Αρχική Blog Σελίδα 396

ΝΤΡΕΠΕΤΑΙ ΚΑΙ Η ΝΤΡΟΠΗ!

0
Του Τζανή Γκούσκου
Με αφορμή την πολεμική που εξαπολύθηκε εναντίον της Μ. Καρυστιανού από τα συστημικά ΜΜΕ ή αλλιώς Μέσα Μαζικής Προπαγάνδας (ΜΜΠ) και συκοφαντεί, όποιον τολμά να φωτογραφηθεί μαζί της, ή έστω να εκφράσει μια άποψη,
θα αναφερθώ στην περίπτωση της κυρίας Μαρίας Νεγρεπόντη- Δελιβάνη, που τόλμησαν να πιάσουν στο στόμα τους οι αχρείοι.
Τη γνωρίζω απ’ τη 10ετία του ’70 όπου ήμουν φοιτητής στη Ανωτάτη Βιομηχανική Σχολή Θεσσαλονίκης (ΑΒΣΘ) και νυν Πανεπιστήμιο Μακεδονίας.
Είχε την έδρα ΜακροΟικονομικών και όταν έμπαινε στην κατάμεστη αίθουσα (πάνω από 350 φοιτητές), είχε 5 λέκτορες δίπλα της, με τις σημειώσεις και τα βιβλία τους.
Πάντα άψογη ως προς την ενδυμασία της, τις γνώσεις της, τη συμπεριφορά της.
Ενέπνεε μια αρχοντιά και μας άρεσε!
Μετά την κατάρρευση της χούντας (1974), ήταν η μοναδική που στάθηκε δίπλα μας και μας υποστήριξε στην εκδίωξη των εγκάθετων στη χούντα καθηγητών (την αποχουντοποίηση των πανεπιστημίων) όπως ονομάσθηκε.
Δεν ήταν εύκολο να το κάνει εν μέσω μιας έωλης πολιτικής κατάστασης που ακόμα δεν είχε σταθεροποιηθεί.
Πήρε ρίσκα για χάρη των δημοκρατικών φοιτητών της, παρ’ ότι την απείλησαν, αυτή και το παιδί της…
Και πάμε στο πρόσφατο παρελθόν για να δούμε ποια είναι η πρώην καθηγήτρια, Κυρία με Κάπα κεφαλαίο, Μαρία Νεγρεπόντη- Δελιβάνη:
Το 2021 και με αφορμή τα 200 χρόνια απ’ την Ελληνική Επανάσταση του 1821,
με πρωτοβουλία της καθηγήτριας κυρίας Μαρίας Νεγρεπόντη- Δελιβάνη,
ιδρύσαμε την Επιτροπή “Τιμή στο ΄21” προκειμένου να αναδείξουμε τις ηρωϊκές μορφές του Αγώνα Ανεξαρτησίας, τις ίντριγκες που μεσολάβησαν και γενικότερα τα πεπραγμένα εκείνης της περιόδου.
Η “Τιμή στο ΄21” ήταν αντίπαλο δέος στα ψεύδη και στις συκοφαντίες για τους αγωνιστές του ΄21 που εκφράζονταν από, την με κρατική προβολή και οικονομική υποστήριξη επιτροπή, “Ελλάδα 2021” της Γιάννας Αγγελοπούλου.
Ψεύδη, συκοφαντίες και αλλοίωση της ιστορίας όπως πχ.,
ότι μας απελευθέρωσαν οι Αγγλογάλλοι,
ότι οι περισπούδαστοι στην Εσπερία, Μαυροκορδάτος και Κωλέττης, δεν ήταν λιγότερο πατριώτες απ’ τους άξεστους οπλαρχηγούς,
ότι ο Καραϊσκάκης ήταν γυναικάς, βλάσφημος και βωμολόχος,
ότι ο Μακρυγιάννης ήταν κλέφτης,
ότι Κολοκοτρώνης και Μπουμπουλίνα έκαναν σφαγές, λεηλασίες και εθνοκάθαρση (Τριπολιτσά),
ότι ο Καποδίστριας ήταν αυταρχικός, δικτάτωρ κ.α.
Και όλα αυτά με την αγαστή υποστήριξη και “αυθεντία” κάποιων πανεπιστημιακών και ιστορικών στην “Ελλάδα 2021” της Γ. Αγγελοπούλου,
όπως Βερέμης, Χατζής, Μπόλτον κλπ, όπου μεταξύ των άλλων, προωθούσαν το αφήγημα ότι το Ελληνικό Έθνος ιδρύθηκε από το 1821 και μετά,
μια άποψη που την ενστερνίσθηκε και ο αδαής ιστορικά π/θ Κ. Μητσοτάκης…
Το έργο της Επιτροπής μας “Τιμή στο ΄21” που δημιουργήθηκε επαναλαμβάνω,
με πρωτοβουλία της καθηγήτριας κυρίας Μαρίας Νεγρεπόντη- Δελιβάνη, ήταν σημαντικό:
Τη δημιουργία ιστοσελίδας που έφτασε στα 75χιλ μέλη σε ένα 9μηνο και πριν μας την “ρίξουν”,
προφανώς γιατί ενοχλούσαμε το εθνομηδενιστικό αφήγημα,
του περιορισμένου στα 200 χρόνια Ελληνικού Έθνους, και όχι +2.500 χρόνια, απ’ την εποχή των Περσικών πολέμων και της Αλεξανδρινής εποχής.
Στην “Τιμή στο ΄21” είχαμε χιλιάδες αναρτήσεις με ιστορικές αναφορές, καταγραφές και αναλύσεις.
Δεκάδες διαδικτυακές συνεδριάσεις (zoom) σε Ελλάδα και εξωτερικό.
Έκδοση βιβλίου “Τιμή στο ΄21” και χιλιάδες αποστολές σε Ελλάδα και εξωτερικό.
Όλα αυτά χωρίς ΚΑΜΙΑ κρατική ενίσχυση παρά μόνο, την ανιδιοτελή συμμετοχή των μελών μας και την ενίσχυση του Ιδρύματος “Μαρίας και , και Δημήτρη Δελιβάνη”.
Στον αντίποδα, θα μάθουμε πόσα εκατ κόστισε στο Δημόσιο η “Ελλάδα 2021” της Γιάννας Αγγελοπούλου…???
Αλλά, που να τολμήσουν οι δημοσιοκάφροι της διαπλοκής, να κάνουν μια έρευνα σχετικά με την εγκύκλιο της ΑΑΔΕ (Ε.2124/2021) και που πήγαν οι μασαμπούκες της Αγγελοπούλου…
Και βαίνουν σήμερα,
όλα αυτά τα απολειφάδια των Μέσων Μαζικής Προπαγάνδας (ΜΜΠ),
αυτοί που ξημεροβραδιάζονταν κάτω απ’ το σπίτι του Κασσελάκη, να πάρουν “μάτι” πότε θα πάει το σκύλο για κατούρημα αγκαζέ με το ταίρι του,
να κατηγορούν τη Μ. Καρυστιανού,
ότι έχει δίπλα της “μια δραχμήστρια” την Κυρία Μαρία Νεγρεπόντη- Δελιβάνη!
η οποία,
και όπως όλοι οι οικονομολόγοι λέμε,
ότι αν δεν έχεις ανεξάρτητη εθνική πολιτική και δικό σου νόμισμα,
είσαι φτερό στον άνεμο.

Η νέα πολιτική πραγματικότητα: «(Κεντρο)δεξιά» και «(Κεντρο)αριστερά» – Γιατί οι όροι χρήζουν αμφισβήτησης

0

Η νέα πολιτική πραγματικότητα: «(Κεντρο)δεξιά» και «(Κεντρο)αριστερά» – Γιατί οι όροι χρήζουν αμφισβήτησης
Η ιδέα της υπέρβασης του παραδοσιακού σχήματος μοιάζει σήμερα βάσιμη και ορθή

Η συζήτηση για το πολιτικό πεπερασμένο των δυνατοτήτων του σχήματος “(κεντρο)αριστερά” και “(κεντρο)δεξιά” στο σημερινό πλαίσιο κρίσης νομιμοποίησης που δημιουργεί κατάσταση μη-κυβερνησιμότητας, στην ουσία τέθηκε από την ηγέτιδα του κινήματος των Τεμπών, Μαρία Καρυστιανού, και το κίνημα καθαυτό. Δεν τέθηκε από τον Ευάγγελο Βενιζέλο. Η Καρυστιανού κάλεσε τον ελληνικό λαό για συμπόρευση, προκειμένου να πάει πέρα από αυτό το καταρρέον πλαίσιο κυβερνησιμότητας που καθημερινά παράγει μη-κυβερνησιμότητα και μη-δικαϊκές ανεξάρτητες πρακτικές.

Η ιδέα της υπέρβασης του σχήματος, με δεδομένη την πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα σήμερα – βαθιά σήψη του συστήματος εξουσίας, έλλειψη νομιμοποίησης, κομματικός κατακερματισμός και εκπνοή του μεταπολιτευτικού κύκλου κ.λπ. – είναι πραγματολογικά βάσιμη και ορθή. Ωστόσο, χρήζει τεκμηρίωσης. Όπως θα φανεί από τη σύντομη ανάλυση που θα ακολουθήσει, πολιτικάντικες δηλώσεις του τύπου «όποιος/α είναι υπέρ της υπέρβασης αυτών των όρων κατατάσσεται αυτόματα στη Δεξιά» είναι ανάξιες λόγου. Το πλαίσιο που θα τεθεί εδώ δείχνει ότι η συζήτηση έχει και σημασία και βάση.

Όλα τα πολιτικά συστήματα της νεότερης εποχής είχαν ένα βασικό απώτερο στόχο: να αποκλείσουν τον λαό από το σύστημα διαχείρισης και διανομής της κυβερνητικής και κρατικής εξουσίας. Γι’ αυτόν τον σκοπό επιστράτευαν αστυνομία, στρατό, δικαιϊκά μέσα, αποκλεισμούς από την εκλογική διαδικασία – κλασική εδώ είναι η περίπτωση απαγόρευσης ψήφου στις γυναίκες κ.λπ. Ας θυμηθούμε, ακόμη, την περίφημη ρήτρα berufsverbot στη Δυτική Γερμανία, που απαγόρευε το δικαίωμα εργασίας στη δημόσια διοίκηση σε πολίτες με κομμουνιστικές αντιλήψεις.

Ένα πολύ λεπτό σημείο αυτής της διαδικασίας αποκλεισμού, η οποία αποσκοπούσε στη δημιουργία της ψευδαίσθησης ότι υπάρχει πράγματι λαϊκή συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων που αφορούν τον ίδιο τον πολίτη, αφορά την καθιέρωση μιας πολιτικής φαινομενολογίας, της “δεξιάς” και της “αριστεράς”, ή πιο πρόσφατα, “κεντροδεξιάς” και “κεντροαριστεράς”. Το ιστορικό αυτής της φαινομενολογίας, αν και ξεκίνησε με τη Γαλλική Επανάσταση, είχε αρχίσει να συστηματικοποιείται από οργανικούς διανοούμενους και πολιτικούς του αστικού κοινοβουλευτισμού τον 19ο αιώνα. Η θεωρία, σε γενικές γραμμές, μας προέτρεπε να κάνουμε ανάγνωση της “αριστεράς” ως αντιπροσώπου του κόσμου της εργασίας και της “δεξιάς” ως αντιπροσώπου του κόσμου του κεφαλαίου. Ωστόσο, μεταξύ της θεωρίας και της εμπειρικής πραγματικότητας υπήρξε και υπάρχει τεράστια απόσταση. Η όποια πρόοδος υπέρ των λαϊκών τάξεων που επιτεύχθηκε στην ιστορία ήταν απόρροια περισσότερο των λαϊκών αγώνων παρά των κομμάτων και των συντεχνιών που υποτίθεται αντιπροσώπευαν αυτούς τους αγώνες.

Το “ιδανικό” των δύο κομμάτων 

«Στις αυγές του κοινοβουλευτικού μας συστήματος», θα γράψει ο Ιταλός νομομαθής Νορμπέρτο Μπόμπιο το 1979, «ο Τσέζαρε Μπάλμπο, πρώτος πρόεδρος του κοινοβουλίου στην ιταλική ιστορία, παρατήρησε ότι δύο κόμματα ήταν πάντοτε σε όλα τα έθνη το ιδανικό που πρέπει να ενστερνιστούμε». Ο Μπόμπιο τόνισε ακόμα ότι ο Μπάλμπο επέμενε στον δικομματισμό ως το ιδανικό σύστημα και το έβλεπε ως μια «μεγάλη αρετή των αντιπροσωπευτικών κυβερνήσεων, διότι μετέφερε τα κόμματα από τις πλατείες στις κοινοβουλευτικές αίθουσες» με κανονικό τρόπο, δηλαδή με τρόπο κατά τον οποίο ο λαός και τα αιτήματά του θα μπορούσαν να μετριαστούν, να αποπροσανατολιστούν, ακόμα και να χειραγωγηθούν.

Χρησιμοποιώντας τη μαρτυρία του Στέφανου Στεφάνου, ιδιαίτερου γραμματέα του Ελευθερίου Βενιζέλου, ο ιστορικός Γιώργος Δεριλής θα γράψει ότι «ο ηγέτης των Φιλελευθέρων ήθελε ένα πολιτικό καθεστώς με καλά οργανωμένα αστικά κόμματα, δύο κατά προτίμηση», δημιουργώντας δικλίδες ασφαλείας για την αποτροπή αιφνιδιαστικής εισόδου του λαού στο πολιτικό προσκήνιο. Παρακρατικές δομές στην Ελλάδα – αλλά και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ειδικά στην Ιταλία: βλέπε υπόθεση Άλντο Μόρο και “ιστορικού συμβιβασμού” – αγωνιούσαν για το πώς μπορούσε να ηγεμονεύσει αυτή η πολιτική φαινομενολογία μεταξύ “κεντροδεξιάς” (Κων/νος Καραμανλής) και “κεντροαριστεράς” (Γεώργιος Παπανδρέου), προκειμένου να αποκόψουν την είσοδο στην πολιτική σκηνή της ΕΔΑ του Ηλία Ηλιού και της σοσιαλιστικής πτέρυγας της Ένωσης Κέντρου υπό τον Ανδρέα Παπανδρέου. Η αποτυχία ηγεμόνευσης αυτής της διπολικής φαινομενολογίας βρήκε διέξοδο – με την αρωγή του ξένου παράγοντα και των παρακρατικών συνωμοσιών – στη χούντα των συνταγματαρχών, η οποία και έθεσε φραγμό στα λαϊκά κύματα εκδημοκρατισμού της δεκαετίας του 1960 και στο αίτημα μιας ανεξάρτητης Κυπριακής Δημοκρατίας (ο φόβος μιας κυβέρνησης στην Ελλάδα υπό τον Ανδρέα Παπανδρέου σε συγκερασμό με την αδέσμευτη πολιτική του αρχιεπισκόπου Μακαρίου ήταν όνειδος για τις αμερικανικές ελίτ, που έπρεπε ν’ αποφευχθεί πάση θυσία).

Ωστόσο, υπάρχει ακόμη ένα εμπειρικό στοιχείο άξιο προσοχής. 

Ο κανόνας ήταν και παραμένει ότι η “αριστερά” ακολουθούσε την πεπατημένη της “δεξιάς” όταν αναλάμβανε τα ηνία της κυβερνητικής εξουσίας. Ρήξη και είσοδος του λαού στην πολιτική με τον πολίτη στο κέντρο λήψης αποφάσεων δεν υπήρχε. Γι’ αυτό και στην Ιταλία, για παράδειγμα, το έργο του διανοούμενου Μάρκο Ρεβέλι μιλά για «δύο δεξιές», δηλαδή για ανυπαρξία της “αριστεράς” μετά τη δεκαετία του 1970, εφόσον αποδέχτηκε όλες τις οικονομικές αξίες του νεο-φιλελευθερισμού και του μετα-φορντισμού σε επίπεδο εργασιακών σχέσεων. Η σιωπηλή δικαιολογία, βέβαια, των “αριστερών”, όταν αναλάμβαναν κυβερνητικά καθήκοντα, ήταν ότι «δεν μπορούσε να γίνει διαφορετικά λόγω δομικών περιορισμών/καταναγκασμών». Κλασική είναι εδώ η περίπτωση της αποτυχίας του προέδρου Μιτεράν στη Γαλλία (1981-83), όταν αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το σοσιαλιστικό του πρόγραμμα ενόψει πιέσεων από τη σφοδρή ορντο-φιλελεύθερη ανταγωνιστικότητα της Δυτικής Γερμανίας μέσα στην ΕΟΚ. Ή η συνέχιση της Θατσερικής, νεο-φιλελεύθερης πολιτικής από το Εργατικό Κόμμα του Τόνι Μπλερ στη Μεγάλη Βρετανία τη δεκαετία του 1990 κ.λπ.
Ακόμη και στην Ελλάδα, το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου, υποκύπτοντας στην πίεση της ΕΟΚ, αναγκάζεται να επικυρώσει τη δέσμη Ντελόρ (1986-7), που οδηγούσε ευθέως στον νεο-φιλελευθερισμό του Μάαστριχτ και στη λιτότητα του Συμφώνου Σταθερότητας. Επίσης, κάτω από αμερικανική πίεση, το ΠΑΣΟΚ προσυπέγραψε το 1983 την τουρκική θέση περί «διζωνικής-δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα» ως βάση-πλαίσιο για την επίλυση του κυπριακού ζητήματος, ενώ έως τότε την αρνείτο.

Πιο πρόσφατα το 2015, ο ΣΥΡΙΖΑ, ενώ πριν αναλάβει την κυβερνητική εξουσία διακήρυττε διά στόματος Αλέξη Τσίπρα ότι «θα σκίσει τα μνημόνια», τελικά υπογράφει ένα τρίτο και πιο οδυνηρό μνημόνιο υποτέλειας στους δανειστές, υποθηκεύοντας την περιουσία της χώρας και εγγυούμενος ακραιφνή λιτότητα για πολλές δεκαετίες στο μέλλον. Η μόνη δικαιολογία ήταν και παραμένει ότι «δεν μπορούσε να γίνει αλλιώς», διότι υπάρχουν διεθνείς δεσμεύσεις και περιορισμοί. Αυτή είναι η “λογική” του συστήματος εξουσίας, η οποία ποτέ δεν έχει μόνο, ή κυρίως στην περίπτωση της Ελλάδας, εθνικές βάσεις, αλλά πανευρωπαϊκές και παγκόσμιες: η Ελλάδα κατείχε και κατέχει εξαρτημένη/δυναστευόμενη θέση στο παγκόσμιο σύστημα διανομής ισχύος.

Η ιστορία ως μονόδρομος 

Έτσι, όμως, η ιστορία παρουσιάζεται ως ένας μονόδρομος, χωρίς πραγματικές εναλλακτικές λύσεις, με τον πολίτη οιωνεί καταδικασμένο στη στέρηση των δικαιωμάτων του μέσα σε ένα εθνικό κράτος που ο ίδιος έχτισε με τον ιδρώτα του στους τόπους δουλειάς και με το αίμα του στα πεδία των μαχών. Ακόμα, σ’ αυτή τη γραμμή ανάγνωσης της ιστορίας, ο πολίτης στερείται του συνταγματικά κατοχυρωμένου δικαιώματός του για συμμετοχή στις διαδικασίες λήψεις αποφάσεων και στο δικαίωμα για αξιοπρεπή εργασία με αξιοπρεπή μισθό και κοινωνική προστασία. Αυτά μπορούν να συμβούν μόνο με ένα ισχυρό κράτος ευημερίας και ένα ισχυρό κράτος δικαίου με ανεξάρτητη δικαιοσύνη, διαρκώς και θεσμικώς ελεγχόμενη εκτελεστική εξουσία και απο-γραφειοκρατικοποιημένες κοινοβουλευτικές διαδικασίες που πρέπει να συνδέονται άμεσα με τις τοπικές κοινωνίες, τις ανάγκες τους και τη στήριξή τους.

Επίσης, μπορούν να συμβούν μέσα σε ένα κράτος που να είναι σε θέση να προστατεύει τα συμφέροντά του και τα συμφέροντα των πολιτών του με βάση το διεθνές δίκαιο. Αυτές τις αξίες το κομματικό σύστημα της μεταπολίτευσης τις διαπόμπευσε και τις τσαλαπάτησε χάνοντας τη νομιμοποίησή του, όπερ και η ανεπίστρεπτη κρίση του.

Η κρίση νομιμοποίησης του πολιτικού συστήματος στην Ελλάδα σήμερα – αλλά και όχι μόνο – ο κατακερματισμός του και η σήψη του, που μεταφράζονται σε αδυναμία επαναθεμελίωσής του επί τη βάση της πολιτικής φαινομενολογίας “κεντροδεξιά”/ “κεντροαριστερά” προβάλλουν επιτακτικά και εκ των πραγμάτων τη διατύπωση μιας νέας καθολικής προγραμματικής πολιτικής πρότασης, που να υπερβαίνει την πολιτική φαινομενολογία “(κεντρο)-αριστεράς” και “(κεντρο)-δεξιάς”, που έχει εξάλλου καταρρεύσει προ πολλού λόγω καθεστώτος μνημονίων. Το Σύνταγμα του 1975 μας λέει ότι «όλες οι εξουσίες πηγάζουν από τον λαό και υπάρχουν υπέρ αυτού και του έθνους». Αυτή η αρχή, όσο κι αν φαντάζει παράξενο, είναι σοσιαλιστική αρχή και ο σοσιαλισμός σαν έννοια υπερβαίνει κατά πολύ τις όποιες νοηματοδοτήσεις του όρου “κεντροαριστερά”, όπως ακριβώς συμβαίνει και με την έννοια του συντηρητισμού, η οποία υπερβαίνει τον όρο “κεντροδεξιά”. Οι υπερβάσεις, ακόμα, είναι δυνατόν να δημιουργήσουν νέες ιδεολογικές-αξιακές συναντήσεις και συνθέσεις μεταξύ σοσιαλισμού και συντηρητισμού, συναντήσεις και συνθέσεις οι οποίες αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα δεν είναι δυνατόν να τεκμηριωθούν πλήρως αναλυτικά διότι δεν έχουν ακόμη τεθεί κινηματικά. Έχουν όμως τεθεί σε άλλες κοινωνίες, όπου έχει υπάρξει και σχετική θεωρητικοποίηση – δες για παράδειγμα στις ΗΠΑ το έργο διανοουμένων, όπως του Κρίστοφερ Λας και του Κόρνελ Γουέστ.

Με βάση την παραπάνω σύντομη τεκμηρίωση, η ιδέα της Μαρίας Καρυστιανού έχει βάση και αξίζει να στηριχτεί από την κοινωνία στο μέτρο και στον βαθμό που αξιοποιηθεί η διαθέσιμη τεχνογνωσία – η κοινωνική διαθεσιμότητα υπάρχει, αλλά δεν μπορεί να περιμένει για πάντα – για την οργάνωση και παραγωγή ενός άρτια καταρτισμένου πολιτικού επιτελείου, συμπαγές στις γραμμές του και στις οργανωτικές του αρχές, ώστε να είναι σε θέση να παράγει πανελλήνιο κυβερνητικό πρόγραμμα που να το εμπιστευτεί ο λαός. Και θα το εμπιστευτεί ο λαός διότι θα εγγυάται συνέχεια και υλοποίηση των δημοκρατικών διακηρύξεων πριν και μετά την κατάληψη της κυβερνητικής εξουσίας. Η αποκατάσταση της κυβερνησιμότητας και η νέα μεταπολίτευση στη χώρα θα να είναι έργο νεαρών, ακέραιων ανθρώπων και νεαρών, υπεύθυνων κομμάτων και ηγεσιών, ή δε θα υπάρξει με υπαρκτό κίνδυνο την παραπέρα λεηλασία της λαϊκής περιουσίας και την απόλυτη δορυφοροποίηση – σχετική και κάτι παραπάνω από σχετική ήδη υπάρχει – σε ιμπεριαλιστικές πηγές εξουσίας.

* Ο Βασίλης Κων/νου Φούσκας είναι καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής και Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο του Ανατολικού Λονδίνου, μέλος του δικτύου “Πανελλήνιοι Διάλογοι”.

neakriti.gr

Παναγιώτης Μπάρκας: «ΚΑΡΥΣΤΙΑΝΟΥ» vs Η ΣΤΑΧΤΗ ΤΟΥ ΦΟΙΝΙΚΑ

0
TEMPI: Derailment of the Rule of Law, event by SYRIZA-PA / The Left in European Parliament in Brussels, Belgium on February 14, 2024.

23.01.2026

Του  αν. καθ. Παναγιώτη Μπάρκα

Η ελληνική κοινωνία οφείλει σήμερα να απαλλαγεί, ως άρνηση της ίδιας της κατάστασής της, από την επιβαλλόμενη προσπάθεια ταύτισης του κινήματος «Καρυστιανού» με το συγκεκριμένο πρόσωπο. Να ξεφορτωθεί τον διαιωνισμένο εγκλωβισμό και παγίδα που της έχει πιστώσει η εκάστοτε άρχουσα τάξη, τη σύγχυση των ιδιοτελών συμφερόντων με δημοκρατική, προοδευτική, πατριωτική ή θρησκευτική επίφαση. Να απαλλαγεί από το πρότυπο συγύρισης των τυχών της, το οποίο, αποδεδειγμένα πλέον, έχει παραπέμψει σε παρακμή, κράτους, θεσμών, ταυτότητας.  Οφείλει να σπάσει τον φαύλο κύκλο της εφήμερης ανάλωσής της και να καταπιαστεί από το αξιακό σύστημα της εξελεγκτικής κοσμογονίας του Ελληνισμού.

ΤΟ ΕΓΚΛΗΜΑ ΤΩΝ ΤΕΜΠΩΝ ΚΑΙ Η ΣΤΑΧΤΕΣ ΤΟΥ ΦΟΙΝΙΚΑ

Η συγκεκριμένη προσέγγιση υπαγορεύει στην ελληνική κοινωνία την αντιμετώπιση του εγκλήματος των Τεμπών υπό τους όρους του Φοίνικα, που καίγεται για να γεννηθεί ανανεωμένος μέσα από τις στάχτες της καμένης φωλιάς του. Δεν πρόκειται απλώς για την ανάγκη ανάστασης, αλλά για μεταμόρφωση της ίδιας της ουσίας του χρόνου, της κοσμικής παλιγγενεσίας της κοινωνίας. Τότε θα κατανοήσει ορθά και θα συνειδητοποιήσει συλλογικά ότι τα Τέμπη δεν είναι ένα απλό έγκλημα αλλά ένα συλλογικό τραύμα-καύση που προκάλεσαν  την απώλεια ζωών η φωτιά, η ασφυξία, η βία. Που έχει ως αιτία το διεφθαρμένο κράτος και ως τέτοιο δεν το αναγνωρίζει, αλλά το συγκαλύπτει. Αυτή είναι η στιγμή που έρχονται «οι στάχτες». Που προϋποθέτει ότι οι θεσμοί αποσυντίθενται, οι ταυτότητες ρευστοποιούνται, οι κολώνες του κράτους πολτοποιούνται. Τα πάντα παραδίδονται σε μια δικτατορία με επίφαση δημοκρατίας. Κάτι πιο πέρα από παρακμή.

Η ΦΑΣΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Σ΄ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΘΕΛΕΙ

Η ανάγκη συνειδητοποίησης αυτής της κατάστασης στη σημερινή ελληνική κοινωνία δεν χρειάζεται «εγγενή εκπύρωσις». Αρκούν τα Τέμπη. Το έγκλημα των Τεμπών αποκαλύπτει την εγγενή σήψη, την εσωτερική καύση της κοινωνίας που προϋπήρχε.  Σηματοδοτεί την αποφασιστική μεταβατική φάση. Δλδ, η ελληνική κοινωνία δεν είναι αυτό που ήταν. Όμως, το πρόβλημα εστιάζεται στο πόσο έτοιμη και ικανή είναι να αναλάβει την κάθαρσή της προς την ανανέωση. Δλδ έχει ωριμάσει να αποφασίσει και να πετύχει αυτό που θέλει να είναι;!

ΑΠΟ ΠΕΝΘΟΥΣΑ ΣΕ ΗΘΙΚΟ ΚΑΤΑΛΥΤΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ

Σε ανθρωπολογικό πλαίσιο η μάνα που χάνει το παιδί της ενσαρκώνει κάτι πολύ αρχαιότερο από το κράτος. Παραπέμπει στη Δήμητρα που χάνει την Περσεφόνη, στη Νιόβη που απολιθώνεται στον πόνο, στην Εκάβη που βλέπει τον κόσμο της να καταρρέει. Η μητέρα που πενθεί δημόσια, που δε ζητάει εκδίκηση, αλλά δικαιοσύνη. Γίνεται φορέας της συλλογικής μνήμης και της ηθικής συνείδησης της κοινωνίας. Δεν μιλά πια ως άτομο, αλλά ως το τραυματισμένο πνεύμα και αξιοπρέπεια της κοινωνίας. Αυτή η μάνα είναι η γυναίκα που γεννάει την αλήθεια, η οποία, σε κοινωνίες όπως στη σημερινή Ελλάδα, αποτελεί το πιο επαναστατικό γεγονός που προμηνύει, την κάθαρση, την αλλαγή.

Η μητέρα των δολοφονημένων στα Τέμπη μας θυμίζουν τις Μητέρες της Πλατείας του Μάη στην Αργεντινή, οι οποίες από πενθούσες έγιναν ο ηθικός καταλύτης πολιτικής αλλαγής.

Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΑΡΥΣΤΙΑΝΟΥ

Η Καρυστιανού είναι αυτές «οι Μητέρες». Επωμίστηκε αυτόβουλα να σηκώσει το σταυρό και να φέρει στην κοινωνία των Ελλήνων πολιτών το αξιακό σύστημα της πραγματικής δημοκρατίας, της κοσμογονίας του Ελληνισμού. Που σημαίνει ότι δεν ταυτίζεται απλώς με την αλλαγή, αλλά με το μεγαλείο του ελληνικού κόσμου.

ΟΙ ΣΥΜΠΛΗΓΑΔΕΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΙΚΟΥ ΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΟΥ

Η κοινωνία έδειξε ότι αγκάλιασε την αποστολή Καρυστιανού, ως δικό της φυσικό αφήγημα για τον Φοίνικα. Καθημερινά και εμπράκτως την αναδείχνει ως το σύμβολό του σε δράση.

Δέχεται ωστόσο, άσπονδες, ανήθικες, αβάσιμες επιθέσεις από το κατεστημένο σύστημα. Δυστυχώς για το συστημικό καθεστώς. Οι επιθέσεις του μεταφράζονται σε αυξανόμενη στήριξή της. Και όσο περισσότερο αποχτάει απήχηση και στήριξη, τόσο περισσότερο αποκαλύπτεται η σήψη. Στο κράτος, τη δικαιοσύνη, την κυβέρνηση, στο παλαιοκομματικό σύστημα, στο δημόσιο λόγο των ΜΜΕ.

ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΜΕΝΕΣ ΟΙ ΕΠΙΦΥΛΑΞΕΙΣ.

Έχουν την πηγή στις διαχρονικές απογοητεύσεις από το ελληνικό πολιτικό γίγνεσθαι. Περισσότερο, στις πελατειακές σχέσεις της εξουσίας, που παγιδεύουν την ισονομία, την αξιοκρατία, την ελευθερία λόγου, πράξης και σκέψης, στην ατιμωρησία, στην άνιση προσφορά στον εθνικό πλούτο και στην άδικη κατανομή του.

ΠΡΩΤΟΓΕΝΝΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΙΑΚΗ ΕΥΚΑΙΡΙΑ

Συνεπώς, η υπόθεση Καρυστιανού θα πρέπει να αντιμετωπιστεί, στηριχτεί και ενθαρρυνθεί ως την πρωτόγεννή αναγεννησιακή ευκαιρία. Και αν εκείνη δεν διαθέτει όλα τα απαιτούμενα αποθέματα και εφόδια προς το στόχο αυτό, χρειάζεται η κοινωνία να αποπληρώσει, ώστε «η Καρυστιανού» να μετατραπεί σε εκφραστής και εγγυητής των προσδοκιών της.

Αναλογικά με τον Φοίνικα, βρίσκεται στο στάδιο της στάχτης. Η ευθύνη για την αναγέννησή του δεν ανήκει στην Καρυστιανού, αλλά στον καθένα από μας που ελπίζει, πιστεύει, θέλει, προσδοκάει.

Η ομιλία του Πρωθυπουργού του Καναδά που καθήλωσε το Νταβός

0

του Μαρκ Κάρνεϊ, Πρωθυπουργού του Καναδά

Κατά τη διάρκεια της νύχτας στο Νταβός της Ελβετίας, ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ εκφώνησε μια σημαντική ομιλία.

Διαβάστε το πλήρες κείμενο αυτής της ομιλίας.  

«Είναι χαρά μου – και καθήκον μου – να βρίσκομαι μαζί σας σε αυτό το σημείο καμπής για τον Καναδά και για τον κόσμο.

Σήμερα, θα μιλήσω για τη ρήξη στην παγκόσμια τάξη, το τέλος μιας ωραίας ιστορίας και την αρχή μιας βάναυσης πραγματικότητας όπου η γεωπολιτική μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων δεν υπόκειται σε κανέναν περιορισμό.

Αλλά θα υποστηρίξω, επίσης, ότι άλλες χώρες, ιδιαίτερα μεσαίες δυνάμεις όπως ο Καναδάς, δεν είναι ανίσχυρες. Έχουν την ικανότητα να οικοδομήσουν μια νέα τάξη που ενσωματώνει τις αξίες μας, όπως ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η βιώσιμη ανάπτυξη, η αλληλεγγύη, η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα των κρατών.

Η δύναμη των λιγότερο ισχυρών ξεκινά με την ειλικρίνεια.
Κάθε μέρα μας υπενθυμίζεται ότι ζούμε σε μια εποχή αντιπαλότητας των μεγάλων δυνάμεων. Ότι η τάξη που βασίζεται σε κανόνες εξασθενεί. Ότι οι ισχυροί κάνουν ό,τι μπορούν και οι αδύναμοι υποφέρουν ό,τι πρέπει.

Αυτός ο αφορισμός του Θουκυδίδη παρουσιάζεται ως αναπόφευκτος – η φυσική λογική των διεθνών σχέσεων επαναβεβαιώνεται. Και αντιμέτωπες με αυτή τη λογική, υπάρχει μια ισχυρή τάση οι χώρες να συμπορεύονται για να τα πάνε καλά. Να συμβιβάζονται. Να αποφεύγουν τα προβλήματα. Να ελπίζουν ότι η συμμόρφωση θα αγοράσει ασφάλεια.
Δεν θα αγοράσει.
Ποιες είναι, λοιπόν, οι επιλογές μας;

Το 1978, ο Τσέχος αντιφρονών Βάτσλαβ Χάβελ έγραψε ένα δοκίμιο με τίτλο «Η Δύναμη των Ανίσχυρων». Σε αυτό, έθεσε ένα απλό ερώτημα: πώς διατηρήθηκε το κομμουνιστικό σύστημα;

Η απάντησή του ξεκίνησε με έναν μανάβη. Κάθε πρωί, αυτός ο καταστηματάρχης τοποθετεί μια πινακίδα στη βιτρίνα του: «Εργάτες όλου του κόσμου, ενωθείτε!» Δεν το πιστεύει. Κανείς δεν το πιστεύει. Αλλά τοποθετεί την πινακίδα ούτως ή άλλως – για να αποφύγει προβλήματα, για να σηματοδοτήσει συμμόρφωση, για να τα πάει καλά. Και επειδή κάθε καταστηματάρχης σε κάθε δρόμο κάνει το ίδιο, το σύστημα επιμένει.

Όχι μόνο μέσω της βίας, αλλά μέσω της συμμετοχής απλών ανθρώπων σε τελετουργίες που γνωρίζουν ιδιωτικά ότι είναι ψευδείς.
Ο Χάβελ το ονόμασε αυτό «ζωή μέσα σε ένα ψέμα». Η δύναμη του συστήματος δεν προέρχεται από την αλήθεια του, αλλά από την προθυμία όλων να ενεργούν σαν να ήταν αληθινό. Και η ευθραυστότητά του προέρχεται από την ίδια πηγή: όταν έστω και ένα άτομο σταματά να ενεργεί – όταν ο μανάβης αφαιρεί την πινακίδα του – η ψευδαίσθηση αρχίζει να ραγίζει.

Ήρθε η ώρα οι εταιρείες και οι χώρες να κατεβάσουν τις πινακίδες τους.

Για δεκαετίες, χώρες όπως ο Καναδάς ευημερούσαν υπό αυτό που ονομάζαμε διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες. Ενταχθήκαμε στους θεσμούς της, επαινέσαμε τις αρχές της και επωφεληθήκαμε από την προβλεψιμότητά της. Μπορούσαμε να ακολουθήσουμε εξωτερικές πολιτικές που βασίζονται σε αξίες υπό την προστασία της.

Γνωρίζαμε ότι η ιστορία της διεθνούς τάξης που βασίζεται σε κανόνες ήταν εν μέρει ψευδής. Ότι ο ισχυρότερος θα εξαιρούνταν όταν του ήταν βολικό. Ότι οι εμπορικοί κανόνες εφαρμόζονταν ασύμμετρα. Και ότι το διεθνές δίκαιο εφαρμοζόταν με ποικίλη αυστηρότητα ανάλογα με την ταυτότητα του κατηγορουμένου ή του θύματος.

Αυτή η μυθοπλασία ήταν χρήσιμη και η αμερικανική ηγεμονία, ειδικότερα, βοήθησε στην παροχή δημόσιων αγαθών: ανοιχτές θαλάσσιες οδοί, ένα σταθερό χρηματοπιστωτικό σύστημα, συλλογική ασφάλεια και υποστήριξη πλαισίων για την επίλυση διαφορών.

Έτσι, τοποθετήσαμε την πινακίδα στο παράθυρο. Συμμετείχαμε στις τελετουργίες. Και σε μεγάλο βαθμό αποφύγαμε να επισημάνουμε τα κενά μεταξύ ρητορικής και πραγματικότητας.

Αυτή η συμφωνία δεν λειτουργεί πλέον.

Επιτρέψτε μου να είμαι ευθύς: βρισκόμαστε στη μέση μιας ρήξης, όχι μιας μετάβασης.

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, μια σειρά από κρίσεις στον χρηματοπιστωτικό, τον υγειονομικό, τον ενεργειακό και τον γεωπολιτικό τομέα αποκάλυψε τους κινδύνους της ακραίας παγκόσμιας ολοκλήρωσης.

Πιο πρόσφατα, οι μεγάλες δυνάμεις άρχισαν να χρησιμοποιούν την οικονομική ολοκλήρωση ως όπλα. τους δασμούς ως μόχλευση. τις χρηματοπιστωτικές υποδομές ως καταναγκασμό. τις αλυσίδες εφοδιασμού ως τρωτά σημεία προς εκμετάλλευση.

Δεν μπορείτε να «ζείτε μέσα στο ψέμα» του αμοιβαίου οφέλους μέσω της ολοκλήρωσης όταν η ολοκλήρωση γίνεται η πηγή της υποταγής σας.

Οι πολυμερείς θεσμοί στους οποίους βασίζονταν οι μεσαίες δυνάμεις – ο ΠΟΕ, ο ΟΗΕ, η COP – η αρχιτεκτονική της συλλογικής επίλυσης προβλημάτων – έχουν μειωθεί σημαντικά.
Ως αποτέλεσμα, πολλές χώρες καταλήγουν στα ίδια συμπεράσματα. Πρέπει να αναπτύξουν μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία: στην ενέργεια, τα τρόφιμα, τα κρίσιμα ορυκτά, στα χρηματοοικονομικά και στις αλυσίδες εφοδιασμού.

Αυτή η παρόρμηση είναι κατανοητή.

Μια χώρα που δεν μπορεί να τραφεί, να τροφοδοτηθεί ή να αμυνθεί έχει λίγες επιλογές. Όταν οι κανόνες δεν σας προστατεύουν πλέον, πρέπει να προστατεύσετε τον εαυτό σας.

Αλλά ας είμαστε ξεκάθαροι για το πού οδηγεί αυτό. Ένας κόσμος φρουρίων θα είναι φτωχότερος, πιο εύθραυστος και λιγότερο βιώσιμος.

Και υπάρχει και μια άλλη αλήθεια: αν οι μεγάλες δυνάμεις εγκαταλείψουν ακόμη και το πρόσχημα των κανόνων και των αξιών για την ανεμπόδιστη επιδίωξη της ισχύος και των συμφερόντων τους, τα οφέλη από τον «συναλλακτισμό» καθίστανται πιο δύσκολο να αναπαραχθούν. Οι ηγεμόνες δεν μπορούν να δημιουργούν συνεχώς έσοδα από τις σχέσεις τους. Οι σύμμαχοι θα διαφοροποιηθούν για να αντισταθμίσουν την αβεβαιότητα. Αγοράστε ασφάλιση. Αυξήστε τις επιλογές. Αυτό ανοικοδομεί την κυριαρχία – κυριαρχία που κάποτε βασιζόταν σε κανόνες, αλλά θα βασίζεται όλο και περισσότερο στην ικανότητα αντοχής στην πίεση.

Όπως είπα, μια τέτοια κλασική διαχείριση κινδύνου έχει ένα τίμημα, αλλά αυτό το κόστος της στρατηγικής αυτονομίας, της κυριαρχίας, μπορεί επίσης να μοιραστεί. Οι συλλογικές επενδύσεις στην ανθεκτικότητα είναι φθηνότερες από το να χτίσει ο καθένας το δικό του φρούριο. Τα κοινά πρότυπα μειώνουν τον κατακερματισμό. Η συμπληρωματικότητα είναι θετικό άθροισμα.

Το ερώτημα για τις μεσαίες δυνάμεις, όπως ο Καναδάς, δεν είναι αν θα προσαρμοστούν σε αυτή τη νέα πραγματικότητα. Πρέπει.

Το ερώτημα είναι αν θα προσαρμοστούμε απλώς χτίζοντας υψηλότερα τείχη – ή αν μπορούμε να κάνουμε κάτι πιο φιλόδοξο.

Ο Καναδάς ήταν από τους πρώτους που άκουσαν το κάλεσμα αφύπνισης, οδηγώντας μας να αλλάξουμε ριζικά τη στρατηγική μας στάση.

Οι Καναδοί γνωρίζουν ότι η παλιά, άνετη υπόθεση μας ότι η γεωγραφία και η συμμετοχή μας σε συμμαχίες προσέφεραν αυτόματα ευημερία και ασφάλεια δεν ισχύει πλέον.

Η νέα μας προσέγγιση βασίζεται σε αυτό που ο Alexander Stubb έχει ονομάσει «ρεαλισμό βασισμένο σε αξίες» – ή, για να το θέσω διαφορετικά, στοχεύουμε να είμαστε βασισμένοι σε αρχές και ρεαλιστές.

Βασισμένοι στις αρχές μας όσον αφορά τη δέσμευσή μας στις θεμελιώδεις αξίες:

κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα, την απαγόρευση της χρήσης βίας εκτός από περιπτώσεις που συνάδουν με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Πρακτικοί στην αναγνώριση ότι η πρόοδος είναι συχνά σταδιακή, ότι τα συμφέροντα αποκλίνουν, ότι δεν συμμερίζονται όλοι οι εταίροι τις αξίες μας. Αλληλεπιδρούμε ευρέως, στρατηγικά, με ανοιχτά μάτια. Αντιμετωπίζουμε ενεργά τον κόσμο όπως είναι, δεν περιμένουμε έναν κόσμο που επιθυμούμε να είμαστε.

Ο Καναδάς βαθμονομεί τις σχέσεις μας έτσι ώστε το βάθος τους να αντικατοπτρίζει τις αξίες μας. Δίνουμε προτεραιότητα στην ευρεία δέσμευση για να μεγιστοποιήσουμε την επιρροή μας, δεδομένης της ρευστότητας της παγκόσμιας τάξης, των κινδύνων που αυτό θέτει και των διακυβευμάτων για το τι θα ακολουθήσει.

Δεν βασιζόμαστε πλέον μόνο στη δύναμη των αξιών μας, αλλά και στην αξία της δύναμής μας.

Οικοδομούμε αυτή τη δύναμη στο εσωτερικό.
Από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά της η κυβέρνησή μου, έχουμε μειώσει τους φόρους στα εισοδήματα, τα κεφαλαιακά κέρδη και τις επιχειρηματικές επενδύσεις, έχουμε αφαιρέσει όλα τα ομοσπονδιακά εμπόδια στο διεπαρχιακό εμπόριο και επιταχύνουμε την υλοποίηση επενδύσεων ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων στην ενέργεια, την τεχνητή νοημοσύνη, τα κρίσιμα ορυκτά, τους νέους εμπορικούς διαδρόμους και πέραν αυτού.

Διπλασιάζουμε τις αμυντικές μας δαπάνες έως το 2030 και το κάνουμε αυτό με τρόπους που ενισχύουν τις εγχώριες βιομηχανίες μας.
Διαφοροποιούμαστε ραγδαία στο εξωτερικό. Έχουμε συμφωνήσει σε μια ολοκληρωμένη στρατηγική συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση, συμπεριλαμβανομένης της ένταξης στο SAFE, τις συμφωνίες αμυντικών προμηθειών της Ευρώπης.
Έχουμε υπογράψει δώδεκα άλλες συμφωνίες εμπορίου και ασφάλειας σε τέσσερις ηπείρους τους τελευταίους έξι μήνες.
Τις τελευταίες ημέρες, έχουμε συνάψει νέες στρατηγικές συνεργασίες με την Κίνα και το Κατάρ.
Διαπραγματευόμαστε συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών με την Ινδία, τον ASEAN, την Ταϊλάνδη, τις Φιλιππίνες και τη Mercosur.
Για να βοηθήσουμε στην επίλυση παγκόσμιων προβλημάτων, επιδιώκουμε μεταβλητή γεωμετρία – διαφορετικούς συνασπισμούς για διαφορετικά ζητήματα, με βάση αξίες και συμφέροντα.

Στην Ουκρανία, είμαστε βασικό μέλος του Συνασπισμού των Προθύμων και ένας από τους μεγαλύτερους κατά κεφαλήν συνεισφέροντες στην άμυνα και την ασφάλειά της.

Όσον αφορά την κυριαρχία στην Αρκτική, στηρίζουμε σθεναρά τη Γροιλανδία και τη Δανία και υποστηρίζουμε πλήρως το μοναδικό τους δικαίωμα να καθορίζουν το μέλλον της Γροιλανδίας.

Η δέσμευσή μας στο Άρθρο 5 είναι ακλόνητη.
Συνεργαζόμαστε με τους συμμάχους μας στο ΝΑΤΟ (συμπεριλαμβανομένων των χωρών της Σκανδιναβικής Βαλτικής ) για την περαιτέρω διασφάλιση των βόρειων και δυτικών πλευρών της συμμαχίας, μεταξύ άλλων μέσω των πρωτοφανών επενδύσεων του Καναδά σε ραντάρ υπεράνω του ορίζοντα, υποβρύχια, αεροσκάφη και άρματα μάχης στο έδαφος. Ο Καναδάς αντιτίθεται σθεναρά στους δασμούς για τη Γροιλανδία και ζητά στοχευμένες συνομιλίες για την επίτευξη κοινών στόχων ασφάλειας και ευημερίας για την Αρκτική.

Στο πολυμερές εμπόριο, υποστηρίζουμε τις προσπάθειες για την οικοδόμηση μιας γέφυρας μεταξύ της Διατλαντικής Εταιρικής Σχέσης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δημιουργώντας ένα νέο εμπορικό μπλοκ 1,5 δισεκατομμυρίου ανθρώπων.

Στα κρίσιμα ορυκτά, σχηματίζουμε λέσχες αγοραστών με βάση την G7, ώστε ο κόσμος να μπορεί να διαφοροποιηθεί μακριά από την συγκεντρωμένη προσφορά.

Στην Τεχνητή Νοημοσύνη, συνεργαζόμαστε με ομοϊδεάτες δημοκρατίες για να διασφαλίσουμε ότι δεν θα αναγκαστούμε τελικά να επιλέξουμε μεταξύ ηγεμονιών και υπερκλιμακωτών.

Αυτό δεν είναι αφελής πολυμερισμός. Ούτε βασίζεται σε μειωμένους θεσμούς. Χτίζει τους συνασπισμούς που λειτουργούν, ζήτημα προς ζήτημα, με εταίρους που μοιράζονται αρκετό κοινό έδαφος για να δρουν από κοινού. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτό θα είναι η συντριπτική πλειοψηφία των εθνών.

Και δημιουργεί ένα πυκνό δίκτυο συνδέσεων σε όλο το εμπόριο, τις επενδύσεις, τον πολιτισμό, από το οποίο μπορούμε να αντλήσουμε μελλοντικές προκλήσεις και ευκαιρίες.

Οι μεσαίες δυνάμεις πρέπει να δράσουν από κοινού, γιατί αν δεν είσαι στο τραπέζι, είσαι στο μενού.

Οι μεγάλες δυνάμεις μπορούν να αντέξουν οικονομικά να προχωρήσουν μόνες τους. Έχουν το μέγεθος της αγοράς, τη στρατιωτική ικανότητα, την επιρροή για να υπαγορεύουν τους όρους. Οι μεσαίες δυνάμεις δεν έχουν.

Αλλά όταν διαπραγματευόμαστε μόνο διμερώς με έναν ηγεμόνα, διαπραγματευόμαστε από αδυναμία. Δεχόμαστε ό,τι προσφέρεται. Ανταγωνιζόμαστε μεταξύ μας για να είμαστε οι πιο εξυπηρετικοί. Αυτό δεν είναι κυριαρχία. Είναι η άσκηση κυριαρχίας με την αποδοχή της υποταγής.

Σε έναν κόσμο αντιπαλότητας μεγάλων δυνάμεων, οι χώρες που βρίσκονται ενδιάμεσα έχουν μια επιλογή: να ανταγωνίζονται μεταξύ τους για εύνοια ή να συνεργάζονται για να δημιουργήσουν μια τρίτη οδό με αντίκτυπο.

Δεν πρέπει να επιτρέψουμε στην άνοδο της σκληρής ισχύος να μας τυφλώσει στο γεγονός ότι η δύναμη της νομιμότητας, της ακεραιότητας και των κανόνων θα παραμείνει ισχυρή – αν επιλέξουμε να την ασκήσουμε από κοινού.

Αυτό με φέρνει πίσω στον Χάβελ.

Τι θα σήμαινε για τις μεσαίες δυνάμεις να «ζουν στην αλήθεια»;
Σημαίνει να κατονομάζουμε την πραγματικότητα. Σταματήστε να επικαλείστε τη «διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες» σαν να λειτουργεί ακόμα όπως διαφημίζεται. Ονομάστε το σύστημα όπως είναι: μια περίοδος εντεινόμενης αντιπαλότητας μεγάλων δυνάμεων, όπου οι πιο ισχυροί επιδιώκουν τα συμφέροντά τους χρησιμοποιώντας την οικονομική ολοκλήρωση ως όπλο εξαναγκασμού.

Σημαίνει να ενεργούμε με συνέπεια. Να εφαρμόζουμε τα ίδια πρότυπα σε συμμάχους και αντιπάλους. Όταν οι μεσαίες δυνάμεις επικρίνουν τον οικονομικό εκφοβισμό από τη μία κατεύθυνση αλλά σιωπούν όταν προέρχεται από μια άλλη, κρατάμε το σημάδι στο παράθυρο.

Σημαίνει να οικοδομήσουμε αυτό στο οποίο ισχυριζόμαστε ότι πιστεύουμε. Αντί να περιμένουμε την αποκατάσταση της παλιάς τάξης, να δημιουργήσουμε θεσμούς και συμφωνίες που λειτουργούν όπως περιγράφεται.

Και σημαίνει μείωση της μόχλευσης που επιτρέπει τον καταναγκασμό. Η οικοδόμηση μιας ισχυρής εγχώριας οικονομίας θα πρέπει πάντα να αποτελεί προτεραιότητα κάθε κυβέρνησης. Η διαφοροποίηση σε διεθνές επίπεδο δεν είναι απλώς οικονομική σύνεση. Είναι το υλικό θεμέλιο για μια ειλικρινή εξωτερική πολιτική. Οι χώρες κερδίζουν το δικαίωμα σε αρχές μειώνοντας την ευαλωτότητά τους σε αντίποινα.

Ο Καναδάς έχει αυτό που θέλει ο κόσμος. Είμαστε μια ενεργειακή υπερδύναμη. Διαθέτουμε τεράστια αποθέματα κρίσιμων ορυκτών. Έχουμε τον πιο μορφωμένο πληθυσμό στον κόσμο. Τα συνταξιοδοτικά μας ταμεία είναι από τους μεγαλύτερους και πιο εξελιγμένους επενδυτές στον κόσμο. Έχουμε κεφάλαιο, ταλέντο και μια κυβέρνηση με την τεράστια δημοσιονομική ικανότητα να ενεργεί αποφασιστικά.

Και έχουμε τις αξίες στις οποίες πολλοί άλλοι επιδιώκουν.
Ο Καναδάς είναι μια πλουραλιστική κοινωνία που λειτουργεί. Η δημόσια πλατεία μας είναι θορυβώδης, ποικιλόμορφη και ελεύθερη. Οι Καναδοί παραμένουν αφοσιωμένοι στη βιωσιμότητα.

Είμαστε ένας σταθερός, αξιόπιστος εταίρος – σε έναν κόσμο που είναι οτιδήποτε άλλο εκτός από – ένας εταίρος που οικοδομεί και εκτιμά σχέσεις μακροπρόθεσμα.

Ο Καναδάς έχει και κάτι άλλο: την αναγνώριση του τι συμβαίνει και την αποφασιστικότητα να ενεργήσει ανάλογα.
Καταλαβαίνουμε ότι αυτή η ρήξη απαιτεί κάτι περισσότερο από την προσαρμογή. Απαιτεί ειλικρίνεια για τον κόσμο όπως είναι.

Βγάζουμε την πινακίδα από το παράθυρο.
Η παλιά τάξη δεν επιστρέφει. Δεν πρέπει να την θρηνούμε. Η νοσταλγία δεν είναι στρατηγική.

Αλλά από το ρήγμα, μπορούμε να χτίσουμε κάτι καλύτερο, ισχυρότερο και πιο δίκαιο.
Αυτό είναι το καθήκον των μεσαίων δυνάμεων, που έχουν τα περισσότερα να χάσουν από έναν κόσμο φρουρίων και τα περισσότερα να κερδίσουν από έναν κόσμο γνήσιας συνεργασίας.
Οι ισχυροί έχουν τη δύναμή τους. Αλλά έχουμε και κάτι – την ικανότητα να σταματήσουμε να προσποιούμαστε, να ονομάσουμε την πραγματικότητα, να χτίσουμε τη δύναμή μας στο εσωτερικό και να δράσουμε από κοινού.
Αυτός είναι ο δρόμος του Καναδά. Τον επιλέγουμε ανοιχτά και με αυτοπεποίθηση.
Και είναι ένας δρόμος ορθάνοιχτος σε κάθε χώρα που είναι πρόθυμη να τον ακολουθήσει μαζί μας.

Για την παραγωγική μας συγκρότηση και το Υπαρξιακό Πρόβλημα της χώρας

0

του Ανδρέα Κυράνη

 «Ἀναθρεῖ ἃ ὄπωπε»
«Ἀρχὴ σοφίας ἡ τῶν ὀνομάτων ἐπίσκεψις»
«Οὐκ ἐν τῷ πολλῷ τὸ εὖ, ἀλλ’ ἐν τῷ εὖ τὸ πολύ» ή αλλιώς το κατάλληλο είναι πολύ

Ηύπαρξη μιας χώρας ως αυτεξούσιας, αυτοδύναμης και αυτόφωτης συλλογικής οντότητας, και του λαού της ως ενεργού υποκειμένου, προϋποθέτει μια πρωταρχική υλική βάση. Τόπο, διαχρονία και αυτεξούσια παραγωγική υπόσταση. Αυτή και μόνο η παραγωγική υπόσταση, συγκροτεί και στηρίζει το συλλογικό υποκείμενο σε ειδοποιό οντότητα στο διεθνές γίγνεσθαι, επιτρέποντας του παράλληλα να συγκροτήσει ταυτότητα πολιτειακή, πνευματική και πολιτισμική.

Ο αείμνηστος πρύτανης του ΕΜΠ, Θεμιστοκλής Ξανθόπουλος, μιλούσε και έγραφε για την ζωτική, σε «συνθήκες πολέμου», ανάγκη ενδογενούς παραγωγικής μας ανασυγκρότησης.

Ζούμε μια σκληρά μεταβατική, χαοτική εποχή που την υπερπροσδιορίζει η ριζική αλλαγή στο κυρίαρχο παραγωγικό μοντέλο. Το μοντέλο αυτό, αγνό προϊόν της αποικιοκρατίας, γεννήθηκε μαζί της κάπου στον 11ο αιώνα με την ανάδυση της Ενετοκρατίας, αξιοποίησε την πτώση του Βυζαντινού κόσμου, γέννησε τη Δυτική Αναγέννηση, τον Δυτικό εργαλειακό διαφωτισμό και την περίφημη βιομηχανική επανάσταση. Στην τελευταία του φάση, ήδη από τον 19ο αιώνα, ταυτίστηκε με τον αγγλοσαξονικό κόσμο και το κυρίαρχο διεθνώς πρότυπο του.

Η λεγόμενη τεχνολογική επανάσταση, προϊόν της τεχνοεπιστήμης, «ωριμάζει» στις μέρες μας ως παντοκρατορία της τεχνητής νοημοσύνης τινάζοντας στον αέρα το μέχρι χθες κυρίαρχο διεθνές παραγωγικό σκηνικό.

Ο Θεμιστοκλής Ξανθόπουλος, ως γνήσιος μηχανικός, εμβαθύνοντας στην ιστορία, ως τη μήτρα του σήμερα, προσομοίαζε την περίοδο που διανύουμε, με εκείνην της μετάβασης από την εποχή του Χαλκού στην εποχή του Σιδήρου. Τότε, στο διάβα δυο πολύ αιματηρών αιώνων, των περίφημων «σκοτεινών χρόνων», μια ανάλογη στα μέτρα της εποχής τεχνολογική επανάσταση, ανατρέπει τη μονοκρατορία των ιερατείων της γνώσης και επιτρέπει τη διάχυσή της σε ευρύτατα στρώματα. Τότε, μέσα σε μια ριζική ανακατανομή ισχύος, καταστρέφονται πάλαι ποτέ ανίκητες φεουδαρχίες και επιτρέπεται η ανάδυση του νεοφυούς είδους της αρχαιοελληνικής δημοκρατίας.

Το κύριο ζήτημα μας σήμερα ως Ελληνισμού είναι αξιακό

Μετά από επάλληλες ήττες και καταστροφές, χάνουμε την αυτοεκτίμηση μας, μέσα από την εμπέδωση μιας στρέβλωσης του βάθους και του βάρους της ιστορίας μας. Θες η πραγματική άγνοια και αμορφωσιά, θες η συστηματική και μεθοδευμένη στρέβλωση της αληθινής ιστορίας μας από δεκάδες μηχανισμούς εξουσίας, βρισκόμαστε εδώ. Η απελευθέρωση του μυαλού και τις ψυχής μας από τις δυτικότροπες σειρήνες, προϋποθέτει, να ξαναδούμε τον κόσμο με το αληθινό βλέμμα του Έλληνα και όχι της καρικατούρας του φιλέλληνα.

Ο Διονύσης Σαββόπουλος, σε συναυλία του αφιερωμένη στη μνήμη του Μάνου Χατζηδάκη το 2014, λέει χαρακτηριστικά για την προσωπικότητα και το έργο του, προσδιορίζοντας απαγωγικά το στίγμα της σύγχρονης δυστοπίας μας: «Αντίσταση μπορεί να είναι και το ίδιο το επίπεδο ενός ανθρώπου. Αν έχει επίπεδο.

Εργάστηκε σκληρά, με ελεύθερο φρόνημα, με συνείδηση καταγωγής,
με αυστηρότητα αληθινού μάγκα και ανατολίτη».

Αυτή η συνείδηση καταγωγής και αυτό το ελεύθερο φρόνημα σπανίζουν σήμερα και είναι αδύνατον το οτιδήποτε θετικό να επισυμβεί αν δεν τα ανακτήσουμε με νικητήριο τρόπο.

Προκειμένου να αναστρέψουμε το κυρίαρχο σκηνικό, οφείλουμε να διαφυλάξουμε ως κόρη οφθαλμού την περιφέρεια της χώρας, καθιστώντας κύριο καθ’ ύλην πεδίο συγκρότησης στρατηγικής την επανακατοίκησή της, με τρόπο που θα αναδύει και δεν θα καταργεί τις πολύμορφες και πολύτροπες ειδοποιές ταυτότητες της

Στη ρότα τόσο της ελληνορθόδοξης παράδοσής μας όσο και της σύγχρονης κβαντομηχανικής, οφείλουμε να διεκδικήσουμε το μοναδικό πεδίο ελευθερίας που διαθέτουμε στον σύγχρονο κόσμο, πεδίο που κατοικεί αποκλειστικά στη σφαίρα του αοράτου. Στην αντίθετη περίπτωση θα καταντήσουμε ευτελής αναλώσιμη βορά της τεχνητής νοημοσύνης και των απρόσωπων ψευδοεπιστημονικών μηχανισμών που την αξιοποιούν αποκλειστικά για δικό τους όφελος.

Με άλλα λόγια, οφείλουμε να αξιοποιήσουμε την τεχνητή νοημοσύνη, όχι για να αφανίσουμε αλλά αντίθετα για να στηρίξουμε την αληθινή δημιουργική ανθρώπινη εργασία, γεννώντας τα προς τούτο κατάλληλα εργαλεία. Διαθέτουμε ως λαός και τους πόρους και τη δυνατότητα.

Ο πολύ ιδιαίτερος τρόπος που ο ελληνικός κόσμος αντιλαμβάνεται και αξιολογεί τη σχέση του με τα πράγματα συνιστά είδος μονάκριβο και πολύτιμο σήμερα.

Στην παράδοση του Γρηγόριου Παλαμά και των ησυχαστών, η γνώση είναι αναγκαία αλλά όχι ικανή συνθήκη. Χωρίς το προσωπικό βίωμα και τη ζωντανή εμπειρία συνιστά δώρο άδωρον.

Η οντότητα η οποία ενσαρκώνει αυτόν τον τρόπο στη σφαίρα της μεταποίησης είναι εκείνη του τεχνίτη, εκείνου που στ’ αλήθεια εμπλέκεται στην εμπειρία βυθοσκόπησης της ύλης.

Πιο πρακτικά και συνοπτικά μιλώντας, η τεχνητή νοημοσύνη, διαχειριζόμενη ήδη υφιστάμενη ρητή και καταγεγραμμένη γνώση, μοχλεύει στον χώρο του ορατού. Ο τεχνίτης μάστορας γεννά εκ του μηδενός ερωτοτροπώντας με τον χώρο του αοράτου.

Η εποχή μας έχει ανάγκη όσο ποτέ τη σύνθεση αυτών των δυο κόσμων, σε αληθινό κόσμο, δηλαδή κόσμημα και κάλλος. Ναι, θα τους ταράξουμε στην ομορφιά και όχι στη δυτικότροπη νομιμότητα. Χωρίς αυτήν οδηγούμαστε σε κοινωνίες γενικευμένης συναισθηματικής και όχι μόνο αναπηρίας.

Σήμερα, σε μια Δύση κλινικά νεκρή, που εφευρίσκει, ευθέως αλληλοτροφοδοτούμενα, δεκανίκια σωτηρίας σε εφευρήματα τύπου 4ης βιομηχανικής επανάστασης, New Green Deal, New European Bauhaus ή ακόμη χειρότερα μιας αποκλειστικά πολεμικής οικονομίας, ο συμφιλιωτικός τρόπος του ελληνικού κόσμου της ανοιχτότητας, προαιώνια γέφυρα Ανατολής και Δύσης, ίσως και να συνιστά μοναδική εναπομείνασα διεθνή σανίδα σωτηρίας. Ας το αντιληφθούμε και ας οχυρωθούμε πίσω από αυτή τη φιλότιμη και φιλόδοξη εν συναίσθηση και σκέψη.

Προκειμένου να αναστρέψουμε το κυρίαρχο σκηνικό, οφείλουμε να διαφυλάξουμε ως κόρη οφθαλμού την περιφέρεια της χώρας, καθιστώντας κύριο καθ’ ύλην πεδίο συγκρότησης στρατηγικής την επανακατοίκησή της, με τρόπο που θα αναδύει και δεν θα καταργεί τις πολύμορφες και πολύτροπες ειδοποιές ταυτότητες της.

Η στρατηγική αυτή μπορεί να στηριχθεί μόνο σε μια αληθινά δημιουργική παραγωγική οικονομία, με κορμό τοπικές διεθνούς εμβέλειας παραγωγικές κοινότητες πολύ μικρών επιχειρήσεων.

Μιλάμε για τη ριζική μετατροπή της χώρας σε ένα campus πιλοτικών εφαρμογών αληθινά καινοτόμων πολιτειακών και επιχειρηματικών μοντέλων, παραγωγικών σχέσεων και επακόλουθα προϊόντων, προϊόντων που θα απαντούν σε αληθινές ανάγκες, ανάγκες στις οποίες στερείται παντελώς αληθινών απαντήσεων το ετοιμοθάνατο σήμερα διεθνές μαζικό προϊόν με τις οποίες φανταχτερές παραφυάδες του.

Το προϊόν ενός τέτοιου δρόμου δεν μπορεί να είναι άλλο από ένα μονάκριβο, πολύτιμο και διεθνούς αξίας σύγχρονο ειδικό κατά παραγγελία, προϊόν που θα συνθέτει μαστορική με υψηλή τεχνολογία ή αλλιώς και επί της ουσίας, τον φυσικό με τον εικονικό και τον ψηφιακό κόσμο.

Οι επιχειρήσεις αυτές θα λειτουργούν με γνώμονα τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων μελών τους, τόσο στα ρίσκα και την ευθύνη, όσο και στην ομότιμη αναδιανομή των κερδών, μέσα από μια ανάκτηση της αντίστοιχης πλούσιας ιστορικής κοινοτικής συμμετοχικής εμπειρίας της παραγωγικής μας παράδοσης.

Στόχος συλλογικοί λειτουργικοί μηχανισμοί αναδιανομής πλούτου σε εμπειρία, γνώση και χρήμα με σταδιακή αλλά κομβική κατάργηση του εκτρώματος της μισθωτής εργασίας. Μηχανισμοί που θα κτίζουν στην πράξη σε μικρογραφία, την επιθυμητή και θρυμματισμένη σήμερα, συλλογική πολιτειακή μας υπόσταση. Άλλο δρόμο δεν διαθέτουμε.

Ουδείς θα μας χαρίσει τίποτε. Εμείς θα σηκώσουμε ολόκληρο το βάρος αυτού του φορτίου και ιδιαίτερα οι νεότερες γενιές, με την ηθική και πρακτική στήριξη των παλαιότερων.

Το όποιο Άλλο Κράτος «ονειρευόμαστε» θα προκύψει μόνο μετά τον εμπράγματο βαρύ μόχθο, αυτής μας της επίπονης και επίμονης κρίσιμης αρχικής διαδρομής.

Κάτι το ανάστροφο συνιστά τη γλαφυρή, και οδυνηρή παράλληλα, μέγιστη διεθνή φενάκη και αυταπάτη των ημερών μας, φενάκη που κατά βάθος εδράζεται σε μια, φαινομενικά ισχυρή ακόμη, αποικιοκρατική αγγλοσαξονική παράδοση και στον επιθανάτιο ρόγχο της.

edromos.gr

Ο Ερντογάν αναδύεται ως η επόμενη στρατηγική απειλή για το Ισραήλ

0

Είτε καταρρεύσει είτε όχι, η ιρανική απειλή όπως την γνώριζε το Ισραήλ δεν υφίσταται πλέον. Αυτό, ωστόσο, σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει ότι μπορούμε να μετατρέψουμε τα σπαθιά μας σε άροτρα. Κερδίζει έδαφος η εκτίμηση ότι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα επιδιώξει να πάρει τη θέση του Αλί Χαμενεΐ και να οικοδομήσει γύρω από το Ισραήλ έναν στρατό αντιπροσώπων της Μουσουλμανικής Αδελφότητας.

Amit Segal

22.01.2026

Η νέα απειλή: ο Ερντογάν. Φωτογραφία: Reuters

Η σουνιτική απειλή

Να ξεκινήσουμε με τα καλά ή με τα κακά νέα; Καθώς τα σύννεφα του πολέμου πυκνώνουν ξανά πάνω από την Τεχεράνη, ανώτατοι αξιωματούχοι της περιοχής εκτιμούσαν αυτή την εβδομάδα ότι οι πιθανότητες επιβίωσης του ιρανικού καθεστώτος είναι «πολύ υψηλές». Αν δεν υπάρξει ουσιαστική στρατιωτική επέμβαση, έλεγαν —σταυρώνοντας τα πόδια και γέρνοντας πίσω στις καρέκλες τους— ο Αλί Χαμενεΐ θα μπορούσε να φτάσει έως τις 20 Ιανουαρίου 2029, την ημέρα ορκωμοσίας του 48ου προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, παραμένοντας επικεφαλής της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Είναι εξαιρετικά δύσκολο να ανατραπεί ένα καθεστώς που είναι διατεθειμένο να σκοτώσει ακόμη και τριακόσιες χιλιάδες από τους ίδιους του τους πολίτες, αν το κρίνει αναγκαίο, εξηγούν.

Ακόμη κι αν το καθεστώς κατέρρεε, δεν υπάρχει λόγος να ελπίζει κανείς σε ένα κοσμικό, φιλελεύθερο Ιράν.

Κατά την εκτίμησή τους, αυτό που θα αναδυόταν θα έμοιαζε με μια «περσική εκδοχή του Πακιστάν»: ένα συγκεντρωτικό, μουσουλμανικό, εχθρικό και κάθε άλλο παρά δημοκρατικό σύστημα· προϊόν ενός «ανακτορικού πραξικοπήματος» εντός των Φρουρών της Επανάστασης και όχι μιας λαϊκής εξέγερσης από τα κάτω — της οποίας οι ακτιβιστές θερίστηκαν μαζικά στους δρόμους. Γι’ αυτό και δεν υπάρχει ιδιαίτερος ενθουσιασμός στην περιοχή για μια αμερικανική επίθεση: αν, κατά την άποψή τους, δεν πρόκειται έτσι κι αλλιώς να προκύψει κάτι καλό.

Και τώρα τα καλά νέα: ακόμη κι αν το καθεστώς δεν πέσει, πιστεύουν ότι η ιρανική απειλή όπως τη γνωρίζαμε δεν υφίσταται πλέον. Η εποχή κατά την οποία το Ιράν μπορούσε ήρεμα και ανενόχλητα να καλλιεργεί έναν ισχυρό στρατό πληρεξουσίων σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, ενώ παράλληλα προχωρούσε βήμα-βήμα προς την απόκτηση πυρηνικής βόμβας, έχει τελειώσει. «Δεν είναι πια αυτό που ήταν», λένε, και προτιμότερο είναι να επικεντρωθεί κανείς στην εξουδετέρωση των Χούθι και των υπολειμμάτων της Χεζμπολάχ — των τελευταίων εναπομεινάντων βραχιόνων.

Η Μέση Ανατολή έχει ήδη εσωτερικεύσει τη «μέρα μετά» το Ιράν· εντελώς διαφορετικά ζητήματα την απασχολούν πλέον.

Στην κορυφή της λίστας βρίσκεται η Τουρκία. Μέσα στην επόμενη δεκαετία —ίσως και νωρίτερα— το σουνιτικό, υποστηρικτικό της τρομοκρατίας καθεστώς της Άγκυρας θα επιχειρήσει να αναλάβει τον έλεγχο της Μέσης Ανατολής. Θα διαθέτει κι αυτό πληρεξούσιους και θα επιχειρήσει κι αυτό να περικυκλώσει το Ισραήλ και να καταστήσει αφόρητη τη ζωή του. Ανώτατοι αξιωματούχοι της περιοχής δεν ανησυχούν ιδιαίτερα για την ένταξη της Τουρκίας και του Κατάρ στο «εκτελεστικό συμβούλιο» της Γάζας, την οποία θεωρούν σε μεγάλο βαθμό συμβολική. Και το Κατάρ, κατά την άποψή τους, διανύει μια αργή πορεία «διόρθωσης» έπειτα από χρόνια θυελλώδους σχέσης με την τρομοκρατία και την υποκίνηση.

Τι θα συμβεί όμως αν η Ιορδανία —ήδη κράτος με παλαιστινιακή πλειοψηφία— περάσει στη σφαίρα επιρροής της Τουρκίας; Τι θα γίνει αν ακολουθήσει η Αίγυπτος; Ή ο Λίβανος; Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στις ανησυχητικές διεργασίες στη Συρία και στη de facto μετατροπή της σε δολοφονικό πελατειακό κράτος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Δεν είναι ακόμη αργά για να υπάρξει αντίδραση, πριν η Μουσουλμανική Αδελφότητα και ο προστάτης της κατακλύσουν την περιοχή.

Η στροφή της Σαουδικής Αραβίας

Μιλώντας για αλλαγές, ιδού η επικαιροποιημένη εκτίμηση που ακούγεται πλέον σε σημαντικές πρωτεύουσες της περιοχής: η εξομάλυνση των σχέσεων με τη Σαουδική Αραβία είναι νεκρή, τουλάχιστον στο προβλεπτό μέλλον. Η στρατηγική απόφαση υπέρ της προσέγγισης με το Ισραήλ έχει αντικατασταθεί από μια ανεξέλεγκτη εκστρατεία υποκίνησης, της οποίας το βάθος και οι επιπτώσεις σε επίπεδο συνείδησης είναι δύσκολο να εκτιμηθούν.

Όταν το «πλαστικό αυτοκρατορικό» οικοδόμημα του Κατάρ επιτίθεται στο Ισραήλ μέσω του Al Jazeera, η ζημιά είναι σοβαρή. Όταν όμως ο ιεροκήρυκας στη Μέκκα δηλητηριάζει ολόκληρο τον σουνιτικό κόσμο εναντίον των Ισραηλινών, πρόκειται για κάτι εντελώς διαφορετικό.

Τον τελευταίο μήνα, το Al Arabiya υπήρξε σφοδρότερο ακόμη και από το Al Jazeera στα κείμενα που μεταδίδονται κατά οποιασδήποτε εξομάλυνσης με το Ισραήλ. Σαουδάραβες podcasters που ειδικεύονται σε πολυτελή αυτοκίνητα ή στον αθλητισμό βρέθηκαν ξαφνικά να καταφέρονται κατά του σιωνισμού και τις Συμφωνίες του Αβραάμ. Το ευρύτερο πλαίσιο είναι η σαουδο-εμιρατινή στρατιωτική αντιπαράθεση στην Υεμένη —μια εξέλιξη που θα έπρεπε να ανησυχεί βαθύτατα το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες και που χαροποιεί ιδιαίτερα τους Χούθι, οι οποίοι παρακολουθούν τους εχθρούς τους να συγκρούονται μεταξύ τους.

Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν και Ερντογάν. Φωτογραφία: AFP

Γιατί συμβαίνει αυτό;

Παραδόξως, το Ισραήλ έχει πέσει θύμα της ίδιας της ιστορικής του επιτυχίας στο να πλήξει σοβαρά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και το δίκτυο των πληρεξουσίων του.

Το 2015, ο βασιλιάς της Σαουδικής Αραβίας έστειλε στον Μπενιαμίν Νετανιάχου ένα σημείωμα συγχαρητηρίων για την ομιλία του στο Κογκρέσο κατά της πυρηνικής συμφωνίας. Εκεί μπήκαν οι βάσεις της συνεργασίας με τα μετριοπαθή σουνιτικά κράτη, που κορυφώθηκε με τις Συμφωνίες του Αβραάμ. Όταν η ανησυχία για το Ιράν έφτασε στο απόγειό της και το ενδιαφέρον για το Παλαιστινιακό υποχώρησε, ο de facto ηγέτης, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ξεκίνησε μια εκστρατεία «προετοιμασίας των καρδιών» για ειρήνη με το Ισραήλ. Η ημερομηνία ήταν τα τέλη Σεπτεμβρίου 2023.

Η 7η Οκτωβρίου τα ανέτρεψε όλα: αναζωπύρωσε το αραβικό ενδιαφέρον για το Παλαιστινιακό και οδήγησε σε έναν πόλεμο Ισραήλ–Ιράν σε επτά μέτωπα. Η Σαουδική Αραβία έλαβε «δωρεάν» όσα επιθυμούσε στην Τεχεράνη, ενώ το τίμημα που απαιτούσε στο Παλαιστινιακό εκτοξεύθηκε. Σε αντίθεση με την εικόνα που δημιουργήθηκε, ούτε ο Νετανιάχου ούτε ο Ρον Ντέρμερ έδειξαν ιδιαίτερη προθυμία να πληρώσουν οποιοδήποτε τίμημα στους Σαουδάραβες. «Αν όχι, τότε όχι — καμία πίεση», φέρεται να είπε ο Νετανιάχου σε συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου.

Σήμερα, με τους Σαουδάραβες να μην πανηγυρίζουν πλέον τις Συμφωνίες του Αβραάμ, επιχειρούν να υπονομεύσουν τα ερείσματά τους στήριξης — από το Μαρόκο έως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Κάποιος με τον οποίο μίλησα αυτή την εβδομάδα το εξήγησε με μια αραβική παροιμία: «Όποιος δεν φτάνει τα σταφύλια, λέει ότι είναι ξινά». Του πρότεινα μια ισραηλινή εκδοχή, κατευθείαν από τη μυθολογία των μαχών αεράμυνας: «Αν δεν πετάω εγώ, δεν πετάει κανείς».

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει μία ή δύο κινήσεις διαθέσιμες στο Ριάντ. Το Ισραήλ και οι φίλοι του στην περιοχή θα έπρεπε να του ζητήσουν να χρησιμοποιήσει την επιρροή του για να ανακόψει την τοξική εκστρατεία κατά της βασικής διεθνούς του κληρονομιάς και να καταστήσει σαφές ότι μια επίθεση στις Συμφωνίες είναι επίθεση εναντίον του ίδιου.

Η επιστροφή στο πιλοτήριο

Ο ιστότοπος στοιχημάτων Polymarket δεν δείχνει ιδιαίτερο σεβασμό στις περισσότερες δημοσκοπήσεις που δημοσιεύονται στο Ισραήλ. Όταν άνοιξε η αγορά για την ταυτότητα του πρωθυπουργού μετά τις εκλογές του 2026, προηγήθηκε ο Ναφτάλι Μπένετ — όμως μέσα σε λίγες ημέρες η τάση αντιστράφηκε. Εδώ και δύο μήνες ο Νετανιάχου προηγείται με αυτοπεποίθηση. Αυτή την εβδομάδα διεύρυνε μάλιστα το προβάδισμά του: 54% πιθανότητες να είναι πρωθυπουργός. Ο Μπένετ βρίσκεται στο 19% (σημαντική πτώση σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα), ενώ ακολουθούν κατά σειρά οι Γκάντι Αϊζενκότ, Γιαΐρ Λαπίντ και Γιαΐρ Γκολάν, όλοι σε μονοψήφια ποσοστά. Φυσικά, πρέπει να σημειωθεί ότι το σενάριο «Νετανιάχου» περιλαμβάνει και το ενδεχόμενο να παραμείνει στην εξουσία ως επικεφαλής υπηρεσιακής κυβέρνησης. Παρ’ όλα αυτά, η εικόνα αυτή διαφέρει ριζικά από εκείνη που δημιουργούσαν οι δημοσκοπήσεις τα τελευταία δύο χρόνια.

Τι συμβαίνει λοιπόν; Πρόκειται για το πικρό βίωμα των φιλάθλων της Χαποέλ, συνηθισμένων στις ήττες και ανίκανων να αποδεχθούν προβάδισμα σε οποιαδήποτε διοργάνωση; Ή μήπως για τη δυναμική που θα έπρεπε να ανησυχεί την αντιπολίτευση: Νετανιάχου εναντίον αντιπολίτευσης — και η αντιπολίτευση εναντίον του ίδιου της του εαυτού;

Bennett and Eisenkot

Η κίνηση του Γκάντι Αϊζενκότ αυτή την εβδομάδα —να προτείνει ένα ενιαίο ψηφοδέλτιο με τον Ναφτάλι Μπένετ και τον Γιαΐρ Λαπίντ— είχε ως στόχο να μπει τέλος στην καταστροφική διολίσθηση σε εσωτερικές συγκρούσεις. Στο δεξιό μπλοκ είναι σαφές ποιος ηγείται και ποια είναι η δομή. Ένα γιγαντιαίο ψηφοδέλτιο, με τον Αβιγκντόρ Λίμπερμαν στα δεξιά και τον Γιαΐρ Γκολάν στα αριστερά, θα έβαζε τέλος με μία κίνηση στις μάχες ηγεσίας και θα εξουδετέρωνε το «δίλημμα του φυλακισμένου», στο οποίο κάθε παίκτης δρα ορθολογικά για τον εαυτό του, με αποτέλεσμα ο κοινός στόχος να υφίσταται σοβαρή ζημιά.

Ο Μπένετ προειδοποιεί εδώ και καιρό ότι μια συμμαχία με τον Λαπίντ θα έπληττε σοβαρά τις πιθανότητές του να αντλήσει ψήφους από τα δεξιά. Ωστόσο, το στρατόπεδο Αϊζενκότ εκτιμά ότι, σε κάθε περίπτωση, σχεδόν ο μόνος που μπορεί να το πετύχει αυτό είναι ο Λίμπερμαν. Πιστεύουν ότι ένα σχήμα με δύο πρώην πρωθυπουργούς και έναν πρώην αρχηγό ΓΕΕΘΑ θα καθησύχαζε τους φόβους των αναποφάσιστων ψηφοφόρων.

Από το επεισόδιο αυτό προκύπτει και ένα ακόμη συμπέρασμα: ο Γκάντι Αϊζενκότ δεν έχει εγκαταλείψει την πρόθεσή του να ηγηθεί του μπλοκ. Αν ο Μπένετ απορρίψει την πρόταση να επιλεγεί ο υποψήφιος πρωθυπουργός μόνο κοντά στις εκλογές, θα ανοίξει αυτό τον δρόμο στον Αϊζενκότ να πει «προσπάθησα, δεν το θέλησαν — κατεβαίνω μόνος»; Ή μήπως να κατέβει μαζί με τον Γιαΐρ Λαπίντ, ο οποίος εμφανίζεται διατεθειμένος να συζητήσει την αποχώρησή του από την κορυφή υπό ορισμένες προϋποθέσεις; Οι πιθανότητες της ενοποίησης που επιθυμεί διακαώς ο Μπένετ, με τον Αϊζενκότ, μειώθηκαν αυτή την εβδομάδα. Ο Μπένετ θέλει ευθεία πορεία προς τα δεξιά· ο Αϊζενκότ θέλει συνάντηση στο κέντρο.

Ποιος θα μπλοκάρει τους μπλοκαδόρους;

Μπορεί να μετρηθεί ευθύνη άνω του 100% για μια καταστροφή; Αν όχι, τότε κάθε προσπάθεια να εξηγηθεί η πολυπλοκότητα θα μοιάζει με απόπειρα απαλλαγής των υπευθύνων. Μίλησες για τις αποτυχίες του στρατού και της Σιν Μπετ πριν από τις 7 Οκτωβρίου; Προσπαθείς να απαλλάξεις τον Νετανιάχου από την ευθύνη — και το αντίστροφο. Όπως στη Γάζα, έτσι και στους δρόμους. Μίλησες για τα οδοφράγματα των υπερορθόδοξων; Απάλλαξες τον οδηγό που παρέσυρε ανθρώπους. Κατηγόρησες τον οδηγό; Αγνόησες τη βία του αποκλεισμού.

Υπερορθόδοξοι διαδηλωτές μπλοκάρουν την κυκλοφορία κατά τη διάρκεια διαδήλωσης. Φωτογραφία: Haim Goldberg/Flash90

Υπάρχει ευθύνη αρκετή για όλους — και αξίζει να ξεκινήσει κανείς από την αρχή. Το μπλοκάρισμα δρόμων είναι πράξη τραμπουκισμού και βίας· δεν αποτελεί αποτελεσματική μορφή διαμαρτυρίας χωρίς διατάραξη της δημόσιας τάξης (κι αν θεωρείται τέτοια, τότε ήρθε η ώρα να μπλοκάρεται κάθε πρωί ο δρόμος προς το σπίτι του Γενικού Εισαγγελέα· να δούμε πόσο θα αντέξει μέχρι να αλλάξει η σχετική οδηγία). Οι κατευθυντήριες γραμμές της Εισαγγελίας του Κράτους από τον Αύγουστο του 2020 ορίζουν ότι η υποκίνηση όσων παρίστανται σε μπλοκάρισμα δρόμων μπορεί να θεωρηθεί επιβαρυντική περίσταση που δικαιολογεί ποινική δίωξη· το ίδιο ισχύει και για την οργάνωση μιας τέτοιας διαδήλωσης. Η Γκάλι Μπαχαράβ-Μιάρα και ο προκάτοχός της, Αμίτ Ισμάν, έλαβαν το 2023 μια συνειδητή απόφαση να απαλλάξουν τους διοργανωτές μαζικών αποκλεισμών δρόμων από κάθε ευθύνη, προκειμένου να προστατεύσουν τους ίδιους και τους ομοίους τους στο νομικό σύστημα. Ήταν ένα «πράσινο φως» για την κανονικοποίηση της βίας και το προοίμιο για τη συστηματική ταλαιπωρία της καθημερινότητας των Ισραηλινών.

Προς τιμήν των διαδηλωτών του Κάπλαν —τόσο εκείνων που επιδίωκαν την επιβολή του νόμου όσο και εκείνων που δεν την ήθελαν—, παρόμοια ντροπή χαρακτήρισε και τις κινητοποιήσεις των ατόμων με αναπηρία. Και προς μομφή των ακραίων υπερορθόδοξων που μπλόκαραν μαζικά δρόμους, πρέπει να ειπωθεί ότι το έκαναν ακόμη και πριν καταστεί «της μόδας» η παράλυση του Αγιαλόν. Όμως, από τη στιγμή που κανονικοποιήθηκε η παράνομη περιφρόνηση των ίδιων των οδηγιών της επιβολής του νόμου, το τρένο έφυγε από τον σταθμό (και στη συνέχεια… μπλοκαρίστηκε από διαδηλωτές).

Αν δεν υπάρχει απολύτως κανένα τίμημα για το μπλοκάρισμα ενός δρόμου, πώς αναμένεται να τελειώσει αυτό το φαινόμενο; Τι υποτίθεται ότι πρέπει να κάνει ένας οδηγός όταν ένας διαδηλωτής σταθεί μπροστά στο αυτοκίνητό του; Η απάντηση σίγουρα δεν είναι να τον παρασύρει. Όμως ευθύνη και μομφή φέρουν και ο διαδηλωτής και εκείνος που μπλοκάρει τον δρόμο για τα τραγικά αποτελέσματα. Όχι όλη την ευθύνη και όχι όλη τη μομφή, ασφαλώς — αλλά μια καθοριστική συμβολή: χωρίς τον αποκλεισμό, δεν θα υπήρχε παράσυρση. Αξίζει να το θυμόμαστε αυτό, όχι μόνο στην Οδός Ρομέμα, αλλά και την επόμενη φορά που διαδηλωτές της Κάπλαν θα σοκαριστούν από έναν οδηγό που τους χτύπησε στον δρόμο. Η ανομία έχει τίμημα. Αν δεν το εισπράξει το σύστημα δικαιοσύνης, ενδέχεται —τραγικά— να το εισπράξουν οι περαστικοί.

israelhayom.com

Ένα συγκεχυμένο μήνυμα: το μήνυμα της κυβέρνησης Τραμπ για την προσιτότητα του κόστους ζωής προκαλεί σύγχυση στους Αμερικανούς

0

Will Gottsegen

Staff writer



Ο Τραμπ μιλά στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ
(Chip Somodevilla / Getty)

Σε προεκλογική συγκέντρωση στο Ντιτρόιτ νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Ντόναλντ Τραμπ είπε στο ακροατήριο ότι η επικείμενη ομιλία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ θα επικεντρωνόταν σε ένα από τα βασικά του ζητήματα: το κόστος ζωής. Ωστόσο, η ομιλία που εκφώνησε στο Νταβός δεν ήταν ακριβώς αυτή που είχε προαναγγείλει.

Σε αυτό που ο συνάδελφός μου Ντέιβιντ Α. Γκρέιαμ περιέγραψε ως «τυπική προεκλογική ομιλία», ο πρόεδρος απομακρύνθηκε από το θέμα, περιπλανώμενος από την άμυνα στην Αρκτική μέχρι το σκάνδαλο απάτης στη Μινεσότα και τις πολιτικές του «Υπναλέου» Τζο Μπάιντεν. Όταν επέστρεψε στο ζήτημα της προσιτότητας, ισχυρίστηκε ότι οι τιμές των τροφίμων «πέφτουν» (δεν ισχύει) και ότι οι τιμές των φαρμάκων έχουν μειωθεί κατά «2.000%» (επίσης δεν ισχύει). Παρότι ο Τραμπ έκανε προεκλογική εκστρατεία με αιχμή την οικονομία, τα αδύναμα δημοσκοπικά ευρήματα το τελευταίο διάστημα έχουν πυροδοτήσει νέα σχέδια για να γίνει η ζωή στην Αμερική πιο προσιτή.

Σε κάποιο σημείο, ο Τραμπ προώθησε ένα σχέδιο για τον περιορισμό των καταχρηστικών πρακτικών στον δανεισμό, θέτοντας ανώτατο όριο 10% στα επιτόκια των πιστωτικών καρτών — όμως η προθεσμία (που είχε ανακοινωθεί στο Truth Social) για την εφαρμογή της πολιτικής είχε παρέλθει την προηγούμενη ημέρα. Ο Τραμπ αξιοποίησε επίσης την ομιλία του για να προβάλει το σχέδιό του για τη μείωση του κόστους στέγασης, το οποίο παρουσίασε πρόσφατα μέσω εκτελεστικού διατάγματος. Η πολιτική αυτή στοχεύει στην αποτροπή της αγοράς μονοκατοικιών από εταιρείες και απολαμβάνει διακομματικής στήριξης. Οι προτάσεις αυτές αποτέλεσαν μια σύντομη παρένθεση στην 80λεπτη ομιλία του, πριν ο ίδιος αλλάξει γρήγορα θέμα.

Τον τελευταίο καιρό, ο Τραμπ έχει επικεντρωθεί έντονα στην εξωτερική πολιτική. Σχεδόν πριν από τρεις εβδομάδες, αμερικανικά στρατεύματα συνέλαβαν τον πρόεδρο της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, και τον μετέφεραν στη Νέα Υόρκη για να δικαστεί. Έκτοτε, ο Τραμπ έχει αφήσει να εννοηθεί το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης στο Ιράν και έχει επιχειρήσει να εκφοβίσει τη Δανία ώστε να παραχωρήσει τη Γροιλανδία, απειλώντας με μια εκτεταμένη νέα στρατηγική δασμών που —αν δεν είχε υπαναχωρήσει χθες— θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος για τους Αμερικανούς.

Όταν ο Τραμπ και οι αξιωματούχοι του μιλούν για την οικονομία, οι δηλώσεις τους είναι συχνά συγκεχυμένες. Η επιμονή του Λευκού Οίκου ότι τα καταναλωτικά αγαθά είναι, στην πραγματικότητα, προσιτά δεν έχει μέχρι στιγμής βρει απήχηση σε πολλούς Αμερικανούς, για τους οποίους οι υψηλές τιμές παραμένουν κορυφαίο ζήτημα. Σε μια προσπάθεια να υπογραμμίσει πόσο «φθηνά» έχουν υποτίθεται γίνει τα σούπερ μάρκετ, η υπουργός Γεωργίας Μπρουκ Ρόλινς δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι «ένα γεύμα μπορεί να κοστίζει περίπου 3 δολάρια για ένα κομμάτι κοτόπουλο, ένα κομμάτι μπρόκολο, ξέρετε, μια τορτίγια καλαμποκιού και ένα ακόμη πράγμα». Αφού επικρίθηκε διαδικτυακά επειδή φάνηκε αποκομμένη από την πραγματικότητα, διευκρίνισε ότι τα 15,64 δολάρια ήταν το πιο ακριβές ποσό, βάσει «σχεδόν 1.000 προσομοιώσεων», για «τρία πλήρη τετραγωνισμένα γεύματα και ένα σνακ». (Έχω ορισμένες απορίες: ποιο είναι αυτό το «ένα ακόμη πράγμα»; Και τι ακριβώς συνιστά ένα «τετραγωνισμένο» γεύμα;)

Ο υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, βρέθηκε επίσης αυτή την εβδομάδα στο στόχαστρο επικρίσεων από παρατηρητές και Δημοκρατικούς πολιτικούς, αφού σε συνέντευξή του υποστήριξε ότι «οικογένειες της διπλανής πόρτας» αγοράζουν «πέντε, δέκα, δώδεκα σπίτια» ως επένδυση για τη σύνταξή τους. Και σε προεκλογική συγκέντρωση στο Οχάιο νωρίτερα σήμερα, ο αντιπρόεδρος Βανς παρομοίασε την αμερικανική οικονομία με μια καταδικασμένη επιχείρηση: «Δεν γυρίζεις τον Τιτανικό μέσα σε μια νύχτα», είπε. Ο Τραμπ έχει κατηγορήσει «κακούς ανθρώπους δημοσίων σχέσεων» επειδή δεν καταφέρνουν να «πουλήσουν» το μήνυμά του για την προσιτότητα — όμως το πρόβλημα μπορεί να σχετίζεται και με τέτοιου είδους γκάφες.

Ρόλο ενδέχεται να παίζει και η ασυνέπεια στα μηνύματα του προέδρου. Πριν από τις γιορτές, πραγματοποίησε προεκλογική συγκέντρωση στην Πενσιλβάνια στο πλαίσιο της «περιοδείας για την προσιτότητα», μιας προσπάθειας να αλλάξει την οπτική των Αμερικανών για την οικονομία. Η ομιλία του περιλάμβανε παρεκβάσεις σχετικά με το γιατί η έμφαση των Δημοκρατικών στην προσιτότητα ήταν μια «απάτη», το πώς η βουλευτής Ιλχάν Ομάρ «δεν κάνει τίποτε άλλο από το να γκρινιάζει», και το γιατί οι Αμερικανοί δεν χρειάζονται τόσα πολλά μολύβια. Η ομιλία του στο Οικονομικό Κλαμπ του Ντιτρόιτ είχε μεν ορισμένες παρεκκλίσεις, αλλά συνολικά ήταν πιο στοχευμένη. «Η οικονομική άνθηση του Τραμπ έχει επισήμως ξεκινήσει», δήλωσε.

Ο Τραμπ έχει δίκιο ότι η οικονομία παρουσιάζει ενδείξεις υγείας. Η ανεργία είναι χαμηλή και το χρηματιστήριο καταγράφει εντυπωσιακή άνοδο. Ωστόσο, αυτοί οι δείκτες δεν αποτυπώνουν όλη την εικόνα. Η οικονομία δημιουργεί λιγότερες θέσεις εργασίας, την ώρα που ο πληθωρισμός παραμένει υπό έλεγχο. Ο συνεργάτης αρθρογράφος του The Atlantic, Τζον Ντίκερσον, επισήμανε πρόσφατα ότι «τα συνολικά κέρδη συγκαλύπτουν την άνιση κατανομή τους, και πολλοί εργαζόμενοι βλέπουν πράγματι την αγοραστική τους δύναμη να διαβρώνεται». Αν οι προσπάθειες του Τραμπ να παρέμβει στην ανεξαρτησία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας αποδειχθούν επιτυχείς, θα μπορούσαν να απελευθερώσουν ακόμη μεγαλύτερη οικονομική αβεβαιότητα. «Ο Τραμπ δεν είναι βεβαίως ο πρώτος πρόεδρος που επιλέγει επιλεκτικά στοιχεία και τονίζει τα θετικά», έγραψε ο Ντίκερσον. «Όμως το επιχείρημά του είναι αδύναμο, επειδή πρέπει να υπερβεί τη βιωμένη εμπειρία των ανθρώπων».

Παρά τις συνεχείς αιχμές του κατά του προκατόχου του, ο Τραμπ, κατά μία έννοια, ακολουθεί τα βήματα του Μπάιντεν. Το σύνθημα «Bidenomics» απέτυχε εν μέρει επειδή η αισιόδοξη εικόνα του Μπάιντεν για την οικονομία δεν συνδέθηκε με τους ψηφοφόρους που αντιμετώπιζαν ολοένα και υψηλότερο πληθωρισμό. Όταν ο Τραμπ και η ομάδα του δεν επιχειρούν να φιμώσουν την κριτική για την οικονομία, απλώς αποσπώνται. Κανείς από τους δύο δεν καταφέρνει να επικοινωνήσει στους Αμερικανούς ότι οι δυσκολίες τους γίνονται πραγματικά κατανοητές.

ΟΙ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ

0

Μιχαέλα Μαρία Δεριζιώτη TO BHMA

Η εικόνα της ημέρας

Ομοσπονδιακοί πράκτορες συλλαμβάνουν μία γυναίκα κατά τη διάρκεια ελέγχου μεταναστών, δύο εβδομάδες μετά τον θανάσιμο πυροβολισμό της Renee Nicole Good από πράκτορα της ICE στις 7 Ιανουαρίου, στη Μινεάπολις (REUTERS/Leah Millis).

Προβληματισμό στην Ευρώπη προκαλεί το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ για «Συμβούλιο Ειρήνης», με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να τονίζει στις Βρυξέλλες την ανάγκη περιορισμένης και στοχευμένης συμμετοχής, ώστε να μη δημιουργηθεί νέο όργανο ανταγωνιστικό προς τον ΟΗΕ

ΒΗΜΑ HISTORY
Στις 23 Ιανουαρίου 1780 / 1782, γεννιέται ο Γεώργιος Καραϊσκάκης.

Στις 23 Ιανουαρίου 1973, χάνει τη ζωή του σε αεροπορικό δυστύχημα, ο Αλέξανδρος Ωνάσης, γιος του κροίσου επιχειρηματία, Αριστοτέλη Ωνάση.
Στις 23 Ιανουαρίου 1989, πεθαίνει ο εικαστικός Σαλβαδόρ Νταλί.

Συμβούλιο Ειρήνης, Γάζα και Γροιλανδία

Το σχέδιο Τραμπ για «Συμβούλιο Ειρήνης»: Ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε στο Νταβός το σχέδιό του για τη δημιουργία Συμβουλίου Ειρήνης, υποστηρίζοντας ότι «σχεδόν όλες οι χώρες θέλουν να συμμετάσχουν» και ότι το νέο σχήμα θα συνεργάζεται με τον ΟΗΕ, αφήνοντας ωστόσο αιχμές για την αποτελεσματικότητα του Οργανισμού και προβάλλοντας τον εαυτό του ως κεντρικό διαμεσολαβητή σε διεθνείς συγκρούσεις.

Η παρέμβαση Μητσοτάκη στις Βρυξέλλες: Ο πρωθυπουργός, προσερχόμενος στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, τόνισε ότι η πλειονότητα των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκφράζει εύλογους προβληματισμούς για το Συμβούλιο Ειρήνης, προτείνοντας συμμετοχή μόνο στο σκέλος που αφορά τη Γάζα και μόνο για όσο απαιτηθεί, ώστε να μη δημιουργηθεί νέο όργανο ανταγωνιστικό προς τον ΟΗΕ.

Μήνυμα ενότητας: Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, προσερχόμενοι στην έκτακτη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, τόνισαν την ανάγκη για κοινή στάση της ΕΕ απέναντι στις πολιτικές επιλογές του Ντόναλντ Τραμπ που επηρεάζουν τη νέα εποχή των διατλαντικών σχέσεων, από τη Γροιλανδία και τους δασμούς έως το Συμβούλιο Ειρήνης — με τους τόνους να παραμένουν χαμηλά και το βάρος να πέφτει στην αποκλιμάκωση, τη συνεργασία και τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου, παρά τις αιχμές και τις απειλές που προηγήθηκαν.

Τα ποσοστά των κομμάτων στη νέα δημοσκόπηση

Τα ποσοστά: Ήπια άνοδος για τη Νέα Δημοκρατία δείχνουν τα στοιχεία της νέας δημοσκόπηση της Metron Analysis, που ανεβαίνει στο 22,3% στην πρόθεση ψήφου, την ώρα που η αντιπολίτευση καταγράφει απώλειες. Tο ΠαΣοΚ υποχωρεί στο 9,8% και ο ΣΥΡΙΖΑ στο 3%. Όσον αφορά νέα πολιτικά σχήματα, μεγαλύτερη δυναμική καταγράφει ένα ενδεχόμενο κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού, το οποίο το 33% δηλώνει πιθανό να στηρίξει, σε αντίθεση με τα σενάρια κομμάτων υπό τον Αλέξη Τσίπρα και τον Αντώνη Σαμαρά, που συγκεντρώνουν χαμηλότερη αποδοχή.

Η εικόνα του Τραμπ: Την ίδια ώρα, οι ερωτηθέντες εκφράζουν αβεβαιότητα για τις διατλαντικές σχέσεις, καθώς το 51% των πολιτών εκτιμά ότι Ευρωπαϊκή Ένωση και Ηνωμένες Πολιτείες θα ακολουθήσουν ξεχωριστούς δρόμους στο άμεσο μέλλον, έναντι 41% που πιστεύει στη διατήρηση της συμμαχίας. Το 75% αξιολογεί αρνητικά τον Ντόναλντ Τραμπ.

Στήριξη στα αιτήματα και τα μπλόκα των αγροτών: Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση της Metron Analysis για το Mega, περίπου 3 στους 4 πολίτες (75%) θεωρούν δίκαια τα αιτήματα των αγροτών και των κτηνοτρόφων, ενώ το 63% κρίνει δικαιολογημένη τη μορφή των κινητοποιήσεων με μπλόκα, παρά τη σταδιακή αποχώρηση των διαδηλωτών από τους δρόμους μετά τις συναντήσεις με την κυβέρνηση.

Ο προβληματισμός για το Συμβούλιο Ειρήνης…
Δεν ξέρω αν θέλετε να συνδέσετε την απουσία Μητσοτάκη από το Νταβός με την τελετή υπογραφής της ιδρυτικής πράξης του οργάνου που στήνει ο Τραμπ, η αλήθεια όμως είναι ότι στην Αθήνα προβληματίστηκαν πολύ για την απάντηση που θα έδιναν στο Λευκό Οίκο. Και αυτό διότι ο Λευκός Οίκος έχει τη λίστα των καλεσμένων και δίπλα σε κάθε χώρα μπαίνει τσεκ.

Προφανώς στην Αθήνα δεν θα ήθελαν να συμπεριληφθούν στα Χ, από την άλλη πλευρά όμως το «όχι» ήταν σχεδόν μονόδρομος. Πώς θα αιτιολογούσε η κυβέρνηση ότι συνδράμει σε έναν μηχανισμό απώτερος στόχος του οποίου είναι αν όχι η ν’ αντικαταστήσει έστω να συμπληρώσει τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Απλώς αδύνατο.

Επίθεση Ζελένσκι στην Ευρώπη από το Νταβός

Σφοδρή επίθεση Ζελένσκι στην Ευρώπη: Από το βήμα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι κατηγόρησε τους Ευρωπαίους ηγέτες για στάση αναμονής και έλλειψη αποφασιστικότητας — από τη Γροιλανδία έως την Ουκρανία — κάνοντας λόγο για «πρόβλημα νοοτροπίας» και προειδοποιώντας ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να αποδεχθεί ρόλο δευτερεύοντος παίκτη στη διεθνή σκηνή.

Αιχμές για αδράνεια: Ο Ζελένσκι επέκρινε την Ευρώπη για την αδυναμία αξιοποίησης των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων και για τη μη κατάσχεση ρωσικού πετρελαίου, διερωτώμενος γιατί δεν πράττει όσα μπορεί να κάνει ο Ντόναλντ Τραμπ, ενώ μίλησε για επιλεκτική δικαιοσύνη, σημειώνοντας ότι «ο Μαδούρο διώκεται, αλλά ο Πούτιν όχι».

Δίαυλοι με ΗΠΑ και Ρωσία: Ο Ουκρανός πρόεδρος ανακοίνωσε τριμερή συνάντηση Ουκρανίας–ΗΠΑ–Ρωσίας στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, χαρακτήρισε «παραγωγική» τη συνάντησή του με τον Τραμπ στο Νταβός και τόνισε ότι οι συνομιλίες για την ειρήνη και την ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας βρίσκονται σε πιο ώριμο στάδιο, με τον Αμερικανό πρόεδρο να επιβεβαιώνει ότι «πλησιάζουμε σε συμφωνία».

Σαρώνει στις υποψηφιότητες για τα Όσκαρ το Sinners και ο Λάνθιμος

Ρεκόρ υποψηφιοτήτων: Η ταινία Sinners του Ράιαν Κούγκλερ «σπάει» ρεκόρ με 16 υποψηφιότητες, περισσότερες από οποιαδήποτε άλλη ταινία στην ιστορία των Όσκαρ, περιλαμβάνοντας κορυφαίες κατηγορίες όπως Καλύτερη Ταινία, Σκηνοθεσία και Σενάριο.

Η ελληνική παρουσία στα Όσκαρ: Η ταινία Bugonia του Γιώργου Λάνθιμου είναι υποψήφια σε τέσσερις σημαντικές κατηγορίες, ανάμεσά τους Καλύτερης Ταινίας, Α’ Γυναικείου Ρόλου, Διασκευασμένου Σεναρίου και Μουσικής, ενώ η Έμα Στόουν διεκδικεί υποψηφιότητα για τον Α’ Γυναικείο Ρόλο.

Η τελετή και η μετάδοση: Η 98η τελετή απονομής των βραβείων Όσκαρ θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 15 Μαρτίου στο Dolby Theatre του Λος Άντζελες και θα μεταδοθεί ζωντανά από το ABC και για πρώτη φορά από το κανάλι YouTube της Ακαδημίας Κινηματογραφικών Τεχνών και Επιστημών σε περισσότερες από 200 περιοχές παγκοσμίως.

ΤΟ ΒΗΜΑ

Trump touts ‘total access’ Greenland deal as NATO asks allies to step up

0

By ,  and 

  • Greenland PM says sovereignty must be respected
  • NATO to enhance Arctic presence under US framework deal
  • Trump’s Greenland ambitions strain transatlantic ties
  • EU leaders wary of US reliability post-Greenland episode
  • European markets rebound
DAVOS, Switzerland/NUUK, Jan 22 (Reuters) – President Donald Trump said on Thursday he had secured total and permanent U.S. access to Greenland in a deal with NATO, whose head said allies would have to step up their commitment to Arctic security to ward off threats from Russia and China.
News of a framework deal came as Trump backed off tariff threats and ruled out taking Greenland by force, bringing a degree of respite in what was brewing to be the biggest rupture in transatlantic ties in decades.
But the details of any agreement were unclear and Denmark insisted its sovereignty over the island was not up for discussion.
Greenland’s Prime Minister Jens-Frederik Nielsen welcomed Trump’s latest comments but said he was still in the dark on many aspects.
“I don’t know what there is in the agreement, or the deal, about my country,” he told reporters in the capital Nuuk.
“We are ready to discuss a lot of things and we are ready to negotiate a better partnership and so on. But sovereignty is a red line,” he added, when asked about reports that Trump was seeking control of areas around U.S. military bases in Greenland as part of a wider deal.
“We cannot cross the red lines. We have to respect our territorial integrity. We have to respect international law and sovereignty.”
Trump’s U-turn had triggered a rebound in European markets but also raised questions about how much damage had already been done to transatlantic ties and business confidence.
“It’s really being negotiated now, the details of it. But essentially it’s total access. It’s – there’s no end, there’s no time limit,” Trump told Fox Business Network in an interview from Davos, where he is attending the World Economic Forum.
NATO Secretary General Mark Rutte told Reuters in an interview in Davos, Switzerland, that it was now up to NATO’s senior commanders to work through the details of extra security requirements.
“I have no doubt we can do this quite fast. Certainly I would hope for 2026, I hope even early in 2026,” he said.

DENMARK SAYS SITUATION REMAINS DIFFICULT

Trump’s ambition to wrest sovereignty over Greenland from fellow NATO member Denmark has threatened to blow apart the alliance that has underpinned Western security since the end of World War Two, and reignite a trade war with Europe.
Danish Prime Minister Mette Frederiksen said no negotiations had been held with NATO regarding the sovereignty of Greenland, a semi-autonomous territory of Denmark.
Item 1 of 4 U.S. President Donald Trump holds a bilateral meeting with NATO Secretary General Mark Rutte at the World Economic Forum (WEF) in Davos, Switzerland, January 21, 2026. REUTERS/Jonathan Ernst
“It is still a difficult and serious situation, but progress has also been made in the sense that we have now got things where they need to be. Namely that we can discuss how we promote common security in the Arctic region,” Frederiksen said.
Speaking later in Brussels ahead of an emergency summit of EU leaders, Frederiksen called for a “permanent presence of NATO in the Arctic region, including around Greenland”.
Finnish President Alexander Stubb, who has a good working relationship with Trump, said he hoped allies could put together a plan to boost Arctic security by a NATO summit in Ankara in July.
After meeting earlier with NATO’s Rutte, Trump said there could be a deal that satisfies his desire for a “Golden Dome” missile-defence system and access to critical minerals while blocking what he says are Russia and China’s ambitions in the Arctic.
Rutte said minerals exploitation was not discussed during his meeting with Trump, adding that specific negotiations over the Arctic island would continue between the United States, Denmark and Greenland itself.
A 1951 agreement between Washington and Copenhagen established the U.S. right to construct military bases in Greenland and move around freely in Greenlandic territory. This is still the case as long as Denmark and Greenland are informed of its actions. Washington currently has a base at Pittufik in northern Greenland.
“First of all, it is important to clarify that the U.S. had 17 bases during the Cold War and much greater activity. So that is already possible now under the current agreement,” said Marc Jacobsen, an associate professor at the Royal Danish Defence College.
“I think there will be concrete discussions about Golden Dome, and I think there will be concrete discussions about Russia and China not being welcome in Greenland.”

GREENLANDERS CONFUSED ABOUT PROSPECTS

However, diplomats told Reuters that European Union leaders will rethink relations with the U.S. as the Greenland episode has badly shaken confidence in the transatlantic relationship.
EU governments remain wary of another change of mind from the U.S. president, who is increasingly seen as a bully that Europe will have to stand up to.
Residents in the Greenland capital, Nuuk, were also wary.
“I think it’s all very confusing,” said pensioner Jesper Muller.
“One hour we are, well, almost at war. Next hour everything is fine and beautiful, and I think it’s very hard to imagine that you can build anything on it,” he added.

Reporting by Susan Heavey, Jacob Gronholt-Pedersen, Mark John, Janis Laizans, Jan Strupczewski, Lili Bayer, Andrew Gray, Steve Holland, Trevor Hunnicutt, Alessandro Parodi, Benoit Van Overstraeten, Stine Jacobsen, Anna Ringstrom, Markus Wacket, Sarah Marsh, Madeline Chambers, Christian Kraemer, Janis Laizans, Writing by Matthias Williams and Keith Weir; Editing by Sharon Singleton and Gareth Jones

https://www.reuters.com/world/europe/trumps-greenland-climbdown-triggers-relief-way-forward-unclear-2026-01-22/?

Πώς Ελλάδα-Ισραήλ οικοδομούν νέα περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφαλείας

0

Αθήνα και Ιερουσαλήμ εκλαμβάνουν την Τουρκία ως απειλή ασφαλείας και εμβαθύνουν τη στρατιωτική και πολιτική συνεργασία τους.

Την επομένη της συνάντησης των Νίκου Δένδια και Ίσραελ Κατζ στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας, τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης βοούσαν περί «αντιτουρκικής συμπόρευσης».

Το απαύγασμα μιας σειράς δημοσιευμάτων («Sabah», «Hürriyet», «Milliyet», Haber 7, Aydınlık, A Haber, CNN Türk) ήταν ότι Αθήνα και Ιερουσαλήμ «περικυκλώνοντας» την Άγκυρα –γνωστό ως «σύνδρομο των Σεβρών» στη γειτονική χώρα– προετοιμάζονται για στρατιωτική σύγκρουση μαζί της, που –όπως εκτιμούσαν– θα αναταράξει την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Πέραν των δημοσιευμάτων του τουρκικού Τύπου, η ανεξαρτησία του οποίου αμφισβητείται, ενδιαφέρον είχε η τοποθέτηση του Μεχμέτ Ογκιουτσού (Haber 10, 20-01-2026). Στην ανάλυσή του, ο Τούρκος πρώην διπλωμάτης και νυν πρόεδρος του London Energy Club υπογράμμισε ότι τα εδάφη και οι σφαίρες επιρροής σπάνια αλλάζουν χέρια με μια μόνο μεγάλη κίνηση αλλά «με υπομονή στον χρόνο και στη συσσώρευση μικρών βημάτων»· κάτι που εκτιμά ότι συμβαίνει σε Αιγαίο, Κύπρο και Ανατολική Μεσόγειο.

Κατά τον κ. Ογκιουτσού, η Ελλάδα, χρησιμοποιώντας «τακτική σαλαμοποίησης», προχώρησε σε μια σειρά δράσεων (π.χ. θαλάσσια πάρκα), αμυντικών και εξοπλιστικών συνεργασιών, όπως με το Ισραήλ και τη Γαλλία, αλλά και σε ενεργειακές πρωτοβουλίες (Κάθετος Διάδρομος, έρευνες νοτίως της Κρήτης κ.λπ.) που αποτελούν μέρος της ίδιας στρατηγικής εικόνας και στοχεύουν στη μείωση του στρατηγικού βάθους της Τουρκίας εμπράκτως.

Είναι γεγονός ότι μετά την κρίση του Έβρου και κυρίως του «Oruc Reis» το καλοκαίρι του 2020 –κατά την οποία Ελλάδα και Τουρκία έφτασαν μια ανάσα από τη σύρραξη κατόπιν υπαιτιότητας της δεύτερης– η Αθήνα αποφάσισε να ενισχύσει ουσιωδώς τη διπλωματική της μόχλευση αλλά και τις αμυντικές-αποτρεπτικές ικανότητές της.

Υπό αυτό το πρίσμα, η Ελλάδα συνομολόγησε στρατηγικές συμφωνίες με Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Γαλλία (2020 και 2021 αντίστοιχα) με αμφότερες να περιλαμβάνουν ρήτρες αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής. Ταυτόχρονα, η Αθήνα αγόρασε από το Παρίσι 24 μαχητικά αεροσκάφη (4,5 γενιάς) Rafale και τέσσερις υπερσύγχρονες φρεγάτες τύπου FDI.

Η πρώτη, ο «Κίμων», αγκυροβόλησε προ ημερών στον Ναύσταθμο της Σαλαμίνας, ενώ εντός του έτους αναμένονται και άλλες δύο: o «Νέαρχος» και ο «Φορμίων». Ενώ, αξιοποιώντας την απόταξη της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35, η Ελλάδα παρήγγειλε 20 μαχητικά αεροσκάφη πέμπτης γενιάς από τις ΗΠΑ, οι παραδόσεις των οποίων αναμένεται να ξεκινήσουν το 2028.

Ο ρόλος του Ισραήλ στο εγχείρημα αυτό είναι κομβικός. Πέραν της δίχως φειδώ αγοράς, από ελληνικής πλευράς, ισραηλινών εξοπλιστικών συστημάτων όπως εκείνων που θα θεμελιώσουν την «Ασπίδα του Αχιλλέα» (αντιαεροπορική, αντιβαλλιστική, anti-drone, αντιπλοϊκή και ανθυποβρυχιακή προστασία του εθνικού χώρου) αλλά και του συστήματος πολλαπλών εκτοξευτών πυραύλων PULS που θα τοποθετηθεί στα νησιά, οι δύο χώρες, όπως ανακοίνωσε προχθές ο κ. Δένδιας, θα ανταλλάσσουν τεχνογνωσία σε ζητήματα αντιμετώπισης μη επανδρωμένων πλατφορμών και, ειδικότερα, σμηνών μη επανδρωμένων αεροχημάτων και ομάδων μη επανδρωμένων υποβρυχίων σκαφών.

Επιπλέον, Αθήνα και Ιερουσαλήμ εμβάθυναν σημαντικά τη στρατηγική τους συνεργασία σε στρατιωτικό (συνεχείς κοινές ασκήσεις, δράσεις, συνεκπαιδεύσεις) και πολιτικό επίπεδο –παρά την αμηχανία της πρώτης κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα– με αποτέλεσμα να της προσδώσουν χαρακτηριστικά συμμαχίας.

Καθοριστική σημασία σε αυτό είχε το γεγονός ότι η Τουρκία άρχισε να εκλαμβάνεται ως απειλή ασφαλείας και από το Ισραήλ, εξέλιξη που συνδέεται άμεσα τόσο με τη στάση της πρώτης στη Συρία όσο και με τις προσπάθειές της να επανενταχθεί στο πρόγραμμα των F-35. «Για να έχεις συμμαχία ή πραγματική στρατηγική σχέση με ένα κράτος πρέπει να συντρέχουν προφανείς αντικειμενικοί λόγοι. Για Ελλάδα και Ισραήλ υπάρχουν πλέον», σημείωνε ανώτερος διπλωματικός αξιωματούχος του υπουργείου Εξωτερικών.

Ενισχυτικά στον ελληνοϊσραηλινό άξονα λειτούργησαν η αδελφική για την Αθήνα και στρατηγική για την Ιερουσαλήμ σχέση με τη Λευκωσία, η συναντίληψη για τον Λίβανο, η κοινή κατανόηση για τη Συρία αλλά και οι στρατηγικές σχέσεις αμφοτέρων με Άμπου Ντάμπι και Νέο Δελχί. Ιδιαίτερα, η Ινδία έχει μεγάλη σημασία δεδομένου του σχεδιαζόμενου διαδρόμου ΙMEC (Ελλάδα-Ισραήλ θα είναι μέρος του) αλλά και λόγω αντισυσπειρώσεων. Η μεγαλύτερη δημοκρατία στον κόσμο, με πυρηνική αποτρεπτική ικανότητα, η Ινδία, διατηρεί εχθρικές σχέσεις με το επίσης πυρηνικό Πακιστάν, στενό σύμμαχο της Τουρκίας.

Ελλάδα, Ισραήλ (και Κύπρος) πιθανώς να επιθυμούσαν μια ενεργότερη αμερικανική συμμετοχή στο σχήμα «3+1», κάτι που λόγω του απρόβλεπτου Ντόναλντ Τραμπ αλλά και της πιέσεως που ασκεί η Ουάσιγκτον σε Ιερουσαλήμ-Άγκυρα για να αποκαταστήσουν τις σχέσεις τους, δεν είναι βέβαιο πώς θα επιδρούσε. Οπωσδήποτε, μια ενεργή εμπλοκή της Ινδίας ή των Εμιράτων σε ένα πιο διευρυμένο σχήμα θα ήταν καλοδεχούμενη.

Κάπως έτσι, η Ελλάδα μαζί με το Ισραήλ επιχειρούν να ισχυροποιήσουν ένα πλέγμα περιφερειακών και διαπεριφερειακών συνεργασιών, με στόχο την ενίσχυση της γεωπολιτικής τους θέσης αλλά και την ανάδειξη μιας νέας και σταθερής περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφαλείας, στην οποία ο αναθεωρητισμός δεν θα έχει καμία θέση.

tomanifesto.gr

Οι 23 χώρες που έχουν αποδεχθεί την πρόσκληση Τραμπ για το «Συμβούλιο Ειρήνης»

0

Το «Συμβούλιο Ειρήνης» θα συνεργαστεί με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, παρουσιάζοντας σήμερα στο Νταβός την πρωτοβουλία που ανακοίνωσε με πρωταρχικό στόχο την ανοικοδόμηση της Γάζας, ο στόχος της οποίας θα διευρυνθεί ώστε να ασχοληθεί και με την επίλυση άλλων συγκρούσεων στον κόσμο.

Το σχόλιο του Αμερικανού προέδρου ότι το Συμβούλιο θα συνεργάζεται με τον ΟΗΕ έρχεται ως απάντηση σε εκείνους που λένε πως δημιουργείται για να τον ανταγωνιστεί.

Η τελετή υπογραφής του ιδρυτικού χάρτη του Συμβουλίου ΕΙρήνης ξεκίνησε με την ανακοίνωση της υποδοχής των ιδρυτικών μελών του Συμβουλίου στη σκηνή, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, του πρόεδρο της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι και του πρωθυπουργού της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν.

Στην αρχή των δηλώσεών του, ο Τραμπ έκαν ελόγο για «μια πολύ συναρπαστική μέρα, που προετοιμαζόταν εδώ και καιρό» και ισχυρίστηκε ότι «όλοι» θέλουν να γίνουν μέλη του Συμβουλίου Ειρήνης του. Πρόσθεσε ότι θα συνεχίσει να «συνεργάζεται με πολλούς άλλους, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Εθνών».

Ο Τραμπ επανέλαβε τον ισχυρισμό του ότι έχει επιλύσει οκτώ πολέμους από την ανάληψη των καθηκόντων του, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι μια άλλη συμφωνία «θα επιτευχθεί πολύ σύντομα».

Σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία, είπε χαρακτηριστικά: «Αυτό που νόμιζα ότι θα ήταν εύκολο, αποδείχθηκε ότι είναι πιθανώς το πιο δύσκολο».

Στη συνέχεια, ευχαρίστησε τους παρευρισκόμενους στην τελετή, μεταξύ των οποίων και τον πρώην πρωθυπουργό του Ηνωμένου Βασιλείου Τόνι Μπλερ: «Σ’ ευχαριστούμε, Τόνι, που ήρθες, το εκτιμούμε πολύ».

Επαινώντας τις ενέργειές του στο διεθνές μέτωπο, ο Τραμπ αναφέρθηκε στις επιθέσεις σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις που πραγματοποιήθηκαν το περασμένο καλοκαίρι – γνωστές ως «Επιχείρηση Midnight Hammer» – οι οποίες, όπως υποστήριξε, «εξάλειψαν» την πυρηνική ικανότητα της χώρας.

«Το Ιράν θέλει να συζητήσει και θα συζητήσουμε», πρόσθεσε ο Τραμπ, προτού προχωρήσει στη συζήτηση των επιχειρήσεων κατά του ISIS στη Συρία.

Στη συνέχεια, ο Τραμπ είπε ότι «συμβαίνουν πολλά καλά πράγματα» και περιέγραψε το πώς οι απειλές για την Ευρώπη, την Αμερική και τη Μέση Ανατολή «πραγματικά υποχωρούν». «Μόλις πριν από ένα χρόνο ο κόσμος ήταν πραγματικά σε αναβρασμό, αλλά πολλοί άνθρωποι δεν το γνώριζαν», σημείωσε.

Στην ομιλία του, ο Τραμπ εστίασε στην εσωτερική πολιτική και καυχήθηκε για την οικονομική ανάπτυξη των ΗΠΑ. «Όπως είπα χθες, η οικονομία των ΗΠΑ βρίσκεται σε άνθηση», είπε. «Όταν η Αμερική ανθεί, ολόκληρος ο κόσμος ανθεί».

Ο Τραμπ συνέχισε με παρόμοια αισιόδοξη νότα στις εξωτερικές υποθέσεις, ισχυριζόμενος ότι ο κόσμος είναι τώρα «πιο ειρηνικός» από ό,τι ήταν πριν από την προεδρία του και επιμένοντας ότι το «Συμβούλιο Ειρήνης» του θα βοηθήσει σύντομα στη διαπραγμάτευση μιας διαρκούς ειρήνης στη Γάζα. «Έχουμε μικρές φωτιές που θα σβήσουμε, αλλά είναι μικρές», είπε, υποστηρίζοντας ότι ο πόλεμος του Ισραήλ στη Γάζα «πραγματικά πλησιάζει στο τέλος του».

Ωστόσο, παρά ταύτα, ο Τραμπ αναφέρθηκε στη Χαμάς ως μια οργάνωση που αποτελείται από άτομα που «γεννήθηκαν με όπλα στα χέρια», απειλώντας εκ νέου με επιθετικές ενέργειες σε περίπτωση που αρνηθεί να συνάψει ειρηνευτική συμφωνία. «Πρέπει να παραδώσουν τα όπλα τους, και αν δεν το κάνουν, θα είναι το τέλος τους», είπε.

Ο Τραμπ δήλωσε επίσης ότι το «Συμβούλιο Ειρήνης» έχει ήδη αρχίσει να λειτουργεί και «λειτουργεί άψογα». «Έχουμε μια υπέροχη ομάδα ανθρώπων και απίστευτους νέους που ηγούνται του Συμβουλίου από μέσα», δήλωσε κατά την ανακοίνωση του διοικητικού συμβουλίου στο Νταβός. Στα μέλη που αποκαλύφθηκαν δεν περιλαμβάνεται κανένας από τους ευρωπαίους συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά ο Τραμπ είπε για την ομάδα: «Στην πραγματικότητα, μου αρέσει αυτή η ομάδα. Μου αρέσουν όλοι τους. Το πιστεύετε;» και πρόσθεσε: «Συνήθως υπάρχουν δύο ή τρεις που δεν μου αρέσουν. Δεν βλέπω αυτό εδώ».

Εν τω μεταξύ, ενδιαφέρον έχει η δήλωση του Αμερικανού προέδρου ότι επιθυμεί το νέο «Συμβούλιο Ειρήνης» να συνεργαστεί «σε συντονισμό» με τα Ηνωμένα Έθνη, παρότι επέκρινε τον ΟΗΕ για την αδυναμία του να αξιοποιήσει το δυναμικό του. «Μόλις ολοκληρωθεί η σύσταση αυτού του συμβουλίου, θα μπορούμε να κάνουμε σχεδόν ό,τι θέλουμε, και θα το κάνουμε σε συνεργασία με τα Ηνωμένα Έθνη», δήλωσε χαρακτηριστικά στο Νταβός. «Πάντα έλεγα ότι τα Ηνωμένα Έθνη έχουν τεράστιες δυνατότητες. Δεν το έχουν αξιοποιήσει, αλλά έχουν τεράστιο δυναμικό». Ο Τραμπ είχε προηγουμένως προτείνει ότι το «Συμβούλιο Ειρήνης», το οποίο ίδρυσε κυρίως για να βοηθήσει στην ανοικοδόμηση της Γάζας, «ενδέχεται» τελικά να αντικαταστήσει τον ΟΗΕ. Ωστόσο, την Πέμπτη δήλωσε ότι επιθυμεί τα δύο όργανα να συνεργαστούν, υποστηρίζοντας ότι αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε «κάτι πολύ, πολύ μοναδικό για τον κόσμο».

Ωστόσο, είχε σκληρά λόγια για την τρέχουσα απόδοση του ΟΗΕ, ισχυριζόμενος ότι έδιαδραμάτισε μικρό ρόλο στη διαμεσολάβηση των συγκρούσεων που ο Τραμπ θεωρεί ως τους λεγόμενους πολέμους που πιστεύει ότι έχει τερματίσει. «Σχετικά με τους οκτώ πολέμους που έληξα, δεν μίλησα ποτέ στα Ηνωμένα Έθνη, σε κανέναν από αυτούς», δήλωσε ο Τραμπ. «Προσπάθησαν, υποθέτω, και μερικοί από αυτούς, αλλά δεν προσπάθησαν αρκετά».

Οι 23 χώρες που έχουν ήδη αποδεχθεί την πρόσκληση

Την πρόσκληση Τραμπ έχουν αποδεχθεί, σύμφωνα με την Washington Post μέχρι στιγμής οι εξής χώρες:

  1. Αλβανία
  2. Αίγυπτος
  3. Αργεντινή
  4. Αρμενία
  5. Αζερμπαϊτζάν
  6. Μπαχρέιν
  7. Λευκορωσία
  8. Ουγγαρία
  9. Ινδονησία
  10. Ισραήλ
  11. Ιορδανία
  12. Κόσοβο
  13. Κουβέιτ
  14. Μαροκο
  15. Πακιστάν
  16. Παραγουάη
  17. Κατάρ
  18. Σαουδική Αραβία
  19. Τουρκία
  20. Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
  21. Ουζμπεκιστάν
  22. Βιετνάμ
  23. Καζακστάν

Ανδρέας Νικολόπουλος: ΤΟ ΔΥΣΚΟΛΟ ΜΟΝΟΠΑΤΙ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 

0

του Ανδρέα Νικολόπουλου

Η ΕΛΛΑΔΑ ΣΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΑΤΑΞΙΑ

Στην Ελλάδα γενιές ολόκληρες πολιτικών, στρατιωτικών, διπλωματών και πανεπιστημιακών ωρίμασαν με ακλόνητες βεβαιότητες ότι είμαστε μέλος ισχυρών συμμαχιών όπως το ΝΑΤΟ , η Ε.Ε και ότι υπηρετούμε πιστά την ιδέα του διεθνούς δικαίου και το απαραβίαστο των συνόρων. Ισχύουν όμως;

Εδώ και πολλά χρόνια, πόσο, δε, μάλλον σήμερα, το ΝΑΤΟ είναι εγκεφαλικά νεκρό κατά δήλωση του Γάλλου Προέδρου Ε. Μακρόν. Η Ε.Ε κινδυνεύει λόγω ασυμφωνίας των πολιτών της με τους αναίσχυντους  γραφειοκράτες της. Το διεθνές δίκαιο  κονιορτοποιείται σε κάθε ευκαιρία από τον όποιο δρώντα ή διεθνή παίκτη, μικρού, μεσαίου η μεγάλου μεγέθους. Τέλος, αλλαγές συνόρων έχουμε δει και σύντομα θα δούμε πολλές ακόμα.

Τις τελευταίες εβδομάδες ο ιστορικός χρόνος κυλάει γρηγορότερα του κανονικού. Γινόμαστε μάρτυρες πρωτόγνωρων και ιστορικών γεγονότων. Η τέλεια καταδρομική επιχείρηση των Αμερικανικών Ειδικών δυνάμεων στο Καράκας και η αρπαγή του Ν. Μαδούρο από το Fort Tiuna, η επιθετική διάθεση του Προέδρου των ΗΠΑ κατά της Δανίας και του Καναδά, η Ρωσική προέλαση στην ανατολική Ουκρανία, οι διαδηλώσεις κατά του θεοκρατικού καθεστώτος του ΙΡΑΝ και οι σφαγές στο Χαλέπι από τις δυνάμεις των τζιχαντιστών του αλ Σάραα και η νίκη τους επί των Κούρδων, με την ανοχή των ΗΠΑ και τη βοήθεια της Τουρκίας, μας δείχνουν ολοφάνερα σε τι κόσμο θα ξυπνήσουμε αύριο.

Η Ελλάδα λόγω των παραπάνω οφείλει να είναι έτοιμη για παν ενδεχόμενο. Οφείλει να έχει λόγο επί των  τεκταινόμενων στη γειτονιά της. Οφείλει να πλάσει το μέλλον της ευρύτερης περιοχής. Η διεθνής και τοπική αταξία γεννούν μεγάλες ευκαιρίες, που η Ελλάδα  πρέπει να εκμεταλλευτεί. Για αυτό όμως χρειάζονται συγκεκριμένες  απαιτητικές προϋποθέσεις, όπως:

Να προχωρήσει τάχιστα τα εξοπλιστικά της προγράμματα, να τονώσει το ανθρώπινο δυναμικό των Ε.Δ και να αναβαπτίσει την Υπηρεσία Πληροφοριών. Να ενοποιήσει τον εθνικό χώρο Έβρου-Αιγαίου-Κύπρου, με επέκταση των χωρικών υδάτων σε 12  ν.μ και ένωση των ΑΟΖ Ελλάδας-Κύπρου. Να προχωρήσει άμεσα τη στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ, στην οποία είναι απαραίτητη η συμμετοχή της 4ης μεγαλύτερης παγκόσμιας δύναμης Ινδίας και του οικονομικού γίγαντα ΗΑΕ. Να μην επιτρέψει  περαιτέρω σύσφιξη των σχέσεων Αιγύπτου, Σαουδικής Αραβίας με Κατάρ και Τουρκία (εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι ήταν ο Έλληνας Π/θ Α. Σαμαράς που έβγαλε τον αλ Σίσι από τη Δυτική «απομόνωση» το 2014).

Να βοηθήσει στην επερχόμενη διάσπαση της Συρίας, στηρίζοντας Κούρδους και  Δρούζους και έχοντας εθνική υποχρέωση απέναντι στους Έλληνες και τους υπόλοιπους Ορθόδοξους, σε συνεργασία με τους Ρώσους που βρίσκονται ήδη εκεί, να βοηθήσει ώστε με τους Αλαουίτες  να κρατήσουν το παραλιακό μέτωπο, που αφορά άμεσα την Κύπρο. Να αναγνωρίσει την κρατική υπόσταση της Σομαλιλάνδης και να βοηθήσει τη διχοτόμηση της Λιβύης, κρατώντας εξαιρετικές σχέσεις γειτονίας με την ανατολική. Και για να μην ξεχνάμε τη βόρεια terra incognita χερσόνησο του Αίμου, ανανέωση της  αδελφικής σχέσης και συνεργασίας  με τη Σερβία της εξαιρετικής πολεμικής βιομηχανίας και των άριστων στρατιωτικών, τη Ρουμανία με το πληθυσμιακό και στρατηγικό βάθος (δύο χώρες στις οποίες έχουν μεγάλη διείσδυση το Ισραήλ και τα ΗΑΕ) και το Μαυροβούνιο.

Όλα τα παραπάνω θα παραμείνουν ακόμα μία ωραία έκθεση ιδεών εάν δεν βρεθούν πολιτικοί, στρατιωτικοί, διπλωμάτες και πανεπιστημιακοί εθνικά σκεπτόμενοι, ώριμοι, με διεθνές κύρος, απαλλαγμένοι από αγκυλώσεις και εμμονές του παρελθόντος. Μακριά από άτομα ή φορείς άρρωστων ιδεών και συμπλεγματικών ιδεοληψιών . Είμαστε στην αρχή της μεγάλης καταιγίδας και χρειάζονται οι καλύτεροι ναύτες και αξιωματικοί με τον αξιότερο κυβερνήτη στο πηδάλιο,  αλλιώς το σκάφος θα βρει σε ξέρα με ολέθρια αποτελέσματα για τους επιβάτες…