Καθώς το Ισραήλ επιχειρεί να ωθήσει τις ΗΠΑ σε πόλεμο με το Ιράν, αξίζει να εξεταστεί πώς θα μπορούσε να αντιδράσει η Τεχεράνη
Paul Rogers
12 Φεβρουαρίου 2026, 14:55
Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Μπενιαμίν Νετανιάχου είχαν συνομιλίες εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων για τη σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν.
Κατευθύνονται οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν προς έναν ολοκληρωτικό πόλεμο; Ο Benjamin Netanyahu αναμφίβολα θα το επιθυμούσε. Με γενικές εκλογές να πλησιάζουν εντός του έτους, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός εκτιμά ότι είναι κρίσιμης σημασίας να πείσει τον Donald Trump πως οι ΗΠΑ πρέπει να εξαναγκάσουν το Ιράν να τερματίσει πλήρως το πυρηνικό του πρόγραμμα και να σταματήσει την ανάπτυξη και ανάπτυξη βαλλιστικών πυραύλων ικανών να πλήξουν το Ισραήλ.
Έχοντας επιβεβαιώσει ότι θα διεκδικήσει εκ νέου την πρωθυπουργία, η επίτευξη αυτών των στόχων θα του προσέφερε ισχυρό πλεονέκτημα ώστε να παρουσιαστεί ως νικηφόρος ηγέτης, ανεξαρτήτως της ανθρώπινης οδύνης που έχει προκληθεί στους Παλαιστινίους στη Γάζα και στη Δυτική Όχθη.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Νετανιάχου επισκέφθηκε αυτή την εβδομάδα την Ουάσιγκτον για να συμμετάσχει στο λεγόμενο «Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ, έναν νεοσύστατο αμερικανικό μηχανισμό για τη διευθέτηση του πολέμου στη Γάζα. Αρχικά δεν επρόκειτο να μεταβεί στις ΗΠΑ πριν από την πρώτη επίσημη ολομέλεια του οργάνου την επόμενη εβδομάδα, ωστόσο το ταξίδι του επισπεύστηκε απροσδόκητα λόγω των αμερικανοϊρανικών διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, με τον επόμενο γύρο συνομιλιών να αναμένεται επίσης την επόμενη εβδομάδα.
Τελικά, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός αποχώρησε από τον Λευκό Οίκο απογοητευμένος. Η συνάντησή του με τον Τραμπ διήρκεσε μόλις τρεις ώρες και δεν κατέληξε σε σαφή συμφωνία. Ο Νετανιάχου φέρεται να επιδίωξε πιο δυναμική στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ, χωρίς όμως να επιτύχει τον στόχο του, καθώς ο Τραμπ δήλωσε αργότερα ότι οι συνομιλίες με το Ιράν θα συνεχιστούν.
Οι εντάσεις γύρω από τα ιρανικά σχέδια έχουν ενταθεί εδώ και περισσότερο από έναν μήνα, ενώ οι ΗΠΑ αυξάνουν σταδιακά τη στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή. Κανονικά διατηρούν περίπου 30.000 στρατιωτικούς στην περιοχή — κυρίως σε Ιορδανία, Κουβέιτ, Κατάρ, Μπαχρέιν, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Σαουδική Αραβία — καθώς και δυνάμεις στη Συρία και το Ιράκ, πέραν των μονάδων που εδρεύουν μόνιμα στο Ισραήλ.
Τον περασμένο μήνα, το Πεντάγωνο ανακοίνωσε τη μετακίνηση μιας ομάδας κρούσης αεροπλανοφόρου από τις Φιλιππίνες στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal αυτή την εβδομάδα, έχει ήδη δοθεί εντολή και για τη μετακίνηση δεύτερης ομάδας κρούσης στην περιοχή, πιθανότατα από την ανατολική ακτή των ΗΠΑ.
Ο Τραμπ επανέλαβε αυτή την εβδομάδα την απειλή του ότι θα αποστείλει και δεύτερη ομάδα κρούσης αεροπλανοφόρου στην περιοχή, ενώ άλλες πληροφορίες αναφέρουν ότι επιπλέον αμερικανικά μαχητικά F-35 μετασταθμεύουν σε βάσεις εντός επιχειρησιακής εμβέλειας του Ιράν. Έξι αεροσκάφη, μάλιστα, φέρονται να μετέβησαν νωρίτερα αυτή την εβδομάδα στη Μέση Ανατολή από τη βρετανική βάση RAF Lakenheath.
Παρά την αυξημένη αυτή αμερικανική ετοιμότητα και τις προσδοκίες του Νετανιάχου, το ενδεχόμενο να υποχρεωθεί το Ιράν να εγκαταλείψει το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του είναι, ρεαλιστικά, μάλλον απίθανο. Αν και υπάρχουν ενδείξεις ότι τα σοβαρά οικονομικά προβλήματα της χώρας, σε συνδυασμό με τις μαζικές διαδηλώσεις του περασμένου μήνα, ωθούν τη θεοκρατική ηγεσία να επιδιώξει χαλάρωση των κυρώσεων και αποφυγή πολεμικής σύγκρουσης, η διάθεσή της για παραχωρήσεις έχει σαφή όρια.
Ένα αναθεωρημένο καθεστώς πυρηνικών επιθεωρήσεων υπό την αιγίδα της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA) του ΟΗΕ ίσως αποτελεί το μέγιστο που μπορούν να προσδοκούν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ. Ιδίως αν ληφθεί υπόψη ότι ο ισχυρισμός του Τραμπ το περασμένο καλοκαίρι, σύμφωνα με τον οποίο η αμερικανική επίθεση σε υπόγειες ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις «κατέστρεψε ολοκληρωτικά» το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, υπήρξε υπερβολικός· πιθανότατα το καθυστέρησε κατά μήνες και όχι κατά χρόνια.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο αρχίζουν και τα προβλήματα για τον Νετανιάχου. Ο Τραμπ μπορεί να επισημαίνει τη μεγάλη συγκέντρωση δυνάμεων στην περιοχή, και οι αναλυτές αναμφίβολα θα υπογραμμίσουν τη συντριπτική ισχύ που θα διέθεταν οι αμερικανικές και ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις σε περίπτωση συνδυασμένης επίθεσης. Το Ιράν θα μπορούσε να δεχθεί εκτεταμένα πλήγματα από αέρος, με drones και πυραύλους, για εβδομάδες — αν όχι για μήνες. Ωστόσο, η Τεχεράνη διαθέτει τουλάχιστον δύο σημαντικά πλεονεκτήματα.
Το πρώτο είναι προφανές: εάν βρεθεί αντιμέτωπη με μια τέτοια επίθεση, η «Επιλογή Σαμψών» της — δηλαδή μια απάντηση γενικευμένης κλιμάκωσης — θα μπορούσε να περιλαμβάνει διαρκείς παραστρατιωτικές και επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά εγκαταστάσεων παραγωγής και εξαγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου, ακόμη και το κλείσιμο του κρίσιμου θαλάσσιου διαύλου των Στενών του Ορμούζ. Οι παγκόσμιες επιπτώσεις θα μπορούσαν να είναι τεράστιες — συγκρίσιμες με το πετρελαϊκό σοκ του 1973-74, που συνέβαλε καθοριστικά στη διαμόρφωση της παγκόσμιας νεοφιλελεύθερης εποχής.
Πρόκειται για ακραίο σενάριο. Υπάρχει όμως και μια ενδιάμεση πολιτική επιλογή, λιγότερο προβεβλημένη. Ένα από τα περιορισμένα αλλά ουσιαστικά πλεονεκτήματα του Ιράν είναι η ανάπτυξη και παραγωγή χαμηλού κόστους, οπλισμένων μη επανδρωμένων αεροσκαφών μικρής εμβέλειας. Η Τεχεράνη έχει κατασκευάσει χιλιάδες τέτοια drones και έχει πουλήσει μεγάλο αριθμό στη Ρωσία, η οποία τα χρησιμοποιεί στην Ουκρανία με καταστροφικά αποτελέσματα.
Καθοριστικός παράγοντας εδώ είναι ότι τα περισσότερα από αυτά τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη δεν διαθέτουν την εμβέλεια για να πλήξουν το Ισραήλ. Θα μπορούσαν όμως με ευκολία να διανύσουν τη σαφώς μικρότερη απόσταση των λίγων εκατοντάδων χιλιομέτρων πάνω από τον Περσικό Κόλπο και να στοχεύσουν τις πολυάριθμες αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Κουβέιτ, το Κατάρ, το Μπαχρέιν και αλλού.
Δεδομένης της αποφασιστικότητας των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, είναι σχεδόν βέβαιο ότι ήδη διαθέτουν δεκάδες αποθέματα κατάλληλων πυρομαχικών, κρυμμένα σε διάφορα σημεία της χώρας και έτοιμα προς χρήση για έναν τέτοιο σκοπό. Παράλληλα, είναι πολύ πιθανό να έχουν διαμορφώσει ισχυρή ικανότητα ταχείας παραγωγής οπλισμένων drones σε καιρό πολέμου, μέσω ενός δικτύου μικρών εργοστασίων και εργαστηρίων σε πόλεις και κωμοπόλεις ανά την επικράτεια.
Ο αμερικανικός στρατός, βεβαίως, θα είναι προετοιμασμένος για ένα τέτοιο ενδεχόμενο και κατά πάσα πιθανότητα θα καταφέρει να καταρρίψει τη μεγάλη πλειονότητα των επιτιθέμενων drones — όπως ακριβώς οι ουκρανικές αντιαεροπορικές άμυνες αναχαιτίζουν σημαντικό μέρος των ρωσικών επιθέσεων. Ωστόσο, αυτό παραβλέπει το βασικό σημείο: πρόκειται περισσότερο για πολιτική παρά για καθαρά στρατιωτική τακτική.
Εάν το Ιράν βρεθεί αντιμέτωπο με έναν σκληρό πόλεμο φθοράς, τότε το μόνο που θα χρειαστεί να επιτύχει, σε αντάλλαγμα, είναι να προκαλέσει έστω και περιορισμένες απώλειες σε Αμερικανούς στρατιώτες. Ο ίδιος ο πόλεμος ενδέχεται να οδηγήσει σε παγκόσμια οικονομική ύφεση, πλήττοντας την αμερικανική ηγεσία. Όμως η απώλεια ζωών νεαρών Αμερικανών σε έναν ξένο πόλεμο που θα έχει ξεκινήσει με πρωτοβουλία του ίδιου του Τραμπ θα μπορούσε να εξελιχθεί σε σοβαρό πολιτικό πλήγμα.
Το πραγματικό διακύβευμα, ενδεχομένως, είναι κατά πόσον ένας υπερβολικά βέβαιος για τις επιλογές του Λευκός Οίκος — ενθαρρυμένος από ένα Πεντάγωνο με αυξημένη αυτοπεποίθηση, έναν επίμονο Νετανιάχου και τα διαρκώς παρόντα συμφέροντα της αμυντικής βιομηχανίας — θα αγνοήσει τις πιο συνετές φωνές που ενδέχεται ακόμη να ακούγονται στους διαδρόμους του Καπιτωλίου και θα επιλέξει τελικά την πολεμική οδό. Ίσως επικρατήσει η σύνεση. Ωστόσο, με δεδομένο το παρελθόν και την απρόβλεπτη προσωπικότητα του Τραμπ, αυτό δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο.
Ενταση, διαπραγματεύσεις, στρατιωτικά σχέδια και κίνδυνοι σύγκρουσης
Οι σχέσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν βρίσκονται σε ιδιαίτερα εύθραυστη φάση, με την ένταση να έχει αυξηθεί σημαντικά από τις αρχές του 2026. Οι ΗΠΑ έχουν αυξήσει τη στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή ως απάντηση στις αυξημένες εντάσεις με το Ιράν: από τα τέλη Ιανουαρίου, αμερικανικές δυνάμεις έχουν αναπτυχθεί ευρέως στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln (CVN-72) και συνοδευτικών πλοίων, που φτάνουν κοντά στα στενά του Ορμούζ και στη θάλασσα της Αραβίας ως μέτρο αποτροπής.
Τώρα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ διέταξε δεύτερη ομάδα κρούσης αεροπλανοφόρου στην περιοχή – συμπεριλαμβανομένου του USS Gerald R. Ford, του μεγαλύτερου αμερικανικού αεροπλανοφόρου – για να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο την αμερικανική παρουσία.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον έχει εκδώσει ειδικές οδηγίες σε αμερικανικά εμπορικά πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, ζητώντας να τα αποφύγουν για να μειωθούν οι κίνδυνοι ατυχημάτων ή συγκρούσεων.
Ιρανική απάντηση και προειδοποιήσεις
Η Τεχεράνη έχει απαντήσει στους αμερικανικούς στρατιωτικούς ελιγμούς με δικές της δηλώσεις προειδοποίησης. Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι, σε περίπτωση επίθεσης των ΗΠΑ, θα αντίιδράσουν πυραυλικά ή στρατιωτικά, ενδεχομένως πλήττοντας αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή — όχι όμως τις χώρες που τις φιλοξενούν, σύμφωνα με δηλώσεις του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγκίτσι.
Στο εσωτερικό, το Ιράν αντιμετωπίζει έντονες κοινωνικές εντάσεις και διαδηλώσεις, με δεκάδες χιλιάδες νεκρούς από κυβερνητική καταστολή, γεγονός που περιπλέκει περαιτέρω την πολιτική σταθερότητα και τη στρατηγική απόκριση της χώρας.
Διπλωματία και αδιέξοδα συνομιλίες
Παρά την επιδείνωση της κατάστασης, ΗΠΑ και Ιράν έχουν επανέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Τον Φεβρουάριο, οι δύο πλευρές συμμετείχαν σε έμμεσες συνομιλίες στο Ομάν, με στόχο να εξετάσουν το ενδεχόμενο συμφωνίας που θα περιορίζει τον εμπλουτισμό ουρανίου και θα αποτρέπει την κατασκευή πυρηνικών όπλων.
Αμφότερες οι πλευρές χαρακτήρισαν τις συνομιλίες ως ένα «καλό ξεκίνημα» και συμφώνησαν να συνεχίσουν τον διάλογο, όμως το γεγονός ότι το Ιράν θέλει να επικεντρωθεί μόνο στο πυρηνικό ζήτημα και όχι σε θέματα όπως τα βαλλιστικά ή τις περιφερειακές του δραστηριότητες έχει περιπλέξει την πρόοδο.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η διαφορά στις θέσεις — κυρίως όσον αφορά τον εμπλουτισμό ουρανίου που έχει φτάσει σε επίπεδα που ανησυχούν διεθνώς — καθιστά οποιαδήποτε συμφωνία εξαιρετικά δύσκολη και ευάλωτη σε κατάρρευση. (Skai.gr
Στρατιωτικά σχέδια και πιθανά σενάρια σύγκρουσης
Οι ΗΠΑ δεν φαίνεται να σχεδιάζουν αυτήν τη στιγμή ολοκληρωμένη χερσαία εισβολή στο Ιράν, κάτι που θα απαιτούσε τεράστια κινητοποίηση δυνάμεων και θα αντιμετώπιζε τόσο διεθνή αντίδραση όσο και πολύπλοκες επιχειρησιακές δυσκολίες. Το πιθανότερο σενάριο στρατιωτικής δράσης περιλαμβάνει:
Στοχευμένα αεροπορικά πλήγματα ή πυραυλικές επιθέσεις εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων, πυραυλικών υποδομών και πιθανών θέσεων πυρηνικών δραστηριοτήτων του Ιράν. Αυτά μπορούν να εξαπολυθούν από ναυτικές πλατφόρμες (πλοία και αεροπλανοφόρα) ή από αεροπορικές βάσεις στην περιοχή.
Ναυτικές επιχειρήσεις για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ και του Περσικού Κόλπου, ώστε να διασφαλιστεί η ελευθερία ναυσιπλοΐας και να περιοριστούν πιθανές ιρανικές απειλές σε εμπορική ναυτιλία.
Αυτού του είδους οι επιχειρήσεις θα είχαν στρατηγικό στόχο τον στρατιωτικό αποσυντονισμό του Ιράν χωρίς άμεση κατοχή εδαφών, μειώνοντας τον κίνδυνο εκτεταμένης χερσαίας σύγκρουσης.
Κύριοι κίνδυνοι και σενάρια αποτυχίας
Αν και οι ΗΠΑ επιδιώκουν να αποφύγουν έναν πλήρη πόλεμο, υπάρχουν σημαντικοί κίνδυνοι που μπορούν να μετατρέψουν τη σύγκρουση σε ευρύτερη:
🔹 Αντίποινα από το Ιράν: Η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει ότι θα απαντήσει σε αμερικανική επίθεση με πλήγματα σε αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή. Αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις στις βάσεις σε Κατάρ, Σαουδική Αραβία ή άλλα κράτη που φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις.
🔹 Περιφερειακή κλιμάκωση: Μια στρατιωτική αντιπαράθεση μπορεί να τραβήξει στο επίκεντρο και άλλους περιφερειακούς παίκτες (π.χ. Ιράκ, Συρία ή ομάδες που υποστηρίζονται από το Ιράν), κλιμακώνοντας την κρίση πέραν της διμερούς αντιπαράθεσης.
🔹 Ανατροπή διπλωματικού πλαισίου: Αν οι συνομιλίες στο Ομάν ή με άλλα μέσα διαπραγμάτευσης διαλυθούν πλήρως, οι εναλλακτικές επιλογές θα βασίζονται όλο και περισσότερο στην στρατιωτική πίεση, αυξάνοντας την πιθανότητα λάθους υπολογισμού.
🔹 Διεθνής αντίδραση: Μια ολοκληρωμένη σύγκρουση θα μπορούσε να υπονομεύσει τη στάση πολλών χωρών – ακόμη και συμμάχων – και να δημιουργήσει ευρύτερη διεθνή αντίδραση κατά των ΗΠΑ.
Συμπερασματική εικόνα
Οι σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν το 2026 χαρακτηρίζονται από έναν συνδυασμό διπλωματικών προσπαθειών και στρατιωτικών κινήσεων, με τις συνομιλίες να προσφέρουν μια χλωμή ελπίδα αποκλιμάκωσης αλλά και ταυτόχρονα μια μεγάλη στρατιωτική συγκέντρωση στρατιωτικών δυνάμεων από πλευράς ΗΠΑ και ενδεχόμενη ιρανική απάντηση. Η απειλή για περιορισμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις, αντί για πλήρη χερσαίο πόλεμο, παραμένει το πιο πιθανό σενάριο, αλλά οι κίνδυνοι περιφερειακής κλιμάκωσης και λάθους υπολογισμού είναι σημαντικοί.
Προ περίπου τριών εβδομάδων, στις 12 Ιανουαρίου 2026, το Γραφείο Τύπου της Υπηρεσίας Εξωτερικών Πληροφοριών της Ρωσίας εξέδωσε μία ανακοίνωση, με την οποία κατηγορούσε τον Οικουμενικό Πατριάρχη, ότι μετά την υπόθεση της Εκκλησίας της Ουκρανίας στράφηκε προς τις Εκκλησίες των Βαλτικών χωρών, δρώντας με στόχο την διάλυση του Πατριαρχείου Μόσχας και τον εκτοπισμό του ρωσικού ορθοδόξου δόγματος.
Παραλλήλως προς τις ανωτέρω μομφές, στην ίδια ανακοίνωση, ο Οικουμενικός Πατριάρχης χαρακτηρίζεται ως «αντίχριστος με ράσα», «διάβολος εν σαρκί» και «αντίχριστος της Κωνσταντινούπολης».
Επί της ανακοινώσεως αυτής, το Οικουμενικό Πατριαρχείο αντέδρασε, χαρακτηρίζοντας τα όσα περιλαμβάνονται σ’ αυτήν ως «ευφάνταστα σενάρια, ψευδείς ειδήσεις, ύβρεις και κατασκευασμένες πληροφορίες κάθε είδους προπαγανδιστών», κλείνοντας ταυτοχρόνως και το θέμα.
Το ζήτημα, όμως, είναι, ότι το θέμα δεν έκλεισε αλλά ξανάνοιξε. Και θα γίνω αμέσως σαφέστερος.
Η εν λόγω ανακοίνωση είναι πρωτοφανής στα χρονικά των διορθοδόξων σχέσεων. Και είναι πρωτοφανής για δύο λόγους:
Πρώτον, διότι για πρώτη φορά εντός του πλαισίου των σχέσεων αυτών, οι ρωσικές απόψεις διατυπώνονται μέσω της κρατικής – πολιτικής οδού και όχι απευθείας από το Πατριαρχείο Ρωσίας.
Δεύτερον, διότι για πρώτη – επίσης – φορά εκτοξεύονται τέτοιοι μύδροι υπό μορφήν ύβρεων κατά του Οικουμενικού Πατριάρχη και μάλιστα από μία κρατική Υπηρεσία μίας Ορθόδοξης χώρας.
Παρά ταύτα, η ανακοίνωση αυτή έφερε – κατά τη γνώμη μου – στο φως ένα αδιαμφισβήτητο γεγονός.
Όταν εντός της Ορθόδοξης Εκκλησίας αναφύονται διαφορές, που δεν επιλύονται αλλά παραμένουν αγεφύρωτες και συνεπώς διογκούμενες, τότε παρεμβαίνει η πολιτειακή εξουσία και αναμειγνύεται στα εσωτερικά της Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Και βεβαίως, υπήρξαν περιπτώσεις, που η πολιτειακή παρέμβαση στάθηκε αρωγός στην επίλυση των προβλημάτων, όπως η παρέμβαση του Μεγάλου Κωνσταντίνου στην σύγκληση της Α’ Οικουμενικής συνόδου.
Υπάρχουν, όμως, και περιπτώσεις, όπως βλέπουμε σήμερα με αφορμή την προαναφερθείσα ανακοίνωση της Υπηρεσίας Εξωτερικών Πληροφοριών της Ρωσίας, που η παρέμβαση πολιτικής εξουσίας όχι μόνο δεν επιλύει το πρόβλημα αλλά το επιτείνει, δημιουργώντας μεγαλύτερο χάσμα και διευρύνοντας την απόσταση που χωρίζει τις Ορθόδοξες Εκκλησίες.
Οπότε γεννώνται ευλόγως τα ερωτήματα: α) ποιος φταίει για το χάσμα αυτό και β) τι πρέπει να γίνει.
Το πρώτο ερώτημα επιθυμώ, να το αφήσω αναπάντητο, όπως νομίζω, ότι θα πρέπει να κάνουμε όλοι μας.
Και τούτο, διότι η ανεύρεση του υπευθύνου και όχι η εξεύρεση της λύσεως οδηγεί σε ατέρμονη ομφαλοσκόπηση και κάτι τέτοιο δεν χρειάζεται αυτή τη στιγμή η Ορθόδοξη Εκκλησία. Με άλλες λέξεις, δεν είναι της παρούσης.
Εκείνο, όμως, που επείγει, και συνεπώς δεν είναι μόνο της παρούσης αλλά της παρελθούσης, είναι η απάντηση στο δεύτερο ερώτημα, δηλαδή τί πρέπει να γίνει.
Η απάντηση στο ερώτημα είναι, ότι η λύση μπορεί να είναι μόνο θεσμική. Και ως τέτοια, μπορεί να επιτευχθεί μέσα από τον θεσμό του συνοδικού συστήματος, ο οποίος κατά το Κανονικό Δίκαιο έχει ως βασικό σκοπό την επίλυση των ζητημάτων, που αναφύονται εντός της Εκκλησίας.
Με άλλα λόγια, κατά την άποψη του γράφοντος, απαιτείται η ενεργοποίηση του συνοδικού θεσμού σε επίπεδο Συνόδου Προκαθημένων, αποκλειομένου εν τοις πράγμασι του επιπέδου της Πανορθόδοξης Συνόδου, λόγω του μακροχρόνιας και χρονοβόρας διαδικασίας που απαιτείται για την σύγκλησή της.
Η ενεργοποίηση, όμως, του θεσμού της Συνόδου των Προκαθημένων απαιτεί την διασάφηση δύο επιμέρους ζητημάτων. Το ένα ζήτημα είναι, ποιά θέματα θα συζητηθούν, το άλλο ζήτημα είναι, ποιός θα συγκαλέσει την Σύνοδο αυτήν.
Ας δούμε καταρχήν το πρώτο ζήτημα, δηλαδή ποια θέματα θα συζητηθούν στην Σύνοδο αυτή. Έχοντας υπόψιν, ότι η διάσταση απόψεων Φαναρίου – Μόσχας έφτασε στην πιο πρόσφατη κορύφωση της προ δεκαετίας, με την μη συμμετοχή του Πατριαρχείου Ρωσίας (και άλλων τριών Ορθοδόξων Αυτοκεφάλων Εκκλησιών) στην Πανορθόδοξη Σύνοδο στο Κολυμπάρι της Κρήτης το 2016, το πρώτο θέμα που επιβάλλεται να τεθεί προς συζήτηση είναι η αναθεώρηση του Οργανισμού Λειτουργίας της Πανορθόδοξης Συνόδου.
Οι βάσεις δε της αναθεωρήσεως είναι κυρίως δύο: α) η απλοποίηση της διαδικασίας συγκλήσεως της Συνόδου συμφώνως προς τις προβλέψεις των ιερών κανόνων και β) η κατάργηση της ομοφωνίας στη λήψη των αποφάσεων και η πρόβλεψη της αρχής της πλειοψηφίας, όπως επίσης κατοχυρώνεται από τους ιερούς κανόνες.
Η μη συμμετοχή, όμως, του Πατριαρχείου Ρωσίας στην Πανορθόδοξη Σύνοδο, επηρέασε και επιτάχυνε τις εξελίξεις γύρω από την παραχώρηση αυτοκεφάλου καθεστώτος στην Εκκλησία της Ουκρανίας.
Η ολοκλήρωση, δε, της παραχωρήσεως του εν λόγω αυτοκεφάλου καθεστώτος μεγιστοποίησε την ήδη υπάρχουσα διάσταση απόψεων μεταξύ Φαναρίου – Μόσχας, μετατρέποντας την σε διάσταση απόψεων εντός της Ορθόδοξης Εκκλησίας και χωρίζοντας την σε δύο τμήματα.
Σ’ αυτό που αποδέχθηκε την νέα Αυτοκέφαλη Εκκλησία (τέσσερις Εκκλησίες) και σ’ αυτό που δεν την αποδέχθηκε (συνολικώς δέκα Εκκλησίες).
Είναι, λοιπόν, κάτι παραπάνω από αυτονόητο, ότι το δεύτερο θέμα που θα πρέπει να συζητηθεί στην προσεχή Σύνοδο Προκαθημένων είναι το γνωστό σε όλους «Ουκρανικό Ζήτημα».
Ούτως, στην σχετική συζήτηση, οι μεν αντιδρώσες Ορθόδοξες Εκκλησίες θα πρέπει να εκθέσουν τις ενστάσεις τους με βάση το Κανονικό Δίκαιο, ο δε Οικουμενικός Πατριάρχης – με την συνδρομή των υπολοίπων τριών Ορθοδόξων Εκκλησιών – θα παρέξει τις δέουσες νομοκανονικής βάσεως εξηγήσεις, σχετικώς με την ορθότητα της αποφάσεως της Αγίας και Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Άλλωστε, ως συγγραφέας της μοναδικής μονογραφίας περί του θέματος, οφείλω να σας διαβεβαιώσω, ότι το περιβόητο «Ουκρανικό Ζήτημα» συνιστά μία μεγάλη «νομοκανονική» παρεξήγηση.
Και τούτο, διότι το γνωστό σε όλους Γράμμα Εκδόσεως του 1686 του τότε Οικουμενικού Πατριάρχη Διονυσίου Δ΄ του Μουσελίμη, το οποίο επικαλείται τόσο το Οικουμενικό Πατριαρχείο όσο και το Πατριαρχείο Ρωσίας, ως τέτοιο (δηλαδή Γράμμα Εκδόσεως) δεν μεταβιβάζει κανονική δικαιοδοσία αλλά μόνον εκχωρεί προσωρινώς και για συγκεκριμένη περίπτωση δικαίωμα χειροτονίας.
Την αναγκαιότητα συζητήσεως του θέματος αυτού καθιστά έτι περαιτέρω σαφή η κατάληψη σημαντικού μέρους του εδάφους της Ουκρανίας από τον ρωσικό στρατό, με αποτέλεσμα τα εδάφη αυτά ως εκκλησιαστική δικαιοδοσία να «περνούν» στην πράξη στο Πατριαρχείο Ρωσίας, θέτοντας έτσι κατ’ ουσίαν σε αμφισβήτηση το αυτοκέφαλο καθεστώς της Εκκλησίας της Ουκρανίας.
Αν και κατά τους ιερούς κανόνες (16ος της Αντιοχείας), οι επαρχίες αυτές ανήκουν κανονικώς στην Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ουκρανίας, οι δε επίσκοποι τους θεωρούνται νομοκανονικώς «σχολάζοντες», ήτοι κανονικοί επίσκοποι που δεν δύνανται από λόγους ανωτέρας βίας να ασκήσουν τα καθήκοντα του επισκόπου, στην περιφέρεια που τους έχει ανατεθεί με την εκλογή τους.
Το «Ουκρανικό Ζήτημα», όμως, μεγιστοποιώντας και διευρύνοντας στην πράξη την διάσταση απόψεων μεταξύ Οικουμενικού Πατριαρχείου και Πατριαρχείου Ρωσίας, προκάλεσε «νομοκανονικά απόνερα», δηλαδή αντικανονικές αντιδράσεις και ενέργειες Αυτοκεφάλων Εκκλησιών, που όχι μόνο δεν είχαν σχέση με το ζήτημα αυτό αλλά δεν είχαν και άμεσο αποδέκτη – αλλά έμμεσο – το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Ούτως:
α) το Πατριαρχείο Ρωσίας ίδρυσε ενορίες εντός της κανονικής δικαιοδοσίας του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας, κίνηση που θεμελιώνει το κανονικό παράπτωμα της εισπηδήσεως,
β) το Πατριαρχείο Σερβίας παραχώρησε αυτοκέφαλο καθεστώς στην Εκκλησία των Σκοπίων, καταστρατηγώντας σαφώς τα ισχύοντα περί παραχωρήσεως αυτοκεφάλου καθεστώτος, αμφισβητώντας ευθέως το περί αυτού δικαίωμα του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Συνεπώς, και τα δύο αυτά θέματα θα πρέπει να τεθούν προς συζήτηση στην προσεχή και αναγκαία Σύνοδο Προκαθημένων.
Συνοπτικώς, τα θέματα, που μία Σύνοδος Προκαθημένων είναι αναγκαίο να συγκληθεί, για να συζητήσει, είναι:
Αναθεώρηση Κανονισμού Λειτουργίας της Πανορθόδοξης Συνόδου
Διευκρινίσεις επί της αποφάσεως περί παραχωρήσεως αυτοκεφάλου καθεστώτος στην Εκκλησία της Ουκρανίας
Ίδρυση ενοριών από το Πατριαρχείο Ρωσίας εντός της κανονικής δικαιοδοσίας του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας
Παραχώρηση αυτοκεφάλου καθεστώτος από το Πατριαρχείο Σερβίας
Πέραν των παραπάνω θεμάτων, βεβαίως, είναι πολύ πιθανόν, να προκύψουν και άλλα, καθόσον όλες οι Αυτοκέφαλες Εκκλησίες έχουν το δικαίωμα να υποβάλλουν σχετικά αιτήματα για διεύρυνση της ατζέντας.
Η άποψη μου αυτή, γνωρίζω, ότι αντιστρατεύεται την αντίστοιχη πρόβλεψη του Κανονισμού λειτουργίας της Πανορθόδοξης Συνόδου, όπου απαιτείται – μέχρι σήμερα – ομοφωνία γύρω από τα θέματα, που θα συζητηθούν.
Οι ρυθμίσεις όμως του Κανονικού Δικαίου συνδέουν κατά σαφή τρόπο τον συνοδικό θεσμό με την συζήτηση παντός εν γένει προκύπτοντος θέματος και όχι με την συζήτηση συγκεκριμένων θεμάτων, που επιλέγονται εκ των προτέρων.
Επειδή, όμως, τα θέματα αυτά είναι χρονίζοντα και για τον λόγο αυτό έχουν γίνει και πιο σύνθετα στην επίλυση τους, είναι μάλλον βέβαιο, ότι θα χρειασθούν περισσότερες από μία Συνόδους, για να επιλυθούν.
Εάν στο δεδομένο αυτό λάβουμε υπόψιν, ότι έχει παρέλθει και μεγάλο διάστημα από τότε, που έλαβε χώρα η σύγκληση της προηγούμενης Συνόδου Προκαθημένων, τότε το σαφές γίνεται σαφέστερο.
Θα πρέπει, λοιπόν, στα προαναφερθέντα θέματα να προστεθεί και η συζήτηση για την σύνταξη ενός κανονισμού Συνόδου Προκαθημένων.
Το εγχείρημα δεν είναι δύσκολο. Εκείνο που θα το κάνει δύσκολο έως απίθανο είναι η λήψη της αποφάσεως για την σύνταξη του.
Όχι αυτό καθ’ εαυτό το γεγονός της συντάξεως του.
Εφόσον υποτεθεί, ότι λύθηκε το πρώτο ζήτημα, δηλαδή αυτό των θεμάτων που θα συζητηθούν, αναφύεται το δεύτερο ζήτημα, που αφορά στο πρόσωπο που θα συγκαλέσει την Σύνοδο των Προκαθημένων.
Συμφώνως προς τις ρυθμίσεις των ιερών κανόνων, η σύγκληση της συνόδου είναι δικαίωμα και ταυτοχρόνως υποχρέωση του «Πρώτου», δηλαδή του επισκόπου της πρωτεύουσας της εκκλησιαστικής περιφέρειας, ο οποίος και προεδρεύει των εργασιών αυτής.
Δικαίωμα, διότι αυτός (ο «Πρώτος») έχει εκ των ιερών κανόνων την αρμοδιότητα και εξουσία, να συγκαλεί την Σύνοδο.
Υποχρέωση, διότι η σύγκληση της συνόδου είναι εκ των ιερών κανόνων υποχρεωτική και μάλιστα κατά τακτά χρονικά διαστήματα.
Στην περίπτωση της Συνόδου των Προκαθημένων, αναλογικώς εφαρμοζομένων των ιερών κανόνων, «Πρώτος» είναι πάντοτε ο Οικουμενικός Πατριάρχης.
Όμως, η Σύνοδος των Προκαθημένων συνιστά μία ιδιάζουσα περίπτωση, διότι δεν προβλέπεται ως θεσμός σαφώς και ρητώς από τους ιερούς κανόνες και δεν συνιστά μέχρι σήμερα τακτικό όργανο διοικήσεως της Εκκλησίας αλλά έκτακτο.
Αυτή η διαπίστωση οδηγεί στο συμπέρασμα, ότι η σύγκληση της από τον Οικουμενικό Πατριάρχη συνιστά μόνο δικαίωμα αυτού και όχι υποχρέωση του, λόγω ακριβώς του έκτακτου χαρακτήρα της Συνόδου αυτής, που δεν καθιστά υποχρεωτική τη σύγκληση της.
Οπότε γεννάται το ερώτημα, τί γίνεται στην περίπτωση, που υπάρχουν θέματα προς συζήτηση και – βεβαίως – προς επίλυση, όμως ο Οικουμενικός Πατριάρχης δεν κρίνει σκόπιμη την άσκηση της αρμοδιότητας του, δηλαδή του δικαιώματος του να συγκαλέσει Σύνοδο Προκαθημένων;
Στην περίπτωση αυτή, οφείλουν οι Αυτοκέφαλες Ορθόδοξες Εκκλησίες, οι οποίες θεωρούν – αν βεβαίως πράγματι θεωρούν – ότι υπάρχουν θέματα προς συζήτηση και προς επίλυση και ότι είναι αναγκαία η σύγκληση Συνόδου Προκαθημένων, να υποβάλλουν στον Οικουμενικό Πατριάρχη έγγραφο αίτημα για σύγκληση της Συνόδου αυτής, δηλώνοντας και τα θέματα που επιθυμούν να συζητηθούν.
Το αίτημα αυτό καθιστά αυτομάτως υποχρεωτική για τον Οικουμενικό Πατριάρχη την σύγκληση της Συνόδου των Προκαθημένων και με τα θέματα – τουλάχιστον – που οι αιτούμενες Αυτοκέφαλες Ορθόδοξες Εκκλησίες δήλωσαν προς συζήτηση. Υπάρχουν, όμως, Αυτοκέφαλες Ορθόδοξες Εκκλησίες, που επιθυμούν την σύγκληση μίας τέτοιας Συνόδου Προκαθημένων;
Ιδού το καίριο ερώτημα. Εγώ, πάντως, αν και διατηρώ κάποιες επιφυλάξεις, ελπίζω, ότι θα συγκληθεί πράγματι Σύνοδος Προκαθημένων, ώστε τελικώς να αποδειχθεί, πως στην Ορθόδοξη Εκκλησία έχουμε μόνο διάσταση απόψεων και όχι αγεφύρωτο χάσμα.
Για τον λόγο αυτόν, για μία ακόμη φορά δράττομαι της ευκαιρίας, να σας εκθέσω, τι πρέπει να γίνει, διότι αυτό είναι και η πεμπτουσία της ενημερώσεως. Να λες αυτό, που ο αποδέκτης της ενημερώσεως πρέπει να ακούσει, και όχι αυτό που θα ήθελε να ακούσει.
Ο γράφων, βεβαίως, ως Άρχων Οφφικιάλιος του Οικουμενικού Πατριαρχείου γνωρίζει καλώς, ότι έχει εκ της ιδιότητος του πρώτιστο καθήκον την προάσπιση του ρόλου της Μητρός Εκκλησίας εντός της Ορθόδοξης Εκκλησίας, με σπουδαιότερη έκφανση αυτού του ρόλου, την ιδιότητα του θεματοφύλακα της κανονικής τάξεως σε πανορθόδοξο επίπεδο. Τυπικώς, το καθήκον αυτό ασκείται ιδιωτικώς και ιδιαιτέρως, μακράν των φώτων της δημοσιότητος και αφού βεβαίως η άσκησή του ζητηθεί αρμοδίως.
Όταν, όμως, αυτό δεν συμβαίνει, τότε το ανωτέρω καθήκον ασκείται κατ’ ανάγκην δημοσίως, μέσω της δημοσιεύσεως άρθρων – όπως το παρόν – γιατί απλώς προκρίνεται η ουσία έναντι του μη τηρουμένου τύπου. Με απλά λόγια, δεν περιμένω να με ρωτήσουν, για να πω αυτό που πρέπει.
Το λέω ούτως ή άλλως. Και αυτό θα εξακολουθήσω να πράττω, από σεβασμό όχι μόνο προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο αλλά και προς την κανονική τάξη, που αυτό υπερασπίζεται.
Ασχέτως εάν αυτό αναγνωρίζεται ή όχι, όπως συνέβη προσφάτως στο επίσημο δείπνο των Αρχόντων του Οικουμενικού Πατριαρχείου, που έλαβε χώρα την 31η Ιανουαρίου στην Θεσσαλονίκη και στο ξενοδοχείο Ηλέκτρα Παλλάς, όπου δεν επελέγην να παρακαθήσω στην μεγάλη κύρια αίθουσα της εκδηλώσεως, όπως θα έπρεπε, με το σύνολο σχεδόν των Αρχόντων, αλλά κρίθηκα «υπεράριθμος» και τοποθετήθηκα – στην πράξη καθ’ υποβιβασμόν – μαζί με πολύ ολίγους ακόμη Άρχοντες, στην συμπληρωματική μικρότερη δευτερεύουσα αίθουσα, παρακολουθώντας την όλη εκδήλωση μέσω βίντεο – οθόνης και όχι διά ζώσης.
Βλέποντας, πάντως, την ουσία, θεωρώ ότι καταρχήν ακόμη υπάρχει μόνο διάσταση απόψεων.
Αν, όμως, δεν συγκληθεί το ταχύτερο δυνατόν Σύνοδος Προκαθημένων, τότε η διάσταση απόψεων, σε συνδυασμό με την ψυχική απομάκρυνση που επελαύνει ακάθεκτη, θα μετατραπεί όντως σε αγεφύρωτο χάσμα με μόνη ζημιωμένη την Εκκλησία, δηλαδή εμάς τους πιστούς.
Και όλα αυτά, ενώ υπάρχουν οι κατάλληλοι θεσμοί για την άρση του αδιεξόδου. Εκείνο που μένει, είναι να τους θέσουμε σε λειτουργία. Θα τους θέσουμε όμως;
Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονταν πάντοτε αντιμέτωπες με έναν σύνθετο και απαιτητικό διεθνή περίγυρο. Ορισμένες από τις επιλογές τους ενίσχυσαν τα αμερικανικά συμφέροντα και τις αξίες. Άλλες όχι.
Ο ειδικός στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ Τζέιμς Μ. Λίντσεϊ ζήτησε από τα μέλη της Εταιρείας Ιστορικών των Αμερικανικών Εξωτερικών Σχέσεων (Society for Historians of American Foreign Relations – SHAFR), μιας επαγγελματικής ένωσης αφιερωμένης στη μελέτη της ιστορίας των εξωτερικών σχέσεων των ΗΠΑ, να επιλέξουν ποιες θεωρούν ως τις καλύτερες και τις χειρότερες αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής στην αμερικανική ιστορία.
Στα μέλη της SHAFR ζητήθηκε να επιλέξουν 10 αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής από έναν κατάλογο 120 αποφάσεων, οι οποίες, κατά την κρίση τους, «προώθησαν περισσότερο τα εθνικά συμφέροντα και τις αξίες των Ηνωμένων Πολιτειών».
Στη συνέχεια, τους ζητήθηκε να εξετάσουν τις ίδιες 120 αποφάσεις και να επιλέξουν τις 10 που, κατά την κρίση τους, «έβλαψαν περισσότερο τα εθνικά συμφέροντα και τις αξίες των Ηνωμένων Πολιτειών».
Δείτε: Συζητήσεις με ιστορικούς και ειδικούς του CFR
Στο podcast “The President’s Inbox”, ο Λίντσεϊ συνομίλησε με τους ιστορικούς Μέρι Ντουντζιάκ και Κρίστοφερ Νίκολς σε μια εκτενή συζήτηση για τις λίστες με τις καλύτερες και τις χειρότερες αποφάσεις.
Για περισσότερες απόψεις ιστορικών και μια εισαγωγική τοποθέτηση από τον πρόεδρο του Council on Foreign Relations (CFR), Μάικλ Φρόμαν, μπορείτε να παρακολουθήσετε τη συζήτηση πάνελ σχετικά με τα αποτελέσματα της έρευνας, την οποία συντόνισε ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του CFR, Ντέιβιντ Μ. Ρούμπενσταϊν. Επίσης, μπορείτε να διαβάσετε τα τρία βασικά συμπεράσματα του Λίντσεϊ.
Οι 10 Καλύτερες Αποφάσεις Εξωτερικής Πολιτικής των ΗΠΑ Όλων των Εποχών
Από τη διασφάλιση της αμερικανικής κυριαρχίας και την επέκταση της ηπειρωτικής επικράτειας, έως τη δημιουργία των μεταπολεμικών θεσμών μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο που εγκαινίασαν μια περίοδο πρωτοφανούς ειρήνης και ευημερίας, ανακαλύψτε ποιες αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής των Ηνωμένων Πολιτειών άφησαν το πιο θετικό και διαρκές αποτύπωμα στην ιστορία.
#10 Καλύτερη
1962
Η Διαχείριση της Κρίσης των Πυραύλων της Κούβας
Ένα αεροσκάφος U-2 που χρησιμοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της Κρίσης των Πυραύλων της Κούβας. Ευγενική παραχώρηση της Συλλογής Dino A. Brugioni στο National Security Archive.
Μια αναγνωριστική πτήση της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ πάνω από την Κούβα, τον Οκτώβριο του 1962, αποκάλυψε αυτό που οι Αμερικανοί αξιωματούχοι φοβούνταν: η Σοβιετική Ένωση εγκαθιστούσε στο νησί πυρηνικούς πυραύλους. Η ανακάλυψη προκάλεσε μια δεκατριήμερη κρίση που έφερε τον κόσμο στο χείλος πυρηνικού πολέμου.
Ο πρόεδρος Τζον Φ. Κένεντι αρχικά προσανατολιζόταν σε αεροπορικά πλήγματα για την καταστροφή των πυραυλικών εγκαταστάσεων πριν αυτές καταστούν επιχειρησιακές. Ως πρώτο βήμα, διέταξε την επιβολή ναυτικού αποκλεισμού (καραντίνας) της Κούβας. Ωστόσο, ανήσυχος για τον κίνδυνο ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης, επέλεξε να επιδιώξει μυστικές διπλωματικές επαφές με τον Σοβιετικό ηγέτη Νικίτα Χρουστσόφ, οι οποίες οδήγησαν τελικά στην αποκλιμάκωση της κρίσης.
Συγκλονισμένοι από το πόσο κοντά είχαν φτάσει σε πυρηνικό Αρμαγεδδώνα, ο Κένεντι και ο Χρουστσόφ διαπραγματεύθηκαν στη συνέχεια σειρά συμφωνιών που μείωσαν την ένταση μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας και άνοιξαν τον δρόμο για την εποχή του ελέγχου των εξοπλισμών.
Οι ιστορικοί της SHAFR κατέταξαν τον χειρισμό της Κρίσης των Πυραύλων από τον Κένεντι ως τη δέκατη καλύτερη απόφαση εξωτερικής πολιτικής στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών.
Μια πολιτική γελοιογραφία που διατυμπανίζει το Δόγμα Μονρόε. Ευγενική προσφορά της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου.
Στις 2 Δεκεμβρίου 1823, ο πρόεδρος James Monroe παρουσίασε στο Κογκρέσο την έβδομη ετήσια ομιλία του. Στο μέσον μιας κατά τα άλλα συνηθισμένης ανασκόπησης θεμάτων, διατύπωσε μια αρχή που έμεινε στην ιστορία ως Δόγμα Μονρόε. Διακήρυξε ότι το Δυτικό Ημισφαίριο ήταν κλειστό για περαιτέρω ευρωπαϊκό αποικισμό και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούσαν το δικαίωμα να προστατεύουν την κυριαρχία των ανεξάρτητων δημοκρατιών της περιοχής. Παρότι οι διακηρύξεις αυτές υπερέβαιναν τότε τις πραγματικές δυνατότητες ισχύος των ΗΠΑ, βασίζονταν σε διορατική διπλωματική εκτίμηση και σηματοδότησαν τις φιλοδοξίες της νεαρής χώρας. Οι ιστορικοί της SHAFR το κατέταξαν ως την ένατη καλύτερη απόφαση εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ.
Μια σκλάβα σε δημοπρασία στο Ρίτσμοντ της Βιρτζίνια, το 1856. Ευγενική προσφορά της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου.
Το ζήτημα της δουλείας κυριάρχησε στη Συνταγματική Συνέλευση του 1787. Αν και οι αντίπαλοί της δεν κατάφεραν να την καταργήσουν άμεσα, πέτυχαν μία κρίσιμη παραχώρηση: μετά από είκοσι χρόνια, το Κογκρέσο θα μπορούσε να απαγορεύσει την εισαγωγή δούλων. Τον Μάρτιο του 1807, κατόπιν αιτήματος του προέδρου Thomas Jefferson, το Κογκρέσο ψήφισε τον σχετικό νόμο, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1808. Ήταν η πρώτη αμερικανική νομοθεσία που απομακρύνθηκε από το διατλαντικό σύστημα δουλεμπορίου και περιόρισε τη συμμετοχή των ΗΠΑ στο διεθνές εμπόριο δούλων. Κατατάχθηκε ως η όγδοη καλύτερη απόφαση.
Ξενοδοχείο Mount Washington στο Bretton Woods, Νιου Χάμσαϊρ. Ευγενική προσφορά της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου/Carol M. Highsmith.
Καθώς οι ΗΠΑ πολεμούσαν στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο πρόεδρος Franklin D. Roosevelt επιδίωκε να διαμορφώσει τη μεταπολεμική τάξη. Πιστεύοντας ότι οι λανθασμένες νομισματικές και εμπορικές πολιτικές της δεκαετίας του 1930 συνέβαλαν στον πόλεμο, συγκάλεσε διάσκεψη 44 χωρών στο Bretton Woods το 1944. Εκεί θεσπίστηκαν οι κανόνες ενός νέου διεθνούς νομισματικού συστήματος και ιδρύθηκαν δύο βασικοί θεσμοί: το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και η Παγκόσμια Τράπεζα. Το σύστημα αποτέλεσε θεμέλιο της μεταπολεμικής παγκόσμιας οικονομικής τάξης. Κατατάχθηκε έβδομο.
President Harry S. Truman signs the North Atlantic Treaty proclamation. Courtesy of the Harry S. Truman Library & Museum/National Park Service/Abbie Rowe.
Για μεγάλο μέρος της ιστορίας τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες απέφευγαν αυτό που ο Thomas Jefferson αποκάλεσε στην πρώτη εναρκτήρια ομιλία του «μπλεγμένες συμμαχίες» με άλλα κράτη. Αυτό σήμαινε, πάνω απ’ όλα, αποστασιοποίηση από τις πολιτικές υποθέσεις της Ευρώπης.
Οι ΗΠΑ παρέκκλιναν από αυτή την παράδοση όταν εισήλθαν στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αν και ο πρόεδρος Woodrow Wilson επέμεινε ότι η χώρα πολεμούσε στο πλευρό της Γαλλίας και της Μεγάλης Βρετανίας ως «συνεργαζόμενη δύναμη» και όχι ως τυπικός σύμμαχος. Μετά το τέλος του πολέμου, οι Ηνωμένες Πολιτείες απομακρύνθηκαν και πάλι από την Ευρώπη.
Το ίδιο μοτίβο φαινόταν έτοιμο να επαναληφθεί μετά την παράδοση της Γερμανίας στο τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ωστόσο, οι σοβιετικές προσπάθειες για κυριαρχία στην Ευρώπη άλλαξαν τους αμερικανικούς υπολογισμούς. Αντί να αποσυρθούν, οι ΗΠΑ δεσμεύτηκαν στην άμυνα της Ευρώπης με τη δημιουργία του North Atlantic Treaty Organization (ΝΑΤΟ).
Το ΝΑΤΟ εξελίχθηκε στη μακροβιότερη και πιο επιτυχημένη στρατιωτική συμμαχία στην ιστορία, αποτρέποντας τη Σοβιετική Ένωση και εγκαινιάζοντας αυτό που έχει χαρακτηριστεί «Μακρά Ειρήνη» στην Ευρώπη. Οι ιστορικοί της SHAFR κατέταξαν τη δημιουργία του ΝΑΤΟ ως την έκτη καλύτερη απόφαση εξωτερικής πολιτικής των Ηνωμένων Πολιτειών.
Μέλη της Αγγλικής Βοηθητικής Εδαφικής Υπηρεσίας με κιβώτια με τυφέκια που παρείχαν οι Ηνωμένες Πολιτείες βάσει του Νόμου Lend-Lease. Ευγενική προσφορά της Προεδρικής Βιβλιοθήκης και Μουσείου Franklin D. Roosevelt.
Τον Δεκέμβριο του 1940, ο Βρετανός πρωθυπουργός Winston Churchill έστειλε επιστολή στον πρόεδρο Franklin D. Roosevelt με ανησυχητικά νέα: η Βρετανία βρισκόταν στα πρόθυρα της χρεοκοπίας. Ο πόλεμος με τη Γερμανία, που είχε κλιμακωθεί από την άνοιξη του 1940, είχε εξαντλήσει τα βρετανικά οικονομικά αποθέματα. Το Λονδίνο σύντομα δεν θα μπορούσε να πληρώνει για τα εφόδια και τα όπλα που προμηθευόταν από τις Ηνωμένες Πολιτείες — γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε κατάρρευση την προσπάθεια ανάσχεσης της ναζιστικής επίθεσης.
Η είδηση έφερε τον Ρούζβελτ σε δύσκολη θέση. Έναν μήνα νωρίτερα είχε επανεκλεγεί για μια πρωτοφανή τρίτη θητεία, έχοντας διαβεβαιώσει τους Αμερικανούς ότι «τα παιδιά τους δεν θα σταλούν σε ξένους πολέμους». Παράλληλα, όμως, πίστευε ότι μια γερμανική νίκη θα ήταν καταστροφική για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αντιλαμβανόμενος ότι έπρεπε να δράσει, αφιέρωσε τους επόμενους τρεις μήνες στην οικοδόμηση πολιτικής και κοινωνικής στήριξης για ένα σχέδιο δανεισμού πολεμικού υλικού προς τη Βρετανία και άλλες χώρες που μάχονταν τις δυνάμεις του Άξονα. Ο νόμος που προέκυψε, γνωστός ως Lend-Lease Act, τον οποίο ο Τσόρτσιλ χαρακτήρισε «την πιο ανιδιοτελή πράξη», παρείχε βοήθεια άνω των 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε πενήντα χώρες και συνέβαλε καθοριστικά στη νίκη των Συμμάχων στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Οι ιστορικοί της SHAFR κατέταξαν τον Νόμο Lend-Lease ως την πέμπτη καλύτερη απόφαση εξωτερικής πολιτικής στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Εκχώρηση της Λουιζιάνα» του Constantino Brumidi, που απεικονίζει την υπογραφή της Αγοράς της Λουιζιάνα, 1875. Ευγενική παραχώρηση του Αρχιτέκτονα του Καπιτωλίου.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες βγήκαν από τον Πόλεμο της Ανεξαρτησίας με την εθνική τους κυριαρχία διασφαλισμένη, όμως το νεοσύστατο κράτος παρέμενε ευάλωτο απέναντι στις μεγάλες δυνάμεις. Τόσο η Γαλλία όσο και η Ισπανία διεκδικούσαν εδάφη δυτικά των αρχικών δεκατριών πολιτειών. Μεγάλο μέρος του εμπορίου των δυτικών τότε περιοχών των ΗΠΑ διερχόταν από τον ποταμό Μισισιπή. Αρχικά η Ισπανία και στη συνέχεια η Γαλλία ήλεγχαν το λιμάνι της Νέας Ορλεάνης, γεγονός που δημιουργούσε τον κίνδυνο να παραλύσει η αμερικανική οικονομία αν διακοπτόταν η πρόσβαση στη θάλασσα.
Το 1803, ο πρόεδρος Thomas Jefferson έστειλε απεσταλμένους στο Παρίσι με εντολή να προσφέρουν έως και 10 εκατομμύρια δολάρια για την απόκτηση της Νέας Ορλεάνης και, ει δυνατόν, των περιοχών ανατολικά της πόλης. Ωστόσο, ο Γάλλος ηγέτης Napoleon Bonaparte έκανε μια απρόσμενη πρόταση: να πουλήσει ολόκληρη την Επικράτεια της Λουιζιάνα έναντι 15 εκατομμυρίων δολαρίων.
Ο Τζέφερσον ανησυχούσε ότι το Σύνταγμα δεν προέβλεπε ρητά μια τέτοια εξαγορά. Παρά τις επιφυλάξεις του, αποδέχθηκε τη συμφωνία. Η Αγορά της Λουιζιάνα υπερδιπλασίασε την έκταση των Ηνωμένων Πολιτειών, εξασφάλισε τον έλεγχο του Μισισιπή και έθεσε τη χώρα σε τροχιά μετατροπής της σε ηπειρωτική δύναμη.
Οι ιστορικοί της SHAFR κατέταξαν την Αγορά της Λουιζιάνα ως την τέταρτη καλύτερη απόφαση εξωτερικής πολιτικής στην ιστορία των ΗΠΑ.
Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου, Τμήμα Εκτυπώσεων & Φωτογραφιών, Συλλογή Εκδοτικής Εταιρείας Ντιτρόιτ
Όταν οι δεκατρείς αποικίες διακήρυξαν την ανεξαρτησία τους το 1776, στράφηκαν προς τη Γαλλία, αντίπαλο της Μεγάλης Βρετανίας, ζητώντας βοήθεια. Αρχικά, η Γαλλία παρείχε μόνο μυστική υποστήριξη, φοβούμενη ότι η ανοιχτή στήριξη μιας εξέγερσης που ενδεχομένως θα αποτύγχανε θα την οδηγούσε σε πόλεμο με τη Βρετανία χωρίς ουσιαστικό όφελος.
Ωστόσο, η επιδέξια αμερικανική διπλωματία και μια καθοριστική νίκη στο πεδίο της μάχης άλλαξαν τους υπολογισμούς. Στις 6 Φεβρουαρίου 1778, η Γαλλία αναγνώρισε την ανεξαρτησία των δεκατριών αποικιών και δεσμεύτηκε να στηρίξει τον πόλεμό τους εναντίον της Μεγάλης Βρετανίας. Η συμφωνία, που αποτυπώθηκε σε δύο ξεχωριστές συνθήκες, αποτέλεσε σημείο καμπής στον Αμερικανικό Πόλεμο της Ανεξαρτησίας.
Η Γαλλία παρείχε στις αποικίες όχι μόνο στρατιωτικό εξοπλισμό και οικονομική ενίσχυση, αλλά και χερσαίες και ναυτικές δυνάμεις. Η είσοδός της στον πόλεμο ανάγκασε επίσης τη Βρετανία να διασπάσει τις δυνάμεις της για να προστατεύσει τα συμφέροντά της στην Ευρώπη και την Καραϊβική, καθώς και στις αμερικανικές αποικίες.
Ένας πόλεμος που φαινόταν χαμένος μετατράπηκε σε νίκη — αλλάζοντας την πορεία της ιστορίας. Οι ιστορικοί της SHAFR κατέταξαν τη Συνθήκη Συμμαχίας με τη Γαλλία ως την τρίτη καλύτερη απόφαση εξωτερικής πολιτικής στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών.
Στις 24 Οκτωβρίου 1945 τέθηκε σε ισχύ ο Καταστατικός Χάρτης του United Nations, καθορίζοντας τη δομή, τις αρχές και τον σκοπό του νέου οργανισμού. Η ίδρυσή του αποτέλεσε το αποκορύφωμα μιας πολυετούς προσπάθειας που είχε ηγηθεί ο πρόεδρος Franklin D. Roosevelt, ο οποίος είχε αποβιώσει έξι μήνες νωρίτερα.
Στόχος ήταν να διορθωθούν οι αδυναμίες της League of Nations, που είχε δημιουργηθεί μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, μέσω της ίδρυσης ενός νέου διεθνούς θεσμού ικανού να θεσμοθετήσει τη συλλογική προσπάθεια για τη διατήρηση της παγκόσμιας ειρήνης και ασφάλειας, την ανάπτυξη φιλικών διεθνών σχέσεων και την αντιμετώπιση οικονομικών, κοινωνικών, πολιτιστικών, ανθρωπιστικών και υγειονομικών προβλημάτων σε παγκόσμιο επίπεδο.
Παρότι τα Ηνωμένα Έθνη δεν κατάφεραν να υλοποιήσουν πλήρως τα υψηλά οράματα του Ρούζβελτ, ο ρόλος τους ως φόρουμ διεθνούς διαλόγου, οι πολυάριθμες ειρηνευτικές αποστολές τους και το εκτεταμένο ανθρωπιστικό τους έργο καθιστούν την ίδρυσή τους σημαντική επιτυχία για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι ιστορικοί της SHAFR κατέταξαν τη δημιουργία του ΟΗΕ ως τη δεύτερη καλύτερη απόφαση εξωτερικής πολιτικής στην ιστορία των ΗΠΑ.
Στις 3 Απριλίου 1948, ο πρόεδρος Harry S. Truman υπέγραψε τον Νόμο Οικονομικής Συνεργασίας του 1948, γνωστότερο ως Σχέδιο Μάρσαλ. Ονομασμένο από τον βασικό εμπνευστή του, τον υπουργό Εξωτερικών George C. Marshall, το πρόγραμμα ενέκρινε ένα από τα μεγαλύτερα πακέτα ξένης βοήθειας στην ιστορία.
Από το 1948 έως το 1951, οι Ηνωμένες Πολιτείες παρείχαν σε δεκαέξι χώρες της Δυτικής Ευρώπης βοήθεια ύψους 13,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων — ποσό που αντιστοιχεί περίπου σε 180 δισεκατομμύρια σημερινά δολάρια — για την αγορά τροφίμων και αγαθών και για επενδύσεις σε υποδομές και βιομηχανία.
Το Σχέδιο Μάρσαλ αναζωογόνησε τη μεταπολεμική Ευρώπη, περιόρισε τη σοβιετική επιρροή στη Δυτική Ευρώπη, ενθάρρυνε τη συνεργασία μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών και εδραίωσε την ηγετική θέση των Ηνωμένων Πολιτειών στη διατλαντική συμμαχία.
Οι ιστορικοί της SHAFR κατέταξαν το Σχέδιο Μάρσαλ ως την κορυφαία απόφαση εξωτερικής πολιτικής στην ιστορία των ΗΠΑ.
Οι 10 Χειρότερες Αποφάσεις Εξωτερικής Πολιτικής των ΗΠΑ Όλων των Εποχών
Από τη βίαιη επέκταση προς δυσμάς και τον απομονωτισμό του Μεσοπολέμου έως τις καταστροφικές στρατιωτικές επεμβάσεις, ανακαλύψτε ποιες αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής των Ηνωμένων Πολιτειών άφησαν το πιο βεβαρημένο και αμφιλεγόμενο αποτύπωμα στην ιστορία.
#10 Χειρότερη
1945 – Βομβαρδισμός του Ναγκασάκι
Ένα αεροσκάφος U-2 που χρησιμοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της Κρίσης των Πυραύλων της Κούβας. Ευγενική προσφορά της Συλλογής Dino A. Brugioni στο Αρχείο Εθνικής Ασφάλειας.
Στις 6 Αυγούστου 1945, οι Ηνωμένες Πολιτείες έριξαν ατομική βόμβα στη Χιροσίμα της Ιαπωνίας. Η πρώτη στην ιστορία χρήση πυρηνικού όπλου προκάλεσε τον θάνατο περίπου 140.000 ανθρώπων συνολικά, οι περισσότεροι εκ των οποίων ήταν άμαχοι. Τρεις ημέρες αργότερα, οι ΗΠΑ έριξαν δεύτερη ατομική βόμβα στο Ναγκασάκι. Περίπου 40.000 άνθρωποι — και πάλι κυρίως άμαχοι — σκοτώθηκαν ακαριαία, ενώ άλλοι 34.000 πέθαναν μέσα στις επόμενες εβδομάδες ύστερα από βασανιστικούς τραυματισμούς και τις συνέπειες της ακτινοβολίας.
Ο πρόεδρος Harry S. Truman υποστήριξε ότι οι βομβαρδισμοί ήταν αναγκαίοι για να εξαναγκαστεί η Ιαπωνία σε παράδοση και να αποφευχθεί μια πιθανή αμερικανική εισβολή που θα κόστιζε πολύ περισσότερες ζωές. Οι αποφάσεις του Τρούμαν — και ιδίως η επιλογή να βομβαρδιστεί και το Ναγκασάκι — παραμένουν αντικείμενο έντονης ιστορικής και ηθικής αντιπαράθεσης.
Οι επιθέσεις προκάλεσαν ανείπωτη καταστροφή σε άμαχους πληθυσμούς, με μακροχρόνιες συνέπειες. Ο βομβαρδισμός του Ναγκασάκι πραγματοποιήθηκε δύο ημέρες νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό, προκειμένου να αποφευχθούν δυσμενείς καιρικές συνθήκες, αφήνοντας λιγότερο χρόνο στην ιαπωνική κυβέρνηση να αποτιμήσει τι είχε συμβεί στη Χιροσίμα και ενδεχομένως να σταματήσει τις εχθροπραξίες. Ιδιωτικά σχόλια του Τρούμαν υποδηλώνουν ότι η απόφαση για το Ναγκασάκι δεν αποσκοπούσε μόνο στην επίσπευση της ιαπωνικής παράδοσης, αλλά και στην αποστολή μηνύματος αποτροπής προς τη Σοβιετική Ένωση.
Οι ιστορικοί της SHAFR κατέταξαν τον βομβαρδισμό του Ναγκασάκι ως τη δέκατη χειρότερη απόφαση στην ιστορία της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.
Το USS Maddox στη θάλασσα. Ευγενική προσφορά της Διοίκησης Ιστορίας και Κληρονομιάς του Ναυτικού των Ηνωμένων Πολιτειών.
Στις 2 Αυγούστου 1964, περιπολικά σκάφη του Βόρειου Βιετνάμ επιτέθηκαν στο USS Maddox, αντιτορπιλικό που επιχειρούσε σε διεθνή ύδατα στον Κόλπο του Τόνκιν, ανοικτά των ακτών του Βόρειου Βιετνάμ. Δύο νύχτες αργότερα, το Maddox ανέφερε ότι δέχθηκε εκ νέου πυρά.
Ο πρόεδρος Lyndon B. Johnson αντέδρασε διατάσσοντας αεροπορικούς βομβαρδισμούς κατά του Βόρειου Βιετνάμ — την πρώτη ανοιχτή στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ εναντίον της χώρας. Παράλληλα, ζήτησε από το Κογκρέσο να εγκρίνει την απόφασή του να αντιμετωπίσει τη «βορειοβιετναμέζικη επιθετικότητα». Το Κογκρέσο ανταποκρίθηκε μέσα σε λιγότερες από 72 ώρες, ψηφίζοντας την Απόφαση του Κόλπου του Τόνκιν.
Ωστόσο, τα μέλη του Κογκρέσου δεν γνώριζαν ότι μεγάλο μέρος των πληροφοριών που τους είχε παρουσιάσει η κυβέρνηση Τζόνσον σχετικά με τους λόγους παρουσίας του Maddox στον Κόλπο ήταν ανακριβές και ότι η δεύτερη επίθεση πιθανότατα δεν είχε καν συμβεί.
Ενεργώντας βεβιασμένα και με ελλιπή ή εσφαλμένα δεδομένα, το Κογκρέσο ενέκρινε την εμβάθυνση της αμερικανικής εμπλοκής σε έναν πόλεμο που θα εξελισσόταν στον Πόλεμο του Βιετνάμ. Οι ιστορικοί της SHAFR κατέταξαν την Απόφαση του Κόλπου του Τόνκιν ως την ένατη χειρότερη απόφαση εξωτερικής πολιτικής στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών.
Εβραίοι πρόσφυγες στο πλοίο MS St. Louis, 3 Ιουνίου 1939. Ευγενική προσφορά της Εθνικής Υπηρεσίας Αρχείων και Αρχείων.
Η δίωξη των λεγόμενων «μη Αρίων» από τη ναζιστική Γερμανία τη δεκαετία του 1930 ώθησε τους Εβραίους — αρχικά στη Γερμανία και στη συνέχεια στις χώρες που κατέλαβε το Τρίτο Ράιχ — να αναζητήσουν καταφύγιο αλλού. Πολλοί πρόσφυγες ήλπιζαν να βρουν ασφάλεια στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, ακόμη και καθώς ο ναζιστικός έλεγχος επεκτεινόταν στην Ευρώπη, οι ΗΠΑ διατηρούσαν αυστηρούς περιορισμούς στη μετανάστευση.
Η άρνηση αντιμετώπισης της διογκούμενης ανθρωπιστικής κρίσης αντανακλούσε αντισημιτισμό, ξενοφοβία, γραφειοκρατικά εμπόδια και αβάσιμους φόβους ότι οι πρόσφυγες θα επιβάρυναν το κράτος ή θα λειτουργούσαν ως γερμανοί κατάσκοποι. Οι Ηνωμένες Πολιτείες παρέμειναν προσκολλημένες στην περιοριστική μεταναστευτική τους πολιτική, παρότι ο πρόεδρος Franklin D. Roosevelt και άλλοι κορυφαίοι αξιωματούχοι είχαν καταδικάσει τη μεταχείριση των Εβραίων από τη Γερμανία, ενώ ο αμερικανικός Τύπος κάλυπτε συχνά τη δραματική κατάσταση των προσφύγων.
Η άρνηση των ΗΠΑ να δεχθούν περισσότερους πρόσφυγες σήμαινε ότι δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι που θα μπορούσαν να είχαν σωθεί, τελικά εξοντώθηκαν στο Ολοκαύτωμα. Οι ιστορικοί της SHAFR κατέταξαν την επιμονή των Ηνωμένων Πολιτειών στον περιορισμό του αριθμού των Εβραίων προσφύγων τα χρόνια πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ως την όγδοη χειρότερη απόφαση εξωτερικής πολιτικής στην ιστορία της χώρας.
Παγκόσμιοι ηγέτες στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή στο Παρίσι, 30 Νοεμβρίου 2015. Ευγενική προσφορά της Φωτογραφίας των Ηνωμένων Εθνών.
Η υπογραφή της Συμφωνίας του Παρισιού τον Δεκέμβριο του 2015 αποτέλεσε σημαντική καμπή στην παγκόσμια κλιματική διπλωματία. Έπειτα από πολλές αποτυχημένες προηγούμενες προσπάθειες, 194 χώρες συμφώνησαν να συνεργαστούν για τη μείωση των εκπομπών αερίων που παγιδεύουν τη θερμότητα — όπως το διοξείδιο του άνθρακα και το μεθάνιο — και τα οποία συμβάλλουν στην κλιματική αλλαγή.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο δεύτερος μεγαλύτερος ετήσιος εκπομπός και ο μεγαλύτερος σωρευτικά, ήταν μεταξύ των χωρών που υπέγραψαν τη Paris Agreement. Ωστόσο, την 1η Ιουνίου 2017, ο πρόεδρος Donald Trump, ο οποίος είχε αναλάβει καθήκοντα πέντε μήνες νωρίτερα, υλοποίησε προεκλογική του δέσμευση ανακοινώνοντας την αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από τη συμφωνία.
Υποστήριξε ότι η συμφωνία θα έπληττε τη βιομηχανία ενέργειας των ΗΠΑ και θα κόστιζε εκατομμύρια θέσεις εργασίας, ενώ θα είχε περιορισμένο αντίκτυπο στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής — την οποία είχε επανειλημμένα χαρακτηρίσει «απάτη». Καμία άλλη χώρα δεν ακολούθησε το παράδειγμά του, αφήνοντας τις Ηνωμένες Πολιτείες διπλωματικά απομονωμένες, την ώρα που οι μέσες παγκόσμιες θερμοκρασίες αυξάνονταν και τα ακραία καιρικά φαινόμενα πολλαπλασιάζονταν.
Οι ιστορικοί της SHAFR κατέταξαν την αποχώρηση από τη Συμφωνία του Παρισιού ως την έβδομη χειρότερη απόφαση εξωτερικής πολιτικής στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών.
#6 Χειρότερη
1838 – Βίαιη Εκδίωξη των Τσερόκι
Χάρτης που δείχνει την περιοχή που είχε διατεθεί στο Έθνος Τσερόκι, 1884. Ευγενική προσφορά της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου/C.C. Royce.
Στις αρχές του 19ου αιώνα, οι λευκοί έποικοι στις ανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες επεκτείνονταν ολοένα και περισσότερο σε εδάφη που ανήκαν σε Ιθαγενείς Αμερικανούς. Παρότι η αμερικανική κυβέρνηση είχε υπογράψει συνθήκες που καθόριζαν τα σύνορα των ιθαγενικών περιοχών, αυξανόταν η πολιτική πίεση για την αγνόησή τους.
Το 1830, το Κογκρέσο ψήφισε τον Νόμο για τη Μετακίνηση των Ινδιάνων (Indian Removal Act), ο οποίος εξουσιοδοτούσε τον πρόεδρο να παραχωρεί εδάφη δυτικά του Μισισιπή σε φυλές που θα εγκατέλειπαν τις περιοχές τους ανατολικά του ποταμού. Το 1832, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έκρινε ότι οι Ιθαγενείς Αμερικανοί αποτελούσαν «ξεχωριστά έθνη» και δεν υπάγονταν στη νομοθεσία των πολιτειών. Ο πρόεδρος Andrew Jackson αγνόησε την απόφαση.
Στις 23 Μαΐου 1838, τα πρώτα μέλη του Έθνους των Τσερόκι εκδιώχθηκαν από τα εδάφη τους στις σημερινές νοτιοανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες και αναγκάστηκαν να βαδίσουν προς τη νέα τους περιοχή στη βορειοανατολική Οκλαχόμα. Από τους 16.000 Τσερόκι που ξεκίνησαν το ταξίδι, περίπου 4.000 πέθαναν κατά τη διαδρομή που έμεινε γνωστή ως «Μονοπάτι των Δακρύων».
Οι ιστορικοί της SHAFR κατέταξαν τη βίαιη εκδίωξη του Έθνους των Τσερόκι ως την έκτη χειρότερη απόφαση εξωτερικής πολιτικής στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η υπογραφή της Συνθήκης των Βερσαλλιών στην Galerie des Glaces, 28 Ιουνίου 1919. Ευγενική προσφορά της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου.
Η είσοδος των Ηνωμένων Πολιτειών στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο σηματοδότησε ρήξη με τη μακροχρόνια πρακτική αποχής από τις πολιτικές υποθέσεις της Ευρώπης. Ο πρόεδρος Woodrow Wilson είδε αυτή τη στροφή ως ευκαιρία για την αναδιάρθρωση της διεθνούς πολιτικής, ώστε να καταστούν λιγότερο πιθανές μελλοντικές συγκρούσεις. Τον Δεκέμβριο του 1918 μετέβη στο Παρίσι για να διαπραγματευτεί τη λήξη του πολέμου, όπου συνέβαλε στη διαμόρφωση της Treaty of Versailles, η οποία ενσωμάτωνε το όραμά του για τη δημιουργία μιας League of Nations με αποστολή τη διατήρηση της ειρήνης.
Ωστόσο, ο Γουίλσον δεν είχε αντίστοιχη επιτυχία στο εσωτερικό. Τον Νοέμβριο του 1919 και εκ νέου τον Μάρτιο του 1920, η Γερουσία απέρριψε τη Συνθήκη των Βερσαλλιών και, μαζί με αυτήν, τη συμμετοχή των ΗΠΑ στην Κοινωνία των Εθνών. Η Κοινωνία άρχισε να λειτουργεί το 1920, αλλά η απουσία των Ηνωμένων Πολιτειών αποδυνάμωσε σοβαρά τη δράση της.
Η επιλογή να μην ενταχθούν στην Κοινωνία κατέστησε επίσης ευκολότερο για τις ΗΠΑ να αγνοήσουν τις κλιμακούμενες διεθνείς κρίσεις των επόμενων δύο δεκαετιών — μια στάση που αργότερα θα μετάνιωναν. Οι ιστορικοί της SHAFR κατέταξαν την απόρριψη της Συνθήκης των Βερσαλλιών από τη Γερουσία ως την πέμπτη χειρότερη απόφαση εξωτερικής πολιτικής στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο Πρωθυπουργός Μοχάμεντ Μοσαντέκ στην Ουάσινγκτον, DC, 1951. Ευγενική προσφορά της Βιβλιοθήκης και Μουσείου Χάρι Σ. Τρούμαν/Υπουργείο Εξωτερικών.
Ο Mohammad Mosaddeq ανέλαβε πρωθυπουργός του Ιράν τον Απρίλιο του 1951. Ένθερμος εθνικιστής, ανήλθε στην εξουσία αμφισβητώντας την κυριαρχία της Μεγάλης Βρετανίας στην οικονομία και την πολιτική του Ιράν. Έναν μήνα πριν αναλάβει την πρωθυπουργία, ηγήθηκε της προσπάθειας του ιρανικού Ματζλίς (Κοινοβουλίου) να εθνικοποιήσει την Anglo-Iranian Oil Company (AIOC), η οποία ελεγχόταν από τη βρετανική κυβέρνηση.
Αντί να επιδιώξει συμβιβασμό με την Τεχεράνη, το Λονδίνο επιχείρησε να ανατρέψει τον νόμο πλήττοντας τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου — τη βασική πηγή κρατικών εσόδων. Ο πρόεδρος Harry S. Truman απέρριψε τις βρετανικές πιέσεις για αμερικανική εμπλοκή με στόχο την επιστροφή της AIOC στον βρετανικό έλεγχο.
Ωστόσο, τα βρετανικά επιχειρήματα ότι ο Μοσαντέκ αποσταθεροποιούσε το Ιράν βρήκαν πιο πρόσφορο έδαφος όταν πρόεδρος έγινε ο Dwight D. Eisenhower. Φοβούμενος ότι αυξανόταν ο κίνδυνος κομμουνιστικής επικράτησης στο Ιράν, ο Αϊζενχάουερ ενέκρινε την Επιχείρηση Ajax για την ανατροπή του Μοσαντέκ. Το πραξικόπημα πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο του 1953.
Η επιτυχία του ενθάρρυνε μεταγενέστερες αμερικανικές προσπάθειες αποσταθεροποίησης κυβερνήσεων που η Ουάσιγκτον θεωρούσε εχθρικές, ενώ Ιρανοί εθνικιστές αξιοποίησαν το πραξικόπημα για να ενισχύσουν τον αντιαμερικανισμό στη χώρα. Οι ιστορικοί της SHAFR κατέταξαν τη στήριξη στην ανατροπή του Μοσαντέκ ως την τέταρτη χειρότερη απόφαση εξωτερικής πολιτικής στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η απεικόνιση του George Winter για την αναγκαστική απομάκρυνση της φυλής Potawatomi, 1837. Ευγενική προσφορά του Κέντρου Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Έθνους Citizen Potawatomi.
Στις αρχές του 19ου αιώνα, οι λευκοί έποικοι στις Ηνωμένες Πολιτείες επιθυμούσαν τη γη που κατείχαν οι Ιθαγενείς Αμερικανοί. Η αμερικανική κυβέρνηση αρχικά επιχείρησε να περιορίσει τις συγκρούσεις αντιμετωπίζοντας τις φυλές ως κυρίαρχα έθνη και διαπραγματευόμενη συνθήκες που καθόριζαν τα σύνορα των εδαφών τους. Ωστόσο, στην πράξη έκανε ελάχιστα για να επιβάλει στους εποίκους τον σεβασμό των όρων αυτών των συνθηκών.
Αντίθετα, η Ουάσιγκτον συχνά επέβαλλε νέες συμφωνίες στους Ιθαγενείς με ακόμη δυσμενέστερους όρους. Καθώς η ένταση μεταξύ των δύο κοινοτήτων κλιμακωνόταν, αυξανόταν στις ΗΠΑ η υποστήριξη υπέρ της εκδίωξης των Ιθαγενών από τις πατρογονικές τους εστίες.
Το 1830, το Κογκρέσο ψήφισε, κατόπιν αιτήματος του προέδρου Andrew Jackson, τον Νόμο για τη Μετακίνηση των Ινδιάνων (Indian Removal Act). Κατά τις επόμενες δύο δεκαετίες, η αμερικανική κυβέρνηση αθέτησε τις επίσημες συνθηκικές της δεσμεύσεις και ανάγκασε έως και εκατό χιλιάδες Ιθαγενείς που ζούσαν ανατολικά του Μισισιπή να μετακινηθούν σε μικρότερες εκτάσεις δυτικά του ποταμού.
Οι ιστορικοί της SHAFR κατέταξαν τον Νόμο για τη Μετακίνηση των Ινδιάνων ως την τρίτη χειρότερη απόφαση εξωτερικής πολιτικής στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών.
Αμερικανοί πεζοναύτες φτάνουν στο Ντα Νανγκ του Νότιου Βιετνάμ, στις 8 Μαρτίου 1965. Ευγενική προσφορά του Σώματος Πεζοναυτών των Ηνωμένων Πολιτειών.
Στις 8 Μαρτίου 1965, 3.500 πεζοναύτες της 9ης Εκστρατευτικής Ταξιαρχίας Πεζοναυτών αποβιβάστηκαν στο Ντα Νανγκ του Νοτίου Βιετνάμ. Αποστολή τους ήταν η προστασία αμερικανικής αεροπορικής βάσης από επιθέσεις του αυτοαποκαλούμενου Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (NLF), της αντάρτικης οργάνωσης που επιδίωκε την ανατροπή της κυβέρνησης του Νοτίου Βιετνάμ και ήταν ευρύτερα γνωστή στους Αμερικανούς ως «Βιετκόνγκ».
Έξι ημέρες νωρίτερα, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν ξεκινήσει την Επιχείρηση Rolling Thunder, μια εκστρατεία βομβαρδισμών κατά του Βορείου Βιετνάμ που θα διαρκούσε τρία χρόνια. Ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι αντιτάχθηκαν στην αποστολή των πεζοναυτών στο Ντα Νανγκ, προβλέποντας ότι ο πρόεδρος Lyndon B. Johnson σύντομα θα βρισκόταν υπό πίεση να στείλει ακόμη περισσότερα στρατεύματα σε έναν πόλεμο που δεν μπορούσε εύκολα να κερδηθεί.
Παρά τις βαθιές προσωπικές του αμφιβολίες για τη δυνατότητα των Ηνωμένων Πολιτειών να επικρατήσουν σε μια σύγκρουση που ο ίδιος χαρακτήρισε «το χειρότερο χάος που έχω δει ποτέ στη ζωή μου», ο Τζόνσον ενέκρινε την αποστολή άλλων 120.000 στρατιωτών στο Νότιο Βιετνάμ μέσα στους επόμενους πέντε μήνες και περισσότερων από μισό εκατομμύριο μέσα στα επόμενα τρία χρόνια.
Ωστόσο, ο πόλεμος παρέμεινε αδιέξοδος. Οι ιστορικοί της SHAFR κατέταξαν την αποστολή αμερικανικών μάχιμων δυνάμεων στο Βιετνάμ ως τη δεύτερη χειρότερη απόφαση εξωτερικής πολιτικής στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών.
Αμερικανοί στρατιώτες στη Σαμάρα του Ιράκ, 2004. Ευγενική παραχώρηση του Υπουργείου Άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών/Γιόχαν Τσαρλς Βαν Μπόερς
Οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 ενίσχυσαν τους φόβους στις Ηνωμένες Πολιτείες ότι το Ιράκ ενδέχεται να παραχωρήσει σε τρομοκρατικές οργανώσεις όπλα μαζικής καταστροφής (ΟΜΚ). Παρότι τα United Nations είχαν πιέσει το Ιράκ, μετά τον Πόλεμο του Κόλπου το 1991, να διαλύσει τα πυρηνικά, βιολογικά και χημικά του προγράμματα, ο πρόεδρος George W. Bush υποστήριζε ότι ο Ιρακινός ηγέτης Saddam Hussein συνέχιζε να τα αναπτύσσει.
Στα τέλη του 2002, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ προειδοποίησε το Ιράκ με «σοβαρές συνέπειες» αν δεν συνεργαζόταν με τους επιθεωρητές όπλων, ωστόσο δεν ενέκρινε την εισβολή. Οι Ηνωμένες Πολιτείες απάντησαν συγκροτώντας μια «συμμαχία των προθύμων» με στόχο την ανατροπή του Χουσεΐν.
Η Επιχείρηση Iraqi Freedom ξεκίνησε στις 20 Μαρτίου 2003 και οι ιρακινές δυνάμεις κατέρρευσαν γρήγορα. Ωστόσο, δεν βρέθηκαν αποδείξεις για ενεργά προγράμματα όπλων μαζικής καταστροφής. Οι ΗΠΑ ενεπλάκησαν σε έναν αιματηρό πόλεμο κατοχής που διήρκεσε οκτώ χρόνια, με βαρύ ανθρώπινο και οικονομικό κόστος, πλήττοντας τη διεθνή τους εικόνα και ενισχύοντας αντιαμερικανικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή και παγκοσμίως.
Οι ιστορικοί της SHAFR κατέταξαν την εισβολή στο Ιράκ ως τη χειρότερη απόφαση εξωτερικής πολιτικής στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η κατάντη σταθερότητα την οποία υπόσχεται ο πρωθυπουργός διεκδικώντας την πρωτιά έναντι της προτίμησης του χάους από την πλειοψηφία των συμπολιτών μας, του παρέχει το πρόσκαιρο πλεονέκτημα ότι η κατάντια της χώρας εξελίσσεται «συντεταγμένα» με τη διακυβέρνησή του αγνοώντας-όπως και ο προσωπικός του σύμβουλος που, μάλλον, πληρώνουμε εμείς- ότι η έλλειψη ντροπής πριμοδοτεί την εντροπία (το χάος και την αταξία) οδηγώντας σε σύγκρουση συμφερόντων, ακόμα και με τα μέλη της «Εχθρικής Εταιρίας» των εγχώριων οικονομικών παραγόντων.
Άσε που καραδοκούν από δίπλα οι μεγάλοι πλιατσικολόγοι της «συμμάχου» Δύσης και της «φίλης» Τουρκίας των οποίων οι βουλιμία, μέχρι στιγμής, ικανοποιείται με αργούς ρυθμούς μέσω τοκογλυφικών δανείων-επί υποθήκη όλων ημών-των δυτικών χρηματοπιστωτικών οργανισμών, αλλά και εξαγορών κάθε διαθέσιμης προς πώληση σπιθαμής γης από τους γείτονες οι οποίοι διασφαλίζουν νόμιμους τίτλους προκειμένου να αποφύγουν τις δικαστικές διώξεις όπως στην περίπτωση της Κύπρου της οποίας άρπαξαν ένα κομμάτι εξυπηρετώντας, συγχρόνως, τα συμφέροντα των ΗΠΑ.
Η «Εχθρική Εταιρία» δεν έχει τη δύναμη να περιορίσει τις ορέξεις των ξένων καθότι η εξουσία της φτάνει μέχρι τα σύνορά μας, αλλά είναι σε θέση να «ταπώνει» κάθε πιθανό κενό ικανό να εγείρει την ιδέα μιας νέας Φιλικής Εταιρίας δημιουργημένης από πραγματικά φιλοπάτριδες Έλληνες της πρόσφατης και της ιστορικής διασποράς, την οποία θεωρούν «casus belli» οι «μέτοχοι» της πρώτης. Οι συνθήκες αμφισβήτησης της ισχύος τους από μια ισχυρή ομάδα συμπατριωτών μας του εξωτερικού δεν είναι παρόμοιες εκείνων της οθωμανικής περιόδου των χαλαρών δομών ώστε να διαφύγει της προσοχής των σύγχρονων κοτζαμπάσηδων. Οι «μέτοχοι» δεν έχουν μόνο τον πλήρη έλεγχο της πολιτείας, αλλά και τον ελεγκτικό-κατασταλτικό μηχανισμό των πραιτοριανών τους που συμπεριφέρονται κατά παρόμοιο τρόπο με εκείνον των γενίτσαρων.
Με την αίσθηση της δύναμής τους να μην τους καθησυχάζει μετέρχονται και άλλες μεθόδους όπως αυτές του φόβου (τούρκικου, ρωσικού, ιώσεων κλπ.) και της πολιτικής μικροπαροχών (τύπου μπότοξ που είναι και του συρμού) προς εκείνους που αρκούνται στο «φάγαμε και σήμερα». Μέτρα ικανά, μέχρι τώρα, να κρατούν τον «βρασμό» της κοινωνίας κάτω από το επίπεδο κοχλασμού της για να μην αποκτήσει πλεονέκτημα το χάος έναντι των ανδρεικέλων της. Πλέον τούτων, χρησιμοποιούν και τα λεγόμενα «μεγάλα αναπτυξιακά» έργα-κάτι σαν τάματα, δηλαδή-των οποίων ρόλος είναι να επιστρέφονται τα «χαρισμένα», ή τα κρατικά δάνεια, στα χέρα τους και μάλιστα, επαυξημένα προκειμένου να στηρίξουν τις μετοχές τους στις ξένες αγορές.
Εκείνο το οποίο φαίνεται να τους ξεφεύγει είναι ο έλεγχος του τρέχοντος εκπροσώπου τους ο οποίος δείχνει τάσεις αυτονόμησης, συμπεριφερόμενος «σαν να μην υπάρχει αύριο» (για τον ίδιο και την οικογένεια ή την ΝΔ;), κοστίζοντάς τους ακριβότερα απ’ όσο εκτιμούσαν προσθέτοντας και τον ρόλο του ως «θερμαστή» της καίουσας φωτιάς κάτω από το κοινωνικό καζάνι ενισχύοντας την πιθανότητα «σύντηξης» των μεμονωμένων Ελλήνων σε κοινωνία. Συμπεριφορά η οποία ενεργοποίησε τα μέλη της «Εχθρικής Εταιρίας» να καταφύγουν στις εφεδρείες της-λεφτά υπάρχουν-για την οσονούπω αντικατάστασή του, ακόμα και μέσω ανακύκλωσης δείχνοντας, ταυτόχρονα, την περιβαλλοντική τους ευαισθησία. Ανακύκλωση η οποία, παρά τον σχετικό εμπλουτισμό της, πάντα αποφέρει υποδεέστερη ύλη από εκείνη της πρώτης χρήσης.
Η νέα Φιλική Εταιρία την ανάδυση της οποίας προσδοκούν κάποιοι, είναι αδύνατον να προκύψει χωρίς να έχουν διαμορφωθεί οι συνθήκες από τους εγχώριους φιλοπάτριδες οι περισσότεροι των οποίων, μέχρι τώρα, δοξάζουν τον θεό που κράτησε το έγκλημα των Τεμπών «μακριά από την αυλή τους». Μιας ήδη υποθηκευμένης αυλής λόγω δανεικών των οποίων μικρό μέρος καταλήγει στην κοινωνία μέσω δόσεων εξάρτησης μεγάλης προβολής και ακόμα μεγαλύτερης εκροής προς τα πορτοφόλια των «μετόχων» της Εχθρικής Εταιρίας όσο, βέβαια, η χώρα θα χαρακτηρίζεται «αξιόχρεη» («χρωστώ και (ου)κ χωστούνε με, αν θέλω παίρω κι άλλα», στην ποντιακή γλώσσα) από «φιλεύσπλαχνους» ξένους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς με τελώνη το ΤΑΥΠΕΔ!
Οι «μέτοχοι» αγωνιούν, επίσης, μήπως το κύμα της σθεναρής αντίδρασης των οικογενειών των δολοφονημένων παιδιών εξελιχθεί σε κίνημα το οποίο λείπει από τη χώρα της περίσσιας κομμάτων στη σωρεία των οποίων επιχειρούν να το χαντακώσουν. Θαρρούν πως η πρακτική κάποιων που ζούνε μέσω της βουλής-των μικρομετόχων της «Εχθρικής Εταιρίας»-χάριν του θανάτου κάποιου οικείου τους, ισχύει και για όλους τους υπόλοιπους. Έχοντας, όμως, στο πλευρό τους τα κανάλια απορροής της Δημοκρατίας προσπαθούν να επιτύχουν ό,τι και στην περίπτωση του κινήματος των αγανακτισμένων το οποίο γρήγορα οικειοποιήθηκε η κυβέρνηση της πρώτης φοράς και του πρώτου λαϊκού ΟΧΙ, λειτουργώντας ως αμορτισέρ εκτόνωσης των δυνάμεών του.
Θέτοντάς το διαφορετικά, κόμματα έχουμε κίνημα όχι, παρότι είναι το μόνο ικανό να παρακινήσει τους Έλληνες της διασποράς για τη δημιουργία μιας νέας Φιλικής Εταιρίας απέναντι στην «Εχθρική» η οποία κατατρώει τη χώρα κομμάτι-κομμάτι. Με την Ελλάδα να κείται στων Τεμπών την κοιλάδα, ας ξεκινήσει από ‘κει μια πορεία (σαν αυτή των Σέρβων) προς τον Άγνωστο Στρατιώτη, διεκδίκησης ενός καλύτερου μεριδίου συμμετοχής στην ιστορία της χώρας, ακόμα και χωρίς την έγκριση των «συμμάχων» οι οποίοι από πειραματόζωα μας προορίζουν για κρέας στα κανόνια τους. Όποιος μπορεί να οραματισθεί τη χώρα σε καλύτερο επίπεδο από το σημερινό μετά από τρία χρόνια υπό το υφιστάμενο ή το ανακυκλωμένο πολιτικό προσωπικό, ας μείνει στην αυλή του επαφιέμενος στην ελεημοσύνη των κλεφτών της περιουσίας και της ελευθερίας του έναντι της «ασφάλειάς» του, δηλαδή, της ζωής του ραγιά. Ο ραγιαδισμός δεν είναι πατριωτισμός αλλά ενδοτισμός!
Ο διορισμός του σκληροπυρηνικού εισαγγελέα Ακίν Γκιουρλέκ ως υπουργού Δικαιοσύνης σηματοδοτεί μια απροκάλυπτη σκλήρυνση της δικαστικής καταστολής. Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι η αντιπολίτευση φαίνεται καταδικασμένη να μαραζώσει υπό πίεση.
Στις 11 Φεβρουαρίου 2026, μέσα σε μια ημέρα καταιγιστικών συναντήσεων με κοινοβουλευτικές ομάδες, την «αντιπροσωπεία του Ιμραλί» του φιλοκουρδικού κόμματος DEM και τον πρωθυπουργό της Ελλάδας Κυριάκο Μητσοτάκη, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν φαίνεται να προχώρησε σε μια υπολογισμένη κίνηση που σηματοδοτεί το πέρασμα της Τουρκίας σε ένα ακόμη ιστορικό κατώφλι.
Ο διορισμός του εισαγγελέα Κωνσταντινούπολης Ακίν Γκιουρλέκ στο υπουργείο Δικαιοσύνης δεν αποτελεί απλώς ανασχηματισμό. Συνιστά την τοποθέτηση ενός δικαστικού «εκτελεστή», του οποίου η σταδιοδρομία έχει σημαδευτεί από τη δίωξη διαφωνούντων, ηγετών της αντιπολίτευσης και στελεχών της κοινωνίας των πολιτών.
Ολοκληρωτική εδραίωση και συνταγματικό «τελικό στάδιο»
Με αυτή τη μοναδική απόφαση, η Τουρκία παγιώνει ένα υπερ-συγκεντρωτικό, ακραία «ασφαλειοποιημένο» καθεστώς, αίροντας τα εναπομείναντα εμπόδια που τη χωρίζουν από μια μορφή σχεδόν ολοκληρωτικής διακυβέρνησης. Σε αυτό το πλαίσιο, η αντιπολίτευση συνεχίζει να υπάρχει είτε ως σχήμα συνάθροισης χωρίς ουσιαστική ισχύ είτε ως ανίσχυρες πολιτικές ομάδες για «διακοσμητική» παρουσία. Ο διορισμός συνιστά, συνεπώς, μια απροκάλυπτη κλιμάκωση στην επιδίωξη του Ερντογάν για αδιαμφισβήτητη εξουσία.
Ο πρώην Γενικός Εισαγγελέας της Κωνσταντινούπολης, Ακίν Γκιουρλέκ, ορκίζεται ως ο νεοδιορισθείς Υπουργός Δικαιοσύνης, υπό ταραχώδεις συνθήκες στη Βουλή.
Το βιογραφικό του Γκιουρλέκ δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών. Ως πρόεδρος του 26ου Κακουργιοδικείου Κωνσταντινούπολης, καταδίκασε τον πρώην συμπρόεδρο του HDP Σελαχατίν Ντεμιρτάς σε σχεδόν πέντε χρόνια φυλάκιση για ομιλία του στις εκδηλώσεις του Νεβρόζ το 2013, κρίνοντάς τον ένοχο για «τρομοκρατική προπαγάνδα».
Επέβαλε ανάλογες ποινές στον εκλιπόντα Κούρδο πολιτικό Σιρί Σουρεγιά Οντέρ και στον αριστερό δικηγόρο Σελτσούκ Κοζαγκατσλί, ο οποίος καταδικάστηκε σε 11 χρόνια φυλάκιση μαζί με άλλους 19 δικηγόρους της προοδευτικής Ένωσης Σύγχρονων Δικηγόρων (ÇHD), σε μια υπόθεση που συμβόλιζε την ποινικοποίηση της ίδιας της νομικής υπεράσπισης.
Αργότερα, η τότε επικεφαλής του CHP στην Κωνσταντινούπολη, Τζανάν Καφταντζίογλου, καταδικάστηκε σε πάνω από εννέα χρόνια για αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ η πρόεδρος του Τουρκικού Ιατρικού Συλλόγου (TTB), Σεμπνέμ Κορούρ Φιντζαντζί, καταδικάστηκε σε 2,5 χρόνια.
Το 2024, αναβαθμισμένος σε επικεφαλής εισαγγελέα Κωνσταντινούπολης, ο Γκιουρλέκ ηγήθηκε της εκτεταμένης έρευνας για τον Δήμο Κωνσταντινούπολης, που οδήγησε στη σύλληψη του Εκρέμ Ιμάμογλου τον Μάρτιο του 2025 με κατηγορίες διαφθοράς, τις οποίες επικριτές θεωρούν κατασκευασμένες για την εξουδετέρωση ενός ισχυρού αντιπάλου. Κατατέθηκαν περισσότερες από 140 κατηγορίες σε βάρος του, που θα μπορούσαν να επισύρουν ποινές φυλάκισης χιλιάδων ετών, ενώ εκατοντάδες στελέχη του CHP βρέθηκαν στο στόχαστρο, μετά τις νίκες του κόμματος στις τοπικές εκλογές του 2024.
Ο επικεφαλής του CHP, Οζγκιούρ Οζέλ, αντιμετωπίζει έρευνες με ενδεχόμενο άρσης της ασυλίας του, ενώ ο φυλακισμένος δήμαρχος Ιμάμογλου βρίσκεται αντιμέτωπος με μια δίκη που ευρέως θεωρείται παρωδία, διαρρηγνύοντας τη δυναμική του κόμματος ενόψει των εκλογών του 2028. Η ανάδειξη του Γκιουρλέκ διασφαλίζει ότι οι διώξεις θα πολλαπλασιαστούν — από υποθέσεις διαφθοράς έως κατηγορίες περί «διασυνδέσεων με την τρομοκρατία» — παραλύοντας την οργανωτική συνοχή του CHP.
Η πορεία του αποτυπώνει αυτό που χαρακτηρίζεται ως «νομικός πόλεμος» (lawfare) του Ερντογάν: τη διαμόρφωση μιας Δικαιοσύνης προσαρμοσμένης στην προστασία του καθεστώτος και στην αποδόμηση των αντιπάλων του.
Ο διορισμός δεν συνδέεται με πρόωρες εκλογές — ο Ερντογάν δεν προτίθεται να προσφύγει στις κάλπες πριν τα τέλη του 2027 το νωρίτερο. Αντίθετα, πρόκειται για τη μεθοδική προετοιμασία του εκλογικού τοπίου, ώστε να μην υπάρξουν «ρωγμές» στη Δικαιοσύνη που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν νομικά προηγούμενα υπέρ της αντιπολίτευσης.
Όπως σημειώνει ο δημοσιογράφος Αλικάν Ουλουδάγ, οι διορισμοί σηματοδοτούν προετοιμασία για το 2028 και για ένα νέο Σύνταγμα, το οποίο θα προστατεύει όχι μόνο τη θέση του Ερντογάν αλλά και θα κατοχυρώνει συνταγματικά την πολιτική του ιδεολογία και τη δομή του καθεστώτος.
Το πλέον κρίσιμο στοιχείο είναι ότι, ως υπουργός Δικαιοσύνης, ο Γκιουρλέκ καθίσταται αυτομάτως πρόεδρος του Συμβουλίου Δικαστών και Εισαγγελέων (HSK), αποκτώντας εκτεταμένες αρμοδιότητες για διορισμούς, προαγωγές, μεταθέσεις και πειθαρχικές διαδικασίες σε βάρος όλων των δικαστών και εισαγγελέων της χώρας. Δεν πρόκειται για επιβράβευση, αλλά για την εγκατάσταση ενός «θεματοφύλακα» της συμμόρφωσης της Δικαιοσύνης στις επιταγές του καθεστώτος.
Η διπλή στρατηγική: Συντριβή του CHP, δελεασμός του DEM
Ιστορικοί παραλληλισμοί πλανώνται πάνω από αυτή τη συγκυρία. Κοινό χαρακτηριστικό των σκοτεινών καθεστώτων του περασμένου αιώνα ήταν ότι οι αυταρχικοί ηγέτες που δεν άφηναν τίποτα στην τύχη απολάμβαναν μακροβιότερη πολιτική κυριαρχία.
Σε αυτό το πλαίσιο, η κίνηση του Ερντογάν συνοδεύεται από μια σύνθετη «στρατηγική διπλής λαβής» που στοχεύει την κατακερματισμένη τουρκική αντιπολίτευση.
Στο ένα μέτωπο, το κοσμικό Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) υφίσταται αδιάκοπη νομική πίεση. Μετά τις εντυπωσιακές νίκες του κόμματος στις τοπικές εκλογές του Μαρτίου 2024, η κυβέρνηση προχώρησε σε συλλήψεις δημάρχων, άνοιξε έρευνες για διαφθορά και επιχείρησε ακόμη και να ακυρώσει το συνέδριο ηγεσίας του CHP του 2023.
Δεν προκαλεί λοιπόν έκπληξη ότι η άμεση αντίδραση του προέδρου του CHP, Οζγκιούρ Οζέλ, στον διορισμό του Γκιουρλέκ — «η δουλειά μας μόλις έγινε πολύ δυσκολότερη» — καταδεικνύει πως το κόμμα αντιλαμβάνεται ότι ένας «νομικός τυφώνας κατηγορίας 5» πλησιάζει.
President Erdoğan with two key DEM deputies: Pervin Buldan and Mithat Sancar
Στο αντίπαλο μέτωπο, αναπτύσσεται μια δελεαστική τακτική προς το φιλοκουρδικό κόμμα DEM: ο Ερντογάν και ο υπερεθνικιστής σύμμαχός του, Ντεβλέτ Μπαχτσελί, προβάλλουν το ενδεχόμενο αποφυλάκισης του Κούρδου ηγέτη Αμπντουλάχ Οτσαλάν ενώπιον του κόμματος.
Ως αποτέλεσμα — προφανώς κατ’ επιθυμία του Οτσαλάν, οι «ευχές» του οποίου εκλαμβάνονται ως κατευθυντήριες οδηγίες — το DEM συνεργάζεται με το κυβερνητικό πλαίσιο «Τουρκία χωρίς Τρομοκρατία», αποδέχεται μόνο ρητορικές παραχωρήσεις και εγκαταλείπει τα παραδοσιακά του αιτήματα για συλλογικά δικαιώματα. Του διαμηνύεται ότι δεν θα πρέπει να αναμένει ουσιαστικά ανταλλάγματα, αλλά να στηρίξει το μπλοκ εξουσίας στις συνταγματικές τροποποιήσεις που αποσκοπούν στη διασφάλιση της συνέχειας του σκληρού καθεστώτος — με την προοπτική, ενδεχομένως, της αποφυλάκισης του Οτσαλάν ή της βελτίωσης των συνθηκών κράτησής του.
Ο ίδιος ο Ερντογάν δήλωσε στις 11 Ιανουαρίου ότι «αυτή την κοινοβουλευτική περίοδο θα ολοκληρωθεί το έργο για το νέο Σύνταγμα», αποκαλύπτοντας ότι ειδική ομάδα στο κόμμα του επεξεργάζεται ήδη σχετικό σχέδιο — ένα σχέδιο που αποσκοπεί, ουσιαστικά, στο να του επιτρέψει να είναι εκ νέου υποψήφιος για την προεδρία χωρίς νομικά προσκόμματα. Για τον σκοπό αυτό, το κυβερνητικό μπλοκ χρειάζεται επειγόντως τη στήριξη της 57μελούς κοινοβουλευτικής ομάδας του DEM.
Ο Μαχμούτ Τανάλ, βουλευτής της αξιωματικής αντιπολίτευσης, μετά τον καβγά στο Κοινοβούλιο
Ειρωνεία μέσα σε μια χαοτική ημέρα: η «αντιπροσωπεία του Ιμραλί» του DEM συναντήθηκε με τον Ερντογάν την ίδια ημέρα που ο Γκιουρλέκ ορκιζόταν υπουργός — σε μια σκηνοθετημένη αντίστιξη με τη σφοδρή συμπλοκή μεταξύ βουλευτών του CHP και του κυβερνώντος κόμματος, που είχε ξεσπάσει λίγες ώρες νωρίτερα στην αίθουσα της Ολομέλειας.
Ο συμβολισμός ήταν έντονος: μέλη του CHP με εμφανή σημάδια από χειροδικίες, την ώρα που εκπρόσωποι του DEM χαμογελούσαν δίπλα στον Ερντογάν σε φωτογραφικές λήψεις, σαν το Κοινοβούλιο να λειτουργούσε με «ελβετικού επιπέδου ευπρέπεια».
Τα δύο μεγαλύτερα κόμματα της αντιπολίτευσης, που κάποτε θεωρούνταν δυνητικοί σύμμαχοι και μετέδιδαν ελπίδα, ακολουθούν πλέον αποκλίνουσες πορείες — το CHP αντιμέτωπο με μια υπαρξιακή «νομική πολιορκία», το DEM παγιδευμένο σε μια «ειρηνευτική διαδικασία» ελεγχόμενη από το καθεστώς, με τον κίνδυνο να μετατραπεί σε πιστό διακοσμητικό συμπλήρωμα.
Αυτή η στρατηγική — «δικαστικό σφυρί» κατά του CHP, «βελούδινο γάντι» προς το DEM — αξιοποιεί τα ρήγματα. Εν μέσω μιας ολοένα βαθύτερης οικονομικής κρίσης που διαβρώνει την αγοραστική δύναμη των λαϊκών στρωμάτων, η κοσμική βάση του CHP αντιδρά στις κουρδικές παραχωρήσεις, ενώ το DEM καλείται να συγκρατήσει μια εκλογική βάση όλο και πιο συγκεχυμένη και — λόγω της υποχώρησης των Κούρδων στη Συρία — οργισμένη.
Οι σύμμαχοι του Ερντογάν από το MHP κλιμακώνουν τη ρητορική: δαιμονοποιούν το CHP ως «σάπιο μέχρι τον πυρήνα» και δελεάζουν το DEM με τον αντικατοπτρισμό ενός «κουρδικού ανοίγματος». Το αποτέλεσμα; Η αντιπολίτευση κατακερματίζεται, θυμίζοντας το μοντέλο «ελεγχόμενου πλουραλισμού» του Αζερμπαϊτζάν — ή πρότυπα κρατών της Κεντρικής Ασίας.
Ο Ερντογάν έχει — για ακόμη μία φορά — τον χρόνο με το μέρος του: μια σταθερή συμμαχία με τον Τραμπ, βασισμένη σε αμοιβαία εκτίμηση, οι χλιαρές αντιδράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δίνουν προτεραιότητα στη συνεργασία στον τομέα της άμυνας, καθώς και η παγκόσμια δημοκρατική οπισθοδρόμηση δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για εσωτερική καταστολή. Γνωρίζει ότι δύσκολα θα υπάρξουν εμπόδια στην πορεία του.
Osman Kavala
Κανένας σύμμαχος της Τουρκίας, όπως φαίνεται, δεν δείχνει να ανησυχεί ιδιαίτερα για το γεγονός ότι η χώρα κατέχει το αρνητικό ρεκόρ, στο πλαίσιο της δυτικής συμμαχίας, ως προς τον αριθμό των πολιτικών κρατουμένων.
Σύμφωνα με τον βουλευτή του DEM Ομέρ Φαρούκ Γκεργκερλίογλου, πολιτικό που παρακολουθεί συστηματικά τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, «τουλάχιστον 40.000» άνθρωποι βρίσκονται στις τουρκικές φυλακές — δήμαρχοι του CHP, Κούρδοι πολιτικοί όπως ο Σελαχατίν Ντεμιρτάς, ακτιβιστές της κοινωνίας των πολιτών όπως ο Οσμάν Καβάλα ή η Τσιγντέμ Ματέρ, εκδότες που συνδέονται με το κίνημα Γκιουλέν όπως ο Χινταγιέτ Καρατζά, αριστεροί δικηγόροι όπως ο Σελτσούκ Κοζαγκατσλί… δημοσιογράφοι και πολλοί ακόμη.
Ένας ακόμη «Ρουβίκωνας» έχει διαβεί. Όσα διαγράφονται στη συνέχεια είναι δυσοίωνα προβλέψιμα: η Τουρκία ολισθαίνει προς μια μορφή ολοκληρωτικής τάξης, όπου η Δικαιοσύνη υπηρετεί την εξουσία, η αντιπολίτευση αποδυναμώνεται μέσω της νομικής εργαλειοποίησης και η διατήρηση του καθεστώτος υπερισχύει της δημοκρατίας.
Απομένει, ωστόσο, μία επιφύλαξη: η τουρκική κοινωνία, όσο πολωμένη και τραυματισμένη κι αν είναι, διαθέτει υπερβολικά σύνθετη πολιτική και κοινωνική δομή για να ανασχηματιστεί πλήρως κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση του ηγέτη της.
Το Palomar διατίθεται δωρεάν, όμως για να στηρίξετε την προσπάθειά μου (Yavuz Baydar) υπέρ της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας, θα εκτιμούσα αν εξετάζατε το ενδεχόμενο να εγγραφείτε ως συνδρομητές επί πληρωμή. Αυτό βοηθά να παραμείνει το Palomar βιώσιμο και προσβάσιμο σε όλους.
Σημείωση Ανιχνεύσεων: το κείμενο δημοσιεύθηκε στην σελίδα Palomar του διακεκριμένου τούρκου δημοσιογράφου Yavuz Baydar
Γιατροί, νοσηλευτές, αλλά και διοικητικοί υπάλληλοι νιώθουν απροστάτευτοι από την Πολιτεία, την αστυνομία αλλά και τις διοικήσεις των υγειονομικών δομών
(ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ/EUROKINISSI)
Στα ίδια ανησυχητικά επίπεδα εξακολουθεί να κινείται ο αριθμός των τραμπουκισμών -κυρίως στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών των υγειονομικών δομών με λεκτικές αλλά και βίαιες επιθέσεις- σε βάρος του υγειονομικού προσωπικού της χώρας από ασθενείς και συνοδούς τους, παρά το γεγονός ότι έχει αυστηροποιηθεί η νομοθεσία για τέτοια περιστατικά.
Όπως αναφέρουν στο ethnos.gr εκπρόσωποι των υγειονομικών, κυρίως γιατροί και νοσηλευτές αλλά και διοικητικοί υπάλληλοι νιώθουν απροστάτευτοι από την Πολιτεία, η οποία, πέρα από την αυστηροποίηση των ποινών, δεν προχωρεί στη λήψη και άλλων ουσιαστικών μέτρων (ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού για να εξυπηρετούνται καλύτερα και πιο γρήγορα οι ασθενείς, τοποθέτηση εκπαιδευμένων σεκουριτάδων σε υγειονομικούς χώρους κτλ.), ώστε να σπάσει το απόστημα.
Υποστηρίζουν, παράλληλα ότι δεν λαμβάνουν ουσιαστική προστασία ούτε από την αστυνομία, όταν σημειώνονται περιστατικά, κυρίως διότι η διαδικασία προϋποθέτει και την… ταλαιπωρία του θύματος, το οποίο πρέπει να βρεθεί για ώρες σε κάποιο αστυνομικό τμήμα, ώστε να υποβληθεί μήνυση, αν και θα μπορούσε αυτή να γίνει αυτεπάγγελτα.
Μάλιστα, ο γενικός γραμματέας της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκομειακών Γιατρών Ελλάδος (ΟΕΝΓΕ), Πάνος Παπανικολάου καταγγέλλει στο ethnos.gr ότι υπάρχουν περιπτώσεις, κατά τις οποίες ως κατηγορούμενος στην αστυνομία προσήχθη το… θύμα, επειδή, όπως λέει, «ο θύτης είχε… μπάρμπα στην Κορώνη».
Τέλος, οι υγειονομικοί νιώθουν απροστάτευτοι και από τις διοικήσεις των υγειονομικών δομών, διότι, όπως υποστηρίζουν, σε πάρα πολλές περιπτώσεις είναι… άφαντες, όταν σημειώνονται τέτοια περιστατικά και δεν επιλαμβάνονται για να προχωρήσουν οι προβλεπόμενες διαδικασίες.
«Κατ’ αρχάς να σημειώσουμε ότι για τα περιστατικά αυτά είναι υπεύθυνη μία μικρή μειοψηφία ασθενών και συνοδών τους και όχι η συντριπτική πλειοψηφία η οποία αντιλαμβάνεται ότι οι υγειονομικοί κάνουν το καλύτερο που μπορούν σε πάρα πολύ δύσκολες συνθήκες. Δυστυχώς, οι τραμπουκισμοί, με λεκτικές αλλά και βίαιες επιθέσεις, εξακολουθούν να κινούνται στα ίδια ανησυχητικά επίπεδα παρά την αυστηροποίηση της νομοθεσίας. Υπάρχει τεράστια υποκρισία από την Πολιτεία και τους αρμόδιους φορείς, αφού δεν κάνουν κάτι, για να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά το πρόβλημα», λέει στο ethnos.gr ο κ. Παπανικολάου.
«Υποστελέχωση και έλλειψη ουσιαστικής φύλαξης»
Κατά τον ίδιο, η υποκρισίας της Πολιτείας, όπως τη χαρακτηρίζει, φαίνεται κυρίως από το γεγονός ότι δεν ενδιαφέρεται για την πρόληψη τέτοιων περιστατικών, η οποία είναι πάντοτε προτιμότερη από την αντιμετώπιση.
«Αν η Πολιτεία προχωρούσε στην επαρκή στελέχωση των υγειονομικών δομών, ώστε οι ασθενείς να εξυπηρετούνταν πιο γρήγορα, δεν θα έβρισκαν πάτημα, όσοι θέλουν να ασχημονήσουν σε βάρος των υγειονομικών. Δεν μπορεί, για παράδειγμα, σε κέντρα υγείας να βρίσκονται τη νύχτα μόνο μία γιατρός και μία νοσηλεύτρια. Είναι αδύνατο να αντιμετωπίσουν έναν τραμπουκισμό δύο γυναίκες μόνες τους σε ένα κέντρο υγείας που βρίσκεται στο… πουθενά», λέει ο γενικός γραμματέας της ΟΕΝΓΕ.
Επίσης, κατά τον ίδιο, προσωπικό φύλαξης δεν υπάρχει σε πολλές υγειονομικές μονάδες και όπου έχει τοποθετηθεί, είναι λιγοστό και ανεκπαίδευτο.
«Κάνουν συμβάσεις με εργολάβους ανθρώπινης εργασίας. Οι εργολάβοι παίρνουν τα χρήματα και προσλαμβάνουν νεαρά παιδιά για φύλακες, τα οποία, όμως, είναι άπειρα και ανεκπαίδευτα», αναφέρει ο κ. Παπανικολάου.
«Δεν αρκεί η αυστηροποίηση των ποινών – Η αστυνομία δεν βοηθάει ουσιαστικά»
Ο γενικός γραμματέας της ΟΕΝΓΕ αναφέρει ακόμα ότι το μέτρο αυστηροποίησης των ποινών αποτελεί στην ουσία «κενό γράμμα», από τη στιγμή που οι περισσότερες υποθέσεις δεν φτάνουν στα δικαστήρια. Αυτό διότι, δεν υποβάλλονται αυτεπάγγελτα μηνύσεις από την αστυνομία αλλά θα πρέπει ο υγειονομικός να προσέλθει στο τμήμα, γεγονός που συνεπάγεται μεγάλη ταλαιπωρία από την πολύωρη παραμονή του σε αυτό.
«Υπήρξε σε εξέλιξη μία συζήτηση με πρωταγωνιστή τον υπουργό Δικαιοσύνης, Γιώργο Φλωρίδη, ο οποίος υποστήριζε ότι η αυστηροποίηση των ποινών θα αποτελούσε το αποτελεσματικό μέτρο. Αποδείχθηκε, όμως, ότι η αυστηροποίηση των ποινών δεν αποτέλεσε κίνητρο, για να σταματήσουν τα περιστατικά, διότι συνήθως οι περιπτώσεις δεν φτάνουν στα δικαστήρια. Για να υποβληθεί μήνυση, θα πρέπει ο υγειονομικός, να αφήσει, για παράδειγμα, την εφημερία του και να πάει στο αστυνομικό τμήμα. Εκεί θα πρέπει να μείνει όλο το βράδυ. Οι ίδιοι οι αστυνομικοί μας λένε ‘’ελάτε στο τμήμα για να υποβάλλετε μήνυση’’ και είναι σαν μας λένε ‘’μην μας παίρνετε τηλέφωνο, αν σημειωθεί κάποιο περιστατικό’’», σημειώνει ο κ. Παπανικολάου.
Κατά τον ίδιο, υπάρχουν και οι περιπτώσεις, κατά τις οποίες το θύμα προσάγεται στο αστυνομικό τμήμα, επειδή, όπως λέει, ο θύτης έχει κάποιο… βίσμα.
«Να αναφέρω ως παράδειγμα περίπτωση που σημειώθηκε στο Νοσοκομείο Καβάλας, όπου συνάδελφος δέχτηκε τραμπουκισμό με ρατσιστικό περιεχόμενο, επειδή ήταν αφρικανικής καταγωγής Έλληνας υπήκοος. Του είπανε συνοδοί ασθενούς ‘’δεν θα σε αφήσουμε αράπη να αγγίξεις τον άνθρωπό μας’’. Όμως, η αστυνομία προσήγαγε τον συνάδελφο και το νοσηλευτή, διότι προφανώς ο θύτης είχε… μπάρμπα στην Κορώνη. Ευτυχώς, ο αξιωματικός υπηρεσίας, είπε να επιστρέψουν αμέσως οι συνάδελφοι στο νοσοκομείο», τονίζει ο γενικός γραμματέας της ΟΕΝΓΕ.
«Κρύβονται οι διοικητές»
Κατά τον κ. Παπανικολάου, αν και οι διοικητές των υγειονομικών δομών είναι αυτοί που έχουν την ευθύνη, όπως, άλλωστε ορίζει και η κείμενη νομοθεσία για τις όποιες νόμιμες ενέργειες, σε περίπτωση επίθεσης σε βάρος εργαζόμενου, πολλές φορές είναι… άφαντοι.
«Η διοίκηση της μονάδας είναι υποχρεωμένη να έρχεται αμέσως, αν γίνει κάποιο περιστατικό και να υποβάλλει μηνύσεις, ωστόσο, πολλές φορές κρύβεται και δεν απαντάει καν στα τηλέφωνα. Δεν στέλνει καν τη νομική εκπροσώπηση του νοσοκομείου, για να υποβληθεί μήνυση. Στο Νοσοκομείο ‘’Αγία Σοφία’’ πατέρας είχε το παιδί του στα επείγοντα περιστατικά της Παιδιατρικής, όπου το χειμώνα γίνεται χαμός από ασθενείς. Επειδή δεν είχε εξυπηρετηθεί γρήγορα, θεώρησε ότι μπορεί να τραμπουκίσει τον πρώτο γιατρό που θα περάσει από μπροστά του. Ο διοικητής και ο αναπληρωτής διοικητής βρίσκονταν κρυμμένοι στα γραφεία τους και η αστυνομία ζήτησε από το γιατρό να υποβάλλει μήνυση», λέει ο κ. Παπανικολάου.
Αστυνομικός και ακροδεξιοί τραμπούκισαν υγειονομικούς
Ο ίδιος αναφέρεται στο ethnos.gr και σε δύο εξοργιστικά, όπως τα χαρακτηρίζει, περιστατικά, που αφορούν επιθέσεις σε υγειονομικούς.
«Το 2017 στο Νοσοκομείο της Νίκαιας γιατρός τραμπουκίστηκε από εν ενεργεία αστυνομικό. Ο τελευταίος πήγε στο νοσοκομείο για να πάρει κατάθεση εξαιτίας ενός τροχαίου. Όταν οι γιατροί του είπαν να περιμένει πέντε λεπτά, επειδή, είχαν ασθενή, εκείνος άρχισε να τραμπουκίζει, διότι δεν είχε την υπομονή να περιμένει. Παρά την καταγγελία που έγινε, το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη δεν άφησε να προχωρήσει η υπόθεση. Επίσης, το 2021 ομάδες ακροδεξιών γυρνούσε στα νοσοκομεία και τραμπούκιζε γιατρούς, επειδή διασωλήνωναν ασθενείς με κορονοϊό. Έλεγαν οι ακροδεξιοί ότι πρόκειται για… κοροδοϊό και ότι οι γιατροί διασωληνώνουν τους ασθενείς, για να τους… δολοφονήσουν. Έγιναν πολλές καταγγελίες αλλά η αστυνομία δεν ερχόταν», σημειώνει ο κ. Παπανικολάου.
Τι πρέπει να γίνει
Τέλος, ο ίδιος αναφέρει ότι, προκειμένου να σταματήσουν οι επιθέσεις σε βάρος γιατρών, θα πρέπει να βελτιωθούν οι συνθήκες στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών, να στηριχθούν και να στελεχωθούν περαιτέρω τα κέντρα υγείας και τα περιφερειακά ιατρεία, να προσλαμβάνονται εκπαιδευμένα άτομα για τη φύλαξη των υγειονομικών δομών, να αναλαμβάνουν, ως οφείλουν όλες τις νόμιμες ενέργειες, σε περίπτωση επίθεση σε βάρος υγειονομικού, οι διοικητές των νοσοκομείων και η πολιτική και φυσική ηγεσία της ΕΛΑΣ να δώσει εντολή σε όλους τους αστυνομικούς, ώστε να μην είναι υποχρεωμένοι οι θύτες να προσέρχονται στο τμήμα για μηνύσεις.
«Δεν υπάρχει κάποια μείωση των περιστατικών βίας»
Το γεγονός ότι συνεχίζονται με αμείωτους ρυθμούς τα περιστατικά βίας σε βάρος υγειονομικών, σημειώνει στο ethnos.gr και ο πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, Νίκος Νίτσας. Όπως λέει και εκείνος, το πρόβλημα είναι εντονότερο στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών, όπου τα νεύρα είναι περισσότερο τεντωμένα και ο κάθε συνοδός θεωρεί το πρόβλημα του δικού του ασθενούς ως περισσότερο επείγον.
«Εδώ και πολλά χρόνια έχουμε ζητήσει αυστηροποίηση του νομοθετικού πλαισίου και είναι προς τιμήν του κ. Φλωρίδη, που το έκανε το 2024. Όμως, πρέπει να ληφθούν κι άλλα μέτρα. Όπως περισσότερες προσλήψεις προσωπικού στις υγειονομικές δομές, τοποθέτηση panic button και συλλήψεις των υπαιτίων. Πρέπει να σταματήσει το να πηγαίνει στο τμήμα ο υγειονομικός που δέχτηκε επίθεση, για να υποβάλει μήνυση. Είναι υποχρέωση της αστυνομίας να το κάνει. Επίσης, σε κάθε περιστατικό πρέπει και η διοίκηση να είναι παρούσα, ώστε να επιληφθεί, για ό,τι προκύψει», αναφέρει ο κ. Νίτσας.
Να σημειωθεί ότι ο Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης, το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου, από τις 10:30 το πρωί, στην αίθουσα εκδηλώσεών του (πλατεία Αριστοτέλους 4), διοργανώνει ημερίδα για την αντιμετώπιση περιστατικών βίας σε υγειονομικούς, στην οποία, μεταξύ άλλων, θα τεθεί το αίτημα νομοθετικής ρύθμισης για αυτεπάγγελτη δίωξη σε όσους επιτίθενται κατά υγειονομικών. Επίσης, στην ημερίδα θα παρουσιαστούν τα δικαιώματα των υγειονομικών, όταν δέχονται επιθέσεις.
Των ΚΟΝΣΤΑΝΤΙΝ ΤΟΡΟΠΙΝ και ΤΖΟΝ ΓΚΑΜΠΡΕΛ
Ενημερώθηκε 7:58 π.μ. GMT+2, 13 Φεβρουαρίου 2026
ΟΥΑΣΙΓΚTΟΝ (AP) — Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αποστείλουν το μεγαλύτερο αεροπλανοφόρο στον κόσμο στη Μέση Ανατολή για να ενισχύσει ένα ακόμη που ήδη βρίσκεται εκεί, δήλωσε την Παρασκευή πρόσωπο με γνώση των σχεδίων, ενισχύοντας περαιτέρω την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στο πλαίσιο των προσπαθειών του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να πιέσει το Ιράν σε συμφωνία σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Η προγραμματισμένη ανάπτυξη του USS Gerald R. Ford στη Μέση Ανατολή έρχεται λίγες ημέρες αφότου ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι επίκειται νέος γύρος συνομιλιών με τους Ιρανούς. Οι διαπραγματεύσεις αυτές, ωστόσο, δεν πραγματοποιήθηκαν, ενώ ένας από τους κορυφαίους αξιωματούχους ασφαλείας της Τεχεράνης επισκέφθηκε αυτή την εβδομάδα το Ομάν και το Κατάρ και αντάλλαξε μηνύματα με Αμερικανούς διαμεσολαβητές.
Ήδη, αραβικές χώρες του Κόλπου έχουν προειδοποιήσει ότι οποιαδήποτε επίθεση θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα περιφερειακή σύγκρουση σε μια Μέση Ανατολή που εξακολουθεί να κλυδωνίζεται από τον πόλεμο Ισραήλ–Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας. Παράλληλα, στο Ιράν αρχίζουν να τελούνται τελετές μνήμης 40 ημερών για τους χιλιάδες νεκρούς από τη βίαιη καταστολή των πανεθνικών διαδηλώσεων τον περασμένο μήνα, γεγονός που εντείνει την εσωτερική πίεση που αντιμετωπίζει η Ισλαμική Δημοκρατία, η οποία βρίσκεται ήδη υπό το βάρος των κυρώσεων.
Η ανάπτυξη του Ford, που μεταδόθηκε αρχικά από τους New York Times, θα φέρει δύο αεροπλανοφόρα και τα συνοδευτικά τους πολεμικά πλοία στην περιοχή. Ήδη, το USS Abraham Lincoln και τα συνοδευτικά του αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων πυραύλων βρίσκονται στην Αραβική Θάλασσα.
Το πρόσωπο που μίλησε στο Associated Press σχετικά με την ανάπτυξη των δυνάμεων το έπραξε υπό τον όρο της ανωνυμίας, καθώς επρόκειτο για πληροφορίες που αφορούν στρατιωτικές κινήσεις.
Το Ford είχε συμμετάσχει στη δύναμη κρούσης κατά της Βενεζουέλας
Πρόκειται για μια ταχεία επανατοποθέτηση του Ford, το οποίο ο Τραμπ είχε αποστείλει από τη Μεσόγειο Θάλασσα στην Καραϊβική τον περασμένο Οκτώβριο, καθώς η κυβέρνηση ενίσχυε σημαντικά τη στρατιωτική της παρουσία ενόψει της αιφνιδιαστικής επιδρομής του περασμένου μήνα, κατά την οποία συνελήφθη ο τότε πρόεδρος της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο.
Η κίνηση αυτή φαίνεται επίσης να έρχεται σε αντίθεση με τη στρατηγική εθνικής ασφάλειας του Τραμπ, η οποία δίνει έμφαση στο Δυτικό Ημισφαίριο έναντι άλλων περιοχών του κόσμου.
Την Πέμπτη, ο Τραμπ προειδοποίησε το Ιράν ότι η αποτυχία επίτευξης συμφωνίας με την κυβέρνησή του θα ήταν «πολύ τραυματική». Το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποίησαν έμμεσες συνομιλίες στο Ομάν την περασμένη εβδομάδα.
«Υποθέτω μέσα στον επόμενο μήνα, κάτι τέτοιο», δήλωσε ο Τραμπ απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με το χρονοδιάγραμμα για την επίτευξη συμφωνίας με το Ιράν σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα. «Θα πρέπει να συμβεί γρήγορα. Θα πρέπει να συμφωνήσουν πολύ γρήγορα».
Ο Τραμπ δήλωσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα στο Axios ότι εξετάζει το ενδεχόμενο αποστολής δεύτερης ομάδας κρούσης αεροπλανοφόρου στη Μέση Ανατολή.
Την Τετάρτη, ο Τραμπ είχε εκτενείς συνομιλίες με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και δήλωσε ότι επέμεινε στον Ισραηλινό ηγέτη πως οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν πρέπει να συνεχιστούν. Ο Νετανιάχου προτρέπει την αμερικανική κυβέρνηση να πιέσει την Τεχεράνη να περιορίσει το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων της και να τερματίσει τη στήριξή της σε ένοπλες οργανώσεις όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ στο πλαίσιο οποιασδήποτε συμφωνίας.
Το USS Ford απέπλευσε για ανάπτυξη στα τέλη Ιουνίου 2025, γεγονός που σημαίνει ότι το πλήρωμά του θα συμπληρώσει οκτώ μήνες αποστολής σε δύο εβδομάδες. Αν και δεν είναι σαφές για πόσο διάστημα θα παραμείνει το πλοίο στη Μέση Ανατολή, η κίνηση αυτή προμηνύει μια ασυνήθιστα μακρά ανάπτυξη για το πλήρωμα.
Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό.
Η ανάπτυξη του Ford έρχεται καθώς το Ιράν πενθεί
Στο εσωτερικό της χώρας, το Ιράν εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την οργή που σιγοβράζει λόγω της εκτεταμένης καταστολής κάθε μορφής διαφωνίας στην Ισλαμική Δημοκρατία. Η οργή αυτή ενδέχεται να ενταθεί τις επόμενες ημέρες, καθώς οι οικογένειες των νεκρών αρχίζουν να τηρούν το παραδοσιακό σαρανταήμερο πένθος για τα αγαπημένα τους πρόσωπα. Ήδη, διαδικτυακά βίντεο δείχνουν πενθούντες να συγκεντρώνονται σε διάφορα σημεία της χώρας, κρατώντας πορτρέτα των νεκρών τους.
Ένα βίντεο φέρεται να δείχνει πενθούντες σε νεκροταφείο στην επαρχία Ραζαβί Χορασάν του Ιράν, όπου βρίσκεται η Μασχάντ, την Πέμπτη. Εκεί, με τη χρήση μεγάλου φορητού ηχείου, οι συγκεντρωμένοι τραγουδούσαν το πατριωτικό τραγούδι «Ey Iran», που χρονολογείται από τη δεκαετία του 1940, επί της βασιλείας του Σάχη Μοχάμαντ Ρεζά Παχλαβί. Αν και αρχικά απαγορεύτηκε μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, η θεοκρατική κυβέρνηση του Ιράν το έχει χρησιμοποιήσει για την ενίσχυση της λαϊκής υποστήριξης.
«Ω Ιράν, γη γεμάτη από πολύτιμους λίθους, το χώμα σου είναι γεμάτο τέχνη», τραγουδούσαν. «Είθε οι κακές επιθυμίες να μείνουν μακριά σου. Είθε να ζεις αιώνια. Ω εχθρέ, αν είσαι κομμάτι γρανίτη, εγώ είμαι σίδερο».
Ο Γκάμπρελ μετέδωσε από το Ντουμπάι, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Στη σύνταξη της αναφοράς συνέβαλε και ο δημοσιογράφος του Associated Press, Αάμερ Μαντάνι.
ΤΖΟΝ ΓΚΑΜΠΡΕΛ
Ο Γκάμπρελ είναι διευθυντής ειδήσεων για τον Κόλπο και το Ιράν στο Associated Press. Έχει καλύψει δημοσιογραφικά όλες τις χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, το Ιράν και άλλες περιοχές του κόσμου από την ένταξή του στο AP το 2006.
Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, αναφέροντας ότι η Ελλάδα επιθυμεί να διατηρήσει τον διάλογο με την Τουρκία, δήλωσε ότι επιθυμούν μια ομαλή σχέση με την Τουρκία, γράφει σήμερα τουρκική εφημερίδα.
Ελληνικά προϊόντα
Ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, δήλωσε ότι επιθυμεί μια ομαλότητα στις σχέσεις με την Τουρκία.
Σε συνέντευξή του στην ελληνική κρατική τηλεόραση ΕΡΤ, ο Γεραπετρίτης αξιολόγησε τη συνάντηση μεταξύ του Έλληνα Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν χθες στην Τουρκία, καθώς και τις συνομιλίες μεταξύ αντιπροσωπειών του 6ου Συμβουλίου Συνεργασίας Υψηλού Επιπέδου μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας.
Ο Γεραπετρίτης τόνισε ότι ο πολιτικός διάλογος, η θετική ατζέντα και τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης που αποτελούν τη βάση των διμερών σχέσεων τα τελευταία χρόνια έχουν αποφέρει σημαντικά αποτελέσματα και δήλωσε ότι, παρόλο που σημαντικά προβλήματα παραμένουν άλυτα, έχει αναπτυχθεί μια λειτουργική σχέση καλής γειτονίας μεταξύ των δύο χωρών.
Ο Γεραπετρίτης δήλωσε ότι είναι σημαντικό να συνεχιστεί ο διάλογος παρά τις διαφωνίες, λέγοντας: «Επιθυμούμε μια κανονική σχέση με την Τουρκία. Η γεωγραφία είναι σαφής, θα συνεχίσουμε αυτή την προσπάθεια».
Σημείωσε, μάλιστα, ότι πολλά ζητήματα όπως το διμερές εμπόριο, η μετανάστευση, η πολιτική άμυνα και ο πολιτισμός συζητήθηκαν στις χθεσινές συναντήσεις μεταξύ των αντιπροσωπειών, αναφέροντας χαρακτηριστικά: «Χάρη σε αυτήν την επικοινωνία, μπορούμε να έχουμε μια μέτρια αισιοδοξία ότι δεν θα προκύψει κρίση».
Ο Γεραπετρίτης, σημειώνοντας ότι δεν έχει ακόμη δημιουργηθεί ένα πλαίσιο διαπραγμάτευσης για την επίλυση δύσκολων ζητημάτων στις διμερείς σχέσεις, δήλωσε: «Και οι δύο ηγέτες συμφωνούν. Το κοινό έδαφος είναι ότι βρισκόμαστε σε ένα ικανοποιητικό και λειτουργικό επίπεδο στις σχέσεις μας, όπου μπορούμε να διαχειριστούμε τις εντάσεις μας και να χρησιμοποιήσουμε κανάλια επικοινωνίας.
«Αν δεν το κάνουμε εμείς, ποιος θα το κάνει;»
Αυτό, από την άλλη πλευρά, μας παρέχει κατάλληλες συνθήκες για να προχωρήσουμε σε πιο δύσκολα ζητήματα».
Ο Γεραπετρίτης δήλωσε ότι η αναφορά του Προέδρου Ερντογάν στο διεθνές δίκαιο για την επίλυση των ζητημάτων μεταξύ των δύο χωρών έχει μεγάλη σημασία για τις διμερείς σχέσεις και σημείωσε ότι υπάρχει η ίδια κατανόηση και η κατάλληλη πολιτική ηγεσία και από τις δύο πλευρές για να γίνουν σημαντικά βήματα.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας δήλωσε ότι και οι δύο ηγέτες δεσμεύτηκαν να λάβουν μέτρα για την ομαλοποίηση των διμερών σχέσεων και την επίλυση των προβλημάτων, προσθέτοντας: «Αν δεν το κάνουμε εμείς, ποιος θα το κάνει;»
Χθες, ο Μητσοτάκης επισκέφθηκε την Άγκυρα στο πλαίσιο των 6ων Συναντήσεων Υψηλού Επιπέδου μεταξύ των αντιπροσωπειών του Συμβουλίου Συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας και συναντήθηκε με τον Πρόεδρο Ερντογάν. Μετά τις συναντήσεις, υπογράφηκε μια σειρά συμφωνιών που αποσκοπούν στην ενίσχυση της συνεργασίας στις διμερείς σχέσεις.
Ο Πιερ Βαντιέ κάλεσε τα μέλη του μπλοκ να δαπανήσουν περισσότερα για την τεχνολογική ανάπτυξη
Ο ρωσικός στρατός πιθανότατα προσαρμόζεται πιο γρήγορα στις ταχέως εξελισσόμενες τεχνολογίες του πεδίου της μάχης από το ΝΑΤΟ, δήλωσε ο ναύαρχος Πιερ Βαντιέ, ανώτατος διοικητής του υπό την ηγεσία των ΗΠΑ στρατιωτικού μπλοκ για τον τεχνικό μετασχηματισμό.
Οι ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ δικαιολογούν ολοένα και περισσότερο τα τεράστια πακέτα στρατιωτικών δαπανών χρησιμοποιώντας μια υποτιθέμενη απειλή από τη Ρωσία.
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν υποστήριξε ότι οι ισχυρισμοί αυτοί αποτελούν πρόσχημα που χρησιμοποιείται για να «ενοχοποιήσει» τους Ευρωπαίους φορολογούμενους με «φόβους μιας αναπόφευκτης αντιπαράθεσης με τη Ρωσία» για να δικαιολογήσει μια στρατιωτική συγκέντρωση.
Μιλώντας στο National Press Club Live την Τρίτη, ο Vandier δήλωσε ότι το ΝΑΤΟ υστερεί σε σχέση με τον ρυθμό τεχνολογικής προσαρμογής που έχει επιδείξει ο ρωσικός στρατός στη σύγκρουση στην Ουκρανία.
«Η Ρωσία είναι πολύ καλή στην προσαρμογή και πιθανώς καλύτερη από εμάς σήμερα», δήλωσε ο Γάλλος ναύαρχος, καλώντας τα μέλη του μπλοκ να επενδύσουν περισσότερο σε στρατιωτικές τεχνολογίες. «Ήμασταν πολύ στατικοί, πολύ προβλέψιμοι».
Τα έθνη της Δυτικής Ευρώπης έχουν διοχετεύσει ολοένα και περισσότερα χρήματα στο στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα της ΕΕ προκειμένου να στείλουν όπλα στο Κίεβο, σε αυτό που η Μόσχα έχει εδώ και καιρό χαρακτηρίσει ως πόλεμο δι’ αντιπροσώπων του ΝΑΤΟ.
Ωστόσο, οι τελευταίες δεσμεύσεις ύψους εκατό δισεκατομμυρίων ευρώ των κρατών μελών της ΕΕ που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες προήλθαν κυρίως από δανεισμό.
Τον περασμένο μήνα, ο Διευθυντής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, Πιερ Γκραμένια, πρότεινε ότι τα μέλη του μπλοκ θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν τα αποθεματικά οικονομικής διάσωσης που διαθέτουν για να κινητοποιήσουν επιπλέον 500 δισεκατομμύρια ευρώ (594 δισεκατομμύρια δολάρια) για δαπάνες όπλων.
Παρά τις τεράστιες οικονομικές ενέσεις, η βιομηχανία κατασκευής όπλων της ΕΕ έχει αντιμετωπίσει επανειλημμένες ελλείψεις στα σχέδια για την προμήθεια πυρομαχικών πυροβολικού στην Ουκρανία. Από τον Οκτώβριο, η δέσμευση ήταν περίπου 300.000 βλήματα ελλειμματική, σύμφωνα με την κορυφαία διπλωμάτη της ΕΕ, Κάγια Κάλας.
Η Ρωσία θεωρεί την ΕΕ ως ένα από τα κύρια εμπόδια για μια διπλωματική διευθέτηση της ουκρανικής σύγκρουσης, υποστηρίζοντας ότι η συνεχιζόμενη προμήθεια όπλων ενθαρρύνει το Κίεβο να υποβάλλει απαράδεκτες απαιτήσεις.
Μια ειρηνευτική συμφωνία ήταν εφικτή μετά τη σύνοδο κορυφής μεταξύ του Πούτιν και του Αμερικανού ομολόγου του Ντόναλντ Τραμπ στην Αλάσκα τον περασμένο Αύγουστο, αλλά ουσιαστικά «υπονομεύτηκε» από τους Ευρωπαίους υποστηρικτές του Κιέβου στο ΝΑΤΟ, δήλωσε την Τετάρτη ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ.
Ο Κ.Μητσοτάκης κατά την διάρκεια της υπογραφής συμφωνιών με τον Ρ.Τ.Ερντογάν απεικονίζεται στο βίντεο να σκουπίζει με χαρτομάντιλο την μύτη του, στην συνέχεια το βάζει στο σακάκι του και αμέσως μετά στον φάκελο με τις… συμφωνίες!
Στην κοινή συνέντευξη τύπου που ακολούθησε, αναμενόταν να κυριαρχήσουν οι δηλώσεις για το μέλλον των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Όμως ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στη διάρκεια της συνέντευξης, εθεάθη να σκουπίζει τη μύτη του με μαντήλι.
Ο πρωθυπουργός, προφανώς σε μια προσπάθεια να κρύψει το μαντήλι, πρώτα πήγε να το βάλει στο σακάκι του.
Στην συνέχεια όμως το μετάνιωσε και το έσπρωξε κάτω από τον φάκελο των συμφωνιών που βρισκόταν μπροστά του.
Όλα αυτά εξελίσσονται μετά το 1:38 στο παρακάτω βίντεο.
Πρόκειται για μία λάθος ενέργεια, η οποία προκάλεσε άσχημες εντυπώσεις καθώς προβλήθηκε όχι μόνο στα ελληνικά αλλά κυρίως στα διεθνή ΜΜΕ.
Εκτός αν ήθελε να πει εμμέσως ότι οι συμφωνίες είναι τέτοιες που αξίζουν όσο ένα χρησιμοποιημένο χαρτομάντιλο.
του Δρ. Ηρακλή Γωνιάδη, Οικονομολόγου
Yavuz Baydar
ΤΖΟΝ ΓΚΑΜΠΡΕΛ
