Έγραφε ο Παναγιώτης Κονδύλης στη “Θεωρία του Πολέμου” για το “γεωπολιτικό ισοδύναμο” της χώρας μας, δηλαδή την γεωγραφική εξάπλωση του ελληνικού έθνους: «Το γεωπολιτικό δυναμικό της Ελλάδας, αποτυπωνόταν κατά τον 19ο αιώνα και ίσαμε το σημαδιακό 1922 πολύ περισσότερο στο έθνος παρά στο κράτος… Έκτοτε αρχίζει η αντίστροφη μέτρηση που διαρκεί μέχρι σήμερα. Το έθνος συνέπεσε εν τέλει με το κράτος όχι γιατί το κράτος διευρύνθηκε αλλά διότι το έθνος ακρωτηριάστηκε και συρρικνώθηκε γιατί αφανίστηκε ή εκτοπίστηκε ο ελληνισμός της Ρωσίας (μετά το 1919), της Μ. Ασίας (μετά το 1922), των Βαλκανίων και της Μ. Ανατολής (ιδίως μετά το 1945). Ακολούθησε η εκδίωξη του ελληνισμού από την Κων/πολη (1955) και τη βόρεια Κύπρο (1974) ενώ σήμερα παρευρισκόμαστε μάρτυρες της αποσύνθεσης και της μαζικής φυγής του ελληνισμού της Βορείου Ηπείρου. Πρόκειται για μια εξαιρετικά πυκνή αλυσίδα εθνικών καταστροφών σε διάστημα ελάχιστο από ιστορική άποψη – εβδομήντα μόλις χρόνια». Και κατέληγε: «Το ελληνικό κράτος δεν στάθηκε σε καμιά φάση ικανό να προστατεύσει αποτελεσματικά τον ευρύτερο ελληνισμό και να αναστείλει τη συρρίκνωσή του ή τον αφανισμό του». Μπορεί σήμερα να προστατεύσει τις ομογένειες όπου απέμειναν;
Ο υπουργός Εξωτερικών κ. Δένδιας επισκέφθηκε για δεύτερη φορά την Ουκρανία μέσα σε ένα εξάμηνο, με επίκεντρο αυτή τη φορά την περιοχή της Μαριούπολης, όπου διαβιεί πολυπληθής κοινότητα ομογενών. Μένει να φανεί αν το κίνητρο των επισκέψεων ήταν αποκλειστικά η ασφάλεια της ομογένειας, ή η αξιοποίησή της ως εφαλτηρίου παρέμβασης στο ουκρανικό πρόβλημα με στόχο την ανάσχεση της τουρκικής επιρροής εκεί, η οποία συνεχώς ενισχύεται με επιχείρημα την προστασία των τουρκόφωνων Τατάρων της Κριμαίας και όχημα τη διπλωματία των μη επανδρωμένων drones, τα λεγόμενα “Μπαιρακτάρ”, με τα οποία ενισχύει το Κίεβο εναντίον των ρωσόφωνων της ανατολικής Ουκρανίας
Από πού εγείρονται οι επιφυλάξεις για τις προθέσεις και τις δυνατότητες της Αθήνας; Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση της εγκατάλειψης της ομογένειας μας στην Βόρεια Ήπειρο, παρόλο που υφίσταται άμεση γειτνίαση με τη χώρα μας. Μάλιστα από το 1992 η ελληνική κυβέρνηση με αφορμή τις εξελίξεις στη Γιουγκοσλαβία και το μελλοντικό καθεστώς του Κοσσόβου, είχε αξιώσει «να υπάρξουν ενιαίες αρχές για την αντιμετώπιση ομοειδών περιπτώσεων που αναδεικνύονται από την γιουγκοσλαβική κρίση» και συγκεκριμένα ζήτησε οποιοδήποτε καθεστώς προβλεφθεί για το Κόσσοβο, δηλαδή αυτονομία, ανεξαρτησία ή προσάρτηση στην Αλβανία, να ισχύσει και για τους Έλληνες της Β. Ηπείρου, χαρακτηρίζοντας τις δύο περιπτώσεις ως «ομοειδείς». Από τον Φεβρουάριο του 2008 το Κόσσοβο έχει διακηρύξει την ανεξαρτησία του ενώ η ομογένειά μας της Β. Ηπείρου φυλλοροεί σε σημείο πλήρους εγκατάλειψης των πατρογονικών εστιών της. Είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ στις πρώτες εκλογές στην Αλβανία μετά την κατάρρευση του Αλία το 1991, η ομογένεια έστειλε στην αλβανική βουλή πέντε βουλευτές με τους μειονοτικούς συνδυασμούς και άλλους δέκα τρεις με τα άλλα κόμματα, δηλαδή συνολικά δέκα οκτώ, στις πρόσφατες εκλογές εκλέχθηκαν μόνον δύο βουλευτές, ενδεικτικό του μεγέθους της συρρίκνωσής της. Ποιές «ομοειδείς περιπτώσεις» λοιπόν;
Αποτελεί μάλιστα ακραία αντίφαση η σημερινή πολιτική της Αθήνας έναντι του Κοσσόβου. Την ώρα δηλαδή που η ομογένεια της Β. Ηπείρου αφανίζεται, η Αθήνα, κατά την επίσκεψη του κ. Δένδια στην Πρίστινα τον περασμένο Ιούνιο, αναβάθμισε την αντιπροσώπευση του Κοσσόβου στη χώρα μας, “κατόπιν πιέσεων” όπως αναγράφηκε στον Τύπο.
Μάλιστα, τον περασμένο μήνα ο κ. Δένδιας υποδέχθηκε στην Αθήνα την κοσσοβάρα ομόλογό του και διακήρυξε για άλλη μια φορά τη βούληση της Αθήνας στην ενσωμάτωση των Δυτικών Βαλκανίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλαδή την ένταξη και του Κοσσόβου στην ΕΕ.
Σε τέτοιο σημείο λοιπόν οι “πιέσεις” υπαγορεύουν την εξωτερική μας πολιτική, ακόμη και ενάντια στα εθνικά μας συμφέροντα; Διότι σήμερα, ενώ οι ομοεθνείς μας στην Αλβανία τελούν υπό συνεχή διωγμό, η Αθήνα τάσσεται αναφανδόν υπέρ της ένταξης της Αλβανίας στην ΕΕ, μάλιστα είναι χαρακτηριστικό ότι η καταπιεστική πολιτική των Τιράνων σε βάρος της ομογένειας άρχισε να γίνεται εντονότερη μετά τη χορήγηση του καθεστώτος της υποψήφιας προς ένταξη χώρας στην Ε.Ε. με την ελληνική συναίνεση.
Και σαν να μην έφτανε αυτό, στα πλαίσια του ΝΑΤΟ η ελληνική πολεμική αεροπορία διασφαλίζει τον εναέριο χώρο της Αλβανίας. Όμως όπως έγραφε πάλι ο Κονδύλης “ο μελλοντικός εκ Βορρά κίνδυνος για την Ελλάδα δεν θα προέλθει από τους Σλαβομακεδόνες, όπως πιστεύουν Έλληνες εθνικιστές αγκυλωμένοι σε εμφυλιοπολεμικές μνήμες, αλλά πιθανότατα από μια Μείζονα Αλβανία”.
Ενώ ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Έντι Ράμα, δεν δίστασε να δηλώσει παλαιότερα ότι «η ενοποίηση των Αλβανών της Αλβανίας και του Κοσσόβου είναι αναπόφευκτη και δεν υφίσταται αμφισβήτηση». Διερωτήθηκε μόνον πώς θα συμβεί: «Θα συμβεί στο πλαίσιο της Ε.Ε., ως φυσική συνέπεια που όλοι κατανοούν ή θα γίνει ως αντίδραση στην τύφλωση ή οκνηρία της Ε.Ε.;». Τί μπορεί να προσφέρει λοιπόν η Αθήνα στη μακρινή Μαριούπολη;;
Αυτή η αφίσα για το Συνέδριο για το Μέλλον της Ευρώπης, που πραγματοποιείται από τις 11 έως τις 13 Φεβρουαρίου και διοργανώνεται από κοινού από τρία θεσμικά όργανα της ΕΕ, αποτελεί μέρος ενός συνόλου 17 εικαστικών, που δημιουργήθηκαν από την ΕΕ για την απεικόνιση και την προώθηση της εκδήλωσης. Παραδέχομαι ότι αισθάνομαι ήδη μια πρώτη ανησυχία μπροστά σε αυτού του είδους τις εκστρατείες: 17 αφίσες συνολικά, με τόσους ηλικιωμένους, νέους, άνδρες, γυναίκες…
Η πολιτική εκπροσώπηση υποτάσσεται κάθε μέρα λίγο περισσότερο σε μια προσταγή ομοιότητας. Ακολουθώντας αυτή τη λογική, θα χρειαστούν 450 εκατομμύρια αφίσες μια μέρα, ώστε όλοι να είναι σίγουροι ότι θα εκπροσωπηθούν τέλεια σε αυτήν την εκστρατεία;
Παραδόξως, είναι το μόνο άτομο που φορά ένα ορατό θρησκευτικό σύμβολο. Πουθενά δεν υπάρχει το [εβραϊκό] κιπά ή ο σταυρός της βάπτισης.
Ποιο είναι το μήνυμα; Εάν έπρεπε να τονιστεί μια απ’ όλες τις θρησκείες, γιατί το Ισλάμ, που είναι μια πολύ μικρή μειονότητα στην ΕΕ;
Η Ευρώπη είναι ένας πολιτισμός πριν γίνει ένας υπερεθνικός πολιτικός οργανισμός, και αυτός ο πολιτισμός έχει τις ρίζες του στη χριστιανική πίστη. Διαφορετικά, αν το μήνυμα είναι να πούμε ότι το πέπλο είναι στοιχείο της «μόδας», όπως όλα τα άλλα, τότε ας είναι πολύ ξεκάθαρο: οι συντάκτες της εκστρατείας γίνονται συνένοχοι ενός ισλαμικού προπαγανδιστικού λόγου, μπροστά στον οποίο εμείς θα θέλαμε περισσότερο μαχητικό πνεύμα από την ΕΕ.
Τέλος, το «μέλλον», σε πολλές ισλαμικές χώρες, έρχεται σιγά σιγά χάρη στον αγώνα χιλιάδων θαρραλέων γυναικών που διακινδυνεύουν την ασφάλειά τους αρνούμενες αυτό το πέπλο. Αυτό ακριβώς που αναδεικνύει η ΕΕ όταν θέλει να σκεφτεί το μέλλον. Τι σύμβολο.
Υπό το πρόσχημα της καταπολέμησης των διακρίσεων κατά των μουσουλμάνων, οι ενώσεις εκμεταλλεύονται την αδιαφάνεια και τη συγκατάβαση των ευρωπαϊκών θεσμών για να λαμβάνουν επιδοτήσεις ή να επηρεάζουν τις κοινοτικές πολιτικές.
*Αρχισυντάκτης της Figaro , στο κύριο άρθρο στις 10 Φεβρουαρίου.εε:
«Ρεπορτάζ του γαλλικού πρακτορείου ειδήσεων «France Press», ρίχνει φως στο τι περιμένει τη Λιβύη μετά την εκλογή νέου αρχηγού κυβέρνησης από το κοινοβούλιο, που θα γίνει η χώρα με δύο πρωθυπουργούς, για να επιστρέψει ξανά στη διαίρεση», γράφει λιβυκό δημοσίευμα.
Έτσι, ανακύπτουν ερωτήματα σχετικά με την κατεύθυνση προς την οποία οδεύει η Λιβύη, αφού βρέθηκε, την Πέμπτη, με δύο πρωθυπουργούς, μετά από μια «αμφιλεγόμενη ψηφοφορία» στη Βουλή των Αντιπροσώπων, η οποία οδήγησε σε ανακάτεμα των καρτών της εξουσίας και φαίνεται ότι άνοιξε ξανά την πόρτα για να παραταθεί η πολιτική μετάβαση.
Το γαλλικό δημοσίευμα επεσήμανε ότι η ψηφοφορία φαινόταν να είναι ένα «θεσμικό πραξικόπημα από το Κίνημα της Ανατολικής Λιβύης» εναντίον του κινήματος «Δύση της Χώρας», όταν η Βουλή των Αντιπροσώπων στο Τομπρούκ διόρισε τον πρώην «με επιρροή» Φατχί Μπασάγκα, στη θέση του Αμπντέλ Χαμίντ αλ Νταμπάιμπα ως πρωθυπουργός.
Ενώ ο Νταμπαϊμπά εξέφρασε επανειλημμένα ότι δεν θα παραδώσει την εξουσία παρά μόνο σε μια κυβέρνηση που θα βγει από τις κάλπες, ενώ «οι δύο πολιτικοί αντίπαλοι πιστεύουν ότι κατέχουν τη νομιμότητα της θέσης του πρωθυπουργού», σύμφωνα με το πρακτορείο.
Το ρεπορτάζ τονίζει ότι η σκηνή των δύο εκτελεστικών αρχών επαναλαμβάνεται στη Λιβύη, μετά την ηγεσία των ετών 2014 και 2016 από δύο ανταγωνιστές πρωθυπουργούς, στα δυτικά και ανατολικά εν μέσω του πολέμου της Τρίπολης.
Ο πρώην πρέσβης της Βρετανίας στη Λιβύη, Πίτερ Μίλετ, δήλωσε σε συνέντευξή του στο «AFP» ότι «το κίνητρο πολλών βουλευτών είναι να διατηρήσουν τις θέσεις και τα προνόμιά τους, αντί να επιτρέψουν μια διαδικασία που οδηγεί ομαλά στις εκλογές».
Απέρριψε πρόταση του Ακίλα Σάλεχ ο Νταμπάιμπα
Ο πρωθυπουργός της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας, Αμπντέλ Χαμίντ αλ Νταμπάιμπα, δήλωσε ότι απέρριψε την πρόταση της προέδρου του κοινοβουλίου Ακίλα Σάλεχ να παραμείνει στην κυβέρνηση με αντάλλαγμα την αποχώρηση της υποψηφιότητας του από τις εκλογές, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «αυτό γιατί δεν ισχύει για τον Στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ που επωφελήθηκαν από τις θέσεις τους για τη συμμετοχή τους;»
Ο Αλ Νταμπάιμπα συνέχισε, σε συνέντευξή του στο κανάλι «Libya Al-Ahrar»: «Μου παρουσίασαν μια επιστολή από τον Ακίλα Σάλεχ, η οποία ανέφερε ότι ήθελε να με αποκλείσει από τις εκλογές, με αντάλλαγμα τη συνέχισή μου για ένα ή έξι μήνες στην κυβέρνηση χωρίς προβλήματα, αλλά αρνήθηκα γιατί θέλω να φύγουν όλες οι ελίτ που έχουν συσταθεί από το 2011, στην εξουσία που προκάλεσαν την κρίση στη χώρα».
Ανησυχία Αραβικού Συνδέσμου
Στο μεταξύ, ο Γενικός Γραμματέας του Συνδέσμου των Αραβικών Κρατών, Άχμεντ Αμπούλ Γκέιτ , δήλωσε ότι ο Σύνδεσμος ανησυχεί για τις πρόσφατες εξελίξεις που λαμβάνουν χώρα στη Λιβύη, οι οποίες θα επαναφέρουν την πόλωση η οποία έπληξε τη χώρα τα τελευταία χρόνια.
Ο Αμπούλ Γκέιτ τόνισε τη σημασία της έναρξης της απέλασης όλων των μορφών ξένης στρατιωτικής παρουσίας από τα λιβυκά εδάφη και να τεθούν τα όπλα στα χέρια μόνο της επίσημης αρχής στη χώρα.
«Οι ίδιοι οι Βούλγαροι επιστήμονες έχουν δημοσιεύσει τόμους εγγράφων που μιλούν για ξεκαθάρισμα του φασισμού μετά τον πόλεμο, από την πολιτική κορυφή προς τα κάτω, και όχι, όπως ισχυρίζεται ο ακαδημαϊκός (των Σκοπίων) Ντράγκι Γκιόργκιεφ, ότι ήταν «φιλοφασιστικές» οργανώσεις.
«Η ίδια η πολιτική κορυφή, ο Τσάρος Μπόρις, ο Πρωθυπουργός Μπογκντάν Φιλόφ, ο Υπουργός Εσωτερικών και Δημόσιας Υγείας Πέταρ Γκαμπρόβσκι βρίσκονται στην κορυφή αυτού του ναζιστοφασιστικού κράτους», δήλωσε στο Plusinfo ο διαπρεπής ιστορικός της Βόρειας Μακεδονίας Τόντορ Τσεπρεγκάνοφ.
Προσθέτει ότι τότε στη Βουλγαρία ψηφίστηκαν αντιρατσιστικοί νόμοι, ακολουθώντας το παράδειγμα της Γερμανίας της ναζιστικής εποχής.
«Ο νόμος για την προστασία του έθνους, που υπέγραψε ο Τσάρος Μπόρις, εγκρίθηκε από τη Συνέλευση και ένα ολόκληρο έθνος, ο εβραϊκός λαός, τέθηκε εκτός οποιουδήποτε νόμου. Όλοι δεν μπορούσαν να ζήσουν μαζί τους, δεν είχαν ανθρώπινα δικαιώματα. Αυτό έγινε από την πολιτική ηγεσία της Βουλγαρίας. Και αυτό ήταν έργο των Ναζί. Υπό τις οδηγίες της φασιστικής πολιτικής ηγεσίας έλαβε χώρα όλη η κοινωνικοπολιτική ζωή στη Βουλγαρία κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Εδώ δεν υπάρχει αμνηστία. Θα πρέπει να ζητήσουν συγγνώμη για αυτό που έκαναν ως ναζιστοφασίστες», πρόσθεσε ο Τσεπρεγκάνοφ.
Ρώτησε τον Γκιόργκιεφ για το καθεστώς του Εθνικοαπελευθερωτικού Πολέμου του σλαβομακεδονικού λαού κατά τη διάρκεια της κατοχής.
«Αν δεν υπήρχε φασισμός, όπως λέει ο Γκιόργκιεφ, τότε αρνείται τον αντιφασιστικό πόλεμο τόσο του σλαβομακεδονικού όσο και του βουλγαρικού λαού».
Αν δεν υπήρχε φασισμός, τότε δεν υπήρχε και αντιφασισμός.
Στην πιο εκτεταμένη ισραηλινή αεροπορική επιδρομή στη Συρία το πρωί της Τετάρτης, 9 Φεβρουαρίου, ενεργοποιήθηκαν ρωσικά ηλεκτρονικά συστήματα τα οποία χειρίζονται από την κεντρική αεροπορική βάση στη Συρία – Χμεϊμίμ, και διέκοψαν την επαφή των συστημάτων GPS που ήταν εγκατεστημένα σε ισραηλινά αεροσκάφη, αναφέρει ισραηλινό δημοσίευμα.
Είναι η πρώτη φορά που οι Ρώσοι χρησιμοποίησαν αυτό το σύστημα εναντίον ισραηλινών αεροσκαφών που επιτίθενται, αν και πρόσφατα άρχισαν να λειτουργούν, τέτοια συστήματα διακοπής στον ισραηλινό εναέριο χώρο.Η εκτεταμένη επίθεση της Ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας ήρθε αφότου οι Ιρανοί ξεκίνησαν καθημερινές πτήσεις προς το αεροδρόμιο της Δαμασκού, με το πρόσχημα ότι τα αεροπλάνα μεταφέρουν Ιρανούς σιίτες προσκυνητές στους ιερούς τόπους στη Συρία.
Ωστόσο, στρατιωτικές πηγές επισημαίνουν ότι τα αεροπλάνα πετούν με πολύ μικρό αριθμό προσκυνητών και το μεγαλύτερο μέρος του φορτίου τους είναι εξαρτήματα πυραύλων ακριβείας και οπλικά συστήματα για τη Χεζμπολάχ. Πρόσφατα, ο ηγέτης της Χεζμπολάχ Χασάν Νασράλα καυχήθηκε ότι το Ισραήλ δεν μπορούσε πλέον να χτυπήσει την ακριβή σειρά πυραύλων της οργάνωσής του.Το πρωί της Τετάρτης, δέχθηκαν επίθεση στη Συρία: το αρχηγείο της 104ης Ταξιαρχίας της Δημοκρατικής Φρουράς στο Jabal Kassion στη Δαμασκό,
η Συριακή Ταξιαρχία Αεράμυνας Νο. 13.
Αεροπορική βάση στα περίχωρα της Δαμασκού.
Αυτή η βάση έγινε πρόσφατα αεροπορική βάση της Χεζμπολάχ.
Το Κέντρο Συριακών Επιστημονικών Μελετών στη Τζαμράγια και μια βάση στην περιοχή As -Suwayda της νότιας Συρίας.
Η συριακή απάντηση σε αυτή την επίθεση δεν άργησε να έρθει όταν οι Σύροι εκτόξευσαν έναν αντιαεροπορικό πύραυλο SA-5 στην Χαντέρα.
Ο αρχηγός της αντιπολίτευσης, Χρίστιαν Μίτσκοσκι, δήλωσε την Πέμπτη ότι δεν είναι αισιόδοξος για την επίλυση της διαφοράς με τη Σόφια ενώ η βουλγαρική πλευρά, όπως είπε, συνεχίζει να αρνείται τη σλαβομακεδονική ταυτότητα, γλώσσα και πολιτισμό ή να επιμένει ότι «έχουμε μια κοινή ιστορία από τον Μεσαίωνα μέχρι το 1945 ή ότι ήμασταν Βούλγαροι».
Ο ηγέτης του VMRO-DPMNE είπε ότι επιθυμεί μια συμφωνία με τη βουλγαρική πλευρά, μια συμφωνία που, σύμφωνα με τον Μίτσκοσκι, δεν θα είναι μονομερής ή θα παραβιάζει την αξιοπρέπεια της σλαβομακεδονικής πλευράς.
«Θέλω να είμαι αισιόδοξος. Είμαστε πάντα αισιόδοξοι ότι θα υπάρξει μια άξια συμφωνία, ότι η συμφωνία δεν θα είναι μονόπλευρη, αλλά θα είναι πραγματικά ανάλογη. Αλλά, δυστυχώς, αυτό δεν έχει συμβεί μέχρι στιγμής, αν και νωρίτερα ήμουν πεπεισμένος ότι έχουν λυθεί όλα τα προβλήματα με τους γείτονες. Βλέπουμε ότι τα προβλήματα με τους γείτονες δεν λύνονται, αντιθέτως. Δεν μπορούμε να δεχτούμε ότι ήμασταν Βούλγαροι μέχρι το 1945, δηλαδή από τον Μεσαίωνα έως το 1945, ότι έχουμε κοινή ιστορία και ότι ήμασταν Βούλγαροι. «Όλα ακούγονται κάπως παράδοξα», είπε ο Μίτσκοσκι, σχολιάζοντας τις πρόσφατες εξελίξεις μεταξύ των δύο χωρών.
Οι ιστορικοί της Μακεδονίας και της Βουλγαρίας έχουν επίσης εκφράσει εκ διαμέτρου αντίθετες απόψεις για τη σλαβομακεδονική γλώσσα και ταυτότητα.
Ο αρχηγός του VMRO-DPMNE Χρίστιαν Μίτσκοσκι κατηγόρησε επίσης την κυβέρνηση της Βόρειας Μακεδονίας ότι κρατά μυστικές τις συνομιλίες με τη βουλγαρική πλευρά, θέτοντας αμφιβολίες για παραίτηση από ζητήματα που σχετίζονται με τα εθνικά συμφέροντα της χώρας.
Ο επικεφαλής της κυβέρνησης των Σκοπίων, Ντίμιταρ Κοβάτσεφσκι, χαρακτήρισε «ψευδή πατριωτισμό» τις προειδοποιήσεις του Μίτσκοσκι, ενώ απέρριψε τους ισχυρισμούς ότι «η κυβέρνηση παραιτείται από τις κόκκινες γραμμές που ενέκρινε η Βουλή».
«Είναι αναληθές και απαράδεκτο για οποιοδήποτε πολιτικό κόμμα να επιδεικνύει χαμηλό και ελεύθερο πολιτικό μάρκετινγκ για προσωπικά συμφέροντα καθώς και ψευδή πατριωτισμό. Για μένα και για όλους τους προγόνους δεν υπάρχει δίλημμα ούτε αμφιβολία ότι ο αγώνας μας ήταν για ελευθερία, ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος. «Δεν υπάρχει καμία κίνηση από τις θέσεις μας σχετικά με τις κόκκινες γραμμές», δήλωσε ο πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας, Ντίμιταρ Κοβάτσεφσκι.
Σκόπια και Σόφια σχημάτισαν ομάδες εργασίας στις 25 Ιανουαρίου για να συζητήσουν την οικονομική συνεργασία, παρά τα ανεπίλυτα ιστορικά ζητήματα. Αυτές οι ομάδες στοχεύουν να έχουν αποτελέσματα εντός έξι μηνών, που θα οδηγούσαν σε συμφωνία για την ουσία της διαμάχης, τη σλαβομακεδονική γλώσσα και ταυτότητα, που δεν αναγνωρίζονται από τη Σόφια.
Λόγω διαφωνιών σχετικά με τη σλαβομακεδονική γλώσσα και ταυτότητα, η Βουλγαρία τον Νοέμβριο του 2020 εμπόδισε την έναρξη των ενταξιακών συνομιλιών της Βόρειας Μακεδονίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Δεν αμφισβητείται η κυριαρχία της Ελλάδας στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου δήλωσε ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ απαντώντας στις δηλώσεις Τσαβούσογλου.
Σύμφωνα με όσα μεταδίδει η ΕΡΤ:
«Η κυριαρχία της Ελλάδας σε αυτά τα νησιά είναι αδιαμφισβήτητη» δήλωσε εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, σχολιάζοντας τις προκλητικές δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου για το καθεστώς των νησιών του Αιγαίου.
Ο εκπρόσωπος του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών πρόσθεσε πως «η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα όλων των χωρών πρέπει να προστατεύονται και να γίνονται σεβαστές».
Υπενθυμίζεται πως σε συνέντευξή του στο τηλεοπτικό δίκτυο TRT Haber ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου είπε ότι η Τουρκία έχει στείλει επιστολή στα Ηνωμένα Έθνη θέτοντας θέμα κυριαρχίας των νησιών.
«Στον ΟΗΕ στείλαμε δυο επιστολές, επειδή η Ελλάδα παραβιάζει το καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης των νησιών. Τα νησιά αυτά παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα με τις Συνθήκες της Λωζάνης του 1923 και των Παρισίων του 1947 με τον όρο της αποστρατιωτικοποίησης τους. Όμως η Ελλάδα άρχισε να παραβιάζει αυτό το καθεστώς απο τη δεκαετία του 60», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Μ. Τσαβούσογλου.
Πρόσθεσε ότι η Άγκυρα θα παρακολουθεί το θέμα, θα κάνει τις τελευταίες της προειδοποιήσεις και αν δεν αλλάξει κάτι, τότε θα αμφισβητήσει την κυριαρχία των νησιών που έχουν στρατιωτικοποιηθεί.
Απειλεί και πάλι ο καλός γείτονας. Κάθε φορά που υπάρχει μια διεθνής ταραχή κοιτάζει να επωφεληθεί από την αναμπουμπούλα. Η χώρα που παραβιάζει ασύστολα διεθνείς συνθήκες και δεν σέβεται το διεθνές δίκαιο τολμά να κατηγορεί την Ελλάδα για παραβίαση της Συνθήκης της Λωζάννης και των Παρισίων, οι οποίες παραχώρησαν τα Νησιά στην Ελλάδα υπό τον όρο να παραμείνουν αποστρατικοποιημένα.
Για το θέμα αυτό ο κ. Τσαβούσογλου ας διαβάσει το άρθρο που έγραψε ο Εγκέ Τζνασέν στις 7.10.21, ο οποίος δικαιώνει την Ελλάδα για στρατικοποίηση των Νησιών όταν απειλείται με casusbeli από την Άγκυρα και όταν ακριβώς απέναντι από αυτά έχει εγκαταστήσει την 3η Στρατιά της. Εκείνη μπορεί να εξοπλίζεται σαν αστακός και να απειλεί , εμείς δε να σκύβουμε το κεφάλι στον σουλτάνο.
Ακολουθεί το σχέδιο της να εξαναγκάσει την Αθήνα σε υποχωρήσεις και συνδιαχείρηση -συνεκμετάλλευση του Αιγαίου. Δυστυχώς δεν υπάρχει σήμερα κανείς να της πει μολών λαβέ. Αντιθέτως υπάρχουν πρόθυμοι να παραχωρήσουν ένα μικρό νησί για να σώσουν κάποιο μεγαλύτερο. Είναι δηλαδή πεπεισμένοι ότι δεν είμαστε σε θέση ή δεν μπορούμε να τα βάλουμε με το θεριό. Ξεχνούν βέβαια ότι στην απόβαση στην Κύπρο, όπου φρόντισαν οι σύμμαχοι μας με τους εντολοδόχους τους να αφοπλίσουν τις στρατιωτικές δυνάμεις της Κύπρου, οι Τούρκοι κατάφερνα να βυθίσουν με την αεροπορία τους δικό τους πολεμικό σκάφος….
Η Άγκυρα θέλει αποστρατικοποιημένα τα νησιά για να κάνει περίπατο , όπως ακριβώς έκανε στην Κύπρο χωρίς να ρίξει τουφεκιά. Αυτή ήταν άλλωστε η θέση της από την εποχή του Οζάλ, ο οποίος έλεγε μπορώ να κατακτήσω τα νησιά στέλνοντας εκεί τους πολίτες μου χωρίς την χρήση όπλων. Ήδη τα νησιά μας είναι γεμάτα με δυστυχισμένους πρόσφυγες, αλλά και περίεργους …
Η Τουρκία θέλει να επεκτείνεται σε Ανατολή και Δύση. Όπου πατάει το πόδι της μεταφέρει μαζί όλο τον υπόκοσμο. Αυτό αποδείχθηκε με τη δολοφονία του νονού Χαλίλ Φαλγια στα κατεχόμενα. Το θύμα ήταν γνωστός έμπορος ναρκωτικών, ιδιοκτήτης καζίνο, χαρτοπαικτικής λέσχης, κολλητός φίλος και χρηματοδότης του φερόμενου ως προέδρου της δημοκρατίας Ερσίν Τατάρ.
Στην κηδεία του παρέστη ο «πρωθυπουργός», «υπουργοί», «βουλευτές». Η σωρός του ήταν σκεπασμένη με την τουρκική και την σημαία του ψευδοκράτους. Αποδόθηκαν δηλαδή τιμές ήρωα σε έναν άνθρωπο του υπόκοσμου. Αυτή είναι η κουλτούρα της τουρκικής πολιτικής ηγεσίας. Συνεργάζεται με όλα τα αποβράσματα σε όλο τον πλανήτη. Πρόσφατα ο Τσαβούσογλου συναντήθηκε με τον αρχηγό της μαφίας του Καζακστάν. Εύλογα ο Τύπος γράφει ότι η Τουρκία έγινε μια αυτοκρατορίας της διεθνούς μαφίας.
Αυτό το καθεστώς μεταφέρει σε όλα τα μέρη που κατακτά. Τα ίδια στην Ιντλίπ, τα ίδια στο Ιράκ, τα ίδια παντού. Εύλογα αναρωτιούνται πολλοί Τουρκοκύπριοι τι είδους κράτος είμαστε. Για αυτό απέχουν και από τις εκλογικές διαδικασίες. Γνωρίζουν πολύ καλά ότι η Άγκυρα τους έχει μετατρέψει σε νομαρχία της και τους έχει μεταφέρει όλες τις δικές της παθογένειες.
Ο αρθρογράφος Νετζατί Ντογρού αναφερόμενος στη δολοφονία του μαφιόζου γράφει «Έσπασε ο αγωγός αποχέτευσης στην Κύπρο και βύθισε την Αγκυρα».
Απαγχονισμός των Ελλήνων προκρίτων της Θεσσαλονίκης στο Καπάνι (1821), Ίδρυμα Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα (imma.edu.gr)
Του Γιώργου Ρακκά από το Άρδην τ. 121*
Η εκστρατεία του Μπαϊράμ Πασά για την ολοκληρωτική καταστολή της επανάστασης στη Χαλκιδική διαρκεί αρκετούς μήνες. Χρηματοδοτείται από τα λύτρα και τις διαρπαγές που τελούνται εναντίον των Ελλήνων της Θεσσαλονίκης, που παραμένουν σε ομηρία εντός της πόλης[1]. Στο διάβα του, ο Μπαϊράμ Πασάς θα κατακάψει ελληνικές κωμοπόλεις και χωριά, όπως μας εξιστορεί ο ίδιος σε γράμμα που απέστειλε στον Ιεροδίκη Βεροίας, για να τον διαβεβαιώσει ότι τήρησε με ευλάβεια τον φετβά που είχε εκδοθεί από την Πύλη και καλούσε σε ιερό πόλεμο (τζιχάντ) εναντίον των Ελλήνων:
Έως τα τέλη του 1821, η επανάσταση στη Χαλκιδική έχει επί της ουσίας σβήσει. Ο ίδιος ο Εμμανουήλ Παπάς διαφεύγει προς την Ύδρα από το Άγιο Όρος, με πλοιάριο, αλλά δεν αντέχει τις κακουχίες και την απογοήτευση και πεθαίνει από συγκοπή καθώς το σκάφος πλέει κοντά στο ακρωτήριο του Καφηρέα.
Με την καταστολή της επανάστασης στη Χαλκιδική, ξεκινάει μια προσπάθεια να δημιουργηθεί ένα μέτωπο δυτικά της Θεσσαλονίκης, από τον Όλυμπο μέχρι τη Σιάτιστα. Και εκεί παρατηρούνται οι ίδιες ελλείψεις οπλισμού, μειωμένη πειθαρχία και απουσία συντονισμού, όπως και στη Χαλκιδική.
Οι Οθωμανοί όμως έχουν αναδιοργανωθεί: Εφορμούν σε εκστρατεία προς τα δυτικά της Θεσσαλονίκης και, πολύ σύντομα (άνοιξη 1822), η Νάουσα και τα γύρω χωριά παραδίδονται στις φλόγες, χιλιάδες σφαγιάζονται, ενώ πλήθη αιχμαλώτων –μεταξύ των οποίων γυναίκες και παιδιά– πωλούνται στα σκλαβοπάζαρα της Θεσσαλονίκης και των άλλων μεγάλων πόλεων, όπως μας πληροφορεί η γαλλική Le Constitutionnel:
Ο ανελέητος Μουσουλμάνος, βλέποντας ότι οι κάτοικοι της Νάουσας και των άλλων τόπων που βρίσκονται μεταξύ Σερρών και Θεσσαλονίκης δεν παρέδιδαν όλα τους τα όπλα τόσο γρήγορα όσο αυτός τούς το είχε διατάξει, μπήκε με τα στρατεύματά του σ’ αυτήν την περιοχή (διοικητική περιφέρεια) και κατέστρεψε τα πάντα εκεί. Τα χωριά κατεδαφίστηκαν, οι άντρες σκοτώθηκαν, οι γυναίκες και τα παιδιά σύρθηκαν στη σκλαβιά. Οι Έλληνες σε διάφορες περιοχές, σύμφωνα με αυτές τις επιστολές, υπέκυψαν στην επιθυμία των γυναικών και των θυγατέρων (κοριτσιών) τους, και τις έσφαξαν με τα ίδια τους τα χέρια, για να αποφύγουν τη φριχτή μοίρα που τις ετοίμαζαν οι βάρβαροι. Υπολογίζουμε σε μεγαλύτερο από 10.000 τον αριθμό των γυναικών και των παιδιών που υποδουλώθηκαν. Ένα μεγάλο μέρος πουλήθηκε στη Θεσσαλονίκη από 10 ως 15 τουρκικά πιάστρα το κεφάλι. Φαίνεται σίγουρο ότι το Διβάνι [το τουρκικό αυτοκρατορικό συμβούλιο, σημ. δική μου] έδωσε απόρρητες διαταγές να εξοντώσουν όλους τους Έλληνες άνδρες, είτε είχαν πάρει τα όπλα είτε όχι. Ένας Ευρωπαίος πρόξενος μάταια απευθυνόταν στον πασά της Θεσσαλονίκης, ζητώντας τουλάχιστον να σωθεί η ζωή των αθώων. Ο πασάς τού απάντησε ότι ο σουλτάνος δεν έκανε παρά χρήση του δικαιώματός του διατάζοντας τη δολοφονία των Χριστιανών, και ότι αυτός έπρεπε να εκτελέσει τις επιθυμίες του[3].
Η Θεσσαλονίκη μεταβάλλεται τώρα σε ανοιχτό στρατόπεδο συγκέντρωσης. Εκεί μεταφέρονται οι αιχμάλωτοι, βασανίζονται, εκτελούνται, ή πωλούνται σαν σκλάβοι. Όσοι γλυτώνουν, φεύγουν πρόσφυγες για τα νησιά των Βορείων Σποράδων και την Πελοπόννησο[4].
Ως απόρροια του γενικότερου χαλασμού, το ελληνικό στοιχείο στη Θεσσαλονίκη και τη Μακεδονία συρρικνώνεται δραματικά, ο πλούτος του λεηλατείται, η οικονομική του θέση τσακίζεται βάναυσα. Σε ό,τι αφορά στην πόλη της Θεσσαλονίκης, ο Ευάγγελος Χεκίμογλου εκτιμά ότι ο ελληνικός πληθυσμός υπέστη μείωση κατά 40-60%[5].
Σε ένα οθωμανικό έγγραφο που δημοσιοποίησε ο Ιωάννης Κ. Βασδραβέλλης, στο έργο του Η Θεσσαλονίκη κατά τον αγώνα της ανεξαρτησίας (1946), και το οποίο φέρει την ημερομηνία 5 Ραμαζάν 1240 (Ιούλιος 1825) διαβάζουμε:
Η ανατροπή της δημογραφικής σύνθεσης της Θεσσαλονίκης, μέσα από τον χαλασμό των ετών 1821, 1822, είναι ξεκάθαρη. Ωστόσο, δεν πρόκειται για ένα αποτέλεσμα που έφερε η ίδια η δυναμική της πολεμικής αντιπαράθεσης, αλλά για προσχεδιασμένη πολιτική εκ μέρους των Οθωμανών. Τα φιρμάνια που καταφθάνουν από την Πύλη αναφέρονται συστηματικά στη δέουσα απάντηση που θα πρέπει να έχει οποιαδήποτε επαναστατική κίνηση εκ μέρους των Ελλήνων:
Στις 6 Ιουνίου του 1822, σε αναφορά του, ο Γάλλος πρόξενος της Θεσσαλονίκης Bottu, αναλύει το σκεπτικό του νέου στρατιωτικού διοικητή της Θεσσαλονίκης Αμπού Λουμπούτ, του «ροπαλοφόρου», για την καταστολή της ελληνικής Επανάστασης:
Ο πασάς εφαρμόζει συστηματικά ένα σύστημα λεηλασίας των Ελλήνων. Γνωρίζει ότι η ξαφνική άνοδος του πλούτου και της εργατικότητάς τους, καθώς και η μεγάλη επιρροή που είχαν αποκτήσει στο εσωτερικό της Τουρκίας, τους είχε εμπνεύσει ως έθνος την ιδέα της απελευθέρωσής τους, και την ίδια στιγμή τους παρείχε τα μέσα και τη φιλοδοξία ώστε να την επιχειρήσουν. Με το να τους καταστρέψει, θέλει, λοιπόν, να σύρει πίσω την Ελλάδα στην υπακοή, που από εδώ και πέρα θα προσομοιάζει με δουλεία, και να της αποστερήσει για πάντα τους πόρους εκείνους που χρησιμοποίησαν με τόσο επικίνδυνο τρόπο εναντίον των Τούρκων. Αυτός είναι ο πραγματικός στόχος των νέων φόρων που επιβάλλονται καθημερινά στις οικογένειες που διαθέτουν ακόμα πλούτο, και οι οποίοι προκαλούν απελπισία και φόβο στις ολιγάριθμες ελληνικές οικογένειες που ακόμα παραμένουν στη Θεσσαλονίκη και τις γύρω πόλεις[8].
Σε αυτό το απόσπασμα, ο Γάλλος πρόξενος περιγράφει με εξαιρετική ενάργεια το σκεπτικό που κρύβεται πίσω από τις τουρκικές αγριότητες. Ο πλούτος και η εργατικότητα των Ελλήνων, ο κεντρικός ρόλος που διαδραμάτιζαν στην εσωτερική ζωή της Τουρκίας, τους ενέπνευσε την ιδέα της απελευθέρωσης. Εκεί ακριβώς στοχεύει και χτυπάει ο κατακτητικός μηχανισμός προκειμένου να «τους σύρει πίσω στην υπακοή, που από εδώ και πέρα θα παρομοιάζει με δουλείa». Λίγο πιο πριν, ο Bottu κάνει λόγο για «μεγάλες καταστροφές που είναι πιθανόν να οδηγήσουν στη γενική εξόντωση»[9]. […]
Η συρρίκνωση του ελληνικού στοιχείου ήταν αποτέλεσμα προγραμματισμού που εντάσσεται στη διοικητική λογική της οθωμανικής εξουσίας, ή μήπως επρόκειτο για ένα ατύχημα, που μεσομακροπρόθεσμα έβλαψε και την ίδια, γιατί της αποστέρησε μια πολύτιμη φορολογική βάση, όπως ισχυρίζεται ο Μαζάουερ; Από τα όσα προηγήθηκαν, θα πρέπει να κλίνουμε προς την πρώτη εκδοχή. Μπορούμε, λοιπόν, να καταλήξουμε σε ένα γενικό σχήμα ερμηνείας των οθωμανικών αντιποίνων του 1821-1822 στη Θεσσαλονίκη και την ευρύτερη περιοχή της Κεντρικής Μακεδονίας.
Όπως είδαμε, η αναγέννηση του ελληνισμού στη Μακεδονία απείλησε τις ισορροπίες που είχαν επιβάλει οι Οθωμανοί από τις αρχές του 16ου αιώνα κι έπειτα. Η Θεσσαλονίκη «περικυκλώνεται» από τον δυναμισμό της ελληνικής παραγωγής, του εμπορίου, τη δημογραφική ανάταξη του πληθυσμού, εξέλιξη που αφήνει το δικό της αποτύπωμα μέσα στην ίδια την πόλη. Το γεγονός, επίσης, ότι ο πληθυσμός των γενιτσάρων αυξάνεται διαρκώς, κατά τα τέλη του 18ου αιώνα, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι συνιστά ένα αυθόρμητο φαινόμενο, μια και πρόκειται για ένα σώμα που αποτελεί κινητήρα του κατακτητικού καθεστώτος. Άλλωστε, μάλλον καταδεικνύει και αυτό ότι οι «πολυπολιτισμικές» ισορροπίες που η Οθωμανική Αυτοκρατορία είχε εγκαθιδρύσει με τη δημογραφική της μηχανική, κατά τους προηγούμενους αιώνες, απειλούνταν πλέον σοβαρά.
Η κήρυξη της Επανάστασης κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την Υψηλή Πύλη. Δεν είναι μόνο τα ένοπλα σώματα, τα οποία υπολείπονται σε οργάνωση και υλικοτεχνική υποδομή από τα αντίστοιχα της Νότιας Ελλάδας. Είναι κυρίως ότι οι προαναφερθείσες μεταβολές απειλούν τους ευρύτερους συσχετισμούς που έχουν εγκαθιδρυθεί στην περιοχή και άρα δημιουργούν το κατάλληλο περιβάλλον και τις περιστάσεις ώστε να τίθεται ένα μόνιμο πρόβλημα για τη βιωσιμότητα της οθωμανικής κατοχής. Οι διαταγές που υπάρχουν στο ιεροδικείο Βέροιας, και που προαναφέραμε στην αρχή του κειμένου αυτού, μαρτυρούν τον προγραμματισμό: «ἐὰν ἐγίνετο αἰσθητὴ καὶ ἡ παραμικρὰ κίνησις τῶν ραγιάδων, νὰ προσέξητε ὅπως κτυπήσετε αὐτοὺς ἀμέσως, ἐξανδραποδίσητε τὰς γυναῖκας καὶ τὰ τέκνα των καὶ λαφυραγωγήσητε τὰς περιουσίας των καὶ τα ὑπάρχοντά των, πυρπολήσητε δὲ τὰς οἰκίας των…». Η διαταγή στη συνέχειά της εστιάζει εκεί που το ελληνικό στοιχείο είναι αδιαμφισβήτητα πλειοψηφικό, στα κέντρα όπου εκφράζεται ο οικονομικός και πολιτιστικός του δυναμισμός: Ζητεί, έτσι, δέουσα προσοχή στα «ἐν τῆ περιφερείᾳ τοῦ καζᾶ Θεσσαλονίκης κείμενα χωρία τῶν χερσονήσων Ἁγίου Ὄρους καὶ Κασσάνδρας καὶ τοῦ μεταλλείου Μαντεμοχωρίων, ἔνθα ὁ πληθυσμὸς τῶν ραγιάδων εἶναι μέγας». Υπάρχει, βέβαια, και το αντίστοιχο φιρμάνι που αφορά στα της Νάουσας. Σύμφωνα με τον Ιωάννη Κ. Βασδραβέλλη:
Οι Τούρκοι, με τη βάναυση αντίδρασή τους, σκοπεύουν να εξαλείψουν τα αίτια της Επανάστασης, όχι μόνον τη στρατιωτική της εκδήλωση. Γι’ αυτό επιτίθενται αδιακρίτως στο ελληνικό στοιχείο της περιοχής, με σκοπό να προκαλέσουν τη συρρίκνωσή του. Πράγμα το οποίο εν τέλει πετυχαίνουν, μέσα στα χρόνια 1821-1822, με δεκάδες χιλιάδες θύματα, εκτοπισμένους, αιχμαλώτους και σκλάβους. Για περισσότερο από 25.000 θύματα κάνει λόγο ο Νεχαμά. Η Χαλκιδική και η περιοχή του καζά Θεσσαλονίκης αδειάζουν, όπως αδειάζει και η Νάουσα. Για 10.000 σκλάβους μιλούν οι γαλλικές εφημερίδες, ως αποτέλεσμα της εκστρατείας του Αμπού Λουμπούτ εναντίον της Νάουσας, την άνοιξη του 1822. Άλλοι 4.000 αναφέρονται από την εκστρατεία της Χαλκιδικής, τον Οκτώβριο του προηγούμενου χρόνου. Αν και μένει ακόμα να υπάρξει μια αξιόπιστη στατιστική εκτίμηση βάσει των διαθέσιμων πηγών, είναι σαφές πως οι απώλειες του ελληνικού στοιχείου ξεπερνούν τις αρκετές δεκάδες χιλιάδες ανθρώπων.
Το πρόβλημα της κεντρικής Μακεδονίας, λοιπόν, «λύνεται» στα πρώτα χρόνια του 1821-1822 κατ’ αυτόν τον τρόπο και εξασφαλίζει την ειρήνευση της περιοχής για τουλάχιστον μέχρι το 1854, οπότε επιχειρείται και πάλι επανάσταση στην Ήπειρο και τη Μακεδονία. Φυσικά, με το πέρας των στρατιωτικών επιχειρήσεων, και ενώ ο καζάς της Θεσσαλονίκης, η Χαλκιδική, και η περιοχή της Νάουσας έχουν καταστραφεί ολοσχερώς, το ίδιο το οθωμανικό κράτος έρχεται αντιμέτωπο με τις παράπλευρες απώλειες της ίδιας του της στρατηγικής.
Αφού έχει πετύχει τους στόχους του, λοιπόν, διατάσσει επάνοδο στην κανονικότητα. Σύμφωνα με τον Ιωάννη Βασδραβέλλη, μετά τον χαλασμό και της Νάουσας, ο Αμπού Λουμπούτ επιχειρεί επάνοδο στην κανονικότητα: διέταξε να ανοίξουν τα εμπορικά καταστήματα, να αποτραπεί οποιαδήποτε επανάληψη των αντιποίνων, απαγόρευσε τα ταξίδια στο ελληνικό στοιχείο (για να προλάβει τη φυγή τους), ζήτησε και πέτυχε να εκδοθεί φιρμάνι από την Πύλη[11] που όριζε την επιστροφή όσων είχαν καταφύγει προς τις Σέρρες και τη Ζίχνη για να γλυτώσουν, «διότι ἡ οἰκονομικὴ ζωὴ εἶχε κλονισθῆ, ἰδίως δὲ ἡ καλλιέργεια τῆς γῆς εἶχεν ἐγκαταλειφθῆ ἀπὸ τοὺς ἐναπομείναντας Ἕλληνας ἀγρότας». Φαίνεται πως, μετά τον χαλασμό, είχε έρθει η στιγμή για να κατισχύσει η οικονομική αναγκαιότητα για τη συντήρηση μιας ικανής φορολογικής βάσης.
Προφανώς, η συρρίκνωση του ελληνικού στοιχείου θα επηρεάσει σημαντικά τις μετέπειτα εξελίξεις στον μακεδονικό χώρο. Η όλη κάμψη του ελληνικού δυναμισμού, επίσης, τροποποιεί μακροχρόνια τους συσχετισμούς και άρα καθιστά ακόμα πιο δύσκολες τις αναζωπυρώσεις του εθνικοαπελευθερωτικού εγχειρήματος στα εδάφη της Κεντρικής Μακεδονίας. Με τα λόγια του Απόστολου Βακαλόπουλου:
Εκτός από τις άλλες της επιπτώσεις η επανάσταση της Μακεδονίας είχε σημαντικές συνέπειες και στην δημογραφική σύνθεση του πληθυσμού της, κυρίως στις περιοχές όπου σημειώθηκαν στασιαστικά κινήματα. Πραγματικά, όχι μόνο οι φόνοι και οι εξανδραποδισμοί, αλλά και οι μετακινήσεις ολόκληρων πληθυσμών…εξασθένισαν την αριθμητική δύναμη του ελληνικού στοιχείου της Μακεδονίας… Στα κενά που δημιουργούνται εισρέουν είτε μουσουλμάνοι… είτε Σλάβοι χωρικοί είτε και Εβραίοι[12].
Η ελληνική κοινότητα της Θεσσαλονίκης θα αρχίσει να ορθοποδεί μετά τα τέλη του 1870, ενώ οι εθνοτικοί συσχετισμοί στο εσωτερικό της πόλης έχουν επανέλθει στην επιθυμητή για την οθωμανική διακυβέρνηση «ισορροπία». Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης και της Μακεδονίας θα πρέπει να περιμένει μέχρι την αυγή του επόμενου αιώνα ώστε να συντελεστεί, με τον Μακεδονικό Αγώνα και την εποποιία των Πρώτων Βαλκανικών Πολέμων.
[1] Ο Ευάγγελος Χεκίμογλου εξιστορεί πως ο Μαχμούτ Εμίν, ο επονομαζόμενος και Λουμπούτ («ροπαλοφόρος»), στράφηκε δυο φορές προς τη διαρπαγή ελληνικών περιουσιών εντός της Θεσσαλονίκης, προκειμένου να διασφαλίσει πόρους για τις εκστρατείες του στην ευρύτερη περιφέρειά της, αλλά και προς τη Νάουσα. Ευάγγελος Αχ. Χεκίμογλου, Το «κοινόν της πολιτείας» και οι περιπέτειές του. Ο Χριστιανικός πληθυσμός της Θεσσαλονίκης, πριν, κατά και μετά την Επανάσταση του 1821, Δημοσιεύματα της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, Θεσσαλονίκη 2008, σ. 29.
[4] Σπύρος Δημ. Λουκάτος, Ο Μακεδονικός και Θρακικός ελληνισμός στον επαναστατικό κατά το 1821 Νότο, Ανάτυπον εκ του Λς΄ Τόμου (1994) του περιοδικού Παρνασσός, Αθήνα 1994.
[5] Ευάγγελος Αχ. Χεκίμογλου, Το «κοινόν της πολιτείας» και οι περιπέτειές του. Ο Χριστιανικός πληθυσμός της Θεσσαλονίκης, πριν, κατά και μετά την Επανάσταση του 1821… ό.π., σ. 33.
[6] Ιωάννου Κ. Βασδραβέλλη, Η Θεσσαλονίκη κατά τον αγώνα της ανεξαρτησίας, Δημοσιεύματα της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, Θεσσαλονίκη 1946, σ. 35.
[8] Athanassios E. Karathanassis, Thessaloniki Pendant La Première Année De la Resurrection Hellénique Vue Par Le Consul Français Bottu: Extraits De sa Correspondance, Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη 1992, σσ. 102-103.
Ο Γκενάντι Τιμτσένκο είναι μεταξύ των 10 πλουσιοτέρων ανθρώπων στη Ρωσία. Με μια περιουσία που φτάνει τα 28 δισεκατομμύρια δολάρια -κυρίως από εταιρείες φυσικού αερίου- και διατηρώντας στενή φιλία με τον Ρώσο πρόεδρο Βλάντιμιρ Πούτιν, ο 70χρονος Τιμτσένκο συγκαταλέγεται μεταξύ των πιο ισχυρών ανθρώπων στη Ρωσία.
Το 2014 μάλιστα, ο Τιμτσένκο βρέθηκε στο στόχαστρο των κυρώσεων των Ηνωμένων Πολιτειών και έκτοτε έχει συμπεριληφθεί στη λεγόμενη «λίστα των ολιγαρχών». Λόγω των προσωπικών κυρώσεων, ο Τιμτσένκο υποχρεώθηκε μάλιστα να εγκαταλείψει τον όμιλο Gunvor με έδρα την Κύπρο, του οποίου ήταν συνιδρυτής και να συνεχίσει να δραστηριοποιείται στον ρωσικό ενεργειακό τομέα. Σήμερα, ελέγχει τις εταιρείες πετρελαίου Petromir, Kolmar, Transoil και έχει μετοχές της Sibur και της Stroytransgaz.
Μόνο που ο Τιμτσένκο έχει πολύ μεγάλη επιρροή και στη …Γαλλία. Είναι συμπρόεδρος του Γαλλο-ρωσικού Επιμελητηρίου Εμπορίου και Βιομηχανίας (CCI France-Russia) μαζί με τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της TotalEnergies, Πατρίκ Πουγιανέ. Τιμτσένκο και Πουγιανέ είναι επίσης εξέχοντα μέλη του «Dialogue de Trianon», μιας πρωτοβουλίας που ξεκίνησε το 2017 από τον Γάλλο πρόεδρο Εμμανουέλ Μακρόν και τον Ρώσο ομόλογό του Βλαντιμίρ Πούτιν και υποστηρίζει τη συνεργασία σε θέματα τεχνογνωσίας και οικονομίας ανάμεσα στις δύο χώρες. των ενεργειών των παραγόντων στον τομέα και από τις δύο χώρες.
Ο Τιμτσένκο, επικεφαλής της εταιρείας Volga, που εδρεύει στο Λουξεμβούργο, διατηρεί στενούς δεσμούς με την Total στον τομέα του φυσικού αερίου. Οι δύο εταιρείες είναι μέτοχοι της ρωσικής Novatek, μαζί με την Gazprom, και επενδύουν μαζί σε έργα στην Αρκτική,στο τεράστιο έργο για το φυσικό αέριο Arctic Lng 2 στη Ρωσία. Αυτός δεν είναι ο μόνος δεσμός του Τιμτσένκο με τη Γαλλία. Εχοντας ιδρύσει το Nova Foundation,ο Ρώσος ολιγάρχης ειδικεύεται στη χορηγία ρωσικών πολιτιστικών εκδηλώσεων στη Δυτική Ευρώπη και συνεργάζεται με το Μουσείο του Λούβρου.
REUTERS/GLEB GARANICH
Η Ουκρανική ένταση βλάπτει γαλλικά και βρετανικά συμφέροντα
Είναι σαφές λοιπόν ότι οι εντάσεις μεταξύ της Ουκρανίας, της Ρωσίας και της Δύσης, θα μπορούσαν να βλάψουν σοβαρά ,τα γαλλικά συμφέροντα στη Ρωσία, ξεκινώντας από τα πετρελαϊκά. Για αυτό άλλωστε και η συζήτηση του Μακρόν με τον Πούτιν στο Κρεμλίνο κράτησε σχεδόν έξι ώρες. Ο Γάλλος πρόεδρος δεν θέλει μόνο να ενισχύσει το προφίλ του ως ηγετική μορφή της ΕΕ -ενόψει και των προεδρικών εκλογών-αλλά να βρει έναν τρόπο να προστατεύσει και τα γαλλικά οικονομικά συμφέροντα- με πρώτο την επένδυση της Totalστον ρωσικό Αρκτικό κύκλο.
Την ίδια ώρα στη Βρετανία, ενώ η κυβέρνηση του Μπόρις Τζόνσον εμφανίζεται σκληρή όταν πρόκειται για την επιβολή κυρώσεων στη Ρωσία, πολλοί Ρώσοι ολιγάρχες ξεπλένουν τα χρήματά τους στο Λονδίνο. Η γερμανική Tagesschau γράφει χαρακτηριστικά: «Πρόκειται για μαύρο χρήμα, για ξέπλυμα χρήματος από τους Ρώσους ολιγάρχες στο Λονδίνο. Οι κυρώσεις στην Ουκρανία θα είναι αναποτελεσματικές επειδή τα Ρωσικά χρήματα έχουν φτάσει εδώ και πολύ καιρό στα καλύτερα μέρη του Λονδίνου», σημειώνει η γερμανική εφημερίδα, χαρακτηρίζοντας μάλιστα την βρετανική πρωτεύουσα … «Londongrad».
Το αντιπολιτευόμενο Εργατικό Κόμμα καταγγέλλει μάλιστα ότι «το Λονδίνο είναι ο προορισμός που επιλέγουν όλοι οι κλεπτοκράτες», όπως λέει ο εκπρόσωπος της εξωτερικής πολιτικής των Εργατικών Ντέιβιντ Λάμι. «Υπάρχουν εταιρείες εδώ που βοηθούν τις διεφθαρμένες ελίτ να κρύψουν τα παράνομα κέρδη τους». Στο Εργατικό Κόμμα, η απροθυμία της κυβέρνησης Τζόνσον να λάβει μέτρα εναντίον εκείνων που ξεπλένουν μαύρο χρήμα, θεωρείται πρόβλημα για το Συντηρητικό Κόμμα. Οι Τόρις λέγεται ότι έχουν λάβει περίπου έξι εκατομμύρια ευρώ από υποστηρικτές στη Ρωσία, τα τελευταία 10 χρόνια.
Η υπουργός Εξωτερικών Λιζ Τρας -που πρωτοστατεί στην σκληρή γραμμή των κυρώσεων κατά της Μόσχας- υποσχέθηκε μεν στη Βουλή ότι όσοι έχουν δεσμούς με το Κρεμλίνο δεν θα έχουν πού να κρυφτούν, αλλά προκάλεσε γέλια στους βουλευτές επειδή η «πολεμική» της ανακοίνωση έρχεται σε αντίθεση με την πραγματικότητα.
Ο Ουκρανός στρατιωτικός ειδικός Μίκολα Σανχουρόβσκι λέει ότι η χώρα του είναι πλέον περικυκλωμένη σχεδόν από όλες τις πλευρές : «Όχι μόνο από τις περιοχές του Λουχάνσκ και του Ντονέτσκ ή στο νότο κοντά στη Μαριούπολη, αλλά τώρα και κατά μήκος των συνόρων με τη Λευκορωσία».
REUTERS/MAXIM SHEMETOV
Ωστόσο, οι απόψεις των παρατηρητών εξακολουθούν να διίστανται σχετικά με την αξιολόγηση αυτών των γυμνασίων και τις πραγματικές προθέσεις του Πούτιν. Ο Βαλερί Σιράγιεφ , στρατιωτικός εμπειρογνώμονας στην ανεξάρτητη εφημερίδα “Novaya Gazeta”, κάνει λόγο «κυρίως για ένα μήνυμα προς τη Δύση: Στόχος είναι να αυξηθεί η πίεση στους στο θέμα της μη επέκτασης του ΝΑΤΟ», υποστηρίζει ο Ρώσος ειδικός.
Επιπλέον, τα γυμνάσια αυτά προετοιμάστηκαν προκλητικά αργά. Οι περισσότεροι από τους στρατιώτες που μετέχουν μεταφέρθηκαν από την ρωσική Άπω Ανατολή, «ώστε οι κατασκοπευτικοί δορυφόροι του ΝΑΤΟ να μπορούν να δουν τα πάντα και τα Δυτικά μέσα ενημέρωσης να κάνουν συνεχώς υποθέσεις για το που πηγαίνουν».
Παζάρι για την Κριμαία;
Η αυστριακή εφημερίδα Der Standard δίνει μάλιστα μια άλλη διάσταση: Ότι ο Πούτιν διαπραγματεύεται για να κερδίσει με τη συγκατάθεση της Δύσης την …Κριμαία. «Αυτό που οι περισσότεροι βλέπουν ως απειλή, ή τουλάχιστον ως προειδοποίηση, μπορεί επίσης να είναι μια προσφορά. Και αυτό σημαίνει ότι εάν η Ουκρανία θέλει να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, πρέπει πρώτα να παραιτηθεί από τις αξιώσεις της στην Κριμαία και να ρυθμίσει τη σχέση της με τη Ρωσία», γράφει η αυστριακή εφημερίδα. «Αν κάποιος ερμηνεύσει τα λόγια του Πούτιν όχι ως απειλή αλλά ως προσφορά, αυτό θα σήμαινε ότι η Μόσχα αρκείται στην Κριμαία ως έπαθλο παρηγοριάς. Αυτό θα ήταν μια σαφής αλλαγή σε σύγκριση με την πρόσφατα εκφρασμένη αξίωση για ηγεσία στον «ρωσικό κόσμο».
VIA REUTERS/SPUTNIK
Σε κάθε περίπτωση, όπως οι αρχαίοι Αιγύπτιοι προσπαθούσαν να ξεδιαλύνουν τους γρίφους της Σφίγγας, οι αρχαίοι Έλληνες τους χρησμούς των Δελφών, οι σύγχρονοι αναλυτές θα περνούν όλο και περισσότερο την ώρα τους αποκωδικοποιώντας τις δηλώσεις και τα κίνητρα του Βλαντιμίρ Πούτιν. Σε αυτό συμβάλλει και ο ίδιος ο Ρώσος Πρόεδρος, ο οποίος ως πρώην πράκτορας των μυστικών υπηρεσιών, λατρεύει να φορά τη μάσκα του μυστηρίου…
Οι δύο χώρες αποτελούν παράγοντες ζωτικής σημασίας για τη διατροφή των πληθυσμών στην Ευρώπη, την Αφρική και την Ασία.
Επιμέλεια: Ξένιος Μεσαρίτης
Οι σειρήνες πολέμου ανάμεσα σε Ρωσία και Ουκρανία κλυδωνίζουν το παγκόσμιο σύστημα επισιτιστικής ασφάλειας.
Μιλώντας στο Economy Today ο Βρασίδας Νεοφύτου, υπεύθυνος επενδυτικής έρευνας στην Exclusive Capital, αναφέρει ότι οι εντάσεις ανάμεσα στις δύο πρώην σοβιετικές χώρες ανησυχούν τους παγκόσμιους επενδυτές εμπορευμάτων αφού Ρωσία και Ουκρανία είναι μεταξύ των πέντε κορυφαίων «παικτών» στην παγκόσμια αγορά τροφίμων και σιτηρών.
Οι δύο χώρες αποτελούν παράγοντες ζωτικής σημασίας για τη διατροφή των πληθυσμών στην Ευρώπη, την Αφρική και την Ασία, σημειώνει.
Μια απειλή πολέμου μεταξύ των δύο χωρών θα μπορούσε να προκαλέσει καθυστερήσεις στις παραδόσεις φορτίων, διακοπές του εφοδιασμού ή περικοπές στον εφοδιασμό που θα οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές σιτηρών και τροφίμων σε όλο τον κόσμο.
Ο Βρασίδας Νεοφύτου υπενθυμίζει ότι τα δημητριακά έχουν γίνει βασικό μέρος της ανθρώπινης διατροφής και υγείας τα τελευταία 10.000 χρόνια καθώς χρησιμοποιούνται για διάφορους σκοπούς, όπως η παραγωγή αλεύρου για τη βιομηχανία αρτοποιίας και για χρήση ως ζωοτροφή για τα ζώα, ειδικά για χοίρους, αγελάδες και πουλερικά.
Ρωσία και Ουκρανία ως οι κορυφαίοι εξαγωγείς σιτηρών
Συνολικά οι δύο χώρες είναι υπεύθυνες για το 30% των παγκόσμιων εξαγωγών σιτηρών, με τη Ρωσία να είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας σιταριού στον κόσμο και η Ουκρανία να είναι ο τρίτος προμηθευτής σιτηρών και λαχανικών στον κόσμο.
Όπως τονίζει ο Βρασίδας Νεοφύτου «τα εξαγωγικά λιμάνια των σιτηρών είναι τα λιμάνια που βρίσκονται στην Μαύρη Θάλασσα άρα βρίσκονται στο επίκεντρο των ενδεχόμενων συγκρούσεων».
Η Ρωσία και η Ουκρανία είναι γνωστές ως τα «καλάθια» και οι «λαχανόκηποι» της Ευρώπης, καθώς έχουν μεγάλη γεωργική παραγωγή λόγω των μεγάλων εκτάσεων καλλιεργήσιμης γης που έχουν αλλά και του ευνοϊκού κλίματος που υπάρχει εκεί.
Η Ουκρανία, η οποία έχει μερικές από τις πιο εύφορες εκτάσεις στον πλανήτη καλλιεργώντας περισσότερους από 26 εκατομμύρια τόνους σιταριού το χρόνο και εξάγοντας 18 εκατομμύρια τόνους. Η πλειοψηφία του σιταριού παράγεται στην Κεντρική και Νότια Ουκρανία όπου οι εδαφικές και κλιματικές συνθήκες είναι ευνοϊκότερες, ακριβώς δηλαδή στην περιοχή που είναι πιο ευάλωτη σε ενδεχόμενη ρωσική επίθεση.
Αντίδραση της αγοράς
Ο Βρασίδας Νεοφύτου σημειώνει ότι τα πρωτοσέλιδα και τα νέα για τις εντάσεις στα σύνορα Ουκρανίας-Ρωσίας από τα τέλη Οκτωβρίου 2021, έχουν αυξήσει έως και 30% τις τιμές των βασικών γεωργικών προϊόντων όπως το σιτάρι και το καλαμπόκι λόγω ανησυχιών για πιθανές διακοπές στην αλυσίδα εφοδιασμού σιτηρών σε περίπτωση ρωσικής επίθεσης ή την επιβολή οικονομικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Οι κίνδυνοι στα λιμάνια και γεγονός «εκτάκτου ανάγκης»( force majeure)
Εξηγεί επίσης ότι τα μεγαλύτερα ουκρανικά λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας όπως το Pivdennyi, η Odesa, το Mykolaiv και το Chornomorsk από τη μία πλευρά και το μεγαλύτερο ρωσικό λιμάνι της Μαύρης Θάλασσας Novorossiysk στην περιοχή Krasnodar από την άλλη πλευρά, θα μπορούσαν να είναι μερικοί από τους κύριους στόχους επιθέσεων σε περίπτωση σύγκρουσης. .
Οι εξαγωγείς σιτηρών που χρησιμοποιούν τα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας ενδέχεται να κηρύξουν την περίπτωση πολέμου ως γεγονός «εκτάκτου ανάγκης» ή «ανωτέρας βίας» (force majeure), πράγμα που σημαίνει ότι δεν θα είναι σε θέση να εκπληρώσουν τις συμβατικές τους υποχρεώσεις, έχοντας το δικαίωμα να μην εκπληρώσουν τις συμβάσεις τους ή να καθυστερήσουν τις παραδόσεις τους.
Μετά την κήρυξη ενός γεγονότος «εκτάκτου ανάγκης» ή «ανωτέρας βίας», σημαίνει ότι ορισμένοι από τους μεγαλύτερους εισαγωγείς σιτηρών στον κόσμο, όπως η Κίνα, η Αίγυπτος, η Ισπανία, η Τουρκία, οι χώρες της Μέσης Ανατολής και η ΕΕ θα πρέπει να αναζητήσουν εναλλακτικές πηγές, εισάγοντας σιτηρά από άλλους μεγάλους εξαγωγείς όπως η Αυστραλία, οι ΗΠΑ και η Αργεντινή.
Ωστόσο, σε ένα τέτοιο σενάριο, αναφέρει ο Βρασίδας Νεοφύτου, η αγορά σιτηρών από τόσο μεγάλη απόσταση θα αυξήσει το αρχικό κόστος εισαγωγής από πλευράς φορτίου λόγω των μεγαλύτερων χρόνων ταξιδιού, αυξάνοντας το υψηλότερο κόστος στον τελικό αγοραστή και προσθέτοντας περαιτέρω πίεση στους ρυθμούς πληθωρισμού των τροφίμων.
φωυογραφία: ο Αντιστράτηγος ε.α. σήμερα Χρήστος Δρίβας (αριστερά) σε άσκηση στη Μαύρη Θάλασσα όταν υπηρετούσε στον Ελληνικό Στρατό
Ουκρανική κρίση: Εφ΄όλης της ύλης
Το τελευταίο διάστημα η ανθρωπότητα παρακολουθεί με έντονο προβληματισμό τις δραματικές εξελιξεις στις Ρωσο-ουκρανικές σχέσεις. Με το θερμόμετρο να έχει πιάσει κόκκινο ο Γάλλος προεδρος Μακρόν επισκέφθηκε διαδοχικά τις τελευταίες δύο μέρες Μόσχα και Κίεβο σε μία ύστατη προσπάθεια για ανεύρεση πολιτικής λύσης πρίν το λόγο πάρουν τα όπλα. Ανάλογες διπλωματικές προσπάθειες ανέλαβε και ο καγκελάριος Όλαφ Σόλτς στηνάλλη άκρη του Ατλαντικού.
Με δεδομένο ότι το πρόβλημα δεν προέκυψε “out of the blue” είναι σκόπιμη μια σύντομη ιστορική αναδρομή:
Η Ουκρανία είναι η δεύτερη μεγαλύτερη χώρα της ανατολικής ευρώπης μετά τη Ρωσία, με τετραπλάσιο πληθυσμό και πενταπλάσια έκταση από εκείνη της ελλάδας. Στην αρχαιότητα αποτέλεσε τόπο όπου αναπτύχθηκαν ελληνικές αποικίες με πιό γνωστή την Οδησσό, του Βασιλείου της Σκυθίας (700 π.Χ -200 π.Χ). Το 19ο αιώνα η χώρα διαμελίστηκε ανάμεσα στην Αυστροουγγαρία και τη Ρωσία των Τσάρων ενώ το 1922 η Ουκρανία υπήρξε μία από τις πρώτες, ιδρυτικές δημοκρατίες της ΕΣΣΔ. Το 1991, μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης απέκτησε την ανεξαρτησία της. Τους δύο λαούς, Ρώσους και Ουκρανούς χαρακτηρίζει η εθνοφυλετική συγγένεια ενώ τους συνδέει κοινή πολιτιστική κληρονομιά και σημαντική ιστορική σχέση. Στο Κίεβο γεννήθηκε η Ρωσία, ενώ Ουκρανία στα ρωσικά σημαίνει άκρο, δηλαδή όριο (κατ΄ορισμένους άκρη της Ρωσίας).
Η χώρα διαρρέεται κάθετα από Β προς Ν από δύο μεγάλους ποταμούς, το Δνείστερο στα δυτικά και το Δνείπερο στα ανατολικά. Δυτικά του Δνείπερου ο Ουκρανικός λαός είναι αμιγής και ξεκάθαρα φιλοδυτικός, φιλοευρωπαιστής. Είναι σκόπιμο άλλωστε να μην ξεχνάμε τη στάση που κράτησε η Ουκρανία στο Β΄ΠΠ όταν η Ρωσία έδινε τον ύστατο υπέρ πάντων αγώνα ενάντι στο ναζισμό. Ανατολικά του Δνείπερου σημαντικό ποσοστό των κατοίκων είναι ρωσικής καταγωγής, όπως εξάλλου και στην Κριμαία.
Τα σημερινά προβλήματα έχουν τις ρίζες τους στο 2014, όταν ο Πρόεδρος της χώρας Γιανούκοβιτς εντελώς αυθαίρετα διέκοψε τις, σε εξέλιξη τότε, διαδικασίες ένωσης της Ουκρανίας με την Ευρωπαική Ένωση σε μια απερίσκεπτη – όπως αποδείχθηκε – προσπάθεια να συγκρατήσει το λαό του μακριά απ΄τη δύση, με απώτερο σκοπό να την επαναφέρει, όταν οι συνθήκες το επέτρεπαν, στη σφαίρα επιρροής της Ρωσίας. Ο λαός αντέδρασε δυναμικά, ξεσηκώθηκε και είχαμε ταραχές μεγάλης κλίμακας με τον Πρόεδρο Γιανούκοβιτς να ανατρέπεται και να διαφεύγει άρον – άρον στη Ρωσία. Και επειδή «ενός κακού μύρια έπονται» αμέσως μετά την ανατροπή του Γιαννούκοβιτς και τις ταραχές στην Κριμαία η Ρωσία εισβάλλει με κεραυνοβόλο ενέργεια, με αεροναυτικές δυνάμεις, ειδικές δυνάμεις του στρατού και τεθωρακισμένα και καταλαμβάνει τη χερσονήσο με το πρόσχημα της προστασίας του εκεί ρωσόφωνου στοιχείου που αποτελεί το 60% του πληθυσμού.
Θα πρέπει εδώ να σημειώσουμε ότι η στρατηγικη σημασία της Κριμαίας είναι τεράστια λόγω της αεροναυτικής βάσης της Ρωσίας στη Σεβαστούπολη που είναι η μεγαλύτερη στη Μαύρη θάλασσα και μια από τις μεγαλύτερες μετά από εκείνη του Καλίνινγκραντ στη Βαλτική. Η σημασία της χερσονήσου της Κριμαίας είναι επίσης τεράστια λόγω της γεωγραφικής της θέσης, αφού περικλείει και – στην κυριολεξία – αποκλείει την θάλασσα του Αζόφ, δεσπόζει της Μαύρης θάλασσας, ενώ ταυτόχρονα είναι απέναντι στα στενά του Βοσπόρου τα οποία και «ελέγχει».
Ταυχρόνα, το 2014, υπήρχαν σε εξέλιξη ταραχές στην ανατολική πλευρά της Ουκρανίας, στην περιοχή του Ντονμπάς, ταραχές οι οποίες δυστυχώς ουδέποτε έπαψαν ακόμη και μετά τις Συμφωνίες του Μίνσκ 1 και 2, τα 2014/5. Τότε, μετά από δραματική διαμεσολάβηση των Ολάντ και Μέρκελ, οι εκπρόσωποι των Ρωσόφωνων αυτονομιστών, της Ουκρανίας, της Ρωσίας, Γαλλίας, Γερμανίας και του ΟΑΣΕ συμφώνησαν σε δέσμη 12 μέτρων με στόχο τον τερματισμό της ένοπλης σύγκρουσης στο Ντονμπάς της ανατολικής Ουκρανίας.
Συναφώς θεωρείται άξιο προσοχής ότι, αμέσως μετά την εισβολή και κατοχή της Κριμαίας το 2014, τον ίδιο χρόνο, η Σουηδία θεσμοθετεί και υλοποιεί την υποχρεωτική στράτευση γυναικών, με τη Νορβηγία να ακολουθεί τον ακριβώς επόμενο χρόνο (2015) και τη Φινλανδία να έχει αρχίσει τις διαδικασίες για τη στράτευση των γυναικών μόλις τον περασμένο χρόνο (2021). Υπάρχουν δε σοβαρές ενδείξεις ότι η Σουηδία, έχοντας αναπτύξει υψηλού επιπέδου πολεμική βιομηχανία, προετοιμάζεται εδώ και καιρό «δια πάν ενδεχόμενο».
Η κατάσταση σήμερα, μετά τις προσπάθειες ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ εμφανίζεται ιδιαίτερα περίπλοκη έχοντας εξελιχθεί σε ένα επίκίνδυνο μπρα ντε φέρ ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ρωσία.
Απ’ τη μία έχουμε το αναφθαίρετο δικαίωμα μιας ελεύθερης και δημοκρατικής χώρας να επιλέξει ανάμεσα σε Δύση και Ρωσία και από την άλλη τη δικαιολογημένη ανησυχία του Κρεμλίνου αφού, μετά από τρεις διαδοχικές επεκτάσεις του ΝΑΤΟ προς ανατολάς περισφίγγεται ο κλοιός γύρω από τη Ρωσία και επαπειλείται η υπόσταση της χώρας και του ίδιου του Πούτιν σε παγκόσμιο, γεωπολιτικό επίπεδο. Δεν θα ήταν λάθος να θεωρήσει κανείς ότι αυτό που συμβαίνει σήμερα στο κατώφλι της Ρωσίας είναι το ίδιο και το αυτό (σε ορθή επανάληψη) με την κρίση της Κούβας τη δεκαετία του ’60 κατ’ αντίστροφη φορά, με στόχο τη γεωπολιτική ανάσχεση της Ρωσίας.
Η Ρωσία έχει συγκεντρώσει περισσότερους από 120.000 στρατιώτες κοντά στα σύνορά της με την Ουκρανία, αλλά αν συνυπολογίσει κανείς τις άμεσες εφεδρείες των σε Α΄Γραμμή Τμημάτων και τα Τμήματα Υποστήριξης Διοικητικής Μέριμνας, ο πραγματικός αριθμός ξεπερνάει τις 200.000.
QVO VADIS Vladimir?
Παρότι ο Πρόεδρος Πούτιν διαψεύδει κατηγορηματικά ότι προτίθεται να εισβάλλει στην ανατολική Ουκρανία θα ήταν μεγιστη αφέλεια να τον πιστέψει κανείς. Εξάλλου κανείς εισβολέας δεν προαναγγέλλει την ενέργεια του. Δεν το έκανε στις περιπτώσεις της Λευκορωσίας και του Καζακστάν και βεβαίως δεν προανήγγειλε την κατάληψη της Κριμαίας. Γιατί λοιπόν να το κάνει τώρα? Στο ερώτημα αν μπορεί να καταλάβει σε σύντομο χρόνο το Ντονμπάς η απάντηση είναι κατηγορηματική και μάλιστα σε ελάχιστο.
Ο πρόεδρος Πούτιν εκτιμά ως υπαρξιακή απειλή για τη χώρα του την επέκταση του ΝΑΤΟ προς ανατολάς και δεν έχει άδικο. Είναι αποφασισμένος να διασώσει την υστεροφημία του ως ηγέτης και να αποφύγει τον περαιτέρω διαμέλισμό της χώρας του βάζοντας τέλος στη γεωπολιτική καταστροφή της Ρωσίας.
Είναι καταφανές ότι οι Δημοκρατικοί στις ΗΠΑ από αναλήψεως καθηκόντων «ψάχνονται» με τη Ρωσία. Σε περίπτωση όμως σύρραξης οι επιπτώσεις θα είναι τεράστιες. Βρίσκόμαστε σε μια επικίνδυνη καμπή της ιστορίας. Ενδέχεται να οδηγηθουμε σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις μέσα από ένα ντόμινο εξελίξεων. Η Ευρώπη και ειδικά η Σκανδιναυία και οι χώρες της Βαλτικής είναι βέβαιο ότι θα κληθούν πληρώσουν μεγάλο τίμημα λόγω εγγύτητας .
Ο ρόλος της Ευρώπης
Μα για ποιά ευρώπη μιλάμε? Οι ισχυρότεροι στρατοί της ευρώπης είναι της πυρηνικής Γαλλίας, της Ελλάδας της Πολωνίας και τέλος της Ιταλίας. Η Γερμανία είναι μεν οικονομικός γίγαντας πλην όμως στρατιωτικά είναι ευνουχισμένη. Για το Βέλγιο, την Ολλάνδία, το Λουξεμβούργο δεν γίνεται λόγος.
Είναι εκτίμηση πολλών ότι απώτερος στόχος της κρίσης είναι να καταδειχθεί η Ρωσία ως εχθρός της Δύσης και να απομονωθεί πολιτικά και οικονομικά. Πρόκειται για σχέδιο ευρύτερης γεωπολιτικής ανακατάταξης με στόχο τον επανεξοπλισμό της Ευρώπης, την επιστροφή δυνάμεων των ΗΠΑ στο έδαφος της και τον περιορισμό της σφαίρας επιρροής της Ρωσίας.
Είναι γνωστό ότι η Ευρώπη εξαρτάται ενεργειακά από τη Ρωσία, όσον αφορά το φυσικό αέριο και είναι επίσης γνωστό ότι η Ρωσία εξαρτάται οικονομικά σε σημαντικό βαθμό από την Ευρώπη αφου το 70% των εισοδων της προέρχεται από το φυσικό αέριο. Το μέγεθος της οικονομίας της Ρωσίας είναι αντίστοιχο εκείνου της Ιταλίας. Αυτή τη σχέση, αυτόν τον ομφάλιο λώρο στοχεύουν οι ΗΠΑ προκειμένου να απομονώσουν τον Πούτιν. Απ΄την άλλη τυχόν συμμαχία του με την Κίνα θα του στοιχίσει στο μέλλον αφού έτσι θα την καταστήσει αυτοδικαίως υπερδύναμη. Εάν ο Ρώσος πρόεδρος διαβεί το Ρουβίκωνα θα τραυματίσει θανάσιμα τη σχέση του με την Ευρώπη και το δυτικό κόσμο. Και είναι αρκετά εξυπνος για να σταθμίσει τα πράγματα.
Είναι ολοφάνερο ότι οι εκτιμήσεις των ΗΠΑ περί του πρακτέου δεν συνάδουν με το σύνολο του πολιτικού κόσμου της ΕΕ. Παρά τις όποιες προσπάθειες να φανεί κοινό μέτωπο προς τα έξω υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις στις θέσεις των ηγετών της ΕΕ.
Η πρόσφατες συναντήσεις του Προέδρου Εμμανουέλ Μακρόν σε Μόσχα και Κίεβο και οι στη συνέχεια δηλώσεις του στον Ουκρανό Πρόεδρο Ζελένσκι ότι «υπάρχει η δυνατότητα να προχωρήσουν σε διαπραγματεύσεις» δίνουν ελπίδες ότι δεν θα κλιμακωθεί η ένταση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.
Ο ρόλος της Τουρκίας.
Παρότι η γείτονα χώρα κατά τον Β’ΠΠ αρίστευσε στο ρόλο του επιτήδειου ουδέτερου, στην παρούσα κατάσταση θα αναγκαστεί, εκ των πραγμάτων, να πάρει θέση. Εκτιμάται ότι παρά την έντονη, πρόσφατη σχέση με τη Μόσχα, θα αναγκασθεί να ακολουθήσει το ΝΑΤΟ, πληρώνοντας μεγάλο τίμημα στη Ρωσία.
Ο ρόλος της Ελλάδας
΄Οσον αφορά την (αναπόφευκτη) εμπλοκή της χώρας μας: Η χώρα όντας μέλος της Συμμαχίας έχει σημαντικές ανηλειμένες υποχρεώσεις. Σημαντικές υποχρεώσεις έχει επίσης έναντι των ΗΠΑ όσον αφορά τη παραχώρηση και χρήση των βάσεων Σούδας, Λάρισας, Στεφανοβίκειου και Αλεξανδρούπολης. Η διαχείρηση της εμπλοκής μας θα πρέπει να περιορισθεί στις συμβατικές μας υποχρεώσεις και μέχρι εκεί. Είναι αδιανόητο να σηκωθούν ελληνικά αεροπλάνα να βομβαρδίσουν. Είμαι σίγουρος ότι η πολιτική ηγεσία θα εκτιμήσει, αναλογισθεί και πράξει ΕΛΛΗΝΙΚΑ.
Θα πρέπει να πρυτανεύσει η λογική. Ο Ουκρανός πρόεδρος καλείται να λάβει τεράστιας σημασίας απόφαση με γνώμονα τα συμφέροντα της πατρίδας του και μόνο, όχι για τα συμφέροντα άλλων. Πρόκειται για το μέλλον της ίδιας της πατρίδας του, για τους εαυτούς τους και τα παιδιά τους και παρά το νεαρό της ηλικίας του καλείται να σκεφθεί ώριμα και υπεύθυνα. Δεν υπάρχουν περιθώρια για χρήσιμους αφελείς ούτε στην Ουκρανία πολύ δε περισσότερο στην πατρίδα μας (αγαπητοί ιθύνοντες).
Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΔΡΙΒΑ, Αντιστρατήγου ε.α.
Ταυχρόνα, το 2014, υπήρχαν σε εξέλιξη ταραχές στην ανατολική πλευρά της Ουκρανίας, στην περιοχή του Ντονμπάς, ταραχές οι οποίες δυστυχώς ουδέποτε έπαψαν ακόμη και μετά τις Συμφωνίες του Μίνσκ 1 και 2, τα 2014/5. Τότε, μετά από δραματική διαμεσολάβηση των Ολάντ και Μέρκελ, οι εκπρόσωποι των Ρωσόφωνων αυτονομιστών, της Ουκρανίας, της Ρωσίας, Γαλλίας, Γερμανίας και του ΟΑΣΕ συμφώνησαν σε δέσμη 12 μέτρων με στόχο τον τερματισμό της ένοπλης σύγκρουσης στο Ντονμπάς της ανατολικής Ουκρανίας.
με την Ουκρανία, αλλά αν συνυπολογίσει κανείς τις άμεσες εφεδρείες των σε Α΄Γραμμή Τμημάτων και τα Τμήματα Υποστήριξης Διοικητικής Μέριμνας, ο πραγματικός αριθμός ξεπερνάει τις 200.000.
Είναι ολοφάνερο ότι οι εκτιμήσεις των ΗΠΑ περί του πρακτέου δεν συνάδουν με το σύνολο του πολιτικού κόσμου της ΕΕ. Παρά τις όποιες προσπάθειες να φανεί κοινό μέτωπο προς τα έξω υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις στις θέσεις των ηγετών της ΕΕ.
