau, αυτή η ιστορική συνέχεια καταρρίπτει τον μύθο ότι η σύγχρονη αμερικανική ρητορική είναι προϊόν προσωπικών παρορμήσεων ή «εκκεντρικών» ηγετών. Αντίθετα, πρόκειται για διαχρονική στρατηγική αντίληψη του αμερικανικού κράτους.

Ο Αρκτικός ως νέος παγκόσμιος χώρος σύγκρουσης

Η ανάλυση του Asselineau εντάσσει τη Γροιλανδία στο ευρύτερο πλαίσιο του ανταγωνισμού για τον Αρκτικό. Η τήξη των πάγων ανοίγει νέες θαλάσσιες οδούς, μειώνει τις αποστάσεις μεταξύ Ασίας, Ευρώπης και Βόρειας Αμερικής και καθιστά προσβάσιμους τεράστιους φυσικούς πόρους.

Η Γροιλανδία διαθέτει σπάνιες γαίες, ουράνιο, υδρογονάνθρακες και στρατηγική γεωγραφική θέση μεταξύ Ρωσίας και Βόρειας Αμερικής. Για τον Asselineau, όποιος ελέγχει τη Γροιλανδία αποκτά καθοριστικό πλεονέκτημα στον έλεγχο του Αρκτικού, άρα και στο μελλοντικό παγκόσμιο εμπόριο και την ασφάλεια.

Στρατιωτική διάσταση και ΝΑΤΟ

Κεντρικό στοιχείο της ανάλυσής του είναι η αμερικανική στρατιωτική παρουσία, με τη βάση Thule να λειτουργεί ως κρίσιμος κόμβος έγκαιρης προειδοποίησης, αντιπυραυλικής άμυνας και ελέγχου του εναέριου χώρου. Ο Asselineau υποστηρίζει ότι η Γροιλανδία είναι ήδη, de facto, ενταγμένη στην αμερικανική αρχιτεκτονική ασφάλειας, ανεξαρτήτως της τυπικής δανικής κυριαρχίας.

Σε αυτό το πλαίσιο, το ΝΑΤΟ δεν λειτουργεί ως συλλογικός ευρωπαϊκός μηχανισμός ασφάλειας, αλλά ως όχημα εδραίωσης της αμερικανικής ισχύος. Η υπόθεση της Γροιλανδίας, κατά τον Asselineau, αποκαλύπτει τα όρια της ευρωπαϊκής κυριαρχίας μέσα στη Συμμαχία.

Greenland May 8 2017. Kulusuk village, east Greenland

Κριτική στην ευρωπαϊκή ηγεσία

Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η κριτική του Asselineau απέναντι στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Θεωρεί ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι ηγεσίες της αντιμετώπισαν το ζήτημα είτε με αμηχανία είτε με σιωπή, αδυνατώντας να υπερασπιστούν έμπρακτα τη δανική κυριαρχία ή το διεθνές δίκαιο.

Για τον ίδιο, η στάση αυτή δεν είναι τυχαία αλλά εντάσσεται στη γενικότερη εξάρτηση της Ευρώπης από τις ΗΠΑ σε θέματα άμυνας, ενέργειας και στρατηγικής. Η Γροιλανδία γίνεται έτσι σύμβολο της ευρωπαϊκής αδυναμίας να λειτουργήσει ως αυτόνομος γεωπολιτικός δρων.

Η υπόθεση της «αγοράς» και το πραγματικό διακύβευμα

Ο Asselineau υπογραμμίζει ότι το ερώτημα δεν είναι αν η Γροιλανδία «αγοράζεται» νομικά, αλλά αν μπορεί να ελεγχθεί πολιτικά, οικονομικά και στρατιωτικά. Η σταδιακή οικονομική διείσδυση, οι επενδύσεις, η στρατιωτική παρουσία και η πίεση στη Δανία συγκροτούν, κατά την άποψή του, μια στρατηγική ελέγχου χωρίς τυπική προσάρτηση.

Αυτό που παρουσιάζεται επικοινωνιακά ως «ακραία απαίτηση» είναι στην πραγματικότητα, σύμφωνα με τον Asselineau, η κορυφή ενός παγόβουνου που αφορά την αναδιανομή ισχύος στον 21ο αιώνα.

Συμπέρασμα

Η ανάλυση του François Asselineau για τη Γροιλανδία δεν είναι μια αποσπασματική πολιτική τοποθέτηση, αλλά μια συνεκτική γεωπολιτική ανάγνωση. Βλέπει το νησί ως κομβικό κρίκο στην αλυσίδα της αμερικανικής παγκόσμιας στρατηγικής, ως πεδίο όπου συμπυκνώνονται ο ανταγωνισμός μεγάλων δυνάμεων, η αδυναμία της Ευρώπης και η μετάβαση σε έναν πολυπολικό κόσμο.

Η Γροιλανδία, μέσα από αυτό το πρίσμα, δεν είναι απλώς ένα απομακρυσμένο αρκτικό έδαφος. Είναι ένας καθρέφτης των νέων ισορροπιών ισχύος και της σκληρής πραγματικότητας που διαμορφώνεται πέρα από τη ρητορική της «συμμαχικής ενότητας» και του διεθνούς δικαίου.

Το τελικό παιχνίδι της Άγκυρας παίρνει σάρκα και οστά: Επίθεση υπό την ηγεσία της HTS εξαναγκάζει τις SDF σε υποχώρηση, αποδυναμώνοντας το μέτωπο κατά του ISIS

0

Το άγαλμα μιας Κούρδισσας μαχήτριας, μετά την κατάληψη της Ταμπκά, ανατρέπεται από τοπική πολιτοφυλακή — Κυριακή, 18 Ιανουαρίου 2026. (AP/Ghaith Alsayed)

Υπό τουρκική πίεση, οι SDF παραχωρούν εδάφη, πόρους και τις φιλοδοξίες αυτοδιοίκησης. Η εξαναγκαστική ενσωμάτωση αποδυναμώνει το αντι-ISIS μέτωπο, ενώ η αβεβαιότητα για το τι ακολουθεί παραμένει.

του Yavuz Baydar

19 Ιανουαρίου

Η χθεσινή συμφωνία κατάπαυσης του πυρός και ενσωμάτωσης 14 σημείων μεταξύ Δαμασκού και SDF, που υπογράφηκε υπό καθεστώς εξαναγκασμού μετά τις προελάσεις υπό την ηγεσία της HTS, υποχρεώνει τις κουρδικές δυνάμεις σε στρατηγική υποχώρηση ανατολικά του Ευφράτη.

Επιβεβαιώνει όσα είχαν ήδη διαμορφωθεί στο πεδίο της μάχης: οι SDF είναι η ηττημένη πλευρά, απογυμνωμένη από εδάφη, πόρους και διαπραγματευτική ισχύ μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Η εξαναγκαστική προσπάθεια επανενσωμάτωσης από τη Δαμασκό συγκρούεται με τα ένστικτα επιβίωσης των SDF και με τον μακροχρόνιο στόχο της Άγκυρας να διαλύσει κάθε μορφή κουρδικής αυτοδιοίκησης στα σύνορά της. Το τελικό αποτέλεσμα μοιάζει λιγότερο με διαπραγματευμένη ενοποίηση και περισσότερο με βίαιη εδραίωση ελέγχου, όπου η δια της αντιπροσώπευσης βία και οι φυλετικές ρωγμές κάνουν τη «βρώμικη δουλειά».

Σε βάθος χρόνου, η συμφωνία της Δαμασκού —όσο εύθραυστη κι αν είναι— αποδυναμώνει επίσης το ανάχωμα απέναντι στην αναβίωση του ISIS, καθώς η Δαμασκός φαίνεται να αναλαμβάνει αποσπασματικό έλεγχο ασταθών κέντρων κράτησης, μέσα σε ένα περιβάλλον αστάθειας που τροφοδοτείται από δυνάμεις-πληρεξούσιους.

Μακριά από μια ισορροπημένη συμφωνία, αυτή η συνθηκολόγηση —την οποία η κουρδική πλευρά θεωρεί αποτέλεσμα του τουρκικού σχεδιασμού των επιθέσεων της HTS στο Χαλέπι, τη Ράκα και τη Ντέιρ εζ-Ζορ— δεν αφήνει μόνο τις SDF ως τον αδιαμφισβήτητο χαμένο, με διαβρωμένη επιχειρησιακή αυτονομία και εξαφανιζόμενη τοπική νομιμοποίηση, αλλά καταφέρει και καίρια πλήγματα στα απομεινάρια των αυταπατών του κουρδικού πολιτικού κινήματος στην Τουρκία, το οποίο διατηρήθηκε «σε τεχνητή αναπνοή» μέσω μιας ασαφούς, λεγόμενης «ειρηνευτικής διαδικασίας».

Αφού πρώτα μηχανεύτηκε την «πολιτική περιχαράκωση» της πιεσμένης κουρδικής πολιτικής στο εσωτερικό, η Άγκυρα αναδεικνύεται ως δύναμη που προώθησε την προβολή ισχύος της —με τη συνδρομή των ΗΠΑ— στη Συρία. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν είχε προειδοποιήσει ήδη από τον Δεκέμβριο ότι οι SDF παρεμπόδιζαν τη «σταθεροποίηση της Συρίας σε συντονισμό με το Ισραήλ», παρουσιάζοντας την επικείμενη κλιμάκωση ως αναγκαία για την περιφερειακή ασφάλεια.

Όταν η επίθεση ξεκίνησε στις αρχές Ιανουαρίου, δυνάμεις του Συριακού Εθνικού Στρατού, προσκείμενες στην Τουρκία, ενώθηκαν με μονάδες της HTS ασκώντας πίεση σε κουρδικές συνοικίες. Έτσι, τοπικές συγκρούσεις μετατράπηκαν σε μια ευρύτερη εκστρατεία κατά των SDF, που επέτρεψε στη Δαμασκό να προελάσει ταχύτατα, διατηρώντας ταυτόχρονα εύλογη άρνηση για άμεση τουρκική εμπλοκή.

Ο χρονισμός ήταν προσεκτικά υπολογισμένος: η Τουρκία προσέφερε στη Δαμασκό στήριξη κατά των SDF, αξιοποιώντας την HTS ως επιχειρησιακό εργαλείο, επιτυγχάνοντας έτσι την αναδίπλωση της κουρδικής αυτονομίας χωρίς επίσημη διακρατική σύγκρουση. Αυτό το οικοσύστημα πληρεξουσίων επέτρεψε στην Άγκυρα να ασκήσει καθοριστική πίεση, διατηρώντας ταυτόχρονα ευελιξία στην κλιμάκωση, εκπληρώνοντας τον στρατηγικό της στόχο να διαλύσει αυτό που θεωρεί «παράρτημα του PKK» στα σύνορά της.

Η συμφωνία της 10ης Μαρτίου 2025 —η οποία παρουσιάστηκε δημόσια ως οδικός χάρτης για την ενσωμάτωση των SDF στους κρατικούς θεσμούς— δεν παρήγαγε σταθερότητα. Αντιθέτως, μετατράπηκε σε σημείο αναφοράς, με κάθε πλευρά να κατηγορεί την άλλη για μη συμμόρφωση. Η Δαμασκός επέμενε ότι οι SDF έστελναν «αντιφατικά σήματα» ως προς την εφαρμογή, ενώ οι SDF αντιστάθηκαν στην ατομική ενσωμάτωση που θα διέλυε τη δομή διοίκησής τους.

Καθώς το πλαίσιο αυτό βάλτωνε, η ένοπλη κλιμάκωση διευρύνθηκε, με αραβικές φυλές σε περιοχές υπό τον έλεγχο των SDF να δηλώνουν πρόθυμες να στηρίξουν τη Δαμασκό, με αντάλλαγμα οικονομικές επενδύσεις και διοικητική νομιμοποίηση που οι SDF αδυνατούσαν να προσφέρουν.

Η χθεσινή συμφωνία καθιστά σαφή την ανισορροπία ισχύος. Οι SDF αποδέχθηκαν «πλήρη και άμεση διοικητική και στρατιωτική παράδοση» της Ράκα και της Ντέιρ εζ-Ζορ, την απόσυρση όλων των δυνάμεων ανατολικά του Ευφράτη και την ατομική αξιολόγηση για ενσωμάτωση στις συριακές στρατιωτικές και δυνάμεις ασφαλείας — αφαιρώντας από τις οργανωμένες κουρδικές μονάδες κάθε θεσμική συνέχεια.

Το τέταρτο σημείο της συμφωνίας προβλέπει τον έλεγχο από τη συριακή κυβέρνηση «όλων των συνοριακών διελεύσεων, των πετρελαϊκών και των κοιτασμάτων φυσικού αερίου της περιοχής», μεταφέροντας τόσο τις ροές εσόδων όσο και τους στρατηγικούς κόμβους στη Δαμασκό. Το αποτέλεσμα είναι ένα πρόβλημα αλληλουχίας που επιλύθηκε δια της ισχύος: η Δαμασκός αποδυνάμωσε τη διαπραγματευτική θέση των SDF στο πεδίο και στη συνέχεια προσέφερε διοικητικούς ρόλους και απορρόφηση με όρους που τέθηκαν στην πρωτεύουσα.

Οι απώλειες των SDF εκτείνονται πολύ πέρα από τα εδάφη. Σε επιχειρησιακό επίπεδο, έχασαν την ανεξαρτησία ελιγμών χωρίς εξωτερική στήριξη, εξαναγκασμένοι σε υποχώρηση σε κατακερματισμένους θύλακες ανατολικά του Ευφράτη, που είναι δύσκολο να αμυνθούν και ακόμη δυσκολότερο να διοικηθούν ως ενιαία οντότητα.

Η στρατηγική υποδομή —νερό, ενέργεια, εφοδιαστική— αναμένεται πλέον να περάσει υπό τον έλεγχο της Δαμασκού, περικόπτοντας δραστικά τα έσοδα των SDF και αυξάνοντας την εξάρτησή τους από τις αποφάσεις της κεντρικής κυβέρνησης για την κατανομή πόρων. Η απώλεια του μεγαλύτερου πετρελαϊκού κοιτάσματος της Συρίας από μόνη της συνιστά σοβαρό οικονομικό πλήγμα, αποδυναμώνοντας τη βάση εσόδων που στήριζε τη τοπική διοίκηση και τις ένοπλες δυνάμεις.

Η γεωγραφική συνοχή έχει επίσης διαρραγεί: η βορειοανατολική Συρία δεν αποτελεί πλέον ενιαία ζώνη, αλλά δύο ξεχωριστούς θύλακες, καθιστώντας την αξίωση εδαφικής αυτονομίας στρατιωτικά δαπανηρή και πολιτικά μη ρεαλιστική. Οι θεσμοί κατακερματίστηκαν καθώς η «ομπρέλα» ασφάλειας αδυνάτισε, υπονομεύοντας τη διοικητική νομιμοποίηση που είχαν οικοδομήσει οι SDF από το 2016.

Καθοριστικό στοιχείο είναι η κατάρρευση των τοπικών συμμαχιών. Περιοχές με αραβική πλειοψηφία υποδέχθηκαν τις συριακές δυνάμεις ως απελευθερωτές, ενώ φυλές —όπως η μεγάλης κλίμακας Σαμάρ— που άλλοτε ήταν υποταγμένες στη διακυβέρνηση των SDF, άλλαξαν στρατόπεδο προς τη Δαμασκό, με ορισμένες να συνεισφέρουν ακόμη και μαχητές στην κυβερνητική προέλαση.

Αυτή η διάβρωση της νομιμοποίησης είναι καθοριστική: όταν οι πληθυσμοί της Ράκα και της Ντέιρ εζ-Ζορ αντιμετωπίζουν την αποχώρηση των SDF ως ανακούφιση και όχι ως απώλεια, το εγχείρημα της αυτόνομης διακυβέρνησης χάνει το κοινωνικό του έρεισμα.

Για τον ηγέτη των SDF, Μαζλούμ Άμπντι, η συμφωνία συνιστά προσωπική υποβάθμιση. Αντί για μια ανώτερη εθνική θέση, του προσφέρεται η κυβερνητεία της Χασάκα —υπό την εποπτεία του υπουργού Εξωτερικών της Συρίας— ως ένας από πολλούς επαρχιακούς κυβερνήτες μέσα σε μια συγκεντρωτική κρατική δομή. Η μετάβαση από πρωταγωνιστή της αυτονομίας σε περιφερειακό διαχειριστή δείχνει πόσο πλήρως έχει μεταβληθεί η ισορροπία ισχύος.

Πώς βλέπει η Άγκυρα τη συμφωνία;

Ξεκάθαρα, με ικανοποίηση.

Μόλις λίγες ώρες πριν ανακοινωθεί η συμφωνία, ο Ντεβλέτ Μπαχτσελί, ηγέτης του υπερεθνικιστικού κόμματος MHP και de facto σύμμαχος του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, εξέδωσε γραπτή δήλωση που καταλήγει σε έναν οδικό χάρτη 8 σημείων.

Σε αντιπαραβολή με το κείμενο των 14 σημείων που παραδόθηκε στη Δαμασκό, ελάχιστα σημεία δεν φαίνεται να είναι συγχρονισμένα. (Δεν υπάρχει ούτε μία αναφορά στο στοιχείο του ISIS στο κείμενο.)

Το σημαντικότερο είναι ότι ο Μπαχτσελί τόνισε πως συμφωνεί με το προγενέστερο διάταγμα του Σύρου ηγέτη Αλ-Σαράα, με ημερομηνία 16 Ιανουαρίου, το οποίο υπογραμμίζει μια «ενιαία» κρατική δομή (απορρίπτοντας τον φεντεραλισμό) και προσφέρει στους Σύρους Κούρδους μόνο περιορισμένα πολιτιστικά δικαιώματα (όπως η εκπαίδευση στη μητρική γλώσσα). Με αυτόν τον τρόπο αποκαλύπτεται, στην ουσία, πόσο «εμπλεκόμενη» είναι η Άγκυρα στην άσκηση ισχύος της ως συνδιαμορφωτής του μέλλοντος της Συρίας.

Ο βασικός στόχος της Δαμασκού πλέον είναι η ανασυγκρότηση ενός συγκεντρωτικού συστήματος ασφάλειας στην ανατολική Συρία, παράλληλα με την εξουδετέρωση ανταγωνιστικών ένοπλων δομών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο του συνασπισμού κατά του ISIS.

Υπό αυτό το πρίσμα, η «ενσωμάτωση» δεν αποτελεί συμφωνία επιμερισμού της εξουσίας αλλά πρόβλημα αλληλουχίας: πρώτα αποδυνάμωση της διαπραγματευτικής θέσης των SDF και στη συνέχεια προσφορά διοικητικών ρόλων και θεσμικής απορρόφησης με όρους που τίθενται από την πρωτεύουσα.

Όταν τακτικές κυβερνητικές δυνάμεις εισέρχονται σε ζώνες που προηγουμένως διοικούνταν από κουρδικές αρχές, κάθε κίνηση προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις στις τοπικές κοινωνίες, στις αντίπαλες πολιτοφυλακές και στους εξωτερικούς προστάτες τους. Αυτού του είδους η σταδιακή προέλαση μπορεί να φαίνεται «περιορισμένη» στον χάρτη, όμως στην πράξη διαλύει σταθερά τα άτυπα όρια που εμπόδιζαν τη μετα-2020 συριακή τάξη να καταρρεύσει σε έναν νέο πανεθνικό πόλεμο.

Η μακροπρόθεσμη μάχη κατά του ISIS καθίσταται πλέον εκ νέου ευάλωτη. Οι SDF κρατούν περίπου 9.000 μαχητές του ISIS σε 20 φυλακές και 38.000 άτομα —πολλούς συγγενείς μαχητών— σε καταυλισμούς. Η χθεσινή συμφωνία μεταφέρει την ευθύνη στη Δαμασκό εν μέσω χάους ενσωμάτωσης, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα για τη συνέχεια της επιτήρησης και τον κίνδυνο ανασυγκρότησης τζιχαντιστικών πυρήνων.

Εάν η μεταβίβαση γίνει κακοδιαχειρισμένα ή αν η Δαμασκός δώσει προτεραιότητα στην εδραίωση ελέγχου αντί για τις αντιτρομοκρατικές επιχειρήσεις, αυξάνεται δραστικά η πιθανότητα εκμετάλλευσης κενών από το ISIS. Οι φυλετικές ρωγμές και η βία μέσω πληρεξουσίων ήδη δημιουργούν ανοίγματα για υπόγεια δίκτυα, και μια αποδυναμωμένη SDF σημαίνει ότι η βασική γραμμή άμυνας κατά του ISIS την τελευταία δεκαετία διαλύεται ακριβώς τη στιγμή που η διαρκής πίεση είναι πιο αναγκαία από ποτέ.

Περιττό ίσως να προστεθεί το μέγεθος του τραύματος που συνεπάγονται για τους Κούρδους οι τελευταίες εξελίξεις και ανατροπές στο συριακό θέατρο. Μετά τις αποσκίρτησεις των αραβικών φυλών, οι SDF ενδέχεται να οδεύουν προς διάλυση, υποβαθμιζόμενες σε μια καθαρά κουρδική συνιστώσα, το YPG —κυρίαρχη στη διοίκηση, αλλά περιθωριακή σε ισχύ.

Πλέον, ένα μείζον ερώτημα αιωρείται: θα σεβαστούν οι δυνάμεις του Συριακού Στρατού που υποστηρίζονται από την HTS και τζιχαντιστικά στοιχεία την κατάπαυση του πυρός ή θα συνεχίσουν να προελαύνουν, επιδιώκοντας να αποσπάσουν όσα περισσότερα εδάφη επιτρέπει η χαοτική διεθνής συγκυρία;

Και πιθανότατα θα υπάρξει και μία ακόμη συνέπεια, η οποία αποκαλύπτει τη μυωπία των ηγετών της Ε.Ε. —της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του Αντόνιο Κόστα— που αφελώς ελπίζουν ότι, ακόμη και υπό τις παρούσες συνθήκες, οι Σύροι πρόσφυγες θα εγκαταλείψουν οριστικά την Ευρώπη. Το αντίθετο είναι πιο πιθανό: καθώς οι τζιχαντιστικές προελάσεις συνεχίζονται, θα πρέπει να αναμένουν ένα νέο κύμα εξόδου, αυτή τη φορά από τους Κούρδους της Συρίας.

Η στρατηγική της Άγκυρας παραμένει αμετάβλητη. «Η Τουρκία δεν θα επιτρέψει ποτέ σε μια αποσχιστική οργάνωση να εγκαθιδρύσει ένα τρομοκρατικό κράτος ακριβώς πέρα από τα νότια σύνορά μας, στη βόρεια Συρία και το Ιράκ», είχε δηλώσει ο Ερντογάν τον Μάιο του 2024.

Αυτό που παρακολουθούμε αυτές τις ημέρες είναι οι συνέπειες αυτών των —κατ’ επανάληψη διατυπωμένων— δεσμεύσεων.

Οι Κούρδοι χάνουν, για ακόμη μία φορά.

πηγή: Palomar

Το Ιράν κατηγορεί τον Τραμπ για τους θανάτους

0

Ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, χαιρετά το πλήθος κατά τη διάρκεια εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε στην πρωτεύουσα Τεχεράνη, στις 17 Ιανουαρίου 2026.
(Φωτογραφία: Iranian Leader Press Office/Anadolu μέσω Getty Images)

Σε ομιλία του το Σάββατο —η οποία επαναλήφθηκε αργότερα στο Twitter— ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, παραδέχθηκε ότι χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν στις διαδηλώσεις στη χώρα, όμως απέδωσε τόσο τις κινητοποιήσεις όσο και τους θανάτους σε αμερικανική παρέμβαση.
«Θεωρούμε τον Πρόεδρο των ΗΠΑ ένοχο για τις απώλειες, τις ζημιές και τη συκοφαντία που προκάλεσε στο ιρανικό έθνος», ανέφερε ανάρτηση στον λογαριασμό του Χαμενεΐ.

Ο Τραμπ, την Παρασκευή, είχε επαινέσει το ιρανικό καθεστώς, γράφοντας στο Truth Social ότι «σέβεται ιδιαίτερα το γεγονός ότι ακύρωσαν» τις εκτελέσεις περισσότερων από 800 διαδηλωτών που είχαν προγραμματιστεί να πραγματοποιηθούν την περασμένη εβδομάδα. Ωστόσο, όταν ρωτήθηκε για τις αναρτήσεις του Χαμενεΐ το Σαββατοκύριακο, ο Τραμπ δήλωσε στο Politico: «Ήρθε η ώρα να αναζητηθεί νέα ηγεσία στο Ιράν».

Την Κυριακή, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιαν προειδοποίησε ότι «οποιαδήποτε επίθεση» κατά του Χαμενεΐ θα θεωρηθεί «ισοδύναμη με ολοκληρωτικό πόλεμο» εναντίον της χώρας.

Ο Νταβίντ Μπαρνέα —διευθυντής της ισραηλινής υπηρεσίας πληροφοριών Μοσάντ— έφθασε στο Μαϊάμι την Παρασκευή για να συζητήσει με Αμερικανούς αξιωματούχους πιθανές αντιδράσεις στην αιματηρή καταστολή των διαδηλώσεων στο Ιράν.

Ηγέτες κουρδικής αυτονομιστικής οργάνωσης με έδρα το Ιράκ δήλωσαν στο Associated Press ότι παρείχαν στρατιωτική και οικονομική στήριξη στους αντικυβερνητικούς διαδηλωτές.

Ο Ρεζά Παχλαβί —γιος του εκθρονισμένου σάχη του Ιράν— κάλεσε τον Τραμπ, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου την Παρασκευή, να παρέμβει και να στηρίξει τους αντικυβερνητικούς διαδηλωτές, παρουσιάζοντας σχέδιο για τη μετάβαση της χώρας σε ένα δημοκρατικό σύστημα διακυβέρνησης. Την Κυριακή το βράδυ, χάκερ μετέδωσαν πλάνα υπέρ του Παχλαβί μέσω των εκπομπών της ιρανικής κρατικής τηλεόρασης.

Ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, χαιρετά το πλήθος κατά τη διάρκεια εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε στην πρωτεύουσα Τεχεράνη, στις 17 Ιανουαρίου 2026.
(Φωτογραφία: Iranian Leader Press Office/Anadolu μέσω Getty Images)

Στις αρχές Ιανουαρίου, με πολίτες να διαδηλώνουν σε κάθε επαρχία της χώρας, το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν έμοιαζε να αντιμετωπίζει τη σοβαρότερη απειλή των τελευταίων δεκαετιών. Αυτό που ξεκίνησε ως διαμαρτυρία εμπόρων για τις οικονομικές συνθήκες στη χώρα —με βασικό αίτιο τον ετήσιο πληθωρισμό που έφτανε το 42,2%— εξελίχθηκε σε πανεθνικές κινητοποιήσεις κατά του θεοκρατικού καθεστώτος. Κυκλοφόρησαν μάλιστα αναφορές ότι ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο Ανώτατος Ηγέτης της χώρας, είχε καταρτίσει σχέδια έκτακτης ανάγκης για διαφυγή στη Μόσχα. Όμως, στις 8 Ιανουαρίου, το καθεστώς διέκοψε το διαδίκτυο, βυθίζοντας τη χώρα σε επικοινωνιακό σκοτάδι, και τότε ξεκίνησαν οι μαζικές δολοφονίες.

Στις πρώτες δύο εβδομάδες του μήνα —και συγκεκριμένα στις 8 και 9 Ιανουαρίου— το ιρανικό καθεστώς σκότωσε περισσότερους ίδιους του τους πολίτες απ’ όσους σκοτώθηκαν σε ολόκληρη τη διάρκεια της επανάστασης του 1979. Ιρανός αξιωματούχος παραδέχθηκε δημόσια τουλάχιστον 5.000 νεκρούς, αποδίδοντας τη βία σε «τρομοκράτες», ενώ σε ομιλία του το Σάββατο ο Χαμενεΐ αναγνώρισε ότι «αρκετές χιλιάδες» άνθρωποι σκοτώθηκαν στις αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις — κατηγορώντας όμως τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι υποκίνησε τη βία. Οι Times of London ανεβάζουν τον εκτιμώμενο αριθμό των νεκρών σε πάνω από 16.000, με περίπου 330.000 ακόμη τραυματίες.

Ο Ρουσέν Τάκβα, Τούρκος δημοσιογράφος που έχει πάρει συνεντεύξεις από Ιρανούς στο συνοριακό πέρασμα μεταξύ των δύο χωρών, δήλωσε στο TMD ότι οι Ιρανοί στο σημείο ελέγχου μιλούσαν για χρήση πυροβολικού και πραγματικών πυρών από το καθεστώς σε πολλές διαδηλώσεις. Οι δικές τους εκτιμήσεις για τους νεκρούς, είπε, συχνά ανέρχονται σε δεκάδες χιλιάδες. Υπάρχουν επίσης αναφορές ότι οι δυνάμεις ασφαλείας χρησιμοποίησαν τυφέκια εφόδου και πολυβόλα τοποθετημένα σε φορτηγά εναντίον των συγκεντρωμένων.

Καθώς η βία κλιμακωνόταν, οι Ιρανοί ήλπιζαν σε βοήθεια από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Τραμπ είχε υποσχεθεί στις αρχές Ιανουαρίου ότι θα «έρθει να [τους] σώσει» εάν το καθεστώς άρχιζε να σκοτώνει διαδηλωτές, ενώ την περασμένη Δευτέρα ανακοίνωσε την επιβολή δασμών 25% σε χώρες που συναλλάσσονται με το Ιράν. Την επόμενη ημέρα, μέσω του Truth Social, απηύθυνε άμεσο μήνυμα στους διαδηλωτές: «Ιρανοί Πατριώτες, ΣΥΝΕΧΙΣΤΕ ΝΑ ΔΙΑΔΗΛΩΝΕΤΕ», έγραψε. «ΚΑΤΑΛΑΒΕΤΕ ΤΟΥΣ ΘΕΣΜΟΥΣ ΣΑΣ!!!» Υποσχέθηκε ότι οι «δολοφόνοι και βασανιστές» τους θα τιμωρηθούν και ότι «Η ΒΟΗΘΕΙΑ ΕΡΧΕΤΑΙ».

Παρά την αυξανόμενη αιματοχυσία, ωστόσο, καμία αμερικανική στρατιωτική επέμβαση δεν υλοποιήθηκε. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Τραμπ έφτασε κοντά στο να διατάξει επιθέσεις την Τετάρτη, με αμερικανικά στρατεύματα να εκκενώνουν τη βάση Αλ-Ουντέιντ στο Κατάρ και τη βάση του Πέμπτου Στόλου του Ναυτικού στο Μπαχρέιν. Το ιρανικό καθεστώς έκλεισε τον εναέριο χώρο της χώρας, πιστεύοντας ότι επίκειται επίθεση. Όμως αυτή δεν ήρθε ποτέ.

Ο Τραμπ λέει στη Νορβηγία ότι δεν αισθάνεται πλέον υποχρεωμένος να σκέφτεται μόνο την ειρήνη

0

Του John Irish και της Nora Buli
19 Ιανουαρίου 2026, 13:47 GMT+2 – Ενημερώθηκε πριν από 7 λεπτά

Διαδηλωτές συγκεντρώνονται στη Γροιλανδία κατά της απειλής προσάρτησης από τον Τραμπ

Άνθρωποι συμμετέχουν σε διαδήλωση κατά της απαίτησης του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να παραχωρηθεί το αρκτικό νησί στις ΗΠΑ, στο Νουούκ της Γροιλανδίας, 17 Ιανουαρίου 2026. REUTERS/Marko Djurica

Περίληψη

  • Ο Τραμπ απείλησε με δασμούς ευρωπαϊκές χώρες για το ζήτημα της Γροιλανδίας
  • Οι ηγέτες της Νορβηγίας και της Φινλανδίας επιδιώκουν τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τραμπ
  • Ο Τραμπ λέει ότι η Νορβηγία δεν του έδωσε το Νόμπελ Ειρήνης
  • Ο Νορβηγός πρωθυπουργός δηλώνει ότι η Επιτροπή Νόμπελ είναι ανεξάρτητη από την κυβέρνηση
  • Τραμπ: θα κάνει ό,τι είναι «καλό και σωστό» για τις ΗΠΑ

ΠΑΡΙΣΙ/ΟΣΛΟ, 19 Ιανουαρίου (Reuters) – Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε σε γραπτό μήνυμα προς τον πρωθυπουργό της Νορβηγίας ότι δεν αισθάνεται πλέον υποχρεωμένος «να σκέφτεται αποκλειστικά την Ειρήνη», επειδή δεν του απονεμήθηκε το Νόμπελ Ειρήνης, επαναλαμβάνοντας παράλληλα την απαίτησή του για τον έλεγχο της Γροιλανδίας.

Το σημείωμα, το οποίο η αμερικανική κυβέρνηση κοινοποίησε ευρέως και σε άλλες χώρες, αποτέλεσε απάντηση σε σύντομο μήνυμα που είχαν στείλει στον Τραμπ ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στέρε και ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ, με το οποίο αντιτίθεντο στην απόφασή του να επιβάλει δασμούς σε Ευρωπαίους συμμάχους λόγω της άρνησής τους να επιτρέψουν στις ΗΠΑ να αναλάβουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας, σύμφωνα με δήλωση του Στέρε.

Στο μήνυμά τους, ο Στέρε και ο Στουμπ υπογράμμιζαν την ανάγκη αποκλιμάκωσης της ρητορικής και ζητούσαν τηλεφωνική συνομιλία με τον Τραμπ. Η απάντηση του Αμερικανού προέδρου ήρθε λίγο αφότου είχαν αποστείλει το μήνυμά τους.

Ο ΤΡΑΜΠ ΛΕΕΙ ΟΤΙ ΘΑ ΕΣΤΙΑΣΕΙ ΣΤΟ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΩΣΤΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΗΠΑ

«Αγαπητέ Γιόνας: Λαμβάνοντας υπόψη ότι η χώρα σας αποφάσισε να μη μου απονείμει το Νόμπελ Ειρήνης επειδή σταμάτησα 8 Πολέμους ΚΑΙ ΠΛΕΟΝ, δεν αισθάνομαι πλέον υποχρέωση να σκέφτομαι αποκλειστικά την Ειρήνη, αν και θα παραμένει πάντα κυρίαρχη, αλλά μπορώ πλέον να σκέφτομαι και τι είναι καλό και σωστό για τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής», έγραψε ο Τραμπ στην απάντησή του, την οποία είδε το Reuters.

Ο Τραμπ έχει κάνει ανοιχτή εκστρατεία υπέρ της απονομής του Νόμπελ Ειρήνης, το οποίο πέρυσι απονεμήθηκε στη Βενεζουελανή ηγέτιδα της αντιπολίτευσης Μαρία Κορίνα Ματσάδο.

«Έχω εξηγήσει αρκετές φορές με σαφήνεια στον Τραμπ το γνωστό γεγονός ότι το βραβείο απονέμεται από μια ανεξάρτητη Επιτροπή Νόμπελ και όχι από τη νορβηγική κυβέρνηση», δήλωσε ο Στέρε.

Η Ματσάδο παρέδωσε στον Τραμπ το χρυσό της μετάλλιο κατά τη διάρκεια συνάντησης στον Λευκό Οίκο την περασμένη εβδομάδα, αν και η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ έχει δηλώσει ότι το βραβείο δεν μπορεί να μεταβιβαστεί, να μοιραστεί ή να ανακληθεί.

Η Επιτροπή Νόμπελ δεν απάντησε άμεσα τη Δευτέρα σε αίτημα για σχόλιο.

Στο μήνυμά του προς τον Στέρε, ο Τραμπ αμφισβήτησε εκ νέου τη δανική κυριαρχία επί της Γροιλανδίας, γράφοντας: «Η Δανία δεν μπορεί να προστατεύσει αυτή τη γη από τη Ρωσία ή την Κίνα, και γιατί άλλωστε να έχει “δικαίωμα ιδιοκτησίας”;»

«Δεν υπάρχουν γραπτά έγγραφα, είναι απλώς ότι ένα πλοίο αποβιβάστηκε εκεί πριν από εκατοντάδες χρόνια, αλλά κι εμείς είχαμε πλοία που αποβιβάστηκαν εκεί».

Η δανική κυριαρχία επί του τεράστιου, πλούσιου σε ορυκτά νησιού τεκμηριώνεται από μια σειρά δεσμευτικών νομικών πράξεων, συμπεριλαμβανομένης συνθήκης που συμφωνήθηκε το 1814. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επανειλημμένως αναγνωρίσει ότι η Γροιλανδία αποτελεί μέρος του Βασιλείου της Δανίας.

Ο Τραμπ ολοκλήρωσε το μήνυμά του προς τον Στέρε με τη συνήθη του υπερχειλίζουσα ρητορική:

«Έχω κάνει περισσότερα για το ΝΑΤΟ από οποιονδήποτε άλλον από την ίδρυσή του, και τώρα το ΝΑΤΟ πρέπει να κάνει κάτι για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο κόσμος δεν είναι ασφαλής αν δεν έχουμε Πλήρη και Ολική Κυριαρχία στη Γροιλανδία. Ευχαριστώ! Πρόεδρος DJT.»

Συνθήκη για την Ανοιχτή Θάλασσα ή Βιοποικιλότητα Πέραν της Εθνικής Δικαιοδοσίας (Συνθήκη BBNJ)¹, 17 Ιανουαρίου 2026

0

 

19 Ιανουαρίου 2026

 Ιωάννης Παντελίδης Ταξίαρχος ε.α. (Μ)

Κύριο συμπέρασμα

Η Συνθήκη για την Ανοιχτή Θάλασσα σηματοδοτεί μια κανονιστική μετάβαση από την παραδοσιακή αρχή του mare liberum (ελευθερία των θαλασσών) προς την έννοια της Κοινής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας.

Η διατήρηση της ακεραιότητας των ωκεανών αναγνωρίζεται πλέον ως αναπόσπαστο στοιχείο της παγκόσμιας κλιματικής ρύθμισης και της διασφάλισης της διεθνούς επισιτιστικής ασφάλειας.

Συμπεράσματα

Η Συνθήκη για την Ανοιχτή Θάλασσα αντιπροσωπεύει μια μετατόπιση από την ελευθερία των θαλασσών προς την κοινή κληρονομιά της ανθρωπότητας.

Η προστασία των ωκεανών είναι πλέον άρρηκτα συνδεδεμένη με τη ρύθμιση της κλιματικής αλλαγής και τη διατήρηση της παγκόσμιας επισιτιστικής ασφάλειας.


Εμανουέλ Μακρόν:

Τα καταφέραμε.

Σήμερα, η Συνθήκη για την Ανοιχτή Θάλασσα² τίθεται σε ισχύ.

Είναι μια τεράστια νίκη για τους ωκεανούς, για τη ζωή, για την ανθρωπότητα.

Οι ανοιχτές θάλασσες δεν θα αποτελούν πλέον μια Άγρια Δύση ανοιχτή στην αρπαγή· μετατρέπονται σε έναν χώρο κοινής ευθύνης.

Από 8 χώρες το 2024, σε 60 κράτη δεσμευμένα το 2025 στη Σύνοδο Ωκεανών της Νίκαιας, και σε 83 σήμερα, η κοινότητα των εθνών κράτησε τον λόγο της.

Μαζί, αποκτούμε τα μέσα να προστατεύσουμε το 30% των θαλασσών και των ωκεανών έως το 2030 — περισσότερο από το μισό της συνολικής επιφάνειας του πλανήτη μας.

Αυτό είναι το αποτέλεσμα μιας εξαιρετικής συλλογικής κινητοποίησης, με επικεφαλής διαπραγματευτές, επιστήμονες και πολίτες, όλοι πεπεισμένοι ότι το μέλλον χτίζεται από κοινού. Τους ευχαριστώ.

Είναι η επιλογή της ευθύνης αντί της αδιαφορίας, της συνεργασίας αντί της απομόνωσης, της τιμής της ανθρωπότητας αντί της αταξίας του κόσμου.

Όταν ενωνόμαστε γύρω από όσα πραγματικά έχουν σημασία, αποδεικνύουμε ότι η πρόοδος είναι εφικτή. Ας συνεχίσουμε, λοιπόν. Μαζί.

Εξαιρετική φωτογραφία: @thom_astro.1
Emmanuel Macron

2. Η Συνθήκη για την Ανοιχτή Θάλασσα:
Παραδείγματα Παγκόσμιας Ωκεάνιας Διακυβέρνησης σε μια Νέα Εποχή

Ημερομηνία: 17 Ιανουαρίου 2026
Πεδία: Διεθνές Δίκαιο, Θαλάσσια Βιολογία, Περιβαλλοντική Πολιτική

Περίληψη

Οι ανοιχτές θάλασσες καλύπτουν περίπου το ήμισυ της επιφάνειας της Γης και το 95% του παγκόσμιου όγκου των ωκεανών· ωστόσο, ιστορικά παρέμεναν εκτός ενός πλαισίου ισχυρής νομικής προστασίας. Μετά την υιοθέτηση της Συμφωνίας BBNJ (Βιολογική Ποικιλότητα Πέραν της Εθνικής Δικαιοδοσίας) στο πλαίσιο της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), η διεθνής κοινότητα θέσπισε ένα οριστικό νομικό πλαίσιο για τη διατήρηση και τη βιώσιμη αξιοποίηση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας σε περιοχές πέραν της εθνικής δικαιοδοσίας [1].

Οι Τέσσερις Πυλώνες της Συμφωνίας

Η Συνθήκη δομείται γύρω από τέσσερις βασικούς θεματικούς άξονες που αποσκοπούν στον ανασχεδιασμό της διαχείρισης των ωκεανών:

Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές (MPAs):
Η θέσπιση χωρικών εργαλείων διαχείρισης και Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών, όπου οι ανθρωπογενείς δραστηριότητες ρυθμίζονται ώστε να ενισχύεται η ανθεκτικότητα και η αποκατάσταση των οικοσυστημάτων. Το πλαίσιο αυτό είναι καθοριστικό για την υλοποίηση του στόχου «30×30» (προστασία του 30% του παγκόσμιου θαλάσσιου χώρου έως το 2030) [2].

Θαλάσσιοι Γενετικοί Πόροι (MGRs):
Η ρύθμιση της πρόσβασης και της δίκαιης κατανομής των οφελών που προκύπτουν από γενετικό υλικό προερχόμενο από τις ανοιχτές θάλασσες και τον βυθό. Ο πυλώνας αυτός διασφαλίζει ότι οι βιοτεχνολογικές εξελίξεις αποδίδουν κοινά οφέλη, ιδίως για τις αναπτυσσόμενες χώρες [3].

Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (EIAs):
Η θεσμοθέτηση αυστηρών, τυποποιημένων πρωτοκόλλων για την αξιολόγηση των οικολογικών επιπτώσεων αναδυόμενων δραστηριοτήτων, όπως η εξόρυξη βαθέων υδάτων, στο θαλάσσιο περιβάλλον.

Ενίσχυση Ικανοτήτων και Μεταφορά Θαλάσσιας Τεχνολογίας (CB&TMT):
Ένα υποχρεωτικό πλαίσιο που διασφαλίζει ότι τα ανεπτυγμένα κράτη παρέχουν την αναγκαία τεχνική και επιστημονική υποστήριξη στα αναπτυσσόμενα κράτη, προκειμένου να ενισχυθεί η ικανότητά τους για βιώσιμη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων.

Σύγχρονες Προκλήσεις και Κατάσταση Εφαρμογής (2026)

Έως το 2026, το επίκεντρο έχει μετατοπιστεί από τη διπλωματική διαπραγμάτευση στη θεσμική επιχειρησιακή εφαρμογή. Παρότι η Συνθήκη έχει υπερβεί το απαιτούμενο όριο επικύρωσης από 60 κράτη για την έναρξη ισχύος της, η συγκρότηση της Γραμματείας και της Επιστημονικής και Τεχνικής Επιτροπής (STC) παραμένει σε εξέλιξη ως διοικητική προτεραιότητα.

«Η αποτελεσματικότητα της Συνθήκης δεν ερείδεται απλώς στην τυπική επικύρωσή της, αλλά στη στιβαρή χρηματοδότηση των μηχανισμών παρακολούθησης και στη πολυμερή δέσμευση για επιβολή της σε θαλάσσιους χώρους που έως πρότινος χαρακτηρίζονταν από κενό δικαιοδοσίας» [4].

Συμπέρασμα

Η Συνθήκη για την Ανοιχτή Θάλασσα σηματοδοτεί μια κανονιστική μετάβαση από την παραδοσιακή αρχή του mare liberum (ελευθερία των θαλασσών) προς την έννοια της Κοινής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας.

Η διατήρηση της ακεραιότητας των ωκεανών αναγνωρίζεται πλέον ως αναπόσπαστο στοιχείο της παγκόσμιας κλιματικής ρύθμισης και της διασφάλισης της διεθνούς επισιτιστικής ασφάλειας.

Βιβλιογραφία και Τεχνικές Υποσημειώσεις

[1] United Nations (2023). Agreement under the United Nations Convention on the Law of the Sea on the conservation and sustainable use of marine biological diversity of areas beyond national jurisdiction. Νέα Υόρκη: UN Publishing.

[2] Gjerde, K. M., et al. (2024). «Implementing the BBNJ Treaty: Strategies for Marine Protected Areas.» Marine Policy, Τόμ. 152.

[3] Blasiak, R., et al. (2025). «Equity and the Ocean: The role of Genetic Resources in the High Seas Treaty.» Nature Communications.

[4] Τεχνική Σημείωση: Η χρηματοδοτική κινητοποίηση παραμένει το βασικό γεωπολιτικό σημείο τριβής για την περίοδο 2025–2026· οι διαπραγματεύσεις επικεντρώνονται επί του παρόντος στις δομικές παραμέτρους του προτεινόμενου «Παγκόσμιου Ταμείου Ωκεανών».

Εισαγωγή

Η Ανοιχτή Θάλασσα καλύπτει σχεδόν το ήμισυ της επιφάνειας της Γης και το 95% του συνολικού όγκου των ωκεανών· ωστόσο, μέχρι πρόσφατα παρέμενε σε μεγάλο βαθμό εκτός ουσιαστικού καθεστώτος προστασίας. Με την υιοθέτηση της Συνθήκης BBNJ στο πλαίσιο της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), η διεθνής κοινότητα έθεσε για πρώτη φορά στέρεες βάσεις για τη διατήρηση και τη βιώσιμη χρήση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας σε περιοχές πέραν της εθνικής δικαιοδοσίας [1].

Οι Τέσσερις Πυλώνες της Συνθήκης

Η Συνθήκη εστιάζει σε τέσσερις κρίσιμους τομείς που αναδιαμορφώνουν ριζικά τη διακυβέρνηση των ωκεανών:

• Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές (MPAs):
Παρέχεται η δυνατότητα ίδρυσης περιοχών στις οποίες οι ανθρώπινες δραστηριότητες περιορίζονται ή ρυθμίζονται αυστηρά, με στόχο την αποκατάσταση και την ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων. Ο πυλώνας αυτός είναι καθοριστικός για την επίτευξη του στόχου «30×30» (προστασία του 30% των ωκεανών έως το 2030) [2].

• Θαλάσσιοι Γενετικοί Πόροι (MGRs):
Ρυθμίζεται η πρόσβαση και η δίκαιη κατανομή των οφελών από τη χρήση γενετικού υλικού που προέρχεται από την ανοιχτή θάλασσα και τον βυθό, διασφαλίζοντας ότι και οι αναπτυσσόμενες χώρες θα επωφελούνται από τις βιοτεχνολογικές εξελίξεις [3].

• Εκτιμήσεις Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (EIAs):
Θεσπίζονται αυστηρά και τυποποιημένα πρότυπα για την αξιολόγηση των επιπτώσεων νέων ή αναδυόμενων δραστηριοτήτων —όπως η εξόρυξη σε μεγάλα βάθη— στο θαλάσσιο περιβάλλον.

• Ανάπτυξη Ικανοτήτων και Μεταφορά Τεχνολογίας:
Καθιερώνεται η δέσμευση των ανεπτυγμένων κρατών να στηρίζουν τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες μέσω τεχνικής, επιστημονικής και θεσμικής υποστήριξης, ώστε να ενισχυθεί η ικανότητά τους στη βιώσιμη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων.

Προκλήσεις και Τρέχουσα Κατάσταση (2026)

Το 2026, η κύρια πρόκληση δεν είναι πλέον η διαπραγμάτευση αλλά η επικύρωση και, κυρίως, η αποτελεσματική εφαρμογή της Συνθήκης. Παρότι έχει επιτευχθεί ο απαιτούμενος αριθμός των 60 κρατών-μελών για την έναρξη ισχύος της, η συγκρότηση της Γραμματείας και της Επιστημονικής και Τεχνικής Επιτροπής βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.

«Η επιτυχία της Συνθήκης δεν εξαρτάται μόνο από την τυπική επικύρωσή της, αλλά από την επαρκή χρηματοδότηση των μηχανισμών ελέγχου και από τη συνεργασία των κρατών για την επιβολή της σε θαλάσσιες περιοχές που παραδοσιακά θεωρούνταν “κανενός η γη”» [4].

Συμπεράσματα

Η Συνθήκη για την Ανοιχτή Θάλασσα σηματοδοτεί μια ιστορική μετατόπιση από την αρχή της ελευθερίας των θαλασσών προς την αντίληψη της κοινής κληρονομιάς της ανθρωπότητας.

Η προστασία των ωκεανών αναγνωρίζεται πλέον ως αναπόσπαστο στοιχείο τόσο της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής όσο και της διατήρησης της παγκόσμιας επισιτιστικής ασφάλειας.

Παραπομπές και Υποσημειώσεις

[1] United Nations (2023). Agreement under the United Nations Convention on the Law of the Sea on the conservation and sustainable use of marine biological diversity of areas beyond national jurisdiction. New York: UN Publishing.

[2] Gjerde, K. M., et al. (2024). «Implementing the BBNJ Treaty: Strategies for Marine Protected Areas.» Marine Policy, Τόμ. 152.

[3] Blasiak, R., et al. (2025). «Equity and the Ocean: The role of Genetic Resources in the High Seas Treaty.» Nature Communications.

[4] Υποσημείωση: Η χρηματοδότηση παραμένει το κεντρικό σημείο τριβής στις διαπραγματεύσεις της περιόδου 2025–2026, με τη δημιουργία ενός «Global Ocean Fund» να βρίσκεται ακόμη υπό συζήτηση.

geopoliticsamongstates.gr

Συγκρούσεις προς Παρακολούθηση το 2026¹ | Council on Foreign Relations

0

19 Ιανουαρίου 2026
Ομάδα Σύνταξης

Κύρια συμπεράσματα

Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στις ΗΠΑ συχνά αιφνιδιάζονται από κρίσεις που σχετίζονται με συγκρούσεις. Όσοι εμπλέκονται εκ των υστέρων συχνά παραπονιούνται ότι οι αρμόδιοι θα έπρεπε να είχαν κάνει περισσότερα για να αποτρέψουν ή να προετοιμαστούν για αυτές τις κρίσεις.

«Ο κόσμος συνεχίζει να γίνεται πιο βίαιος και πιο άναρχος», λέει ο ειδικός στην πρόληψη συγκρούσεων Paul B. Stares.

Η έρευνά του σε περισσότερους από 600 Αμερικανούς ειδικούς εξωτερικής πολιτικής κατατάσσει τις κορυφαίες ανησυχίες για το 2026:
https://www.cfr.org/report/conflicts-watch-2026?utm_campaign=pps-2026&utm_medium=social_owned&utm_source=tw

Επισκόπηση

Ο κόσμος συνεχίζει να γίνεται πιο βίαιος και πιο άναρχος.

Σύμφωνα με την ετήσια αξιολόγηση κινδύνων συγκρούσεων του CFR, οι Αμερικανοί ειδικοί στην εξωτερική πολιτική ανησυχούν έντονα για απειλές που σχετίζονται με συγκρούσεις και είναι πιθανό να αναδυθούν ή να ενταθούν το 2026, θέτοντας σε κίνδυνο την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ και τη διεθνή σταθερότητα. Στην παρούσα έκθεση, οι συμμετέχοντες στην έρευνα κατατάσσουν τις παγκόσμιες συγκρούσεις με βάση την πιθανότητα εκδήλωσής τους και τη δυνητική ζημιά στα αμερικανικά συμφέροντα και, για πρώτη φορά, εντοπίζουν ευκαιρίες για προληπτική δράση.

Σχετικά με την Έρευνα Προληπτικών Προτεραιοτήτων

Τα τελευταία δεκαοκτώ χρόνια, το Center for Preventive Action (CPA) διεξάγει έρευνες μεταξύ Αμερικανών ειδικών στην εξωτερική πολιτική για να αξιολογήσει τον κίνδυνο που θέτουν στα εθνικά συμφέροντα των ΗΠΑ υφιστάμενες και αναδυόμενες πηγές ένοπλων συγκρούσεων σε όλο τον κόσμο.

Η λογική αυτής της άσκησης είναι απλή: οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στις ΗΠΑ συχνά αιφνιδιάζονται από κρίσεις που σχετίζονται με συγκρούσεις, οι οποίες αποσπούν την προσοχή και τους πόρους από άλλες προτεραιότητες και ενίοτε οδηγούν σε μείζονες στρατιωτικές επεμβάσεις με κόστος σε αμερικανικές ζωές. Όσοι εμπλέκονται συχνά, εκ των υστέρων, θρηνούν το γεγονός ότι οι αρμόδιοι δεν έκαναν περισσότερα για να αποτρέψουν ή να προετοιμαστούν για αυτές τις κρίσεις. Συνεπώς, ο σκοπός της Έρευνας Προληπτικών Προτεραιοτήτων (Preventive Priorities Survey – PPS) δεν είναι μόνο να ειδοποιεί τους πολυάσχολους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής των ΗΠΑ για εν δυνάμει πηγές αστάθειας τους επόμενους δώδεκα μήνες, αλλά και να τους βοηθά να αποφασίσουν ποιες είναι οι πιο επείγουσες.

Η ανάγκη οι Αμερικανοί υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής να κοιτούν μπροστά και να μειώνουν ενεργά τους κινδύνους που σχετίζονται με συγκρούσεις αυξάνεται κάθε χρόνο. Ο κόσμος έχει αναμφισβήτητα γίνει πιο βίαιος και πιο άναρχος. Πράγματι, ο αριθμός των ένοπλων συγκρούσεων βρίσκεται πλέον στο υψηλότερο επίπεδο από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Επιπλέον, ένα αυξανόμενο ποσοστό αυτών είναι διακρατικές συγκρούσεις, ανατρέποντας μια τάση της μεταψυχροπολεμικής περιόδου. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι μοναδικά εκτεθειμένες στον αυξανόμενο κίνδυνο ένοπλων συγκρούσεων, καθώς καμία άλλη δύναμη δεν διαθέτει τόσους συμμάχους και δεσμεύσεις ασφάλειας.

Η δεύτερη κυβέρνηση Τραμπ επιδίωξε να τερματίσει πολλές συνεχιζόμενες συγκρούσεις, όπως εκείνες στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, τη Λωρίδα της Γάζας και την Ουκρανία, καθώς και μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν και Καμπότζης και Ταϊλάνδης. Ταυτόχρονα, ωστόσο, έχει επιδοθεί σε αχρείαστα αποσταθεροποιητική συμπεριφορά, απειλώντας συγκεκριμένα με τη χρήση βίας και άλλα καταναγκαστικά μέτρα εναντίον αρκετών χωρών, συμπεριλαμβανομένων συμμάχων, ιδίως στο Δυτικό Ημισφαίριο. Δυστυχώς, έχει επίσης αποδομήσει συστηματικά τα ίδια τα τμήματα της αμερικανικής κυβέρνησης που είναι αφιερωμένα στη στρατηγική πρόβλεψη, την πρόληψη συγκρούσεων και την οικοδόμηση ειρήνης, χωρίς να τα αντικαταστήσει με κάτι καλύτερο. Παράλληλα, η σχετική χρηματοδότηση έχει περικοπεί δραστικά. Οι ενέργειες αυτές είναι τόσο αντιπαραγωγικές όσο και κοντόφθαλμες.

Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στις ΗΠΑ συχνά αιφνιδιάζονται από κρίσεις που σχετίζονται με συγκρούσεις. Όσοι εμπλέκονται συχνά παραπονιούνται εκ των υστέρων ότι οι αρμόδιοι θα έπρεπε να είχαν κάνει περισσότερα για να αποτρέψουν ή να προετοιμαστούν για αυτές τις κρίσεις.

1. Κορυφαίες συγκρούσεις προς παρακολούθηση το 2026

Πηγή:
Center for Preventive Action (CPA)

Το Center for Preventive Action (CPA) στοχεύει να βοηθήσει τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να διαμορφώσουν έγκαιρες και πρακτικές στρατηγικές για την πρόληψη και τον περιορισμό των ένοπλων συγκρούσεων σε όλο τον κόσμο, ιδίως σε περιοχές που ενέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο για τα συμφέροντα των ΗΠΑ.

Το CPA επιτυγχάνει τον σκοπό αυτό αναθέτοντας εις βάθος μελέτες, συγκαλώντας συναντήσεις ειδικών και συμβουλευόμενοι εκπροσώπους κυβερνήσεων, διεθνών οργανισμών, οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, επιχειρήσεων και των μέσων ενημέρωσης. Ο Παγκόσμιος Δείκτης Συγκρούσεων (Global Conflict Tracker) του κέντρου ενημερώνει το ευρύ κοινό για απειλές κατά της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας, παρέχοντας μια αξιόπιστη και τακτικά επικαιροποιημένη διαδικτυακή πηγή πληροφοριών για τις εν εξελίξει συγκρούσεις.

Preventive Priorities Survey 2026
https://www.cfr.org/programs/center-preventive-action

Ρούντι Ρινάλντι: Το συλλογικό”Εμείς” στην Ελλάδα του 2026

0

Κίνημα, κόμμα, ανάθεση

του Ρούντι Ρινάλντι
Εισαγωγικά
Πολλά θα μπορούσαν να ειπωθούν για δύο σημαντικά κοινωνικά φαινόμενα, τη μορφή-κίνημα και τη μορφή-κόμμα. Έχουν γραφτεί άπειρα και για τα δύο. Υπάρχει και η θεωρία και οι συζητήσεις για τα δύο, όπως υπάρχει και η ιστορία, η πολυμορφία και ο τρόπος που υπήρξαν ή υπάρχουν είτε τα κινήματα είτε τα κόμματα. Όπως άλλωστε και η εξουσία, το πολιτικό σύστημα, η πολιτική σκηνή, το μπλοκ κοινωνικών δυνάμεων, η τεχνοπολιτική, η επικοινωνία, ο κυβερνητισμός-διαχείριση εντός ορισμένων ορίων, η ανάθεση και η διαμεσολάβηση, ενώ γίνεται λόγος και για στρεβλή εκπροσώπηση, λαϊκισμό, καθεστώτα έκτακτης ανάγκης και τόσα άλλα. Στο παρόν σημείωμα δεν θα τα προσπεράσουμε αλλά, παραμένοντας κάπως υποψιασμένοι ότι αυτά υπάρχουν και είναι πυκνά, ή και εμφανίζονται όχι με τόσο καθαρές και τακτοποιημένες μορφές, θα επικεντρωθούμε σε δύο-τρία ζητήματα που υπάρχουν στην Ελλάδα κατά τις δύο τελευταίες δεκαετίες (2010-2026). Αυτή η προσγείωση ή αυτοπεριορισμός θα κάνει ίσως πιο εμφανείς ορισμένους δικούς μας προσδιορισμούς και εκτιμήσεις για το τι είναι αναγκαίο, σήμερα-τώρα, για το κεντρικό θέμα που μας απασχολεί: το συλλογικό «Εμείς» στην Ελλάδα του 2026. Επειδή το κεντρικό ζήτημα του υποκειμένου δεν αφορά κάτι στιγμιαίο, όπως μια έκρηξη οργής ή ένα αυθόρμητο κίνημα, ούτε μια εκλογική διαδικασία ή ένα ποσοστό, αλλά το πώς και με ποιο σχέδιο και πρόταση μπορούμε να απαντήσουμε στο Υπαρξιακό Πρόβλημα της χώρας. Αυτό έτσι κι αλλιώς προϋποθέτει πολλά πράγματα σε επίπεδο αντίστασης και νέας συνείδησης, σε επίπεδο κίνησης και εναλλακτικού σχεδίου που υπερβαίνει αυτά που κραδαίνει η κυρίαρχη άποψη περί «πολιτικής» ως διαχείρισης, ως κυβερνησιμότητας, ως καθεστώτος παγίωσης ενός μοντέλου μεταπρατικού και εξαρτημένου. Άρα, κίνημα, κόμμα, ανάθεση στην Ελλάδα 2010-2026.
Καθεστώς, πολιτικό σύστημα, κοινωνία, κίνημα (ή κινήματα)
Το 2010 είχαμε τη Χρεοκοπία της χώρας και το πέρασμα σε ένα νέο καθεστώς, μνημονίων και διεθνούς επιτροπείας. Συνέβη δηλαδή μια μεγάλη καθεστωτική αλλαγή. Τα μνημόνια δεν ήταν γενικά διεθνείς συμβάσεις συνεργασίας ανάμεσα σε μια κυβέρνηση και έναν διεθνή οργανισμό, μια τράπεζα, ή άλλο κράτος. Στο έδαφος της Χρεοκοπίας επιβλήθηκε ένα καθεστώς επιτήρησης και αφαίμαξης της ελληνικής οικονομίας και του πολιτικού σκηνικού, ένας ζουρλομανδύας λεηλασίας της χώρας, υποθήκευσης του δημόσιου πλούτου για 99 χρόνια, μείωσης των μισθών και των συντάξεων, απολύσεων και κλεισίματος επιχειρήσεων, αμέσου ελέγχου σε όλα τα οικονομικά και πολιτικά δρώμενα εντός της χώρας. Το σοκ ήταν μεγάλο, και σαν αντίδραση εμφανίστηκε ένα μεγάλο κίνημα, το αντιμνημονιακό, που αγκάλιασε ευρύτατους τομείς (σχεδόν το 80% της κοινωνίας). Τροποποίησε συνειδήσεις και στάσεις των απλών ανθρώπων, γεννήθηκαν μορφές νέες όπως οι Πλατείες, μεγάλα δίκτυα αλληλεγγύης, κινήματα, διαθέσεις. Γκρεμίστηκε το δικομματικό σύστημα Ν.Δ.-ΠΑΣΟΚ, άλλαξαν οι συσχετισμοί στην πολιτική σκηνή, απολύθηκαν πρωθυπουργοί (ΓΑΠ), τοποθετήθηκαν τραπεζίτες στη θέση τους, έγιναν δύο εκλογικές αναμετρήσεις το 2012, δοκιμάστηκαν κυβερνήσεις συνεργασίας… Για να φθάσουμε το 2015 ένα κόμμα της αριστεράς, ο ΣΥΡΙΖΑ, να σχηματίσει κυβέρνηση αφού συγκέντρωσε 36% (από 4,5% που είχε προ της Χρεοκοπίας και των μνημονίων, δηλαδή μέσα σε 5 χρόνια). Χωρίς την εμφάνιση του αντιμνημονιακού κινήματος, και ιδιαίτερα την τεράστια ορμή που είχε το δίχρονο 2010-2012 σαν έκφραση του λαϊκού ριζοσπαστισμού [βλ. και προηγούμενο σημείωμα στο φύλλο 758], δεν θα συνέβαιναν αυτά.
Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ λειτούργησε για ένα 6μηνο σε μια διαδικασία διαπραγμάτευσης-παγίδευσης. Έψαχνε να βρει έναν τρόπο συμβιβασμού, αλλά η ευρωκρατία είχε τιμωρητικές διαθέσεις (για να μην ανοίξουν ανάλογες ορέξεις και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες). Ήδη από το 2012 είχε ξεκινήσει μια διαδικασία προσαρμογής και απορρόφησης του αντιμνημονιακού κινήματος στο δρόμο του κοινοβουλευτισμού-κυβερνητισμού, για να υποστραφεί η δυναμική του. Την ίδια στιγμή η πολιτικοποίηση, η συνείδηση του ίδιου του κινήματος ήταν τέτοια που άφησε χώρο ή οδηγήθηκε εύκολα στην «ανάθεση» σε ένα κόμμα και σε έναν νέο πολιτικό, τον Αλέξη Τσίπρα, να κάνουν αυτοί την κύρια δουλειά.
Ο ριζοσπαστισμός, η τάση, το ρεύμα υπήρχε ακόμα και μετά τους πρώτους μήνες διακυβέρνησης, και αυτό φάνηκε πολύ καθαρά στην υπόθεση του Δημοψηφίσματος του Ιουλίου 2015. Δημοψήφισμα που επιλέχθηκε σαν ελιγμός του Τσίπρα πριν τη συνθηκολόγηση (που είχε ήδη επιλεγεί). Όμως ο ριζοσπαστισμός, και ειδικά η νεολαία της εποχής, το πήραν στις πλάτες τους και έδωσαν το εκπληκτικό 62,5% «ΟΧΙ». Χρειάστηκε το ίδιο βράδυ να γίνει ένα πραξικόπημα το οποίο ενορχήστρωσαν οι Ευρωκράτες, η Προεδρία της Δημοκρατίας, τα τότε κόμματα (συμβούλιο αρχηγών κομμάτων), αλλά απ’ ό,τι φαίνεται και παράγοντες νευραλγικών τομέων (στράτευμα, ΕΥΠ κ.λπ). Η λαϊκή ετυμηγορία έπρεπε να καταστρατηγηθεί και η πολιτική ηγεσία (μέσω όλων των κομμάτων) να υπογράψει το 3ο και χειρότερο μνημόνιο, που λίγο αργότερα μας έφερε και την κυβέρνηση του Χίλτον. Το σοκ της ήττας του αντιμνημονιακού κινήματος (γιατί τότε καταγράφηκε μια ήττα μεγάλων διαστάσεων) επέδρασε στο να αποσυρθεί το κίνημα από την κεντρική πολιτική σκηνή, και να κατακλύσει την κοινωνία μια περίοδος σύγχυσης και απογοήτευσης.
Παρόλο που σύσσωμο το πολιτικό σύστημα διατείνεται ότι έχουμε βγει από τα Μνημόνια (τεράστιο ψέμα), παρόλο που άνοιξε δρόμος στην αυτοδυναμία της Ν.Δ. υπό τον Κ. Μητσοτάκη (που κυβερνά χωρίς αντιπολίτευση για 6 χρόνια), το Υπαρξιακό Πρόβλημα της χώρας έχει οξυνθεί. Τα γεωπολιτικά συμβάντα, η πορεία της οικονομίας (παρά τις αντίθετες επίσημες διακηρύξεις), η πανδημία και η κρίση που προκάλεσε, και κυρίως τα αποτελέσματα των πολιτικών που όρισαν τα 3 μνημόνια, οδήγησαν σε διάλυση των υποδομών, ιδιωτικοποίηση αεροδρομίων, μεταφορών, υγείας, παιδείας, διάλυση της αγροτικής οικονομίας, μετατροπή της χώρας σε κόμβο ενεργειακό-μεταπρατικό-στρατιωτικό, μετανάστευση 500 χιλιάδων νέων και έντονο δημογραφικό πρόβλημα. Αυτά, μαζί με «φυσικές» καταστροφές που συνοδεύονταν αμέσως από προγράμματα «πράσινης μετάβασης» και αισχροκέρδειας, μαζί και με ένα εκτεταμένο δίκτυο διαφθοράς και μαφιοποίησης, αποτέλεσαν το υλικό υπόστρωμα ενός άλλου, διαφορετικού κινήματος (πάντα έκφραση του ριζοσπαστισμού). Του κινήματος των Τεμπών. Διαφορετικό κίνημα από αυτό του αντιμνημονίου, αλλά λειτουργών σαν βαθύ και ενεργό ρήγμα στο εσωτερικό της ελληνικής κοινωνίας.
Ποια η διαφορά του κινήματος των Τεμπών;
Το κίνημα των Τεμπών φτιάχτηκε από χαροκαμένους ανθρώπους που, μέσα από το σοκ της συστημικής δολοφονίας και της επιχείρησης «μπαζώματος» που ακολούθησε, βρήκαν το σθένος και το κουράγιο να δημιουργήσουν έναν σύλλογο. Και μέσα από απίστευτη προσπάθεια και ενέργειες έφεραν στο φως στοιχεία που με περισσή αισχύνη το πολιτικό σύστημα ήθελε να αποκρύψει και να συγκαλύψει. Η προσπάθεια μιας φούχτας ανθρώπων με επικεφαλής μια μάνα-σύμβολο συναντήθηκε με μια διάχυτη συγκίνηση, και την επίγνωση ότι στο τρένο μπορούσε να βρεθεί ο καθένας – στην ουσία πάνω στο τρένο βρίσκονταν όλη η Ελλάδα. Έτσι εκκολάφθηκε ένα πελώριο (στην αρχή επιμέρους) κίνημα. Το κίνημα αυτό ζητούσε Οξυγόνο, Αλήθεια, Δικαιοσύνη, Τιμωρία. Η ηθική διάσταση είχε μια εξέχουσα θέση μέσα σε αυτό το κίνημα, που ήρθε σε σύγκρουση με πολλούς μηχανισμούς του πολιτικού συστήματος (άρθρο 86, κόμματα και τρόπος λειτουργίας τους απέναντι στην κοινωνία, διαδικασίες του κοινοβουλίου, ακαταδίωκτο πάσης φύσεως, δικαστική εξουσία και διάβρωσή της, εξαφάνιση στοιχείων και μαρτύρων, απειλές κ.λπ.).
Σιγά-σιγά και μέσα από μια διαδικασία βασανιστική ανελίχθηκε σε ένα πολιτικο-κοινωνικό κίνημα που άρχισε να συζητά και να θέτει ζητήματα που αφορούν την πολιτειακή σφαίρα της χώρας. Το κίνημα αυτό μπήκε ορμητικά στην πολιτική ζωή του τόπου με δύο συγκλονιστικά συλλαλητήρια (Ιανουάριος και Φεβρουάριος 2025), και μαζικότατες συγκεντρώσεις σε όλες τις γωνιές της χώρας. Τώρα μια συνέντευξη της κυρίας Καρυστιανού στον σταθμό Κόντρα προανήγγελλε τη δημιουργία Κινήματος-Κόμματος που θα παρουσιαστεί στις επόμενες εκλογές. Ανοίγει έτσι ένας νέος κύκλος, όπου στην πολιτική κονίστρα πρέπει να υπολογίζεται και αυτή η παράμετρος. Ο θόρυβος που προκάλεσε αυτή η δήλωση ήταν και είναι τεράστιος. Το πολιτικό σύστημα είναι θορυβημένο και ετοιμάζει τις αντιδράσεις του (επίθεση, δολοφονία χαρακτήρων, συκοφάντηση, πλαγιοκοπήσεις, εκμετάλλευση αντιθέσεων ανάμεσα στους γονείς θυμάτων, τρολς και ό,τι άλλο μπορούμε να φανταστούμε).
Ποια η βασική διαφορά του κινήματος των Τεμπών; Δεν βγαίνει από κάποιο κομματικό εργαστήρι, από τη σύμπραξη κάποιων δυνάμεων. Προκύπτει από ένα βαθύτατο ρήγμα. Ακολουθεί μια δική του ιδιαίτερη διαδρομή, όπου το ηθικό στοιχείο συναντιέται με το πολιτικό σε μια βάση αντισυστημική (δηλαδή σε γραμμή σύγκρουσης με το υπάρχον πολιτικό-κομματικό-μιντιακό σύστημα), με μια ανεξαρτησία από τα κέντρα ολιγαρχών και με μια φυσική ηγεσία (την κα Καρυστιανού) που χαρακτηρίζεται από μια αποφασιστικότητα και μια πάλη επί 3 χρόνια. Η οποία σιγά-σιγά αντιλαμβάνεται πως χωρίς τον πολιτικό αγώνα και χωρίς να τεθούν σημαντικά πολιτειακά ζητήματα δεν μπορούν να γίνουν μεγάλες αλλαγές. Η ίδια έχει εκφράσει μέσα στο τελευταίο χρόνο δυο-τρία μεγάλα προτάγματα: «Δεν θα γίνουμε γρανάζι του συστήματος», «Η κοινωνία δεν είναι επιχείρηση», «Πρέπει να τα αλλάξουμε όλα», «Πρέπει να φτιάξουμε πολιτεία». Τα βάζει συνολικά με κυβέρνηση και αντιπολίτευση, και κατανοεί πως η δικαστική εξουσία ελέγχεται και δεν κάνει τη δουλειά της. Πρόκειται για μια γυναίκα που μέσα από τη δική της διαδρομή φτάνει σε αυτές τις διαπιστώσεις – κι όχι γιατί μετείχε σε κάποιο κόμμα, ή σε ένα πρωτύτερο κίνημα. Είναι δε αποφασισμένη, επειδή οι δεσμοί αίματος τη δένουν στενά με το αίτημα της Δικαιοσύνης και της Τιμωρίας των ενόχων. Μέσα από αυτή τη διαδρομή επικοινωνεί μια τάση υπαρκτή μέσα στην κοινωνία. Μια τάση που αναφέρεται στην κυρία Καρυστιανού. Μια τάση που θέλει ένα τέλος σε αυτό το τέλμα και σε αυτήν την απίστευτη διάλυση – διαφθορά – ατιμωρησία.
Μπλοκαρισμένο πολιτικό σύστημα, μπλοκαρισμένη κοινωνία.
Όταν είναι μπλοκαρισμένα τα πάντα –μπλοκαρισμένη χώρα, κοινωνία και πολιτικό σύστημα– η ανάδυση του κινήματος των Τεμπών και οι δυνατότητες που ξανοίγονται (αν αυτό βαθύνει, συναντηθεί με άλλα υπαρκτά κινήματα και αντιστάσεις, αν ταράξει τα λιμνάζοντα νερά, αν κινηθεί και προσανατολιστεί σωστά γύρω από τα μεγάλα ζητήματα, αν ανοίξει διαδικασίες και διεργασίες, αν αποφύγει λάθη και ξεπεράσει υπαρκτές ελλείψεις) μπορεί να συμβάλλει στο να απαντηθεί, όσο είναι δυνατό στις παρούσες συνθήκες, το αίτημα για ένα συλλογικό «Εμείς» που τόσο λείπει.
Ας κρατήσουμε προς στιγμήν για το θέμα που εξετάζουμε μια-δυο δηλώσεις της κυρίας Καρυστιανού. Δεν της αρέσει καθόλου η μορφή κόμμα όπως αυτά παρουσιάζονται, και κάνει λόγο για ένα μεγάλο κίνημα. Επιμένει στην έννοια του κινήματος. Σε αυτά κατάληξε μέσα από μια δική της διαδρομή συνειδητοποίησης. Ο τρόπος όμως για πάρει κανείς μέρος στην εκλογική διαδικασία, από νομική και φορμαλιστική πλευρά, απαιτεί την τυπικότητα του «κόμματος». Στις εκλογές υπάρχουν υποψήφιοι, ποσοστά, δημοσκοπήσεις, εκλογικές καμπάνιες κ.ά. δρώμενα που μπορεί σε μεγάλο μέρος να απορροφήσουν την κινηματική πλευρά του εγχειρήματος. Πρόκειται για μια δύσκολη άσκηση, εφόσον επιλεγεί.
Τι χρειαζόμαστε;
Η θέση μου –αναγνωρίζοντας την περιπλοκότητα της μπλοκαρισμένης κατάστασης και πολλών υβριδικών χαρακτηριστικών– είναι ότι το κύριο μέτωπο σχετίζεται κατ’ αρχάς με τον κεντρικό Πολιτικό Λόγο που πρέπει να εκπονείται και να είναι αντίστοιχος των απαιτήσεων που θέτει το Υπαρξιακό Πρόβλημα της Χώρας. Παράλληλα με αυτό, η κεντρική επιλογή πρέπει να είναι το Κίνημα ως μορφή που μπορεί να εκφράσει σήμερα ένα μεγάλο και ετερογενές μπλοκ κοινωνικοπολιτικών δυνάμεων το οποίο να στηρίζει μια μεγάλη πολιτειακή αλλαγή-μεταβολή, στην κατεύθυνση ενός μεγάλου Εκδημοκρατισμού σε όλους τους τομείς και θεσμούς, και κατοχύρωσης της Εθνικής και Λαϊκής Κυριαρχίας σε ταραγμένους καιρούς.
Η μορφή κίνημα σημαίνει ότι χρειάζονται (μάλλον από χθες, και να μην χάνεται χρόνος) διαδικασίες, διαβουλεύσεις, πολιτικοποίηση, σύνθετες πολιτικο-ιδεολογικές διεργασίες συγκρότησης του «Εμείς». Κίνηση, γείωση σε κοινωνικούς χώρους, σημασία στον κόσμο ώστε να μπορεί να συμμετέχει, μονιμότητα σε διάφορους χώρους και προώθηση στόχων, επιμονή. Το τι Πολιτεία θέλουμε, τι Δικαιοσύνη, τι Δημοκρατία, τι ανθρώπους, τι Χώρα, και με ποιες αξίες, είναι ζητήματα που πρέπει να «δουλευτούν», να «ζυμωθούν» μέσα στον κόσμο που αποτελεί το Κίνημα και στηρίζει ένα εγχείρημα.
Μια ουσιώδης παρέκβαση
Η κυρίαρχη άποψη και αντίληψη για την πολιτική είναι ότι αυτή συνίσταται στη διαχείριση και τη διοίκηση εντός ενός ορισμένου πλαισίου (που δεν αμφισβητείται, π.χ. μεταπρατική, εξαρτημένη Ελλάδα με το δεδομένο πολιτικό σύστημα). Επομένως κάποια κυβέρνηση αυτών των προδιαγραφών. Η οποία προκύπτει δια εκλογών , ποσοστών, συμπράξεων κ.λπ. Άρα το μόνο που μένει η αναμονή των επόμενων εκλογών.
Αυτή η αντίληψη είναι σήμερα κυρίαρχη. Αντί να την αναπαράγουμε, πρέπει να την κοντράρουμε στο ουσιαστικό μέρος: Βλέπει τον πολίτη απλά σαν ψηφοφόρο και τίποτα άλλο. Τα υπόλοιπα είναι θέμα ειδικών, τεχνοκρατών, αυτών «που ξέρουν». Η ίδια αντίληψη περνά και στα θέματα προγράμματος. Όλα τα κόμματα έχουν προγράμματα, αλλά αυτό που εφαρμόζουν είναι άσχετο από τυχόν διακηρύξεις. Είναι διαχείριση και απλή διοίκηση. Εκτελούν εντολές από τις «Αγορές», τις επιχειρήσεις, τους υπερεθνικούς οργανισμούς, τις πρεσβείες. Θα μπορούσαν να έχουν έναν πρωθυπουργό που να μην ξέρει τίποτα, ή σχεδόν τίποτα (όπως ότι δεν υπάρχουν θαλάσσια σύνορα ή άλλες βλακείες που έχουν εκστομίσει).
Η πραγματική εξουσία δεν βρίσκεται μέσα στη Βουλή ή απλά στον πρωθυπουργό και την κυβέρνηση. Γι’ αυτό και ο κυβερνητισμός είναι μια μεγάλη αφέλεια. Ότι δηλαδή από ένα εκλογικό ποσοστό ή μια κυβέρνηση εξαρτάται η πορεία της χώρας και η αλλαγή της. Χωρίς τη δύναμη ενός ισχυρού γειωμένου Κινήματος που θα ορίζεται από στόχους οι οποίοι θα παλεύονται ανοικτά, που θα έχει διαδικασίες συμμετοχής και δράσης, δεν μπορεί να ξεμπλοκαριστεί η κατάσταση, ούτε αλλάξουν οι πραγματικοί συσχετισμοί. Το κίνημα πρέπει να είναι το μυϊκό και νευρικό σύστημα ενός μεγάλου εγχειρήματος. Το πολιτικοκοινωνικό κίνημα είναι η βασική δύναμη στήριξης ενός εγχειρήματος, η βασική δύναμη διεμβολισμού ενός διεφθαρμένου πολιτικού συστήματος, η κινητήρια δύναμη αλλαγής ρότας μιας χώρας. Μόνο δια των κινημάτων αλλάζουν οι συσχετισμοί γενικά, και πολλές φορές σε εκλογικό επίπεδο.
Η μη εξαγγελία και η μη εξαπόλυση ενός Κινήματος γύρω από στόχους και η απουσία διαδικασιών οδηγεί στην ανάθεση και την προσμονή επεξεργασιών από «σοφούς». Όσο κι αν στηρίξει εκλογικά ο κόσμος μια τέτοια προσπάθεια, είναι αναγκαίο να του δοθεί, να αποκτήσει, να διεκδικήσει έναν άλλο, πιο ενεργητικό ρόλο από αυτόν του απλού ψηφοφόρου. Οποιοδήποτε εναλλακτικό πολιτειακό μοντέλο πρέπει να έχει άλλη θέση για τον Πολίτη εν κοινωνία. Αν αυτό δεν καλύπτεται ήδη, αν αυτό δεν φροντίζεται, ο πολίτης υποβιβάζεται στη θέση του ψηφοφόρου. Γι’ αυτό οι διαδικασίες, η συλλογικότητα σε όλα τα επίπεδα είναι υπερ-απαραίτητα όπλα. Ναι, όπλα απέναντι στην κυρίαρχη αντίληψη περί πολιτικής ως διαχείριση και διοίκηση αυτών που ξέρουν και αποφασίζουν, ενώ ο λαός είναι για τη λάντζα και μόνο.
Σωστά η κυρία Καρυστιανού στη συνέντευξη στο Κόντρα μίλησε για τον Τσίπρα και είπε ότι αφού μας ανέβασε στους ουρανούς μετά μας γκρέμισε την ελπίδα.
***
Το συλλογικό «Εμείς» έχει πολύ δρόμο να διανύσει. Μια σοβαρή εναλλακτική πρόταση στο Υπαρξιακό Αδιέξοδο της χώρας κτίζεται με κόπο, προσπάθεια, αγώνες, ανιδιοτέλεια, σοβαρότητα, μέσα από διάλογο, αντιθέσεις και δυσκολίες. Δεν είναι θέμα μιας ζαριάς, ούτε μιας σπαθιάς – διαφορετικά ίσως να είχε λυθεί τόσα χρόνια που υπάρχει. Η ιστορία του αντιμνημοναικού κινήματος (που είναι πολύ κοντινή) πρέπει να μας διδάξει από πολλές πλευρές, ιδιαίτερα από τα λάθη και τις μεγάλες καθυστερήσεις που υπάρχουν. Λειτουργεί και ως προειδοποίηση…
Επειδή η Πολιτική (με κεφαλαίο Π) πρέπει να είναι Ποιητική. Να εμπνέει και να κινητοποιεί γύρω από στόχους, όχι να αναθέτει σε κάποιους διαχείριση ή σωτηρία. Με μια πιο τρέχουσα έννοια, η Πολιτική είναι σύνθεση Ηθικής και Δημιουργίας προϋποθέσεων για τους στόχους που θέτει ο ορίζοντας της Ελλάδας που θέλουμε!
(Δρόμος, φύλλο 760, 18/1/26)

Δεσμεύθηκαν 33 εκτάρια στους Δρυμάδες Χιμάρας σε υπόθεση διεθνούς οικονομικής απάτης

0

Με μια ματιά▼
  • Η έρευνα αποκάλυψε τη χρήση εταιρειών-βιτρίνα σε Αλβανία και στο εξωτερικό για διεθνείς συναλλαγές και νομιμοποίηση κεφαλαίων.
  • Οι εμπλεκόμενοι φέρονται να χρησιμοποίησαν ψηφιακές πλατφόρμες, όπως το Telegram, για την προσέλκυση επενδυτών χωρίς ανιχνεύσιμη ταυτότητα.
  • Το ύψος του φερόμενου οικονομικού οφέλους υπολογίζεται σε περίπου 30 εκατομμύρια ευρώ, με έμφαση στις αγοραπωλησίες ακινήτων χαμηλής αξίας σε σχέση με την αγορά.

Σημαντικές εκτάσεις γης στους Δρυμάδες Χιμάρας περνούν υπό κρατικό έλεγχο, μετά από ευρείας κλίμακας έρευνα για ξέπλυμα χρήματος που αποκάλυψε πολυεθνικό μηχανισμό οικονομικής απάτης με επίκεντρο την αγορά ακινήτων σε παραθαλάσσιες περιοχές της νότιας Αλβανίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της δικογραφίας, οι δεσμευμένες εκτάσεις στην περιοχή των Δρυμάδων υπερβαίνουν συνολικά τα 33 εκτάρια και εντάσσονται σε χαρτοφυλάκιο περιουσιακών στοιχείων που φέρονται να αποκτήθηκαν με κεφάλαια προερχόμενα από παράνομες δραστηριότητες. Οι εκτάσεις αυτές θεωρούνται κομβικές για την υπόθεση, καθώς συνδέονται άμεσα με πρακτικές υποτιμημένων αγοραπωλησιών ακινήτων.

Η έρευνα διεξήχθη υπό την εποπτεία της Εισαγγελίας Τιράνων και οδήγησε σε αστυνομική επιχείρηση κατά την οποία τέθηκαν επίσης υπό κατάσχεση τρεις εταιρείες με δραστηριότητα στον τουρισμό και τη διαχείριση ακινήτων, δύο πολυτελή οχήματα και τραπεζικοί λογαριασμοί σε εμπορικές τράπεζες. Οι αρχές εκτιμούν ότι το συνολικό οικονομικό όφελος από τη φερόμενη εγκληματική δραστηριότητα προσεγγίζει τα 30 εκατομμύρια ευρώ.

Κεντρικό πρόσωπο της υπόθεσης εμφανίζεται αλλοδαπός υπήκοος, ο οποίος φέρεται να λειτουργούσε ως συντονιστής του σχήματος, αξιοποιώντας ψηφιακές πλατφόρμες επικοινωνίας για την προσέλκυση επενδυτών, χωρίς να αποκαλύπτει την πραγματική του ταυτότητα. Τα χρηματικά ποσά διοχετεύονταν στη συνέχεια σε ένα πλέγμα εταιρειών-κελυφών που είχαν συσταθεί σε διαφορετικές χώρες, τόσο στην Ευρώπη όσο και εκτός αυτής.

Στην Αλβανία, οι εταιρείες αυτές εμφανίζονταν να δραστηριοποιούνται στον τουριστικό κλάδο, συνάπτοντας συμβάσεις με αλλοδαπές επιχειρήσεις και προχωρώντας σε αγορές γης στους Δρυμάδες Χιμάρας σε αξίες σημαντικά χαμηλότερες από τις πραγματικές τιμές της αγοράς, γεγονός που, κατά τις αρχές, συνιστά βασικό μηχανισμό νομιμοποίησης των παράνομων εσόδων.

Οι εισαγγελικές αρχές εξετάζουν πλέον τη συνολική διαδρομή των κεφαλαίων, ενώ δεν αποκλείεται η υπόθεση να οδηγηθεί σύντομα ενώπιον της Δικαιοσύνης, με το ενδιαφέρον να παραμένει στραμμένο στις δεσμευμένες εκτάσεις της Χιμάρας και στο πώς αυτές εντάσσονται στο ευρύτερο διεθνές οικονομικό σχήμα που αποκαλύφθηκε.

Himara

Κυβερνητική επίθεση στη Συρία εξαναγκάζει κουρδική ομάδα σε συνθηκολόγηση

0

ISW

18 Ιανουαρίου 2026

Οι υποστηριζόμενες από τις ΗΠΑ, κουρδικής κυριαρχίας Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF) συνθηκολόγησαν με τη συριακή κυβέρνηση στο πλαίσιο συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός στις 18 Ιανουαρίου.[1] Η κυβέρνηση εξανάγκασε τις SDF να συμφωνήσουν, αφού ένας συνδυασμός κυβερνητικών επιχειρήσεων και φυλετικών εξεγέρσεων οδήγησε τις SDF να αποσυρθούν από σχεδόν το ήμισυ των εδαφών τους και από τις περισσότερες περιοχές με έντονο αραβικό πληθυσμό.[2] Η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός παραχωρεί ολόκληρες τις επαρχίες Ντέιρ εζ-Ζορ και Ράκα στην κυβέρνηση, με άμεση ισχύ.[3] Η επαρχία Χασάκα θα ενσωματωθεί σταδιακά στο συριακό κράτος.[4] Η κυβέρνηση θα αναλάβει τον έλεγχο των εγκαταστάσεων κράτησης του ISIS και του καταυλισμού εσωτερικά εκτοπισμένων ατόμων (IDP) αλ-Χολ, όπου κρατούνται πολλοί υποστηρικτές του ISIS.[5] Οι SDF θα ενσωματώσουν τις στρατιωτικές τους δυνάμεις στο συριακό Υπουργείο Άμυνας σε ατομική βάση — μια μείζονα παραχώρηση, την οποία οι ηγέτες των SDF αρνούνταν επί μακρόν, καθώς αφήνει τις κουρδικές περιοχές χωρίς αξιόπιστη αυτόνομη αμυντική δύναμη.[6] Το Κομπάνι θα διαθέτει δύναμη ασφαλείας που θα συγκροτηθεί από κατοίκους της πόλης.[7] Η κατάπαυση του πυρός αυτή συνιστά συνθηκολόγηση των SDF, οι οποίες αντιστέκονταν επί χρόνια στα πάγια αιτήματα της συριακής κυβέρνησης.[8] Πρόκειται για σημαντική ήττα για τους μετριοπαθείς των SDF, όπως ο διοικητής τους Μαζλούμ Άμπντι και η πολιτική ηγέτις Ιλχάμ Άχμεντ, οι οποίοι είχαν στηρίξει προηγούμενες εκεχειρίες στο Χαλέπι, αλλά παρεμποδίστηκαν από σκληροπυρηνικούς που διατηρούσαν στενούς δεσμούς με το PKK.

Η κυβέρνηση και οι SDF διατηρούσαν αντικρουόμενα οράματα για το μέλλον του συριακού κράτους από την πτώση του καθεστώτος Άσαντ. Η κυβέρνηση του προέδρου Άχμεντ αλ-Σάρα επιδιώκει ένα ενιαίο, συγκεντρωτικό κράτος, πολύ παρόμοιο στη δομή με εκείνη του καθεστώτος Άσαντ, με τη διαφορά ότι θα ηγείται πλέον η σουνιτική αραβική πλειοψηφία της Συρίας. Η κυβέρνηση κάνει ρητορικές αναφορές στην αποκέντρωση, επικαλούμενη συνήθως τον Νόμο 107 — έναν νόμο της εποχής Άσαντ, ο οποίος μεταβιβάζει σημαντικές οικονομικές και κοινωνικές αρμοδιότητες σε τοπικούς άρχοντες, αλλά τους υπάγει σε έναν κεντρικά διορισμένο κυβερνήτη.[9] Το σύστημα αυτό, όπως εφαρμόστηκε επί Άσαντ, παρείχε σημαντικές εξουσίες στον κυβερνήτη και συγκριτικά περιορισμένες στους τοπικούς ηγέτες.[10] Οι βάσιμες ανησυχίες του κουρδικού πληθυσμού απέναντι στη συριακή κεντρική εξουσία, μετά από χρόνια καταπίεσης επί Άσαντ και ακραίας βίας από πρόσωπα που σήμερα συγκροτούν την κυβέρνηση, κατέστησαν τις SDF ιδιαίτερα διστακτικές να παραχωρήσουν εκ νέου εξουσία στη Δαμασκό χωρίς ουσιαστικότερη μεταβίβαση αρμοδιοτήτων.[11] Οι SDF επιδίωκαν, συνεπώς, ένα αποκεντρωμένο ομοσπονδιακό σύστημα που δεν θα επέφερε ουσιαστικές αλλαγές στο υφιστάμενο μοντέλο διακυβέρνησης των περιοχών υπό τον έλεγχό τους.[12] Το σύστημα αυτό θα περιλάμβανε υποτίθεται αντιπροσωπευτικούς τοπικούς ηγέτες, αν και στην πράξη πολλοί εξ αυτών θα προέρχονταν πιθανότατα από τις τάξεις των SDF.[13] Η συριακή κυβέρνηση αντιλαμβανόταν το όραμα των SDF ως αποσχιστικό σχέδιο που αποσκοπούσε στη διαίρεση της Συρίας, ενώ οι SDF έβλεπαν τη συριακή κυβέρνηση ως ένα υπό διαμόρφωση αυταρχικό καθεστώς.[14] Οι απόψεις αυτές μπορούσαν να συμφιλιωθούν μόνο αν η μία πλευρά εξανάγκαζε την άλλη δια της ισχύος ή αν και οι δύο —ή έστω η μία— μετρίαζαν ουσιωδώς τις θέσεις τους.

Οι σκληροπυρηνικοί και στις δύο πλευρές φαίνεται ότι εμπόδισαν κάθε μετριοπαθή προσέγγιση. Ανώτατοι αξιωματούχοι των SDF είχαν συμφωνήσει προφορικά τον Οκτώβριο του 2025 να ενσωματωθούν στον συριακό στρατό με τρεις μεραρχίες και αρκετά ανεξάρτητα τάγματα, όμως στη συνέχεια οι SDF υπαναχώρησαν και έθεσαν νέους όρους.[15] Αδιευκρίνιστοι Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι σκληροπυρηνικά στοιχεία εντός των SDF υπονόμευαν τον Άμπντι και συχνά μπλόκαραν συμφωνίες μεταξύ κυβέρνησης και SDF, επειδή η ηγεσία έπρεπε να εξασφαλίσει τη συναίνεση όλων των συνιστωσών του συνασπισμού, συμπεριλαμβανομένων στελεχών προσκείμενων στο PKK.[16] Σκληροπυρηνικοί που συνδέονταν με το PKK φέρονται να εμπόδισαν πιο πραγματιστές ηγέτες, όπως τον Άμπντι και την αξιωματούχο της Αυτόνομης Διοίκησης Βόρειας και Ανατολικής Συρίας (AANES) Ιλχάμ Άχμεντ, απαιτώντας νέες παραχωρήσεις από την κυβέρνηση ή διατάσσοντας μονάδες προσκείμενες στις SDF να παραμείνουν και να πολεμήσουν, ακόμη και αφού ο Άμπντι είχε δεσμευθεί σε αρκετές εκεχειρίες στην πόλη του Χαλεπίου.[17] Ανώτατοι αξιωματούχοι της συριακής κυβέρνησης συζητούσαν επί μακρόν το ενδεχόμενο συριακής ή τουρκικής στρατιωτικής δράσης κατά των SDF ως ανεπιθύμητο αλλά πιθανό αποτέλεσμα σε περίπτωση πλήρους αποτυχίας των συνομιλιών.[18] Σύροι αξιωματούχοι είχαν δείξει προθυμία να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις ακόμη και μετά τη λήξη της κρατικά επιβαλλόμενης προθεσμίας ενσωμάτωσης στο τέλος του 2025, όμως η κυβέρνηση φαίνεται ότι υπολόγισε πως η στρατιωτική δράση θα απέφερε περισσότερα αποτελέσματα από περαιτέρω γύρους συνομιλιών.[19] Η συριακή κυβέρνηση διατηρεί επίσης στενή επικοινωνία με την τουρκική κυβέρνηση όσον αφορά τις συνομιλίες για τις SDF, ενώ η Άγκυρα ιστορικά πίεζε τη Δαμασκό να χρησιμοποιήσει βία εναντίον τους.[20]

Η συριακή κυβέρνηση εκμεταλλεύτηκε μια ευκαιρία για να ξεκινήσει την επίθεσή της, αφού μαχητές των SDF εκτόξευσαν δύο drones πρώτου προσώπου (FPV) εναντίον οχημάτων του συριακού Υπουργείου Άμυνας στο Χαλέπι στις 5 Ιανουαρίου.[21] Σε απάντηση, η κυβέρνηση εξαπέλυσε επίθεση στις 6 Ιανουαρίου με στόχο τη συρρίκνωση του ελεγχόμενου από τις SDF θύλακα των συνοικιών Ασραφιέ και Σέιχ Μαξούντ στην πόλη του Χαλεπίου.[22] Οι SDF και η κυβέρνηση κατέληξαν σε αρχική κατάπαυση του πυρός μετά από λίγες ημέρες συγκρούσεων, όμως σκληροπυρηνικά στοιχεία των SDF, που φέρονται να βρίσκονταν σε επαφή με το PKK στο Καντίλ, αρνήθηκαν να υπακούσουν στις εντολές του διοικητή Μαζλούμ Άμπντι και δεν τήρησαν την εκεχειρία.[23] Η κυβέρνηση ολοκλήρωσε την εξάλειψη του θύλακα και στη συνέχεια άρχισε να προετοιμάζει επιχειρήσεις κατά των θέσεων των SDF στην ανατολική επαρχία του Χαλεπίου, νοτιοανατολικά της λίμνης Άσαντ.[24]

Η ανανεωμένη επίθεση στην ανατολική επαρχία του Χαλεπίου εξελίχθηκε ταχύτατα σε επιχείρηση με στόχο την κατάρρευση των SDF. Η κυβερνητική επιχείρηση φαίνεται ότι χρησιμοποίησε τον ίδιο συνδυασμό πολιτικής εμπλοκής και στρατιωτικής δράσης που είχε συμβάλει στην κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ και στην εξουδετέρωση άλλων αντιπολιτευόμενων δυνάμεων στη νοτιοδυτική Συρία την άνοιξη του 2025.[25] Η κυβέρνηση υπονόμευσε αρχικά τις SDF οικοδομώντας και διευρύνοντας σχέσεις με τοπικές αραβικές φυλές που βρίσκονταν υπό τον έλεγχο των SDF.[26] Πολλές από αυτές τις φυλές δυσανασχετούσαν εδώ και καιρό με την κυριαρχία των SDF, εν μέρει λόγω της αναποτελεσματικής στρατηγικής αντιμετώπισης της εξέγερσης, η οποία ενδυνάμωνε καταχρηστικούς Άραβες διοικητές.[27] Οι φυλές είχαν επανειλημμένα εξεγερθεί κατά των SDF, όμως πριν από την πτώση του Άσαντ θεωρούσαν τις SDF το μικρότερο από δύο κακά και δεν ήταν διατεθειμένες να ρισκάρουν την επιστροφή υπό τον έλεγχο του Άσαντ.[28] Η πτώση του Άσαντ αφαίρεσε αυτόν τον περιορισμό και, όταν η κυβέρνηση εξαπέλυσε την επίθεσή της, μπόρεσε να βασιστεί στις φυλές για να ξεσηκωθούν. Οι εξεγέρσεις ανάγκασαν τις SDF να εγκαταλείψουν θέσεις κοντά στον ποταμό Ευφράτη και στις πόλεις Ράκα και Ντέιρ εζ-Ζορ και να υποχωρήσουν προς τις περιοχές με κουρδική πλειοψηφία.[29]

Η κατάρρευση των SDF και η υποχώρησή τους σε περιοχές με κουρδική πλειοψηφία θα αναγκάσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες να επανεξετάσουν εκ βάθρων τη στάση τους έναντι του ISIS στη Συρία. Οι SDF αποτελούσαν επί μακρόν τον μοναδικό βιώσιμο εταίρο των ΗΠΑ στον αγώνα κατά του ISIS στη Συρία, αν και τους τελευταίους μήνες οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αρχίσει να συντονίζουν επιχειρήσεις και με τη συριακή κυβέρνηση.[30] Η συριακή κυβέρνηση είναι κατ’ αρχήν τόσο ικανή όσο και πρόθυμη να νικήσει το ISIS, όμως η σύνθεση των συριακών δυνάμεων ασφαλείας καθιστά τη Δαμασκό πολύ λιγότερο ασφαλή εταίρο σε σύγκριση με τις SDF. Η ταχεία διόγκωση των συριακών δυνάμεων ασφαλείας και η εξάρτησή τους από ένα ετερόκλητο σύνολο αντιεπαγγελματικών και ανεπαρκώς εκπαιδευμένων τζιχαντιστικών πολιτοφυλακών σημαίνουν ότι υπάρχει σημαντικός κίνδυνος να υπάρχουν συμπαθούντες του ISIS στις κατώτερες βαθμίδες.[31] Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν επίσης να συνεισφέρουν χρηματοδότηση ή άλλους πόρους σε πολλές μονάδες, λόγω του ιστορικού τους και των κυρώσεων που τους έχουν επιβληθεί. Το ISIS παραμένει σοβαρή απειλή στη Συρία και η αστάθεια που θα προκύψει καθώς το συριακό Υπουργείο Άμυνας αντικαθιστά επί του πεδίου τις δυνάμεις των SDF θα δημιουργήσει ένα κενό το οποίο το ISIS μπορεί —και πιθανότατα θα— εκμεταλλευτεί. Οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να είναι έτοιμες να στηρίξουν όλους τους εταίρους τους στον αγώνα κατά του ISIS κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.

ISW