Ο ΥΕΘΑ Νίκος Δένδιας παραδέχτηκε την επιχειρησιακή ανετοιμότητα της φρεγάτας ΚΙΜΩΝ , μιλώντας στον Alhpa. Όταν με το καλό θα τελειώσει αυτή η περιπέτεια θα γίνει ελπίζουμε σοβαρή συζήτηση για την απόφαση αποστολής της φρεγάτας και οι Αρχηγοί ΓΕΕΘΑ και ΓΕΝ θα έχουν λογικά πολλά να μας πουν. Γιατί αυτοί θα κληθούν να απαντήσουν.
Ο ΥΕΘΑ είπε στον Alpha:
« Το πλοίο δεν έχει ενταχθεί απολύτως επιχειρησιακά στο στόλο. Αν επιχειρήσει με το στόλο θα έχει δυσκολία επικοινωνίας. Αλλά σε έκτακτες συνθήκες μπορούμε να το κάνουμε πιο γρήγορα. Το πλοίο ως μονάδα όμως είναι απολύτως έτοιμο»
Τις «σαμποτάρει» το Ισραήλ που καλεί την Ουάσιγκτοννα αγνοήσει τον δίαυλο επικοινωνίας.
Δημόσια, οι ηγέτες του Ιράν αρνήθηκαν κατηγορηματικά να διαπραγματευτούν με τον Τραμπγια να τερματίσουν την αμερικανική και ισραηλινή επίθεση στη χώρα τους.
Ωστόσο, μια μέρα μετά την έναρξη των επιθέσεων, πράκτορες του υπουργείου Πληροφοριών του Ιράν επικοινώνησαν έμμεσα με τη CIA με μια προσφορά να συζητήσουν τους όρους για τον τερματισμό της σύγκρουσης, σύμφωνα με αξιωματούχους που ενημερώθηκαν για την επικοινωνία, τους οποίους επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα The New York Times.
Αν και οι Αμερικανοί αξιωματούχοι είναι επιφυλακτικοί – τουλάχιστον για το αμέσως επόμενο διάστημα – στο κατά πόσο ΗΠΑ και Ιράν είναι πραγματικά έτοιμα για μια επαναπροσέγγιση, ωστόσο, η προσφορά, η οποία έγινε μέσω της υπηρεσίας κατασκοπείας μιας άλλης χώρας, εγείρει κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με το εάν οποιοσδήποτε Ιρανός αξιωματούχος θα μπορούσε να θέσει σε εφαρμογή μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός με την κυβέρνηση της Τεχεράνης σε χάος, καθώς οι ηγέτες της δέχονται μεθοδικά ισραηλινές επιθέσεις.
Η προσφορά περιγράφηκε υπό τον όρο της ανωνυμίας στους New York Times από αξιωματούχους της Μέσης Ανατολής και αξιωματούχους από μια δυτική χώρα.
Ο Λευκός Οίκος και οι Ιρανοί αξιωματούχοι δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχολιασμό. Η CIA αρνήθηκε να σχολιάσει.
AP
«Δεν συζητάμε»
Μιλώντας στο dropsitenews, ο Ιρανός Υφυπουργός Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάεϊ αρνήθηκε τους ισχυρισμούς ότι το Ιράν είχε ζητήσει την επανέναρξη των συνομιλιών με τις ΗΠΑ. «Σκοτώνουν τους πολίτες μας. Δήμοι, σχολεία, νοσοκομεία, ιατρικά κέντρα, αθλητικοί σύλλογοι – παντού βομβαρδίζονται και στοχεύονται από πυραύλους από την ισραηλινή και αμερικανική πολεμική μηχανή. Πιστεύετε ότι οποιοσδήποτε Ιρανός με κοινή λογική θα ήταν πραγματικά σε θέση να απευθυνθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες υπό αυτές τις συνθήκες;» αναρωτήθηκε ο Μπαγκάεϊ.
«Διαπραγματευόμασταν με τις Ηνωμένες Πολιτείες», είπε, επισημαίνοντας ότι ένας ακόμη γύρος συνομιλιών είχε προγραμματιστεί για τη Δευτέρα 2 Μαρτίου. «Μόλις δύο ημέρες πριν από αυτό, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν», πρόσθεσε. «Προδοθήκαμε. Η διπλωματία προδόθηκε».
Πιέζουν για το αντίθετο οι Ισραηλινοί
Ισραηλινοί αξιωματούχοι, οι οποίοι επιθυμούν μια εκστρατεία διάρκειας εβδομάδων για να προκαλέσει τη μέγιστη δυνατή ζημιά στις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν και ίσως να προκαλέσει την κατάρρευση της κυβέρνησης του Ιράν, έχουν προτρέψει τις Ηνωμένες Πολιτείες να αγνοήσουν την προσέγγιση. Προς το παρόν, η προσφορά δεν θεωρείται σοβαρή στην Ουάσινγκτον.
Και αφού επί μέρες έλεγε ότι ήταν ανοιχτός στο να συζητήσει μια συμφωνία με το Ιράν, ο Τραμπ έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το πρωί της Τρίτης ότι ήταν πλέον «πολύ αργά» για συνομιλίες.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους αργότερα την ίδια ημέρα, ο Τραμπ εξέφρασε τη λύπη του για το γεγονός ότι οι Ιρανοί αξιωματούχοι που οι Ηνωμένες Πολιτείες γνώριζαν και θεωρούσαν ως πιθανούς ηγέτες δολοφονούνταν.
«Οι περισσότεροι από τους ανθρώπους που είχαμε στο μυαλό μας είναι νεκροί», είπε ο Τραμπ. «Σύντομα δεν θα γνωρίζουμε κανέναν».
Η εξέλιξη του πολέμου υπογραμμίζει το βασικό ζήτημα που αντιμετωπίζει ο Τραμπ καθώς αποφασίζει τι είδους ιρανική κυβέρνηση ελπίζει να διαμορφώσει. Φαίνεται ήδη ότι έχει σταματήσει να προωθεί το αρχικό του σενάριο για μια λαϊκή εξέγερση κατά της κυβέρνησης και αντ’ αυτού φαίνεται να βλέπει πιο ρεαλιστικές προσωπικότητες που αναδύονται στην κορυφή της υπάρχουσας πολιτικής δομής.
Τουλάχιστον, οι αξιωματούχοι του Τραμπ θα αναμένουν ότι οποιαδήποτε συμφωνία για τον τερματισμό των βομβαρδισμών θα περιλαμβάνει μια δέσμευση από την Τεχεράνη να εγκαταλείψει ή να περιορίσει δραστικά τα προγράμματα βαλλιστικών πυραύλων και πυρηνικών όπλων, καθώς και την υποστήριξή της σε ξένες οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ. Σε αντάλλαγμα, ο Τραμπ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα επιτρέψει στους επιζώντες ηγέτες του Ιράν να διατηρήσουν την οικονομική και πολιτική τους ισχύ.
Ο Τραμπ υπαινίχθηκε ξανά την Τρίτη ότι το πρότυπό του θα ήταν η Βενεζουέλα μετά την απαγωγή από τις ΗΠΑ του ηγέτη της χώρας, Νικολάς Μαδούρο, τον Ιανουάριο.
Υπό την απειλή πρόσθετης βίας, ο Τραμπ ανάγκασε τη διάδοχο του Μαδούρο να παραχωρήσει στις Ηνωμένες Πολιτείες τον έλεγχο των εξαγωγών πετρελαίου της Βενεζουέλας, ενώ παράλληλα πρόβαλε ελάχιστες απαιτήσεις για πολιτική μεταρρύθμιση.
«Αυτό που κάναμε στη Βενεζουέλα, νομίζω, είναι το τέλειο σενάριο», δήλωσε ο Τραμπ σε συνέντευξή του την Κυριακή στους New York Times . «Οι ηγέτες μπορούν να επιλεγούν».
Οφθαλμαπάτη
Αλλά αυτό το όραμα θα μπορούσε να είναι μια οφθαλμαπάτη εκτιμά η εφημερίδα.
Καταρχάς, δεν είναι σαφές ότι το Ιράν είναι πράγματι ανοιχτό σε μια συμφωνία, παρά την πρόσφατη επικοινωνία από τις υπηρεσίες πληροφοριών του.
Ορισμένοι Ιρανοί ηγέτες μπορεί να πιστεύουν ότι μπορούν να προκαλέσουν αρκετό σωματικό, οικονομικό και πολιτικό πόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ για να αναγκάσουν να τερματίσουν την επίθεσή τους. Ο Τραμπ αντιμετωπίζει ήδη αυξανόμενη πολιτική πίεση από Ρεπουμπλικάνους που είναι δυσαρεστημένοι με την επιχείρηση.
Οι συνεχείς αντιφατικές δηλώσεις του Τραμπ σχετικά με την ιρανική ηγεσία μπορεί να αντανακλούν την ένταση με το Ισραήλ σχετικά με τους στόχους του πολέμου, δήλωσε ο Στίβεν Α. Κουκ, ειδικός σε θέματα Μέσης Ανατολής στο Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων.
Το Ισραήλ, δήλωσε ο Κουκ σε ενημέρωση των δημοσιογράφων τη Δευτέρα, δεν θέλει να δει τον Τραμπ να σχεδιάζει μια «λύση τύπου Βενεζουέλας για αλλαγή στο Ιράν», πιθανώς με ένα μέλος του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν. Η επίλεκτη στρατιωτική δύναμη ελέγχει μεγάλο μέρος της οικονομίας του Ιράν.
Ορισμένοι αναλυτές και Αμερικανοί αξιωματούχοι πιστεύουν ότι στις τάξεις της μπορεί να περιλαμβάνονται πραγματιστές που είναι λιγότερο αφοσιωμένοι στις φονταμενταλιστικές αρχές του καθεστώτος τους παρά στη διατήρηση της εξουσίας και του πλούτου τους.
Την Τρίτη, το Ισραήλ έπληξε ένα συγκρότημα κτιρίων όπου συναντιόντουσαν ανώτεροι Ιρανοί κληρικοί για να επιλέξουν διάδοχο του ανώτατου ηγέτη τους, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε σε αεροπορική επιδρομή το Σάββατο.
Πριν από τις επιθέσεις στο Ιράν, η CIA δημοσίευσε μια αξιολόγηση των πληροφοριών που εξέταζε διάφορα σενάρια για το τι είδους ιρανική ηγεσία θα μπορούσε να αναδυθεί μετά από μια αμερικανο-ισραηλινή επίθεση στο Ιράν. Άτομα που ενημερώθηκαν για τα διάφορα σενάρια που παρήγαγε η υπηρεσία σημειώνουν ότι κανένα δεν είχε υψηλό βαθμό εμπιστοσύνης. Απλώς υπήρχαν πάρα πολλές άγνωστες μεταβλητές για να προβλεφθεί πώς θα εξελισσόταν η κατάσταση.
Ωστόσο, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής που έχουν εξετάσει τις πληροφορίες έχουν καταλήξει στα δικά τους συμπεράσματα σχετικά με τα πιο πιθανά σενάρια. Κάποιοι έχουν απορρίψει την ιδέα ότι η ιρανική αντιπολίτευση θα έβρισκε έναν τρόπο να καταλάβει την εξουσία. Έχουν επικεντρωθεί περισσότερο στην προοπτική μια ομάδα μελών των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης να αναδειχθεί ως η πιο ισχυρή φωνή στην κυβέρνηση.
Το ερώτημα για την κυβέρνηση Τραμπ τώρα είναι αν κάποιος από αυτούς τους αξιωματούχους θα βγει ζωντανός από τις επανειλημμένες επιθέσεις κατά της κυβέρνησης.
Ο Τραμπ έχει κάνει αρκετές αντιφατικές δηλώσεις σχετικά με τους πολεμικούς του στόχους, επομένως είναι πιθανό να αλλάξει γνώμη αφού αποκλείσει τις διαπραγματεύσεις.
AP
Με ποιον…
Αλλά ακόμα κι αν ανανεώσει την αναζήτησή του για έναν Ιρανό ηγέτη, καθώς η κυβέρνηση αποδυναμώνεται, θα μπορούσε να είναι πιο δύσκολο να βρεθεί ένα άτομο με αρκετή επιρροή για να αναγκάσει τη χώρα να τηρήσει μια συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Πολλοί αναλυτές προειδοποιούν ότι η κυβέρνηση του Ιράν θα μπορούσε σύντομα να χάσει τον έλεγχο απομακρυσμένων περιοχών που κυριαρχούνται από εθνοτικές μειονότητες όπως οι Κούρδοι ή να καταρρεύσει εντελώς, οδηγώντας σε χάος και βία που θυμίζει τους εμφύλιους πολέμους στη Συρία και τη Λιβύη.
Οι Ιρανοί θα μπορούσαν να ανατρέψουν την αποδυναμωμένη κυβέρνησή τους. Οι ειδικοί λένε ότι το καθεστώς είναι βαθιά αντιδημοφιλές και έχει διατηρήσει την εξουσία μόνο μέσω της βάναυσης καταστολής των λαϊκών εξεγέρσεων. Η ομιλία του Τραμπ για αλλαγή καθεστώτος ήρθε μετά από μια άγρια καταστολή τον Ιανουάριο.
Σε ένα βίντεο που ανακοίνωνε την επίθεση νωρίς το Σάββατο, ο Τραμπ ενθάρρυνε τους Ιρανούς να ξεσηκωθούν, λέγοντας ότι «η ώρα της ελευθερίας σας είναι κοντά» και ότι όταν ολοκληρωθεί η επίθεση, «αναλάβετε την κυβέρνησή σας, θα είναι δική σας».
Έκτοτε, ο Τραμπ έχει υιοθετήσει έναν πιο παθητικό τόνο . «Θα έχουν αυτή την ευκαιρία, αλλά ειλικρινά αυτό θα εξαρτηθεί από αυτούς», δήλωσε στους Times. «Θα πρέπει να πάρουν αυτή την απόφαση».
Αλλά δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι ο Τραμπ θα καλωσορίσει το αποτέλεσμα μιας λαϊκής επανάστασης, προειδοποιούν οι αναλυτές.
«Υπάρχει μικρή πιθανότητα ένα διάδοχο κράτος να είναι μια φιλελεύθερη δημοκρατία φιλική προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, δεδομένου ότι σφυρηλατήθηκε σε έναν πόλεμο με τις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε η Ρόζμαρι Κέλανιτς, διευθύντρια του προγράμματος Μέσης Ανατολής στην Defense Priorities, μια ομάδα που γενικά αντιτίθεται στις ξένες επεμβάσεις των ΗΠΑ.
Ο Τραμπ αναγνώρισε αυτόν τον κίνδυνο την Τρίτη.
«Η χειρότερη περίπτωση θα ήταν να το κάνουμε αυτό και μετά να αναλάβει κάποιος που είναι τόσο κακός όσο ο προηγούμενος, σωστά;» είπε. «Θα θέλαμε να δούμε κάποιον εκεί μέσα που θα το επαναφέρει στον κόσμο».
Δεν «παίζει» ο Παχλαβί
Ερωτηθείς για την πιθανότητα επανεγκατάστασης του Ρεζά Παχλαβί , του μεγαλύτερου γιου του πρώην σάχη του Ιράν, ο οποίος ανατράπηκε το 1979, ο Τραμπ φάνηκε να μην ενθουσιάζεται. Ο Παχλαβί «φαίνεται πολύ καλό άτομο», είπε, αλλά υπέδειξε ότι θα προτιμούσε «κάποιον που είναι εκεί και είναι δημοφιλής αυτή τη στιγμή, αν υπάρχει τέτοιο άτομο».
Ο Παχλαβί δεν ζει στο Ιράν από τη δεκαετία του 1970.
Μερικοί Ιρανοί φώναζαν το όνομά του κατά τη διάρκεια των πρόσφατων διαμαρτυριών, αλλά δεν είναι σαφές πόσο ευρεία μπορεί να είναι η λαϊκή του υποστήριξη.
Ο Παχλαβί, ωστόσο, αποτελεί ζωντανή υπενθύμιση μιας στενότερης σχέσης μεταξύ Αμερικής και Ιράν. Ο πατέρας του, Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί, υποστηρίχθηκε από τις ΗΠΑ στο πραξικόπημα της δεκαετίας του 1950 που διασφάλισε την κυριαρχία του για δεκαετίες. Πούλησε πετρέλαιο και αγόρασε όπλα από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τιμήθηκε στους Λευκούς Οίκους των Νίξον και Κάρτερ και είχε καλές σχέσεις με το Ισραήλ.
Οι Ισλαμιστές επαναστάτες που τον ανέτρεψαν είχαν επικεφαλής τον Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί, ο οποίος εγκατέστησε μια θρησκευτική κυβέρνηση σφόδρα εχθρική προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ και αφοσιωμένη στη διάδοση του φονταμενταλιστικού οράματός της για το σιιτικό Ισλάμ σε όλη τη Μέση Ανατολή.
Ο Τραμπ και οι κορυφαίοι σύμβουλοί του λένε ότι είναι αδύνατο να κάνουν δουλειές με τους νυν ηγέτες του Ιράν, δεδομένου του θρησκευτικού ριζοσπαστισμού τους και του δηλωμένου μίσους τους για τη Δύση. Υποστηρίζουν ότι η άρνηση του Ιράν να αποδεχθεί τις απαιτήσεις του Τραμπ κατά τη διάρκεια των πυρηνικών διαπραγματεύσεων του περασμένου μήνα, υπό την απειλή όπλου, κατέδειξε τον φανατισμό των ηγετών του.
Τη Δευτέρα, ο Τραμπ αποκάλεσε τους ηγέτες του Ιράν «ριζοσπαστικούς τρελούς», προσθέτοντας: «Είναι άρρωστοι άνθρωποι. Είναι ψυχικά ασθενείς. Άρρωστοι άνθρωποι. Είναι θυμωμένοι. Είναι τρελοί. Είναι άρρωστοι».
Αν η κυβέρνηση του Ιράν επιβιώσει, το ερώτημα μπορεί να είναι αν ο Τραμπ μπορεί να βρει έναν «πιο μετριοπαθή» συνομιλητή, όπως το έθεσε την Τρίτη. Αυτό θα σήμαινε κάποιον αρκετά ανώτερο στην τρέχουσα κυβέρνηση για να ασκεί εξουσία, αλλά όχι πολύ αφοσιωμένο στην επαναστατική της ιδεολογία.
AP
Προηγούμενοι Αμερικανοί πρόεδροι έχουν διαπραγματευτεί με σχετικά μετριοπαθείς εντός του πολιτικού συστήματος του Ιράν, οι οποίοι φάνηκαν ανοιχτοί σε στενότερες σχέσεις με τη Δύση. Ο Μπαράκ Ομπάμα σύναψε συμφωνία το 2015 με έναν μεταρρυθμιστή Ιρανό πρόεδρο για τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος της χώρας με αντάλλαγμα την άρση των οικονομικών κυρώσεων. Ο Τραμπ αποσύρθηκε από τη συμφωνία το 2018.
Ορισμένοι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Ομπάμα ήλπιζαν ότι η συμφωνία θα μπορούσε να ενδυναμώσει τους μετριοπαθείς και να ανοίξει το Ιράν στη Δύση με την πάροδο του χρόνου. Ωστόσο, οι επικριτές, συμπεριλαμβανομένου του πρωθυπουργού του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, σημείωσαν ότι το πολιτικό σύστημα του Ιράν ελέγχεται από τους κληρικούς του και υποστήριξαν ότι η ιδέα ενός μετριοπαθούς εκεί ήταν μια ψευδαίσθηση.
«Ασχολούμαι με την αναζήτηση του άπιαστου Ιρανού μετριοπαθούς εδώ και 30 χρόνια», αστειεύτηκε το 2008 ο Ρόμπερτ Γκέιτς, τότε υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ.
Ταράχτηκε ο Νετανιάχου
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ζήτησε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα διευκρινίσεις από τον Λευκό Οίκο, αφού πληροφορήθηκε ότι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ ενδέχεται να επικοινωνούν με το ιρανικό καθεστώς, σύμφωνα με το Axios.
Η παρέμβαση του Νετανιάχου δείχνει ότι η ισραηλινή κυβέρνηση ανησυχεί για το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να επιδιώκουν κατάπαυση του πυρός πριν επιτευχθούν όλοι οι πολεμικοί στόχοι του Ισραήλ.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες έλαβαν νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα πληροφορίες που δημιούργησαν υποψίες ότι είχε υπάρξει κάποια μορφή επικοινωνίας μεταξύ του Ιράν και της κυβέρνησης Τραμπ για να συζητηθεί ενδεχόμενη κατάπαυση του πυρός.
Τη Δευτέρα ο Νετανιάχου επικοινώνησε με αξιωματούχους του Λευκού Οίκου και ρώτησε αν είχαν πραγματοποιηθεί τέτοιες συνομιλίες ή ανταλλαγή μηνυμάτων.
«Ο Λευκός Οίκος είπε στον Μπίμπι ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν μιλούσε με τους Ιρανούς πίσω από την πλάτη του», ανέφερε μία από τις πηγές.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και ο σύμβουλος και γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, επικοινωνούν σχεδόν καθημερινά με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, με τον επικεφαλής της Μοσάντ Νταβίντ Μπαρνέα, καθώς και με άλλους Ισραηλινούς αξιωματούχους. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, παρά τις εντάσεις του παρελθόντος, ο συντονισμός τον τελευταίο μήνα ήταν πολύ στενός.
«Ξέρουν ότι δεν μιλάμε με τους Ιρανούς», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.
Αμερικανός αξιωματούχος και άλλη πηγή με γνώση του θέματος δήλωσαν ότι τις τελευταίες ημέρες το Ιράν έστειλε μηνύματα στην κυβέρνηση Τραμπ μέσω χωρών του Κόλπου και άλλων κρατών της περιοχής, ωστόσο οι ΗΠΑ δεν απάντησαν.
«Αντιμετωπίσαμε αυτά τα μηνύματα ως ανοησίες», δήλωσε ο αξιωματούχος στο Axios.
«Ο Στιβ Γουίτκοφ ή ο Τζάρεντ Κούσνερ δεν είχαν καμία συνομιλία με τον Αλί Λαριτζανί, τον Αμπάς Αραγτσί ή οποιονδήποτε άλλον από το ιρανικό καθεστώς από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος σε ενημέρωση δημοσιογράφων την Τρίτη.
Και ο Ντόναλντ Τραμπ απέκλεισε την Τρίτη το ενδεχόμενο συνομιλιών με το ιρανικό καθεστώς.
«Η αεράμυνά τους, η αεροπορία τους, το ναυτικό τους και η ηγεσία τους έχουν καταστραφεί. Θέλουν να μιλήσουν. Τους είπα “πολύ αργά!”», έγραψε στο Truth Social.
Το γύρο του διαδικτύου κάνει βίντεο που καταγράφει την «εξαπάτηση» του Ρεζά Παχλαβί από Ρώσους φαρσέρ.
Μεγάλο ενθουσιασμό έδειξε ο Ρεζά Παχλαβί, ο γιος του του τελευταίου σάχη της Περσίας, για την προοπτική να αρχίσει και η Γερμανία τις επιθετικές ενέργειες κατά του καθεστώτος της Τεχεράνης και καλωσόρισε την προοπτική.
Μόνο που οι συνομιλητές του δεν ήταν αντιπρόσωποι του καγκελάριου της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, όπως του παρουσιάστηκαν, αλλά Ρώσοι φαρσέρ.
Το δίδυμο των Ρώσων φαρσέρ, Βόβαν και Λέξους, δεν έκανε καμία προσπάθεια να είναι πειστικοί. Η προφορά τους είναι χαρακτηριστικά ρωσική, ενώ ένας από τους δύο συστήθηκε ως… «Αδόλφος», φορώντας μάλιστα περούκα και μουστάκι που παρέπεμπαν στον Χίτλερ.
Και όμως ο Παχλαβί έπεσε στην παγίδα.
Ακόμη περισσότερο, ο Παχλαβί έδειξε πολύ ενθουσιασμένος για το ενδεχόμενο να αρχίσει και η Γερμανία τους βομβαρδισμούς μαζί με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ (η συζήτηση έγινε πριν αρχίσει η επίθεση στις 28 Φεβρουαρίου).
Είναι σημαντικό οι ΗΠΑ και το Ισραήλ να μην είναι απομονωμένοι «σε αυτή τη σταυροφορία», είπε χαρακτηριστικά και εξέφρασε τη χαρά του για το ότι η Γερμανία ακολουθεί «σκληρή στάση» έναντι του Ιράν.
Όσο για το μέλλον, ο Παχλαβί δηλώνει έτοιμος: «Όταν επιτέλους πέσει αυτό το καθεστώς, είμαστε έτοιμοι να καλύψουμε το κενό που δημιουργήθηκε».
Η CIA θελει εξοπλίσει τις κουρδικές δυνάμεις για να υποκινήσει έναν εμφύλιο πόλεμο στο Ιράν. Οι Κουρδικές ομάδες να εισέλθουν στο ανατολικό Ιράν μέσα σε λίγες μέρες και να ιδρύσουν ένα αυτόνομο Κουρδιστάν στο δυτικό Ιράν, παρόμοιο με το βόρειο Ιράκ. Κατι που δεν θελει ο Παχλεβι.Με την εμπειρια της προδοσιας του Τραμπ στην Ροζαβα,οι Κουρδοι θελουν σοβαρες εγγυησεις,οχι λογια του αερα..( Ο Τραμπ που κοροιδευε τους Κουρδους στην Ροζαβα τωρα ειναι σε απογνωση και τους εκλιπαρει να βοηθησουν.. ) Ειναι τοσο ξεδιαντροποι οι Αμερικανοι που θελουν να τους βοηθησει το PKK (#PJAK) αλλα ακομα τους λενε χωρις ντροπη τρομοκρατες.Οι Κούρδοι δεν θα συμφωνήσουν εκτός εάν υπάρχει ζώνη απαγόρευσης πτήσεων ή διεθνείς εγγυήσεις για την κουρδική αυτονομία στο Rojhilat.Yπ οψην οι Πεσμεργκα μονοι τους δεν βαρανε ουτε κοτσυφι… , ενω οι δυναμεις #HPG-YJA STAR, YRK #HPJ ειναι εμπειροπολεμες μαζικες,και αξιολογες!! Επισης διαθετουν εφεδρείες μεσω των #ΥPG ,YPJ ,#YPS YPS JIN,και ΥΒS,YJS.
Για την ωρα Ιρανικές βάσεις και κέντρα σε κουρδικές περιοχές βομβαρδίζονται απο US/IDF!
-#Ιran:Ιρανικά στρατεύματα έχουν αναπτυχθεί και είναι έτοιμα να αντιμετωπίσουν χερσαία εισβολή. Οι χερσαίες δυνάμεις του IRGC έχουν μετακινηθεί στην επαρχία Marivan του Κουρδιστάν στο Ιράν και έχουν πει στους κατοίκους να εκκενώσουν τα χωριά και τις πόλεις που διαμένουν.
Στρατιωτικές βάσεις και υπόγειες εγκαταστάσεις του ιρανικού καθεστώτος στο Σιράζ και στο Ισφαχάν και στο Μπέναχ βομβαρδίζονται από το Ισραήλ. Επίσης, βάσεις του #IRGC βομβαρδίζονται στο Κιραμασάν στο Ανατολικό Κουρδιστάν .
Το IRGC απηύθυνε ένα μήνυμα προς τον κουρδικό λαό που αναφέρει: *Εάν οποιοσδήποτε Πεσμεργκά περάσει στο ανατολικό Κουρδιστάν (Rojhelat) από το νότιο Κουρδιστάν (KRG), αυτό θα εκληφθεί ως κήρυξη πολέμου*.
Ιρανικοι πυραύλοι έπληξαν το Μπέιτ Σεμές στο Ισραήλ.
Ένας από τους πυραύλους που εκτόξευσε το Ιράν έπεσε σε περιοχή κοντά στην Παλιά Πόλη του Τζαμιού Αλ-Άκσα.
Το αρχηγείο του Ιρανικού Σώματος των Φρουρών της Επανάστασης στην Ταμπρίζ ανατινάχθηκε.
Πριν από λίγες ωρες, μια βάση των χερσαίων δυνάμεων του ιρανικού στρατού στην πόλη Μπάνεχ, στην επαρχία Κουρδιστάν του Ιράν, έγινε στόχος της ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας.
Σκοτώθηκε ο Τζαλάλ Ρασίντι, μέλους των Πεσμεργκά του Κόμματος Ελευθερίας Κουρδιστάν (PAK), σε πυραυλική επίθεση της IRGC σε βάση κοντά στο Ερμπίλ, με τρεις τραυματίες.
-#Baluhistan: Μπαλούχοι επιτέθηκαν σε αστυνομικές περιπολίες στην πόλη Ζαχεντάν και μεγάλος αριθμός αστυνομικών σκοτώθηκε και τραυματίστηκε».
-#Rojhilat: Μαριουάν Νωρίς το πρωί της Τετάρτης, μονάδες του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης οδήγησαν στρατιωτικά οχήματα στους δρόμους του Μαριουάν (Rojhilat). Χρησιμοποιώντας μεγάφωνα και πυροβολώντας προειδοποιητικά, προέτρεψαν τον πληθυσμό να εγκαταλείψει την πόλη.
Αμερικανικά και ισραηλινά αεροσκάφη χτυπούν σκληρά τις ιρανικές κουρδικές παραμεθόριες περιοχές. Παβέχ, Σαναντάζ. Συνοριακά φυλάκια. Εγκαταστάσεις Μπασίτζ. Αστυνομικά τμήματα.
-#US-Rojhilat: Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ καλεί τον Μουσταφά Χίτζι ως ηγέτη του PDKI με στόχο την υποστήριξη της κουρδικής συμμαχίας σε χερσαίες επιχειρήσεις στο Ιράν.
-#Kurdistan/Iraq: Το Ιράν επιτέθηκε στο προξενείο των ΗΠΑ στο Ερμπίλ με ένα drone, το αμυντικό σύστημα παρενέβη και απέτρεψε την επίθεση… Ιρανική επίθεση σε βάσεις του PAK στο ιρακινό Κουρδιστάν.
Οι επιθέσεις του Ιράν στο Μπασούρ του Κουρδιστάν αυξάνονται.
Φαίνεται ότι η εστίαση για απόψε θα είναι στο χτύπημα του PMF στο Ιράκ. Αρκετές αεροπορικές επιδρομές αναφέρθηκαν βόρεια και βορειοδυτικά της Βαγδάτης, καθώς και σε όλο το νότιο Ιράκ. – Ντιγιάλα 2x, Άνμπαρ 1x, Μουθάνα 1-2x – είναι επίσης ενδιαφέρον ότι τουλάχιστον 1 αεροπορική επιδρομή πραγματοποιήθηκε στο Κάιμ, που συνορεύει με τη Συρία.
-#Rojava: Μερικοί από τους μαχητές των SDF που είχαν αιχμαλωτιστεί από την κυβέρνηση της Δαμασκού έχουν απελευθερωθεί. Η πρώτη ομάδα Κούρδων μαχητών που απελευθερώθηκαν από τις φυλακές της κυβέρνησης της Δαμασκού έφτασε, περίπου 200 Κούρδοι μαχητές έφτασαν στο Χασακα. Όλοι οι υπόλοιποι κρατούμενοι θα επιστρέψουν στις οικογένειές τους κατά τη διάρκεια αυτής της εβδομάδας.
Η τουρκική κατοχή απέλυσε περισσότερα από 300 μέλη της φιλοτουρκικής τρομοκρατικής παράταξης «Ahrar al-Sharqiyah» στην κατεχόμενη Serê Kaniyê (Ras al-Ain), τα οποία ήταν υπεύθυνα για την προστασία και τη φύλαξη αυτών των βάσεων παράλληλα με τις τουρκικές δυνάμεις.
Δημιουργία κοινών σημείων ελέγχου μεταξύ των δυνάμεων των #Αsayish και της Γενικής Ασφάλειας στον λευκό δρόμο που συνδέει τις πόλεις Χασάκα και Ράκα.
-#Israel: το Ισραήλ είχε αναλάβει διπλωματική πρωτοβουλία υπέρ της Rojava, σύμφωνα με την ισραηλινή εφημερίδα Maariv.
-#Syria:Η συριακή τηλεόραση επικαλέστηκε τον προεδρικό απεσταλμένο στη Χασακά, ταξίαρχο Ζιάντ αλ-Άγιες: « Αποφασίσαμε να ανοίξουμε ξανά τους ζωτικούς δρόμους που συνδέουν τη Χασακά με τα περίχωρά της για να ανακουφίσουμε τα βάσανα των αμάχων. Η πρώτη φάση θα περιλαμβάνει το άνοιγμα των ακόλουθων δρόμων: Χασακά – Ντέιρ εζ-Ζορ, Χασακά – αλ-Χολ, Χασακά – Τελ Μπρακ, Χασακά – Ρας αλ-Άιν».
-#Turkey:Ένας βαλλιστικός πύραυλος που φέρεται να εκτοξεύτηκε από το Ιράν και κατευθύνθηκε προς την Τουρκία , αφού πέρασε από τον ιρακινό και συριακό εναέριο χώρο, καταστράφηκε από συστήματα αεράμυνας του ΝΑΤΟ, σύμφωνα με το τουρκικό Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.
–#US:Ο υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ «Θα έλεγα ότι κανένας από τους στόχους μας δεν βασίζεται στην υποστήριξη του εξοπλισμού οποιασδήποτε συγκεκριμένης δύναμης» Όταν ρωτήθηκε για την υποστήριξη των κουρδικών δυνάμεων στο Ροτζελάτ (Ιράν). Σε αντίθεση με τη δήλωση του Προέδρου των ΗΠΑ Τραμπ σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Χίτζι, ο οποίος εκπροσωπεί τις κουρδικές παρατάξεις στο Ροτζελάτ, και τα δημοσιεύματα του βρετανικού ITV και του CNN που ισχυρίζονται ότι η CIA έχει εξοπλίσει και έχει λαθραία περάσει όπλα στο Ροτζελάτ για την υποστήριξη των κουρδικών δυνάμεων.Οι αντιφατικες δηλωσεις συνεχιζονται.
: Τα αρχεία του Epstein αναφέρουν ότι ο Τραμπ θα βομβάρδιζε το Ιράν αν τον στριμώξουν.
Ο γερουσιαστής των ΗΠΑ Chris Van Hollen, μέλος των Δημοκρατικών, κατακρίνει την κυβέρνηση Τραμπ για τον πόλεμο με το Ιράν, χαρακτηρίζοντάς τον «παράνομο πόλεμο αλλαγής καθεστώτος» χωρίς σαφή στόχο,
-#Lebanon: Η Συρία του τρομοκρατη Jolani στέλνει χιλιάδες στρατιώτες στα σύνορα με τον Λίβανο. Αυτό περιλαμβάνει μονάδες πεζικού, τεθωρακισμένα οχήματα και εκτοξευτές πυραύλων.
Ο Λίβανος, μετά από απαγόρευση της στρατιωτικής πτέρυγας της Χεζμπολάχ στις 2 Μαρτίου 2026, στήνει ελέγχους νότια για να συλλάβει μέλη της, ενώ ισραηλινά στρατεύματα βρίσκονται στα σύνορα.
-#Cyprus:Η στιγμή που δύο ελληνικά μαχητικά F-16 κατέρριψαν ένα ιρανικό drone νοτιοανατολικά του #Cyprus ,τραβηχτηκε σε βιντεο!! Σημειώστε ότι το βίντεο καταγράφηκε από το κατεχόμενο τμήμα του νησιού.Αυτό το ύποπτο αντικείμενο ώθησε την Κύπρο να κλείσει προσωρινά το αεροδρόμιο της Λάρνακας νωρίτερα.
– #Sudan:Ένας διοικητής του σουδανικού στρατού: «Είμαστε έτοιμοι να υπερασπιστούμε το Ιράν και θα στείλουμε τα τάγματά μας να πολεμήσουν αν οι εχθροί αποφασίσουν να στείλουν χερσαίες δυνάμεις».
Η αεράμυνα των ΗΑΕ αναχαίτισε 3 βαλλιστικούς πυραύλους και 129 drones. Το Υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι τα συστήματα αεράμυνας των ΗΑΕ αναχαίτισαν με επιτυχία τρεις βαλλιστικούς πυραύλους σήμερα, 4 Μαρτίου 2026, και εντόπισαν 129 drones, εκ των οποίων τα 121 αναχαιτίστηκαν, ενώ τα οκτώ έπεσαν εντός του εδάφους του κράτους.
Όσοι θέλετε να κοινοποιείτε την σελίδα διότι η κρατική ΕΡΤ και τα λεγόμενα μεγάλα κανάλια δεν τα δείχνουν αυτά προς το παρόν. “Ουδέν νεότερον από το Ανατολικό Μέτωπο”
Σε αυτή τη χαοτική συγκυρία, θα βρει ανταπόκριση το κάλεσμα του Τραμπ προς τους Ιρανούς και Ιρακινούς Κούρδους; Πώς θα αποτυπωθεί στο «πρότζεκτ Εσωτερικού Μετώπου» στην Τουρκία —που περιλαμβάνει και τη γραμμή Οτσαλάν–DEM— και στη λεγόμενη «διαδικασία»;
Yavuz Baydar 4 Μαρτίου
Σε αυτήν την κρίσιμη περίοδο, όπου ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν κλιμακώνεται, οι πληροφορίες που διέρρευσαν από την Ουάσιγκτον —κρίνοντας από τις πρώτες αντιδράσεις ειδικών και παρατηρητών— δεν μοιάζουν τυχαίες, αλλά υπολογισμένες.
Σύμφωνα, κατά σειρά, με ρεπορτάζ των Axios και CNN, οι λεπτομέρειες ότι η CIA σχεδιάζει να εξοπλίσει ιρανικές κουρδικές ένοπλες ομάδες, καθώς και ότι ο Τραμπ τηλεφώνησε προσωπικά την Κυριακή τόσο στον πρόεδρο του KDPI, Μουσταφά Χιτζρί, (το KDPI είναι τα αρχικά του Kurdistan Democratic Party of Iran — στα ελληνικά: Δημοκρατικό Κόμμα του Ιρανικού Κουρδιστάν, συχνά θα το δεις και ως PDKI/PDK-I), όσο και σε Ιρακινούς Κούρδους ηγέτες —τον Μπαρζανί και τον Ταλαμπανί— μοιάζουν με εργαλείο ψυχολογικής πίεσης που «ρίχνεται» στο πεδίο.
Υπήρξαν μάλιστα και όσοι είδαν αυτή την κίνηση ως ένδειξη βιασύνης ή απόγνωσης, προϊόν αναζήτησης στήριξης στο έδαφος για αλλαγή καθεστώτος ή ακόμη και για τη διάσπαση του Ιράν.
Αυτή είναι προς το παρόν η εικόνα που διαμορφώνεται. Είναι όμως και γνωστό το εξής: στο πλαίσιο των προετοιμασιών του Ισραήλ —και στη συνέχεια των ΗΠΑ— για έναν μακροχρόνιο πόλεμο εναντίον του Ιράν, οι επαφές με τους Κούρδους της περιοχής δεν εμφανίστηκαν ξαφνικά.
Η πρόθεση είχε εδώ και καιρό γίνει εμφανής· οι περιφερειακοί δρώντες είχαν συγκεντρώσει αρκετές ενδείξεις και πληροφορίες. Τελικά συνέβη το αναμενόμενο:
εφόσον μια χερσαία είσοδος στο Ιράν από αυτό το σημείο και μετά φαίνεται αναπόφευκτη, οι υπολογισμοί ρίσκου στο Ισραήλ και στις ΗΠΑ έχουν φέρει στην κορυφή της ατζέντας τη δυνατότητα κινητοποίησης μιας εξοπλισμένης και μαχητικής εμπροσθοφυλακής —δηλαδή κουρδικών πολιτοφυλακών— καθώς και τη συσπείρωση: των έξι ιρανικών οργανώσεων που ανακοίνωσαν ενιαίο μέτωπο (εξαιρουμένου του PJAK) «εκ των έσω», και των ιρακινοκουρδικών ομάδων «εκ των έξω», πέρα από τα σύνορα.
Η εξέλιξη αυτή συνοδεύεται από πολλά ερωτήματα. Το πρώτο που έρχεται στο μυαλό είναι: μήπως αυτές οι ειδήσεις καθιστούν από τώρα τις κουρδικές πολιτοφυλακές στόχο απέναντι στις ιρανικές δυνάμεις;
Η απάντηση είναι σχεδόν βέβαιη: ναι. Οι Ιρανοί Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) είχαν αρχίσει να πλήττουν κουρδικές ομάδες στο βόρειο Ιράκ ακόμη και πριν δημοσιευτούν τα ρεπορτάζ των Axios και CNN. Μετά τα δημοσιεύματα, υπάρχουν πληροφορίες ότι οι επιθέσεις αυτές εντάθηκαν. Στην επαρχία Κόγιε του Ερμπίλ, αρκετά μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV/ΙΗΑ) έπληξαν το στρατόπεδο Azadi, που συνδέεται με το KDPI· επιθέσεις με UAV σημειώθηκαν και στη Ντεκάλα, ενώ στοχοποιήθηκε επίσης και το Κόμμα Ελευθερίας του Κουρδιστάν (PAK).
Οι πιθανότητες αυτές οι ειδήσεις να καταστήσουν τις ιρανικές κουρδικές ομάδες άμεσο στόχο έχουν τρεις διαστάσεις:
Πρώτον, αυτό που θα μπορούσε να αποκληθεί «επιχειρησιακή αποκάλυψη». Με την άρση του πέπλου μυστικότητας, η προσοχή των ιρανικών υπηρεσιών πληροφοριών ως προς το ποιες ομάδες βρίσκονται σε φάση προετοιμασίας και ποιες διαδρομές χρησιμοποιούν ενδέχεται να αυξηθεί ακόμη περισσότερο, με τα σκληρά αντανακλαστικά που επιβάλλει ο πόλεμος.
Δεύτερον, το κάλεσμα της κυβέρνησης Τραμπ καθιστά το Ιρακινό Κουρδιστάν πεδίο ανοικτής απειλής. Στο ρεπορτάζ του CNN αναφέρεται ρητά ότι ο οπλισμός θα πρέπει να περάσει μέσω εδαφών υπό τον έλεγχο της Περιφερειακής Κυβέρνησης του Κουρδιστάν. Αυτό αποτελεί ένα «εκρηκτικό φιτίλι» που θα βάλει τη διοίκηση του Ερμπίλ στη λίστα άμεσων στόχων του Ιράν και θα βαθύνει ακόμη περισσότερο τις εντάσεις με την κεντρική κυβέρνηση του Ιράκ, στη βάση ζητημάτων κυριαρχίας.
Τρίτον, η δήλωση του εθνικιστικού και υπέρ της ανεξαρτησίας Κόμματος Ελευθερίας του Κουρδιστάν, υπό την ηγεσία του Μαμ Χουσεΐν, ότι «περιμένουμε το πρόσταγμα των ΗΠΑ και του Ισραήλ», είναι τέτοιας φύσης ώστε να αυξήσει—ακόμη κι αν η οργάνωση έχει αποδυναμωθεί—την πίεση των Ιρανών Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) προς τις ομάδες, και μάλιστα με απτά, επιχειρησιακά μέσα.
Με λίγα λόγια, οι ειδήσεις που διέρρευσαν στα ΜΜΕ λειτουργούν διπλωματικά ως εργαλείο «προετοιμασίας/ώθησης» για να πειστούν οι Κούρδοι να πολεμήσουν, αλλά το πιθανό αποτέλεσμα επί του πεδίου είναι ότι θα τους καταστήσουν πιο ευάλωτους αμυντικά.
Η στάση των ιρανικών κουρδικών ομάδων, αυτή τη στιγμή, μπορεί να συνοψιστεί ως «επιφυλακτική αισιοδοξία». Πρόκειται για διαπίστωση που αποτυπώνεται μέχρι και στον τίτλο σχετικού ρεπορτάζ του Al-Monitor:
«Παραμένουν επιφυλακτικοί.»
Στο άρθρο τονίζεται ότι αυτές οι ομάδες εκτιμούν πως οι ΗΠΑ δεν μπορούν να τους μεταβιβάσουν τετελεσμένα την ευθύνη στο πεδίο χωρίς να παρέχουν οποιεσδήποτε πολιτικές εγγυήσεις·επιπλέον, υπογραμμίζεται ότι η αμερικανική διοίκηση—και ειδικά το Πεντάγωνο—γνωρίζει πως οι ομάδες αυτές στερούνται της στρατιωτικής ισχύος που απαιτείται για να πυροδοτήσουν στο Ιράν μια αποτελεσματική, καταληκτική εξέγερση.
Αν η υπόθεση παραταθεί και οι κουρδικές ομάδες διστάσουν να εμπλακούν στον πόλεμο, πώς θα διαμορφωθούν οι σχέσεις;
Σε αυτό το σημείο, η ιστορική εμπειρία είναι ιδιαίτερα διδακτική. Στο Ιράκ, οι Κούρδοι έχασαν την υποστήριξη των ΗΠΑ μετά το δημοψήφισμα ανεξαρτησίας. Στη Συρία, οι δυνάμεις SDG/YPG κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Τραμπ βρέθηκαν αδύναμες απέναντι στην Τουρκία, ακόμη και εγκαταλελειμμένες. Κατά την περίοδο του μεταβατικού προέδρου Ελ-Σάρα, όταν οι τζιχαντιστικές δυνάμεις που καθοδηγούνταν από τη συριακή κυβέρνηση πραγματοποίησαν επιχειρήσεις εναντίον κουρδικών περιοχών, οι ΗΠΑ «έκαναν στην άκρη», παραμένοντας σε μεγάλο βαθμό θεατές.
Επομένως, δύο σενάρια επικαλύπτονται:
Στο πρώτο σενάριο, οι ομάδες παρέχουν περιορισμένη υποστήριξη επί του πεδίου με αντάλλαγμα ρητές πολιτικές εγγυήσεις· οι επιθέσεις κατά του Ιράν εντείνονται. Ωστόσο, αν οι ΗΠΑ δεν καταφέρουν να διαχειριστούν τις ιδεολογικές διαφοροποιήσεις μεταξύ αυτών των ομάδων (π.χ. ο εθνικιστικός KDPI, το υπέρ της ανεξαρτησίας PAK κ.ά. έναντι άλλων ιρανικών κουρδικών οργανώσεων), και αν επιπλέον δεν είναι εφικτή η ένταξη του PJAK στην κινητοποίηση, τότε η επιχείρηση μπορεί να αποδειχθεί εξαρχής «νεκρή», με πιθανό αποτέλεσμα την ήττα και τη σφαγή. (Το αν οι ΗΠΑ βρίσκονται σε επαφή με την ηγεσία διοίκησης του SDG παραμένει προς το παρόν ασαφές.)
Το δεύτερο σενάριοβασίζεται στην άρνηση των κουρδικών ομάδων να εμπλακούν. Σε αυτή την περίπτωση, η Ουάσιγκτον είτε αναζητά βραχυπρόθεσμα εναλλακτικούς «αντιπροσώπους» (proxy) είτε, έστω και χωρίς να γίνει εχθρική απέναντί τους, δείχνει αδιαφορία· αφήνει τους Κούρδους της περιοχής στην τύχη τους (ενδεχομένως, από οργή, να προχωρήσει ακόμη και σε πλήρη αποχώρηση στρατευμάτων από τη Συρία) και για τους Κούρδους ξεκινά ένας νέος σκοτεινός κύκλος, με κεντρικό στοιχείο την «πολιτική εγκατάλειψη».
Και στην Τουρκία, τι θα κάνει η γραμμή Οτσαλάν και του DEM;
Αυτή η διάσταση είναι το πιο καθαρά στρατηγικό σκέλος. Πρέπει να θυμηθούμε τη «διαδικασία» που εξελίσσεται από τον Οκτώβριο του 2024: το φιτίλι της «διαδικασίας», η οποία προβλέπει μια «Τουρκία χωρίς τρομοκρατία» με αντάλλαγμα για τον φυλακισμένο Οτσαλάν το «Δικαίωμα στην Ελπίδα», άναψε από τον Μπαχτσελί, ηγέτη του MHP, του de facto εταίρου της κυβέρνησης.
Με σήμα του Οτσαλάν, το PKK ανακοίνωσε στις 12 Μαΐου 2025 ότι τερματίζει την ένοπλη δράση του. Σε μήνυμα που έστειλε ο ηγέτης του PKK τον Φεβρουάριο του 2026, απηύθυνε κάλεσμα για μετάβαση «από την αρνητική ειρήνη στη θετική ειρήνη».
Η έννοια της «δημοκρατικής ενσωμάτωσης» προβάλλεται επίσης μέσω του κόμματος DEM. Το πλαίσιο αυτό δεν δίνει προτεραιότητα σε αιτήματα συλλογικών δικαιωμάτων, αλλά αναδεικνύει την «ενσωμάτωση στη βάση της ατομικής ιδιότητας του πολίτη».
Με λίγα λόγια, έως τώρα η «διαδικασία» εξελίσσεται χωρίς να αποκλίνει από τις προσδοκίες της Άγκυρας: προς τους Κούρδους προβάλλεται το μήνυμα της «ειρήνης», ενώ προς τα πιο δύσπιστα τμήματα της κοινωνίας προβάλλεται το σύνθημα «Τουρκία χωρίς τρομοκρατία».
Οι απόψεις που εξέφρασε ο Μπαχτσελί στις 3 Μαρτίου στη συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής ομάδας του στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση (TBMM) είναι, στο πλαίσιο αυτό, εξαιρετικά σημαντικές. Διότι αναδεικνύουν πόσο βαθιά στο παρελθόν ανάγεται η οικοδόμηση της στρατηγικής και πόσο μακρόβια είναι.
Ο ηγέτης του MHP, με άλλα λόγια, λέει «δεν σας το έλεγα;» στις αναφορές του για το Ιράν. Τονίζει ότι, για την εθνική επιβίωση της Τουρκίας, η θωράκιση του «Εσωτερικού Μετώπου» αποτελεί ζωτική αναγκαιότητα. Επαναλαμβάνει ότι το όραμα της «Τουρκίας χωρίς τρομοκρατία» είναι «κρατική στρατηγική πέρα από πολιτικές σκοπιμότητες» και υπογραμμίζει πως απέναντι στις περιφερειακές απειλές απαιτείται «γεωπολιτική στάση με κέντρο την Άγκυρα».
Αξίζει να διαβαστούν προσεκτικά τα εξής λόγια του:
«Οι αφελείς που ειρωνεύονται τον στόχο της “Τουρκίας χωρίς τρομοκρατία”, βλέπετε τώρα καλύτερα τι κάνουμε και τι επιδιώκουμε;
Οι νοοτροπίες με “μπερδεμένη μαγιά και ιδιοσυγκρασία”, που χωρίς ντροπή διαστρεβλώνουν το ειλικρινές και γνήσιο κάλεσμα που απευθύναμε για τουρκοκουρδική αδελφοσύνη και επιτίθενται από κάθε πλευρά στο κάλεσμα της 27ης Φεβρουαρίου από την ιδρυτική ηγεσία του PKK—βγάζετε άραγε κάποιο συμπέρασμα από τον δακτύλιο φωτιάς που μας περιβάλλει; Πότε ακριβώς σκοπεύετε να καταλάβετε από τι είδους καταστροφή και συμφορά γλιτώσαμε στο παρά πέντε;»
Θα μπορούσε να ειπωθεί ότι η Άγκυρα είχε προβλέψει το σημερινό περιφερειακό χάος, στηριζόμενη σε βαθιές πληροφορίες/εκτιμήσεις που έφταναν από εξωτερικές πηγές μετά την εκλογή του Τραμπ και ιδίως μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023. Και ότι, στις 1 Οκτωβρίου 2024, ενεργοποίησε ως «προληπτικό μέτρο» τη λεγόμενη «διαδικασία», η οποία «δένει» το κουρδικό πολιτικό κίνημα στην Τουρκία—στον άξονα Οτσαλάν–DEM—με μια ατζέντα «ενσωμάτωσης». Γίνεται έτσι σαφές τι εννοεί ο Μπαχτσελί όταν λέει «τι επιδιώκουμε…».
Ας επιστρέψουμε όμως στον πόλεμο: σε αυτή τη χαοτική συγκυρία, πώς θα επηρεάσει την πολιτική του «Εσωτερικού Μετώπου» στην Τουρκία—που περιλαμβάνει και τη γραμμή Οτσαλάν–DEM—το κάλεσμα του Τραμπ προς τους Ιρανούς και Ιρακινούς Κούρδους;
Θα μπορούσε να ειπωθεί ότι το σχέδιο των ΗΠΑ να εμπλέξουν τους Κούρδους στον πόλεμο είναι «κομμένο και ραμμένο» για τον Πρόεδρο Ερντογάν και τον ηγέτη του MHP Μπαχτσελί, επειδή διευρύνει ακόμη περισσότερο το υπάρχον «παράθυρο ευκαιρίας».
Το κυβερνητικό μπλοκ AKP–MHP (με τη στήριξη και ορισμένων δεξιών και κεντρώων κομμάτων της αντιπολίτευσης) εδώ και χρόνια περιγράφει το PKK/το κουρδικό πολιτικό κίνημα ως «οργανικά ενταγμένο στον αμερικανοϊσραηλινό ιμπεριαλισμό». Η επιθυμία του Τραμπ να εξοπλίσει τους Κούρδους στο πλαίσιο μιας επιχείρησης της CIA παρέχει τώρα—κατά τη συγκεκριμένη αφήγηση—ένα απτό υλικό που «επιβεβαιώνει» αυτόν τον ισχυρισμό.
Το πρότζεκτ «Εσωτερικό Μέτωπο», όπως το διαμορφώνουν ο Μπαχτσελί και το AKP, στήνει ένα πλαίσιο που τοποθετεί το κόμμα DEM ανάμεσα σε δύο επιλογές: είτε να θεωρηθεί «μέρος αυτού του ιμπεριαλιστικού σχεδίου», είτε να αποδεχθεί τη διαδικασία ενσωμάτωσης υπό την καθοδήγηση του AKP. Η κίνηση του Τραμπ θα οδηγήσει αναπόφευκτα το DEM, αργά ή γρήγορα, να βρεθεί αντιμέτωπο με το ερώτημα:
«Μπροστά σε αυτή την εικόνα, εσείς πού στέκεστε;»
Η τρέχουσα στάση του κόμματος DEM βασίζεται στην αντίληψη ότι η κουρδική πολιτική ταυτότητα μπορεί να «επιλυθεί» με την εγκατάλειψη αιτημάτων όπως η αυτοδιοίκηση, η μεταρρύθμιση για εκπαίδευση στην κουρδική ως μητρική γλώσσα ή η αναγνώριση δεύτερης επίσημης γλώσσας. Το DEM, πλέον, είναι υποχρεωμένο να συγχρονίσει πλήρως τη στάση του με τη θέση του κυβερνητικού μπλοκ. Διαφορετικά, κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπο με την απώλεια των κεκτημένων που απέσπασε σε αυτή τη «διαδικασία» —η οποία, κατ’ αρχάς, αποσκοπεί στο να αποσαφηνιστεί η κατάσταση του Οτσαλάν, αυτό που ο Μπαχτσελί αποκαλεί «το καθεστώς/το στάτους του»— ή ακόμη και με απειλή απώλειας της νομιμοποίησής του.
Καθώς ο πόλεμος με το Ιράν βαθαίνει, στο σκέλος που αφορά την Τουρκία διαφαίνονται προς το παρόν τρία σενάρια:
1) Εμβάθυνση του συγχρονισμού AKP–MHP–DEM
Αυτό είναι το ισχυρότερο σενάριο. Το DEM θα μπορούσε να επικρίνει μια πιθανή κουρδική επιχειρησιακή εμπλοκή στο Ιράν από «αντι-ιμπεριαλιστική» σκοπιά, χαρακτηρίζοντάς την «προκλητική κίνηση που εργαλειοποιεί την κουρδική ταυτότητα». Μια τέτοια στάση θα λειτουργούσε ως χειρονομία που ανοίγει νέο πεδίο ελιγμών για τον Ερντογάν και θα παγίωνε το αφήγημα της «ενσωμάτωσης».
2) Σιωπή Οτσαλάν και DEM
Πιθανότατα πρόκειται για μια βραχυπρόθεσμη επιλογή αντίδρασης. Ωστόσο, μια τέτοια σιωπή θα μπορούσε να αποξενώσει ένα τμήμα της βάσης με την αντίληψη της «προδοσίας» και να βαθαίνει τις εσωτερικές ρωγμές στο κόμμα.
3) Ανοιχτή διάσπαση
Εάν το PAK, άλλες οργανώσεις —και ακόμη και το PJAK— στηρίξουν τον πόλεμο, το DEM θα βρεθεί σε δίλημμα: κουρδική αλληλεγγύη ή «εθνική ενσωμάτωση» υπό την καθοδήγηση AKP–MHP; Όποια επιλογή κι αν προκύψει, θα επηρεάσει αναπόφευκτα, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, τη σχέση του κόμματος με τη βάση του, η οποία ήδη παρουσιάζει αυξανόμενες τριβές.
Συνοψίζοντας, θα το έθετα ως εξής:
Στην εικόνα που σκιαγραφούν τα ρεπορτάζ CNN/Axios, είναι σαφές ότι ο Τραμπ οικοδομεί μια στρατηγική σκόπιμης ασάφειας. Αυτή η ασάφεια μετατρέπει τους Ιρανούς Κούρδους σε στόχο, επιχειρεί να αξιοποιήσει την κατακερματισμένη δομή των ιρανικών κουρδικών οργανώσεων και ταυτόχρονα πιέζει το Ιρακινό Κουρδιστάν να εμπλακεί στις συγκρούσεις.
Παράλληλα, στην Τουρκία «περικυκλώνει» συνολικά την κουρδική πολιτική με την απειλή απώλειας νομιμοποίησης, ωθώντας την ακόμη πιο κοντά σε μια βαθιά και δομική επιλογή όπως η «ενσωμάτωση».
Σε αυτό το περιβάλλον, όπου δοκιμάζεται το τετράπλευρο Οτσαλάν – DEM – AKP – MHP, αναδύεται ένα πολιτικό σημείο τομής εξίσου εντυπωσιακό με τον ίδιο τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Η Τουρκία θεωρεί τον πολυπληθή κουρδικό πληθυσμό του Ιράν ως δυνητική απειλή για την εσωτερική της ενότητα.
Sinan Ciddi | Ανώτερος Ερευνητικός Εταίρος (Senior Fellow) William Doran | Ασκούμενος (Intern)
Τουρκικές στρατιωτικές μονάδες παρελαύνουν κατά την παρέλαση της Ημέρας της Δημοκρατίας, στις 29 Οκτωβρίου 2023, στο Ερζερούμ της Τουρκίας. (μέσω Shutterstock)
Πριν από την έναρξη των αμερικανικών και ισραηλινών στρατιωτικών πληγμάτων κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, η Τουρκία επιχείρησε να κρατήσει «poker face», («ανέκφραστο πρόσωπο»), προτρέποντας σε αποκλιμάκωση και διαψεύδοντας φήμες περί σχεδιαζόμενης δράσης από την Άγκυρα. Τώρα που βρίσκεται σε εξέλιξη μια προσπάθεια απομάκρυνσης του θεοκρατικού καθεστώτος του Ιράν, οι Ηνωμένες Πολιτείες οφείλουν να παραμείνουν σε εγρήγορση ως προς πιθανές τουρκικές στρατιωτικές κινήσεις.
Η τουρκική κυβέρνηση, υπό τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, έχει αποφύγει να συμμετάσχει στη σύγκρουση. Αντιθέτως, παρά το γεγονός ότι αρκετοί σύμμαχοι των ΗΠΑ κατέληξαν να στηρίξουν τη στρατιωτική επιχείρηση, ο Ερντογάν επέλεξε να καταδικάσει τα πλήγματα. Μάλιστα εξέφρασε και «λύπη» για τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος εξουδετερώθηκε τις πρώτες ώρες του πολέμου.
Η σημερινή απροθυμία της Τουρκίας να συμμετάσχει σε αυτόν τον εξελισσόμενο περιφερειακό πόλεμο δεν σημαίνει ότι οι ενέργειές της θα περιοριστούν επ’ αόριστον στη ρητορική. Ο Ερντογάν υπολογίζει τα επόμενα βήματά του, ώστε να αξιοποιήσει με τον καλύτερο τρόπο αυτό που ενδέχεται να εξελιχθεί σε μια ευκαιριακή κρίση. Προς το παρόν, η Άγκυρα προβάλλει ανησυχίες εθνικής ασφάλειας που απορρέουν από τις μεταναστευτικές πιέσεις κατά μήκος των ανατολικών συνόρων της με το Ιράν. Ο Ερντογάν έχει στραφεί σε τηλεφωνικές επικοινωνίες με περιφερειακούς ομολόγους του στον Αραβικό Κόλπο, σε έναν άκαρπο γύρο «τηλεφωνικής διπλωματίας», επιχειρώντας να αποσπάσει στήριξη για εκεχειρία—χωρίς την οποία, όπως υποστηρίζει, η Μέση Ανατολή θα τυλιχθεί σε έναν «δακτύλιο φωτιάς».
Η Άγκυρα έχει επιλέξει να μη συμμετάσχει σε πολεμικές επιχειρήσεις μαζί με την Ουάσιγκτον, τη σύμμαχό της βάσει συνθήκης, για την ανατροπή του καθεστώτος στην Τεχεράνη. Αυτό συμβάλλει στο να εξηγηθεί γιατί το Ιράν δεν έχει μέχρι στιγμής στοχοποιήσει στρατιωτικά μέσα στην Τουρκία, όπως έχει πράξει σε αρκετά αραβικά κράτη, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ.
Ωστόσο, μια σύγκρουση που θα παραταθεί επί αρκετές εβδομάδες θα μπορούσε να ωθήσει την Άγκυρα να αναπτύξει στρατιωτικές δυνάμεις εντός του Ιράν. Και ο πιθανότερος καταλύτης που θα οδηγούσε την Άγκυρα σε στρατιωτική δράση είναι η εκτίμηση ότι, από ένα Ιράν σε αναταραχή, θα μπορούσε να αναδυθεί κουρδική απειλή για την Τουρκία.
Και αυτή η πιθανότητα ενδέχεται σύντομα να εμφανιστεί στον ορίζοντα: ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να είχε πρόσφατα τηλεφωνική επικοινωνία με περιφερειακούς κούρδους ηγέτες. Αν ο πρόεδρος σκοπεύει να πυροδοτήσει μια κουρδική εξέγερση στο εσωτερικό του Ιράν με στόχο την ανατροπή του καθεστώτος, αυτό θα μπορούσε κάλλιστα να αποτελέσει το πρόσχημα που χρειάζεται ο Ερντογάν για να εισέλθει στο Ιράν.
Πώς η Τουρκία εντείνει την αφήγηση περί «ιρανικής κουρδικής απειλής»
Όταν οι προοπτικές αμερικανικής στρατιωτικής δράσης αυξήθηκαν απότομα τον Ιανουάριο του 2026, οι τουρκικές αρχές πίεσαν υπέρ διαπραγματεύσεων εκ μέρους της Τεχεράνης, δίνοντας μάλιστα βήμα στον υπουργό Εξωτερικών του καθεστώτος σε συνέντευξη Τύπου της τελευταίας στιγμής στην Κωνσταντινούπολη, στις 30 Ιανουαρίου. Έκτοτε, ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν έχουν ασκήσει έντονες πιέσεις στην Ουάσιγκτον και στο ΝΑΤΟ ώστε να αποφευχθεί στρατιωτική απάντηση, επικαλούμενοι ως βασικό τους φόβο την αποσταθεροποίηση της περιοχής.
Οι υποτιθέμενες προετοιμασίες της Άγκυρας για ένα σενάριο «χειρότερης περίπτωσης»—κατάρρευση του ιρανικού καθεστώτος και χάος στα σύνορα—έχουν προσελκύσει ευρεία προσοχή. Παρότι η Διεύθυνση Επικοινωνιών της Τουρκίας έσπευσε να διαψεύσει «σχέδια εισβολής σε ιρανικό έδαφος για λόγους ασφάλειας», οι εικασίες για την πορεία δράσης της Τουρκίας πληθαίνουν.
Αν η Τουρκία προχωρήσει σε στρατιωτική ενέργεια, η πιθανότερη αιτιολόγηση που θα προβάλει είναι μια επιχείρηση για την αποτροπή «τρομοκρατικών επιθέσεων» που θα εκπορεύονται από Ιρανούς Κούρδους συνδεδεμένους με το Κόμμα Ελεύθερης Ζωής του Κουρδιστάν στο Ιράν (PJAK). Το PJAK αποτελεί παρακλάδι του αποσχιστικού κουρδικού κινήματος της Τουρκίας, του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (PKK), το οποίο η Τουρκία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρούν τρομοκρατική οργάνωση.
Στις 22 Φεβρουαρίου, το PJAK ενώθηκε με τέσσερα ακόμη ιρανικά κουρδικά κόμματα για να συγκροτήσουν έναν συνασπισμό με στόχο «τον αγώνα για την απελευθέρωση του Ανατολικού [ιρανικού] Κουρδιστάν». Υπερεθνικιστικά τουρκικά μέσα έχουν ήδη αρχίσει να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για αυτό που θεωρούν αναπόφευκτο σχέδιο του PJAK να δημιουργήσει έναν «τρομοκρατικό διάδρομο» στα ανατολικά σύνορα της Τουρκίας, ανάλογο με την πρώην ζώνη ελέγχου κουρδικών δυνάμεων στη Συρία.
Η στρατιωτική στάση της Τουρκίας
Στα τέλη Φεβρουαρίου, η στρατιωτική στάση της Άγκυρας έδειχνε ετοιμότητα για διασυνοριακές επιχειρήσεις, εφόσον οι τουρκικές αρχές τις κρίνουν αναγκαίες ή πρόσφορες. Παρά την αντίθεσή της σε στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν, η Τουρκία έχει επιτρέψει σε αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης και ελέγχου (AWACS) του ΝΑΤΟ να εκτελούν αποστολές επιτήρησης πάνω από την ανατολική Τουρκία. Τα αεροσκάφη αυτά είναι σχεδιασμένα για την παρακολούθηση κινήσεων εχθρικών αεροσκαφών και θα παρέχουν στην Τουρκία πολύτιμες πληροφορίες για τις άμεσες εξελίξεις.
Ούτε τουρκικές ούτε διεθνείς πηγές έχουν έως τώρα αναφέρει σημαντικές μετακινήσεις της 2ης Τουρκικής Στρατιάς, της εκστρατευτικής δύναμης που είναι αρμόδια για την ασφάλεια των συνόρων με τη Συρία, το Ιράκ και το Ιράν. Ωστόσο, η κάλυψη σχετικά με υποτιθέμενα διασυνοριακά σχέδια έχει εκτιναχθεί τόσο στην Τουρκία όσο και σε δυτικά μέσα, με τα σενάρια να παραμένουν ασαφή.
Οι τουρκικές δηλώσεις αυτή τη στιγμή αποτυπώνουν ένα μείγμα διάψευσης και ανοιχτής αιτιολόγησης ως προς το ενδεχόμενο διασυνοριακών επιχειρήσεων στο Ιράν. Απαντώντας σε φήμες για σχέδια εισβολής σε περίπτωση αμερικανικού πλήγματος, το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας επανέλαβε στις 26 Φεβρουαρίου ότι τέτοιοι ισχυρισμοί «δεν ανταποκρίνονται στην αλήθεια». Από την άλλη πλευρά, ο Ερντογάν επικαλέστηκε την ετοιμότητα της Τουρκίας για μονομερή στρατιωτική δράση: «Όπου υπάρχει απειλή, θα την εξαλείψουμε στη ρίζα, χωρίς να ζητήσουμε άδεια από κανέναν».
Ο στρατιωτικός τυχοδιωκτισμός της Τουρκίας την τελευταία δεκαετία έχει καταδείξει την επιπολαιότητα με την οποία η Άγκυρα αντιμετωπίζει τον σεβασμό της εδαφικής κυριαρχίας των γειτόνων της. Παρά τους επίμονους ισχυρισμούς του Ερντογάν ότι η εδαφική ακεραιότητα της Συρίας αποτελεί «στρατηγική αναγκαιότητα» για την Τουρκία, ο τουρκικός στρατός εξακολουθεί να κατέχει εκτεταμένες περιοχές στη βόρεια Συρία—αποτέλεσμα τριών εισβολών μεταξύ 2016 και 2019. Αυτό θα μπορούσε να είναι ένα μοντέλο που η Τουρκία θα εξετάσει, καθώς εξελίσσεται η κατάσταση στο Ιράν.
Τι θα μπορούσε να πυροδοτήσει τουρκική στρατιωτική δράση
Διεθνή μέσα έχουν επικαλεστεί το ενδεχόμενο προσφυγικής κρίσης ως επαρκή αιτία για τουρκική διασυνοριακή δραστηριότητα. Τα σύνορα της Τουρκίας με το Ιράν—παρότι διαθέτουν στρατιωτικά παρατηρητήρια—θα μπορούσαν να δοκιμαστούν από μαζική μετακίνηση αμάχων, ακόμη κι αν ληφθεί υπόψη το απομακρυσμένο και επικίνδυνο ανάγλυφο της περιοχής.
Ωστόσο, το πιο ουσιαστικό πρόσχημα για μεγάλης κλίμακας τουρκικές διασυνοριακές επιχειρήσεις ή ακόμη και για κατάληψη εδάφους στο βορειοδυτικό Ιράν είναι το ζήτημα του PJAK.
Εάν η ελευθερία κινήσεων του PJAK ενισχυθεί λόγω εκτεταμένων πληγμάτων κατά της ιρανικής κυβέρνησης, η Τουρκία ενδέχεται να εξαπολύσει διασυνοριακές επιχειρήσεις.
Το PJAK δεν συμμετέχει στην τρέχουσα διαδικασία αφοπλισμού του PKK με την τουρκική κυβέρνηση, γεγονός που μπορεί να μειώνει το εσωτερικό πολιτικό κόστος για τον Ερντογάν από μια επέμβαση κατά των Ιρανών Κούρδων. Η Άγκυρα έχει επίσης στο παρελθόν στοχοποιήσει στοιχεία του PJAK στο Ιράν και αλλού. Κουρδικά μέσα ανέφεραν τον Σεπτέμβριο του 2020 ότι τουρκικό πυροβολικό βομβάρδισε φερόμενες θέσεις του PJAK κοντά στα σύνορα Ιράν–Τουρκίας. Τον Αύγουστο του 2022, τουρκικό πλήγμα με drone σκότωσε ανώτερο αξιωματικό του PJAK κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στη Συρία.
Ανεξάρτητος τουρκικός Τύπος περιέγραψε δύο πιθανά σενάρια τουρκικής στρατιωτικής δράσης: μια πρώιμης φάσης κίνηση για τη δημιουργία καταφυγίων/δομών υποδοχής στα σύνορα ενόψει προσφυγικής κρίσης, και μεταγενέστερες εισβολές στο Ιράν για τη διασφάλιση μιας ζώνης ασφαλείας (buffer zone) σε περίπτωση αποδιάρθρωσης του ιρανικού κράτους.
Η τουρκική επέμβαση στο βόρειο Ιράκ—που συνδυάζει εκτεταμένους αεροπορικούς βομβαρδισμούς με ένα δίκτυο χερσαίων φυλακίων σε ορεινή ενδοχώρα που προσφέρει καταφύγιο σε αντάρτες—παρέχει ενδείξεις για το πώς θα μπορούσε να μοιάζει μια τέτοια ζώνη στο Ιράν. Παρ’ όλα αυτά, ο τελικός καθοριστικός παράγοντας θα είναι το μέγεθος της δραστηριότητας του PJAK ή των κουρδικών συνασπισμών σε ένα Ιράν που καταρρέει.
Ο Ερντογάν έχει συγκεκριμένο συμφέρον να περιορίσει τις διασυνοριακές επιχειρήσεις. Η επόμενη εκλογική αναμέτρηση στην Τουρκία απέχει το πολύ δύο χρόνια, και ο πρόεδρος φαίνεται να προετοιμάζει τον γιο του, Μπιλάλ Ερντογάν, για την ηγεσία του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP). Μια εκτεταμένη και δαπανηρή στρατιωτική ανάπτυξη δεν ευνοεί το πολιτικό μέλλον του κόμματός του, και οποιεσδήποτε στρατιωτικές εισβολές θα εξισορροπηθούν, κατά πάσα πιθανότητα, με την ανάγκη διατήρησης της εσωτερικής εκλογικής βιωσιμότητας.
Ο Sinan Ciddi είναι ανώτερος ερευνητικός εταίρος (senior fellow) με αντικείμενο την Τουρκία στο Foundation for Defense of Democracies (FDD) στην Ουάσιγκτον, DC, όπου ο William Doran είναι ασκούμενος.
Την βεβαιότητα ότι τουλάχιστον δύο drones που καταρρίφθηκαν είχαν στόχο την βάση της Σούδας και όχι την Κύπρο, εξέφρασε ο ΓΓ του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας.
Σε συνομιλία του με κοινοβουλευτικούς συντάκτες είπε «δύο από τα τέσσερα drones της Κύπρου πήγαιναν για Σούδα» ενώ σε ερώτηση δημοσιογράφου εάν η φράση του αποτελεί εκτίμηση ή πληροφορία είπε «το ξέρουμε».
Πάντως ο κ. Κουτσούμπας στην κεντρική του ομιλία εντός της Ολομέλειας απέφυγε να ενημερώσει τα μέλη της εθνικής αντιπροσωπείας για το θέμα.
Τρία χρόνια μετά την τραγωδία του δυστυχήματος στα Τέμπη, που στοίχισε τη ζωή σε 57 ανθρώπους, η Μαρία Καρυστιανού —η μητέρα που έγινε πανεθνικό σύμβολο του αγώνα για δικαιοσύνη— μιλά σε αποκλειστική συνέντευξη διάρκειας 25 λεπτών. Σε αυτή την πρώτη της συνέντευξη σε μέσο των σκανδιναβικών χωρών, η παιδίατρος και ακτιβίστρια μιλά ανοιχτά για τη σκληρή, τριετή μάχη της απέναντι στο ελληνικό πολιτικό κατεστημένο. Καθώς η Ελλάδα τιμά την επέτειο του πιο θανατηφόρου σιδηροδρομικού δυστυχήματος στη σύγχρονη ιστορία της, η Καρυστιανού αναφέρεται στις καταγγελίες περί συγκάλυψης από την κυβέρνηση, στην αμφιλεγόμενη μετάβασή της στην ενεργό πολιτική και στο όραμά της για μια χώρα απαλλαγμένη από τη συστημική διαφθορά.
Στη συνέντευξη, που πραγματοποιήθηκε από τη δημοσιογράφο του Document, **Elena Angelina Figenschou**, συζητούνται:
Το συναισθηματικό βάρος της τρίτης επετείου και η μνήμη της κόρης της, **Μάρθης**.
Γιατί πιστεύει ότι η διεθνής παρέμβαση από την ΕΕ είναι ο μόνος δρόμος προς τη λογοδοσία.
Τα σχέδιά της για ένα νέο πολιτικό κίνημα που θα «καθαρίσει» το ελληνικό κράτος.
Το μήνυμά της προς τη διεθνή κοινότητα και προς τους χιλιάδες Έλληνες που εξακολουθούν να απαιτούν «δικαιοσύνη για τα Τέμπη».
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του CNN, η Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών (CIA) εργάζεται για τον εξοπλισμό κουρδικών δυνάμεων, με στόχο να πυροδοτηθεί μια λαϊκή εξέγερση στις απομακρυσμένες περιοχές του Ιράν. Πηγές που γνωρίζουν το σχέδιο αναφέρουν ότι η κίνηση αποσκοπεί στο να καθηλωθούν ιρανικές δυνάμεις κατά μήκος των συνόρων με το Ιράκ και να καταστεί δυνατή η εκδήλωση αναταραχής σε μεγάλες πόλεις. Η Τεχεράνη έχει ήδη απαντήσει με επιθέσεις drones.
Από τη συντακτική ομάδα ILH
Δημοσιεύθηκε: 03-04-2026 08:54
Κούρδισσες μαχήτριες. Φωτογραφία: AP
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εντείνουν τις προσπάθειές τους για τη δημιουργία αντιπολίτευσης στο εσωτερικό του Ιράν. Σύμφωνα με πηγές των υπηρεσιών πληροφοριών που μίλησαν στο CNN, η αμερικανική πρωτοβουλία δεν περιορίζεται σε εθνοτικές ομάδες όπως οι Κούρδοι και οι Μπαλόχ. Επικεντρώνεται επίσης στη συγκέντρωση υποστήριξης από το εσωτερικό του τακτικού στρατού του Ιράν, από δημόσια πρόσωπα, από τοπικές ηγεσίες και ακόμη και από σχετικά μετριοπαθείς ανώτερους αξιωματούχους εντός του καθεστώτος.
Ο ίδιος ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ άφησε να εννοηθεί αυτήν την προσπάθεια σε συνέντευξή του στο Politico την Τρίτη. Όταν ρωτήθηκε αν είναι πλέον αργά να εξεταστεί η συνεργασία με πρόσωπα μιας νέας ιρανικής κυβέρνησης, ο Τραμπ απάντησε: «Όχι, δεν είναι πολύ αργά. Σαράντα εννέα σκοτώθηκαν, μην το ξεχνάτε, οπότε είναι αρκετά βαθύ, σωστά; Αναδύονται καινούργιοι. Πολλοί άνθρωποι θέλουν τη θέση. Κάποιοι από αυτούς θα είναι πολύ καλοί.»
Το καθεστώς του Ιράν στηρίζεται σε δύο διακριτούς στρατιωτικούς πυλώνες: τον τακτικό στρατό, που έχει ως αποστολή την υπεράσπιση των συνόρων της χώρας, και το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), μια παράλληλη δύναμη που δημιουργήθηκε μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979 ως αντίβαρο στον στρατό, ο οποίος τότε θεωρούνταν πιστός στον σάχη. Οι Φρουροί της Επανάστασης υπάγονται απευθείας στον Ανώτατο Ηγέτη και όχι στον εκλεγμένο πρόεδρο, ενώ ελέγχουν επίσης την πολιτοφυλακή Μπασίτζ (Basij), το βασικό εργαλείο του καθεστώτος για την καταστολή διαμαρτυριών. Η προσδοκία όσων στηρίζουν το σχέδιο είναι ότι ο τακτικός στρατός θα αποδειχθεί περισσότερο προσηλωμένος στο Ιράν ως κράτος και, σε μια στιγμή κρίσης, θα κινηθεί εναντίον του ιδεολογικού κατεστημένου που καθοδηγείται από τους διοικητές των Φρουρών της Επανάστασης και την κληρικαλική ηγεσία.
Ένοπλα μέλη του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης στην καρδιά της Τεχεράνης. Φωτογραφία: Reuters
Θα γείρουν οι μειονότητες την πλάστιγγα;
Στο πλαίσιο των επαφών, Αμερικανοί αξιωματούχοι πραγματοποιούν συνομιλίες με Κούρδους ηγέτες στο βόρειο Ιράν και στο Ιράκ, με ηγέτες μπαλοχικών πολιτοφυλακών στο νοτιοανατολικό Ιράν, καθώς και με άλλες ομάδες της αντιπολίτευσης. Σύμφωνα με τις αναφορές, στόχος είναι να προετοιμαστούν αυτοί οι παράγοντες για μια «καθοριστική ημέρα», μετά τη φθορά των δυνάμεων του καθεστώτος —ιδίως των Φρουρών της Επανάστασης— όταν θα μπορούσε να επέλθει η επιδιωκόμενη αλλαγή. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιδιώκουν αλλαγή καθεστώτος, και οι διάφορες ομάδες αναμένεται να συμμετάσχουν σε αυτό που πιθανότατα θα εξελιχθεί σε εσωτερική αναμέτρηση, καθώς οι πολυάριθμοι υποστηρικτές του καθεστώτος είναι απίθανο να παραδοθούν χωρίς μάχη.
Εκτιμήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών υποδεικνύουν ότι η διαδικασία θα απαιτούσε τουλάχιστον μία εβδομάδα, ακόμη κι αν τα πλήγματα κατά της ιρανικής ηγεσίας —ιδιαίτερα των Φρουρών της Επανάστασης— αποδειχθούν ιδιαίτερα αποτελεσματικά και εξουδετερωθεί το μεγαλύτερο μέρος της ανώτατης διοίκησης. Αναφορές υποστηρίζουν ότι οι Φρουροί της Επανάστασης προετοιμάζονται για ένα τέτοιο ενδεχόμενο, μαζί με συνδεδεμένες μονάδες όπως η πολιτοφυλακή Basij, και η εκτίμηση είναι ότι η σύγκρουση θα είναι σφοδρή. Ένα πιθανό σενάριο είναι ότι περιφερειακές επαρχίες, όπου τα αυτονομιστικά κινήματα είναι ισχυρά, θα μπορούσαν να κινηθούν νωρίτερα από το αναμενόμενο, καταλαμβάνοντας πόλεις και εδάφη.
Μεταξύ των εθνοτικών μειονοτήτων του Ιράν, δρουν υπόγειες οργανώσεις με μακρά ιστορία και αποδεδειγμένη ικανότητα να πλήττουν το καθεστώς των αγιατολάχ, οι οποίες έχουν διεξαγάγει παρατεταμένες αντάρτικες εκστρατείες. Στη βορειοδυτική κουρδική περιοχή του Ιράν, επιχειρούν αρκετές κουρδικές αντάρτικες ομάδες, οι περισσότερες από τις οποίες υποστηρίζονται με τον έναν ή τον άλλον τρόπο από την αυτόνομη Κουρδική Περιφερειακή Κυβέρνηση (KRG) στο Ιράκ.
Στις 22 Φεβρουαρίου, πέντε ιρανικά κουρδικά κόμματα, με επικεφαλής το Δημοκρατικό Κόμμα του Κουρδιστάν του Ιράν (Kurdistan Democratic Party of Iran), συγκρότησαν κοινό συνασπισμό με διακηρυγμένο στόχο την ανατροπή του ισλαμικού καθεστώτος. Ο συνασπισμός διαθέτει μαχητές Πεσμεργκά εκπαιδευμένους στο Ιράκ, οι οποίοι γνωρίζουν καλά το ορεινό ανάγλυφο κατά μήκος των συνόρων των δύο χωρών. Κατά την Επιχείρηση “Roaring Lion”, πραγματοποιήθηκαν αρκετές επιθέσεις εναντίον ιρανικών οχυρών/θέσεων κατά μήκος της μεθορίου, με στόχο να αποδυναμωθεί ο έλεγχος της Τεχεράνης στην περιοχή και ενδεχομένως να ανοίξει ο δρόμος για μια ένοπλη κουρδική εξέγερση.
Μπαλόχ και Άραβες — και οι φόβοι εσωτερικού κατακερματισμού
Μια ακόμη εθνοτική ομάδα που εμπλέκεται σε συνεχιζόμενη αναταραχή είναι οι Μπαλόχ, μια σουνιτική μειονότητα κατανεμημένη στο Ιράν, το Πακιστάν και το Αφγανιστάν, που επιδιώκει αυτοδιάθεση και αυτονομία. Τα τελευταία χρόνια, οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν πραγματοποιήσει —όπως περιγράφεται— μια πρωτοφανή καταστολή κατά της μπαλοχικής μειονότητας. Η βασική οργάνωση που δρα στην ιρανική πλευρά είναι η Jaish al-Adl, η οποία τον Δεκέμβριο του 2025 συγχωνεύθηκε με άλλες ομάδες στο «Λαϊκό Μέτωπο Μαχητών» (Popular Fighters Front) και κήρυξε μια ευρεία εκστρατεία κατά του καθεστώτος.
Η τρίτη εθνοτική μειονότητα στο Ιράν με ιστορικό ένοπλης αντίστασης είναι ο αραβικός πληθυσμός στη νότια επαρχία Χουζεστάν (Khuzestan). Κατά κύριο λόγο σιιτικός και αριθμώντας πάνω από 1,5 εκατομμύριο ανθρώπους, ο συγκεκριμένος πληθυσμός έχει βιώσει σημαντικές αναταραχές. Το 2022 ξέσπασαν μεγάλης κλίμακας διαδηλώσεις στην επαρχία κατά της κυριαρχίας της Τεχεράνης, και σημειώθηκαν ανταλλαγές πυρών μεταξύ Αράβων αυτονομιστών και δυνάμεων του καθεστώτος, με αποτέλεσμα αρκετούς νεκρούς.
Η ιδέα αξιοποίησης των εθνοτικών μειονοτήτων του Ιράν, παρότι είναι «πρακτική» δεδομένης της παρουσίας οργανωμένων ομάδων αντίστασης επί του πεδίου, είναι ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη στο ευρύτερο φάσμα της ιρανικής αντιπολίτευσης. Πολλοί αντίπαλοι του καθεστώτος υιοθετούν εθνικιστικές αντιλήψεις και ενδέχεται να δυσκολεύονται να συνεργαστούν με αντάρτες, των οποίων τα αιτήματα για αυτονομία έρχονται σε σύγκρουση με την εδαφική ακεραιότητα του Ιράν.
Όσοι υποστηρίζουν αυτή τη στρατηγική εκτιμούν ότι, σε ένα σενάριο όπου το Ιράν θα βρεθεί αντιμέτωπο με μια υπαρξιακή εσωτερική σύγκρουση, παράλληλα με εξωτερική στρατιωτική και οικονομική πίεση, οι εκλεγμένοι πολιτικοί ηγέτες θα ενεργούσαν υπεύθυνα και —μαζί με τον τακτικό στρατό— θα στέκονταν απέναντι σε αυτό που οι επικριτές περιγράφουν ως μια «νοοτροπία Μασάντα» (Masada mindset) υπό την ηγεσία των Φρουρών της Επανάστασης. Στη συνέχεια, θα αναλάμβαναν τον έλεγχο του μηχανισμού λήψης αποφάσεων. Όποια κι αν είναι η ακριβής πολιτική διαμόρφωση, αυτό θα συνιστούσε ένα μεταβατικό στάδιο προς ένα Ιράν «μετά την Ισλαμική Δημοκρατία». Η κυρίαρχη εκτίμηση είναι ότι μια αλλαγή στο καθεστώς πρέπει να προηγηθεί οποιασδήποτε ουσιαστικής αλλαγής από το ίδιο το καθεστώς.
Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ θέλουν να υποδαυλίσουν διχασμούς υποστηρίζοντας εθνοτικούς, πολιτικούς και θρησκευτικούς διαχωρισμούς με στόχο να προκαλέσουν χάος και να ανατρέψουν το καθεστώς
Ηνωμένες Πολιτείες και Ισραήλ απεργάζονται σχέδια υποκίνησης εθνοτικών εντάσεων μέσα στο Ιράν, που θα οδηγήσουν σε εμφύλιο πόλεμο, αλλά θα συμβάλουν στην ανατροπή του θεοκρατικού καθεστώτος στην Τεχεράνη.
Το σενάριο αυτό αποκαλύπτει η ισραηλινή εφημερίδα Israel Hayom , ιδιοκτησίας της δισεκατομμυριούχου Μίριαμ Αντελσον, που έχει παράσχει ουσιαστική υποστήριξη και στις δύο προεδρικές εκστρατείες του Ντόναλντ Τραμπ. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ θέλουν να υποδαυλίσουν διχασμούς υποστηρίζοντας εθνοτικούς, πολιτικούς και θρησκευτικούς διαχωρισμούς με στόχο να προκαλέσουν χάος και να ανατρέψουν το καθεστώς», γράφει η ισραηλινή εφημερίδα.
Το Ιράν είναι μια πολυεθνική και πολυθρησκευτική χώρα, όπου Πέρσες, Αζέροι, Κούρδοι, Άραβες, Βαλούχοι και Τουρκμένοι ζουν δίπλα-δίπλα, εδώ και αιώνες , έχοντας πάντως τις τελευταίες δεκαετίες μια μακρά παράδοση ανταρτοπόλεμου εναντίον του θεοκρατικού καθεστώτος.
Η ισραηλινή εφημερίδα περιγράφει μάλιστα ανοιχτά ,ένα σχέδιο πρόκλησης εσωτερικού χάους στο Ιράν, με στόχο την προώθηση πραξικοπήματος εναντίον της ραχοκοκαλιάς του καθεστώτος, του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC).
Αντιστασιακές μειονοτικές οργανώσεις
Μεταξύ των εθνοτικών μειονοτήτων του Ιράν λειτουργούν παράνομες αντιστασιακές οργανώσεις με πλούσια ιστορία και αποδεδειγμένη ικανότητα να χτυπούν το καθεστώς των μουλάδων και να διεξάγουν συνεχή ανταρτοπόλεμο εναντίον του.
Στην κουρδική περιοχή του βορειοδυτικού Ιράν, δραστηριοποιούνται αρκετές κουρδικές ανταρτικές οργανώσεις – οι περισσότερες από τις οποίες υποστηρίζονται με τον έναν ή τον άλλον τρόπο από την αυτόνομη κουρδική κυβέρνηση του Ερμπίλ,στο Ιράκ. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του CNN επίσης, η CIA ήδη έχει εξοπλίσει εθνοτικές πολιτοφυλακές στο Ιράν. Στο πλαίσιο αυτό, η αμερικανική Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών εργάζεται για τον εξοπλισμό των κουρδικών δυνάμεων σε μια προσπάθεια να πυροδοτήσει μια λαϊκή εξέγερση στις απομακρυσμένες περιοχές του Ιράν. «Πηγές που γνωρίζουν το σχέδιο λένε ότι η κίνηση αυτή αποσκοπεί στον περιορισμό των ιρανικών δυνάμεων κατά μήκος των συνόρων με το Ιράκ και στην πρόκληση αναταραχών σε μεγάλες πόλεις. Η Τεχεράνη έχει ήδη απαντήσει με επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, εναντίον των Κουρδικών δυνάμεων.
Στις 22 Φεβρουαρίου, πέντε ιρανικά κουρδικά κόμματα, με επικεφαλής το Δημοκρατικό Κόμμα του Ιρανικού Κουρδιστάν (KDPI), σχημάτισαν κοινό συνασπισμό με δεδηλωμένο στόχο την ανατροπή του ισλαμικού καθεστώτος. Ο συνασπισμός παρατάσσει μαχητές Πεσμεργκά που έχουν εκπαιδευτεί στο Ιράκ και είναι καλά εξοικειωμένοι με το ορεινό έδαφος κατά μήκος των συνόρων μεταξύ των δύο χωρών.
Κατά τη διάρκεια της αμερικανο-ισραηλινής μάλιστα, επίθεσης πραγματοποιήθηκαν αρκετές επιθέσεις σε ιρανικά οχυρά κατά μήκος των συνόρων, με στόχο την αποδυνάμωση της επιρροής της Τεχεράνης στην περιοχή και ενδεχομένως την ενεργοποίηση μιας ένοπλης κουρδικής εξέγερσης.
Εξέγερση μόλις δοθεί η εντολή
Σύμφωνα με αναφορές, ο στόχος είναι να προετοιμαστούν όλες αυτές οι παρατάξεις για την αποφασιστική ημέρα κατά την οποία, μετά την υποβάθμιση των δυνάμεων του καθεστώτος – κυρίως των Φρουρών- θα λάβει χώρα η επιθυμητή αλλαγή. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιδιώκουν την πλήρη αντικατάσταση του καθεστώτος, με τις διάφορες ομάδες να αναμένεται να ενταχθούν σε αυτό που αναμένεται να είναι μια εσωτερική ένοπλη αντιπαράθεση, καθώς οι πιστοί στο καθεστώς – και υπάρχουν πολλοί – δεν θα υποχωρήσουν χωρίς μάχη.
Μια άλλη εθνοτική ομάδα που διεξάγει μια διαρκή εξέγερση είναι οι Βαλούχοι, μια σουνιτική μειονότητα που εκτείνεται στα εδάφη του Ιράν, του Πακιστάν και του Αφγανιστάν, οι οποίοι επιδιώκουν αυτοδιάθεση και αυτονομία. Οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν πραγματοποιήσει τα τελευταία χρόνια μια άνευ προηγουμένου καταστολή της μειονότητας των Βαλούχων. Η κεντρική οργάνωσή τους από την ιρανική πλευρά είναι η Τζάις αλ Αντλ, η οποία, τον Δεκέμβριο του 2025, συγχωνεύτηκε με πρόσθετες ομάδες στο «Μέτωπο των Λαϊκών Μαχητών» και κήρυξε τον αγώνα κατά του θεοκρατικού καθεστώτος.
Μια τρίτη εθνοτική μειονότητα στο Ιράν με ιστορικό ένοπλης αντίστασης στους μουλάδες, είναι οι Άραβες της νότιας επαρχίας Χουζεστάν – κυρίως Σιίτες Άραβες, των οποίων ο πληθυσμός αριθμεί πάνω από ενάμιση εκατομμύριο. Το 2022, πραγματοποιήθηκαν μεγάλες διαμαρτυρίες κατά της κυριαρχίας της Τεχεράνης στην επαρχία και συγκρούσεις μεταξύ Αράβων αυτονομιστών και δυνάμεων του καθεστώτος προκάλεσαν τον θάνατο πολλών ανθρώπων
Η ιδέα της αξιοποίησης από τις ΗΠΑ και του Ισραήλ των εθνοτικών μειονοτήτων του Ιράν, παρά την ελκυστικότητά της δεδομένης της παρουσίας οργανώσεων αντίστασης, θεωρείται πάντως από τους ειδικούς ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη. «Πολλοί αντίπαλοι του καθεστώτος έχουν εθνικιστικές, ακόμη και σοβινιστικές, κοσμοθεωρίες και θα δυσκολεύονταν να συνεργαστούν με αντάρτες των οποίων οι φιλοδοξίες αυτονομίας συγκρούονται με την εδαφική ακεραιότητα του Ιράν», αναφέρουν πηγές εξόριστων Ιρανών.
Ο ρόλος του ιρανικού στρατού
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εντείνουν πάντως τις προσπάθειές τους για τη δημιουργία μιας αντιπολίτευσης εντός του Ιράν. Σύμφωνα με πηγές των μυστικών υπηρεσιών που μίλησαν στο CNN , η αμερικανική πρωτοβουλία δεν περιορίζεται στις εθνοτικές ομάδες. Επικεντρώνεται επίσης στην εξασφάλιση υποστήριξης από τον τακτικό στρατό του Ιράν, από δημόσια πρόσωπα, τοπικούς ηγέτες, ακόμη και από σχετικά μετριοπαθείς ανώτερους αξιωματούχους εντός του καθεστώτος.
Το καθεστώς του Ιράν, λένε στη Ναυτεμπορική Ευρωπαίοι διπλωμάτες, βασίζεται σε δύο ξεχωριστά στρατιωτικά σκέλη: τον τακτικό στρατό, που έχει ως αποστολή την υπεράσπιση των συνόρων της χώρας, και το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, μια παράλληλη δύναμη που ιδρύθηκε μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979 ως αντίβαρο στον στρατό, ο οποίος εκείνη την εποχή θεωρούνταν πιστός στον σάχη. Οι Φρουροί της Επανάστασης λογοδοτούν απευθείας στον Ανώτατο Ηγέτη και όχι στον εκλεγμένο πρόεδρο και ελέγχουν επίσης την πολιτοφυλακή Μπασίτζ- το κύριο εργαλείο του καθεστώτος για την καταστολή των διαμαρτυριών. Η ελπίδα μεταξύ εκείνων που υποστηρίζουν το σχέδιο είναι ότι ο τακτικός στρατός θα αποδειχθεί πιο αφοσιωμένος στο Ιράν ως κράτος και, σε μια στιγμή κρίσης, θα δράσει ενάντια στο ιδεολογικό κατεστημένο με επικεφαλής τους διοικητές των Φρουρών της Επανάστασης και την ηγεσία των μουλάδων».
Οι τουρκικές εταιρείες-«βιτρίνα» συνέβαλαν στη διευκόλυνση της κατασκευής των ιρανικών UAV Shahed-136 και Shahed-131 (φωτογραφία ανοικτών πηγών).
Abdullah Bozkurt / Στοκχόλμη
Μια νέα δέσμη κυρώσεων του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ (US Treasury) σε βάρος τριών τουρκικών εταιρειών αποκαλύπτει ότι το Ιράν έχει στραφεί ολοένα και περισσότερο προς την Τουρκία για να επεκτείνει τα προγράμματα μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAV), αξιοποιώντας νεοσύστατες εταιρείες-«βιτρίνα» (shell companies) για τη διακίνηση εξαρτημάτων και κεφαλαίων μέσω του τουρκικού εταιρικού και χρηματοπιστωτικού τομέα.
Σε μια ευρείας κλίμακας ενέργεια που ανακοινώθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2026, το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ επέβαλε κυρώσεις σε περισσότερα από 30 άτομα, οντότητες και πλοία που συνδέονται με παράνομες ιρανικές πωλήσεις πετρελαίου, καθώς και με τα προγράμματα βαλλιστικών πυραύλων και προηγμένων συμβατικών όπλων (Advanced Conventional Weapons – ACW) της Τεχεράνης. Οι καταχωρίσεις/χαρακτηρισμοί (designations) έγιναν στο πλαίσιο της ανανεωμένης εκστρατείας «μέγιστης πίεσης» (maximum pressure) της Ουάσινγκτον.
Παρότι το μεγαλύτερο μέρος της ανακοίνωσης επικεντρώθηκε στον «σκιώδη στόλο» του Ιράν (shadow fleet) που μεταφέρει πετρέλαιο με σκοπό τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης οπλικών συστημάτων και περιφερειακών ομάδων-«αντιπροσώπων» (proxy groups), η συμπερίληψη τριών εταιρειών με έδρα την Τουρκία υπογραμμίζει τον συνεχιζόμενο ρόλο της Άγκυρας ως χρηματοοικονομικού και εφοδιαστικού διαύλου για τα δίκτυα προμήθειας drones και πυραύλων του Ιράν.
Έρευνα του Nordic Monitor για τις κυρώσεις σε βάρος των συγκεκριμένων τουρκικών εταιρειών δείχνει ότι όλες ιδρύθηκαν το 2024 ως επιχειρήσεις με έναν μόνο ιδιοκτήτη, με ελάχιστα ανιχνεύσιμη δραστηριότητα στα επίσημα μητρώα εμπορίου από την ίδρυσή τους. Το περιορισμένο εταιρικό τους αποτύπωμα, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι εμφανίζονται ως ιδρυτές σχετικά άγνωστα πρόσωπα στην Τουρκία, υποδηλώνει ότι δημιουργήθηκαν για συγκεκριμένους, βραχυπρόθεσμους σκοπούς και λειτούργησαν ως εταιρείες-«βιτρίνα» που χρησιμοποιήθηκαν από το Ιράν για να παρακάμψει τις κυρώσεις — μέτρα τα οποία η ισλαμιστική κυβέρνηση του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει επανειλημμένα δεσμευθεί ότι δεν θα τηρήσει όταν επιβάλλονται μονομερώς από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το OFAC όρισε/καταχώρισε τρεις εταιρείες με έδρα την Τουρκία — Utuş Gümrükleme Gıda Tekstil İthalat İhracat Dış Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi (Utuş), Arya Global Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (Arya) και Altis Tekstil Makina Ticaret Limited Şirketi (Altis) — επειδή λειτούργησαν ως χρηματοοικονομικοί ενδιάμεσοι σε συναλλαγές προμηθειών που ωφέλησαν το δίκτυο παραγωγής UAV του Ιράν.
Δεδομένα από το εμπορικό μητρώο για την τουρκική εταιρεία Utuş Gümrükleme Gıda Tekstil İthalat İhracat Dış Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi (Utuş), η οποία χρησιμοποιήθηκε από το Ιράν για να παρακάμψει τις αμερικανικές κυρώσεις:
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ (Treasury), οι εν λόγω εταιρείες διευκόλυναν πληρωμές για λογαριασμό της ιρανικής Oje Parvaz Mado Nafar Company (Mado), κατασκευάστριας κινητήρων για drones, η οποία είχε ήδη τεθεί υπό κυρώσεις το 2021 λόγω υποστήριξης προς τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC). Η Mado παράγει κινητήρες που χρησιμοποιούνται στα ιρανικά drones Shahed-131 και Shahed-136, τα οποία έχουν αναπτυχθεί σε περιφερειακές συγκρούσεις και έχουν εξαχθεί στο εξωτερικό.
Η Utuş, σύμφωνα με τις πληροφορίες, εκκίνησε πληρωμές συνολικού ύψους εκατοντάδων χιλιάδων δολαρίων για να υποστηρίξει αγορές της Mado σε ευαίσθητο μηχανολογικό εξοπλισμό, ο οποίος χρησιμοποιείται σε πλατφόρμες προηγμένων συμβατικών όπλων που συνδέονται με τον οργανισμό IRGC Aerospace Force Self Sufficiency Jihad Organization (IRGC ASF SSJO).
Έλεγχος στα επίσημα αρχεία του Τουρκικού Εμπορικού Μητρώου (Turkish Trade Registry) δείχνει ότι η Utuş συστάθηκε στην Κωνσταντινούπολη στις 6 Δεκεμβρίου 2024, με σχετικά μικρό αρχικό κεφάλαιο 100.000 τουρκικές λίρες (περίπου 3.400 δολάρια κατά τον χρόνο σύστασης). Η εταιρεία ιδρύθηκε ως εταιρεία περιορισμένης ευθύνης με έναν μόνο μέτοχο, ανήκει εξ ολοκλήρου και διοικείται από ένα πρόσωπο, τον Ecevit Utuş. Δεν υπάρχουν πρόσθετοι εταίροι, δεν εμφανίζεται δομή διοικητικού συμβουλίου και δεν προκύπτει ένδειξη προγενέστερου εταιρικού ιστορικού.
Η δηλωμένη έδρα της εταιρείας βρίσκεται στην περιοχή Pendik της Κωνσταντινούπολης, σε κτίριο που φαίνεται να είναι μικτής χρήσης (κατοικίας–εμπορίου), και όχι σε βιομηχανική ή εγκατάσταση εφοδιαστικής/διακίνησης. Τα στοιχεία του μητρώου δεν δείχνουν μεταγενέστερη αύξηση κεφαλαίου, δεν αναφέρονται υποκαταστήματα και δεν καταγράφονται σημαντικές τροποποιήσεις μετά τη σύστασή της.
Ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συναντάται με τον Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, στην Τεχεράνη, τον Οκτώβριο του 2017. (Φωτογραφία που κυκλοφόρησε από το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) του Προέδρου Ερντογάν).
Η Utuş δήλωσε ένα εξαιρετικά ευρύ αντικείμενο δραστηριότητας, που καλύπτει εκτελωνιστικές υπηρεσίες, τρόφιμα, υφαντουργικά προϊόντα, μηχανήματα, χημικά, δομικά υλικά, εμπορία αυτοκινήτων, βιομηχανικό εξοπλισμό, υπηρεσίες logistics, εγχώριο και διεθνές εμπόριο, καθώς και ηλεκτρονικό εμπόριο. Ο τόσο εκτεταμένος και γενικός κατάλογος δραστηριοτήτων δεν παραπέμπει σε εξειδικευμένη επιχειρησιακή στόχευση· αντίθετα, παρέχει ευελιξία ώστε η εταιρεία να μπορεί να εμπλακεί σχεδόν σε κάθε μορφή συναλλαγής εισαγωγών–εξαγωγών.
Παρότι είναι καταχωρισμένη ως εταιρεία διεθνούς εμπορίου και βιομηχανικών υπηρεσιών, το χαμηλό μετοχικό/εταιρικό κεφάλαιο και η απουσία οργανωτικής επέκτασης υποδηλώνουν περιορισμένη, ορατή επιχειρησιακή δυναμικότητα. Η έλλειψη σαφούς εμπορικής εξειδίκευσης, σε συνδυασμό με τον χρόνο ίδρυσής της και τη μονοπρόσωπη ιδιοκτησιακή δομή, συνάδει με μοτίβα που συχνά παρατηρούνται σε εταιρείες-«βιτρίνα» (trade-front entities) που χρησιμοποιούνται για τη διευκόλυνση δικτύων προμηθειών υπό καθεστώς κυρώσεων.
Το αποτύπωμα της εταιρείας στο μητρώο δείχνει ότι η Utuş λειτούργησε λιγότερο ως καθιερωμένη εμπορική επιχείρηση και περισσότερο ως ένα πρόσφατα συσταθέν ενδιάμεσο «όχημα», ικανό να δρομολογεί πληρωμές και να συντονίζει συναλλαγές χωρίς να προσελκύει σημαντική δημόσια προσοχή.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ, η Arya φέρεται να διευκόλυνε μεταφορές που ξεπέρασαν το 1 εκατ. δολάρια για παρόμοιες προσπάθειες προμηθειών από πλευράς Ιράν. Έλεγχος των στοιχείων της στο εμπορικό μητρώο δείχνει ότι η Arya συστάθηκε στην Κωνσταντινούπολη στις 8 Οκτωβρίου 2024, με δηλωμένο κεφάλαιο 100.000 τουρκικές λίρες (περίπου 3.400 δολάρια τότε). Η εταιρεία ιδρύθηκε ως μονοπρόσωπη εταιρεία περιορισμένης ευθύνης, με πλήρη ιδιοκτησία ενός ατόμου, του Mehmet Bozkurt, Τούρκου υπηκόου. Στο μητρώο δεν εμφανίζονται πρόσθετοι εταίροι, μέλη διοικητικού συμβουλίου ή σύνθετα στρώματα ιδιοκτησίας.
Όπως και στην περίπτωση της Utuş, τα στοιχεία του μητρώου δεν δείχνουν υποκαταστήματα, αυξήσεις κεφαλαίου ή οργανωτικές/εταιρικές τροποποιήσεις μετά την ίδρυσή της.
Δεδομένα από το εμπορικό μητρώο για την Arya Global Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (Arya) υποδηλώνουν ότι δημιουργήθηκε για τον ειδικό σκοπό της παράκαμψης των αμερικανικών κυρώσεων κατά του Ιράν, αξιοποιώντας τον εταιρικό τομέα της Τουρκίας:
Η Arya δήλωσε ένα εξαιρετικά ευρύ και μη εξειδικευμένο πεδίο επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. Ο καταχωρισμένος κατάλογος περιλαμβάνει παραγωγή και εμπορία τροφίμων, εισαγωγές και εξαγωγές αγροτικών προϊόντων, μηχανήματα και βιομηχανικό εξοπλισμό, υφαντουργικά προϊόντα, δομικά υλικά, χημικά, ηλεκτρονικά, προϊόντα αυτοκινήτου, υπηρεσίες logistics, εμπορία καυσίμων, αποθήκευση, ηλεκτρονικό εμπόριο και συμβουλευτικές υπηρεσίες. Το εύρος των δηλωμένων δραστηριοτήτων εκτείνεται σε δεκάδες άσχετους μεταξύ τους κλάδους, παρέχοντας στην εταιρεία μέγιστη ευελιξία ως προς τις συναλλαγές.
Παρότι είναι καταχωρισμένη ως εταιρεία ικανή να πραγματοποιεί διεθνές εμπόριο και βιομηχανικές προμήθειες, η ελάχιστη κεφαλαιοποίηση και η απουσία εμφανών ενδείξεων εταιρικής επέκτασης υποδηλώνουν περιορισμένη επιχειρησιακή υποδομή. Δεν υπάρχει ένδειξη παραγωγικής δυναμικότητας, αποθηκευτικών εγκαταστάσεων ή κλαδικών επενδύσεων που κανονικά θα συνόδευαν μια επιχείρηση η οποία εμπλέκεται σε προμήθειες μηχανημάτων μεγάλης κλίμακας ή σε διασυνοριακές βιομηχανικές εφοδιαστικές αλυσίδες.
Το «αποτύπωμα» στο μητρώο — πρόσφατη σύσταση, μονοπρόσωπη ιδιοκτησία, χαμηλό κεφάλαιο και υπερβολικά εκτεταμένη αλλά γενική περιγραφή δραστηριοτήτων — ευθυγραμμίζεται με δομικά χαρακτηριστικά που συχνά συναντώνται σε ενδιάμεσα εμπορικά «οχήματα» ή σε εταιρείες-«βιτρίνα» (shell entities).
Η τρίτη τουρκική εταιρεία που τέθηκε υπό κυρώσεις, η Altis, φέρεται —σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ— να διεκπεραίωσε συναλλαγές αξίας δεκάδων χιλιάδων δολαρίων που συνδέονται με τις αγορές της Mado. Έλεγχος στα επίσημα αρχεία της Turkish Trade Registry Gazette δείχνει ότι συστάθηκε στην Κωνσταντινούπολη στις 25 Δεκεμβρίου 2024, με δηλωμένο κεφάλαιο 200.000 τουρκικές λίρες (περίπου 6.000–7.000 δολάρια κατά τον χρόνο σύστασης). Η εταιρεία ιδρύθηκε ως μονοπρόσωπη εταιρεία περιορισμένης ευθύνης, με πλήρη ιδιοκτησία του Nurettin Batur, Τούρκου υπηκόου. Δεν καταγράφονται πρόσθετοι μέτοχοι ούτε σύνθετη δομή εταιρικής διακυβέρνησης.
Δεδομένα από το εμπορικό μητρώο για την Altis Tekstil Makina Ticaret Limited Şirketi (Altis), εταιρεία-«βιτρίνα» που χρησιμοποιήθηκε στην Τουρκία για την παράκαμψη των αμερικανικών κυρώσεων κατά του Ιράν:
Η δηλωμένη έδρα της εταιρείας βρίσκεται στο Beylikdüzü της Κωνσταντινούπολης, μέσα σε συγκρότημα κατοικιών τύπου residence (Skyport Residence), και όχι σε βιομηχανική ζώνη που συνήθως συνδέεται με εμπόριο μηχανημάτων ή με μεταποιητικές δραστηριότητες.
Παρότι η επωνυμία της παραπέμπει σε εξειδίκευση σε μηχανήματα κλωστοϋφαντουργίας, η καταχωρισμένη περιγραφή δραστηριότητας εκτείνεται σε εξοπλισμό βιομηχανικού ελέγχου, εγκατάσταση μηχανημάτων, ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά συστήματα, βιομηχανικές γραμμές παραγωγής, εξαρτήματα αυτοκινήτων, δομικά υλικά, εξοπλισμό εξόρυξης, ιατροτεχνολογικές συσκευές, εργαστηριακά όργανα, χημικά, μέταλλα, παράγωγα πετρελαίου, υπηρεσίες logistics, εξωτερικό εμπόριο και συμβουλευτικές υπηρεσίες. Το αντικείμενο περιλαμβάνει επίσης εισαγωγές, εξαγωγές, χονδρικό και λιανικό εμπόριο σε πλήθος άσχετων μεταξύ τους κλάδων.
Παρά το ότι εμφανίζεται ως εταιρεία εμπορίας μηχανημάτων, το σχετικά περιορισμένο κεφαλαιακό της υπόβαθρο, η μονοπρόσωπη ιδιοκτησιακή δομή και η απουσία εμφανών ενδείξεων επιχειρησιακής επέκτασης εγείρουν ερωτήματα ως προς τη δυνατότητά της να πραγματοποιεί μεγάλης κλίμακας βιομηχανικές προμήθειες ή διασυνοριακές συναλλαγές μηχανημάτων.
Ο χρόνος σύστασης της Altis, σε συνδυασμό με τον υπερβολικά διευρυμένο και μη εξειδικευμένο κατάλογο δραστηριοτήτων και την απλοποιημένη ιδιοκτησιακή της δομή, παραπέμπει σε μοτίβα που έχουν παρατηρηθεί σε πρόσφατα συσταθείσες ενδιάμεσες εμπορικές οντότητες. Το προφίλ της εταιρείας είναι συμβατό με εκείνο ενός «ευέλικτου» εταιρικού οχήματος, ικανού να δρομολογεί χρηματοοικονομικές συναλλαγές ή να διευκολύνει προμήθειες σε πολλούς τομείς, χωρίς να αποκαλύπτει μια σαφώς εστιασμένη εμπορική εξειδίκευση.
Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν συναντάται με τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν στο Κάιρο κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής της D-8 τον Δεκέμβριο του 2024.
Ο χαρακτηρισμός/ένταξη στις κυρώσεις αυτών των τριών τουρκικών εταιρειών αποτελεί ένδειξη ότι ιρανικές οντότητες συνδεδεμένες με τον αμυντικό τομέα έχουν καταφέρει να αξιοποιούν την εμπορική υποδομή και το τραπεζικό σύστημα της Τουρκίας, προκειμένου να εξασφαλίζουν μηχανήματα και εξαρτήματα για την παραγωγή drones και πυραύλων.
Η ανακοίνωση του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ υποδηλώνει ότι η Τουρκία έχει εξελιχθεί σε ολοένα και σημαντικότερη «δικαιοδοσία» για τα ιρανικά δίκτυα προμηθειών που επιδιώκουν να παρακάμψουν τις κυρώσεις. Αντί να αγοράζουν απευθείας περιορισμένα αγαθά από το Ιράν, οι οντότητες που τελούν υπό κυρώσεις φαίνεται ότι βασίζονται σε ενδιάμεσους με έδρα την Τουρκία για να εκκινούν πληρωμές και να διοχετεύουν κεφάλαια μέσω του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Το μοτίβο αυτό αντανακλά μια ευρύτερη τάση, κατά την οποία δίκτυα συνδεδεμένα με το Ιράν ιδρύουν ή αξιοποιούν εμπορικές εταιρείες και εταιρείες κλωστοϋφαντουργίας που δεν υπόκεινται σε εντατικό έλεγχο, ώστε να «καμουφλάρουν» συναλλαγές διττής χρήσης (dual-use). Η δομή αυτή επιτρέπει τη διοχέτευση χρημάτων μέσω καναλιών που εμφανίζονται ως νόμιμες εμπορικές ροές, προτού καταλήξουν σε ιρανικούς αμυντικούς κατασκευαστές που έχουν τεθεί υπό κυρώσεις.
Η χρήση τουρκικών οντοτήτων ως χρηματοοικονομικών «αγωγών» είναι ιδιαίτερα σημαντική, δεδομένης της συμμετοχής της Άγκυρας στο ΝΑΤΟ και της ενσωμάτωσής της στις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές. Συναλλαγές που διέρχονται από την Τουρκία ενδέχεται να προκαλούν λιγότερες άμεσες υποψίες σε σχέση με ροές που προέρχονται απευθείας από το Ιράν ή μέσω δικαιοδοσιών με βαρύτερο καθεστώς κυρώσεων.
Με βάση τους κανόνες των αμερικανικών κυρώσεων, κάθε περιουσιακό στοιχείο και κάθε συμφέρον (property and interests) των προσώπων/οντοτήτων που έχουν χαρακτηριστεί (designated) και βρίσκονται εντός αμερικανικής δικαιοδοσίας «παγώνουν», ενώ σε Αμερικανούς πολίτες και φορείς (US persons) απαγορεύεται να πραγματοποιούν συναλλαγές μαζί τους. Παράλληλα, ξένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που εν γνώσει τους διευκολύνουν σημαντικές συναλλαγές για οντότητες υπό κυρώσεις κινδυνεύουν με δευτερογενείς κυρώσεις (secondary sanctions), μεταξύ των οποίων και περιορισμούς στην πρόσβαση σε τραπεζικές ανταποκρίσεις (correspondent banking) προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο χαρακτηρισμός των Utuş, Arya και Altis δημιουργεί, έτσι, την προοπτική αυξημένης εποπτείας/ελέγχων σε τουρκικές τράπεζες και εμπορικές εταιρείες που ενδέχεται να έχουν επεξεργαστεί ή διευκολύνει σχετικές συναλλαγές.
Η ενέργεια του Υπουργείου Οικονομικών υποδηλώνει ότι, καθώς η πίεση των κυρώσεων αυξάνεται, το Ιράν στρέφεται ολοένα περισσότερο σε ενδιάμεσους «ενσωματωμένους» στο τουρκικό εταιρικό τοπίο, ώστε να διατηρήσει και να επεκτείνει τα προγράμματά του για UAV και πυραύλους, αξιοποιώντας νεοσύστατες εμπορικές οντότητες για να παρακάμψει περιορισμούς και να μεταφέρει κεφάλαια και τεχνολογία διασυνοριακά.
Οι κυρώσεις αυτές ενισχύουν, τέλος, την εκτίμηση της Ουάσινγκτον ότι η Τουρκία δεν αποτελεί απλώς «διάδρομο διέλευσης» για ιρανικό πετρέλαιο, αλλά και έναν αναδυόμενο «κόμβο» στα χρηματοοικονομικά και εφοδιαστικά δίκτυα που στηρίζουν την επέκταση των ιρανικών δυνατοτήτων σε μη επανδρωμένα αεροχήματα και προηγμένα οπλικά συστήματα.
Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή θέτουν τις Ένοπλες Δυνάμεις σε αυξημένη εγρήγορση προκειμένου να μην απειληθεί ούτε σπιθαμή της ελληνικής επικράτειας
Η μεταφορά συστοιχίας του κινητού συστήματος μεγάλου βεληνεκούς τύπου Patriot της Πολεμικής Αεροπορίαςστην Κάρπαθο εντάσσεται στην αυξημένη εγρήγορση των Ενόπλων Δυνάμεων υπό το φως της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και ιδιαίτερα μετά την προχθεσινή επίθεση εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας με dronesτύπου Σαχίντ.
Πρακτικά, η αναδιάταξη της αεράμυνας με την τοποθέτηση μιας πυροβολαρχίας του αντιαεροπορικού συστήματος στο δεύτερο μεγαλύτερο νησί των Δωδεκανήσων –που βρίσκεται σε στρατηγική τοποθεσία στο Νοτιοανατολικό Αιγαίοεν μέσω Ρόδου και Κρήτης– αντανακλά την ανησυχία της Αθήνας ότι η ελληνική επικράτεια θα μπορούσε ακόμα και εκ παραδρομής να στοχοποιηθεί, σε μια σύγκρουση που διευρύνεται περιφερειακά.
Τα αμερικανικής κατασκευής Patriot εντάχθηκαν στην Πολεμική Αεροπορία το 2003· η Ελλάδα διαθέτει έξι πυροβολαρχίες, μία εκ των οποίων έχει αναπτυχθεί στο Βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας από τον Σεπτέμβριο του 2021. Τα ραντάρ των Patriot έχουν εμβέλεια αναγνώρισης μέχρι 170 χλμ. και μέγιστο βεληνεκές εμπλοκής έως 150 χλμ. Επιπλέον, έχουν τη δυνατότητα, μεταξύ άλλων, ταυτόχρονης εμπλοκής εννέα στόχων (τακτικοί, βαλλιστικοί, πύραυλοι Cruise και αεροσκάφη).
Από το 2019 και εντεύθεν, η κυβέρνηση εστίασε στην ενίσχυση και στον εκσυγχρονισμό των οπλικών συστημάτων, τα οποία λόγω και της δημοσιονομικής κρίσης είχαν μείνει αρκετά πίσω. Υπό αυτό το πρίσμα, η Ελλάδα προχωρά στον εκσυγχρονισμό 84 μαχητικών αεροσκαφών F-16 σε μορφή Viper. Εξ αυτών, σύμφωνα με πληροφορίες του «Μανιφέστο», τα 49 έχουν ήδη παραδοθεί και το 50ό αναμένεται τις επόμενες ημέρες.
Η Αθήνα προμηθεύτηκε από το Παρίσι 24 μαχητικά αεροσκάφη (4,5 γενιάς) Rafale και τέσσερις υπερσύγχρονες φρεγάτες τύπου FDI. H πρώτη, ο «Κίμων», που φτάνει στην Κύπρο προκειμένου να ενισχύσει την αεράμυνά της, αγκυροβόλησε στον Ναύσταθμο της Σαλαμίνας στα μέσα του Ιανουαρίου.
Οι δύο έτερες FDI, o «Νέαρχος» και ο «Φορμίων, θα ενταχθούν στο Πολεμικό Ναυτικό εντός του τρέχοντος έτους, ενώ ο «Θεμιστοκλής» αναμένεται να παραδοθεί το 2028-2029. Ακόμη, η Ελλάδα βρίσκεται σε συζητήσεις με την Ιταλία για την απόκτηση δύο ή τεσσάρων φρεγατών τύπου FREMM, κλάσης Bergamini.
Ταυτόχρονα, η Αθήνα έχει ήδη παραγγείλει από τις ΗΠΑ 20 μαχητικά αεροσκάφη πέμπτης γενιάς τύπου F-35A Lightning II, οι παραδόσεις των οποίων αναμένεται να ξεκινήσουν το 2028.
Όσον αφορά την αμυντική θωράκιση, η κυβέρνηση στο πλαίσιο του Δωδεκαετούς Μακροπρόθεσμου Προγραμματισμού Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ) εξήγγειλε, μεταξύ άλλων, την «Ασπίδα του Αχιλλέα». Πρόκειται για έναν «θόλο» προστασίας πέντε επιπέδων (αντιαεροπορική, αντιβαλλιστική, anti-drone, αντιπλοϊκή και ανθυποβρυχιακή προστασία) της ελληνικής επικράτειας που θα βασιστεί σε ισραηλινά εξοπλιστικά συστήματα όπως το Barak MX αλλά και σε ελληνικά soft kill συστήματα, όπως το C-UAS «Κένταυρος», το οποίο σχεδιάστηκε και αναπτύχθηκε εξ ολοκλήρου στην Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία.
Στο πλαίσιο αυτό, θα αγοραστούν και τα ισραηλινής κατασκευής μετακινούμενα συστήματα πολλαπλών εκτοξευτών πυραύλων τύπου PULS που θα τοποθετηθούν στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.
Οπωσδήποτε, η κυβέρνηση και το αρμόδιο υπουργείο Εθνικής Άμυνας έδωσαν έμφαση στην ενίσχυση και την προώθηση της εγχώριας αμυντικής καινοτομίας. Κεντρικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια ανέλαβε το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας, το οποίο συστάθηκε το 2024.
Αποστολή του είναι η ανάπτυξη και η υποστήριξη του εθνικού οικοσυστήματος αμυντικής καινοτομίας, τόσο για την κάλυψη των εγχώριων επιχειρησιακών αναγκών όσο και για την προώθηση ελληνικών λύσεων στο εξωτερικό, με στόχο την ενίσχυση της εξαγωγικής δραστηριότητας της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας.
