του Δημήτρη Μακροδημόπουλου

Σε ποιό βαθμό η υποκριτική αποτελεί στοιχείο της πολιτικής; Σε αυτό θα μπορούσε να μας απαντήσει ο πρόεδρος Ζελένσκι που ως ηθοποιός στην επαγγελματική του ζωή αναλώνεται καθημερινά από το προεδρικό γραφείο στην επικοινωνία του  με τα κοινοβούλια ξένων κρατών και όχι μόνον, μεταφέροντας τη δική του πλευρά για τα τεκταινόμενα στη χώρα του μετά τη ρωσική εισβολή. Βοήθησε την Ουκρανία αυτή η επικοινωνιακή δραστηριότητα του προέδρου της; Το αντίθετο θάλεγα. Αποδεικνύεται καταστροφική όσον αφορά την εκτίμηση της κατάστασης και την πορεία των εξελίξεων. Διότι με την ενθάρρυνση και τις υποσχέσεις που εισπράττει κάθε μέρα στις διαδικτυακές εμφανίσεις του, και τις ψευδαισθήσεις που του δημιουργούν όσοι θεωρούν ότι η σύγκρουση προωθεί τα συμφέροντά τους και όσοι ευθυγραμμίζονται πειθαρχημένα με την Ουάσινγκτον, όπως η χώρα μας, είναι λογικό να αμβλύνεται η αντίληψη της πραγματικότητας. Δεν αντιλαμβάνεται ότι όσο ζητά και του αποστέλλονται στρατιωτικές ενισχύσεις, οι αποστολείς αποσκοπούν στη συνέχιση του πολέμου; Κυρίως όμως δεν αντιλαμβάνεται πως οποιαδήποτε κι αν είναι η έκβαση του πολέμου η Ουκρανία θα έχει καταστραφεί ολοκληρωτικά; Και το χειρότερο είναι ότι, όπως συμπεραίνεται από τις πρώτες διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο εμπόλεμων πλευρών, στο τέλος θα αποδεχθεί όσα προέβλεπαν οι συμφωνίες του Μινσκ για το Ντονμπάς τις περιοχές των ρωσόφωνων και ακόμη περισσότερα, κάτι που θα μπορούσε να είχε αποδεχθεί στις διαπραγματεύσεις του “Σχήματος της Νορμανδίας” (Γερμανία, Γαλλία, Ρωσία, Ουκρανία) χωρίς να αιματοκυλίεται σήμερα η Ουκρανία.  Αυτό συμβαίνει κάθε φορά που μια αδύναμη χώρα θεωρεί ότι τα εθνικά της συμφέροντα συμπλέουν με τα συμφέροντα ισχυρών δυνάμεων στην περιοχή και πιστεύουν ότι εναρμονίζοντας την εξωτερική τους πολιτική με τις σκοπιμότητές των ισχυρών θα εκπληρωθούν και οι στόχοι τους. Όμως τα συμφέροντα των ισχυρών δυνάμεων υπερβαίνουν τα εθνικά συμφέροντα των αδύναμων χωρών, δεν μπορούν να εγκλωβιστούν στα όρια της Ουκρανίας. Αντίθετα αξιοποιούν τα εθνικά της συμφέροντα ως εφαλτήριο για ευρύτερους στόχους στην περιοχή, στα πλαίσια του ανταγωνισμού τους με τη Ρωσία. Αυτά είναι συμπεράσματα που αφορούν όλες τις αδύναμες χώρες, όπως π.χ. η πατρίδα μας για τα τεκταινόμενα στην Ανατολική Μεσόγειο. Ενώ έχουν τη δυνατότητα να επιλύσουν τα εθνικά τους θέματα, όπως π.χ. η Ουκρανία στα πλαίσια των συμφωνιών του Μινσκ, παρασύρονται από τους υποβολείς τους σε αδιέξοδες επιλογές.

Απευχόμασταν την επανεκλογή του προέδρου Τραμπ αλλά αποδεικνύεται ότι κάναμε λάθος. Είναι αξιοσημείωτο πως όταν τον Ιούλιο του 2018 ο Τραμπ συνάντησε τον πρόεδρο Πούτιν στο Ελσίνκι δεν τον αποκάλεσε εχθρό ή αντίπαλο αλλά ανταγωνιστή. «Είναι ένας ανταγωνιστής», τόνισε. «Είναι εχθρός μου; Δεν είναι εχθρός μου. Εκείνος εκπροσωπεί τη Ρωσία, κι εγώ εκπροσωπώ τις ΗΠΑ. Ελπίζω κάποια ημέρα ίσως να είναι φίλος. Δεν τον ξέρω πολύ καλά», πρόσθεσε προβάλλοντας ως στοιχείο του ανταγωνισμού το φυσικό αέριο. Στις συναντήσεις του με τους ηγέτες της Ρωσίας ακόμη και της Βόρειας Κίνας δεν διακρίνονταν για την επιθετικότητά του όπως διακρίνεται ο πρόεδρος Μπάιντεν από την πρώτη ημέρα της θητείας αλλά και ο Μπαρακ Ομπάμα. Επί Ομπάμα φλέγονταν η Εγγύς και η Μέση Ανατολή, η Βόρεια Αφρική, διαλύθηκαν η Λιβύη, η Συρία, επί των ημερών του δρομολογήθηκε το ναζιστικό πραξικόπημα του 2014 στο Κίεβο που κατέληξε στη σημερινή εισβολή της Ρωσίας. Όλα τα χρόνια της οκταετούς θητείας Ομπάμα αντιπρόεδρος ήταν ο Μπάιντεν, ο οποίος μάλιστα το 2006 ως γερουσιαστής είχε προτείνει την τριχοτόμηση του Ιράκ.

Ο Σέρεν Κίρκεγκορ, Δανός φιλόσοφος, είχε πει για τη σημασία του παρελθόντος στην κατανόηση του παρόντος και του μέλλοντος: «Τη ζωή πρέπει να τη ζούμε προς τα εμπρός, μπορούμε όμως να την καταλάβουμε μόνον κοιτώντας προς τα πίσω». Αν αναλογιστούμε π.χ. τις διαφορές ανάμεσα στο Συνέδριο της Βιέννης (1815) που συνήλθε αμέσως μετά την ήττα του Ναπολέοντα στο Βατερλό και τη Συνδιάσκεψη των Βερσαλλιών (1919) θα αντιληφθούμε το παρόν και θα τρομοκρατηθούμε για το μέλλον. Το Συνέδριο της Βιέννης είχε εντάξει ξανά την ηττημένη Γαλλία στους κόλπους των μεγάλων δυνάμεων με ίσους όρους, με αποτέλεσμα να ακολουθήσει μια “εκατονταετής ειρήνη” μέχρι την έναρξη του Μεγάλου Πολέμου, η οποία διαταράχθηκε μόνον από συγκρούσεις πολύ περιορισμένης εμβέλειας. Αντίθετα, η Συνθήκη των Βερσαλλιών δεν αποκατέστησε την ισορροπία των δυνάμεων: Τιμώρησε τη Γερμανία καταδικάζοντάς τη σε αφοπλισμό, βαριές οικονομικές αποζημιώσεις και οδυνηρούς εδαφικούς ακρωτηριασμούς με αποτέλεσμα η Ευρώπη να οδηγηθεί σε έναν δεύτερο φονικότερο παγκόσμιο πόλεμο. Με το τέλος του Ψυχρού πολέμου, αντί το ΝΑΤΟ να συμπεριλάβει στις τάξεις του τη Ρωσία αγνόησε τη σχετική  πρόταση που διατυπώθηκε από τους προέδρους Γιέλτσιν και Πούτιν, προχώρησε σε κινήσεις περικύκλωσης της Ρωσίας με αποτέλεσμα αρχικά τον πόλεμο στη Γεωργία και σήμερα τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία που απειλεί την παγκόσμια ειρήνη με έναν πυρηνικό όλεθρο. Ο παραλληλισμός είναι προφανής αλλά δεν διδασκόμαστε από την ιστορία.

Μακροδημόπουλος Δημήτρης

Αλεξ/πολη – κιν. 6947-771412

2/4/2022

Για «μέγα λάθος του Μπάιντεν να θέλει να ρίξει τώρα τον Πούτιν» μίλησε ο βρετανός ιστορικός και εξαπέλυσε δριμεία επίθεση στον Λευκό Οίκο: αν οι ΗΠΑ έκαναν διπλωματία αντί να υποδαυλίζουν τη συνέχιση του πολέμου με στόχο την αλλαγή ηγεσίας στο Κρεμλίνο, θα είχαμε ειρήνη…»

Protagon Team 1 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2022, 20:01

Με δεδομένα, πρώτον, την ηθική νίκη των Ουκρανών και, δεύτερον, την κακή απόδοση των ρωσικών δυνάμεων και τις μεγάλες απώλειές τους στα διάφορα μέτωπα, ο αμερικανικός παράγοντας έπρεπε να είχε ασκήσει διπλωματία πυγμής ώστε να επιβάλει εδώ και τώρα την ειρήνη στην Ουκρανία, όπως εξάλλου έχει κάνει στο παρελθόν σε πολλές περιπτώσεις στην Ευρώπη.

Ωστόσο η κυβέρνηση Μπάιντεν όχι μόνο δεν έπραξε αυτό, αλλά επιπλέον απέχει επιδεικτικώς από τη διπλωματία εφαρμόζοντας στρατηγική παρόξυνσης η οποία στοχεύει στην παράταση του πολέμου. Οι Αμερικανοί επέλεξαν αυτήν τη γραμμή επειδή πιστεύουν ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο θα πέσει ο Πούτιν και θα επέλθει αλλαγή καθεστώτος στη Ρωσία. Αλλά κάνουν σοβαρό λάθος.

Αυτή η στρατηγική των ΗΠΑ είναι επικίνδυνη και αμελέτητη. Η παραπάνω αυστηρή κριτική κατά  του Λευκού Οίκου δεν έγινε από ρωσικά φερέφωνα αλλά από τον βρετανό ιστορικό Νάιαλ Φέργκιουσον, μέσω της Corriere della Sera η οποία του πήρε συνέντευξη.

Ο Φέργκιουσον κάθε άλλο παρά φιλορώσος μπορεί να χαρακτηριστεί, πόσο μάλλον πουτινικός. Τα αιχμηρότατα βέλη του κατά του Μπάιντεν είναι εξ ορισμού εξ οικείων, κάτι που δεν μπορεί να αμφισβητηθεί (εξάλλου μιλώντας στο ιταλικό Μέσο περί Δυτικών χρησιμοποίησε το «εμείς»). Και η αξία των σχολίων του έγκειται ακριβώς στη γενική τοποθέτηση του υπέρ της Δύσης.

Τη στάση των ΗΠΑ στο Ουκρανικό ο ιστορικός τη χαρακτήρισε με μία λέξη: πρόβλημα. Την περιβόητη, δε, «γκάφα» του Μπάιντεν, το πρόσφατο ευχολόγιο περί αλλαγής ηγεσίας στο Κρεμλίνο δηλαδή, την ερμήνευσε όχι σαν γκάφα λόγω αυθορμητισμού και σαν λάθος εν τη ρύμη του λόγου του, αλλά ως κυνική πλην αισιοδοξούσα στρατηγική παράτασης του πολέμου.

Μιλώντας στη Βαρσοβία, στις 26 Μαρτίου, ο Τζο Μπάιντεν μίλησε για την ανάγκη πτώσης του Πούτιν από την εξουσία (Slawomir Kaminski /Agencja Wyborcza.pl via REUTERS)

Κατάπαυση του πυρός… χθες

Κρίνοντας το πολεμικό τάιμινγκ, ο Φέργκιουσον είπε ότι η ανακοίνωση των Ρώσων περί επικέντρωσής τους στο Ντονμπάς δεν τον εξέπληξε έπειτα από τα υλικοτεχνικά προβλήματα και τις απώλειες στις μάχες. Και έπλεξε το εγκώμιο του Ζελένσκι ο οποίος, κατά τον ιστορικό, σηματοδοτεί τη βούληση να βρεθεί συμφωνία με βάση την ουδετερότητα της Ουκρανίας και τη μη ένταξή της στο ΝΑΤΟ. Σημείωσε, δε, ότι κάθε ημέρα που περνάει κατατρώγει τη διάθεση για περισσότερες παραχωρήσεις στους Ρώσους.

Σε αυτή τη συγκυρία οι ΗΠΑ έπρεπε να ωθήσουν τα πράγματα στην κατάπαυση του πυρός, ωστόσο πράττουν το αντίθετο. Κατά τον Φέργκιουσον, «οι κίνδυνοι παράτασης του πολέμου είναι πολύ μεγαλύτεροι από ό,τι δείχνει να αντιλαμβάνεται ο Μπάιντεν» Και με κάποια δόση ειρωνείας συμπλήρωσε τη σκέψη του: «Μπορεί να είναι τυχερός ο Μπάιντεν, και ο Πούτιν να ανατραπεί. Ωστόσο δεν μπορείς να παίζεις το μέλλον της Ουκρανίας σε αυτές τις πιθανότητες…»

Ο υπουργός Αμυνας της Ρωσίας Σεργκέι Σοϊγκού ανακοινώνει την επικέντρωση των ρωσικών επιχειρήσεων στον στόχο του Ντονμπάς (Facebook)

Οσον αφορά αυτό το μέλλον της Ουκρανίας, ο Φέργκιουσον είπε ότι τα 10 εκατομμύρια πρόσφυγες την καθιστούν ήδη μη βιώσιμο έθνος. Επιπλέον, αν συνεχιστεί η γραμμή της απειλής προς τον Πούτιν, ότι δηλαδή θα χάσει την εξουσία του, «τότε αυξάνονται οι πιθανότητες εκείνος να καταφύγει σε απεγνωσμένα μέτρα ώστε να αποφύγει την ήττα».

Ναι, τα πυρηνικά εννοούσε ο Φέργκιουσον. Και το μήνυμά του το έκανε ακόμη πιο καθαρό για όλους: «Ο Πούτιν δεν είναι Σαντάμ ή Καντάφι: έχει μεγαλύτερο πυρηνικό οπλοστάσιο από οποιονδήποτε άλλον στον κόσμο, συνεπώς είναι απίστευτα ανεύθυνο να μιλάμε ανοιχτά για αλλαγή καθεστώτος υπό αυτές τις συνθήκες.

Ο Πούτιν πρέπει να έρθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων: πρέπει να εκμεταλλευτούμε το γεγονός ότι βρίσκεται σε δύσκολη θέση, όχι να τον ενθαρρύνουμε να λάβει μέτρα απελπισίας».

Στην ερώτηση που ακολούθησε και συνέδεσε την παραμονή του Πούτιν στην εξουσία με τον δυνητικό κίνδυνο παγκόσμιας αποσταθεροποίησης, ο Φέργκιουσον απάντησε ότι η Δύση δεν θα πετύχαινε και σπουδαία πράγματα με την αλλαγή καθεστώτος στη Ρωσία: «Ακόμη και αν το αποτέλεσμα ήταν του γούστου μας, η Κίνα θα έβγαινε κερδισμένη από αυτό».

29 Μαρτίου 2022: Ο Βλαντίμιρ Πούτιν ενημερώνεται για τις εξελίξεις στα μέτωπα του πολέμου – η ανησυχία του είναι έκδηλη (Sputnik/Mikhail Klimentyev/Kremlin via REUTERS)

«Να φτιάξουμε το Ισραήλ της Ευρώπης»

Για τον Φέργκιουσον, παράταση του πολέμου σημαίνει ότι η Ρωσία μπορεί να νικήσει. «Σε αυτήν την περίπτωση οι απαιτήσεις της θα μεγαλώσουν. Δεν θέλουμε μία Ανατολική και μία Δυτική Ουκρανία, δεν θέλουμε να επαναλάβουμε την εμπειρία της Γερμανίας ή της Κορέας. Πρέπει να σκεφτούμε την Ουκρανία ως ένα είδος Ισραήλ στην Ανατολική Ευρώπη: όχι μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά υποστηριζόμενη από τη Δύση αρκετά, ώστε να αποθαρρύνεται κάθε μελλοντική επιθετικότητα. Αλλά αν ο πόλεμος συνεχιστεί, υπάρχει ο κίνδυνος η Ρωσία να κατακτήσει περισσότερα εδάφη. Η άμεση κατάπαυση του πυρός μας επιτρέπει να κεφαλαιοποιήσουμε την ηθική νίκη της Ουκρανίας».

Με το σκεπτικό αυτό ο Φέργκιουσον έδωσε σαν επιτυχημένο παράδειγμα το φινλανδικό μοντέλο, «το οποίο έχει κατανοήσει ο Ζελένσκι». Και υποστήριξε ότι η Δύση «βρίσκεται στη θέση να πρέπει να αποδεχθεί ουδετερότητα υπό πίεση», ενώ μπορούσε να την επιτύχει νωρίτερα και με άλλους όρους, καθώς ουδέποτε είχε τη βούληση να εντάξει την Ουκρανία στο ΝΑΤΟ.

Ουκρανός στρατιώτης πάνω σε κατειλημμένο όχημα του ρωσικού Πυροβολικού στο Χάρκοβο, στις 29 Μαρτίου | REUTERS/Thomas Peter

Οι ΗΠΑ και ο ιστορικός ρόλος τους

Κλείνοντας τη συνέντευξή του ο Φέργκιουσον, με την ιδιότητα του ιστορικού υπενθύμισε τον ιστορικό ρόλο των ΗΠΑ ως ειρηνευτικής δικλίδας ασφαλείας στην Ευρώπη «από το 1916 μέχρι και τώρα». Είπε (χωρίς διάθεση να χρυσώσει το πικρό χάπι που προσέφερε στην κυβέρνηση Μπάιντεν): «Σε κάθε καμπή της ευρωπαϊκής Ιστορίας δεν ήταν οι Ευρωπαίοι που έφεραν την ειρήνη, αλλά οι ΗΠΑ. Και στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Και μεταπολεμικώς, όταν διαπραγματεύθηκαν [με τους Σοβιετικούς] την επανένωση της Γερμανίας, ή όταν τερμάτισαν τον πόλεμο στη Βοσνία. Ας είμαστε ρεαλιστές: αν οι ΗΠΑ δεν δεσμευτούν για την ειρήνη, ειρήνη δεν θα έχουμε. Η στρατηγική του Μπάιντεν είναι επικίνδυνη, μπορεί να παρατείνει τον πόλεμο όχι εβδομάδες, αλλά μήνες ή και χρόνια ολόκληρα ακόμη»…

Πηγή: Protagon.gr

                   Του Ευαγγέλου Γριβάκου, Αντιστρατήγου ε.α. – Νομικού

Στις 6 Απριλίου 1941, όταν η ναζιστική Γερμανία κήρυξε τον πόλεμο κατά της Ελλάδος,   η 12^η Γερμανική Στρατιά υπό  τον Στρατάρχη Φον Λιστ, εισέβαλε στη Χώρα μας, κατά μήκος των  ελληνο-βουλγαρικών  συνόρων.

Στην Ανατολική  Μακεδονία, το Οχυρό Ρούπελ, το ισχυρότερο της «Γραμμής Μεταξά» ταγμένο στην περιοχή του Αγκίστρου επί της  αμυντικής  τοποθεσίας Κερκίνη (Μπέλες)-Νέστος, υπάγονταν στο 41  Σύνταγμα Πεζικού του Συγκροτήματος Σιδηροκάστρου, της  XIV Μεραρχίας, Σχηματισμού του Τμήματος Στρατιάς Ανατολικής Μακεδονίας (ΤΣΑΜ). Αποστολή του  ήταν η  απαγόρευση  της Στενωπού Ρούπελ, διαρρεόμενης από τον Στρυμόνα ποταμό και άγουσας από  το υψίπεδο της Σόφιας  στην Θεσσαλονίκη. Το οχυρό  αποτελείτο από συγκροτήματα μόνιμης οχύρωσης επί των υπερυψωμένων τοποθεσιών  (από τα δυτικά προς ανατολικά) : Ουσίτα (Λόχος Α’) ,  Έργο Εισόδου (Λόχος Β’ ), «Μολών Λαβέ» (Λόχος Γ’ ), Προφήτης Ηλίας (Λόχος Δ’),   Έργο Εξόδου (Λόχος Ε ’ ) και Έργο Νωτιαίας Αμύνης (Λόχος Θ ’ ). Η δύναμη του Οχυρού ανέρχονταν σε 27 Αξιωματικούς και 950 Υπαξιωματικούς και Οπλίτες, με Διοικητή τον Ταγματάρχη Πεζικού Γεώργιο  Δουράτσο.     

Από γερμανικής πλευράς, η διάνοιξη της Στενωπού Ρούπελ είχε ανατεθεί στο 125^ο Ανεξάρτητο Σύνταγμα Πεζικού (Δκτής : Συντ/ρχης Erich Petersen), ενισχυμένο με Τάγμα της 5^ης Ορεινής Μεραρχίας, αμφότερες Μονάδες του 18^ου   Ορεινού Σώματος Στρατού (Δκτής : Aντγος Franz Bhöme ).

Η  επίθεση των Γερμανών στην Κερκίνη εκδηλώθηκε στις 05.30 ώρα της 6^ης  Απριλίου. Στο Ρούπελ, το  1^ο Τάγμα του 125 Συν/τος (I/125 Τάγμα) επιτέθηκε από το χωριό  Προμαχώνας κατά του  Συγκροτήματος Ουσίτα, αλλά  καθηλώθηκε και αποσύρθηκε. Το ΙΙ/125 Τάγμα κινήθηκε από Καπνότοπο και στις 06.40 κατέλαβε το ύψ. 350, μεταξύ Ρούπελ και Καρατάς, ενώ  τμήματα   του ΙΙΙ/125 Τάγματος επιτέθηκαν   από τα ανατολικά του Ρούπελ, προσέγγισαν στα 200 μέτρα τα έργα του Προφήτη Ηλία και Λόφου Εξόδου, αλλά και εκεί  αποκρούσθηκαν από τους υπερασπιστές του Ρούπελ και του Καρατάς. Όμως, ο 7^ος Λόχος του Τάγματος κατόρθωσε να διεισδύσει μέσα από τις χαραδρώσεις  και στις 16.00 να καταλάβει   το χωριό Κλειδί, στα νώτα του Ρούπελ, περίπου 2 χλμ από το ύψ.  του Προφήτη Ηλία. Αργότερα, και παρά την αντίδραση του ελληνικού πυροβολικού από το υψ. Κρακώρ, ο Λόχος αυτός, ενισχυμένος και από τμήματα του  6^ου  Λόχου (σύνολο 200 άνδρες), προσέβαλλε στόχους μετόπισθεν, όπως το υψ. Τεπελάρ, την γέφυρα των Λουτρών, το Κρακώρ, τα περιπόλια στο Στρυμόνα  κλπ.

Την αυγή της  επόμενης ημέρας (7 Απριλίου), νέες επιθέσεις των Ι/125 και ΙΙΙ/125 Ταγμάτων κατά Ουσίτας και ανατολικών έργων Ρούπελ αντίστοιχα, ματαιώθηκαν λόγω δραστηριότητας του ελληνικού πυροβολικού. Στα νώτα του Οχυρού, ελληνικές εφεδρικές δυνάμεις απώθησαν τις γερμανικές από τις θέσεις που κατείχαν και τους ανάγκασαν να οργανωθούν αμυντικά στο ύψ,. Γκολιάμα, ανάμεσα στο Κλειδί και τον Λόφο Λουτρών,  απ’ όπου  ενεργούσαν  πράξεις δολιοφθοράς.

Στις 8 Απριλίου οι βομβαρδισμοί στο Ρούπελ συνεχίσθηκαν. Στις 12.30 δραστικά πυρά πυροβολικού ματαίωσαν νέα επίθεση του ΙΙΙ/ 125 Τάγματος κατά του Oχυρού, από ανατολικά. Εν τω μεταξύ, μετά την κατάρρευση της Γιουγκοσλαβίας, η 2^α  Τεθωρακισμένη Γερμανική Μεραρχία με υπερκερωτικό ελιγμό δυτικά των Οχυρών,   διήλθε την μεθόριο στο ύψος της  Δοϊράνης, ανέτρεψε την ελληνική άμυνα και, δια της κοιλάδας του Αξιού, αφίχθη ταχύτατα στα περίχωρα της  Θεσσαλονίκης. Τότε,  Ο Διοικητής της προελαύνουσας  Μεραρχίας  Αντιστράτηγος Rudolf Veiel (Ρούντολφ Φαΐελ), απαίτησε από τον Στρατιωτικό Διοικητή Θεσσαλονίκης Αντιστράτηγο Νικ. Ραγκαβή την παράδοση της πόλης μέχρι τα μεσάνυχτα.  

Ξημερώματα της 9^ης  Απριλίου τα γερμανικά στρατεύματα εισέρχονται αμαχητί στην συμπρωτεύουσα, αλλά στα σύνορα  ο αγώνας συνεχίζεται, με τους γερμανικούς βομβαρδισμούς στο Ρούπελ να επαναλαμβάνονται κανονικά. Μετά την άρση των  βομβαρδισμών περί την 12.00, η  γερμανική διοίκηση, σε μια ύστατη  προσπάθεια επίδειξης νικηφόρου  έργου, διέταξε περίσφιξη του Ρούπελ με το Ι/125 Τάγμα από την πλευρά της Ουσίτα και  το ΙΙΙ/125 Τάγματος από τα ανατολικά του Οχυρού. Αμφότερες οι επιχειρήσεις απέτυχαν  και εξανάγκασαν τους Γερμανούς να οπισθοχωρήσουν οριστικά  στις αρχικές θέσεις τους.

           Στις 14.00 ώρα της ίδιας ημέρας υπεγράφη στην Θεσσαλονίκη Πρωτόκολλο Παράδοσης μεταξύ των Στρατηγών Γ. Μπακόπουλου, ως  Διοικητού του ΤΣΑΜ, και Φαΐελ. Διαρκούντων των διαπραγματεύσεων, οι Γερμανοί έβαλαν την τελευταία «υπογραφή» τους στο Ρούπελ  επαναλαμβάνοντας μέχρι 15.00 ώρα τους πρωινούς βομβαρδισμούς και μάλιστα σφοδρότερους, αλλά το ίδιο αναποτελεσματικούς. Αυτό ήταν και το τέλος των εχθροπραξιών

Στις 17.00 της ίδιας ημέρας,  Γερμανοί κήρυκες προσήλθαν στο Οχυρό και ζήτησαν την παράδοση του  από τον Ταγματάρχη  Δουράτσο, ο οποίος αρνήθηκε με το νέο  «ΜΟΛΩΝ ΛΑΒΕ» : «ΤΑ ΟΧΥΡΑ ΔΕΝ ΠΑΡΑΔΙΝΟΝΤΑΙ, ΑΛΛΑ ΚΑΤΑΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΙ», Στις 23.00, η Μεραρχία κοινοποίησε τηλεφωνικά την Συνθηκολόγηση και το αγέρωχο Οχυρό  «παραδόθηκε» στους Γερμανούς την 6^η πρωινή  της επαύριον, 10 Απριλιου 1941. Οι δαφνοστεφανωμένοι υπερασπιστές του αφέθηκαν ελεύθεροι να επιστρέψουν στις εστίες τους, με την συνείδηση αναπαυμένη ότι εξετέλεσαν στο έπακρο το προς την Πατρίδα  καθήκον τους. Αυτό ήταν και το τέλος της «Μάχης των Οχυρών» ή «der Kampf um die Metaxas Linie”, όπως είναι γνωστό στους Γερμανούς.

           Δεκατέσσερα χρόνια αργότερα, στις 18 Απρ.1955, ένας πρώην Γερμανός  στρατιώτης που πολέμησε στο Ρούπελ και ονομάζονταν Fritz Kopp, κάτοικος Aistaig (πρώην Δυτικής) Γερμανίας,   έστειλε μια Επιστολή προς την βασίλισσα της Ελλάδος Φρειδερίκη για να την πληροφορήσει  ότι είχε στην κατοχή του την Ελληνική Σημαία η οποία τότε (την εποχή του πολέμου) κυμάτιζε στο Οχυρό Ρούπελ και ζητούσε την άδειά της να την επιστρέψει στην Ελλάδα.

Ακριβής μετάφραση του πλέον ενδιαφέροντος μέρους της Επιστολής εκτίθεται ως  κατωτέρω :

          « Υψηλοτάτη. Όταν τα κανόνια βροντούσαν στην κοιλάδα του Στρυμόνα στις 6 Απριλίου του 1941, ήμουν ένας άγνωστος Γερμανός στρατιώτης. Όπως πολλοί από τους συμπολεμιστές μου, είχα ένα βάρος στο στήθος μου, γιατί θεωρούσα πάντα την Ελλάδα μια φιλική και αξιολάτρευτη χώρα. Αλλά ήταν καθήκον μας να πολεμήσουμε και έτσι βρέθηκα στον λόφο του Προφήτη Ηλία κοντά  στο (σ.σ χωριό) Κλειδί κατά τη διάρκεια του πολέμου. Εκεί βρήκα και τη σημαία που ήταν αναρτημένη σε ένα από τα υψηλότερα οχυρά της γραμμής Μεταξά.

 »Δεν ήξερα αν ήταν πολύτιμη ή τι αντιπροσώπευε, αλλά δεν ήθελα να την κακομεταχειριστούν και γι’ αυτό την πήρα και την έκρυψα στον σάκο μου. Για πολύ καιρό, ακόμη και όταν μπήκαμε στη Ρωσία, με συντρόφευε. Μετά τον τραυματισμό μου βρίσκονταν στο στρατιωτικό νοσοκομείο, κάτω από το  μαξιλάρι μου.

         »Όταν διάβασα μια αναφορά για την Ελλάδα, θυμήθηκα αυτήν την σημαία και δεν μπορούσα να βγάλω από το μυαλό μου ότι κακώς την κρατούσα. Γι’ αυτό, θα ήθελα να την επιστρέψω στον νόμιμο ιδιοκτήτη της και ταυτόχρονα να θεωρηθεί ως ένδειξη βαθειάς αγάπης για την Ελλάδα και ειδικά για τα τοπία της.[……]. Με τις καλύτερες ευχές για την όμορφη χώρα σας. Με ταπεινή αφοσίωση στην Υψηλότητά σας.

  (Υπογραφή : Fritz Kopp)»

Η Φρειδερίκη απεδέχθη την πρόσκληση και ο F.Kopp επέστρεψε την  Σημαία η οποία σήμερα εκτίθεται στο ΕΘΝΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, οδός Σταδίου 13 (κτίριο της Παλαιάς Βουλής). Φωτογραφία, μάλιστα, της Σημαίας υπάρχει καταχωρημένη   στην καλαίσθητη ιστορική Έκδοση του Μουσείου με  τίτλο «ΣΗΜΑΙΕΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ» (σελ. 132, φωτό υπ΄αριθ. 171, αριθμός και ημερομηνία εισόδου στο μουσείο 4366/27Ιουν.1955).

 Επιλεγόμενα. Αυτή, λοιπόν, είναι η αληθινή και συγκλονιστική ιστορία της Σημαίας του θρυλικού Οχυρού που λαφυραγωγήθηκε από τον Γερμανό στρατιώτη Fritz Kopp και επεστράφη στην Ελλάδα το 1955. Το γεγονός ότι ο Kopp  δεν αναφέρει στην επιστολή του  (ίσως και εξ επί τούτου) το πότε ( δηλ. σε ποιο χρονικό σημείο του αγώνα) και υπό ποιές συνθήκες προέβη στην πράξη της διαρπαγής της Σημαίας , δεν αίρει την αυθεντικότητα του γεγονότος, πλην, όμως, αποτελεί αντικείμενο ιστορικής έρευνας στην οποίαν έχει ήδη επιδοθεί ο γράφων. 

ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΡΟΣ ΠΑΝΤΑ ΑΡΜΟΔΙΟ ΚΑΙ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟ. Κατά την άποψή μου,   αυτό το ιερό και αιματόβρεκτο (στην κυριολεξία) Σύμβολο, η Σημαία του Ρούπελ, είναι ιστορικό κρίμα να βρίσκεται  κλεισμένο σε μια αίθουσα του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου, στην Αθήνα, και όχι σε μια εμφανή αλλά ασφαλή θέση  στον « φυσικό» του χώρο, το Οχυρό Ρούπελ, εκεί όπου κάποτε περήφανα κυμάτιζε και « συμπολεμούσε» τον εισβολέα μαζί με τους  τιτάνες μαχητές του. Εκεί όπου θα «διηγείται» στο διηνεκές και στην δική της  «γλώσσα», την ζώσα Ιστορία του Έπους, κάνοντας τους πολυπληθείς επισκέπτες  του Οχυρού  να συγκλονίζονται από εθνική έξαρση και υπερηφάνεια.

 Αν, όμως, παρ΄ελπίδα και σύμφωνα με  την γνώμη των ειδημόνων, θα ήταν επισφαλής η συντήρησή της στον χώρο του Ρούπελ, τότε – πάντοτε κατά την άποψή μου – θα πρέπει να επιλεγεί κατάλληλος  χώρος το δυνατό εγγύτερον στην περιοχή του  Ρούπελ, και ως τέτοιος θα μπορούσε να θεωρηθεί  το Πολεμικό Μουσείο στην Θεσσαλονίκη,  όπου, πλην των άλλων πλεονεκτημάτων, διατίθενται ευρύχωρες  αίθουσες

αφιερωμένες στο Έπος 1940-41 και με μεγάλο αριθμό επισκεπτών.

YΓ. Για το αρχείο σας, επισυνάπτω αντίγραφο της Επιστολής του Fritz Kopp και μετάφρασή της στα Ελληνικά.  

lng. Fritz Kopp,

Aistaig Aistaig, 18 Απριλίουl 1955

KreisRottweilam Neckar

Haldenackerstr.15/I

Γερμανία (Δυτική)

Υψηλοτάτη

Όταν τα κανόνια βρυχούνταν στην κοιλάδα του Στρυμόνα στις 6 Απριλίου του 1941, ήμουν ένας άγνωστος Γερμανός στρατιώτης. Όπως πολλοί από τους συμπολεμιστές μου, είχα ένα βάρος στο στήθος μου, γιατί θεωρούσα πάντα την Ελλάδα μια φιλική και αξιολάτρευτη χώρα. Αλλά ήταν καθήκον μας να πολεμήσουμε και έτσι βρέθηκα στον λόφο του Προφήτη Ηλία στο Κλειδί κατά τη διάρκεια του πολέμου. Εκεί βρήκα και τη σημαία που ήταν αναρτημένη σε ένα από τα υψηλότερα οχυρά της γραμμής Μεταξά.

Δεν ήξερα αν ήταν πολύτιμη ή τι αντιπροσώπευε, αλλά δεν ήθελα να την κακομεταχειριστούν και γι’ αυτό την πήρα και την έκρυψα στον σάκο μου. Για πολύ καιρό, ακόμη και όταν μπήκαμε στη Ρωσία, με συντρόφευε. Μετά τον τραυματισμό μου βρισκόταν στο στρατιωτικό νοσοκομείο κάτω από το μαξιλάρι μου.

Όταν διάβασα μια αναφορά για την Ελλάδα, θυμήθηκα αυτήν την σημαία και δεν μπορούσα να βγάλω από το μυαλό μου ότι κακώς την κρατούσα. Γι’ αυτό, θα ήθελα να την επιστρέψω στον νόμιμο ιδιοκτήτη της και ταυτόχρονα να θεωρηθεί ως ένδειξη βαθειάς αγάπης για την Ελλάδα και ειδικά για το τοπίο της.

Σαν ένα γέρικο αποδημητικό πουλί, για μένα προσωπικά η σημαία αυτή ήταν μια ευκαιρία για να πραγματοποιήσω το παλιό μου όνειρο και να γνωρίσω τα Βαλκάνια. Ελπίζω όσο ζω να καταφέρω να περπατήσω άλλη μια φορά τη γη της Μακεδονίας εν ειρήνη.

Με τις καλύτερες ευχές για την όμορφη χώρα σας

Με ταπεινή αφοσίωση στην Υψηλότητά σας

Ρωσική προειδοποίηση: Εξαερώνει κέντρο διοίκησης με πύραυλο Oniks την ίδια στιγμή που οι ΗΠΑ θέλουν να στείλουν ΤΟΜΑ στο Κίεβο

Πλήγμα προειδοποίηση πραγματοποίησε η Ρωσία κατά ουκρανικού στόχου στον απόηχο των αμερικανικών προθέσεων για μεταφορά πλέον όχι μόνο ελαφρού οπλισμού στο Κίεβο αλλά και βαρέα άρματα μάχης (άραγε που είναι όλα αυτά που κατέλαβαν από τις ρωσικές δυνάμεις και χρειάζονται ενίσχυση και σε βαρύ υλικό;).

Έτσι σε βίντεο που αποδέσμευσε το ρωσικό ΥΠΑΜ φαίνεται εκτόξευση ενός πυραύλου Ρ-800 Oniks από την ακτή της Μαύρης Θάλασσας, ο οποίος έπληξε ουκρανικό κέντρο διοίκησης θέλοντας να δείξει ότι δεν μπορεί να κρυφτεί τίποτα από τα υλικά και μέσα που έχουν στην διάθεσή τους οι Ουκρανοί.

Την ίδια στιγμή το ρωσικό πυροβολικό αναχαιτίζει κάθε κίνηση των ουκρανικών δυνάμεων στο Τσερνίκιβ

Ξηλώνονται ή προσπαθούν να φύγουν οι Ουκρανοί στρατηγοί
Ένας έφεδρος υποστράτηγος της ουκρανικής μυστικής υπηρεσίας SBU συνελήφθη καθώς αποπειράθηκε παράνομα να φύγει από την χώρα του την ώρα που αυτή πολεμά κατά της ρωσικής εισβολής, ανέφεραν οι ουκρανικές αρχές.

Τον υποστράτηγο τον σταμάτησαν σε ένα συνοριακό πέρασμα προς την Ουγγαρία. Ο αξιωματικός παρουσίασε πλαστά έγγραφα που έδειχναν ότι δεν ήταν υπό επιστράτευση για στρατιωτική θητεία, δήλωσε το Κρατικό Γραφείο Ερευνών της Ουκρανίας στο Κίεβο. Ο αξιωματικός δήλωσε τον στρατιωτικό του βαθμό ως ιδιώτη. Ο υποστράτηγος συνελήφθη, ανέφερε η αρχή.

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι καθαίρεσε από τους στρατιωτικούς τους βαθμούς δύο ταξίαρχους της SBU, χωρίς όμως να αιτιολογήσει την απόφασή του αυτή, σε ένα βιντεοσκοπημένο μήνυμα του.

Η προσπάθεια των ΗΠΑ για αποστολή βαρέων οχημάτων στην Ουκρανία.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεργαστούν με συμμάχους της για την μεταφορά στην Ουκρανία αρμάτων μάχης σοβιετικής κατασκευής για την ενίσχυση της στρατιωτικής άμυνας της χώρας στην περιοχή του Ντονμπάς, μετέδωσε χθες η εφημερίδα New York Times (και μεταφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ), επικαλούμενη έναν Αμερικανό αξιωματούχο.

Οι μεταφορές των αρμάτων μάχης, που έχει ζητήσει ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, θα ξεκινήσουν σύντομα, δήλωσε στους NYT ο αξιωματούχος, που ζήτησε να μην κατονομαστεί.

Ο αξιωματούχος αρνήθηκε να πει πόσα άρματα μάχης θα σταλούν ή από ποιες χώρες αυτά θα προέλθουν. Το Πεντάγωνο αρνήθηκε να σχολιάσει στο Reuters. Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα για σχόλιο.

Τα άρματα μάχης θα επιτρέψουν στην Ουκρανία να πραγματοποιήσει πλήγματα πυροβολικού μεγάλης εμβέλειας σε ρωσικούς στόχους στην περιοχή Ντονμπάς της νοτιοανατολικής Ουκρανίας που συνορεύει με τη Ρωσία, δήλωσε ο αξιωματούχος, σύμφωνα με τους Times. Είναι η πρώτη φορά στον πόλεμο που οι Ηνωμένες Πολιτείες συνδράμουν στη μεταφορά αρμάτων μάχης, σημειώνουν οι NYT.

Ωστόσο, σύμφωνα με αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης Που αναπαράγουν άρθρο της γερμανικής Die Welt, οι Γερμανοί έδωσαν στην Τσεχία το απαραίτητο πιστοποιητικό τελικού χρήστη, την άδεια δηλαδή, για τη μεταφορά 56 σοβιετικής κατασκευής Τεθωρακισμένων Οχημάτων Μάχης (TOMA/IFV), τύπου PbV-501 ( έκδοση των γνωστών από τον ΕΣ ΤΟΜΑ BMP-1).

Switchblade, UAV Puma και πυραυλικά συστήματα στη νέα στρατιωτική βοήθεια των ΗΠΑ
Το Πεντάγωνο θα χορηγήσει έως και 300 εκατομμύρια δολάρια επιπλέον στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία, δήλωσε ο εκπρόσωπος του.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν δεσμεύσει τώρα περισσότερα από 2,3 δισεκατομμύρια δολάρια σε στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά της η κυβέρνηση Μπάιντεν, συμπεριλαμβανομένης της στρατιωτικής βοήθειας άνω των 1,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων μετά την απρόκλητη και εκ προμελέτης εισβολή της Ρωσίας», είπε ο Τζον Κίρμπι.

Μια φωτογραφία χίλιες λέξεις: Ακολούθησε το pronews.gr στο Instagram για να «δεις» τον πραγματικό κόσμο!
Το νέο πακέτο βοήθειας περιλαμβάνει πυραυλικά συστήματα κατευθυνόμενα με λέιζερ, drones «kamikaze» Switchblade, καθώς και ελαφρά μη επανδρωμένα αεροσκάφη τύπου Puma.

/www.pronews.gr/amyna-asfaleia/enoples-sygkroyseis/rosiki-proeidopoiisi-eksaeronei-kentro-dioikisis-me-pyraylo-oniks-tin-idia-stigmi-pou-oi-ipa-theloun-na-steiloun-toma-sto-kievo-vinteo/

Δρ. Κωνσταντίνος Αποστόλου-Κατσαρός*

[Σχόλιο: Το παρόν άρθρο συντάχθηκε τον Ιανουάριο του 2022 πολύ πριν τα γεγονότα της Ουκρανίας.]

Η Γαλλία από καιρό έχει ξεκινήσει μια φιλόδοξη προσπάθεια εξομάλυνσης των διμερών σχέσεών της με την Ιταλία, προτού η νέα γερμανική κυβέρνηση συνασπισμού βρει τα πατήματά της στη διεθνή σκηνή, εκμεταλλευόμενη το πρόσφορο κλίμα επαφών Μακρόν – Ντράγκι. Οι ενέργειες αυτές οδήγησαν στη σύναψη μιας συνθήκης σταθμό: τη Συνθήκη του Κυρηνάλιου (Quirinale Treaty) η οποία υπεγράφη στις 26 Νοεμβρίου 2021 στο Παλάτσο ντελ Κουιρινάλε της Ρώμης.

Αξιωματούχοι των δύο χωρών συγκρίνουν τη νέα συνθήκη με την ιστορική Συνθήκη των Ηλυσίων μεταξύ Γαλλίας και Δυτικής Γερμανίας, η οποία υπεγράφη από τον Σαρλ ντε Γκωλ και τον Κόνραντ Αντενάουερ το 1963 και συνέδραμε στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Η αλήθεια είναι ότι με τη Συνθήκη του Κυρηνάλιου, Παρίσι και Ρώμη κατέστησαν σαφές ότι επιδιώκουν την ενίσχυση της ανάπτυξης των χωρών του ευρωπαϊκού Νότου ενώ ταυτόχρονα προλειαίνουν το έδαφος για τη μεταρρύθμιση του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης παρακάμπτοντας τις επιφυλάξεις των «φειδωλών» του ευρωπαϊκού Βορρά.

«Η συνθήκη… σηματοδοτεί μια ιστορική στιγμή στις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών μας. Η Γαλλία και η Ιταλία εδραιώνουν περαιτέρω τους διπλωματικούς, εμπορικούς, πολιτικούς και πολιτιστικούς δεσμούς τους,» δήλωσε ο Ιταλός πρωθυπουργός Μάριο Ντράγκι.

«Ο στόχος που ακολουθούμε … είναι να έχουμε μια πιο ισχυρή και κυρίαρχη Ευρώπη… Μια Ευρώπη που ξέρει πώς να προστατεύει τα σύνορά της και να υπερασπίζεται τον εαυτό της,» πρόσθεσε ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν.

Συσχετισμός με ελληνογαλλική συμφωνία

Η υπογραφείσα συνθήκη παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον αφού ακολούθησε το Ελληνογαλλικό Σύμφωνο Αμυντικής Συνεργασίας (28 Σεπτεμβρίου 2021) με το οποίο έχει αρκετά κοινά στοιχεία.

Χωρίς διάθεση υποβάθμισης της ελληνογαλλικής συμφωνίας, η οποία δικαίως χαρακτηρίστηκε ως «ιστορική», είναι πρόδηλο ότι οι Γάλλοι προσέδωσαν μεγαλύτερο κύρος στη συμφωνία τους με τους Ιταλούς, δεδομένου ότι αφορά σε μια χώρα με ισχυρό γεωπολιτικό δυναμικό και διόλου αμελητέο ειδικό βάρος εντός και εκτός της ΕΕ. Δεν αποκλείεται βέβαια η εμπειρία της ελληνογαλλικής συμφωνίας να αποτυπώθηκε στο διευρυμένο και ορθότερα δομημένο περιεχόμενο της Συνθήκης του Κυρηνάλιου. Η συνθήκη έχει δώδεκα άρθρα που αφορούν μεταξύ άλλων, τον πολιτισμό και τις τέχνες, τις επιστήμες και την εκπαίδευση, το μεταναστευτικό, την πράσινη ανάπτυξη, την αμυντική βιομηχανία, το διμερές εμπόριο, την πολιτική προστασία, την ανταλλαγή πληροφοριών, τη διασυνοριακή συνεργασία, τη σύγκλιση πολιτικών/δράσεων στο πεδίο της Μεσογείου και της Αφρικανικής ηπείρου, το διάστημα, τον κυβερνοχώρο κ.α.

Η ρήτρα αμυντικής συνδρομής

Ένα από τα κοινά σημεία με την ελληνογαλλική συμφωνία το οποίο έχει εξέχουσα θέση στη συνθήκη, αφορά στην ρήτρα αμυντικής/στρατιωτικής συνδρομής η οποία, ειρήσθω εν παρόδω, δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη (sic) βάσει των αναλύσεων της στρατηγικής θεωρίας. Το επίμαχο Άρθρο 2§1 έχει λοιπόν ως εξής:

«Άρθρο 2§1. Ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας, εδραιώνοντας τον ευρωπαϊκό πυλώνα του ΝΑΤΟ. Τα συμβαλλόμενα μέρη Δυνάμει του Άρθρου 5 της Συνθήκης του Βορείου Ατλαντικού και του Άρθρο 42 παράγραφος 7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλληλοβοηθούνται σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης στην κυριαρχία  τους (territoires). Τα μέρη συμβάλλουν σε διεθνείς αποστολές διαχείρισης κρίσεων συντονίζοντας τις αποστολές τους».

Το αντίστοιχο Άρθρο 2 του Ελληνογαλλικού Συμφώνου Αμυντικής Συνεργασίας αναφέρει:

«Άρθρο 2. Τα μέρη παρέχουν το ένα στο άλλο βοήθεια και συνδρομή, με όλα τα κατάλληλα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους, κι εφόσον υφίσταται ανάγκη με τη χρήση ένοπλης βίας, εάν διαπιστώσουν από κοινού ότι μία ένοπλη επίθεση λαμβάνει χώρα εναντίον της επικράτειας ενός από τα δύο, σύμφωνα με το Άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».

Σημειώνεται ότι εδώ γίνεται αναφορά μόνο στο Άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών (δικαίωμα της ατομικής ή συλλογικής νόμιμης άμυνας σε περίπτωση που ένα μέλος δέχεται ένοπλη επίθεση). Παραλείπεται το Άρθρο 5 της Συνθήκης του Βορείου Ατλαντικού (σε περίπτωση ένοπλης επιθέσεως, κάθε μέλος του ΝΑΤΟ αναγνωρίζει το δικαίωμα της ατομικής ή συλλογικής αυτοάμυνας του Άρθρου 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και συνδράμει για την αποκατάσταση της ασφάλειας), για προφανείς λόγους εφόσον η Τουρκία είναι συμβαλλόμενο μέλος με ισχυρά ερείσματα (ειδικά υπό την ηγεσία Γενς Στολτενμπεργκ). Παραλείπεται επίσης και η αναφορά στο Άρθρο 42 παράγραφος 7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (σε περίπτωση που κράτος μέλος της ΕΕ δεχθεί ένοπλη επίθεση στο έδαφός του, τα άλλα κράτη μέλη οφείλουν να παράσχουν βοήθεια και συνδρομή με όλα τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους σύμφωνα με το Άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών) που σε κάθε περίπτωση είναι σε ισχύ για την Ελλάδα.

Υπονατοϊκός θύλακος

Η προώθηση της Συνθήκης του Κυρηνάλιου (η οποία ήταν στα σκαριά από το 2017, αρκετό καιρό πριν την AUKUS [1, 2, 3]) αλλά και του Ελληνογαλλικού Σύμφωνου Αμυντικής Συνεργασίας (το οποίο δρομολογήθηκε στις 29 Ιανουαρίου 2020 κατά τη συνάντηση Μακρόν-Μητσοτάκη στο Παρίσι, αν και ο π. ΥΠΕΘΑ Πάνος Παναγιωτόπουλος αναφέρει ότι συζητήθηκε και κατά τις διαπραγματεύσεις για τις φρεγάτες Fremm το 2012-2013), αποδεικνύουν ότι η Γαλλία επί χρόνια επιχειρεί να οικοδομήσει έναν υπονατοϊκό θύλακο (όπως εξηγεί ο καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας και Γεωπολιτικής Θεωρίας Ιωάννης Μάζης) με παράλληλη συγκρότηση Ευρωστρατού. Στις 19 Ιανουαρίου 2022, ο Πρόεδρος Μακρόν αναλύοντας τους στόχους της γαλλικής προεδρίας της ΕΕ δήλωσε ότι «η Ευρώπη πρέπει να εξοπλιστεί όχι από δυσπιστία έναντι των άλλων δυνάμεων αλλά για να εξασφαλίσει την ανεξαρτησία της σε έναν κόσμο βίας, για να μην υποστεί τις επιλογές άλλων, για να είναι ελεύθερη. Πρώτα απ’ όλα με τον έλεγχο των συνόρων διά της συγκρότησης μιας διακυβερνητικής δύναμης ταχείας επεμβάσεως». Μια κίνηση που το ΝΑΤΟ και οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν με ένα βαθμό καχυποψίας. Ίσως μάλιστα να μην επιλέχθηκε τυχαία η άκομψη ανακοίνωση/διαχείριση της AUKUS και πιθανώς αποσκοπούσε στο να στείλει ένα σαφές μήνυμα στη Γαλλία, η οποία εμφανίζεται να ορθώνει το ανάστημά της κατάτι ψηλότερα από εκεί που το επιθυμούν οι Βρετανοί και οι Αμερικανοί με την σιωπηρή γερμανική συνηγορία. Στο ίδιο πλαίσιο -καίτοι αποδόθηκε στην παράληψη ακύρωσης του ελληνικού αιτήματος- είναι πιθανό να εντάσσεται και η εκπρόθεσμη κατάθεση «ανταγωνιστικής προσφοράς» των ΗΠΑ για τα εξοπλιστικά του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού, η οποία  εκτός των άλλων προμηνύει ζωηρό ενδιαφέρον και πιέσεις για το πρόγραμμα των κορβετών ή/και την αναβάθμιση των φρεγατών MEKO-200HN.

Τι σημαίνει «ανήκομεν εις την Δύσιν»;

Ο καθηγητής Γεωπολιτικής και Σύγχρονων Στρατιωτικών Τεχνολογιών Κωνσταντίνος Γρίβας σχολιάζοντας τη διπλωματικοπολιτική κινητικότητα/προσαρμοστικότητα της Γαλλίας, παρατηρεί ότι: «Χαλάει το αφήγημα της ενιαίας Δύσης στην οποία πρέπει να υποταχθούμε άνευ όρων αφού «ανήκουμε» σε αυτήν. Όταν αντιληφθείς την ευρωγενή Δύση όχι ως κάτι συμπαγώς μονολιθικό αλλά ως ένα πλουραλιστικό σχήμα με επιμέρους αρχιτεκτονικές μέσα σε αυτό, τότε αρχίζεις να αμφισβητείς το νοηματικό πυρήνα της υποταγής και αρχίζεις να σκέφτεσαι για συμμαχίες και διαφορετικές επιλογές που μπορείς να έχεις μέσα στη Δύση».

Μολονότι η ελληνική διπλωματία δείχνει προσφάτως να ανακάμπτει από τον παρατεταμένο λήθαργο, τα εύλογα ερωτήματα που ανακύπτουν είναι: Γιατί οι ελληνικές πολιτικές ηγεσίες δυσκολεύονται να αντιληφθούν τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνουν οι ανακατατάξεις των συμμαχικών/εταιρικών συγκλίσεων ή αποκλίσεων που είναι απόρροια της μετατόπισης του παγκόσμιου γεωπολιτικού και γεωοικονομικού κέντρου βάρους από τη Δύση στην Ανατολή; Την παραβλέπουν συλλήβδην λόγω γεωπολιτικής και γεωστρατηγικής αμβλύνοιας; Είναι ορθολογικό για ένα κράτος να λειτουργεί ως δορυφόρος ή εξάρτημα της Δύσης αντί να συμμετέχει και να συναλλάσσεται στη βάση των εθνικών προτεραιοτήτων; Είναι μήπως κράτος μειωμένης κυριαρχίας αυτό που τοποθετεί το εθνικό συμφέρον στην προκρούστεια κλίνη του «προβλέψιμου συμμάχου» ενώ αποκλίνει από «κόκκινες γραμμές» και εμφανίζεται διαλλακτικό ακόμη και στην υπεράσπιση θεμελιωδών κυριαρχικών δικαιωμάτων; Ή μήπως μια εναλλακτική εθνοκεντρική στρατηγική ενέχει πολιτικό ρίσκο χωρίς απαραίτητα να αποφέρει απτά εκλογικά οφέλη;

Εν προκειμένω, αποδεικνύεται ότι η αποφυγή σύστασης κρατικών επιτελείων παραγωγής στρατηγικής, απαλλαγμένων από κομματικές παρωπίδες, όπως για παράδειγμα το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας (ένα όργανο σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα αλλά προσαρμοσμένο στα ελληνικά δεδομένα), υπονομεύει το γεωπολιτικό δυναμικό της χώρας. Το νέο στρατηγικό σχέδιο του υπουργείου Εξωτερικών για την περίοδο 2022-2025 εκτιμάται ότι είναι στη σωστή κατεύθυνση αλλά δεν επαρκεί. Ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Στρατηγικών Σπουδών Παναγιώτης Ήφαιστος εύστοχα επισημαίνει ότι «οι συμμαχίες ακόμη και οι πιο αξιόπιστες δεν αναπληρώνουν την απουσία ή τα ελλείμματα μιας εθνικής στρατηγικής». Ενώ ο στοχαστής και θεωρητικός του πολέμου Παναγιώτης Κονδύλης στο βιβλίο του «Πλανητική πολιτική μετά τον ψυχρό πόλεμο» (1992) ξεκαθαρίζει ότι «Καμία προστασία και καμία συμμαχία δεν κατασφαλίζει τελειωτικά οποίον βρίσκεται μαζί της σε σχέση μονομερούς εξάρτησης. Η αξία μιας συμμαχίας για μια ορισμένη πλευρά καθορίζεται από το ειδικό βάρος της πλευράς αυτής μέσα στο πλαίσιο της συμμαχίας. Ισχυροί σύμμαχοι είναι άχρηστοι σ’ όποιον δεν διαθέτει ο ίδιος σεβαστό ειδικό βάρος, εφ’ όσον ανάλογα με τούτο εδώ αυξομειώνεται το ενδιαφέρον των ισχυρών».

Ενίσχυση ελληνογαλλικής στρατηγικής εταιρικής σχέσης

Η υπογραφή της Συνθήκης του Κυρηνάλιου δύναται να αποτελέσει εφαλτήριο για τη σύναψη μιας νέας διευρυμένης ελληνογαλλικής συμφωνίας/συνθήκης με πρόβλεψη ενδεικτικά για (εκτενής ανάλυση υπερβαίνει τη στόχευση του άρθρου):

1.Μόνιμη εγκατάσταση γαλλικών δυνάμεων στην επικράτειά μας (ή/και στην Κυπριακή Δημοκρατία) με δυνατότητα  άμεσης προβολής ισχύος στο Αιγαίο και την Αν. Μεσόγειο ασχέτως διαθεσιμότητας του γαλλικού αεροπλανοφόρου/στόλου που ενδέχεται να επιχειρεί οπουδήποτε ανά την υφήλιο,

2.Κοινές περιπολίες στις ελληνικές θαλάσσιες ζώνες. Πρόταση που ο ίδιος ο Γάλλος Πρόεδρος κατέθεσε δημοσίως το 2019, η οποία περιορίζει ταυτόχρονα και την παράνομη μετανάστευση και αλιεία,

3.Επέκταση της αμυντικής συνδρομής στην ΑΟΖ (υφιστάμενη και μελλοντικά οριοθετημένη) αλλά και επιπλέον πρόνοια για τα ενδιάμεσα στάδια (έλεγχο κλιμάκωσης) προ της ένοπλης σύρραξης,

4.Σαφή δέλεαρ για συνέργειες στην αμυντική βιομηχανία πέραν της αποτυπωμένης βούλησης για «μία βιομηχανική εταιρική σχέση που θα συμπεριλαμβάνει ελληνικές και γαλλικές αμυντικές εταιρείες» στο Άρθρο 25 της συμφωνίας,

5.Προσέλκυση γαλλικών επενδύσεων ιδιωτικών ή/και κρατικών με το συνακόλουθο άνοιγμα/έκθεση των γαλλικών τραπεζών στην ελληνική οικονομία που συνεργεί στην εμβάθυνση των συμπλεκόμενων συμφερόντων και συνιστά από μόνο του ένα δυναμικό κίνητρο για γεωστρατηγική σύμπλευση,

6.Ευνοϊκότερες συνθήκες για τους γαλλικούς ενεργειακούς κολοσσούς. Υπόθεση αλληλένδετη με το μείζον ζήτημα της έρευνας/εξόρυξης υδρογονανθράκων και την υπονομευτική ενεργειακή πολιτική που δαιμονοποιεί το φυσικό αέριο προκρίνοντας την ακροσφαλή εξάρτηση στις ΑΠΕ, αγνοώντας τις προκαταρτικές επιστημονικές εκτιμήσεις του ενεργειακού πλούτου της χώρας (1, 2, 3 ενδεικτικά). Πολιτική που ταυτόχρονα αδρανοποιεί ένα ισχυρό γεωοικονομικό εργαλείο δυνητικών συμμαχικών συγκλίσεων, διασφάλισης οικονομικής ισχύος και θωράκισης της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας. Ας σημειωθεί ότι επί του παρόντος η Τουρκία ελέγχει περί το 70% της ροής του φυσικού αερίου (το οποίο καλύπτει το 50% της ηλεκτροπαραγωγής) προς την Ελλάδα, με ότι αυτό συνεπάγεται.

7.Εργαλειοποίηση του αποθέματος ήπιας ισχύος της χώρας μας με κοινά προγράμματα εκπαίδευσης/έρευνας πανεπιστημιακού επιπέδου όπως προβλέπεται και στη Συνθήκη του Κυρηνάλιου (Άρθρο 8). Σύσταση νέων (υποστήριξη/διεύρυνση των υφιστάμενων) διιδρυματικών προγραμμάτων μεταπτυχιακών σπουδών, καθώς και συνεργασία διδακτορικών/μεταδιδακτορικών ερευνών, με έμφαση στους τομείς της άμυνας, της ασφάλειας και της τεχνολογίας.

8.Συνεργασία στην πολιτική προστασία (όμοια με το Άρθρο 4 της Συνθήκης του Κυρηνάλιου) για την οργάνωση/ανάπτυξη του μηχανισμού κατάσβεσης δασικών πυρκαγιών και τη διαχείριση/πρόληψη φυσικών καταστροφών και ατυχημάτων.

9.Δημιουργία μηχανισμού πρόληψης και αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης όπως αυτές που παρατηρήθηκαν στα σύνορα της Ελλάδας και της Πολωνίας το 2020 και το 2021 αντίστοιχα.

Τριμερής συν 1

Παράλληλα με την ενίσχυση της ελληνογαλλικής στρατηγικής εταιρικής σχέσης, η Συνθήκη του Κυρηνάλιου δημιουργεί τις κατάλληλες προϋποθέσεις και για μια τριμερή συμφωνία/συνθήκη Ελλάδας-Γαλλίας-Ιταλίας (αν όχι τετραμερή, με τη συμμετοχή και της Κυπριακής Δημοκρατίας, επιτυγχάνοντας την αναγκαία γεωπολιτική και αμυντική σύζευξη και την ενεργοποίηση ενός διευρυμένου Δόγματος Ενιαίου Αμυντικού Χώρου), εφόσον εμφορούνται από το ίδιο πνεύμα συνεργασίας και σύμπνοιας οι διμερείς συμφωνίες, ειδικά μετά το διπλωματικό momentum της κυρωμένης ελληνοϊταλικής συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ, αλλά και την αντιπάθεια Ντράγκι για το καθεστώς Ερντογάν. Είναι πρόδηλο ότι τα χρονικά περιθώρια για τις όποιες ενέργειες είναι εξαιρετικά περιορισμένα δεδομένης της αστάθειας της κυβέρνησης Ντράγκι αλλά και των γαλλικών προεδρικών εκλογών τον Απρίλιο του 2022. Επιπλέον, οι στενοί δεσμοί της Ιταλίας με την Τουρκία (οι οποίοι διατηρήθηκαν ακόμη και όταν η Τουρκία παρενέβη με πολεμικά πλοία και παρεμπόδισε τις εργασίες του γεωτρύπανου της ENI στο Οικόπεδο 3 της κυπριακής ΑΟΖ το 2013) θα απαιτήσουν χειρουργικούς χειρισμούς συνεπικουρούμενους από σημαντικά αντισταθμιστικά οφέλη (μέριμνα ώστε να συμπλέκονται τα ελληνοϊταλικά συμφέροντα σε βάθος χρόνου) που ούτως ή άλλως είναι χρήσιμο να υπάρχουν στο τραπέζι για να διαρρήξουν αυτήν τη σχέση.

Η προώθηση μιας τριμερούς δεν σημαίνει ότι η ελληνογαλλική συμφωνία είναι μια «ανεπαρκής» συμφωνία. Αυτό που υπερθεματίζεται είναι ότι αφ’ ενός οι εθνικοί στόχοι δύναται και πρέπει να επεκταθούν πέραν της παθητικής αυτοσυντήρησης και αφ’ ετέρου ότι, η βαρύτητα/χρησιμότητα της όποιας συμφωνίας υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη τις εκάστοτε συνθήκες που είτε την ενισχύουν, είτε την αποδυναμώνουν. Όπερ σημαίνει ότι η Συνθήκη του Κυρηνάλιου μπορεί να ενεργήσει ανταγωνιστικά εάν για παράδειγμα η δική μας ολιγωρία επιτρέψει στην Ιταλία να μετατοπίσει τη Γαλλία εγγύτερα στις τουρκικές θέσεις. Υπό αυτό το πρίσμα η ασφαλέστερη οδός για την Ελλάδα θα ήταν ένα συμπαγές τριμερές (συν 1) σχήμα  που να ενθαρρύνει την εγγενή τάση της Γαλλίας για ηγετικό ρόλο στην ΕΕ, δεδομένης και της διαφαινόμενης αποκλίνουσας κινητικότητας του γαλλογερμανικού άξονα (δεν είναι τυχαίο ότι οι θορυβημένοι Γερμανοί επιχειρούν αντισταθμιστικές κινήσεις έναντι της Συνθήκης του Κυρηνάλιου), ανεξαρτήτως από το ποιά θα είναι η επόμενη γαλλική κυβέρνηση. Διευκρινίζεται δε ότι εάν η Γαλλία εμφανιστεί αρνητική ή παρελκυστική στην προοπτική μιας τριμερούς, τότε η κατάσταση περιπλέκεται και απαιτείται βαθύτερη αιτιακή ανάλυση πέραν της παρούσης.

Επιπλέον, η σκληρή ισχύς Ελλάδας-Γαλλίας-Ιταλίας λαμβάνει άνω του 60% της συνολικής ισχύος της ΕΕ και επομένως είναι λογικό οι Γάλλοι να επιδιώκουν τη συνδρομή Ελλάδας-Ιταλίας στην ευρωπαϊκή αμυντική χειραφέτηση υλοποιώντας το όραμα του Ευρωστρατού. Έτσι εισάγεται και ένα επιπρόσθετο έρεισμα στην προώθηση μιας τριμερούς η οποία παράλληλα αμβλύνει τα όποια αναχώματα αντίστασης εγείρει η Ιταλία έναντι των γαλλικών σχεδιασμών για τη Μεσόγειο.

Η Μεσόγειος ως γέφυρα

Η Γαλλία ήδη από το 2008 εκδήλωσε την πρόθεσή της για διακρατικές δράσεις στη Μεσόγειο συστήνοντας την «Union pour la Méditerranée» η οποία αποσκοπούσε στη συνεργασία/διάλογο των κρατών μελών της ΕΕ με τις αραβικές και μη παραμεσόγειες χώρες καθώς και το Ισραήλ. Η εν λόγω εξαιρετικά φιλόδοξη πρωτοβουλία βέβαια δεν ευοδώθηκε προσκρούοντας στην πολυσύνθετη αρχιτεκτονική ασφάλειας της περιοχής, και στις περιορισμένες/εύθραυστες σχέσεις ορισμένων εκ των εμπλεκομένων κρατών. Παρά ταύτα διατυπώθηκαν ξεκάθαρα οι γαλλικές βλέψεις οι οποίες καταδεικνύουν ότι οι συμφωνίες με Ελλάδα-Ιταλία δεν ήταν συγκυριακά ή αντανακλαστικά φαινόμενα. Αντιθέτως, συναποτελούν επιμέρους στοιχεία της ίδιας γαλλικής στρατηγικής που οικοδομείται βαθμηδόν (ενεργοποιήθηκε με έναυσμα την AUKUS) και στοχεύει συγχρόνως και στην περίσφιξη/ανάσχεση (containment) της Τουρκίας, με την οποία έχει αντικρουόμενα συμφέροντα. Προς τούτο, ένα τριμερές συν 1 σχήμα δημιουργεί την ιδανική «ζώνη περίσφιξης/ανάσχεσης» της Τουρκίας ακυρώνοντας το ανυπόστατο και μαξιμαλιστικό Δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας. Δεδομένου μάλιστα ότι η τριμερής συν 1, Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ-Αμερικής, υποβαθμίστηκε με το non-paper του Στέιτ Ντιπάρτμεντ που αποσύρει την αμερικανική υποστήριξη στον αγωγό EastMed, ένα εναλλακτικό τριμερές συν 1 σχήμα καθίσταται ακόμη πιο αναγκαίο για το σκοπό αυτό.

Τέλος, η γεωστρατηγική αξία της Μεσογείου για τη Γαλλία, εκτός των πλούσιων ενεργειακών κοιτασμάτων της Θάλασσας του Λεβάντε, έγκειται -και- στο γεγονός ότι λειτουργεί ως γέφυρα που την ενώνει με την αφρικανική ήπειρο και το αποικιακό/αυτοκρατορικό παρελθόν της. Εν παραλλήλω, από την Αφρική και δη το Σαχέλ και το Νίγηρα, προέρχεται περί το 45-50% του Ουρανίου που απαιτείται για τα γαλλικά πυρηνικά εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, τα οποία καλύπτουν το 70% των ενεργειακών αναγκών της χώρας (1, 2). Κατά συνέπεια, ο έλεγχος της Μεσογείου συνιστά μείζον ζήτημα ενεργειακής ασφάλειας για τη Γαλλία. Μια άλλη πτυχή αφορά και στα πλούσια κοιτάσματα χρυσού του Σουδάν, Τσαντ και Νίγηρα τα οποία αποτελούν μήλον της έριδος. Οι όποιες διπλωματικοπολιτικές διεργασίες και αποφάσεις που αφορούν το Σαχέλ και την Αφρική εν γένει, είναι απαραίτητο να συνυπολογίζουν όλες τις παραμέτρους.

Επιλογικά

-Οι στρατηγικές εταιρικές σχέσεις απαιτούν ανατροφοδότηση/ενίσχυση και όποτε κρίνεται αναγκαίο να αναδιαμορφώνονται, έτσι ώστε να αποφευχθεί η υποβάθμισή τους σε αναλώσιμες/καιροσκοπικές.

-Ενέχει κινδύνους οι διεθνείς συμφωνίες να προβάλλονται με τρόπο που να καλλιεργεί την εσφαλμένη αίσθηση ασφάλειας. Είναι απαραίτητη η ερμηνεία και ανάλυσή τους με ρεαλιστικά κριτήρια. Η αμυντική συνδρομή είναι ένα ισχυρό εργαλείο, καίτοι στη στρατηγική ανάλυση δεν θεωρείται αυτόματη, δεδομένη και εγγυημένη, εφόσον εξαρτάται από τα εκάστοτε στρατηγικά συμφέροντα. Οι συμμαχικές συγκλίσεις είναι οπωσδήποτε ενισχυτικές αλλά καμία συμφωνία δεν δύναται να καλύψει την έλλειψη βούλησης υπεράσπισης της εθνικής ακεραιότητας ενός κράτους. Ο Hans Morgenthau, ένας από τους διαμορφωτές της Αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, διευκρινίζει ότι «βιώσιμο είναι εκείνο το κράτος το οποίο διαθέτει επαρκή ισχύ και εθνική στρατηγική για να εφαρμόζει τις πρόνοιες του διεθνούς δικαίου που αφορούν την κυριαρχία της Επικράτειάς του».

-Η ελαφρότητα της θεσμικής Ευρώπης που δικαιώνει τον χαρακτηρισμό της ως «πολιτικό νάνο», σε συνδυασμό με την αμερικανική ριζική ανασύνταξη δυνάμεων (1, 2), δημιουργούν ευκαιρίες αλλά και κινδύνους στην ευρύτερη περιοχή μας επιτείνοντας την ανάγκη για προδραστικές (proactive) ενέργειες στρατηγικού χαρακτήρα.

-Οι αναχρονιστικές και επιφανειακές αναγνώσεις του αναδυόμενου νέου πολυπολικού διεθνούς συστήματος, υπονομεύουν το γεωπολιτικό δυναμικό της χώρας, και απαιτούν μια εκ βάθρων αναδιαμόρφωση του συστήματος λήψης αποφάσεων. Όπως εμφατικά τόνιζε ο Περικλής: «περισσότερο φοβούμαι τα ιδικά μας σφάλματα παρά τα σχέδια των εχθρών μας» (Θουκυδίδου Α144).

*Ειδικός τεχνικός σύμβουλος. Διετέλεσε λέκτορας και επιστημονικός συνεργάτης στο Πανεπιστήμιο του Μπράιτον της Βρετανίας, από το οποίο κατέχει διδακτορικό και μεταπτυχιακό τίτλο από τη Σχολή Περιβάλλοντος και Τεχνολογίας. Βασισμένο σε άρθρο που δημοσιεύτηκε στο FOREIGN AFFAIRS HELLENIC EDITION, ΤΕΥΧΟΣ 74, ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ – ΜΑΡΤΙΟΣ 2022.

του Γιώργου Κωνσταντινίδη*

Ευρώπη και Ασία. Δύο ήπειροι, δύο ιστορικές διαδρομές που παρά τις πολυποίκιλες διαφορές τους σε πολλά σημεία τέμνονται, συμπίπτουν και παραλληλίζονται, δημιουργώντας ενδιαφέρουσες πολιτισμικές, πολιτικές και οικονομικές «επικαλύψεις».

Ο όρος «επικάλυψη» χρησιμοποιείται, για να υποδηλώσει τις έντονες σχέσεις, άλλοτε ομαλές και άλλοτε όχι, των δύο αυτών ηπείρων και των σπουδαίων πολιτισμών και ισχυρών δυνάμεων που αντιπροσώπευαν στο διάβα της ιστορίας.

Προχωρούμε στο προκείμενο. Ρωσία και Κίνα. Δύο σημαντικοί πολιτισμοί και δύο αναμφισβήτητα ισχυρές δυνάμεις διαχρονικά. Η ισχύς που έχει συσσωρεύσει τόσο η Ρωσία (ευρωπαϊκή χώρα, ίσως και ευρασιατική από γεωγραφικής απόψεως τουλάχιστον), όσο και η Κίνα (αμιγώς ασιατική χώρα), είναι μεγάλη και διαρκώς αυξάνεται. Από τη μια πλευρά η Ρωσία, η οποία συνιστά παγκόσμια ενεργειακή δύναμη και μέλος των μεγαλύτερων 20 οικονομιών (G-20) και από την άλλη η Κίνα, που αποτελεί τη 2^η μεγαλύτερη οικονομία διεθνώς και την πιο αναπτυσσόμενη οικονομία των τελευταίων ετών, με ρυθμούς ανάπτυξης που ξεπέρασαν το 11% πριν από μερικά χρόνια. Το 2014 η κινεζική οικονομία είχε ρυθμό ανάπτυξης 7.3%.

H «αρκούδα που βρυχάται» και ο «κόκκινος γίγαντας». Η πρώτη καλείται να αντιμετωπίσει μακροοικονομικά προβλήματα που σχετίζονται με την ισοτιμία του εθνικού της νομίσματος (ρούβλι) και τις διακυμάνσεις των τιμών των τεράστιων αποθεμάτων φυσικού πλούτου που διαθέτει (φυσικό αέριο, πετρέλαιο κτλ.), ενώ η δεύτερη πρέπει να σταθεροποιήσει την οικονομία της και να αποφύγει την «ανώμαλη προσγείωση» μετά το σοκ της υποχώρησης των κινεζικών χρηματιστηριακών αγορών κατά 40% περίπου και την υποτίμηση του εθνικού της νομίσματος (γουάν).

Οι δύο αυτές χώρες έχοντας στο «τιμόνι» τους δύο πραγματικούς ηγέτες προχώρησαν σε σημαντικές διακρατικές, οικονομικές, εμπορικές στρατιωτικές και πολιτικές συμφωνίες με σκοπό να ενδυναμώσουν τις σχέσεις τους. Το Μάιο του 2015 συναίνεσαν στο άνοιγμα πιστωτικής γραμμής ύψους 6 δισ. γουάν μεταξύ της Αναπτυξιακής Τράπεζας της Κίνας και της ρωσικής Sberbank. Επιπλέον, θα επενδύσουν από κοινού 1 τρισ. ρούβλια στη σιδηροδρομική σύνδεση μεταξύ Μόσχας και Καζάν.

Το 2014 μια ιστορική συμφωνία που υπεγράφη ανάμεσα στις δύο χώρες προέβλεπε την κατασκευή αγωγού για τη διασύνδεση των κοιτασμάτων του φυσικού αερίου της Σιβηρίας με τα βιομηχανικά συγκροτήματα της Κίνας. Επιπρόσθετα, αποφασίστηκε αγορά προϊόντων υψηλής τεχνολογίας εκατέρωθεν, καθώς και η μεταφορά στρατιωτικής τεχνογνωσίας από τη Ρωσία στην Κίνα. Ένας σινορωσικός άξονας διαμορφώνεται πλέον φανερά και τα αποτελέσματά του θα γίνουν αντιληπτά στις σχέσεις Η.Π.Α. – Ρωσίας, Η.Π.Α. – Κίνας, Ευρώπης – Ρωσίας, Ευρώπης – Κίνας, Ισραήλ – Ρωσίας, Ισραήλ – Κίνας και γενικότερα στο παγκοσμιοποιημένο, πολυπολικό και αλληλεξαρτώμενο σύστημα των διεθνών οικονομικών και εμπορικών σχέσεων.

Στο πλαίσιο αυτό η Ελλάδα και, ειδικότερα, η ελληνική οικονομία πρέπει να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις των δανειστών, να βελτιώσει τις μακροοικονομικές τις επιδόσεις, να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας και τελικά να αναπτυχθεί έστω και με χαμηλό ρυθμό αρχικά. Η σκακιέρα έχει στηθεί. Οι μεγάλοι «παίκτες» και τα «πιόνια» κινούνται, με βάση τους  στρατηγικούς τους στόχους και τις διαμορφούμενες συμμαχίες. Η χώρα μας οφείλει να αντιτάξει τις δημιουργικές δυνάμεις της και να έχει όραμα, ώστε να μπορέσει να αντισταθεί στο σκληρό «παιχνίδι» των μεγάλων δυνάμεων που κονταροχτυπιούνται με στόχο τη μεγιστοποίηση της διεθνούς κυριαρχίας τους.

*Γιώργος Κωνσταντινίδης, οικονομολόγος, διδάκτωρ Παντείου Πανεπιστημίου.

(Όταν το κεφάλαιο κάνει πόλεμο οι Λαοί πρέπει να μιλάνε για πολιτική)

Γράφει ο Κώστας Λάμπος

[email protected],

http://www.classlessdemocracy.blogspot.com,

Στον ορυμαγδό των προπαγανδιστικών πληροφοριών για τον ‘πόλεμο της Ουκρανίας’, τον ‘πόλεμο του Πούτιν’, για τον ‘πόλεμο μεταξύ Δύσης και Ανατολής’, για το τί, το πώς, το πού, το πότε, το γιατί και για ποιόν, η Πρωτοβουλία Διαλόγου για την Άμεση Δημοκρατία και τον αταξικό Ουμανισμό, καλεί σε διάλειμμα αναστοχασμού της σχέσης μεταξύ πολέμου και πολιτικής στο εδώ και τώρα και παντού, στον 21^ο αιώνα.

Αν είναι σωστό αυτό που ο Κλαούζεβιτς υποστήριζε και μετά από αυτόν όλοι ανεξαίρετα αποδεχόμαστε ότι δηλαδή, ο πόλεμος, δεν είναι παρά η συνέχιση της πολιτικής με άλλα μέσα, τότε θα πρέπει να δεχτούμε πως και η πολιτική δεν είναι παρά η συνέχιση του πολέμου με άλλα μέσα, οπότε θα πρέπει να μιλήσουμε και για την πολιτική και μάλιστα για την ουσία και για τον σκοπό της πολιτικής. Αντί όμως γι’ αυτό, εκείνοι που σχεδιάζουν και διεξάγουν τους πολέμους δεν μας αφήνουν να μιλήσουμε για την πολιτική και συστηματικά τις τελευταίες δεκαετίες μετατρέπουν τον πόλεμο σε καθημερινό, εντυπωσιακό και συνεχές θέαμα προκειμένου να μας οδηγήσουν στην αναγκαστική παραίτηση ακόμα και από το ψωμί, στην καθολική του έννοια, που σημαίνει παραίτηση από τα αναγκαία βασικά υλικά, κατά συνέπεια και από τα πνευματικά, χρειώδη, όπως την ελευθερία της σκέψης και την δημιουργικότητα της ατομικής, αλλά και της συλλογικής δράσης μας, στα πλαίσια μιας κοινωνίας των κοινών συμφερόντων, δηλαδή μιας κοινωνίας των ίσων.

Ας γνωρίσουμε λοιπόν την πολιτική, ως παράγωγο των Πολιτών και ως θεμελιώδη λειτουργία της Πολιτείας, δηλαδή την πολιτική ως πολιτισμό που αποσκοπεί στην βελτίωση της ζωής των Πολιτών και της Πολιτείας, όπως αυτή θεμελιώθηκε και λειτούργησε για εκατομμύρια χρόνια από τις λεγόμενες ‘πρωτόγονες’ εξισωτικές κοινωνίες που κατάφεραν, χάρη της ισότιμης συνεργασίας και της ανάλογης των δυνατοτήτων και των αναγκών προσφοράς και απολαβών του καθενός, αλλά και χάρη στην αρμονική συνεργασία των κοινωνιών με την Φύση, να εξασφαλίσουν τον εξανθρωπισμό και την επιβίωση του ανθρώπινου είδους. Η επιβίωση έφερε την πρόοδο και το πέρασμα της ανθρωπότητας από την φάση της αγριότητας και της βαρβαρότητας στη φάση του πολιτισμού, τον οποίο, όπως κορυφαίοι ανθρωπολόγοι και αρχαιολόγοι απέδειξαν, πρώτοι οι Έλληνες δια του Θησέα, που γύρω στο 1000 πριν από την σύγχρονη χρονολογία απελευθέρωσε την Αττική από το καθεστώς φόρου υποτέλειας στην ισχυρότερη Κρήτη, με την κατάργηση του απομονωτικού συστήματος της φυλής και του γένους και την θεμελίωση της πρώτης πολιτικής κοινωνίας, με την μορφή της Αθηναϊκής Δημοκρατίας[1]. Τα πολλά μικρά ‘βασίλεια’ της Αττικής ενώθηκαν, αναδιατάχτηκαν και μετασχηματίστηκαν σε ενιαία πολιτική κοινωνία και ως λαός, ο οποίος δια της άμεσης παρουσίας του στην Εκκλησία του Δήμου, αποφασίζει για το παρόν και για το μέλλον του. Ήταν αυτή η εξέλιξη της πολιτικής, από τον ‘Λαό, με τον Λαό για τον Λαό’, δηλαδή από όλους, με όλους, για όλους, που στηρίχτηκε στην κοινοκτημοσύνη πάνω στη γη, η οποία ανήκε μονοσήμαντα στο γένος, στην φυλή και αργότερα στον Δήμο και συνεπώς ανήκε ισότιμα σε όλους, χωρίς κανένας να μπορεί να ιδιοποιείται τους καρπούς της στερώντας τους από την πλειονότητα της κοινωνίας, που έγραψε διαχρονικά, εθιμικά και de facto τον ορισμό της έννοιας πολιτική, ως έκφραση των κοινών συμφερόντων των Πολιτών και της Πολιτείας.

Η ανθρώπινη ιστορία, ως το καταστάλαγμα της συνειδητής προσπάθειας, αλλά και των πειραματισμών των κοινωνιών να κάνουν την ζωή τους καλύτερη, μαρτυράει πως κάποιες απειρίες, παραλείψεις, αστοχίες και κάποια λάθη μπορούν να οδηγήσουν άτομα ή και ομάδες ατόμων ενάντια στην πολιτική του κοινού συμφέροντος με αποτέλεσμα να επιδιώξουν και να επιβάλλουν το δικό τους ξεχωριστό συμφέρον σε βάρος της υπόλοιπης κοινωνίας και σε μεγάλη έκταση σε βάρος ολόκληρης της ανθρωπότητας. Αυτό συνέβη με την τάξη των ευγενών της αρχαίας Αθήνας που ταύτισαν τον εαυτό τους με το συμφέρον ολόκληρης της κοινωνίας, γεγονός που τους οδήγησε σε ρήξη με την υπόλοιπη αθηναϊκή κοινωνία, επειδή η τοκογλυφική δραστηριότητά της είχε, με την βοήθεια των δρακόντειων νόμων, εξαθλιώσει τις παραγωγικές τάξεις, καθιστώντας τους παραγωγούς ‘επι σώμασι δούλους’, με ορατό τον κίνδυνο της κοινωνικής επανάστασης.

Την κατάσταση την έσωσε για λογαριασμό της τάξης των ευγενών ο Σόλων, επίλεκτο μέλος αυτής της τάξης, που χάρισε τάχα δια των γνωστών ως Σεισάχθεια νόμων του, την ελευθερία στους ‘επι σώμασι δούλους’ με αντάλλαγμα την παροχή απολύτου δικαιώματος, στους άνδρες ευγενείς να καθιστούν, έναντι κάποιας πενιχρής αποζημίωσης, μέρος της κοινής ιδιοκτησίας, ατομική τους ιδιοκτησία, την οποία μπορούν να πωλούν, να αγοράζουν, ακόμα και να την αποσύρουν από την παραγωγή ή και να την καταστρέφουν.[2] Έτσι κάνει την εμφάνισή της μια άλλη ατομική, ταξική και αντικοινωνική πολιτική, ως έκφραση των συμφερόντων των λίγων που κατέχουν τα μέσα παραγωγής και με αυτό αποσπούν και σφετερίζονται για προσωπικό λογαριασμό τους τον κοινωνικό πλούτο και εξουσιάζουν ως άτομα και ως κοινωνική τάξη ολόκληρη την κοινωνία.

Αυτή η de jure, θέσπιση της ατομικής ιδιοκτησίας πάνω στη γη επεκτάθηκε ως δικαίωμα υπέρτερο και αυτής της ίδιας της ελευθερίας και της ζωής στην περίοδο της ρωμαιοκρατίας και στη συνέχεια πάνω σα κάθε μορφή μέσου παραγωγής, με αποτέλεσμα οι κοινωνίες να διασπαστούν οριστικά σε ιδιοκτήτες μέσων παραγωγής και σε ακτήμονες που βγάζουν το ψωμί τους πουλώντας σε αυτούς την μυϊκή και πνευματική τους δύναμη, με όρους που υπαγορεύουν οι νόμοι που ψηφίζονται από τους εξουσιαστές, εφαρμόζονται από την ταξική δικαιοσύνη και επιβάλλονται από τις δυνάμεις καταστολής των ιδιοκτητών που νομοθετούν και εξουσιάζουν. Από την άλλη μεριά οι δούλοι, οι προλετάριοι, οι δουλοπάροικοι και οι σύγχρονοι μισθωτοί εργάτες οραματίζονται και αγωνίζονται για μια σχέση των κοινωνιών με τα μέσα παραγωγής τέτοια που θα αποκαθιστά την ενότητα, την ευημερία, την ειρήνη και την πρόοδο για όλα ανεξαίρετα τα μέλη, της κοινωνίας. Η κοινωνική σχέση, όπου οι λίγοι εξουσιάζουν τους πολλούς μέσω της υφαρπαγής των μέσων παραγωγής και του αποκλειστικού ελέγχου του νομοθετικού σώματος, της δικαιοσύνης και των δυνάμεων καταστολής, ορίζεται ως κεφάλαιο, ως καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής, ως καπιταλισμός και εκφράζεται ως ταξική πολιτική ενάντια στην κοινωνική πλειονότητα.

Αυτή η διάσπαση των κοινωνιών στους μεν, που άδικα, παράνομα και βίαια σφετερίζονται ως ατομικοί ιδιοκτήτες των μέσων παραγωγής το μεγαλύτερο μέρος του συνολικού κοινωνικού πλούτου και των δε, που διεκδικούν έναν καλύτερο κόσμο, τον κόσμο της κοινωνικής ισότητας, τον κόσμο των διαφορετικών, ίσως, αλλά των κοινωνικά ίσων ανθρώπων. Αυτή η διάσπαση των κοινωνιών πάνω στην σφαίρα της παραγωγής καταλήγει σε ατέρμονους ανταγωνισμούς μεταξύ εξουσιαστών και εξουσιαζόμενων, αλλά και κύρια μεταξύ εξουσιαστών και εξουσιαστών που είναι αναγκασμένοι για να επιβιώσουν να μεγαλώνουν συνεχώς την ατομική ιδιοκτησία τους απορροφώντας με κάθε θεμιτό και αθέμιτο μέσον την ατομική ιδιοκτησία των ανταγωνιστών τους, με κατάληξη τα παγκόσμια μονοπωλιακά συγκροτήματα που καταργούν την αυτοτέλεια των κοινωνιών. Αυτές οι συστημικές αντιφάσεις και αντιθέσεις, ως διαρκής άγονος ανταγωνισμός και ως συνεχόμενοι καταστροφικοί πόλεμοι και καθημερινή αποπνευματοποιημένη πραγματικότητα, διαμορφώνουν τον αντίστοιχό τους αντιφατικό και ανορθολογικό ανθρωπολογικό τύπο, τον ανόητο homo economicus που παράγει, καταναλώνει και, έτοιμος να σκοτώσει και να σκοτωθεί, πολεμάει για να μεγαλώνουν τον πλούτο τους τα αφεντικά του, αντί να διεκδικήσει ως ο αντικειμενικός δημιουργός του πλούτου και του πολιτισμού να αυτοκυβερνηθεί σε συνθήκες κοινωνικής ισότητας.

Σ’ αυτή τους την προσπάθεια οι εξουσιαστές κεφαλαιοκράτες οργανώνουν την χειραγώγηση των κοινωνιών και συνασπίζονται σε συμμαχικούς συνασπισμούς με σκοπό να απαλλοτριώσουν τους ανταγωνιστές τους και να εξουσιάσουν την παγκόσμια οικονομία και την ανθρωπότητα συνολικά, ως αποκλειστικοί νομείς και ηγεμόνες της. Έτσι προκύπτουν οι επεκτατικοί, κατακτητικοί και ιμπεριαλιστικοί πόλεμοι, όπου συγκρούονται θανάσιμα και κανιβαλικά εξουσιαστές με εξουσιαστές με κύρια θύματα πάντα τους εξουσιαζόμενους και την βιόσφαιρα.

Γίνεται λοιπόν κατανοητό πως όσο θα υπάρχει η ατομική ιδιοκτησία πάνω στα μέσα παραγωγής τόσο θα ταλανίζονται οι κοινωνίες και η ανθρωπότητα συνολικά από ιμπεριαλιστικούς πολέμους που θα καταλήγουν σε προσωρινές συμφωνίες μεταξύ των εμπόλεμων ιμπεριαλιστικών χωρών που, ως ιμπεριαλιστική ειρήνη αποτελεί ενδιάμεσο διάλλειμα μεταξύ δύο ιμπεριαλιστικών πολέμων, προκειμένου να τρυγήσουν τους καρπούς της ιμπεριαλιστικής ειρήνης και να ετοιμαστούν για κάποιον νέο ιμπεριαλιστικό πόλεμο μεταξύ τους ή με άλλη ανταγωνιστική ιμπεριαλιστική δύναμη, που αποσκοπεί η ίδια, ή εμποδίζει κάποια άλλη στην υλοποίηση της πολιτικής της για την παγκόσμια ηγεμονία.

Έτσι, μετά από εκατοντάδες, ή και χιλιάδες κατακτητικούς ιμπεριαλιστικούς πολέμους, φτάσαμε στον σημερινό ρωσοουκρανικό πόλεμο, που παραπλανητικά λέγεται και ‘πόλεμος του Πούτιν’, ενώ στην πραγματικότητα είναι ένας ‘συστημικός πόλεμος μεταξύ Δύσης και Ανατολής’ με πεδίο την Ουκρανία και πρώτο στόχο την Ευρώπη και απώτερο «τις μεγαλύτερες απειλές για την δυτική δημοκρατία και την ελευθερία στον κόσμο» που για την μητρόπολη του καπιταλισμού, είναι η Ρωσία και η Κίνα, «η οποία κατά τον Μπάϊντεν θα μας φάει το ψωμί αν δεν κάνουμε τίποτα». Με αυτόν τον ρωσοουκρανικό πόλεμο αυτό ακριβώς κάνει για την προώθηση των σχεδίων της παγκόσμιας ηγεμονίας του ο αμερικανισμός[3]. Αλλά για να κατανοήσουμε τη θέση της Ρωσίας και τι ακριβώς συμβαίνει σε αυτόν τον πόλεμο, ας ξαναφέρουμε στη μνήμα μας την κρίση της Κούβας και ας αναρωτηθούμε τι θα έκαναν οι Ενωμένες Πολιτείες αν η Ρωσία ή η Κίνα, ή και οι δυό μαζί είχαν εγκαταστήσει βάσεις πυρηνικών όπλων στην Καραϊβική και στον Καναδά και ετοιμάζονταν να εγκαταστήσουν και στο Μεξικό.

Η επιτυχία του σχεδίου της παγκόσμιας ηγεμονίας των Ενωμένων Πολιτειών προϋποθέτει την κατάργηση της όποιας αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τον πλήρη έλεγχο των ενεργειακών πηγών και δικτύων των ορυκτών καυσίμων, αντί της υδρογονοενέργειας,[4] που προσφέρουν οι σύγχρονες επιστήμες και η τεχνολογία και την χρειάζεται η Ευρώπη και ολόκληρη η ανθρωπότητα προκειμένου να επιβιώσουν ως ελεύθερες και αυτοδιοικούμενες οντότητες. Έτσι γίνεται κατανοητό πως το διακύβευμα σε αυτόν τον πόλεμο δεν είναι παρά η ανεξαρτησία της Ευρώπης και ποιος θα την ελέγχει, γιατί η Ευρώπη, χωρίς η ίδια να το γνωρίζει ή να θέλει να το γνωρίζει, ήταν πάντα και συνεχίζει να είναι η δύναμη που οδηγεί, με τα όποια ιστορικά εγκλήματά της, τα λάθη  και τις όποιες αστοχίες της, την ανθρωπότητα στην πρόοδο και στον πολιτισμό, όταν είναι ανεξάρτητη και ενωμένη, ιδιότητα την οποία η τρέχουσα πολιτική ηγεσία της υπό τον Νεογερμανισμό[5], αποποιήθηκε συντασσόμενη και στην ουσία υποτασσόμενη στις επιλογές και στα συμφέροντα του αμερικανισμού, μέχρι οι λαοί των χωρών της Ευρώπης να ακυρώσουν αυτά τα σχέδια και να απελευθερωθούν από τον καπιταλισμό και τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό και με αυτό να ανοίξουν ακόμα μια φορά τον δρόμο για την απελευθέρωση ολόκληρης της ανθρωπότητας από την καπιταλιστική βαρβαρότητα.

Το τραγικό σε όλη αυτή την ιστορία είναι το γεγονός πως ολόκληρη η ανθρωπότητα, με ελάχιστες εξαιρέσεις, χορεύει στο ρυθμό ενός αχυράνθρωπου που τον έφεραν στην εξουσία της Ουκρανίας οι μυστικές υπηρεσίες των Ενωμένων Πολιτειών Αμερικής με όργανα τα αζοφικά κατάλοιπα του ναζισμού και με σκοπό να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ η Ουκρανία και να προκαλέσει τα φοβικά σύνδρομα της νεοτσαρικής Ρωσίας για να την σύρει στην πολεμική εισβολή και να της χρεώσει την ευθύνη αυτού του πολέμου. Ενδεικτικό του ρόλου του Ζελένσκι ως αχυράνθρωπου του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού αποτελεί και το δηλωτικό ιδεολογίας γεγονός, πως ανά διαστήματα υποχρεώνεται τη στιγμή που μιλάει για δημοκρατία και ελευθερία να φοράει επιδεικτικά το πράσινο μπλουζάκι με τον ‘Eiserne Kreuz’, τον σιδηρούν σταυρό, το γνωστότερο σύμβολο του ναζισμού. Το γεγονός ότι πρωταγωνιστεί, ως πρόεδρος της χώρας του, αθετώντας συμφωνίες ουδετερότητας, στην σκηνοθετημένη από τις μυστικές υπηρεσίες των Ενωμένων Πολιτειών Αμερικής φάρσα, με την επανάληψη του σήριαλ ‘ο υπηρέτης του λαού’, με αποτέλεσμα την διάλυση, για λογαριασμό των σχεδίων του αμερικανισμού, της ουκρανικής κοινωνίας, αντί να την προστατέψει τόσο από τη Ρωσία όσο και από την Αμερική.

Το τραγικότερο βέβαια είναι πως ο Πούτιν που ταύτισε τις προσωπικές του και τις ταξικές φιλοδοξίες του ρώσικου κεφαλαίου με τα συμφέροντα της Ρωσίας, παρασύρθηκε σε έναν πόλεμο που δεν κατάστρεψε μόνο την σχέση της Ρωσίας με την Ευρώπη, σπρώχνοντάς την οριστικά στην αγκαλιά του αμερικανισμού, αλλά και πέρα από την ισοπέδωση της πατρίδας των ξεριζωμένων Ουκρανών, έκανε τον ρωσικό λαό συνένοχο στα ταξικά και ιμπεριαλιστικά συμφέροντα του ρωσικού μεγάλου κεφαλαίου. Πέρα όμως από αυτά η Ρωσία πότε ως μισοφεουφαρχική τσαρική αυτοκρατορία και μητρόπολη της λεγόμενης ορθοδοξίας, πότε ως πυρήνας της Σοβιετικής Ένωσης που επέλεξε αντί να κάνει ένα βήμα προς τον πραγματικό σοσιαλισμό να υποχωρήσει προς τον καπιταλισμό και να μείνει στην ιστορία ως πρώην ‘υπαρκτός σοσιαλισμός’ και τώρα ως μια από τις μητροπόλεις του κρατικομονοπωλιακού καπιταλισμού, καταφέρνει να απογοητεύει όσους πίστεψαν πως αυτή είναι ο απελευθερωτής τους και με τις παλινδρομήσεις της να φρενάρει, όπως κάθε άλλη ιμπεριαλιστική δύναμη, την κοινωνική πρόοδο σε πλανητική κλίμακα, και να δίνει το φιλί της ζωής στον τρεκλίζοντα, ψυχορραγούντα και παρακμασμένο καπιταλισμό και να δίνει νόημα ύπαρξης στον παγκόσμιο δεσμοφύλακα της εργαζόμενης ανθρωπότητας, στον σιδερένιο βραχίονα του αμερικανισμού, στο ΝΑΤΟ. Όποιος δεν διδάσκεται από την ιστορία του είναι, λέει η λαϊκή σοφία, καταδικασμένος να την ξαναζήσει.

Σε αυτό το ‘θέατρο του παραλόγου’ που όλοι σπρωχνόμαστε, με πρωταγωνιστές ινστρούχτορες τα δυτικά και τα ανατολικά ΜΜΕ, να πάρουμε θέση υπέρ του ενός ή του άλλου πρωταγωνιστή των εξελίξεων, καταλήξαμε να μιλάμε για τον πόλεμο που, όπως κάθε πόλεμος, μας αφορά ως θύματα, αντί να μιλάμε για την αιτία και την πολιτική που παράγει πολέμους, με σκοπό να καταργήσουμε την αιτία και να αντικαταστήσουμε την πολεμοκάπηλη πολιτική με την πολιτική της κοινοκτημοσύνης, της κοινωνικής ισότητας, της ενότητας των αμεσοδημοκρατικά αυτοδιεθυνόμενων κοινωνιών και της ενιαίας ανθρωπότητας που αποτελούν τις αναγκαίες και ικανές προϋποθέσεις για μια μόνιμη οικουμενική ειρήνη, πρόοδο και ευημερία. Τελικά και επειδή κανένας δεν μπορεί να ξέρει που θα καταλήξει κι’ αυτός ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος, αλλά για να μην καταλήξει σε πυρηνικό αρμαγεδδώνα και σε βάρος της ανθρωπότητας και του πολιτισμού και υπέρ του κεφαλαίου, οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού οφείλουν να βάλλουν άμεσα τέλος στη καταστροφικότητα του κεφαλαίου, καταργώντας την ατομική ιδιοκτησία πάνω στα μέσα παραγωγής γιατί διαφορετικά το κεφάλαιο θα ξαναμοιράσει τον κόσμο σε συνασπισμούς και σφαίρες επιρροής υπό την ηγεμονία τους ενός νικητή ή υπό την συνηγεμονία των συνασπισμένων σε ένα ενιαίο μέτωπο του κεφαλαίου ενάντια στην κοινωνία/ανθρωπότητα που θα καταλήξει στην ολοκλήρωση της καπιταλιστικής βαρβαρότητας.

Ας σταματήσουμε λοιπόν να μιλάμε για τον πόλεμο των άλλων σε βάρος μας και ας αρχίσουμε να μιλάμε για πολιτική, δηλαδή για την πολιτική που θα μας βγάλει από τα αδιέξοδα του καπιταλισμού αμερικάνικης, ρώσικης ή κινέζικης κοπής και ραφής. Πάνω απ’ όλα ας σταματήσουμε να θεωρούμε τους πολέμους ως δώρο και δοκιμασία του ‘θεού’, του κακότεχνου σκιάχτρου των στερημένων ζωής και γνώσης, του φετίχ της εκάστοτε εξουσίας, γιατί θεοί δεν υπάρχουν παρά ως προκαλύμματα των σκοταδιστικών και των εξουσιαστικών ιερατείων[6]. Ας μιλήσουμε πρώτα-πρώτα για την πολιτική που θα μετακινήσει τις δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, δηλαδή τον καθένα από εμάς που αποτελούμε το 99% της ανθρωπότητας, από τη θέση του αντικειμένου του κεφαλαίου που αφορά το 1% του παγκόσμιου πληθυσμού, στη θέση του υποκειμένου της ιστορίας που θα καταργήσει τοξικούς θεσμούς και τοξικές πολιτικές που καθιστούν τοξικές τις κοινωνίες και τοξικούς τους ανθρώπους[7]. Οι γενιές που πέρασαν ξόδεψαν την ζωή τους στους αγώνες δημιουργίας όλων των υλικών και πνευματικών προϋποθέσεων για την οριστική απελευθέρωση του ανθρώπου από την ανάγκη και την δουλεία και οι γενιές που έρχονται περιμένουν να σταθούμε αντάξιοι αυτής της κληρονομιάς και να τους την παραδώσουμε ακέραιη και με το παραπάνω για να θεμελιώσουν έναν καλύτερο κόσμο χτισμένο πάνω στις αρχές και στις αξίες της κοινωνικής ισότητας και του αταξικού ουμανισμού[8].

Μετά από όλα αυτά προκύπτει για μια ακόμα φορά ότι το ιστορικό καθήκον των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, δηλαδή της εργαζόμενης ανθρωπότητας, στον 21ο αιώνα, είναι να δηλώσουν πως είναι ενάντια τόσο στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο όσο και ενάντια στην ιμπεριαλιστική ειρήνη και αντ’ αυτών επιλέγουν να μετασχηματίσουν την ανισότητα 1%>99% σε ισότητα 99% = 100% -1%, για να σταματήσουν οι πόλεμοι και να μπει η ανθρωπότητα στον αταξικό οικουμενικό ουμανιστικό πολιτισμό, όλα τα άλλα αποτελούν ψευδαισθήσεις και φρούδες ελπίδες, για θρησκευτικά, ιδεολογικά και κομματικά ποίμνια.

____________________

Πηγή: https://www.blogger.com/blog/posts/5909381204985884097,

[1]  Βλέπε αναλυτικά, Λάμπος Κώστας, Άμεση Δημοκρατία και αταξική κοινωνία. Η μεγάλη πορεία της ανθρωπότητας προς την κοινωνική ισότητα και τον ουμανισμό, ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2012.

[2]  Για μια σε βάθος άνάλυση, βλέπε, Λάμπος Κώστας, H Γέννηση και ο θάνατος της ατομικής ιδιοκτησίας. Η ατομική ιδιοκτησία ως μήτρα βίας, εξουσίας, ανισότητας, εγκληματικότητας, σκοταδισμού και ανηθικότητας, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2017.

[3]  Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Αμερικανισμός και παγκοσμιοποίηση. Οικονομία του φόβου και της παρακμής, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, Αθήνα 2009.

[4]  Βλέπε σχετικά Λάμπος Κώστας, Ποιος φοβάται το Υδρογόνο; Η επανάσταση του υδρογόνου, η ελεύθερη ενέργεια και η απελευθέρωση της ανθρωπότητας από τα ορυκτά καύσιμα και την καπιταλιστική βαρβαρότητα, Νησίδες, Θεσσαλονίκη 2013.

[5]  Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Νεογερμανισμός. Ο νέος εφιάλτης της Ευρώπης; Πολίτες, τεύχος 35/Φεβρουάριος 2012 και 36/Μάρτιος 2012.

[6]  Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Θεός και κεφάλαιο. Δοκίμιο για τη σχέση μεταξύ θρησκείας και εξουσίας, ΚΟΥΚΚΙΔΑ, Αθήνα 2015.

[7] Λαμπος Κώστας, ΤΟΞΙΚΕΣ Θεσμίσεις, Ταυτότητες, ΚΟΙΝΩΝΙΕΣ. Δοκίμιο για την κοινωνική ισότητα και την αξιοπρέπεια, υπό έκδοση.

[8] Βλέπε αναλυτικά, Lampos Kostas, Social in/Equality and classless Humanism. An Essay on political Philosophy of Praxis, On Time Books, London 2021.

του Γιάννη Μαγκριώτη*

Κάθε Πρωθυπουργός έχει τρεις επιλογές, όταν διαπιστώνει ότι, η φθορά του κόμματός του είναι στο όριο της μη αντιστρεψιμότητας:

1. Προκηρύσσει εκλογές, πριν περάσει το όριο, με μεγάλες πιθανότητες να τις κερδίσει.

2. Αναγκάζεται για κάποιο λόγο, πέρα από την θέλησή του, να κάνει εκλογές, όταν η φθορά του κόμματός του είναι μη αντιστρέψιμη και συνήθως τις χάνει.

3. Εξαντλεί την τετραετία, προσδοκώντας σε κάποιο εξωτερικό γεγονός ή στην εμφάνιση ενός ξαφνικού προβλήματος στην αξιωματική αντιπολίτευση, διαφορετικά οδηγείται σε σίγουρη ήττα.

Οι εξελίξεις των τελευταίων μηνών, δείχνουν το κυβερνητικό κόμμα να μετακινείται, από την πρώτη στην τρίτη εκδοχή.

Έχει όμως μια ιδιομορφία, που κάνει την κυβέρνηση, να σκέφτεται την πρώτη εκδοχή.

Το κόμμα της Αξιωματικής αντιπολίτευσης, έχει ανάλογη υποχώρηση με την κυβέρνηση και δεν δείχνει ικανό να απειλήσει στον ορατό πολιτικό ορίζοντα την ΝΔ.

Όπως επίσης, το τρίτο κόμμα, το Κίνημα Αλλαγής, μπορεί να είναι αυτό που κυρίως αφαιρεί την προοπτική της αυτοδυναμίας της ΝΔ, όμως δεν δείχνει να έχει την δυναμική, και αυτό, να διεκδικήσει την ριζική ανατροπή των κομματικών συσχετισμών, στον ορατό πολιτικό ορίζοντα.

Συνεπώς, η λύση του πολιτικού προβλήματος δεν θα είναι απόλυτη και το πιο πιθανό σενάριο είναι η αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης. Θα έχουμε αλλαγή εκλογικών συσχετισμών, όχι όμως ανατροπή.

Και το ερώτημα είναι, πως θα λυθεί το πρόβλημα αυτό, ποιες είναι οι πιθανές εξελίξεις;

1. Η έντονη πολιτική πόλωση και η ανάλογη προβολή του διλλήματος της παρατεταμένης ακυβερνησίας και αστάθειας, για να αναγκαστεί το Κίνημα Αλλαγής να σχηματίσει κυβέρνηση με την ΝΔ ή να δώσει ψήφο ανοχής σε μια κυβέρνηση της ΝΔ. Ο σχηματισμός κυβέρνησης με κόμματα στα δεξιά της ΝΔ, δεν φαίνεται επίσης δυνατός.

2) Η έγκαιρη συγκρότηση μιας εναλλακτικής προγραμματικής πρότασης, στην ασκούμενη κυβερνητική πολιτική, που θα μπορέσει να συγκεντρώσει την πλειοψηφία στην Βουλή.

Η ρευστότητα παντού, ακόμη πιο έντονη με τον πόλεμο στην Ουκρανία, δεν επιτρέπει εύκολες αναγνώσεις, παραδοσιακές συνταγές, και βιώσιμες λύσεις.

Ενώ ο κ. Μητσοτάκης, μπορεί να έχει την τύχη των Πρωθυπουργών μετά το 2009, η εναλλακτική πολιτική λύση, δεν είναι καθόλου εύκολη, ούτε με το εκλογικό σύστημα της απλής αναλογικής, ούτε με το πλειοψηφικό εκλογικό σύστημα, που ψήφισε η σημερινή κυβέρνηση ή με αυτό που σκέφτεται, των επαναληπτικών εκλογών.

Η πολιτική της ΝΔ, με αυτοδυναμία ή χωρίς, έχει γνωστό περιεχόμενο και κατεύθυνση. Η εναλλακτική προοδευτική, δεν έχει διατυπωθεί μέχρι σήμερα.

Μια τέτοια πρόταση, θα πρέπει να πείθει ότι μπορεί να:

1. Ανασχέσει άμεσα, την κλιμακούμενη συρρίκνωση του εισοδήματος εργαζομένων και συνταξιούχων, και να δημιουργήσει στοιχειώδη ασφάλεια στα μεσαία παραγωγικά στρώματα.

2. Εμπνεύσει και να χτίσει μεσοπρόθεσμα την εθνική αυτοπεποίθηση και το αίσθημα ασφάλειας στην κοινωνία.3. Δημιουργήσει τις προϋποθέσεις βιώσιμης πράσινης ανάπτυξης, με ταυτόχρονη παραγωγική αναδιάρθρωση, και περιφερειακή σύγκλιση.4. Αναδιαρθρώσει το κοινωνικό κράτος, για να παρέχει καθολικές και ποιοτικές υπηρεσίες υγείας, πρόνοιας και εκπαίδευσης, ανταγωνιστικές με τον ιδιωτικό τομέα, αλλά και με των ανεπτυγμένων χωρών.

   5. Εγγυηθεί την υψηλή απασχόληση και την επάρκεια των εισοδημάτων.

   Το παγκόσμιο, το ευρωπαϊκό και το εσωτερικό μοντέλο οικονομικής και αναπτυξιακής, οδηγεί, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, σε μεγαλύτερη συγκέντρωση των παραγωγικών δυνάμεων, σε λιγότερες και μικρότερες ομάδες, και σε λιγότερες περιοχές του κόσμου.
   Η συρρίκνωση της μεσαίας τάξης και η μεγαλύτερη υποβάθμιση της οικονομικής θέσης των εργαζομένων και των συνταξιούχων, δημιουργεί μεγαλύτερη ανασφάλεια και παθητικοποιεί μεγάλο μέρος αυτών.

   Οι νέες τεχνολογίες και οι νέες αγορές, συρρικνώνουν την απασχόληση, διαιρούν την εργασία, δημιουργούν πολλές κατηγορίες απασχολούμενων, ανάλογα με την επιστημονική και επαγγελματική εξειδίκευση, με μεγάλες οικονομικές και κοινωνικές διαφορές και ευκαιρίες.

Το κοινωνικό κράτος συνεχώς συρρικνώνεται, οι ευκαιρίες της κοινωνικής κινητικότητας περιορίζονται δραστικά, μεγάλα τμήματα της κοινωνίας φτωχοποιούνται και περιθωριοποιούνται.

Η συγκρότηση πλειοψηφικών κοινωνικών και προοδευτικών πολιτικών συμμαχιών, είναι πολύ πιο δύσκολη σήμερα, γιατί απευθύνονται πλέον σε ένα πολυκερματισμένο κοινωνικό σώμα, με διαφορετικές κοινωνικές και μορφωτικές αναφορές, με διαφορετικό εργασιακό καθεστώς, απολαβές και προοπτική.

Επειδή τρίτη επιλογή, σε συνθήκες ομαλότητας, δεν υπάρχει, πρέπει να δημιουργηθεί, όσο δύσκολη και αν είναι, η δεύτερη.

*Ο Γιάννης Μαγκριώτης διετέλεσε υφυπουργός σε κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ

Μπλοκ Ρωσίας με Κίνα και Ιράν απέναντι σε ΗΠΑ-ΝΑΤΟ

Ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών Wang Wenbin ανακοίνωσε πριν λίγο κυρώσεις κατά των ΗΠΑ!

«Η Κίνα αποφάσισε να επιβάλει κυρώσεις σε αξιωματούχους των ΗΠΑ προκειμένου να υπερασπιστεί την κυριαρχία, την ασφάλεια, τα αναπτυξιακά συμφέροντα της.

Αλλά και να προστατεύσει τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα του κινεζικού προσωπικού.

Σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του νόμου κατά των ξένων κυρώσεων της Κίνας, το Πεκίνο αποφάσισε να υιοθετήσει αμοιβαίες κυρώσεις για τους αξιωματούχους των ΗΠΑ που διαδίδουν ψέματα σχετικά με τα ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων της Κίνας, πιέζουν για κυρώσεις κατά της Κίνας και υπονομεύουν τα συμφέροντα της Κίνας.

Οι κυρώσεις των ΗΠΑ κατά των στελεχών της κινεζικής κυβέρνησης είναι αδίστακτες πράξεις που παραβιάζουν σοβαρά το διεθνές δίκαιο και τους βασικούς κανόνες που διέπουν τις διεθνείς σχέσεις.

Η Κίνα θα αντισταθεί σθεναρά σε αυτές» τόνισε.

Την ίδια στιγμή πλέον είναι καθαρά ευδιάκριτο το μπλοκ Ρωσίας-Κίνας και Ιράν όχι μόνο για το θέμα των κυρώσεων, αλλά και γενικότερα.

Στον απόηχο της χθεσινής συμφωνίας Κίνας-Ιράν οικονομικού ύψους 600 εκατ. δολ. ανακοινώθηκε ότι η συμφωνία προβλέπει μεταξύ άλλων πως 5.000 Κινέζοι στρατιώτες θα αναπτυχθούν στο έδαφος του Ιράν για να προστατεύουν κινεζικές επενδύσεις αξίας 280 δισ. δολαρίων στους τομείς του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και του πετροχημικού τομέα!

Και αυτό με την συνοδεία της φράσης ότι «Οι υπουργοί Εξωτερικών του Ιράν και της Κίνας θα καταπολεμήσουν τις παράνομες και μονομερείς κυρώσεις της Ουάσιγκτον κατά ανεξάρτητων χωρών».

Πριν δύο ημέρες υπογράφηκε η συμφωνία Κίνας-Ιράν για διμερές εμπόριο ύψους 600 δισ. δολαρίων και στρατηγική στρατιωτική συνεργασία.

Πηγές του Ιράν ανέφεραν πως θα υπάρξουν κινεζικές επενδύσεις σε:
Τραπεζικό τομέα
Επικοινωνίες
Λιμάνια
Σιδηρόδρομους
Σύστημα Υγείας
Τεχνολογία και Πληροφορίες

Την Τετάρτη 30/03, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε «νέο γύρο κυρώσεων σε άτομα και εταιρείες που παρέχουν βοήθεια στο πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν» και η απάντηση Κίνας και Ιράν ήταν ακαριαία:

Ο υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών Hossein Amir-Abdollahian και ο Wang Yi κατά τη διάρκεια συνάντησης στο Tunxi της Κίνας, στο περιθώριο της τρίτης Συνόδου Κορυφής των υπουργών Εξωτερικών των γειτονικών χωρών του Αφγανιστάν, ήταν άκρως επιθετικοί κατά της Ουάσιγκτον.

Ο Amir-Abdollahian αναφέρθηκε στη χρήση των κυρώσεων ως «εργαλείο πίεσης από τις δυτικές χώρες εναντίον ανεξάρτητων εθνών», λέγοντας ότι «Είναι σημαντικό να αψηφήσουμε τις κυρώσεις προκειμένου να συμβάλουμε στην εδραίωση της σταθερότητας και την πρόληψη κρίσεων που δημιουργούνται από τη Δύση».

Ταυτόχρονα η Κίνα δεν υπερασπίστηκε μόνο την Ρωσία στο θέμα των κυρώσεων αλλά έλαβε σαφέστατη θέση υπέρ του Ιράν. Υπενθυμίζουμε άλλωστε πως Κίνα και Ιράν έχουν υπογράψει στρατηγική συμφωνία διάρκειας 25 ετών.

Όρους σοκ περιλαμβάνει η συμφωνία Ιράν-Κίνας: Τερμάτισαν τις αμερικανικές κυρώσεις – Απόβαση Κινέζων στρατιωτών!

Κίνα: «Το ΝΑΤΟ θα έπρεπε να είχε διαλυθεί το 1991»

«Η Κίνα πιστεύει ότι το ΝΑΤΟ θα έπρεπε να είχε διαλυθεί αφού η ΕΣΣΔ, δεν υπήρχε πλέον. Και το ΝΑΤΟ είχε δημιουργηθεί ακριβώς για να περιορίσει την ΕΣΣΔ» δήλωσε ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών Ζάο Λιτζιάν.

Και συνέχισε: «Αντίθετα το ΝΑΤΟ επεκτάθηκε και στρίμωξε τη Ρωσία, προκαλώντας αιματοχυσία στην Ουκρανία.

Ως προϊόν του Ψυχρού Πολέμου, το ΝΑΤΟ θα έπρεπε να είχε γίνει Ιστορία όταν διαλύθηκε η Σοβιετική Ένωση», είπε κατά τη διάρκεια της σημερινής συνέντευξης Τύπου την Παρασκευή, όταν ρωτήθηκε για τις παρατηρήσεις που έκανε η Ρωσίδα ομόλογος του, Μ. Ζαχάροβα, σχετικά με τον ρόλο του ΝΑΤΟ ως αμερικανικού γεωπολιτικού εργαλείου.

Ο Ζάο κατέληξε ότι «το ΝΑΤΟ επεκτάθηκε προς τα ανατολικά στην Ευρώπη για δεκαετίες, κατά παράβαση των υποσχέσεων που δόθηκαν στη Σοβιετική Ηγεσία.

Αυτό ώθησε τη Ρωσία “σε μια γωνία βήμα προς βήμα”, οπότε τελικά, το ΝΑΤΟ ήταν ο εμπνευστής και ο μεγαλύτερος υποκινητής της κρίσης στην Ουκρανία εκ μέρους των ΗΠΑ».

https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/diethnis-asfaleia/pagkosmiopoieitai-i-sygkrousi-kyroseis-kinas-se-ipa-kai-apostoli-5-000-kinezon-stratioton-se-iran-pekino-na-dialythei-to-nato/