O Λευκός Οίκος είναι αισιόδοξος για τις διαπραγματεύσεις στην Ντόχα για συμφωνία μεταξύ Χαμάς και Ισραήλ ωστόσο δεν συμμερίζονται όλοι την αισιοδοξία του.
Αυτές τις μέρες στον Λευκό Οίκο λοξοκοιτάζουν. Από τη μια μεριά, όλα τα βλέμματα είναι στραμμένα στην Ντόχα όπου διεξάγονται οι κρίσιμες συζητήσεις για τη συμφωνία της Γάζας. Από την άλλη, υπάρχουν και αυτοί που μοιραία κοιτάζουν πίσω προς το Σικάγο, όπου θα διεξαχθεί την επόμενη εβδομάδα το συνέδριο των Δημοκρατικών. Η επιστροφή σε αυτή την πόλη ξυπνάει τις εφιαλτικές μνήμες του συνεδρίου του 1968 – μεσούντος του πολέμου στο Βιετνάμ – και δεν είναι λίγοι αυτοί που φοβούνται ότι η Ιστορία μπορεί να επαναληφθεί. Τότε το Σικάγο είχε κατακλυστεί από διαδηλωτές κατά του πολέμου στο Βιετνάμ, τώρα φοβούνται ότι θα κατακλυστεί από οργισμένους διαδηλωτές κατά του πολέμου στη Γάζα. Επιπλέον, εάν κάτι πάει στραβά στις συνομιλίες, δεν αποκλείεται το Ισραήλ να δεχτεί επίθεση και η Μέση Ανατολή να φλέγεται, την ώρα που ο πρόεδρος Μπάιντεν μαζί με την αντιπρόεδρο Χάρις θα αναλώνονται στις προεκλογικές φιέστες του συνεδρίου.
Ωστόσο, μετά το πέρας της πρώτης μέρας των συνομιλιών, στην Ουάσιγκτον φαίνεται να υπάρχει μια συγκρατημένη αισιοδοξία. Η άρνηση της Χαμάς να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων δεν προκάλεσε ιδιαίτερο προβληματισμό στην αμερικανική πλευρά, καθώς, όπως εξηγούσαν αξιωματούχοι, η τρομοκρατική οργάνωση εκπροσωπείται όλο αυτό το διάστημα από την Αίγυπτο και το Κατάρ που διευκολύνουν με αυτόν τον τρόπο τις συζητήσεις.
Το γεγονός ότι οι διαπραγματεύσεις συνεχίστηκαν την Παρασκευή για δεύτερη μέρα ερμηνεύεται ως θετικό βήμα. Μάλιστα, δύο αμερικανοί αξιωματούχοι που μίλησαν στην ιστοσελίδα Axios έκαναν λόγο για εποικοδομητικές συναντήσεις, καλό κλίμα και κάποια πρόοδο. Στη συνέχεια τη σκυτάλη πήρε ο εκπρόσωπος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας Τζον Κίρμπι, ο οποίος επέμεινε ότι το γενικό πλαίσιο έχει συμφωνηθεί και ότι αυτό που πλέον απομένει είναι να καλυφθούν τα κενά που έχουν να κάνουν με το πώς θα εφαρμοστεί. Από την πλευρά τους, οι ΗΠΑ, όταν μιλούν για «γενικό πλαίσιο», εννοούν τον «οδικό χάρτη» των τριών φάσεων για εκεχειρία, το οποίο είχε αποκαλύψει ο πρόεδρος Μπάιντεν στις 31 Μαΐου.
Αμερικανοί αναλυτές εκτιμούν ότι το Ισραήλ έχει ήδη πετύχει ό,τι μπορούσε να πετύχει σε στρατιωτικό επίπεδο, έχοντας συντρίψει τις επιχειρησιακές δυνατότητες της Χαμάς. Αυτή η εκτίμηση αποτυπώθηκε και στην παρότρυνση του Τραμπ, ο οποίος είπε στον Νετανιάχου όταν επισκέφτηκε την Ουάσιγκτον, πριν από μερικές εβδομάδες, να πάρει τη νίκη του και να βγει από τη Γάζα για να τελειώσει η αιματοχυσία.
Οσο όμως και εάν φαίνεται να πλησιάζει πιο κοντά η εκεχειρία τόσο παραμένει φευγαλέα. Πηγές που επικαλέστηκε το αιγυπτιακό κανάλι Al-Kahra Al-Ahbariya παρουσίασαν μια λίγο διαφορετική εικόνα, υποστηρίζοντας ότι τα κενά για τα οποία μίλησε ο Τζον Κίρμπι δεν είναι τόσο μικρά όσο άφησε να εννοηθεί. Αυτό δεν πρέπει να προκαλεί εντύπωση, καθώς δεν είναι η πρώτη φορά που ο Λευκός Οίκος επιλέγει να βλέπει το ποτήρι μισογεμάτο αντί για μισοάδειο, επιδιώκοντας έτσι να δημιουργήσει ένα θετικό μομέντουμ σχετικά με τις διαπραγματεύσεις. Σύμφωνα με τις δηλώσεις που έγιναν αργότερα και από στέλεχος της Χαμάς, φαίνεται ότι το βασικό «αγκάθι» που παραμένει είναι το πότε και το πώς θα γίνει η οριστική απομάκρυνση των ισραηλινών στρατευμάτων.
Την ίδια στιγμή ο πρόεδρος Μπάιντεν συνεχίζει να θεωρεί ότι η συμφωνία είναι το κλειδί για την αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και την αποτροπή ενός περιφερειακού πολέμου. Η έξοδος από την προεκλογική κούρσα τού επιτρέπει πλέον να εργαστεί απερίσπαστα για αυτό το θέμα, γνωρίζοντας ότι μια ενδεχόμενη επιτυχία ή αποτυχία θα σημαδέψει σε σημαντικό βαθμό την πολιτική παρακαταθήκη του.
Το σίγουρο πάντως είναι ότι παρά το θετικό κλίμα που καταγράφηκε στις συνομιλίες της Πέμπτης, το γεωπολιτικό σκηνικό συνεχίζει να παραμένει ρευστό. Οπως μάλιστα δήλωσε αμέσως μετά ο Τζον Κίρμπι, οι ΗΠΑ επιμένουν στην αρχική τους εκτίμηση, που προβλέπει ότι το Ιράν και η Χεζμπολάχ εξακολουθούν να σχεδιάζουν μια επίθεση εναντίον του Ισραήλ που θα μπορούσε να συμβεί ανά πάσα στιγμή «με ελάχιστη ή καθόλου προειδοποίηση».
Η μεγάλη εικόνα
Με το βλέμμα στραμμένο στην επόμενη μέρα, η Λόρα Μπλούμενφελντ, αναλύτρια του Πανεπιστημίου Johns Hopkins, πιστεύει ότι η μεγάλη εικόνα αφορά την ασφάλεια του Ισραήλ σε περιφερειακό επίπεδο, με αντάλλαγμα την ίδρυση παλαιστινιακού κράτους. Μιλώντας στο Voice of America αναγνωρίζει ότι πρόκειται για έναν μακρινό στόχο, θεωρώντας όμως ότι η συμφωνία είναι το πρώτο σημαντικό βήμα προς αυτή τη κατεύθυνση. Από την πλευρά του, ο μέχρι πρότινος περιφερειακός συντονιστής για τη Νότια Ευρώπη στο Γραφείο Εκπαίδευσης των Διπλωματών (Foreign Service Institute) του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Τζον Σιτιλίδης πιστεύει ότι η πολιτική των ΗΠΑ προς το Ισραήλ δεν θα επηρεαστεί μόνο από το ποιος θα κάθεται στην καρέκλα του Οβάλ Γραφείου. Οπως εξηγεί στο «Βήμα», «δεν εξαρτάται μόνο από το ποιος θα είναι ο πρόεδρος. Το Κογκρέσο έχει τελικά τη δύναμη γιατί κρατάει το πορτοφόλι. Ετσι, αποφασίζει, για παράδειγμα, εάν θα υπάρξουν περαιτέρω αποστολές όπλων και ποιο μέτρο υποστήριξης θα προσφέρουμε εάν συνεχιστεί ο πόλεμος».
Given hot wars raging in Ukraine, the Middle East, and Sudan, the news attracted little attention except among those who specialize in following obscure conflicts. News reports in Arabic and some in English spoke of a dangerous confrontation or military escalation in Western Libya, specifically near Ghadames, a strategic Libyan town in the tri-border area where the frontiers of Tunisia, Libya, and Algeria meet.[1]
The confrontation – not yet open conflict or war – was between units associated with the Tripoli-based Libyan government and those connected to the Benghazi-based Libyan government, or to be more precise, the Government of National Unity under Prime Minister Abdul Hamid Dbeibeh (Tripoli) and a parliamentary-led government based in Eastern Libya (Benghazi) under Prime Minister Osama Hammad and closely associated with Libyan military strongman (made a Field Marshal in 2016) Khalifa Haftar. An uneasy ceasefire between the two sides has been in place since October 2020.
The UN recognizes the Tripoli government and not the Benghazi government but both sides in Libya have powerful allies – Tripoli is backed by Turkey and Qatar, and by whatever Turkish arms and Qatari money can secure for them. Benghazi is backed by Egypt and the United Arab Emirates and Russia, with their firepower and gunmen. The Americans support the UN but are not unalterably opposed to Haftar, who spent two decades in the United States and had American citizenship. Haftar also has very real ties to Russia.[2] The Americans fear chaos in Libya more than anything else, chaos that could lead once again to the rise of Jihadist emirates on the southern shores of the Mediterranean Sea.
The “armies” of both sides are rife with foreign fighters and mercenaries, both incorporate local and tribal militias within their ranks in addition to foreigners. Both sides have used Syrian and Sudanese mercenaries against the other. Both sides have Islamist fighters in their ranks. And, as if the situation in Libya was not complicated enough, there is a UN mission (UNSMIL) and UN mandate and resolutions focused on Libya, the whole panoply of globalist interventionism run amok providing years of employment to international bureaucrats, experts, and administrators, as tends to happen in certain countries and situations (“Palestine,” Haiti, Lebanon, Democratic Republic of Congo being some salient examples). And yet it is not the United Nations that will likely decide the nation’s destiny.[3]
Stripped of think tank jargon and UN rhetoric, the struggle in Libya is over who rules locally and who has the upper hand regionally. Inside Libya, it is essentially between pro-Haftar and anti-Haftar forces – with all their ideological, tribal, regional, and personal hues and variations – who have waged bloody conflict before – helped by their patrons – and who now maneuver within the country to try to gain the upper hand within the context of a tenuous, increasingly fragile, ceasefire. And while the “pro-Haftar” and “anti-Haftar” camps are backed by a range of different countries, it is mostly a conflict between regional powers UAE and Qatar, and also connected to the bloody civil war raging in Sudan between UAE-backed (RSF) and Qatari-backed (SAF) armed groups since April 2023.[4]
Haftar (technically, the Libyan Arab Armed Forces or LAAF) forces moving toward the Algerian border signals several things. First of all, it signals that the LAAF can move significant forces across the country and position them on a sensitive international border, essentially in the backyard of the Tripoli-based government. It could also be an effort to connect pro-Haftar Libya more immediately with the emerging pro-Russian Alliance des États du Sahel (Alliance of Sahel States or AES) of Mali, Niger and Burkina Faso. The Ghadames region is also a key node in the Sahel smuggling trade, including drugs and the booming human trafficking business aimed at Europe. The border crossing with Algeria only reopened in December 2023 after being closed for nine years because of instability inside Libya.[5]
In a statement, the LAAF said it wanted to strengthen border security and secure the stability of the country in a strategic region by regular patrolling. But the movement of forces comes about as a new political crisis is brewing in Libya with the Haftar-allied Libyan parliament unanimously dismissing Prime Minister Dbeibeh (who will, of course, ignore the dismissal).[6] Not surprisingly, Haftar’s actions have also alarmed Algeria and pleased those opposed to the Algerian regime.[7]
News reports mentioned that the LAAF forces were led by Major General Saddam Haftar, the 33-year-old youngest son of Marshal Haftar.[8] Saddam Haftar has had, so far, a banner year. In March 2024, the Egyptian press reported that the young Haftar had received a doctorate of philosophy in military science from the Egyptian Military Academy for Higher and Strategic Studies.[9] What seems like empty adulation may be significant in that Egypt reportedly had reservations about Saddam Haftar because of the latter’s support for Sudan’s Rapid Support Forces (RSF) in Sudan’s bloody civil war. Cairo prefers RSF’s rivals, the Sudanese Army (SAF) led by General Abdel Fattah Al-Burhan. Those concerns seem to have been overcome.
Saddam Haftar was also appointed Chief of Staff of LAAF ground forces in June 2024.[10] Shortly thereafter, he traveled to Chad as his 80-year-old father’s envoy to Chadian ruler Mahamat Idriss Deby.[11] Although the elderly, ailing Field Marshal Haftar has several sons, and all of them seem to have been mentioned at some point as rising men of influence, Saddam is definitely getting the most attention now.[12] After his latest appointment, he has been carefully cultivating a public image.
He met with the British Military Attache on July 14, 2024, and then with the Deputy Commander of US Africa Command (AFRICOM), Lt. General John W. Brennan, Jr. to discuss training programs, counterterrorism, and border security on July 18.[13] A pro-Haftar media outlet on August 14, 2024 showed Saddam Haftar chairing a meeting in the presidential offices in Benghazi with “the minister of Interior and the heads of the ministry’s security agencies, in addition to the head of the Internal Security Service and the deputy head of general intelligence.”[14] Still other recent media coverage saw him signing a contract for a new free trade zone with an Emirati company.[15]
Saddam Haftar has, for one so young, a colorful if controversial past. He was indeed named for Iraqi dictator Saddam Hussein, a popular name in the Arab world in 1991. Born and raised in Benghazi, not much is known of his early years but by his early twenties he was taking part in various military campaigns aimed at advancing the cause of his father. Not surprisingly, in addition to fighting, the young man was implicated in all sorts of other unsavory actions, among them bank robbery and kidnapping. Rather common behavior in a civil war.
Saddam Haftar was later associated with the Tariq Ben Zeyad (TBZ) Brigade, a key unit in the Haftar Army. TBZ (and Haftar himself) were excoriated in a damning and detailed December 2022 Amnesty International report.[16] The report accuses the unit and its commanders of war crimes, human rights abuses, and corruption – serious charges which both ring true and which almost certainly apply to other military and security organizations across North Africa from the Atlantic Ocean to the Red Sea.
Despite his thuggish reputation, in 2022, Saddam Haftar was his father’s envoy sent to negotiate a successful oil revenue sharing deal with rival Prime Minister Dbeibeh.[17] There are also rumors of him having visited Israel, speculation promoted, of course, by Qatari-funded, pro-Algerian and pro-Tripoli media.
In Libya and in the region writ large, things are not exactly what they seem to be. “Armies” are often more groupings of militias allied for a common purpose. Control on the ground (especially in mostly desert Libya) is less than it appears on the map. And real power has less to do with righteousness or good governance than it does with cash flow, firepower, or charisma. The West may talk about “a catalogue of horrors,” but what they fear most, especially nearby Europe, is chaos.[18] The elder Haftar’s forces have been written off before yet bounced back.[19] It is early days, but Saddam – the word means “Confronter” or “Adamant One” in Arabic – Haftar may be rising and may eventually replace his father. He may amount to something or he may just be one more ugly Libyan warlord on the passing, mostly chaotic, scene. There have been hundreds of those over the past decade.
*Alberto M. Fernandez is Vice President of MEMRI.
[1] English.aawsat.com/arab-world/5049205-military-forces-amass-western-libya-possible-confrontation-haftars-lna, August 10, 2024.
[2] Washingtoninstitute.org/policy-analysis/will-haftars-heir-be-ally-russians-or-americans, October 21, 2022.
[3] Atlanticcouncil.org/in-depth-research-reports/report/the-united-nations-in-libya-the-sisyphean-transition, July 30, 2024.
[4] Newarab.com/analysis/haftar-and-hemedti-two-sides-same-coin, May 1, 2023.
[5] Alarabiya.net/north-africa/2023/12/07/%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%B3%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D8%BA%D9%84%D8%A7%D9%82%D9%87-%D9%81%D8%AA%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%8A-%D8%A8%D9%8A%D9%86-%D9%84%D9%8A%D8%A8%D9%8A%D8%A7-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B2%D8%A7%D8%A6%D8%B1, accessed August 18, 2024.
[6] Youtube.com/watch?v=2FMnt8i_7rk, August 14, 2024.
[7] X.com/ChawkiBenzehra/status/1821581195995389976, August 8, 2024.
[8] Youtube.com/watch?v=1IFBCZt-8X0&t=13s, August 14, 2024.
[9] youm7.com/story/2024/3/7/%D8%B5%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D9%81%D8%AA%D8%B1-%D9%8A%D8%AD%D8%B5%D9%84-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%AF%D9%83%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D8%A9-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%83%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D9%85%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B3%D9%83%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%8A%D8%A9/6503552, March 7, 2024.
[10] Arabic.rt.com/middle_east/1570884-%D9%84%D9%8A%D8%A8%D9%8A%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%A1-%D8%B1%D9%83%D9%86-%D8%B5%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D9%81%D8%AA%D8%B1-%D9%8A%D8%AA%D8%B3%D9%84%D9%85-%D8%B1%D8%A6%D8%A7%D8%B3%D8%A9-%D8%A3%D8%B1%D9%83%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%84%D9%84%D8%AC%D9%8A%D8%B4-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%8A%D8%A8%D9%8A, June 3, 2024.
[11] X.com/Elmessallati/status/1797277855413354997/photo/1, June 2, 2024.
[12] Middleeasteye.net/news/libya-floods-elseddik-saddam-haftar-brothers-vying-power, September 19, 2023.
[13] Akhbarlibya24.net/2024/07/18/%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%88%D8%A7%D8%A1-%D8%B5%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D9%81%D8%AA%D8%B1-%D9%8A%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D9%85%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%81%D8%B1%D9%8A%D9%83%D9%88%D9%85-%D8%A2%D9%84%D9%8A, July 18, 2024.
[14] Alwatan-ly.com/2024/08/%D8%B1%D8%A6%D9%8A%D8%B3-%D8%A3%D8%B1%D9%83%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%82%D9%88%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D9%8A%D8%A9-%D9%8A%D8%B9%D9%82%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%D8%A7, August 14, 2024.
[15] X.com/omarbosadh/status/1824053357746491656/photo/1, August 15, 2024.
[16] Amnesty.org/en/documents/mde19/6282/2022/en, December 19, 2022.
[17] Theafricareport.com/315005/libya-10-things-you-need-to-know-about-saddam-haftar, September 4, 2023.
[18] Amnesty.org/en/latest/news/2022/12/libya-hold-commanders-of-tariq-ben-zeyad-armed-group-accountable-for-catalogue-of-horrors, December 19, 2022.
[19] Chathamhouse.org/2021/06/libyan-arab-armed-forces, June 2, 2021.
Chico Harlan, Michael Kranish and Isaac Stanley-Becker/Washington Post
The Zvernec peninsula in southwestern Albania. (photo: Ilir Tsouko)
18 August 24
Kushner’s use of foreign funds is again coming under scrutiny. Environmentalists fear his planned resort could destroy a delicate ecosystem.
In one of his several trips to Albania over the past few years, Jared Kushner went hiking along a stretch of Mediterranean coastline with pristine sand dunes and cliff-lined beaches. The place, he said in an interview, was “magnificent” and “natural.”
It was also, he said, an “incredible canvas” for his dreams of developing luxury projects. “It’s a place where people would love to be.”
Now, Kushner is seeking to transform this stretch of Albania into the kind of luxury resort that his father-in-law, former president Donald Trump, would brag about. It would be Kushner’s biggest project yet using part of his roughly $3 billion private equity fund — financed largely by investors in Saudi Arabia and other Middle East petrostates — bringing international tourism to an area that stagnated under years of communism and neglect.
But Kushner’s planned development is facing local and international blowback because of its potential environmental harm. Conservation groups warn that construction of the villas and hotel rooms could destroy a habitat for pelicans, flamingos and several endangered species and undermine international efforts to preserve one of the last wild, coastal ecosystems in the Mediterranean.
“I have huge concerns,” said Ryan Gellert, the CEO of the outdoors company Patagonia, which has worked with Albania to preserve a wild river system not far from Kushner’s prospective site. In an interview, Gellert said the river system hinges on a healthy delta. “It is a stunning area, unique across the Mediterranean. And the idea of them developing this, particularly in the absence of a master plan, is a really bad idea.”
The development is at least the second time Kushner has partnered with governments in the Balkans friendly to the former president, with the assistance of at least one former Trump administration official with deep ties to those nation’s leaders — a business practice that many Democrats and other critics say is a conflict of interest.
The former senior White House adviser has accepted billions from the sovereign investment funds of countries that he dealt with as a government official, and is now investing in countries his father-in-law would deal with if reelected. Kushner makes an estimated $40 million in management fees, regardless of what happens to the investment, and stands to make much more if the deals are profitable, according to a recent letter from Senate Finance Committee Chairman Ron Wyden, a Democrat from Oregon.
Kushner acknowledged in an interview with The Washington Post that he benefited from relationships developed while in government, but he made a distinction between selling his expertise and setting up an investment company.
“A lot of people” leave government and “they kind of sell their services, you know, based on their relationships. I didn’t want to do that,” Kushner said. “I’ve always been an investor.”
Kushner and his partners also dispute the project would despoil the ecosystem. Asher Abehsera, the CEO and partner of Affinity Global Development, Kushner’s development firm, said the project would “enhance” the area, not threaten it. Kushner said that the project would “respect all environmental requirements” and be “very sustainable.”
Kushner has been helped by the fact that Albania is racing to tap into the travel boom that is enriching southern Europe, including neighbors in the Balkans. And Albania is led by a prime minister who had sought to work closely with Trump in his first term and would get a second chance if Trump returns to the White House. The prime minister, Socialist Edi Rama, had also met repeatedly with Trump’s then-special envoy to the Balkans, Richard Grenell — who now works for Kushner’s company helping to develop eastern European deals.
Kushner is planning two developments in Albania, but the more disputed one is in the coastal area of Zvernec — a secluded paradise of beaches and cliffs with the Adriatic Sea on one side and a lagoon on the other. The zone, which lies beyond the reach of roads, has long been seen as a treasure for would-be investors. It has also been off-limits as a protected landscape, where a sign warns even against camping.
But the Albanian government recently amended a law to open the door for high-end tourism — in facilities of “5 stars or more” — in such protected areas. Officials here say it is unrealistic to wall off potentially lucrative parts of a country that is trying to catch up economically after decades of isolation.
One month after that law was amended, Kushner shared on social media dreamy renderings of how that area could be remade: A series of curved resorts or villa complexes, almost resembling undulating waves, built of stone and wood and glass. Docks reaching into the lagoon. Pleasure boats casting shadows in azure waters.
The renderings even included a plane overhead, a nod to a new international airport being built nearby.
“It’s very difficult to say no to economic development,” said Besjana Guri, one of the founders of EcoAlbania, an environmental nongovernmental organization. But, she said, Albania has “something other countries don’t have, so you have to keep it like that, and profit from it in a different way. Albania still has nature.”
Tapping Saudi sovereign funds
Kushner created his private equity company, Affinity Partners, shortly after Trump lost his reelection bid — and it has since been his primary pursuit. He hired other former Trump officials and obtained $3 billion in funding, according to the company’s Securities and Exchange Commission filing, including $2 billion from Saudi Arabia’s sovereign wealth fund.
That infusion was enabled by Crown Prince Mohammed bin Salman, with whom Kushner had worked closely. As first reported by the New York Times, four members of a five-person panel of advisers to the Saudi Public Investment Fund initially were not in favor of providing the money to Kushner, but shortly after that meeting, the prince led the full board in approving the deal.
The funding came after a U.S. intelligence report concluded that the crown prince had approved the killing or capture of Washington Post contributing opinion columnist Jamal Khashoggi, who was murdered at the Saudi Consulate in Istanbul in 2018. The prince has denied ordering the killing but took responsibility for it, saying it was a “mistake.” Kushner also received hundreds of millions of dollars from funds in Qatar and the United Arab Emirates.
Wyden pointed to those funding sources to raise concerns about whether Kushner has improperly leveraged his time in the White House and ties to Trump. He wrote in his letter that Kushner’s funding from mostly foreign sources “creates an appearance that Affinity’s investors are motivated not by commercial interests of seeking a return on investment, but rather by strategic considerations of foreign nationals seeking to funnel money to U.S. individuals with personal connections to former President Trump.”
Don Fox, the former acting director of the Office of Government Ethics, said: “The question is whether he is trading on his own business acumen or the fact that he is the son-in-law of the former president who may be president again. Is that illegal? No. Does it look good? No.”
Kushner initially suggested that he would invest a substantial amount of the Saudi money in Israel, portraying it as a natural extension of his prior role as Trump’s Middle East dealmaker. In that role, Kushner vowed to bring Muslims and Jews closer together and helped negotiate the Abraham Accords, which normalized relations between Israel and four Arab states — a deal now strained by the war in the Gaza Strip. But aside from two known deals, involving an auto company and an insurance firm, more extensive investments haven’t come to fruition.
Kushner has focused, instead, on two countries in the Balkans, Serbia and Albania, as well as deals in the United States.
In Serbia, Kushner’s company signed an agreement in May to transform a onetime national defense complex — bombed in 1999 by U.S.-led NATO forces — into luxury condos, a hotel, offices and shops.
A key player in the Balkan deals is Grenell, who has talked publicly about his role in connecting Kushner with leaders in Serbia and Albania. He served formerly as U.S. ambassador to Germany and acting director of national intelligence, in addition to working in the Balkans. He is often mentioned as a possible secretary of state if Trump is elected again, which means he could be dealing with foreign officials he is seeking to cement deals with right now. Grenell did not respond to an interview request.
The deal to renovate the site in Belgrade was sensitive, because of its history as a NATO bombing target, and was negotiated in secret. After the May announcement of the deal, Serbia’s minister of construction, transportation and infrastructure minister, Goran Vesic, said that Serbia had chosen a “reputable American company” to undertake the work. The press release said that Affinity Partners had obtained a 99-year lease on the land. The site will also include a memorial “dedicated to all the victims of NATO aggression from 1999,” the release said.
But Kushner has already faced some pushback. The company’s Serbia plans have led to street protests. And after he shared “early design images” on social media, some of the people living nearby the potential Zvernec development were startled by the scale.
“I know tourism brings growth,” said Kostaq Konomi, the head of the nearest village. “But if you are building something new, you are also destroying something.”
A fragile and potentially lucrative property
In Albania, the idyllic property portrayed in Kushner’s renderings is, for now, unfenced land, reachable on foot after the rock-strewn road dead-ends into sand. From there, past a half-mile beach marked with little more than bird footprints, the land begins to rise. Cows nibble on rough hillside grass. Insects buzz around shrubs. Footpaths lead higher yet, to a sun-kissed ridge that, on one side, drops sheerly toward the Adriatic and, on the other, slopes gently toward the lagoon.
On maps, this is called the Vjose-Narte Protected Landscape.
And it is the place where Kushner has inserted himself into a boiling debate in Albania over the need to preserve vs. develop.
That argument is an outgrowth of Albania’s turbulent history. Until 1990, the country had been gripped by a repressive dictatorship. Foreign governments warned against travel. The economy lagged woefully behind Mediterranean neighbors. Perhaps the lone upside, as the Iron Curtain fell, was that Albania found itself — almost by accident — with a bounty of untouched natural beauty.
Determining how much of that nature to keep has been a primary challenge for Rama, who has held power since 2013. Last year, working with environmental groups and Patagonia, Rama’s government made a national park out of one of Europe’s only free-flowing rivers. Descending from a mountain, the Vjosa River cuts through gorges and then meanders to the coastline. Rama called the park an “inheritance for future generations.”
But Rama has also led a push for rapid development. His government has offered tax breaks and other incentives for investors. Under his watch, up and down the coastline, builders have turned once-quiet areas of pine trees or sand dunes into hotels, apartments and villas. More recently, as Albania has developed a reputation as a budget destination, he has made the case that the country also needs “high-profile tourism that attracts big consumers.”
Rama and his office did not respond to requests for comment. But in a statement last year, he said that “what 400 yachts can generate is equal to what can be earned from 40,000 low-cost visitors.”
Initially, neither Kushner nor anybody else from Trump’s orbit seemed a likely partner. Before Trump’s election in 2016, Rama predicted in one interview that Trump would “hurt” democracy globally. He said in another that Trump’s rhetoric against Muslims was “embarrassing America in the eyes of the world.” But after Trump became president, the two men met at least three times. A report issued earlier this year by House Democrats — titled “White House for Sale,” about alleged efforts by foreign nations to influence Trump — included a section on a trip that Rama made to Washington during which he and other Albanian officials stayed at the Trump International Hotel.
The report said that Albania’s three main political parties, including Rama’s Socialist Party, hired U.S.-based lobbyists “with close ties to then-President Trump” to influence his administration.
Elton Skendaj, the Albanian-born director of the democracy and governance program at Georgetown University, said that Rama is “very transactional,” and in that way a natural partner for Trump.
“Whoever is in the White House will be Albania’s best friend,” Skendaj said. “And they’ll do their best to host him. People like Trump or Kushner — Albanians would not tell you, ‘Oh, I can’t believe you’re breaking all these democratic norms’ or ‘You’re corrupt.’ They’ll be like, ‘Okay, you’re welcome here.’ They know how to work with you.”
Polls show Albania is one of the most pro-American nations in the world. And its government, long seen by Western authorities as being plagued by corruption, views foreign investment as a way to bolster its credibility.
Albania emerged on Kushner’s radar in 2021, when a friend described the country as a must-see. Kushner went. He met with Rama during that trip, he said in an interview, but didn’t discuss any particular business ventures. The tourism boom in Albania remained in his mind, however, when he returned to the United States and thought about “geographies that are on the ascent.”
So Kushner dispatched his business partner, Abehsera, to look into ideas for the country.
Kushner recalled Rama saying that “if you can develop something very special, I am open-minded.”
Kushner was back in Albania last year, he said, spending several days with his wife, Ivanka, marveling at the restaurants. Along with Grenell, he visited a national museum with Rama, according to photographs published in Albanian media.
Several Albanian politicians said that Rama has long floated the idea of developing Sazan Island, a former military outpost five miles off the coast. That area has fewer environmental considerations because its land is not designated as protected.
With Zvernec, Abehsera said the possibility of developing there was first raised by the Kastrati Group, which dominates several key industries in Albania, including oil. Abehsera said the Kastrati Group would potentially be “our local building partner on the ground.” Officials at the Kastrati Group did not respond to an interview request.
Albania has not yet received an official proposal from Kushner for the project in Zvernec. But Kushner said that Rama has personally seen the renderings and got “very, very excited.”
Environmentalists counter that this coastal area is one of the most important habitats in Europe, remarkable for its natural diversity: It has sand dunes that host loggerhead sea turtles and a lagoon that serves as a haven for water birds. A 2021 report from Andrej Sovinc, an expert on protected areas working on behalf of the International Union for Conservation of Nature, said the lagoon had “significant conservation value at the national and even global scales.”
The area slated for development is just eight miles to the south of the mouth of the Vjosa. Aleko Miho, a biologist at the University of Tirana, says the two spots are linked: The river over centuries formed the lagoon by oscillating and dumping sediment. In his report, Sovinc raised the idea that the lagoon, too, should be made a national park — a higher status than it now holds. Sovinc recalled that Albanian officials, in meetings, called such a move unnecessary; the area, after all, was already protected.
Environmentalists say the government has a history of playing loose with the nation’s conservation rules. The nearby airport, under construction and scheduled to open next year, had also been part of the protected area. Just before construction crews broke ground, the government redrew and shrank the boundaries.
“It is a protection on paper but not in reality,” said Ulrich Eichelmann, the founder of Riverwatch, an organization that helped campaign for the national park.
Then, in February, as NGOs protested outside the parliament, the government changed the law on protected areas — removing a potential obstacle for Kushner’s plans.
Several lawmakers, who spoke on the condition of anonymity to share details of legislation, said that the government had not changed the law specifically for Kushner. They said that some Albanian politicians own land in protected areas and stand to benefit from the changes. Rama said on social media that the move was part of Albania’s “ambitious path for sustainable development.”
Albania’s minister for tourism and the environment, Mirela Kumbaro Furxhi, said in an interview that “all of Albania is open for potential development.” She said that a small country can’t afford to protect wide swaths of land — officially, more than 21 percent of Albania’s territory — to prevent economic progress. In the past few decades, young people have streamed out of the country, in search of jobs elsewhere. Many of the villages around Kushner’s potential sites are inhabited almost entirely by retirees and could benefit from an influx of job opportunities.
If many environmentalists had their way, Kumbaro said, people around Vjosa would have to “abandon the region forever and to have only the birds.”
Can a resort and ecosystem coexist?
The renderings, and the plans drawn up by Affinity, spell out one vision for the future of this area. Abehsera said that several thousand people will have jobs, both in construction and in working at the hotels and villas. He said that the “the environmental considerations are massive” and that the quality of the lagoon might even improve, as parts had been used for agriculture and developers intend to perform some cleanup work.
“We’re going to enhance the holistic qualities of the existing ecosystem,” he said, adding that the flamingos and pelicans would be protected.
Joni Vorpsi, 28, an ornithologist who works for the Protection and Preservation of Natural Environment in Albania, fears that won’t be possible. As he walked along the lagoon one morning, carrying his tripod and binoculars, he described what might happen in the coming years — all while pausing to point out the black-winged stilts, the pied avocets and the flamingos, congregating in a group of more than 1,000. Kushner’s development, Vorpsi said, would mean years of construction, new roads and infrastructure work to ensure an energy supply, plus increased traffic from the nearby airport, going where few cars have previously gone.
“It can’t coexist,” he said. “Even if you try to be cautious, there is just so much disturbance.”
Not everybody cares about birds, he acknowledged. But to him, they are an indicator of a healthy environment — of nature in balance. They feed on the plants in the lagoon, and in turn that spares the lagoon from being sucked dry by vegetation.
There are still some obstacles to the resort becoming reality — including in Washington.
Kushner and Ivanka — Trump’s daughter — have both said they don’t plan to rejoin the White House if Trump is elected again. But Kushner has left himself an out, noting in various interviews that his life has not always worked as he planned, such as when Trump brought him to the White House.
If Kushner were to return to the White House, his investment activities could create the appearance of conflicts. As a government employee, he would have to release financial details on his privately owned company that he currently is not required to reveal.
Kushner has structured his company in a way that avoids most disclosure, and he has long stymied efforts by Democrats who want to learn more about his financial dealings.
The one thing Kushner is willing to predict is the trajectory for Albania. He says the country is “primed for something special.” The prices are reasonable, he said. The people are friendly.
“My time in Albania definitely made me feel that it was a place on the ascent,” he said.
Ανοικτή επιστολή στον Πρόεδρο, στον Αρχηγό Αστυνομίας και στον Γενικό Εισαγγελέα της Κυπριακής Δημοκρατίας
Αξιότιμοι κύριοι,
Στη βιβλιοθήκη του Ανώτατου Δικαστηρίου του Ηνωμένου Βασιλείου, δύο διδάγματα του Πλάτωνα και τρία του Αριστοτέλη είναι χαραγμένα στα έργα τέχνης που κοσμούν τους τοίχους. Ένα από αυτά του Αριστοτέλη τα λέει όλα. «Στη δικαιοσύνη επικεντρώνεται η τάξη της κοινωνίας».
Ο Δυτικός πολιτισμός χτίστηκε επάνω σε αυτή και σε σχετικές ιδέες με αρχαία ελληνική προέλευση, όπως το κράτος δικαίου. Το ίδιο ισχύει για τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), το Συμβούλιο της Ευρώπης και την Ευρωπαϊκή Ένωση, στα οποία η Κυπριακή Δημοκρατία (ΚΔ) εντάχθηκε το 1960, 1961 και 2004 αντίστοιχα.
Παρ’ όλα αυτά, στην ΚΔ εδώ και για 50 και πλέον χρόνια, αντί η τάξη της κοινωνίας να επικεντρώνεται στη δικαιοσύνη, η εγκληματικότητα έχει συνδεθεί με την ατιμωρησία με αποτέλεσμα τη συστημική αταξία και αδικία σε δύο παράλληλες κοινωνίες.
Σύμβολο αυτής της κατάντιας είναι η περιθωριοποίηση των τεσσάρων Συμβάσεων της Γενεύης, πυλώνων του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου που υπογράφτηκαν πριν από 75 χρόνια, στις 12 Αυγούστου 1949, και ενσωματώθηκαν στο Κυπριακό Δίκαιο μέσω του περί των Συνθηκών της Γενεύης Κυρωτικού Νόμου του 1966 (στο www.cylaw.org/nomoi/arith/1966_1_040.pdf).
Οι τέσσερεις Συμβάσεις της Γενεύης έχουν 196 μέρη, συμπεριλαμβανομένων της ΚΔ και των τριών «εγγυητριών δυνάμεων» της, δηλαδή της Ελλάδας, της Τουρκίας και του Ηνωμένου Βασιλείου. Το Άρθρο 2 της κάθε Σύμβασης ορίζει ότι η καθεμία «εφαρμόζεται» όχι μόνο «εις περίπτωσιν πολέμου κηρυχθέντος ή πάσης άλλης ενόπλου συρράξεως αναφυομένης μεταξύ δύο ή περισσοτέρων των Υψηλών Συμβαλλομένων Μερών», αλλά «εφαρμόζεται επίσης εις πάσαν περίπτωσιν μερικής ή ολικής κατοχής των εδαφών ενός των Υψηλών Συμβαλλομένων Μερών και αν έτι η εν λόγω κατάληψις δεν αντιμετωπίση ένοπλον αντίστασιν».
Επομένως, οι τέσσερεις Συμβάσεις της Γενεύης έχουν ζωτική σημασία για την ημικατεχόμενη ΚΔ. Εντούτοις, εν μέρει επειδή η Τουρκία δεν έχει παραδεχτεί ότι είναι κατοχική δύναμη με ανάλογες υποχρεώσεις, οι Συμβάσεις έχουν παραβιαστεί κατάφωρα. Μία από τις πολλαπλές συνέπειες είναι ότι πολλά προστατευόμενα πρόσωπα, όπως οι άμαχοι κάτοικοι οικιών, δεν έχουν προστατευτεί όπως απαιτεί η Τέταρτη Σύμβαση περί προστασίας του αμάχου πληθυσμού, εν καιρώ πολέμου. Εξ ου η ύπαρξη τόσων πολλών δολοφονημένων, εξαφανισμένων, αγνοουμένων, βιασμένων, εκτοπισμένων και διωγμένων πολιτών της ΚΔ.
Από αυτήν την αφετηρία, σας καταθέτω αυτήν την ανοιχτή επιστολή και σας προσκαλώ να απαντήσετε στα ερωτήματα που σας θέτω.
«Ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα…»
Το τεράστιο μέγεθος της τουρκικής εγκληματικότητας υπογραμμίστηκε από τον Πρόεδρο της ΚΔ, κ. Νίκο Χριστοδουλίδη, στην ομιλία του στη Λευκωσία την 20ή Ιουλίου 2024, σε εκδήλωση για την 50ή επέτειο της τουρκικής εισβολής της 20ής Ιουλίου 1974:
«Πενήντα χρόνια μετά, η Ιστορία καταγράφει ότι το προδοτικό πραξικόπημα της Χούντας των Αθηνών και των εδώ συνεργατών της, που ανέτρεψε τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, χρησιμοποιήθηκε ως πρόσχημα από την Άγκυρα, για να εισβάλει στην Κύπρο, διαπράττοντας ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα στη σύγχρονη μεταπολεμική Ιστορία της Ευρώπης και υλοποιώντας έναν πάγιο τουρκικό στόχο, αυτόν της διαίρεσης και της δημογραφικής αλλοίωσης πέραν του ενός τρίτου της πατρίδας μας».
«Στυγερές δολοφονίες», «Ο βίαιος ξεριζωμός» κ.λπ.
Στην ομιλία του, ο Προέδρος Χριστοδουλίδης μίλησε ρητά για «στυγερές δολοφονίες» και παρουσίασε έναν επιλεκτικό κατάλογο:
«* Ο άδικος χαμός εκατοντάδων ανθρώπων και ο βίαιος ξεριζωμός δεκάδων χιλιάδων οικογενειών από τα σπίτια τους,
* οι αγνοούμενοι, των οποίων η τύχη δεν έχει ακόμη διακριβωθεί, και τα παιδιά και τα εγγόνια τους, που ακόμη περιμένουν,
* οι εγκλωβισμένοι μας που παρέμειναν, παρά τις διώξεις, πιέσεις και τις συνεχείς προκλήσεις, στις εστίες τους,
* η επονείδιστη καταστροφή της πολιτιστικής και θρησκευτικής μας κληρονομιάς, οι εκκλησιές, τα ιστορικά μας μνημεία, η φύση, οι τόποι μας».
Αυτές οι αδικίες αποτελούν μέρη ενός ευρύτερου μοτίβου, που εξηγεί γιατί η μία ατιμώρητη αδικία έχει οδηγήσει στην άλλη.
Στις 21 Δεκεμβρίου 1963 ξέσπασε εσωτερική ένοπλη σύρραξη. Ακολούθησε διεθνής ένοπλη σύρραξη. Σύμφωνα με την ΚΔ στο Έγγραφο του ΟΗΕ S/5488 της 26ης Δεκεμβρίου 1963, την ημέρα των Χριστουγέννων η Τουρκία ξεκίνησε «πράξεις επιθετικότητας» («acts of aggression») και «επέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της Κύπρου» – μέσω της «απειλής και της χρήσης βίας έναντι της εδαφικής ακεραιότητας και πολιτικής ανεξαρτησίας της».
Κατά καιρούς, στα επόμενα δέκα χρόνια, επιβλήθηκε βία από διαφορετικές στρατιωτικές και παραστρατιωτικές δυνάμεις. Μάλιστα, φαίνεται ότι διαπράχθηκαν εγκλήματα σε αντίθεση με το Κυπριακό Δίκαιο και το Διεθνές Δίκαιο. Ταυτόχρονα, και εδώ είναι η ουσία του ζητήματος, εμφανίστηκε κλίμα ατιμωρησίας.
Ήταν σε τέτοιο απαράδεκτο κλίμα που, το καλοκαίρι του 1974, η Χούντα των Αθηνών διέπραξε πραξικόπημα στη Λευκωσία στις 15 Ιουλίου και η τουρκική κυβέρνηση στην Άγκυρα υποκίνησε δύο αλληλένδετες εισβολές στην ΚΔ στις 20 Ιουλίου και 14 Αυγούστου. Καθεμία από αυτές τις τρεις επιθέσεις ήταν έγκλημα.
Ενώ η πρώτη τουρκική εισβολή είχε ως φαινομενικά αληθοφανές αλλά ψευδές πρόσχημα το πραξικόπημα, η δεύτερη τουρκική εισβολή δεν είχε κανένα πρόσχημα εφόσον το οκταήμερο πραξικοπηματικό καθεστώς στη Λευκωσία είχε καταρρεύσει στις 23 Ιουλίου.
Αμέτρητα εγκλήματα χωρίς τιμωρία
Σε εντελώς εκφοβιστικό κλίμα ατιμωρησίας, οι δύο τουρκικές εισβολές οδήγησαν σε φόνους, βιασμούς, άσεμνες επιθέσεις, διακρίσεις, εξαναγκαστικές εξώσεις, βίαιες μεταφορές, απελάσεις και άλλες απάνθρωπες πράξεις κατά άμαχων προστατευμένων προσώπων σε αντίθεση με τα άρθρα 27, 49, 147 και άλλα άρθρα της Τέταρτης Σύμβασης της Γενεύης περί προστασίας του αμάχου πληθυσμού, εν καιρώ πολέμου. Επιπλέον, απ’ ό,τι φαίνεται, η κάθε εισβολή οδήγησε σε σοβαρές παραβιάσεις της Τρίτης Σύμβασης της Γενεύης περί μεταχειρίσεως των αιχμαλώτων πολέμου.
Λεπτομέρειες για επιβεβαιωμένα, υποπτευόμενα και εικαζόμενα εγκλήματα είναι θαμμένες στα αρχεία του ΟΗΕ, όπως τα έγγραφα που αναπαράγονται σε βιβλίο 364 σελίδων, στο οποίο έγραψα Πρόλογο – Marta Murzanska (ed.), Cyprus in the UN Archives: January 1974 – December 1974 (Larnaca: ERPIC, 2017), www.amazon.com/Cyprus-Archives-January-1974-December/dp/9963211526
Όταν ανακοινώθηκε κατάπαυση του πυρός στις 16:00 της 16ης Αυγούστου 1974, η Τουρκία είχε ήδη ολοκληρώσει την κατοχή του 57 τοις εκατόν της ακτογραμμής της ΚΔ, πέραν του 36 τοις εκατόν της επικράτειάς της. Από τότε έχουν διαπραχθεί ακόμη περισσότερα εγκλήματα σε ενισχυμένο κλίμα ατιμωρησίας.
Εξωφρενική και κινηματογραφημένη περίπτωση είναι «η βάναυση δολοφονία του 24χρονου Τάσου Ισαάκ και του 26χρονου Σολωμού Σολωμού». Έτσι χαρακτηρίστηκε αυτό το ατιμώρητο διπλό έγκλημα από την Προεδρία της ΚΔ στις 11 Αυγούστου 2023, 27 χρόνια μετά από το βάρβαρο λιντσάρισμα του Ισαάκ στη νεκρή ζώνη την 11η Αυγούστου 1996 και τον εν ψυχρώ πυροβολισμό του Σολωμού σε διπλανό φυλάκιο της κατοχικής δύναμης τρεις μέρες αργότερα. (Δείτε στο https://x.com/CYpresidency/status/1690021251761192960).
Εξαιτίας των επιβεβαιωμένων αποτυχιών της Τουρκίας, οι ύποπτοι δράστες παραμένουν ελεύθεροι. Λεπτομέρειες βρίσκονται στις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) στις υποθέσεις Isaak v Turkey [2008] ECHR 553 και Solomou & Others v Turkey [2008] ECHR 552.
Τα αγνοημένα θύματα του βιασμού
Στην ομιλία του της 20ής Ιουλίου 2024, η μόνη φορά που ο Προέδρος Χριστοδουλίδης ανάφερε τον βιασμό ήταν μεταφορικά, όταν παρατήρησε ότι το 1974 «η Κυπριακή Δημοκρατία υπέστη έναν διπλό βιασμό…». Έτσι, όπως έχουν κάνει τόσοι άλλοι πολιτικοί, ο Πρόεδρος αγνόησε τα ενήλικα και ανήλικα άτομα που είχαν κυριολεκτικά βιαστεί, όπως τις γυναίκες και τα κορίτσια που αναφέρονται σιωπηρά στους δύο Τόμους της Έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η οποία υιοθετήθηκε στις 10 Ιουλίου 1976 πριν αποχαρακτηριστεί στις 31 Αυγούστου 1979 και μετέπειτα αρχειοθετηθεί (στο https://hudoc.echr.coe.int/).
Στην παράγραφο 373 του Τόμου Ι της Έκθεσής της, η Επιτροπή κατέληξε στο ακόλουθο συμπέρασμα: «Tα αποδεικτικά στοιχεία δείχνουν ότι βιασμοί διαπράχθηκαν από Τούρκους στρατιώτες, και τουλάχιστον σε δύο περιπτώσεις ακόμη από Τούρκους αξιωματικούς, και όχι μόνο σε μεμονωμένες περιπτώσεις απειθαρχίας».
«Ζώνη ατιμωρησίας»
Από τότε που άρχισε η τουρκική κατοχή, η φύση της ατιμώρητης εγκληματικότητας έχει μεταμορφωθεί. Για παράδειγμα, στον τομέα της δημογραφικής μηχανής ενεργοποιήθηκε αρχικά ο αποικισμός του κατεχόμενου τμήματος με πολίτες της Τουρκίας, σε αντίθεση με τα άρθρα 49 και 147 της Τέταρτης Σύμβασης της Γενεύης. Πιο πρόσφατα, τόσοι άλλοι ξένοι έχουν μεταφερθεί παράνομα στο κατεχόμενο τμήμα. Αυτοί περιλαμβάνουν περίπου δέκα χιλιάδες πολίτες της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Πακιστάν που «κατοικούν» εκεί, παράτυποι μετανάστες που φαίνεται ότι εργαλειοποιούνται από την Τουρκία ως «όπλα υβριδικού πολέμου» και τα κακοποιημένα θύματα της ανθρωποεμπορίας, παιδοεμπορίας, σύγχρονης δουλεμπορίας και των σιχαμερών σχετικών εγκλημάτων (για τους Πακιστανούς πολίτες, δείτε στο https://pio.mfa.gov.ct.tr/en/pakistani-citizens-feel-at-home-in-the-trnc-we-also-feel-at-home-here-in-pakistan-dilsad-senol/)
Σε έκθεση για το εμπόριο ανθρώπων, που δημοσιεύτηκε τον Ιούνιο 2012, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ των ΗΠΑ άρχισε να προειδοποιεί ότι «η περιοχή που διαχειρίζονται Τουρκοκύπριοι», δηλαδή αυτή υπό κατοχή, «συνεχίζει να είναι ζώνη ατιμωρησίας για το εμπόριο ανθρώπων», στην οποία «η σωματεμπορία» («sex trafficking») είναι ιδιαίτερο «πρόβλημα» (Δείτε στο https://2009-2017.state.gov/j/tip/rls/tiprpt/2012/192366.htm).
Κατάλογος ατιμώρητων παρανομιών
Συνοπτικά, στην ΚΔ από τις 21 Δεκεμβρίου 1963 μέχρι σήμερα έχουν ή φαίνεται ότι έχουν διαπραχθεί αμέτρητες ατιμώρητες παρανομίες. Περιλαμβάνουν:
* Εγκλήματα κατά της ειρήνης, εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας σε αντίθεση με το Άρθρο 6 του Χάρτη του Στρατοδικείου της Νυρεμβέργης της 8ης Αυγούστου 1945 και με το Ψήφισμα 95 (Ι) της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ της 11ης Δεκεμβρίου 1946, που «επιβεβαιώνει τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου που αναγνωρίζονται από τον Χάρτη του Στρατοδικείου της Νυρεμβέργης και από την απόφαση του Στρατοδικείου της Νυρεμβέργης».
* Το έγκλημα της Γενοκτονίας σε αντίθεση με τη Σύμβαση για την Πρόληψη και Καταστολή του Εγκλήματος της Γενοκτονίας της 9ης Δεκεμβρίου 1948, που έχει 153 κράτη – μέλη, εκ των οποίων είναι η ΚΔ και οι «εγγυήτριες δυνάμεις» της.
* Διεθνή εγκλήματα που συνδέονται με σοβαρές παραβιάσεις των Συμβάσεων της Γενεύης της 12ης Αυγούστου 1949, ειδικά την Τρίτη Σύμβαση και την Τέταρτη Σύμβαση που ανέφερα νωρίτερα.
* Το έγκλημα του Απαρτχάιντ σε αντίθεση με τη Σύμβαση για το Έγκλημα του Απαρτχάιντ της 30ής Νοεμβρίου 1973, που τέθηκε σε ισχύ στις 18 Ιουλίου 1976 και έχει 110 κράτη-μέλη που δεν περιλαμβάνουν ούτε την ΚΔ ούτε τις «εγγυήτριες δυνάμεις» της.
* Διεθνή εγκλήματα που έχουν διαπραχθεί από την 1η Ιουλίου 2002 (όπως τη λεηλασία τοποθεσίας) σε αντίθεση με το Καταστατικό της Ρώμης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου της 17ης Ιουλίου 1998 που τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 2002 και έχει 124 κράτη-μέλη, εκ των οποίων είναι η ΚΔ, η Ελλάδα και το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά όχι η Τουρκία.
* Παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελευθερίων.
* Παραβιάσεις του εθιμικού Διεθνούς Δικαίου και των εθίμων του πολέμου.
* Άλλες παρανομίες σε αντίθεση με το Διεθνές Δίκαιο.
* Ποινικά αδικήματα σε αντίθεση με το Ποινικό Δίκαιο της ΚΔ, και
* άλλες παρανομίες σε αντίθεση με το Κυπριακό Δίκαιο.
Στον άμεσο απόηχο της ολοκλήρωσης της κατοχής, η ΚΔ επέδειξε κάπως σκληρή γραμμή κατά της εγκληματικότητας. Αυτό αποδεικνύεται από δύο επίσημες γραπτές καταγγελίες.
Η μία ήταν η καταγγελία της 19ης Σεπτεμβρίου 1974, που υποβλήθηκε από την Κυπριακή Κυβέρνηση στην ΕΔΑΔ. Αυτή έδωσε έμφαση σε εικαζόμενα εγκλήματα που είχαν ως αποτέλεσμα εικαζόμενες παραβιάσεις της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου της 4ης Νοεμβρίου 1950. Εξ ου και η προαναφερόμενη Έκθεση της Επιτροπής.
Η δεύτερη ήταν καταγγελία που υποβλήθηκε από τον Πρέσβη Ζήνωνα Ρωσσίδη, Μόνιμο Αντιπρόσωπο της ΚΔ στο ΟΗΕ, σε επιστολή 20 σελίδων της 6ης Δεκεμβρίου 1974, προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ (έγγραφο του ΟΗΕ S/11569), που κατέληξε στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Αυτή έδωσε έμφαση σε εικαζόμενα εγκλήματα σε αντίθεση με τις Συμβάσεις της Γενεύης και όχι μόνο.
Με την πάροδο του χρόνου, όμως, η ΚΔ αποφάσισε να ακολουθήσει μιαν ανήθικη και, εν τέλει, αποτυχημένη πολιτική του κατευνασμού προς όφελος της Τουρκίας. Επίσης, αν και πέτυχε όταν οδήγησε την Τουρκία στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η ΚΔ επέλεξε να μην εκμεταλλευτεί όλους τους διαθέσιμους μοχλούς της δικαιοσύνης.
Εκτός από τον Νίκο Σαμψών, επί οκτώ μέρες ντε φάκτο επικεφαλής του πραξικοπηματικού καθεστώτος στη Λευκωσία, που καταδικάστηκε σε κυπριακό ποινικό δικαστήριο, τόσοι άλλοι γλύτωσαν σε κλίμα ατιμωρησίας. Ανάμεσα σε αυτούς είναι οι υπόλοιποι πραξικοπηματίες συν προδότες, δολοφόνοι, βιαστές, παιδοβιαστές, κλέφτες και απατεώνες. Είτε άμεσα είτε έμμεσα, διάφορα κυρίαρχα κράτη ευθύνονται για την ατιμώρητη εγκληματικότητα, κυρίως, αλλά όχι μόνο η Τουρκία.
Καθοριστικά, η ατιμωρησία έχει παγιωθεί από τον ΟΗΕ, επειδή το Συμβούλιο Ασφαλείας:
* έχει αγνοήσει την καταγγελία της 6ης Δεκεμβρίου 1974,
* δεν έχει υποβάλει κυρώσεις κατά της Τουρκίας,
* δεν έχει τερματίσει την τουρκική κατοχή έχοντας εγκρίνει οποιεσδήποτε «στρατιωτικές επιδείξεις», οποιονδήποτε «αποκλεισμό» ή οποιεσδήποτε «άλλες επιχειρήσεις αεροπορικών, θαλάσσιων ή χερσαίων δυνάμεων των Μελών των Ηνωμένων Εθνών», όπως προβλέπει σε ορισμένες περιπτώσεις το Άρθρο 42 του Χάρτη του ΟΗΕ,
* δεν έχει εγκαθιδρύσει διεθνές ποινικό δικαστήριο για την Κύπρο παρόμοιο με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την Πρώην Γιουγκοσλαβία, το οποίο το Συμβούλιο Ασφαλείας εγκαθίδρυσε στη Χάγη μέσω του Ψηφίσματος 827 (1993).
Το κερασάκι στην τούρτα είναι ότι μέσω Ψηφισμάτων όπως το Ψήφισμα 649 (1990), το Συμβούλιο Ασφαλείας έχει υιοθετήσει τις «δικοινοτικές», «διζωνικές» και «ομοσπονδιακές» αρχές που η Τουρκία προωθούσε από το 1974 με προφανή στόχο τη νομιμοποίηση των παράνομων συνεπειών των εγκλημάτων.
Ερωτήματα
Σε δήλωση της 12ης Ιανουαρίου 2023, ο Αντόνιο Γκουτέρες, Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, δήλωσε τα εξής:
«Το κράτος δικαίου είναι θεμελιώδες για τα Ηνωμένα Έθνη και για την αποστολή μας για την ειρήνη. Το Συμβούλιο Ασφαλείας έχει ζωτικό ρόλο στη διατήρησή του. Ο ακρογωνιαίος λίθος του κράτους δικαίου είναι ότι όλοι οι άνθρωποι, θεσμοί και φορείς, δημόσιοι και ιδιωτικοί, συμπεριλαμβανομένου του ιδίου του κράτους, είναι υπόλογοι ενώπιον του νόμου».
Στη δήλωσή του, ο Γενικός Γραμματέας παραδέχτηκε ότι «κράτη συνεχίζουν να παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο με ατιμωρησία», ανακήρυσσε ότι «ο τερματισμός της ατιμωρησίας είναι θεμελιώδης» και πρότεινε τη δικαιοσύνη ως αντίδοτο:
«Σε όλον τον κόσμο, τα Ηνωμένα Έθνη κινητοποιούνται κατά της ατιμωρησίας και δεσμεύονται να λογοδοτήσουν τους δράστες μέσω δίκαιων, ανεξάρτητων δικαστικών διαδικασιών. Ενισχύουμε επίσης το κράτος δικαίου υποστηρίζοντας τα θύματα και τους επιζώντες και παρέχοντας πρόσβαση στη δικαιοσύνη, στα ένδικα μέσα και στην αποκατάσταση των ζημιών».
Εν όψει αυτής της δήλωσης και των αμέτρητων ατιμώρητων εγκλημάτων που φαίνεται ότι έχουν διαπραχθεί στην επικράτεια της ΚΔ από τις 21 Δεκεμβρίου 1963, απαιτώ τον άμεσο τερματισμό της ατιμωρησίας και θέτω παρακάτω ορισμένα ερωτήματα.
Πρώτον, η ΚΔ θα παραπέμψει την Τουρκία στο Διεθνές Δικαστήριο στη Χάγη ή, αν αυτό δεν είναι εφικτό επειδή η Τουρκία δεν αποδέχεται τη γενική υποχρεωτική δικαιοδοσία του Δικαστηρίου, θα απαιτήσει την ενεργοποίηση του Άρθρου 96.1 του Χάρτη του ΟΗΕ που ορίζει ότι «η Γενική Συνέλευση ή το Συμβούλιο Ασφαλείας μπορούν να ζητούν από το Διεθνές Δικαστήριο να γνωμοδοτεί για οποιοδήποτε νομικό θέμα»; Εάν ναι, πότε και πώς; Εάν όχι, γιατί όχι;
Δεύτερον, η Κυπριακή Κυβέρνηση θα καλέσει το Συμβούλιο Ασφαλείας να εγκαθιδρύσει ειδικό διεθνές ποινικό δικαστήριο για την Κύπρο με σκοπό τη διερεύνηση διεθνών εγκλημάτων και σοβαρών παραβιάσεων του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου και, ανάλογα με τα ευρήματα, τη δίωξη προσώπων; Εάν ναι, πότε και πώς; Εάν όχι, γιατί όχι;
Τρίτον, η ΚΔ θα καλέσει τον Εισαγγελέα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου να ερευνήσει τα διεθνή εγκλήματα που εμπίπτουν στη δικαιοδοσία του από την 1η Ιουλίου 2002 και, ανάλογα με τα ευρήματα, να ξεκινήσει τη δίωξη προσώπων; Εάν ναι, πότε και πώς; Εάν όχι, γιατί όχι;
Τέταρτον, ποια άλλα μέτρα θα λάβουν οι αρμόδιες Αρχές της ΚΔ, ούτως ώστε (Ι) να εφαρμοστεί το κράτος δικαίου μέσω της Τέταρτης Σύμβασης της Γενεύης, του ευρύτερου Διεθνούς Δικαίου και του Κυπριακού Δικαίου, (ΙΙ) να αποδοθεί δικαιοσύνη και, έτσι, να αποκαλυφθεί η αλήθεια και να δημιουργηθεί αποτρεπτικός παράγοντας (ΙΙΙ) να χορηγηθούν ένδικα μέσα όπως τις αποζημιώσεις και την αποκατάσταση των ζημιών;
Αναμένω τις απαντήσεις σας.
Εν τω μεταξύ, επαναλαμβάνω το περίφημο ρητό του αείμνηστου Benjamin Β. Ferencz, που υπηρέτησε ως Αμερικανός εισαγγελέας σε μιαν από τις μεταπολεμικές δίκες στη Νυρεμβέργη. «Δεν μπορεί να υπάρχει ειρήνη χωρίς δικαιοσύνη».
Με εκτίμηση
ΚΛΕΑΡΧΟΣ Α. ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ
ΥΓ 1: Η δήλωση του ΓΓ του ΟΗΕ της 12.01.2023 βρίσκεται στο www.un.org/sg/en/content/sg/statement/2023-01-12/the-secretary-generals-remarks-the-security-council-the-promotion-and-strengthening-of-the-rule-of-law-the-maintenance-of-international-peace-and-security-the-rule-of
ΥΓ 2: Απομαγνητοφώνηση και βίντεο της ομιλίας του Προέδρου Χριστοδουλίδη της 20.7.2024 βρίσκονται στο www.pio.gov.cy/%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%BA%CE%BF%CE%B9%CE%BD%CF%89%CE%B8%CE%AD%CE%BD%CF%84%CE%B1-%CE%AC%CF%81%CE%B8%CF%81%CE%BF.html?id=42982#flat
BESA Center Perspectives Paper No. 2,295, August 19, 2024
EXECUTIVE SUMMARY: David Ben-Gurion’s classic security concept made these assumptions: first, that Israel would never be able to force an absolute end to the conflict on its enemies; and second, that Israel cannot maintain a large army for long, so its security requires a reserve army and sufficient warning before war breaks out. This has resulted in a restless reality of short, intense rounds of war. The October 7 disaster prompted a sense that this concept had failed, and that it is time for Israel to adopt a new concept in which the enemy is completely defeated and no longer poses a threat. To a certain extent, the Iron Swords War is an attempt to eliminate the Hamas threat from Gaza once and for all, and possibly after that, the elimination of the Hezbollah threat as well.
But can Israel eliminate Hamas (and Hezbollah)? Would attempting to do so be worth the practical price of the long war it would require? Would Israel’s society, economy, and state survive the attempt? Does the failure of Israel’s security concept on October 7 mean a new concept is required, or did the concept fail to be implemented properly on that Sabbath (and even more so since then)? In other words: Should the existing security concept be replaced or strengthened?
The October 7 disaster shattered many beliefs and concepts in Israeli society, and the war Israel has been waging since that day differs from the wars of its past.
David Ben-Gurion and Ze’ev Jabotinsky believed that rounds of war in which the enemy is smashed against an “Iron Wall” would eventually cause the countries of the region to come to terms with Israel’s existence. This would in turn cause them to change their strategy and choose the path of peace, as did Egypt’s Anwar Sadat and Jordan’s King Hussein. Ben-Gurion’s understanding that an end to the conflict cannot be forced, and that Israel cannot develop and advance in a state of continuous war, led him to the security concept that was in effect until October 7, 2023.
Israel’s security concept has to address a fundamental problem: that the country 1) exists within a hostile region that does not accept its existence, and 2) cannot maintain a large army on a daily basis while advancing economically and socially. The solution – until October 2023 – was to maintain a small regular army to address ongoing security challenges; try and postpone wars by deterring enemies from exercising resistance; and maintain a large and agile reserve army that is mobilized on the basis of intelligence alerts. Because the mobilization of the reserves stalls Israel’s economy, this security concept required that wars be short.
The first commandment of Israel’s security concept was that Israel would never be able to force an end to the conflict on its antagonists because it is simply too small relative to the collective Arab and Muslim world. This approach created the dynamic of cycles of short wars. Israel was destined to mobilize for a significant clash once every few years, to beat the enemy in a short and powerful war, and thereby gain a few years of relative calm. Israel used these periods of calm, together with the assets it gained during the wars (time, territory, deterrence, strategic stability) to transform from a tiny young country into a regional military and economic power.
But the periods between the rounds of war – that is, the “routine” phase of the security concept – were never calm from a security point of view. In fact, since the establishment of the State of Israel in 1948, not a month has passed without a security incident in one of the conflict areas. Israel’s routine security situation is in fact a routine of limited conflict.
Throughout its short history, Israel has never been able to completely eliminate any of its enemies. Ten days after the end of the Six-Day War – Israel’s greatest victory, in which it achieved the total disintegration of the Egyptian army – Egypt renewed fire. Israel’s strategic success in expelling the PLO from Lebanon following the Lebanon War did not eliminate Palestinian hostility from Lebanon, and it certainly did not prevent Hezbollah’s development and indeed acceleration of strength. Operation Defensive Shield in 2002, and the replacement of Arafat with Abu Mazen, who changed his predecessor’s policy of support for terrorism, did not lead to the elimination of Palestinian terrorism. To this day, the IDF is required to carry out operations almost every night to fight Palestinian terrorism in Judea and Samaria.
Israel made good use of the routine periods and turned itself from a small, weak, resource-poor country into a regional power in every respect. Along with strengthening economically, Israel also strengthened militarily. It hit the enemy repeatedly, sometimes so severely that it caused them to weaken and change. But as expected, Israel has failed to force an end to the conflict on its enemies. As Ben-Gurion said, “We cannot have a final battle.”
It can be argued that if Israel is fated to go to war at intervals over and over again forever, then all the Sisyphean security activity during the routine periods is unnecessary – in other words, it fails to bring results, as war inevitably breaks out again anyway. But Israel’s ongoing defensive and offensive military effort makes it possible to postpone the next war and maintain a tolerable level of violence during the routine periods.
Why does Israel allow the other side to arm itself more than it can be expected to tolerate? Why not act before the other side is dangerously well-armed? The answer is clear. Israel uses the routine periods to build and develop. Overly frequent wars might make it more difficult for Israel’s enemies to strengthen, but they would foil the part of Israel’s strategy that depends on the periods of routine. The “addiction to peace”, as the Israeli desire to extend the routine periods is sometimes called by opponents of the Ben-Gurion security concept, is not a sign of the concept’s weakness but a by-product of its implementation.
If Israel cannot force an end to the conflict on its enemies, and its enemies include those who wish to act against it with violence, what prevents those enemies from acting all the time and arming themselves without limit?
If Israel cannot keep its entire army mobilized and active and must be content with a small regular army, what prevents its enemies from attacking it every day that the army is not mobilized? Why hasn’t every day of Israel’s existence been an October 7?
This is where deterrence and early warning come into play.
Israel’s enemies are usually deterred from starting a high-intensity war against it because Israel has proven that it is stronger than they are, and that a high-intensity war would hurt them more than they are willing to suffer. Deterrence keeps wars from starting and helps Israel maintain a tolerable level of violence during the routine periods. But deterrence is not supposed to, and should not be expected to, prevent war from ever breaking out. Nor is it meant to completely prevent any violence from ever occurring during the routine periods.
Israel tries to strengthen its deterrence capacity not to prevent war but to keep war away for as long as possible, on the understanding that war will eventually break out. At the same time, Israel invests a continuous effort in defense to make it difficult for the other side to cause it harm during the routine periods. Defense cannot, and clearly does not, prevent all violence.
Israel invests a great deal of effort in intelligence, the first purpose of which is to warn of the enemy’s intention to go to war. Because early warning might fail, Israel built a routine defense system designed to stop an attack in the event of such a failure.
Defense needs to respond to both threats from the borders and terrorism that occurs during the routine periods. This dual role – protection against low-intensity violence and an “insurance policy” in the event of a failure of early warning – can create confusion about the defense mission and even the scenario for which the defense is being prepared.
This seems to be what happened on October 7. The IDF failed to recognize the potential for a major Hamas raid on the Israeli villages and towns near Gaza. The IDF is prepared to prevent infiltration, not invasion. Whether the failure was in the IDF’s understanding of the intelligence or in the degree of protection afforded by the new barrier it built around Gaza, the IDF’s preparations did not take into account the possibility of a breach of the barrier or the potentially broad dimensions of such a raid. The IDF did not prepare for this scenario and did not prepare orders or routines for such a case. The Intelligence Division did not build a warning model to protect against such a move, and therefore did not provide warning. Weak preparation, and the failure to prepare a response in case of surprise, allowed Hamas to penetrate the border and carry out the October 7 attack, with all its catastrophic consequences.
But were there elements in the Hamas attack that Israel had no ability to defend against? Had Hamas discovered operative tools against which Israel could not prepare a defensive response? Did Hamas prepare in a way that Israeli intelligence could not discover?
The tragedy is that the answer to all these questions is no!
Has anyone in Israel ever believed that Hamas is interested in peace? Was anyone surprised to learn that Hamas still opposes Israel’s very existence and believes it should be violently resisted until it is destroyed? Did anyone in Israel think the IDF could deter Hamas to the point of forcing it to end the conflict – a principle that is contrary to the first commandment of the security concept?
The horrific harm inflicted on Israeli civilians on October 7, the taking of hundreds of captives, and the appearance of the loss of Israeli power caused Israel to go to war. The object of that war is to make clear that Hamas made a grievous mistake and to renew Israel’s strategic positioning in the arena. But did the magnitude of the blow inflicted on Israel suddenly make it more capable than it ever believed itself to be before the war? Did the catastrophic failure of Israel’s defense and early warning system paradoxically make Israel so strong that it can now force its enemies to end the conflict? Did the atrocities committed by Hamas in its attack somehow make the IDF strong enough to eliminate the threat of Hamas from Gaza, bearing in mind that Israel has never been able to eliminate any of the threats that surround it? Did the terrible damage suffered by the surrounding communities make Israel’s economy and society so strong that Israel can suddenly conduct a long and intense war?
The shock and sense of rupture caused by October 7 led many to think that the Hamas attack had irreparably broken Israel’s security concept. Israel’s deterrence and early warning both failed, and Hamas was not deterred. Hence: it is no longer true that Israel cannot have a final battle. It is possible to go to war to eliminate Hamas once and for all – to wage a final war and achieve a complete victory.
We will try to formulate this alternative “October 8” concept of security. According to this view, Israel cannot ignore threats against it. It should act decisively and continuously towards the complete elimination of its enemies and their replacement with political elements that accept Israel’s national policies and goals. Thus, the goal of the war in Gaza should be the complete elimination of the military power of Hamas and the dissolution of its civilian rule in the Strip, until it can be ensured that it no longer poses a threat to the surrounding settlements.
Let’s ignore for the moment the endless consequences of this concept when applying it to Lebanon and the other arenas. Gaza is a limited geographical space with a topography that supports maneuvering. But even if it were possible to achieve complete victory in Gaza, what would it look like? Full and lasting Israeli control over the territory, à la Judea and Samaria?
After 10 months of war, the IDF has occupied most of the Gaza Strip and destroyed countless buildings and terrorist and tunneling infrastructures. Hamas still exists and functions, though it is unable to launch significant military operations. But it is possible that the manner in which the IDF used its force was wrong. Even if the IDF had acted differently, it is not clear how Hamas fighters can be eliminated when they withdraw and assimilate into the general population. How can every last Hamas fighter be eliminated when they are the ones who choose whether to fight or blend into the crowd? A similar logic applies to buildings and infrastructure. The IDF has shown no mercy to buildings and tunnels in Gaza. It has used an unprecedented quantity of aerial weapons and explosives on the ground, and the number of homes it has destroyed is enormous. Notwithstanding claims that the Americans withheld armaments from the IDF, they provided Israel with tens of thousands of bombs that it did not possess at the beginning of the war. Could yet more infrastructure have been destroyed?
Will anyone be surprised if, after the complete victory in Gaza is achieved and Hamas is defeated, there continues to be a threat of terrorism from Gaza, including the occasional rocket launch? Can this be prevented? And if not, what is the advantage of continuing the war without end?
The IDF has been at war at varying levels of intensity for 10 months now. The regular soldiers are fighting almost continuously, and the reserve forces are already in their third round of action. Is this not enough? Is there no limit to the hours the engine of the IDF machine can continue to function? And is there a correlation between the prolonging of the war in Gaza and the problematic strategic situation in the north?
Supporters of the alternative view claim that Ben-Gurion’s view no longer provides security. According to them, avoiding a complete victory stems first and foremost from weakness. But their new concept ignores the reality of the difficulty that would be involved in achieving either the means or the international support necessary to prosecute such a long war. When asked what Israel should do about the lack of armaments, their answer is often that Israel will simply have to achieve independence in the field. But how can a war be waged right now with armaments that we do not yet have? And can Israel really afford to ignore its need for American military and political assistance? Can Israel stand alone against all the threats that surround us, which are not only military but also political and economic? Can Israel survive without American support at the UN? Can it survive a global boycott?
There are those who exhibit a romantic nostalgia for the hardships suffered by the founders of the state in the War of Independence – back then, we stood alone, the few against many. But after the first ceasefire in the War of Independence, the young IDF was able to strengthen itself and stand in an equal and even better power position than the armies of Egypt and the forces from the north. Note, by the way, that the IDF was largely unable to repel the Jordanian army, which was well equipped and organized. Although Israel won the war of liberation, it did not even approach the defeat of its enemies and the achievement of complete victory. Determination and faith are important in war but do not guarantee military achievements. Embrace the difficulties of the past if you wish, but don’t expect those difficulties to somehow ensure success.
Ideology is also involved in the attempt to change the security concept. The Israeli right wing does not believe in reaching an agreement with the Palestinians and is not interested in a binational state. To avoid a resolution is necessarily to choose endless war. According to Minister Bezalel Smotritch, Israel needs a security concept that entails a continuous war against the Palestinians until they are defeated. To this ideological way of thinking, endless war is justified if it has the purpose of eliminating the Palestinian threat to Israel.
In the Iron Swords War, the political leadership defined a goal that is impossible according to Ben-Gurion’s security concept, and the IDF set out to achieve that goal without a plan, a time frame, or the proper means in place. The IDF embarked on the Iron Swords War without a clear vision of what it was trying to achieve militarily, how long it would take, and what means it had at its disposal. A military plan must be based on resources that you know you have. You must never plan on unspecified quantities of capabilities, equipment, and time that are not already available to you.
Hezbollah’s entry into the war, which will occur in the manner chosen by Nasrallah, illustrates the absurdity of the way the Iron Swords War is being conducted. The entire northern region has been evacuated and abandoned indefinitely because the IDF is invested in Gaza and cannot allocate the necessary resources to protect the north.
What will Israel’s strategic situation be if the war in Gaza ends with a hostage agreement but without the Hamas regime having been “deported to Tunis”? Hamas (and the rest of Israel’s enemies) will be jubilant in their victory at having both achieved the release of Palestinian prisoners and survived to tell the tale. Will the price paid by Gaza, and perhaps the prevention of Gaza’s rehabilitation as long as Hamas is in power, be enough to reposition Israel as a regional military power?
Is a new concept of security – one in which every external threat is to be fought by war until its elimination – really required? The elimination of Hamas has not yet been achieved, and Israel has been at war with it for 10 months. How much time, armament, and military equipment will it take to eliminate Hezbollah? And after Hezbollah, what will prevent the forces supported by Iran in Syria, Iraq, and Yemen from continuing to fight? What will their military elimination look like? And what will move Iran to partner up with Abraham Accords?
According to the new concept, it is not possible to rely on deterrence because it always fails. There is also no point in short wars that do not completely eliminate the enemy. But if the goal of war is complete victory, it is mandatory to build a force that can support such an effort. How many days of war should the warehouses be prepared for? Weeks, months, or years?
If it is to enter a new “long war” era, the IDF will have to prepare and equip forces for wars that last years. Will the Israeli economy be able to withstand this? Will it be able to support “the largest army in the Middle East” (like after the Yom Kippur War)? Will the society that carries the economy on its back and serves in the reserves tolerate this? Will Israel continue to be a center of attraction for investors under such an economic structure? Will Israel’s enemies mount another attack like October 7 or just wait for the fruits of the Ben-Gurion concept to collapse? Israel’s “miracle” can be destroyed from within. Israel may have a well-equipped army, but what will happen to the country that relies on it?
In order to avoid ending the discussion on a vague statement that the concept of a long war for total victory and complete elimination of the threat is impossible and unrealistic, we will examine what Israel can still do according to the old concept.
If the Iron Swords War had been conducted according to the security concept, the following strategy could, for the sake of illustration, have been devised in October:
The IDF will be satisfied with severely hitting Hamas, not the entire territory of the Gaza Strip, while creating a completely demilitarized area in the north of the Gaza Strip. That area will later become the basis for the establishment of an alternative government.
Israel will arrive early at an agreement to free the abductees. This will be at the heavy price of releasing murderers and will allow the survival of some Hamas leaders, but will also allow for the design of a new border area and an obstacle that provides security for the returning residents of the surrounding communities.
As a result of these measures, Israel will maintain international support and perhaps even become a partner in a regional coalition with Saudi Arabia.
The IDF will be left with enough potential to fight Hezbollah – so much so that war might be prevented and an arrangement might be made that allows the residents of the north to return home.
True, this solution does not describe a complete victory, and Hamas would continue to exist. But the conditions would have been created for the establishment of an alternative government, at least in the north of the Gaza Strip, in an area that would begin to recover while the southern part of the Strip remains in ruins. It is possible that the IDF would have had to engage in another round of war in the southern Gaza Strip, but that is Israel’s fate. That is the way it was, and that is the way it will continue to be. The Hamas regime would have probably crumbled in half-destroyed Gaza, and the situation in the southern Gaza Strip would have provided Israel with deterrence at least until the next round.
It could have been a short war, just another round, but one that allowed a return to normality that made it possible to restore and recover.
The last 10 months have made clear that great pain does not confer desired abilities that did not previously exist. Israel is an island nation based on a reserve army. A long war is not a solution to a security problem. It is not possible to achieve complete victory, but we may well achieve complete failure if we pursue victory for too long without considering the limitations on our power, economy, and society.
Col. (res.) Gur Laish served as head of the campaign planning department in the Israel Air Force and as head of the security concept division at the National Security Council. He has a master’s degree in political science from the University of Haifa.
Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΧΙΜΑΡΑ .- ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΒΑΓΓΕΛΗ ΤΑΒΟ
Του Παντελή Σαββίδη
Η επόμενη ημέρα στη Χιμάρα, μετά την εκλογή του Βαγγέλη Τάβου ως νέου δημάρχου, αναδεικνύει τα προβλήματα στις ελληνοαλβανικές σχέσεις πέρα από την καταλυτική επίδραση σε αυτά των εξελίξεων του τελευταίου χρόνου.
Βρίσκει, επίσης, την μειονότητα σε αγωνία για τη δυνατότητα της Αθήνας να υποστηρίξει τα αναγνωρισμένα, διεθνώς, δικαιώματά της. Ειδικά στη Χιμάρα αναμένουν να δουν πως θα εξελιχθεί το θέμα με τους τίτλους ιδιοκτησίας για τους οποίους ο νέος δήμαρχος Βαγγέλης Τάβος υπόσχεται να βρει λύση. Και δηλώνει αισιόδοξος.
Το ευρύτερο ζήτημα με τη Χιμάρα, όμως, έχει να κάνει με τον αποχαρακτηρισμό της ως μειονοτικής περιοχής και την υπαγωγή της διοικητικά στον Αυλώνα.
Οι ελληνοαλβανικές σχέσεις χαρακτηρίζονται από μια καχυποψία, ήδη, από το 1921 όταν η Αλβανία δεσμεύτηκε για την προστασία των εθνικών δικαιωμάτων των μειονοτικών περιοχών ενώπιον της Κοινωνίας των Εθνών.
Μέρος της Χιμάρας (τα τρία από τα επτά χωριά) εντάχθηκε, αρχικά, στις περιοχές αυτές αλλά το 1945 ο Ενβέρ Χότζα την εξαίρεσε. Ως αποτέλεσμα οι ‘Ελληνες της Χιμάρας δεν είχαν δικαίωμα να ομιλούν την γλώσσα τους ούτε να βαπτίζονται με ελληνικά ονόματα.
Εξ ού και το Φρέντυ ως όνομα του κ. Μπελέρη.
Αυτή η διαχρονική καχυποψία είναι παρούσα, ως υπόβαθρο, στην τελευταία κρίση.
Σε δύσκολη κατάσταση βρίσκεται την επόμενη ημέρα και η Ομόνοια η οποία αναθάρρησε με την εκλογή Μπελέρη αλλά το αποτέλεσμα των επαναληπτικών εκλογών την έφερε σε έναν βαθύ προβληματισμό ως προς το μέλλον της.
Δεν πέρασε ασχολίαστη η θέση που αποδόθηκε στην Αθήνα «μακριά, μην ανακατεύεστε» προς όσους θα μπορούσαν να βοηθήσουν στις εκλογές, ούτε και ο περιορισμός της αντίδρασης του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών στη διαρροή σχολίων «διπλωματικών κύκλων» για την καταγγελία των εκλογικών μεθοδεύσεων.
Έμπειροι διπλωμάτες θεωρούν πως η αποκατάσταση των σχέσεων Αθήνας-Τιράνων απαιτεί λεπτούς χειρισμούς, γνώση του βάθους και της διαχρονίας των ελληνοαλβανικών σχέσεων και νέες ιδέες όπως για παράδειγμα άτυπη διπλωματική παρουσία στη Χιμάρα, επενδύσεις και πολιτιστική παρουσία την περιοχή.
Η ελληνική πολιτική έδειξε αδυναμία να διαχειριστεί την υπόθεση Μπελέρη αλλά και γενικότερα τις ελληνοαλβανκές σχέσεις και στην τελευταία κρίση δεν βρήκε ανταπόκριση ούτε στην Ουάσιγκτον, ούτε στις Βρυξέλλες.
Οι σχέσεις Αθήνας -Τιράνων χρειάζονται επαναπροσδιορισμό- υποστηρίζουν διπλωματικοί κύκλοι- με βάση το ενδιαφέρον για τη μειονότητα.
Η Αθήνα στερείται εργαλείων επηρεασμού των Τιράνων αφού αυτήν την στιγμή είναι παντελώς απούσα από τη χώρα. Δεν λειτουργεί στην Αλβανία ούτε μια ελληνική τράπεζα από πέντε παλαιότερα, ενώ η Ελλάδα κατατάσσεται ένατη σε επενδύσεις από πρώτη που ήταν για αρκετά χρόνια.
Οι Χιμαριώτες παρά τις πιέσεις που υφίστανται δηλώνουν ανοικτά την ελληνική καταγωγή τους, παρά το γεγονός ότι από το1945 δεν λειτουργούν ελληνικά σχολεία.
Ο ίδιος ο Ράμα είναι γόνος Χιμαριώτισσας μητέρας, της Αννας Κολέκα απ΄το χωριό Βουνό. Πιστεύει πως οι χιμαριώτες δεν είναι ούτε Έλληνες, ούτε Αλβανοί, είναι χιμαριώτες.
Ο Ράμα κατηγορήθηκε από την αντιπολίτευση για καταπάτηση 224 στρεμμάτων στο χωριό της μητέρας του και πριν μερικές ημέρες απάντησε με μια οργισμένη ανάρτηση στο Facebook στην οποία αναφέρθηκε με ανοίκειο- για πρωθυπουργό- τρόπο και στην Αθήνα. Το ύφος του δείχνει πως οι σχέσεις των δύο χωρών πρέπει να βρίσκονται στο ναδίρ.
Η Χιμάρα αποτελούσε πάντα μια δύσκολη εξίσωση για την εξωτερική πολιτική και της Αλβανίας και της Ελλάδας.
Ο Βαγγέλης Τάβος εμφανίζεται συναινετικός, υπεράνω κομματικών ιδιοτελειών, καλεί την δημοτική αντιπολίτευση σε ομόνοια και μοιράζει δημοτικά χαρτοφυλάκια, αλλά η αποστολή αυτή μοιάζει ιδιαίτερα δύσκολη.
Βαγγέλης Τάβος: το θέμα των ιδιοκτησιών οδεύει προς οριστική λύση
Ερώτηση: Τι προβλέπετε να γίνει με τις περιουσίες των Ελλήνων της Χιμάρας;
Απάντηση: Όπως και προεκλογικά έχω υποσχεθεί και δεσμευτεί το Μέγα αυτό Θέμα θα είναι προτεραιότητα μου μέχρι την τελική λύση. Μετά από τρεις μήνες προσπάθειας, βάλαμε το τραίνο στις ράγες και το θέμα των ιδιοκτησιών οδεύει προς οριστική λύση.
Αυτό ισχύει όχι μόνο για τους Έλληνες της Χιμάρας, αλλά για όλους τους Δημότες, χωρίς την παραμικρή διάκριση και δίχως κανέναν αποκλεισμό. Και όπως ήδη έχετε πληροφορηθεί, αυτή είναι μια διαδικασία που προχωράει μέρα με τη μέρα και δεν πρόκειται να σταματήσει μέχρι τη στιγμή που και ο τελευταίος Χιμαραίος να λάβει τον τίτλο ιδιοκτησίας.
Αυτό το ζωτικό ζήτημα για όλους τους Χιμαραίους, έπρεπε να έχει βρει λύση πριν από τριάντα χρόνια. Εκείνο που δεν έγινε από το 1991 και μέχρι σήμερα, το καταφέραμε να το υλοποιήσουμε σε λίγους μήνες, παραδίδοντας πάνω από 1800 τίτλους ιδιοκτησίας, και πολύ σύντομα αυτή η υπόθεση θα λάβει τέλος οριστικά.
Τέρμα η κοροϊδία τα ψευτοδιλήμματα και οι παραπλανητικές υποσχέσεις διαφόρων πολιτικάντηδων!
Ερώτηση: Ποιο αντιλαμβάνεσθε ότι θα είναι το μέλλον της Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας στην Αλβανία;
Απάντηση: Δεν είναι εύκολη η απάντηση. Στην πορεία των τριάντα χρονών Δημοκρατίας η Ε.Ε.Μ συρρικνώθηκε από ανθρώπινο δυναμικό και έλλειψη σοβαρών επενδύσεων στις υποδομές κυρίως. Παρ’ όλα αυτά εγώ είμαι αισιόδοξος.
Η είσοδος της Αλβανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα ανοίξει νέες προοπτικές και για το δικό μας χώρο.
Όλα αυτά τα χρόνια υπήρξαν λάθη και παραλήψεις, από τις δυο πλευρές, καθώς και αρκετές χαμένες ευκαιρίες. Αυτά πρέπει να μας γίνουν μαθήματα, και να καταθέσουμε ένα ολοκληρωμένο μελετημένο και κοστολογημένο μακροπρόθεσμο σχέδιο ώστε να χαράξουμε όλοι μαζί την μελλοντική πορεία του δικού μας τόπου και χώρου.
Όσον με αφορά, από τη θέση του Δήμαρχου της Χιμάρας θα κάνω ό,τι περνάει από το χέρι μου προς τη σωστή κατεύθυνση.
Έχουμε τη θέληση, τη βούληση, την απαιτούμενη εμπειρία και πλέον δεν μας επιτρέπονται λάθη.
Ερώτηση: Πως βλέπετε να εξελίσσονται οι Ελληνοαλβανικές σχέσεις;
Απάντηση: Ως Δήμαρχος δεν έχω να πω κάτι γι’ αυτό. Ως άνθρωπος όμως που τα τελευταία τριάντα χρόνια βρέθηκα στην πρώτη γραμμή της πολιτικής σκηνής αλλά και ως Έλληνας, έχω να πω, πως οι Ελληνοαλβανικές σχέσεις πέρασαν από σαράντα κύματα.
Λάθη έχουν γίνει και από τις δυο πλευρές. Εκφράζω όμως την πεποίθηση πως πολύ σύντομα θα παραμεριστούν οι μικρό – παρεξηγήσεις ώστε να βρεθούν οι κατάλληλες λύσεις για το καλό και την ευημερία των δυο γειτονικών χωρών, των δυο φίλων λαών που δεν έχουν τίποτε που να τους χωρίζει.
Σε αυτή την κατεύθυνση θα συμβάλω και εγώ με όλες μου τις δυνάμεις.
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ: O Κωνσταντίνος Νικολετόπουλος γεννήθηκε το 1996 στην Αθήνα. Σπούδασε δημοσιογραφία στο ΙΕΚ ΑΚΜΗ Από το 2018 μέχρι σήμερα εργάζεται στη «Μηχανή του Χρόνου». Ταυτόχρονα, γράφει σε τακτά χρονικά διαστήματα άρθρα γεωπολιτικού ενδιαφέροντος στο GeopoliticsDailyNews και το ΚΕΔΙΣΑ. Έχει γράψει βιβλίο με τίτλο:<< Πόλεμος του Αφγανιστάν το Νεκροταφείο των αυτοκρατοριών>>.
Πρόλογος
Από το 1776 η Κριμαία βρισκόταν υπό την άμεση ρωσική επιρροή. Δυο χρόνια μετά ξεκίνησε η εγκατάσταση ελλήνων στην Κριμαία αλλά και σε όλη την ανατολική Ουκρανία δημιουργώντας αξιόλογους οικισμούς.
Το 1932 έλαβε χώρα η γενοκτονία του Γολοντόμορ, στην διάρκεια της οποίας σκοτώθηκαν 3 περίπου εκατομμύρια Ουκρανοί. Την περίοδο εκείνη ο Στάλιν διέταξε την Κολεκτιβοποίηση της Γεωργίας στην Ουκρανία. Ο Στάλιν με την διαταγή του αυτή ανάγκασε τους ουκρανούς γεωργούς να παραδώσουν όλες τις αγροτικές εκτάσεις που κατείχαν στο κράτος. Παράλληλα απαγορεύτηκε η μετακίνηση των Ουκρανών που ζούσαν στην επαρχία στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Προσωπική εκτίμηση :Ο λιμός του Γολοντόμορ και η μαζική εξόντωση του Ουκρανικού λαού είχε σαν συνέπεια την προσπάθεια ανεξαρτησίας της Ουκρανίας. Κύριος εκφραστής του αγώνα της ανεξαρτησίας της Ουκρανίας ήταν ο Στεπάν Μπαντέρα, που βρήκε υποστηρικτές κυρίως στο Λβίβ και στις ορεινές περιοχές της Ουκρανίας οι οποίες μετρούσαν τα περισσότερα θύματα του Γολοντόμορ.
Το 1938 25 έλληνες της Ουκρανίας εκτελέστηκαν σε μια μέρα από την αστυνομία του Στάλιν στην Ουκρανία.
Κατά την διάρκεια του β΄ παγκοσμίου πολέμου δεν ήταν λίγοι οι ουκρανοί και οι ρώσοι που πολέμησαν στο πλευρό των Ναζί. Κορυφαία περίπτωση ο στρατηγός Βλοσόφ, ο οποίος δημιούργησε σώμα στρατού δύναμης 30.000 αντρών, που αποδεκατίστηκαν από τις δυνάμεις της Σοβιετικής Ένωσης.
Το 1943 η Σοβιετική Ένωση προχώρησε σε μια μεγάλη σφαγή, την εκτέλεση 12.000 Πολωνών αξιωματικών το 1943 στο Κατύν. Η σφαγή προκάλεσε τεράστιο μένος από πλευράς Πολωνικής κοινωνίας εναντίον της Ρωσίας.
Η σφαγή στο Κατίν
Το μένος αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η Πολωνία έχασε με ένα στυγερό τρόπο την αφρόκρεμα τότε του στρατού της . Επίσης ο Πολωνικός λαός παρέμενε για περίπου 50 χρόνια στο σκοτάδι, καθώς μέχρι το 1990 πίστευε ότι το έγκλημα αυτό είχε διαπραχτεί από τους Ναζί.
Η αλήθεια αποκαταστάθηκε με την κατάρρευση της Σοβιετικής ένωσης. Ο πρώτος πρόεδρος της Ρωσικής ομοσπονδίας Μπόρις Γέλτσιν μίλησε για σταλινικό έγκλημα. Για έγκλημα του Στάλιν έκαναν λόγο αργότερα τόσο ο Ντιμίτρι Μενβέντεφ όσο και ο πρόεδρος Πούτιν.
Η σφαγή του Κατίν είναι πολύ σημαντική για την επερχόμενη ρωσό Ουκρανική κρίση καθώς οδήγησε την Πολωνία να γίνει από τις πιο πιστές συμμάχους των ΗΠΑ . Η εγκατάσταση χιλιάδων στρατιωτών του ΝΑΤΟ στην Πολωνική επικράτεια, οδήγησε στην << περικύκλωση >> της Ρωσίας.
Με το τέλος του Β παγκοσμίου πολέμου, 190.000 τάταροι οι οποίοι είναι τουρκικό φύλο εξορίστηκαν από τον Στάλιν. Το 1990 δημιουργήθηκε με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το κράτος της Ουκρανίας. Η Ουκρανία από την πρώτη στιγμή που δημιουργήθηκε ήταν ένα κράτος με ΄΄διχασμένη προσωπικότητα΄΄. Κι αυτό διότι ο πληθυσμός της ήταν διαιρεμένος στη δυτική Ουκρανία (όπου στις τάξεις του πληθυσμού κυριαρχούσε ένα έντονο αντι ρωσικό μένος, κι άλλωστε δε πρέπει να ξεχνάμε ότι μεγάλη μερίδα του Ουκρανικού λαού συνεργάστηκε στο Β παγκόσμιο πόλεμο με τους ναζί). Αντίθετα, στην ανατολική Ουκρανία η συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού είχε ρωσική συνείδηση.
Το 1991 η Ελληνική κοινότητα της Ουκρανίας αριθμούσε περί τα 91.500 μέλη. Η συντριπτική πλειοψηφία εκ των οποίων ζει στην ανατολική Ουκρανία.
Οι πρώτες προσπάθειες στροφής της Ουκρανίας προς την Δύση έλαβαν χώρα το 2003 με την συμμετοχή της Ουκρανίας στον πόλεμο του Ιράκ. Συνολικά 6.100 ουκρανοί στρατιώτες υπηρέτησαν στην Multi National Force. Για τους περισσότερους ουκρανούς η συμμετοχή τους στον πόλεμο του Ιράκ ήταν ένα πολύ καλό σχολείο.
Από το 2014 μέχρι σήμερα η Ουκρανία βιώνει τις πιο δραματικές στιγμές της ιστορίας της, ουσιαστικά ως αποτέλεσμα του ανταγωνισμού Δύσης- Ρωσίας. Ο πόλεμος που ξεκίνησε το 2014 αποτελεί ίσως την σκληρότερη πολεμική σύγκρουση του 21ου αιώνα.
Όλα ξεκίνησαν το 2013, όταν ο τότε πρόεδρος της Ουκρανίας Βίκτωρ Γιανούκοβιτς αρνήθηκε να υπογράψει την συμφωνία σύνδεσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Εδώ πρέπει να τονιστεί ότι από το 2011 η Ουκρανία είχε αρχίσει να συνεργάζεται στενά με την Ρωσία στο ενεργειακό επίπεδο, με την δημιουργία του αγωγού Nord Stream.
Βίκτωρ Γιανουκόβιτς-Βλαντιμιρ Πούτιν
Αυτό το γεγονός, σε συνδυασμό με την διαφθορά που ήταν ιδιαίτερα ανεπτυγμένη σε όλη την Ουκρανική επικράτεια, οδήγησε στα περιστατικά του Μαιντάν: Πρόκειται για τις διαδηλώσεις που έλαβαν χώρα στο Κίεβο, μεταξύ 2013-2014. Σε αυτές πρωτοστάτησαν πολίτες από το Λβιβ, καθώς και ακροδεξιά στοιχεία (Δεξιός τομέας). Οι συγκρούσεις κράτησαν μέχρι το Φεβρουάριο του 2014 και οδήγησαν στην παραίτηση του τότε ουκρανού προέδρου Βίκτωρ Γιανούκοβιτς. Συνολικά 108 αντικυβερνητικοί διαδηλωτές έχασαν την ζωή τους από τα πυρά της oυκρανικής αστυνομίας, που ήταν πιστή στον πρόεδρο, ενώ άλλοι 1400 τραυματίστηκαν. Νέος προσωρινός πρόεδρος της Ουκρανίας ορίστηκε ο Ολεξάντρ Τουρτσίνοφ.
Λίγες μέρες μετά, οι κάτοικοι της ανατολικής Ουκρανίας, που ήταν Ρωσόφωνοι και πιστοί στην Κυβέρνηση Γιανουκόβιτς, ξεσηκώθηκαν κατά της νέας ουκρανικής κυβέρνησης. Αμέσως ξεκίνησαν πρώτα στην Κριμαία και ύστερα στο Χάρκοβο οι διαδηλώσεις, με αίτημα των πολιτών την ένταξη τους στη ρωσική ομοσπονδία. Η νέα κυβέρνηση στο Κίεβο τους αντιμετώπιζε ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας.
Την ίδια στιγμή, το Κρεμλίνο φοβάται ότι το ΝΑΤΟ σχεδιάζει να δημιουργήσει στην Κριμαία μεγάλη ναυτική βάση. Είναι σαφές σε όλο τον κόσμο ότι, μετά την ανατροπή του προέδρου Γιανουκόβιτς, η Ουκρανία είχε γίνει προτεκτοράτο του ΝΑΤΟ και της Δύσης. Έτσι, το Μάρτιο του 2014 ο επικεφαλής της Wagner Group Ντιμίτρι Ούτκιν διατάσσεται να καταλάβει την Κριμαία. Η επιχείρηση διεξήχθη με απόλυτη επιτυχία και ουσιαστικά αναίμακτα, καθώς όλες οι ουκρανικές βάσεις παραδόθηκαν χωρίς να πολεμήσουν. Αμέσως μετά, ο ρώσος στρατηγός Σεργκέι Σορντιούκοφ ξεκίνησε τη δημιουργία του στρατού των ρωσόφωνων αποσχιστών.
Τον Απρίλιο της ίδιας χρονιάς η Ουκρανία ξεκίνησε μεγάλης κλίμακας αντιτρομοκρατική επιχείρηση σε όλη την ανατολική χώρα, με στόχο την εξουδετέρωση των ρωσόφωνων αποσχιστών. Βεβαίως, παράλληλα με την αντιτρομοκρατική επιχείρηση που ξεκινούσε, η Ουκρανία ήταν αντιμέτωπη με ένα ακόμα μεγάλο εχθρό: την διαφθορά.
Η Ουκρανία ζήτησε σε αυτό το στάδιο την βοήθεια της Δύσης. Το ΝΑΤΟ και η Ευρωπαϊκή Ένωση εκείνη την περίοδο ήταν ιδιαίτερα απρόθυμοι στο να βοηθήσουν το Κίεβο. Οι ΗΠΑ αρκέστηκαν στο να συμβάλουν ώστε η Ουκρανία να αναδιοργανώσει την GUR (Ουκρανική υπηρεσία πληροφοριών). Η οποία μέσα σε λίγους μήνες θα μετατραπεί σε υπηρεσία πληροφοριών κατά τα Νατοϊκά πρότυπα.
Το ίδιο διάστημα με την έναρξη της Ουκρανικής αντιτρομοκρατικής επιχείρησης έλαβε χώρα στις 2 Μαίου 2014 η σφαγή της Οδησσού. Εκείνη τη μέρα έγιναν μαζικές διαδηλώσεις από ρωσόφωνους διαδηλωτές κατά της κυβέρνησης Τουρτσίνοφ . Το μεγάλο μέγεθος των διαδηλώσεων προκάλεσε την οργή του Δεξιού τομέα ο οποίος επιτέθηκε με πρωτοφανή σφοδρότητα κατά των διαδηλωτών.Οι διαδηλωτές έντρομοι συγκεντρώθηκαν στο κτίριο των συνδικάτων. Τότε οι άντρες του Δεξιού τομέα πέταξαν δεκάδες μολότοφ στο κτίριο, προκαλώντας μεγάλη πυρκαγιά. Πράγματι, πολλοί ρωσόφωνοι διαδηλωτές είτε απανθρακώθηκαν είτε βρήκαν τραγικό θάνατο πέφτοντας στο κενό στη προσπάθεια τους να γλιτώσουν. Συνολικά 40 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους.
Η επιχείρηση αυτή διήρκησε μέχρι το 2015. Οι κυριότερες μάχες έλαβαν χώρα στο Ντονέτσκ, το Ιλοβάισκ, το Ντεμπάλτσεβε και το αεροδρόμιο του Λουγκάνσκ. Οι ουκρανοί, και στις 4 περιοχές, υπέστησαν συντριπτικές ήττες χάνοντας πάνω από 300 επίλεκτους στρατιώτες (αλεξιπτωτιστές ) και αστυνομικούς. Στις μάχες αυτές διακρίθηκαν οι στρατηγοί Σέρχι Σαπτάλα και Ολεξάντ Καβάλτσιουκ. Τον Οκτώβριο του 2014 στην Μαριούπολη, 7 έλληνες άμαχοι σκοτώθηκαν από οβίδα που εκτόξευσαν ρωσόφωνοι αποσχιστές στο χωριό Σαρτανάς.
Οι ήττες του ουκρανικού στρατού οδήγησαν στις συμφωνίες του Μίνσκ που προέβλεπαν κυρίως τα εξής:
1) Άμεση απόσυρση των βαρέων όπλων και από τις δύο πλευρές.
2) Ανταλλαγή αιχμαλώτων.
3) Αυτονομία στις περιοχές του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ.
4) Εξασφάλιση της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας, πλην Κριμαίας.
Όμως οι συμφωνίες ήταν αδύνατο να εφαρμοστούν από την ουκρανική πλευρά, καθώς υπήρχε φόβος απώλειας εθνικού εδάφους. Το 2015 οι ΗΠΑ μπήκαν στην εικόνα: ξεκίνησαν να εκπαιδεύουν επίλεκτες μονάδες του Ουκρανικού στρατού.Συγκεκριμένα, η αμερικανική εθνοφρουρά άρχισε να μελετά τις αδυναμίες των ουκρανικών δυνάμεων στις επιχειρήσεις στο Ντονμπάς. Αμέσως, Ουκρανία και ΗΠΑ ξεκίνησαν στενή συνεργασία για την αντιμετώπιση των αδυναμιών αυτών. Το 2016 ξεκίνησαν κοινές ασκήσεις . Η εκπαίδευση επικεντρώθηκε στο χειρισμό αντιαρματικών και αντιαεροπορικών όπλων από μεριάς του ουκρανικού στρατού. Παράλληλα, δόθηκε έμφαση στην εκπαίδευση του υγειονομικού προσωπικού των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων.
Οικουμενικό Πατριαρχείο
Το 2018 ο πατριάρχης Κύριλλος επισκέπτεται την Κωνσταντινούπολη σε μια προσπάθεια να αποτρέψει το αυτοκέφαλο της Ουκρανικής εκκλησίας.
Το 2019 η εκκλησία της Ελλάδας προχώρησε στην αναγνώριση της αυτοκέφαλης Ουκρανικής εκκλησίας. Ένα από τα βασικά επιχειρήματα της ιεράς συνόδου προς την απόφαση αυτή, ήταν το γεγονός ότι ανάλογη στάση είχε κρατήσει η εκκλησία της χώρας μας και στο ζήτημα του αυτοκέφαλου της εκκλησίας της Τσεχίας και της Αλβανίας.
Από το 2021 επίσης σημειώθηκαν συμπλοκές σε όλη την γραμμή επαφής (Ντονέτσκ-Λουγκάνσκ). Μέχρι την ανάληψη των καθηκόντων από τον πρόεδρο Μπάιντεν, η αμερικανική βοήθεια περιοριζόταν στην αποστολή ατομικού οπλισμού κυρίως για τις ειδικές δυνάμεις του Ουκρανικού στρατού, ηλεκτρικών συσκευών, αλεξίσφαιρων γιλέκων και ιατροφαρμακευτικού υλικού.
Με την ανάληψη των καθηκόντων από τον υπουργό άμυνας των ΗΠΑ Λόιντ Όστιν, οι ΗΠΑ προχώρησαν στην παραχώρηση στην Ουκρανία μεγάλου αριθμού αντιαρματικών όπλων τύπου Javelin. Τα Javelin στάλθηκαν αμέσως στην ανατολική Ουκρανία και συγκεκριμένα στην πόλη Χάρκοβο.
Από το Φθινόπωρο του 2021 ο ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν, βλέποντας ότι δεν τηρούνται οι συμφωνίες του Μίνσκ ούτε από τους ρωσόφωνους ούτε από την πλευρά του Κιέβου, άρχισε να συγκεντρώνει δυνάμεις στα σύνορα Ρωσίας- Ουκρανίας αλλά και στα σύνορα Λευκορωσίας- Ουκρανίας.
Η Δύση παρακολουθεί με ανησυχία την συγκέντρωση του ρωσικού στρατού, κι είναι σίγουρη ότι πρόκειται για προπαρασκευή ρωσικής επίθεσης στην Ουκρανία. Ο πρόεδρος Μπάιντεν έστειλε δύναμη της εθνοφρουράς της Φλόριντα ώστε να διενεργήσει κοινά γυμνάσια μικρής κλίμακας με τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις.
Στις 8 Νοεμβρίου 2021 ο διοικητής της CIA Γουίλιαμ Μπέρνς μίλησε τηλεφωνικά με τον ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν και του μετέφερε την ανησυχία των για την συγκέντρωση 90.000 ρώσων στρατιωτών στα σύνορα με την Ουκρανία. Την ίδια στιγμή, ο αρχηγός των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων στρατηγός Μάρκ Μίλευ τόνισε ότι οι ρωσικές δυνάμεις δεν είχαν την παραμικρή επιθετική διάταξη. Οι ΗΠΑ επιθυμούσαν την εξεύρεση διπλωματικής λύσης στην ένταση που είχε δημιουργηθεί με την Ρωσία.
Στις 20-1-2022 έχουμε μια δήλωση του αμερικανού προέδρου Τζο Μπάιντεν που ήταν ιδιαίτερα σημαντική και, κατά τη γνώμη μου, θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια εκτόνωση της κρίσης: Ο αμερικανός πρόεδρος ξεκαθάρισε εκείνη τη μέρα ότι η Ουκρανία δε μπορούσε να γίνει μέλος του ΝΑΤΟ, γιατί έπρεπε να κάνει πολλή δουλειά ακόμα σε διάφορους τομείς, όπως η καταπολέμηση της διαφθοράς. Κατά την προσωπική μου άποψη, με αυτή τη δήλωση ικανοποιούνταν μια καίρια ανησυχία της Ρωσία, δηλαδή η μη επέκταση του ΝΑΤΟ, και θεωρώ ότι μπορούσε να υπάρξει και μια νέα συμφωνία τύπου Μίνσκ.
Λίγες μέρες πριν την εισβολή αναπτύσσονται στην Πολωνία 2.000 Αμερικανοί στρατιώτες της 82ης αερομεταφερόμενης μεραρχίας, με διοικητή τον στρατηγό Κρις Ντοναχιού. Με την παρουσία του ενισχύεται η αποτρεπτική ισχύς των κρατών της Βαλτικής. Η αποστολή του όμως είναι να βοηθήσει όπως μπορεί το Κίεβο στον αγώνα του κατά των ρωσόφωνων.
Και πράγματι, στις 24 Φεβρουαρίου 2022 η Ρωσία εισβάλλει στην Ουκρανία. Στο διάγγελμα του προς τον ρωσικό λαό, ο πρόεδρος Πούτιν άσκησε δριμεία κριτική στο καθεστώς της Σοβιετικής Ένωσης και στους ηγέτες Στάλιν και Λένιν, κατηγορώντας το για την δημιουργία της Ουκρανίας ως οντότητα. Η κύρια επίθεση όμως επικεντρώθηκε στην παράδοση της Κριμαίας στην Ουκρανία κατά την δεκαετία του 50. Κατά τον Πούτιν, η παραχώρηση αυτή από την κυβέρνηση του Νικίτα Χρουτσόφ ήταν απαράδεκτη καθώς δεν ρωτήθηκαν οι κάτοικοι των ανατολικών περιοχών της Ουκρανίας που στη πλειονότητα τους ήταν ρωσόφωνοι.
Προσωπική άποψη: Με το διάγγελμα αυτό ο ρώσος πρόεδρος τόνισε ότι κύριος υπεύθυνος για το θάνατο της ρωσικής νεολαίας (στρατιωτών που θα πήγαιναν στο μέτωπο) ήταν οι λανθασμένες επιλογές όλων των προηγούμενων ηγετών της Σοβιετικής Ένωσης. Με το διάγγελμα αυτό ο Πούτιν άλλαξε οριστικά την ρωσική ιστορία, τονίζοντας ότι οι ηγέτες της Σοβιετικής Ένωσης έκαναν μεγαλύτερο κακό από ότι καλό στην Ρωσία.
Συνολικά 90.000 ρώσοι στρατιώτες μπήκαν στο ουκρανικό έδαφος. Οι στόχοι της ρωσικής εισβολής που τουλάχιστον ειπώθηκαν δημοσίως ήταν κυρίως 2:
1) Άμεση αποστρατιωτικοποίηση της Ουκρανίας και πάγωμα οποιασδήποτε συζήτησης για ένταξη στο ΝΑΤΟ. Η Μόσχα επιθυμούσε την ουδετεροποίηση της Ουκρανίας.
2) Η ριζική αποναζιστικοποίηση, με άλλα λόγια η διάλυση του τάγματος Αζόφ και του τάγματος Νταβίντσι, που αποτελούνταν από φανατικούς οπαδούς του Στεπάν Μπαντέρα. Η Ουκρανία απέναντι σε αυτή τη δύναμη παρέτασσε περίπου 600.000 στρατιώτες. Οι Ουκρανικές δυνάμεις είχαν εγκατασταθεί στα μεγάλα αστικά κέντρα της Ουκρανίας Η κυβέρνηση Ζελένσκι είχε απαγορεύσει οποιαδήποτε στρατηγική υποχώρηση του Ουκρανικού στρατού.
Προσωπική άποψη : Πέρα από τους 2 στόχους που ανέφερα για μένα ο κύριος λόγος της εισβολής ήταν το αυτοκέφαλο της Ουκρανικής εκκλησίας. Με την απόφαση που πήρε το 2018 το Οικουμενικό πατριαρχείο Κωνσταντινούπολης. Απόφαση την οποία έχει υιοθετήσει και η Ελλάδα 40 εκατομμύρια Ουκρανοί πιστοί δεν υπάγονται πλέον στο πατριαρχείο της Μόσχας. Η Ουκρανία από το 2019 έχει δυο εκκλησίες 1) Τη ορθόδοξη εκκλησία της Ουκρανίας 2) Την αυτοκέφαλη εκκλησία της Ουκρανίας.
Με την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το ΝΑΤΟ έθεσε ως στόχο την ανατροπή του Πούτιν και την παραπομπή του στο διεθνές δικαστήριο της Χάγης. Το ΝΑΤΟ θεώρησε την Ρωσική εισβολή ως απειλή για την ασφάλεια και την ύπαρξη του .
Ο πόλεμος είναι σκληρός και χωρίζεται σε 5 φάσεις:
1) Η πρώτη φάση πολέμου ξεκινάει από το Φεβρουάριο και τελειώνει το Μάιο του 2022. Οι κύριες μάχες εντοπίστηκαν στο Κίεβο, το Χάρκοβο και την Μαριούπολη. Από την πρώτη μέρα του πολέμου το τάγμα Ντα βίντσι με επικεφαλής τον συνταγματάρχη Ντμίτρο Κουτσιμπαίλοφ άρχισε να μετέχει ενεργά στις πολεμικές επιχειρήσεις. Στο πλευρό του Κουτσιμπαίλοφ πολέμησε και η σύντροφος του Αλίνα Μιχαήλοβα η οποία έγινε μια από τις πιο μάχιμες νοσοκόμες των Ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων.
Στις 26 Φεβρουαρίου 2022 ο γαλλικός στρατός, υπό τις άμεσες οδηγίες του αρχηγού ΓΕΣ στρατηγού Πιέρ Σίλ, απέστειλε ελαφρά αμυντικά όπλα και μεγάλη ποσότητα καυσίμων για τα οχήματα του Ουκρανικού στρατού. Την ίδια μέρα ο ρωσικός στρατός κατέλαβε το πυρηνικό του Ζαπαρόζιε. Ταυτόχρονα, ιδρύθηκε η διεθνής λεγεώνα, δηλ. μια στρατιωτική μονάδα η οποία αποτελούταν από ξένους εθελοντές από όλο τον κόσμο οι οποίοι ήθελαν να πολεμήσουν στο πλευρό της Ουκρανίας. Στην Ουκρανία κατετάγη μεγάλος αριθμός Αμερικανών, Βρετανών, Γάλλων και Πολωνών εθελοντών. Ο ουκρανικός λαός αγκάλιασε τους εθελοντές που ήρθαν από το εξωτερικό για να βοηθήσουν στον αγώνα του.
Στο Κίεβο, ουκρανοί νεοσύλλεκτοι που εκπαιδεύτηκαν από την ομάδα Μότσαρντ (Ομάδα Αμερικανών βετεράνων) με επικεφαλής το συνταγματάρχη Μίλμπουρν και δυνάμεις της διεθνούς λεγεώνας με επικεφαλής τον γεωργιανό συνταγματάρχη Μαμούκα Μαμουλασβίλ αποδεκάτισαν το 331ο ρωσικό σύνταγμα αλεξιπτωτιστών. Συνολικά, 39 ρώσοι αλεξιπτωτιστές μεταξύ των οποίων και ο διοικητής του συντάγματος, συνταγματάρχης Σούχαρεφ έχασαν την ζωή τους.
Την ίδια στιγμή στη Λευκορωσία διεξάγονταν διαπραγματεύσεις μεταξύ Ρωσίας –Ουκρανίας για το τέλος του πολέμου Οι διαπραγματεύσεις αν και σε πρώτη φάση είχαν μια θετική δυναμική εν τέλει δεν οδήγησαν πουθενά.
Στις προσπάθειες πρωταγωνίστησε ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Ναφταλί Μπένετ. Για την ιστορία, οι δυο πλευρές Ρωσία -Ουκρανία φαίνεται ότι είχαν συμφωνήσει στην μη ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ. Παράλληλα, φαίνεται ότι η Ρωσία είχε συμφωνήσει στην ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η συμφωνία δεν προχώρησε καθώς το ΝΑΤΟ αλλά και η Ουκρανία δεν ήταν έτοιμοι να κάνουν τον οποιοδήποτε συμβιβασμό με την Ρωσία, αν δεν υπήρχε πλήρης αποχώρηση του ρωσικού στρατού από την ουκρανική επικράτεια.
Προσωπική άποψη : Η συμφωνία δεν έλεγε τίποτα για το καθεστώς της ανατολικής Ουκρανίας ούτε φυσικά για το πώς θα γινόταν η αποχώρηση των 9 Ρωσικών μεραρχιών οι οποίες είχαν εισβάλλει στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου 2022. Πράγματα πολύ βασικά κατά την εκτίμηση μου, ως προς την υπογραφή μιας ειρηνευτικής συμφωνίας. Ένα άλλο πολύ σημαντικό σημείο που δε προβλεπόταν ήταν ποιος θα επέβλεπε την εφαρμογή των συγκεκριμένων συμφωνιών.
Παράλληλα ο πόλεμος δίχασε και την ίδια την ορθοδοξία. Οι πατριάρχες Αντιόχειας Σερβίας και Ιεροσολύμων δεν καταδίκασαν την Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία διότι δεν έχουν αναγνωρίσει το αυτοκέφαλο της Ουκρανικής εκκλησίας.
Στις 8 Μαρτίου 2022 έχασε την ζωή του στο μέτωπο της Ουκρανίας ο ρώσος αντισυνταγματάρχης Βαντίμ Γεράσιμοφ , ο οποίος με την μονάδα του αντιμετώπισε επί 3 μέρες σφοδρές Ουκρανικές επιθέσεις στην περιοχή του Ντοναμπάς.
Στις 10 Μαρτίου 2022, δυο μεταφορικά αεροσκάφη της Βραζιλιάνικης πολεμικής αεροπορίας επέστρεψαν από την Ουκρανία με 68 πρόσφυγες. Στις 24 Μαρτίου 2022 έχασε την ζωή του ο ρώσος ασυρματιστής Έντουάρντ Στανισλάβοβιτς. Ο Στανισλάβοβιτς ήταν ασυρματιστής του 8ου ρωσικού τάγματος . Κατά την διάρκεια μάχης στη Μαριούπολη η διμοιρία δέχτηκε επίθεση με χειροβομβίδες, ο ίδιος κάλυψε με το σώμα του μια από αυτές δίνοντας την ζωή του και σώζοντας τουλάχιστον 13 συντρόφους του.
Χάρκοβο
Στο Χάρκοβο, ο ουκρανικός στρατός καθήλωσε τμήματα της Ρωσικής εθνοφρουράς , προκαλώντας μεγάλες απώλειες στις μονάδες ανεφοδιασμού. Την ίδια στιγμή, στην Οδησσό στις 3 Απριλίου του 2022 επισκέφτηκε την πόλη ο Έλληνας υπουργός εξωτερικών Νίκος Δένδιας όπου παρέδωσε στην πόλη ανθρωπιστική βοήθεια.
Παράλληλα, στην Πολωνία και την Γερμανία τα στρατεύματα του ΝΑΤΟ με πρωταγωνίστρια μονάδα την 82η αερομεταφερόμενη μεραρχία των ΗΠΑ ξεκινάνε την εκπαίδευση του Ουκρανικού στρατού. Ο Λόιντ Όστιν παράλληλα κάνει ότι μπορεί για να διατηρηθεί ένας δίαυλος επικοινωνίας με τη Μόσχα. Ο αμερικανός υπουργός άμυνας εξήρε τη θέληση του ουκρανικού λαού ως προς την υπεράσπιση της επικράτειας του.
Τα αντιαρματικά, τα αντιαεροπορικά και τα ντρόουν που έχουν δώσει οι ΗΠΑ στην Ουκρανία έχουν συμβάλλει στην σταθεροποίηση του μετώπου. Η ήττα του ρωσικού στρατού στο Κίεβο έχει αλλάξει κατά πολύ τα σχέδια της Μόσχας που πλέον δε σκέφτεται την αλλαγή κυβέρνησης στο Κίεβο.
Στις 9 Απριλίου 2022 ο τότε πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας Μπόρις Τζόνσον επισκέφτηκε την Ουκρανία και ζήτησε από το πρόεδρο Ζελένσκι να μην υπογράψει καμία ειρηνευτική συμφωνία με τη Μόσχα. Μάλιστα του υποσχέθηκε ότι τόσο η Μεγάλη Βρετανία όσο και το ΝΑΤΟ θα είναι δίπλα του για όσο χρειαστεί.
Στις 15 Απριλίου 2022 οι δυνάμεις του συνταγματάρχη Μαξίμ Μαρσένκο, συνεργαζόμενες με τον αρχηγό του ουκρανικού ναυτικού Ολεξέι Νειζμπάτα, βύθισαν το ρωσικό αντιτορπιλικό Μοσκόβα σκοτώνοντας 40 ρώσους ναύτες.
Στην πόλη της Μαριούπολης η πολιορκία που ξεκίνησε στις24 Φεβρουαρίου 2022 έληξε στις 19 Μαίου 2022 με την παράδοση του Αζόφ Στάλ και συνολικά 2.000 Ουκρανοί μέλη του τάγματος Αζόφ και μαχητές της 36ης ταξιαρχίας πεζοναυτών παραδόθηκαν.
Εδώ πρέπει να πούμε ότι τις πρώτες μέρες της πολιορκίας ο έλληνας πρόξενος Μανώλης Ανδρουλάκης κατάφερε να απομακρύνει από τη Μαριούπολη περίπου 80 Έλληνες που ήθελαν να εγκαταλείψουν την πόλη. Την ίδια στιγμή που γινόντουσαν μάχες, η Δύση υποστήριζε με κάθε τρόπο την Ουκρανία.
Στη Γερμανία δημιουργήθηκε η SAG –U: Η μονάδα αυτή αποτελούνταν από 300 αμερικανούς στρατιωτικούς η οποία είχε ως αποστολή τη δίκαιη κατανομή της διεθνούς στρατιωτικής βοήθειας. Διοικητής της μονάδας ορίστηκε ο στρατηγός Αντόνιο Αγκούτο. Η Ελλάδα έστειλε αρχικά με 2 αεροσκάφη κυρίως ατομικό οπλισμό. Την μεγαλύτερη έστειλαν οι ΗΠΑ, η Μεγάλη Βρετανία, η Γαλλία, η Γερμανία και η Εσθονία.
Στις 25 Απριλίου 2022 ο υπουργός άμυνας των ΗΠΑ Λόιντ Όστιν μαζί με τον υπουργό Εξωτερικών Άντονι Μπλίνκεν βρέθηκαν στην Πολωνία, όπου συναντήθηκαν με τον ουκρανό πρόεδρο Ζελένσκι. Οι δυο αμερικανοί αξιωματούχοι έστειλαν μήνυμα στον ουκρανό πρόεδρο ότι στόχος της Δύσης είναι η πλήρης ήττα της Ρωσίας, ώστε να μην επαναληφθεί ξανά παρόμοιος πόλεμος. Όπως είπε ο Άντονι Μπλίνκεν η μόνη λύση στον πόλεμο αυτό είναι η ολοκληρωτική νίκη της Ουκρανίας.
Το Μάιο του 2022 ο ουκρανικός στρατός βρισκόταν σε δεινή θέση, καθώς πολλές μονάδες δεν είχαν τρόφιμα και επαρκής ιατρική περίθαλψη και βρίσκονταν περικυκλωμένες από τον ρωσικό στρατό. Το ίδιο διάστημα ο διοικητής της DIA στρατηγός Σκότ Μπέριερ θεωρούσε ότι το μέτωπο στην ανατολική Ουκρανία η κατάσταση ήταν ρευστή και καμία από τις δυο αντιμαχόμενες πλευρές δε μπορούσε να επικρατήσει. Παρόλα αυτά κατά τον Μπέριερ ο πρόεδρος Πούτιν είναι αποφασισμένος να συνεχίσει τις εχθροπραξίες. Ο Αμερικανός στρατηγός σημείωσε ότι σε πολλές περιοχές του Μετώπου οι ουκρανικές δυνάμεις είναι καλύτερα εκπαιδευμένες από τις αντίστοιχες ρωσικές.
Σημείωσε επίσης ότι η Ρωσία για να πετύχει τους στόχους της θα πρέπει να προχωρήσει σε επιστράτευση και να μετατρέψει την ειδική επιχείρηση σε πραγματικό πόλεμο. Ταυτόχρονα, υποστήριξε ότι οι ρώσοι στρατηγοί που έχουν χάσει την ζωή τους στην Ουκρανία είναι περίπου 8. Κατά τον Μπέριερ, οι απώλειες της Ρωσίας είναι σημαντικές . Ιδιαίτερα φαίνεται ότι δεν περίμενε την συντριβή του 339 ρωσικού συντάγματος αλεξιπτωτιστών στο Κίεβο.
Προσωπική άποψη: Θεωρώ πράγματι ότι οι ρωσικές δυνάμεις είχαν σε αυτή τη φάση του πολέμου αρκετά προβλήματα . Τα προβλήματα αυτά όμως δεν έχουν επηρεάσει ως τώρα ριζικά την κατάσταση στο μέτωπο. Οι ουκρανοί δε μπορούν να πετύχουν τους στόχους που έχουν θέσει που δεν είναι άλλος από την ανακατάληψη της ανατολικής Ουκρανίας και της Κριμαία . Αντίθετα η Ρωσία έχει μεν μικρά κέρδη Μαριούπολη –μικρές περιοχές του Χαρκόβου αλλά έχει την ικανότητα να τα διατηρήσει υπό την κατοχή της.
Στις 24 Μαίου 2022 χάνει την ζωή του ο ταγματάρχης του 1ου ρωσικού συντάγματος αλεξιπτωτιστών Αλεξάντερ Σεργκέεβιτς. Ο Σεργκέεβιτς σκοτώθηκε κατά την διάρκεια Ουκρανικού βομβαρδισμού στο χωριό Βασιλέφκα του Λουγκάνσκ.
2) Τον Ιούνιο του 2022 ξεκινά η δεύτερη φάση του πολέμου, με τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις να έχουν την πρώτη τους μεγάλη επιτυχία χάρις στην αποτελεσματικότητα των μη επανδρωμένων αεροσκαφών τύπου Μπαιρακτάρ (Η Τουρκία παραχώρησε 49 Μπαιρακτάρ στην αρχή του πολέμου). Τότε, οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις ανακατέλαβαν το Φειδονήσι .
Στην Τουρκία ξεκίνησε η λειτουργία του κοινού κέντρου Ρωσίας, Τουρκίας, Ουκρανίας, ΟΗΕ για την ασφαλή μεταφορά των σιτηρών. Η συμφωνία υπογράφηκε μετά από πρωτοβουλία της Τουρκίας και αποτελείται από εκπροσώπους του ΟΗΕ και των τριών χωρών οι οποίοι θα παρακολουθούν τη διαδικασία.
Το στοίχημα είναι 25 εκατομμύρια τόνοι σιτηρών να φτάσουν στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή ,ήδη το πρώτο πλοίο με 27.000 τόνους σιτηρών. Το πλοίο Ραζόνι έφτασε σήμερα στα στενά όπου ελέγχθηκε από αντιπροσωπεία του κοινού κέντρου Ρωσίας Τουρκίας Ουκρανίας και ΟΗΕ , και τις επόμενες μέρες αναμένεται να φτάσει στο Λίβανο.
Την ίδια περίοδο και συγκεκριμένα στις 5 Ιουνίου 2022 χάνει την ζωή του στο μέτωπο του Λουγκάνσκ ο ρώσος υποστράτηγος Κοτιούζοβ. Πρόκειται για τον 4ο ρώσο ανώτερο αξιωματικό που χάνει την ζωή του στο μέτωπο της Ουκρανίας.
Παράλληλα, ο στρατιωτικός ακόλουθος των ΗΠΑ ταξίαρχος Γκάρι Χάρμον με το επιτελείο του οργάνωνε την πρώτη ουκρανική αντεπίθεση που στόχευε στην ανακατάληψη της Χερσώνας και του Χαρκόβου. Το εγχείρημα ήταν εξαιρετικά δύσκολο καθώς οι Ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις αντιμετώπιζαν σημαντικά προβλήματα έλλειψης προσωπικού. Οι απώλειες τους 3 πρώτους μήνες του πολέμου ανέρχονταν σε 80.000 νεκρούς και τραυματίες.
Στις 4 Ιουλίου 2022 έχασε την ζωή του ο ρώσος υπολοχαγός Ταμερλάν Ιλγκάμοφ. Ο Ιλγκάμοφ έχασε την ζωή του κατά την διάρκεια σφοδρής ουκρανικής πυραυλικής επίθεσης. Στις 11 Ιουλίου 2022 χάνει τη ζωή του ο ρώσος αντισυνταγματάρχης Αλεξάντερ Ανανίτσεφ ο οποίος έχασε τη ζωή του στο μέτωπο του Χαρκόβου. Ήταν διοικητής του 1ου ρωσικού τάγματος αρμάτων μάχης.
Στις 23 Ιουλίου 2022 η Ουκρανία θρηνεί το θάνατο του συνταγματάρχη Βιτάλι Χουλιάεβ διοικητή του 28ου Ουκρανικού συντάγματος. Ο Χουλιάεβ σκοτώθηκε στη πόλη του Μικολάεβ. Με το σύνταγμα του από της 24 Φεβρουαρίου 2022 υπερασπίστηκε με γενναιότητα και αφοσίωση το Μικολάεβ χωρίς να παραχωρήσει σπιθαμή εδάφους.
Προσωπική εκτίμηση: Ο Χουλιάεβ χάρις στην ηρωική αντίσταση που προέβαλλε στο Μικολάεβ κράτησε την Οδησσό μια πόλη πολύ σημαντική για τον ελληνισμό υπό Ουκρανικό έλεγχο. Μπορεί να ειπωθεί ότι είναι ο αξιωματικός που έδωσε τις πρώτες νίκες στην Ουκρανία στην πρώτη φάση του πόλεμου.
Η δολοφονία μαχητών του τάγματος Αζόφ στην Ολεβίφκα
Ουκρανία: Στρατιωτική εκπαίδευση εθελοντών από το Τάγμα Αζόφ
Στις 29 Ιουλίου 2022 η Ουκρανία συγκλονίζεται από το θάνατο 53 αιχμαλώτων μαχητών του τάγματος Αζόφ στην Ολεβίφκα. Άλλοι 70 τραυματίστηκαν, κανείς από τους ρώσους σωφρονιστικούς υπαλλήλους δεν έπαθε το παραμικρό. Οι δυο πλευρές κατηγορούν η μια την άλλη και πρόκειται για ένα από τα πιο σκοτεινά περιστατικά του πολέμου στην Ουκρανία. Το ρωσικό υπουργείο άμυνας υποστήριξε ότι η φυλακή χτυπήθηκε από αμερικανούς πύραυλους HIMARS. Το Κίεβο από την άλλη υποστηρίζει ότι ο θάνατος των μαχητών του τάγματος Αζόφ προήλθε από εκρηκτικούς μηχανισμούς που είχαν τοποθετηθεί στην φυλακή από τις ρωσικές δυνάμεις. Μάλιστα η γενική εισαγγελία της Ουκρανίας κατηγορεί το διοικητή της Βάγκνερ Γκρουπ Γεβγένι Πριγκόζιν για το συμβάν.
Δυο μέρες μετά, η αμερικανική εταιρεία Μαξάρ έδωσε στη δημοσιότητα εικόνες του κατεστραμμένου κτιρίου. Αυτό που έκανε εντύπωση στους ερευνητές είναι ότι κανένα από τα γειτονικά κτίρια δεν είχε πάθει το παραμικρό.
Στις αρχές Αυγούστου η Τουρκία έστειλε 50 τεθωρακισμένα οχήματα τύπου Κίπρι. Πρόκειται για τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού. Παράλληλα η Εσθονία ανακοίνωσε ότι από την αρχή της εισβολής έχει διαθέσει στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία ύψους 500 εκατομμυρίων ευρώ. Την ίδια περίοδο οι Ουκρανικές δυνάμεις βομβάρδισαν ρωσική αεροπορική βάση στη περιοχή της Κριμαίας. Τουλάχιστον 10 Ρωσικά αεροσκάφη υπέστησαν σημαντικές ζημιές.
Στις ΗΠΑ το Αμερικανικό Πεντάγωνο ανακοίνωνε παράλληλα την αποστολή Himars και Nasams στην Ουκρανία. Η Ουάσινγκτον το Βερολίνο, η Βαρσοβία και το Παρίσι πρωτοστατούν στην αποστολή οπλικών συστημάτων προς την Ουκρανία . Μάλιστα προετοιμάζουν σταδιακά τις κοινωνίες τους για μελλοντική σύγκρουση με την Ρωσία.
Στις 18 Αυγούστου 2022 ο ρώσος αντισυνταγματάρχης Αλεξέι Κατερίντσεφ ανέλαβε υποδιοικητής του κλιμακίου της FSB στην πόλη της Χερσώνας.
Οι επιχειρήσεις του Ουκρανικού στρατού ξεκίνησαν τον Σεπτέμβριο και ολοκληρώθηκαν το Νοέμβριο του 2022. Στο μεν Χάρκοβο οι ουκρανικές δυνάμεις με επικεφαλής τον στρατηγό Ολεξάντρ Σίρσκυ απελευθέρωσαν 20 οικισμούς που βρίσκονταν υπό ρωσική κατοχή, συντρίβοντας τις δυνάμεις της Ρωσικής εθνικής φρουράς οι οποίες αριθμούσαν περίπου 2.000 άνδρες. Να σημειώσουμε εδώ ότι στην επιχείρηση απελευθέρωσης του Χαρκόβου έλαβαν μέρος και δυο διμοιρίες της διεθνούς λεγεώνας, οι οποίες αποτελούνταν κυρίως από Καναδούς Πολωνούς και Αμερικανούς εθελοντές.
Αν και η επίθεση του Ουκρανικού στρατού ήταν επιτυχής οι απώλειες των Ουκρανικών δυνάμεων ήταν μεγάλες συνολικά, 7.000 Ουκρανοί σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν. Οι μεγάλες Ουκρανικές απώλειες οφείλονται στο γεγονός ότι οι Ουκρανικές δυνάμεις επιτέθηκαν σε ανοικτό έδαφος, με αποτέλεσμα να είναι εξαιρετικά ευάλωτες στα πυρά του ρωσικού πυροβολικού.
Στις 9 Σεπτεμβρίου 2022 σκοτώθηκε ο επικεφαλής του 137ου ρωσικού αερομεταφερόμενου τάγματος αντισυνταγματάρχης Πάβελ Κριβόφ . Το τάγμα του ήταν από τις τελευταίες ρωσικές μονάδες οι οποίες συμπτύχθηκαν από το μέτωπο του Χαρκόβου. Ο ρώσος αντισυνταγματάρχης σκοτώθηκε καλύπτοντας την υποχώρηση των συντρόφων του.
Στις 8 Οκτωβρίου 2022 Ουκρανικές ειδικές δυνάμεις υπό τις άμεσες διαταγές του υποστρατήγου Κίριλο Μπουντάνοφ ανατίναξαν μέρος της γέφυρας της Κριμαίας.
Προσωπική εκτίμηση : Το Κίεβο με τις επιθέσεις αυτές έστελνε μήνυμα στην Ρωσία ότι η κατάληψη της Κριμαίας αποτελεί για αυτό κορυφαία προτεραιότητα και ότι δεν διαπραγματεύεται κυριαρχικά δικαιώματα.
Στην Χερσώνα, ο ουκρανικός στρατός με επικεφαλής τον στρατηγό Κοβάλτσιουκ ενεπλάκη σε σκληρές μάχες, και κατάφερε να καταλάβει το 33% της πόλης, χάνοντας όμως πάνω από 2.000 στρατιώτες. Λόγω των τεράστιων απωλειών που υπέστη ο ουκρανικός στρατός δεν καταδίωξε τις ρωσικές δυνάμεις κατά την αποχώρησή τους, με αποτέλεσμα 100.000 ρώσοι στρατιώτες να συμπτυχθούν με απόλυτη ασφάλεια. Η σημαντικότερη ρωσική απώλεια το Σεπτέμβριο ήταν η εξόντωση του ρώσου αντισυνταγματάρχη Αλεξέι Κατερίντσεφ. Ο Κατερίντσεφ σκοτώθηκε από εκτόξευση πυραύλου Himars στο αρχηγείο του.
Την ίδια στιγμή που διεξάγονταν οι επιχειρήσει του Ουκρανικού στρατού σε Χάρκοβο και Κριμαία, η Ρωσία είχε μια τρομερή απώλεια. Αυτή δεν ήταν άλλη από την καταστροφή των αγωγών Nord Stream 1και Nord Stream 2 . Συνολικά 500.000 τόνοι μεθανίου απελευθερώθηκαν στην ατμόσφαιρα. Η καταστροφή των δυο αγωγών οφείλεται σε εκρήξεις σύμφωνα με τις σουηδικές αρχές . Παρότι πρόκειται για ρωσικό αποκλειστικά έργο, η Μόσχα ουδέποτε κλήθηκε να συμμετάσχει από κοινού στις έρευνες Δανίας- Σουηδίας.
Προσωπική άποψη: Αυτό κατά την γνώμη μου δείχνει ότι η καταστροφή των δυο αγωγών έγινε μετά από ενέργεια του Κιέβου. Δανία και Σουηδία θεωρώ ότι δεν κάλεσαν τη Μόσχα να διεξάγει έρευνα γιατί φοβήθηκαν μήπως η Ρωσία κατάφερνε να αποδείξει τεκμηριωμένα και να γνωστοποιήσει ευρύτερα την Ουκρανική συμμετοχή…
Στις 6 Νοεμβρίου 2022 ο ρωσικός στρατός θρηνεί το θάνατο του στρατιωτικού ιερέα Μιχαήλ Βλαντιμίροβιτς Βασίλιεφ ο οποίος σκοτώθηκε στο μέτωπο της Χερσώνας από Ουκρανικό πύραυλο τύπου Himars.
Οι ήττες του ρωσικού στρατού ανάγκασαν τον ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν να διατάξει επιστράτευση 200.000 ρώσων στρατιωτών. Πολλοί εξ αυτών ήταν μουσουλμάνοι ,οι οποίοι παρουσιάστηκαν μαζικά στον ρωσικό στρατό μετά από κάλεσμα του Τσετσένου ηγέτη Ραζμάν Καντίροφ.
Ο ρώσος πρόεδρος παράλληλά διόρισε το στρατηγό Σουροβίκιν διοικητή όλων των ρωσικών δυνάμεων στην Ουκρανία. Ο Σουροβίκιν είχε δυο στόχους:
1) Την διατήρηση των εδαφών που είχε κατακτήσει η Ρωσία από το 2014 μέχρι και το Νοέμβριο του 2022
2) Την κατάληψη στρατηγικών για την Ρωσία πόλεων της Ουκρανίας.
Στις 14 Νοεμβρίου 2022 Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντιμίρ Ζελένσκι επισκέφτηκε την Χερσώνα. Ο ουκρανός πρόεδρος ενημερώθηκε για τη κατάσταση στην απελευθερωμένη περιοχή της πόλης (Ο Ουκρανικός στρατός έχε καταλάβει το 33% της Χερσώνας) από τον στρατιωτικό διοικητή Ταξίαρχο Ολεξάντρ Ταρνάβσκι. Ο Ταρνάβσκι στην ενημέρωση του σημείωσε ότι στην πόλη ζούν αυτή τη στιγμή 70 χιλιάδες άνθρωποι οι βρίσκονται χωρίς νερό , και ηλεκτρικό ρεύμα.
Προσωπική άποψη : Η απόφαση του Κοβάλτσιουκ να μην εκδιώξει τα ρωσικά στρατεύματα που υποχωρούσαν αποδείχτηκε μοιραία , διότι το Κίεβο δεν κατόρθωσε να επιφέρει σημαντικά πλήγματα στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις . Τυχόν καταδίωξη των ρωσικών δυνάμεων στο μέτωπο της Χερσώνας ίσως να οδηγούσε σε πλήρη κατάληψη της πόλης και ενδεχομένως να επιδείνωνε την κατάσταση στο εσωτερικό της Ρωσίας για τον πρόεδρο Πούτιν.
Την επόμενη μέρα η Πορτογαλία ανακοίνωσε την αποστολή 20 στρατιωτών σε Γερμανία και Πολωνία για την εκπαίδευση Ουκρανών νεοσύλλεκτων, οι οποίοι είχαν αρχίσει να επιστρατεύονται μαζικά από το Κίεβο.
Στις 22 Νοεμβρίου ο Τούρκος πρέσβης στην Ουκρανία Yağmur Ahmet Güldere, επισκέφτηκε το τμήμα της Χερσώνας που ελέγχεται από τις δυνάμεις του Κιέβου . Ο τούρκος διπλωμάτης ενημερώθηκε από τον Κυβερνήτη της πόλης για τις ανάγκες των κατοίκων.
Στις 27 Νοεμβρίου έχασε τη ζωή του ο διοικητής του 25ου ρωσικού συντάγματος ειδικών επιχειρήσεων αντισυνταγματάρχης Μαξίμ Απελατάιν. Πολέμησε με το σύνταγμα του στο μέτωπο της Χερσώνας και απέκρουε Ουκρανικές επιθέσεις επί 4 ημέρες. Στις 4 Δεκεμβρίου 2022 η Ουκρανική αεράμυνα καταρρίπτει το ελικόπτερο του ρώσου επισμηναγού Αλεξάντερ Μποροβίνκοφ. Ο ρώσος επισμηναγός θα βρει τραγικό θάνατο.
Η δεύτερη φάση του πολέμου ολοκληρώνεται στις 30 Δεκεμβρίου 2022.Εκείνη την ημέρα οι ουκρανικές δυνάμεις βομβαρδίζουν με πύραυλους HIMARS την πόλη Μακίφκα εξοντώνοντας 89 Ρώσους στρατιώτες των 44ου και 45ου ρωσικών συνταγμάτων πεζικού.
Στο τέλος του 2022 οι ΗΠΑ είχαν στείλει 34 πακέτα βοήθειας στην Ουκρανία. Στα πακέτα φυσικά περιλαμβάνεται και πλούσιο ιατροφαρμακευτικό υλικό για τον Ουκρανικό στρατό. Οι κύριες ποσότητες στρατιωτικού και ιατροφαρμακευτικού υλικού προέρχονται από τον στρατό ξηράς. Παρά την τεράστια στρατιωτική βοήθεια των ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ δεν είχε ξεκάθαρους στόχους για την εκστρατεία αυτή .
Προβλήματα βεβαίως υπάρχουν και στη ρωσική πλευρά, με τους αξιωματικούς κυρίως των ειδικών δυνάμεων και των ανώτερων κλιμακίων όπως ο στρατηγός Λαπίν να αποδεικνύονται κατώτεροι των περιστάσεων. Οι πρώτοι 10 μήνες του πολέμου βρίσκουν το Πούτιν να βρίσκεται πολύ μακριά από τους στόχους του , καθώς από τις πόλεις που το 2014 ξεσηκώθηκαν κατά της κυβέρνησης Τουρτσίνοφ , μόλις η μια βρισκόταν υπό πλήρη ρωσικό έλεγχο, η Μαριούπολη. Σε όλες τις υπόλοιπες οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις αντιστέκονταν ηρωικά.
3) Από τον Ιανουάριο του 2023 ξεκινάει η 3η φάση του πολέμου, όπου ο ρωσικός στρατός επικεντρώνεται στην κατάληψη της πόλης Μπαχμούτ. Σκληρές μάχες εντοπίζονται ταυτόχρονα και στο Ντονέτσκ. Στις 14 Ιανουαρίου 2023 η ρωσική αεροπορία βομβάρδισε το Ντνιπρό τόπο καταγωγής του προέδρου Ζελένσκι. Συνολικά η Μόσχα εκτόξευσε 8 πυραύλους, οι 6 αναχαιτίστηκαν από την Ουκρανική αεράμυνα. Οι άλλοι 2 όμως έπεσαν σε μια πολυκατοικία πολύ κοντά στο κέντρο της πόλης. Συνολικά 46 Ουκρανοί σκοτώθηκαν και 80 τραυματίστηκαν. Τα νοσοκομεία της πόλης γέμισαν τραυματίες. Στις 17 Ιανουαρίου 2023 έχασε την ζωή του ο Ρώσος ταγματάρχης Αλεξιπτωτιστών Αλεξάντερ Μακάροβ.
Στις 18 Ιανουαρίου 2023 η Ουκρανία βυθίζεται και πάλι στο πένθος όταν το ελικόπτερο του υπουργού εσωτερικών συντρίβεται έξω από τη πόλη του Κιέβου. Ο υπουργός εσωτερικών της Ουκρανίας Ντένις Μονασρτύσκυ βρίσκει τραγικό θάνατο μαζί με άλλα 13 άτομα. Άλλοι 25 άνθρωποι τραυματίστηκαν. Ο πρόεδρος Ζελένσκι διέταξε άμεσα τη διεξαγωγή έρευνας . Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας δεν υπάρχει καμία ρωσική εμπλοκή στο συγκεκριμένο συμβάν. Σύμφωνα με το πόρισμα, η συντριβή οφείλεται στις κακές καιρικές συνθήκες.
Στις 27 Ιανουαρίου Οι ΗΠΑ ανακοινώνουν την αποστολή 400 Μπράντλει και 31 αρμάτων μάχης τύπου Άμπραμς τα οποία όμως θα καθυστερούσαν πάρα πολύ να φτάσουν στο μέτωπο. Ο λόγος ήταν ότι οι ουκρανοί στρατιώτες έπρεπε πρώτα να εκπαιδευτούν στη χρήση τους. Την ίδια στιγμή όμως πρώην βετεράνοι των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων όπως η Τούλσι Γκάμπαρντ και ο Ντάγκαλς Μαγκρέγκορ αναρωτιόντουσαν αν τα οπλικά συστήματα που έστελνε το ΝΑΤΟ στην Ουκρανία ενίσχυαν την αξιοπιστία και την εθνική ασφάλεια της δύσης ή την υπονόμευαν.
Στις 31 Ιανουαρίου 2023 ο Στρατηγός Schill ανέλαβε μια νέα σημαντική αποστολή. Συγκεκριμένα διατάχθηκε, στα πλαίσια της βοήθειας της Γαλλίας προς την Ουκρανία, να επιστρατεύσει ένα λόχο 150 ατόμων ο οποίος το επόμενο διάστημα θα εκπαιδεύσει αρκετές χιλιάδες ουκρανών στρατιωτών.
Στις 21 Φεβρουαρίου 2023 η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι επισκέφτηκε την Ουκρανία και υπέγραψε διμερής συμφωνία ασφαλείας με την Ουκρανία. Η Μελόνι χαρακτήρισε εξαιρετικό έθνος την Ουκρανία και διαβεβαίωσε το πρόεδρο Ζελένσκι ότι η Ιταλία θα σταθεί στο πλευρό της Ουκρανίας για όσο χρειαστεί.
Την ίδια μέρα έφτασε στο Κίεβο ομάδα αμερικανών βουλευτών με επικεφαλής τον ρεπουμπλικάνο γερουσιαστή Μιτς Μακόολ. Οι αμερικανοί γερουσιαστές συναντήθηκαν με τον πρόεδρο Ζελένσκι ο οποίος ευχαρίστησε το ρεπουμπλικανικό αλλά και το δημοκρατικό κόμμα για την διαρκή υποστήριξη τους στις Ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις. Παράλληλα ο πρόεδρος της Ουκρανίας ενημέρωσε τους αμερικανούς βουλευτές για τις ρωσικές επιδρομές στην πόλη της Χερσώνας.
Η ΛΑΥΡΑ ΤΩΝ ΣΠΗΛΑΙΩΝ ΤΟΥ ΚΙΕΒΟΥ –
Το Μάρτιο του 2023 ξεκίνησε ο διωγμός των μοναχών της ιεράς μονής του Κιέβου της σημαντικότερης μονής ίσως της Ουκρανίας η οποία διατηρεί στενές σχέσεις με το Κρεμλίνο. Πρόκειται για μοναχούς που υπάγονται στην Ουκρανική ορθόδοξη εκκλησία η οποία υπάγεται στο Πατριαρχείο Μόσχας.
Στο μέτωπο του Μπαχμούτ οι Ουκρανοί αγωνίστηκαν πολύ γενναία, ενώ η πόλη θεωρούνταν σύμβολο αντίστασης. Οι μάχες διήρκησαν μέχρι το Μάιο του 2023: Πάνω από 25.000 ουκρανοί στρατιώτες και αστυνομικοί έχασαν την ζωή τους, ή τραυματίστηκαν πολύ σοβαρά στην διάρκεια των μαχών. Μια από τις πιο σημαντικές απώλειες ήταν ο διοικητής του τάγματος Ντα Βίντσι, συνταγματάρχης Κουτσιμπαίλοφ. Ο Κουτσιμπαίλοφ πέθανε στην αγκαλιά της γυναίκας του της Αλίνας Μιχάηλοβα που ήταν επικεφαλής της διμοιρίας υγειονομικού του τάγματος. Η κηδεία του Κουτσιμπαίλοφ έγινε στις 10 Μαρτίου 2023 και το τριήμερο 7-10 Μαρτίου ήταν το χειρότερο για την Αλίνα .
Στις 5 Μαίου 2023 ο πρόεδρος Ζελένσκι συναντήθηκε στο Κίεβο με αντιπροσωπεία αμερικανών Βουλευτών. Επικεφαλής της οποίας ήταν ο δημοκρατικός βουλευτής Τζο Γουίλσον. Ο Ζελένσκι ευχαρίστησε τόσο τους δημοκρατικούς όσο και τους ρεπουμπλικάνους για την διαρκή υποστήριξη χαρακτηρίζοντας την ως ιδιαιτέρως σημαντική για τον αγώνα που δίνει η χώρα του.
Η μάχη του Μπαχμούτ είχε και θετικές εξελίξεις για την Ουκρανία. Αυτές δεν ήταν άλλες από την ανταρσία της ‘’Βάγκνερ Γκρουπ’’, διοικητής της οποίας ήταν ο Γεβγέν Πριγκόζιν. Ο Πριγκόζιν τόνισε ότι δεν πρόκειται για πραξικόπημα αλλά για εξέγερση κατά της ηγεσίας του ρωσικού Υπουργείου Αμύνης. Η κίνηση του Πριγκόζιν ξάφνιασε την ρωσική πολιτική και στρατιωτική ηγεσία. Ο ηγέτης της Βάγκνερ στο εγχείρημα του αυτό δεν είχε την παραμικρή υποστήριξη, ούτε από τον ρώσο στρατηγό Σεργκέι Σουροβίκιν, ούτε από τον Ραζμάν Καντίροφ, ηγέτη των Τσετσένων.
4) Η τέταρτη φάση του πολέμου ξεκινά ουσιαστικά μετά την κατάληψη του Μπαχμούτ. Τότε, οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις ξεκίνησαν να ετοιμάζουν τη μεγάλη αντεπίθεση τους. Η αμερικανική εθνοφρουρά της Καλιφόρνιας ξεκίνησε σε συνεργασία με την Γερμανία, την Εσθονία, την Γαλλία, την Ισπανία, την Ιταλία και την Μεγάλη Βρετανία να εκπαιδεύουν ουκρανούς νεοσύλλεκτους. Το καλοκαίρι, τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ είχαν δημιουργήσει 14 νέες ουκρανικές ταξιαρχίες.
Στις 27 Ιουνίου 2023 η Ρωσία διεξάγει επίθεση στο Κραματόρσκ. Οι ρωσικού πύραυλοι στόχευσαν ένα εστιατόριο της πόλης. Το αποτέλεσμα ήταν 12 νεκροί και 60 τραυματίες. Πολύ κοντά στο εστιατόριο βρισκόταν ένα φαρμακείο και ένα σούπερ Μάρκετ. Πρόκειται δηλαδή για ρωσικό χτύπημα σε πολυσύχναστο σημείο της πόλης. Οι Ουκρανικές αρχές ξεκίνησαν αμέσως έρευνα για διείσδυση ρώσων πρακτόρων στη πόλη. Μεταξύ των νεκρών είναι και ένας Αμερικανός πεζοναύτης ο Ίαν Τορτορίτσι ο οποίος πολεμούσε στο μέτωπο της Ουκρανίας για 15 μήνες. Συμμετείχε στη μάχη του Μπαχμούτ όπου η μονάδα του έχασε 11 άτομα .
Στις 12 Ιουλίου 2023 ο Πτέραρχος Μπράουν, κατά την εξέταση για την ανάληψη της θέσης του αρχηγού ΓΕΕΘΑ των ΗΠΑ, σημείωσε ότι η αποστολή συνεχών πακέτων οπλισμού στην Ουκρανία έχει δημιουργήσει έλλειμμα στα πυρομαχικά που διαθέτουν οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις.
Πέντε μέρες μετά ο αρχηγός της αμερικανικής εθνικής φρουράς στρατηγός Χόκανσον παραδέχτηκε ότι η εκπαίδευση του Ουκρανικού στρατού από τις ΗΠΑ έχει βοηθήσει στην αντοχή των Ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων , ωστόσο σημείωσε ότι η κύρια επιβράβευση πηγαίνει στη θέληση του Ουκρανικού λαού.
Ουκρανικά drones
Στις 17 Ιουλίου 2023 χάνει την ζωή του ο ρώσος συνταγματάρχης της 141ης Ρωσικής ταξιαρχίας Ντένις Ιγκόρεβιτς Ιβάνοφ. Ο Ιβάνοφ σκοτώθηκε από επίθεση Ουκρανικού ντρόουν. Παράλληλα ο υπουργός εξωτερικών της Βραζιλίας Μάουρο Βιέιρα σε δηλώσεις του τόνισε ότι δεν μπορεί η Βραζιλία από μόνη της να λύσει το πόλεμο της Ουκρανίας και χρειάζεται πολύ μεγάλη συλλογική προσπάθεια . Πάντως υπάρχει επαφή μεταξύ Βραζιλίας και Ουκρανίας .
Στις 26 Ιουλίου 2023 η υπουργός άμυνας της Ισπανίας Μαργαρίτα Ρόμπλες επισκέφτηκε το Τολέδο όπου εκπαιδεύονται 44 Ουκρανοί στρατιώτες στην αποναρκοθέτηση. Μιλώντας στους Ισπανούς και Ουκρανούς στρατιώτες η κύρια Ρόμπλες σημείωσε για ακόμα μια φορά ότι η Ισπανία θα παραμείνει δίπλα στην Ουκρανία για όσο χρειαστεί.
Η ουκρανική αντεπίθεση ξεκίνησε στις 29 Ιουλίου 2023 και κατέληξε σε παταγώδη αποτυχία: Μετά από 4 μήνες σκληρών μαχών οι ουκρανικές δυνάμεις κατέλαβαν μόλις 14 χωριά, χάνοντας παράλληλα 100.000 στρατιώτες. Η Διεθνής Λεγεώνα πλήρωσε βαρύ φόρο αίματος με το γεωργιανό και αμερικανικό τμήμα της να έχουν τις περισσότερες απώλειες.
Στις 2 Αυγούστου 2023 το βραζιλιάνικο σώμα της διεθνούς λεγεώνας ανακοίνωσε το θάνατο του Αντόνιο Χασιτάνι από την πόλη του Παρανά. Ο Χασιτάνι υπηρετούσε στην διεθνή λεγεώνα για 1 ολόκληρο χρόνο. Σκοτώθηκε υπερασπιζόμενος γενναία το Μπαχμούτ.
Μοναδικές επιτυχίες για τον ουκρανικό στρατό κατά την διάρκεια της αντεπίθεσης ήταν η εξόντωση δυο Ρώσων στρατηγών, του Σεργκέι Γκοριάτσεφ και του Όλεγκ Σοκόβ.
Η αποτυχία της ουκρανικής επίθεσης οφείλεται κυρίως στις ανεπαρκείς ποσότητες πυρομαχικών που διέθετε ο ουκρανικός στρατός, αλλά και στην έλλειψη αεροπορικής υποστήριξης. Αντίθετα ο ρωσικός στρατός είχε άφθονα βλήματα πυροβολικού και αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι τα ρωσικά εργοστάσια παραγωγής όπλων και πυρομαχικών δούλευουν 24 ώρες το 24ώρο και παράγουν άφθονες ποσότητες.
Προσωπική εκτίμηση : Η αποτυχία της ουκρανικής αντεπίθεσης κατά την εκτίμηση μου έχει φέρει τον Ουκρανικό στρατό σε μια εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση. Το ηθικό του προσωπικού έχει καταρρεύσει. Οι μεγάλοι σχηματισμοί έχουν χάσει τουλάχιστον το 60% του δυναμικού τους . Το υλικό έχει υποστεί τεράστια φθορά με το 70% των δυτικών αρμάτων μάχης (Λέοπαρντ ,Αμπρμας, Μπράντλει) να έχει καταστραφεί.
Την ίδια στιγμή, στην θάλασσα τα πράγματα βαίνουν αρκετά καλά για την Ουκρανία. Οι ουκρανικές δυνάμεις, κάνοντας επιδρομές με υποβρύχια ντρόουν που έχουν προμηθευτεί από την Μεγάλη Βρετανία, καταφέρνουν να βυθίσουν το 30% του ρωσικού στόλου της Μαύρης Θάλασσας.
Στις 16 Σεπτεμβρίου 2023 χάνει την ζωή του ο ρώσος συνταγματάρχης Αντρέι Βλαντιμίροβιτς επικεφαλής συντάγματος ρώσων αλεξιπτωτιστών. Ο Βλαντιμίροβιτς σκοτώθηκε κατά την διάρκεια Ουκρανικής αντεπίθεσης στη Αβντίφκα. Στις 4 Οκτωβρίου 2023 άνοιξε το ελληνικό προξενείο στη Χερσώνα . Την ελληνική πρεσβεία στο Κίεβο εκπροσώπησε ο Παντελής Πούμπουρας ο οποίος είχε εκτενή συζήτηση με την στρατιωτική διοίκηση της πόλης για την κατάσταση στην πόλη.
Στις 30 Οκτωβρίου 2023 οι Αμερικανοί βουλευτές James French Hill, Michael Quigley και Stephen Lynch επισκέφτηκαν την Ουκρανία και συναντήθηκαν με τον Βολοντιμίρ Ζελένσκι. Ο Ουκρανός πρόεδρος περιέγραψε στους αμερικανούς πολιτευτές την δραματική κατάσταση που επικρατεί στο μέτωπο για τον Ουκρανικό στρατό. Και χαρακτήρισε εξαιρετικής σημασίας την συνέχιση της αμερικανικής βοήθειας. O Μίκαελ Κουίκλει έστειλε μήνυμα στο Κογκρέσο ότι σε περίπτωση ήττας της Ουκρανίας, όλος ο υπόλοιπος δημοκρατικός κόσμος βρίσκεται σε τεράστιο κίνδυνο.
Προσωπική άποψη: Η βοήθεια των ΗΠΑ στην Ουκρανία πρέπει να συνεχιστεί, ωστόσο κατά την εκτίμηση μου δε θα πρέπει να τεθεί όμως σε κίνδυνος η μαχητική αξία και η αποτρεπτική ισχύ της υπερδύναμης . Ενώ θα πρέπει και η ευρωπαική ένωση να κάνει περισσότερα για την Ουκρανία.
Από τις αρχές Νοεμβρίου ξεκινά γενική ρωσική επίθεση με στόχο την κατάληψη της πόλης Αβντίφκας . Στην άμυνα της πόλης συμμετείχε και ένας λόχος της διεθνούς λεγεώνας αποτελούμενος κυρίως από Καναδούς. Το τμήμα της διεθνούς λεγεώνας διενέργησε καταδρομικές επιχειρήσεις κατά των ρώσων με σκοπό να ανακουφίσει τις περικυκλωμένες Ουκρανικές δυνάμεις και να επιτρέψει τον ανεφοδιασμό τους. Οι καταδρομείς της διεθνούς λεγεώνας έδρασαν πολλές φορές χωρίς να έχουν την παραμικρή υποστήριξη.
Προσωπική άποψη : Αυτό οφείλεται κατά την εκτίμηση μου στο γεγονός ότι δεν έρχονταν βοήθεια από τις ΗΠΑ λόγω των σοβαρών επιφυλάξεων που επικρατούσαν στο Κογκρέσο.
Στην μάχη συμμετείχε και σύνταγμα της 80ης Ουκρανικής αερομεταφερόμενης ταξιαρχίας με διοικητή τον συνταγματάρχη Ισκούλοβ. Η μονάδα του οποίου είχε διακριθεί στη μάχη του Μπαχμούτ.
Στις 10 Νοεμβρίου 2023 ο αναπληρωτής υπουργός άμυνας της Ουκρανίας Ολεξάντρ Πάβλιουκ ανακοίνωσε την δημιουργία 10 νέων ουκρανικών ταγμάτων αποναρκοθέτησης. Καίριο ρόλο στην δημιουργία των ταγμάτων αυτών έπαιξαν η Ισπανία και η Λιθουανία , οι οποίοι ανέλαβαν την εκπαίδευση Ουκρανών στρατιωτικών στο συγκεκριμένο επικίνδυνο αντικείμενο.
Στις 28 Νοεμβρίου χάνει την ζωή του ο ρώσος αντιστράτηγος Βλαντίμιρ Ζαβάντσκυ, υποδιοικητής του 14ου ρωσικού σώματος στρατού. Ο ρώσος αντιστράτηγος έχασε την ζωή του στη πόλη Ιζιούμ.
5) Τέλος, η πέμπτη φάση αφορά το διάστημα από το Δεκέμβριο του 2023 μέχρι σήμερα. Και είναι γεγονός πως ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει μπει σε ένα τέλμα . Η Ουκρανία, λόγω τεράστιων απωλειών, καταβάλλει υπεράνθρωπες προσπάθειες να διατηρήσει υπό ουκρανικό έλεγχο την πόλη του Χαρκόβου και να μην χάσει άλλα εδάφη στο Λουγκάνσκ.
Δυστυχώς όμως μεγάλες μονάδες του Ουκρανικού στρατού έχουν παραδοθεί βλέποντας ότι δεν υπάρχει κανένα νόημα αντίστασης. Το μόνο αισιόδοξο νέο είναι η παράδοση από την Εσθονία στρατιωτικού πακέτου αξίας 80 εκατομμυρίων ευρώ . Το πακέτο αυτό αναμένεται να δώσει πολύτιμη ανάσα στον Ουκρανικό στρατό. Σύμφωνα με ανακοίνωση του εσθονικού υπουργείου άμυνας η στρατιωτική βοήθεια περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό Javelin καθώς επίσης και σημαντικό αριθμό αποβατικών σκαφών.
Παράλληλα γίνεται γνωστό ότι οι εσθονικές ένοπλες δυνάμεις έχουν εκπαιδεύσει περίπου 1.000 Ουκρανούς στρατιώτες.
Στις 7 Ιανουαρίου 2024 έχασε την ζωή του το μέλος της ταξιαρχίας Αζόφ Μαξίμ Κριβτσόφ. Πρόκειται για Ουκρανό ποιητή 33 ετών ο οποίος είχε συμμετάσχει ενεργά στο Ευρωμαιντάν. Επίσης έλαβε μέρος στην Ουκρανική αντιτρομοκρατική επιχείρηση ενώ κατατάχτηκε από τους πρώτους την 22α Φεβρουαρίου ημέρα της πλήρους κλίμακας Ρωσικής εισβολής.
Στις 24 Ιανουαρίου 2024 έχουμε τραγωδία για τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις. Πάνω από το Μπελγκόροντ θα καταρριφθεί ρωσικό μεταφορικό αεροσκάφος το οποίο μετέφερε Ουκρανούς αιχμαλώτους. Συνολικά 65 Ουκρανοί αιχμάλωτοι βρήκαν τραγικό θάνατο , μαζί με 6 ρώσους πιλότους (πλήρωμα του αεροσκάφους ) και 3 φρουρούς. Το ρωσικό υπουργείο άμυνας δηλώνει κατηγορηματικά ότι το αεροσκάφος καταρρίφθηκε από την Ουκρανική αεράμυνα. To Κίεβο από την άλλη σε ανακοίνωση του σημείωσε ότι πρωταρχικός στόχος της ουκρανικής κυβέρνησης είναι η επιστροφή όλων των αιχμαλώτων.
Τέσσερις μέρες μετά έχασε την ζωή του ο Ουκρανός βουλευτής Ρούσλαν Πομίρτσι του Κόμματος Σβόμποντα. Ο Πομίρτσι υπηρετούσε στην 103η Ουκρανική ταξιαρχία.
Την 1η Φεβρουαρίου 2024 ο στρατηγός Ζαλούζνι σε άρθρο του τόνισε ότι η Ουκρανία θα πρέπει να προσαρμοστεί με τη μείωση της αμερικανικής βοήθειας. Παράλληλα κατηγόρησε το ΝΑΤΟ ότι οι κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στην Ρωσία δεν έχουν ιδιαίτερο αποτέλεσμα. Προειδοποίησε επίσης ότι η Ρωσία σε περίπτωση ήττας της Ουκρανίας θα εισβάλλει σε άλλες χώρες της ευρωπαϊκής ένωσης.
Την επόμενη μέρα έχασε τη ζωή του ο ρώσος αντιστράτηγος Αλεξάντερ Τατένκο μαζί με άλλους 10 ρώσους αξιωματικούς. Ο Τατένκο ήταν διοικητής της ρωσικής βάσης Μπελμπέκ στη περιοχή της Κριμαίας
Στις 14 Φεβρουαρίου 2024 η Σουηδία ανακοινώνει ότι έχουν αποσταλεί ως τώρα στην Ουκρανία 14 πακέτα στρατιωτικής βοήθειας.
Στις 24 Φεβρουαρίου 2024 ο δημοκρατικός γερουσιαστής Μπρένταν Μπόιλε με αφορμή τα δυο χρόνια από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία εξήρε την αντίσταση του Ουκρανικού λαού. Μάλιστα έστειλε μήνυμα στους ρεπουμπλικανούς βουλευτές να σηκώσουν το ανάστημα τους προς το Ντόναλντ Τράμπ και να βοηθήσουν τον αγωνιζόμενο Ουκρανικό λαό.
Στη Γερμανία το υπουργείο άμυνας της χώρας ανακοίνωσε ότι η στρατιωτική βοήθεια που έχει δοθεί προς το Κίεβο ανέρχεται σε 7 δισεκατομμύρια δολάρια. Η κύρια υποστήριξη αφορά την ενίσχυση της αεράμυνας της Ουκρανίας. Παράλληλα ως τώρα 750 Ουκρανοί στρατιώτες νοσηλεύονται σε νοσοκομεία της Γερμανίας.
Την 1η Μαρτίου 2024 η Ρωσία ανακοίνωσε ότι είναι έτοιμη να παραδώσει τα πτώματα των άτυχων Ουκρανών αιχμαλώτων στις Ουκρανικές αρχές.
Στις 2 Μαρτίου ρωσικός πύραυλος χτύπησε 9όροφο κτίριο στη πόλη της Οδησσού σκοτώνοντας 12 ανθρώπους μεταξύ των οποίων και 5 παιδιά. Τέσσερις μέρες μετά, επισκέπτεται την Ουκρανία ο έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης . Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του έλληνα πρωθυπουργού είχαμε ρωσική πυραυλική επίθεση κοντά στο σημείου που βρίσκονταν Μητσοτάκης και Ζελένσκι η οποία κόστισε τη ζωή σε 5 ανθρώπους.
Στην συνέντευξη του ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι η Ελλάδα θα μείνει δίπλα στην Ουκρανία για όσο χρειαστεί ενώ χαρακτήρισε την προστασία της Οδησσού κορυφαία προτεραιότητα για την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Στις 12 Μαρτίου 2024 ο βουλευτής του ρεπουμπλικανικού κόμματος Μπράιαν Φιοτζπάτρικ κάλεσε την αμερικανική βουλή να εγκρίνει μόνο στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία και μάλιστα παρουσίασε και ένα σχέδιο νόμου. To τριήμερο 15-17 Μαρτίου 2024 έγιναν στην Ρωσία προεδρικές εκλογές. Η εκλογική διαδικασία δεν είχε σημασία καθώς όλοι γνωρίζαμε ότι ο ρώσος Βλαντιμίρ Πούτιν θα ήταν ο νικητής των εκλογών.
Το σημαντικό γεγονός του τριημέρου των εκλογών αυτών ήταν οι επιθέσεις ρωσικών παραστρατιωτικών ομάδων που μάχονται στο πλευρό του Κιέβου με στόχο την κατάληψη της πόλης Μπέλγκοροντ. Οι επιθέσεις αποκρούστηκαν αλλά όπως ήταν φυσικό αμαύρωσαν την διαδικασία , διότι ο πόλεμος μεταφέρθηκε μέσα στην ρωσική επικράτεια. Οι ρώσοι παραστρατιωτικοί που συμμετείχαν στις επιχειρήσεις αυτές ανέρχονταν σε 300 άτομα.
Προσωπική εκτίμηση: Οι στόχος της επίθεσης ήταν οι ακόλουθοι: 1) Ο αιφνιδιασμός του ρωσικού κρατικού μηχανισμού 2) Η κατάληψη μιας ρωσικής πόλης 3) Η αναπτέρωση του ηθικού του Ουκρανικού λαού. Βεβαίως πρέπει να πούμε ότι η διεξαγωγή των επιθέσεων αυτών έδειξε ότι η FSB δεν έχει τους κατάλληλους μηχανισμούς αποτροπής τέτοιων ενεργειών που βασίζονται κυρίως σε σαμποτάζ.
Στις 21 Μαρτίου 2024 ο γάλλος στρατηγός προχώρησε σε μία δήλωση- βόμβα, υποστηρίζοντας ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί η αποστολή χερσαίων δυνάμεων στην Ουκρανία. Ο Μπουρκάντ έκανε ένα ακόμα βήμα στέλνοντας το μήνυμα στην Ευρώπη ότι δε θα πρέπει να βασίζεται στις ΗΠΑ. Ο γάλλος στρατηγός βλέπει ότι στις ΗΠΑ πιθανότατα θα εκλεγεί ξανά ο Τράμπ και πιστεύει ότι ο ρεπουμπλικανός μεγιστάνας θα οδηγήσει τις ΗΠΑ σε μια περίοδο απομονωτισμού. Άρα, κατά αυτόν, είναι πιο αναγκαίο από ποτέ να δημιουργηθεί κοινή στρατιωτική δράση στο μέτωπο της Ουκρανίας.
Την 9η Απριλίου 2024 ο Λόιντ Όστιν καταθέτει στη γερουσία για το πακέτο βοήθεια 60 δις που σχεδιάζει η κυβέρνηση Μπάιντεν να στείλει στην Ουκρανία. Αρχικά ο πρόεδρος της επιτροπής Τζάκ Ρίντ τόνισε για ακόμα μια φορά ότι ο ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν στοχεύει στην δημιουργία της παλιάς Σοβιετικής Ένωσης. Ο Λόιντ Όστιν στην ομιλία του τόνισε αρχικά ότι το ΝΑΤΟ είναι πιο ισχυρό από ποτέ. Επίσης διαβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ δε θα εγκαταλείψουν ποτέ την Ουκρανία. Για τη κυβέρνηση Μπάιντεν ο κόσμος θα είναι πολύ λιγότερο ασφαλής αν ο Πούτιν επικρατήσει στην Ουκρανία. Και ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ των ΗΠΑ Τσάρλς Μπράουν τόνισε και αυτός με τη σειρά του ότι η απειλή της Ρωσίας είναι πιο ισχυρή από ποτέ.
Ο Όστιν απαντώντας σε ερώτηση του βουλευτή Τζάκ Ρίντ τόνισε ότι η αξιοπιστία των ΗΠΑ παίζεται στην Ουκρανία. Στην συνέχεια τόνισε ότι η πλειονότητα των ρωσικών δυνάμεων είναι σε θέση άμυνας , με την Ρωσία να προσπαθεί να παρουσιάσει ως φυσιολογική μια απαράδεκτη εισβολή και κατοχή ενός ελεύθερου και δημοκρατικού κράτους. Ο υπουργός άμυνας των ΗΠΑ σημείωσε παράλληλα ότι ήττα της Ουκρανίας θα έθετε σε κίνδυνο την εδαφική ακεραιότητα των συμμάχων των ΗΠΑ σε κεντρική και Νότια ασία.
Στις 20 Απριλίου το αίτημα για αποστολή βοήθειας ύψους 60 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Ουκρανία έφτασε στο Κογκρέσο των ΗΠΑ. Στη συζήτηση που κράτησε πάνω από 5 ώρες πήραν το λόγο σχεδόν όλοι οι βουλευτές. Αρχικά μίλησε ο ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Μιτς Μακόουλ . Αρχικά τόνισε ότι η συνέχιση της βοήθειας προς την Ουκρανία είναι ιδιαίτερα σημαντική. Ο Πούτιν πρέπει να πληρώσει για τον πόλεμο που ο ίδιος ξεκίνησε .
Ο δημοκρατικός γερουσιαστής Τζίμ Κλίμπρουν σημείωσε ότι οι ΗΠΑ διανύουν μια ιστορική στιγμή και ότι καλούνται να σώσουν την Ουκρανία από το χείλος της καταστροφής. Από αυτά τα 60 δις 11 δις θα δοθούν για τις τρέχουσες επιχειρήσεις του Ουκρανικού στρατού.
Ο επικεφαλής των δημοκρατικών στη βουλή Χακίμ Τζέφρις στην ομιλία του τόνισε ότι οι ΗΠΑ δεν πρέπει να είναι όμηροι εξτρεμιστών ρεπουμπλικάνων αλλά πρέπει να συνεχίσουν τη βοήθεια προς την Ουκρανία. Την οποία το Κίεβο έχει ανάγκη περισσότερο από ποτέ. Ο κύριος Τζέφρι σημείωσε ότι είναι μεγαλύτερη ανάγκη από ποτέ οι ΗΠΑ να σταθούν δίπλα στους συμμάχους τους. Οι ΗΠΑ σήμερα βρίσκονται σε πόλεμο με τον ολοκληρωτισμό.
Τελικά, η αποστολή νέων πακέτων στρατιωτικής βοήθειας συνολικής αξίας 60 δισεκατομμυρίων δολαρίων εγκρίθηκε με 311 βουλευτές να ψηφίζουν υπέρ και 112 κατά . Ήδη οι ΗΠΑ έχουν διαθέσει στην Ουκρανία βοήθεια ύψους 9 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Τα περισσότερα προέρχονταν από τη πολιτεία του Τέξας και της Καλιφόρνιας. Τα πακέτα αυτά δόθηκαν σε διάστημα μόλις 3 ημερών, καθώς οι αμερικανοί έβλεπαν ότι τα πράγματα στο Χάρκοβο δε πήγαιναν καθόλου καλά. Χάρις στον ηρωισμό των Ουκρανών υπερασπιστών αλλά και στην αμερικανική βοήθεια, το μέτωπο σταθεροποιήθηκε , με το ηθικό του Ουκρανικού στρατού να αυξάνεται ραγδαία.
Στις 18 -5-2024 για την Τουρκία είναι μέρα μνήμης καθώς συμπληρώνονται 80 χρόνια από τη γενοκτονίας των τατάρων της Κριμαίας από τον Ιωσήφ Στάλιν. Πριν 80 χρόνια στις 18 Μαίου 1944 ο Στάλιν διέταξε την βίαιη μετακίνηση περίπου 250.000 τατάρων κυρίως γυναικών παιδιών και ατόμων τρίτης ηλικίας.
Ταυτόχρονα Ισπανία και Ουκρανία υπέγραψαν συμφωνία ασφαλείας με την στρατιωτική συνεργασία να παίζει καίριο ρόλο. Το επόμενο διάστημα η Ισπανία θα διαθέσει στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία αξίας 1 δισεκατομμυρίου ευρώ . Παράλληλα θα δοθεί έμφαση στην εκπαίδευση του δυναμικού των Ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων και στη φροντίδα τραυματιών. Βάρος θα δοθεί και στη παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας ενώ η Μαδρίτη θα συνεχίσει να παρέχει προστασία στους 200.000 Ισπανούς πρόσφυγες που έχουν βρει καταφύγιο στην Ισπανική επικράτεια.
Στις 29 Μαΐου η Πορτογαλία υποσχέθηκε στην Ουκρανία βοήθεια αξίας 126 εκατομμυρίων ευρώ , ενώ Κίεβο και Λισαβόνα συμφώνησαν να προχωρήσει ταχύτατα η αποστολή μαχητικών τύπου
Παράλληλα η Ουκρανία διεξάγει επιδρομές στην ρωσική επικράτεια. Το κύριος βάρος των οποίων πέφτει στην πόλη του Μπέλγκοροντ. Επίσης, η Ουκρανία διεξάγει πυραυλικές επιθέσεις και στην Κριμαία, σε μια προσπάθεια να στείλει το μήνυμα ότι η απελευθέρωση της αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για το Κίεβο. Η τελευταία ουκρανική επίθεση στην Κριμαία έλαβε χώρα στις 23 Ιουνίου. Οι ουκρανοί βομβάρδισαν τα παράλια της πόλης σκοτώνοντας 5 αμάχους ενώ οι τραυματίες ξεπέρασαν τους 120.
Τον Ιούνιο του 2024 η Ιταλία ανακοίνωσε ότι θα στείλει συστοιχία πυροβολικού τύπου SAMP τα οποία αναμένεται να πλήξουν ρωσικούς στόχους τόσο στην Ουκρανία όσο και στο εσωτερικό της Ρωσίας.
Στις 29 Ιουνίου 2024 το Σουηδικό υπουργείο άμυνας σε έκθεση του τόνισε ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τα άρματα μάχης και τα τεθωρακισμένα οχήματα στην Ουκρανία δεν είναι το ρωσικό πυροβολικό αλλά τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Στις 8 Ιουλίου 2024 Πολωνία και Ουκρανία υπέγραψαν διμερή συμφωνία ασφαλείας. Οι δυο χώρες συμφώνησαν να συνεχίσουν την συνεργασία τους στα πλαίσια του ΝΑΤΟ. Ενώ η Βαρσοβία διαβεβαίωσε το Κίεβο ότι οι αποστολές όπλων θα συνεχιστούν κανονικά . Ως τώρα η Πολωνία έχει αποστείλει στην Ουκρανία 44 πακέτα στρατιωτικής βοήθειας.
Σήμερα 10 Ιουλίου 2024 ο πόλεμος μπαίνει στην έκτη φάση του με την απόφαση του ΝΑΤΟ να αποστείλει ταχύτατα μαχητικά F-16. Τα πρώτα μαχητικά που θα σταλούν προέρχονται από τη Δανία και την Ολλανδία. Εδώ όμως υπάρχει ο κίνδυνος Δανία και Νορβηγία να δεχτούν επιδρομές από τη ρωσική αεροπορία , καθώς πρόκειται να αποτελέσουν την αφετηρία για απογείωση ουκρανικών μαχητικών που θα βομβαρδίσουν ρωσικούς στρατιωτικούς και κατοικημένους τόπους. Ενώ δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι σημαντικός αριθμός των αεροσκαφών αυτών θα καταρριφθεί από την ρωσική αεράμυνα.
Την ίδια μέρα ο έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης παραδέχτηκε ότι υπάρχει πρόβλημα και στα αποθέματα των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων λόγω της μαζικής αποστολής όπλων στην Ουκρανία. Παράλληλα ο σύμβουλος εθνικής ασφαλείας των ΗΠΑ Τζέικ Σάλλιβαν σημείωσε την τεράστια σημασία της συνέχισης της Νατοικής βοήθειας προς την Ουκρανία. Εξαιτίας της προσωρινής διακοπής αποστολής στρατιωτικής βοήθειας από τη πλευρά των ΗΠΑ, το Χάρκοβο παραλίγο να πέσει μέσα στην Άνοιξη…
Το ΝΑΤΟ αναμένεται να διαθέσει τον επόμενο χρόνο 40 δισεκατομμύρια δολάρια για υποστήριξη της Ουκρανίας, τα οποία θα συμβάλλουν στην προστασία της πρώτης γραμμής άμυνας του Ουκρανικού στρατού. To πρόβλημα που προκύπτει είναι αν αυτές οι προμήθειες θα φτάσουν στο μέτωπο που ξεπερνάει αυτή τη στιγμή τα 1.300 χιλιόμετρα.
Το ΝΑΤΟ στο τελικό κείμενο της διάσκεψης για τα 75 χρόνια τονίζεται ότι η Ρωσία αποτελεί απειλή για τη παγκόσμια ειρήνη και ασφάλεια στην Ευρώπη. Το ΝΑΤΟ επιθυμεί διακαώς την επικράτηση της Ουκρανίας στον πόλεμο αυτό. Η παρουσία του ΝΑΤΟ στη Φιλανδία το επόμενο διάστημα θα γίνει πιο έντονη. Στο ανακοινωθέν τονίζεται η ευγνωμοσύνη της συμμαχίας στα κράτη μέλη για την συνεχή ενίσχυση της Ουκρανικής αεράμυνας. Ενώ τονίζεται ότι το μέλλον της Ουκρανίας βρίσκεται στη Συμμαχία. Επί του εδάφους παρατηρείται μια πολύ σημαντική δυσκολία από τη πλευρά της Ουκρανίας στην επιστράτευση νέου στρατιωτικού προσωπικού.
Ως τώρα έχουν επιστρατευτεί και έχουν σταλεί στο μέτωπο περίπου 150.000 νεαροί Ουκρανοί νεοσύλλεκτοι οι οποίοι όμως δεν είναι επαρκώς εκπαιδευμένοι. Το Κίεβο έχει αρχίσει να επιστρατεύει ότι δυναμικό έχει και δεν έχει με σκοπό να διατηρήσει τα εδάφη που κατέχει στην ανατολική Ουκρανία.
Στην Ουκρανία υπάρχει ανησυχία για πιθανή εκλογή Τράμπ ο οποίος κατά πάσα πιθανότητα θα επιδιώξει να συνομιλήσει και να υπογράψει ειρηνευτική συμφωνία με την Ρωσία . Μια τέτοια λύση θα αποτελέσει τεράστια ήττα για την Ουκρανία καθώς είναι φυσικό ο Ουκρανικός λαός να θέλει να απελευθερώσει κάθε σπιθαμή ουκρανικού εδάφους που βρίσκεται υπό ρωσική κατοχή.
Ο πρώην αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε την υποψηφιότητα του γερουσιαστή Τζέι Ντι Βάνς για το αξίωμα του αντιπροέδρου. Ο Βάνς έχει αντιταχθεί στη πολιτική που ακολουθούν οι ΗΠΑ όσον αφορά το πόλεμο στην Ουκρανία. Το Φεβρουάριο του 2024 ο Βάνς χαρακτήρισε την Ουκρανία ως την πιο διεφθαρμένη χώρα στο πλανήτη. Παράλληλα αντιτάχθηκε έντονα στην απόφαση του Κογκρέσου να αποσταλεί βοήθεια ύψους 64 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Ουκρανία.
Στις 23 Ιουλίου 2024 γίνεται γνωστό ότι στο Ντονέτσκ έχει περικυκλωθεί Ουκρανικό σύνταγμα το οποίο αντιμετωπίζει τρομερές ελλείψεις σε τρόφιμα και πυρομαχικά . Πρέπει να πούμε εδώ ότι οι ρώσοι βομβαρδίζουν με απόλυτα ακρίβεια τόσο με την αεροπορία όσο και το πυροβολικό τις Ουκρανικές θέσεις.
Παράλληλα γίνονται γνωστές οι απώλειες της Ρωσίας από το 2022 μέχρι σήμερα στην Ουκρανία οι οποίες ανέρχονται 59.700 νεκρούς.
Την επόμενη μέρα ο αρχηγός των Ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων στρατηγός Ολεξάντρ Σίρσκυ σε συνέντευξη του στην εφημερίδα Γκάρντιαν διαβεβαίωσε ότι στο τέλος η Ουκρανία θα νικήσει, και όλα τα κατεχόμενα εδάφη θα απελευθερωθούν. Ο Σίρσκυ γνωστοποίησε ότι η δύναμη των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων στην Ουκρανία φτάνει τις 590.000 στρατιώτες. Διαθέτουν συνολικά 3.500 άρματα μάχης και πάνω από 9.000 τεθωρακισμένα οχήματα. Ο Ουκρανός αρχιστράτηγος δεν προχώρησε σε καμία ανακοίνωση περί των συνολικών Ουκρανικών απωλειών , κάνοντας λόγο για ευαίσθητα στοιχεία. Παραδέχτηκε όμως ότι οι εχθροπραξίες γίνονται σε ένα μέτωπο μήκους 3.500 χιλιομέτρων.
Αλεξάντρ Σίρσκι Αρχηγός Ουκρανικού Στρατού
Προσωπική άποψη: Ο Σίρσκυ ίσως πιστεύει στην νίκη επειδή κατά την εκτίμηση του η παρουσία των ΗΠΑ στην Ουκρανία θα αυξηθεί. Κανείς δε μπορεί να αποκλείσει τον χειρισμό μέρους των F-16 από αμερικανούς χειριστές. Μια τέτοια εξέλιξη εμπεριέχει κινδύνους για τις ΗΠΑ καθώς πάντα υπάρχει πιθανότητα κατάρριψης του αεροσκάφους και σύλληψης του χειριστή . Σε μια τέτοια περίπτωση οι ΗΠΑ θα βρεθούν μπροστά σε μια εθνική ταπείνωση .
Στις 29 Ιουλίου 2024 ο πρόεδρος Ζελένσκι επισκέφτηκε την πόλη του Χαρκόβου, όπου εκεί δραστηριοποιείται δύναμη του SOE της πλέον επίλεκτης μονάδας του Ουκρανικού στρατού. Ο Ζελένσκι εξήρε το θάρρος της επίλεκτης αυτής μονάδας. Ο διοικητής της μονάδας ταξίαρχος Ολεξάντρ Τρεπάκ τόνισε ότι η μονάδα του προσπαθεί να δημιουργήσει κίνημα αντίστασης στα προσωρινά κατεχόμενα εδάφη. Παράλληλα οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν την αποστολή νέου πακέτου βοήθειας στην Ουκρανία ύψους 200 εκατομμυρίων δολαρίων.
H Ουκρανία επίσης είναι αντιμέτωπη με ένα πρωτοφανές κύμα φυγής πολιτών της, κυρίως νεαρές ηλικίες και έτσι δε μπορεί να επιστρατεύσει εύκολα νέο προσωπικό. Αντίθετα η Ρωσία διαθέτει δύναμη 300-350.000 ατόμων που συνεχώς ανανεώνεται και διοικείται από εξαιρετικά αξιόλογους αξιωματικούς.
Στις 31 Ιουλίου 2024 επισκέφτηκε την Τουρκία ο Ουκρανός ναύαρχος Ολεξέι Νειζμπάτα όπου συναντήθηκε με τον τούρκο υπουργό άμυνας Γιασάρ Γκουλέρ. Οι δυο άντρες συζήτησαν την κατάσταση στο μέτωπο της Ουκρανίας. Παράλληλα το Κίεβο ανησυχεί μήπως ο Πρόεδρος Τράμπ σε λίγους μήνες σταματήσει την στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία.
Προσωπική άποψη: Η ανησυχία της Ουκρανίας οφείλεται στο γεγονός ότι ο Ντόναλντ Τράμπ είναι αποφασισμένος να λήξει τον πόλεμο αυτό. Σε μια ενδεχόμενη διαπραγμάτευση είναι δεδομένο ότι δεν πρόκειται να ζητήσει από την Ρωσία να παραδώσει καμία περιοχή από αυτές που κατέλαβε. Συνεπώς προσπαθεί να πείσει την Ουκρανία να αποδεχτεί την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί επί του εδάφους.
Παρά την επιμονή του Προέδρου Τράμπ να σταματήσει τον πόλεμο αυτό υπάρχει μεγάλη μερίδα του Ουκρανικού πληθυσμού που θέλει την συνέχιση αυτού κυρίως από περιοχές της δυτικής Ουκρανίας. Η Ρωσία πάντως θέλει να τελειώσει ο πόλεμος αυτός έχοντας υπό την κατοχή της τουλάχιστον το Κίεβο και την Οδησσό. Σφοδρές μάχες εντοπίζονται αυτή την στιγμή στη πόλη Πογκρόφσκ στην ανατολική Ουκρανία. Οι 100 μέρες μέχρι τις αμερικανικές εκλογές είναι πολύ σημαντικές καθώς η Ρωσία δυστυχώς φαίνεται να έχει πολύ περισσότερες αντοχές από την Ουκρανία και το ΝΑΤΟ για να επικρατήσει στον πόλεμο αυτό. Παράλληλα αυξάνονται συνεχώς οι απώλειες της διεθνούς λεγεώνας.
Συνολικά 75 Γεωργιανοί 71 Κολομβιανοί 56 Αζέροι και 52 Αμερικανοί έχουν χάσει την ζωή τους. Οι απώλειες της διεθνούς λεγεώνας ανέρχονται πλέον σε 537 νεκρούς 67 περισσότεροι από το 2023.
Προσωπική άποψη: Η αύξηση των απωλειών οφείλεται στο γεγονός ότι οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις αντιμετωπίζουν πλέον μεγάλη έλλειψη προσωπικού, κάτι που αναγκάζει την διεθνή λεγεώνα να στέλνει όλο και μεγαλύτερο αριθμό δυνάμεων.
Χαρακτηριστική είναι επίθεση που έγινε από 42 μαχητές της διεθνούς λεγεώνας στο Ντονέτσκ. Η ομάδα αποτελούνταν από αμερικανούς και καναδούς εθελοντές. Η ομάδα ήταν εξοπλισμένη με χειροβομβίδες με αντιαρματικά τύπου ( Javelin) ενώ είχε μαζί της πολλά τρόφιμα και φάρμακα γιατί θα εισχωρούσαν βαθιά στο ρωσικό έδαφος. Οι λεγεωνάριοι επιτέθηκαν από δυο κατευθύνσεις, από τη Βόρεια και τη Νότια. Οι ρώσοι είχαν εγκατασταθεί σε κατοικίες. Οι ουκρανοί πέταξαν χειροβομβίδες στις ρωσικές θέσεις. Στο Βόρειο τμήμα το τμήμα της διεθνούς λεγεώνας ενεπλάκη σε σκληρή μάχη με ρώσους στρατιώτες. Οι ρωσικές δυνάμεις τελικά κατάφεραν να αποκρούσουν την επίθεση των Λεγιωνάριων.
Στις 2 Αυγούστου γίνονται γνωστές οι ρωσικές απώλειες οι οποίες ανέρχονταν σε 61.831 νεκρούς και τραυματίες πολύ λιγότερους από τον ουκρανικό στρατό.
Στις 4 Αυγούστου 2024 το ρωσικό υπουργείο άμυνας ανακοίνωσε την καταστροφή τουλάχιστον 76 Ουκρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Ο ουκρανός συνταγματάρχης Βαντύμ Σουκαρέφσκι ο οργανωτής των επιθέσεων με ντρόουν κατά ρωσικών στόχων κάλεσε το ΝΑΤΟ να προχωρήσει πιο γρήγορα στις παραδόσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών ,διότι οι απώλειες του Ουκρανικού στόλου (ντρόουν) είναι τεράστιες.
6 -10 Αυγούστου 2024 η Ουκρανία ξαφνιάζει όλη την Ευρώπη: 4.000 Ουκρανοί στρατιώτες, μεταξύ αυτών και πολλά μέλη της διεθνούς λεγεώνας, εισβάλλουν αιφνιδιαστικά στο Κούρσκ μια πόλη στα σύνορα Ρωσίας Ουκρανίας. Ο Ουκρανικός στρατός έλαβε πολύτιμες πληροφορίες από τις ΗΠΑ και την Μεγάλη Βρετανία , για τις Ρωσικές δυνάμεις που φυλούσαν την συνοριακή γραμμή Ρωσίας -Ουκρανίας.
Οι ουκρανικές δυνάμεις βρέθηκαν αρχικά αντιμέτωπες με νεοσύλλεκτους ρώσους στρατιώτες οι οποίοι δεν είχαν το καλύτερο επίπεδο στρατιωτική εκπαίδευσης. Οι Ουκρανικές δυνάμεις κατάφεραν να νικήσουν τους ρώσους συνοριοφύλακες αιχμαλωτίζοντας μάλιστα και 40 από αυτούς. Τις πρώτες ώρες της εισβολής οι Ουκρανικές δυνάμεις κατάφεραν να καταρρίψουν ένα ρωσικό ελικόπτερο Μ-28, παρασέρνοντας στο θάνατο τα 2 μέλη του πληρώματος του.
Το Κούρσκ κηρύχθηκε αμέσως σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης διότι οι ουκρανικές δυνάμεις προσπαθούν να προκαλέσουν όσο γίνεται μεγαλύτερες καταστροφές στο εσωτερικό της πόλης. Ως τώρα ο Ουκρανικός στρατός ελέγχει περί τα 11 χωριά , με το ουκρανικό προσωπικό να οργανώνεται αμυντικά για να αντιμετωπίσει τις ρωσικές επιθέσεις. Οι ρώσοι έχουν στείλει μεγάλες δυνάμεις πυροβολικού οι οποίες έχουν προκαλέσει σημαντικές απώλειες στον Ουκρανικό στρατό. Περίπου 800 Ουκρανοί στρατιώτες έχουν χάσει τη ζωή τους ως τώρα και περισσότερα από 100 τεθωρακισμένα οχήματα έχουν καταστραφεί από τις ρωσικές αντεπιθέσεις.
Το αμερικανικό Πεντάγωνο παράλληλα ανακοίνωσε την αποστολή νέου πακέτου στρατιωτικής βοήθειας αξίας 125 εκατομμυρίων δολαρίων το οποίο περιλαμβάνει σημαντικό αριθμό αντιαρματικών και αντιαεροπορικών όπλων που κατά πάσα πιθανότητα θα αποσταλούν στο μέτωπο του Κούρσκ. Οι ρώσοι ανακοίνωσαν την αποστολή εθελοντών από την Νότια Οσετία και την Αμπχατζία στο μέτωπο του Κούρσκ.
Οι ρωσικές απώλειες ανέρχονται σε 17 νεκρούς εκ των οποίων οι 11 στρατιωτικοί και σε 66 τραυματίες σύμφωνα πάντα με το ρωσικό υπουργείο Υγείας. Στο Κίεβο τηρούν πολύ χαμηλούς τόνους, με τον πρόεδρο Ζελένσκι να τονίζει ότι οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις ξέρουν να πετυχαίνουν τους στόχους τους. Οι ουκρανικές δυνάμεις φαίνεται ως τώρα ότι έχουν αρκεσθεί στα εδάφη που έχουν καταλάβει και δεν έχουν προωθηθεί παραπέρα, καθώς περιμένουν την μεγάλη ρωσική αντεπίθεση. Το ζήτημα που προκύπτει είναι αν θα κατορθώσει η ηγεσία των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων να μεταφέρει στο μέτωπο του Κούρσκ τα όπλα που χρειάζονται οι Ουκρανικές στρατιωτικές δυνάμεις. Αυτό που θα πρέπει επίσης να ανησυχεί το Κίεβο είναι η έλλειψη αεροπορικής υποστήριξης στο εγχείρημα αυτό.
Η Ρωσία χτες το μεσημέρι προκάλεσε τον τρόμο στην Ουκρανική πόλη Κοστιαντίνφκα κοντά στο Ντονέτσκ: Ρωσικά αεροσκάφη βομβάρδισαν κατοικημένους τόπους καταστρέφοντας τουλάχιστον ένα σούπερ Μάρκετ και μεγάλο αριθμό κατοικιών. Δυστυχώς 14 Ουκρανοί έχασαν την ζωή τους και 40 τραυματίστηκαν.
Προσωπική άποψη :Τα πρώτα συμπεράσματα που βγαίνουν είναι ότι αρχικά η επιχείρηση οργανώθηκε από αμερικανούς αξιωματικούς. Δεν αποκλείω και από τον ίδιο τον αμερικανό ακόλουθο άμυνας με κάθε μυστικότητα, καθώς στις ΗΠΑ βλέπουν ότι έρχεται ο Ντόναλντ Τράμπ . Να θυμίσω εδώ ότι ο μεγιστάνας είναι αποφασισμένος να λήξει τον πόλεμο αυτό. Η επίθεση αυτή των ουκρανών δυσκολεύει κατά πολύ το σχέδιο το , και ενδεχομένως πλέον ούτε ο Πούτιν να θέλει να σταματήσει ο πόλεμος. Οι Ουκρανοί λοιπόν θέλουν να φέρουν τον Τράμπ προ τετελεσμένου.
Παίρνοντας όσο το δυνατόν περισσότερη έκταση του Κούρσκ υπό την κατοχή τους, ενδεχομένως να αναγκάσουν τον Τράμπ αν εκλεγείνα ζητήσει από την Ρωσία να εγκαταλείψει κάποιες περιοχές της Ουκρανίας . Βεβαίως για να μπορέσουν να κρατηθούν μέχρι το Νοέμβριο στο Κούρσκ οι ουκρανοί χρειάζονται ισχυρή αεροπορική υποστήριξη αφενός και μεγάλο ανθρώπινο δυναμικό. Σε επικοινωνιακό επίπεδο η επιχείρηση αποτελεί μια τεράστια επιτυχία για τον Ουκρανικό στρατό. Το Κίεβο στέλνει μήνυμα στον αμερικανό πρώην Πρόεδρο Ντόναλντ Τράμπ ότι μπορεί να αντισταθεί και να νικήσει την Ρωσία
Η επίθεση αυτή έχει επιφέρει ακόμα μεγαλύτερη αποδυνάμωση στις τάξεις του ρωσικού στρατού. Η Μόσχα φέρνει ολοένα και περισσότερες ενισχύσεις από τη περιοχή του Καυκάσου και των συνόρων Ρωσίας Γεωργίας. Πάντως το Κρεμλίνο κακώς κατά την γνώμη μου θεωρεί την επίθεση του Κιέβου ως πράξη απελπισίας.
Παράλληλα το ίδιο διάστημα ο βραζιλιάνος βουλευτής και πρώην στρατιωτικός Τζένεραλ Τζιράο επισκέφτηκε την Ουκρανία όπου ενημερώθηκε για την κατάσταση στο μέτωπο . Ο Τζιράο έχει πολύ καλή γνώση της περιοχής καθώς είχε υπηρετήσει ως ακόλουθος Άμυνας της Βραζιλίας στη Πολωνία.
Οι Ουκρανικές δυνάμεις κατάφεραν να καταρρίψουν ακόμα ένα ρωσικό ελικόπτερο Ka-52,κάτι που δείχνει ότι η Ουκρανική αεράμυνα στο Κούρσκ είναι ενεργή. Παράλληλα το Ουκρανικό πυροβολικό βομβάρδισε πολυκατοικία μέσα στη πόλη του Κούρσκ με αποτέλεσμα το τραυματισμό 13 ανθρώπων. Πλέον οι ρωσικές απώλειες στο Κουρσκ ανέρχονται σε 18 νεκρούς και 79 τραυματίες. Το ρωσικό υπουργείο άμυνας γνωστοποίησε ότι μόνο σήμερα καταρρίφθηκαν 14 Ουκρανικά ντρόουν. Παράλληλα συνεχίζεται η Ρωσική αντιτρομοκρατική επιχείρηση. Σύμφωνα με το Ρωσικό υπουργείο άμυνας έχουν σκοτωθεί 900 Ουκρανοί στρατιωτικοί.
Βελγικά F-16 στην Ουκρανία
Στα υπόλοιπα μέτωπα του πολέμου η Ουκρανία με τις δυνάμεις που της έχουν απομείνει καταβάλλει υπεράνθρωπες προσπάθειες να κρατήσει τα εναπομείναντα τμήματα του Λουγκάνσκ που παραμένουν υπό Ουκρανικό έλεγχο και ιδιαίτερα την περιοχή του Χαρκόβου. Η Ουκρανία ως τώρα έχει λάβει μόλις 10 F-16 τα περισσότερα από τη Δανία με τόσο λίγα F-16 το Κίεβο δε μπορεί να κρατήσει ούτε το μέτωπο του Κούρσκ ούτε φυσικά και τα υπόλοιπα μέτωπα στην Ουκρανία.
Στις 11 Αυγούστου 2024 το ρωσικό υπουργείο άμυνας ανακοίνωσε ότι οι νεκροί ουκρανοί στο μέτωπο του Κούρσκ αγγίζουν τους 1.000 με τουλάχιστον 29 άρματα μάχης να έχουν καταστραφεί. Παρά τις επιθέσεις των ρώσων ο Ουκρανικός στρατός εξακολουθεί να ελέγχει 28 Οικισμούς της πόλης. Οι ουκρανοί στρατιώτες έχουν δημιουργήσει 90 οχυρές θέσεις κάτι που δείχνει ότι είναι διασκορπισμένοι. Επίσης όπως ανακοίνωσε το Κρεμλίνο συνολικά 120.000 άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει τα σπίτια τους. Στις 12 Αυγούστου 2024 ο κυβερνήτης Κούρσκ ανακοίνωσε ότι συνολικά 121 άμαχοι έχουν τραυματιστεί από τις επιχειρήσεις του Ουκρανικού στρατού στη πόλη του Κούρσκ. Όπως λένε ρώσοι αξιωματούχοι κύριος στόχος της ουκρανικής κυβέρνησης είναι να φοβίσει τον ρωσικό λαό.
Ο πρόεδρος Πούτιν διέταξε σήμερα τον στρατηγό των μονάδων ειδικών επιχειρήσεων του ρωσικού στρατού Αλεξέι Ντιούμιν να αναλάβει την διοίκηση όλων των ρωσικών δυνάμεων στο Κούρσκ και να εκδιώξει όσο πιο γρήγορα γίνεται τις Ουκρανικές δυνάμεις από το ρωσικό έδαφος. Στις 14 Αυγούστου 2024 γίνεται γνωστό ότι η πόλη Σούτζα στην επαρχία του Κούρσκ σύμφωνα με ασφαλείς ουκρανικές πηγές βρίσκεται υπό τον έλεγχο του ουκρανικού στρατού. Πρόκειται για μια πολύ μικρή πόλη, η οποία όμως είναι εξαιρετικά σημαντική για το Κίεβο δεδομένο ότι στην Τσαρική περίοδο κατοικούνταν κυρίως από Ουκρανόφωνους.
Συνολικά 1.150 Ουκρανοί έχουν σκοτωθεί ως τώρα στις επιχειρήσεις. Παρά τις απώλειες οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις ελέγχουν πάνω από 30 οικισμούς ρωσικού εδάφους. Συνολικά στην ρωσική επικράτεια εξακολουθούν να επιχειρούν περί τις 4.500Ουκρανοί στρατιωτικοί.
Εδώ πρέπει να πούμε ότι και στην περίπτωση του Κουρσκ βλέπουμε ότι οι ουκρανοί δυσκολεύονται να μεταφέρουν τους τραυματίες τους. Επιπλέον, τα ουκρανικά στρατιωτικά νοσοκομεία εξακολουθούν να είναι ασφυκτικά γεμάτα. Λόγω υπερφόρτωσης των στρατιωτικών νοσοκομείων υπάρχει έλλειψη ιατρικού προσωπικού στις μάχιμες μονάδες του Ουκρανικού στρατού. Ο Λίντσει Γκράχαμ επισκέφτηκε το Κίεβο και εξέφρασε τον ενθουσιασμό του για την Ουκρανική στρατιωτική επιχείρηση.
Στα υπόλοιπα μέτωπα του Ντονμπάς παρατηρείται σταθερή αλλά αργή Ρωσική πρόοδος. Παράλληλα η Ουκρανική αεράμυνα στο Κούρσκ ανακοίνωσε την κατάρριψη ενός Su-34 χωρίς όμως να κάνει γνωστή την τύχη των πιλότων .
Στις 15 Αυγούστου 2024 ο Ουκρανός στρατηγός Εντουάρντ Μοσκάιλοφ ανέλαβε διοικητής των ουκρανικών μονάδων που μάχονται στο Κούρσκ. Παράλληλα οι ουκρανικές δυνάμεις έχουν ενισχυθεί με ένα σύνταγμα αλεξιπτωτιστών της 95ης αερομεταφερόμενης ταξιαρχίας. Πλέον οι ουκρανικές δυνάμεις που μάχονται στο Κούρσκ αγγίζουν τις 6.500 άντρες. Στις τάξεις του ουκρανικού στρατού υπηρετούν αμερικανοί, βρετανοί γάλλοι και Πολωνοί εθελοντές που έχουν συμβουλευτικό ρόλο στις επιχειρήσεις. Ο ουκρανικός στρατός έχει συλλάβει τουλάχιστον 250 ρώσους αιχμαλώτους σε καταδρομικές επιχειρήσεις σε όλη την επικράτεια του Κούρσκ. Ο μέσος όρος ηλικίας των Ρώσων αιχμαλώτων ανέρχεται σε 18-22 ετών.Σύμφωνα με ανεξάρτητες πηγές οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις ελέγχουν 45 οικισμούς στην ρωσική επικράτεια.
Προσωπική άποψη : Η δημιουργία στρατηγείου από πλευράς του ουκρανικού στρατού στο Κούρσκ δείχνει ότι το Κίεβο είναι αποφασισμένο να εισχωρήσει βαθιά στο ρωσικό έδαφος και να αναγκάσει την Ρωσία σε κάποιου είδους διαπραγμάτευση για ανταλλαγή εδαφών . Παρόλα αυτά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι στα κατεχόμενα από την Ρωσία εδάφη έχουν γίνει δημοψηφίσματα με τους κατοίκους να δηλώνουν κατηγορηματικά ότι θέλουν να είναι πλέον πολίτες της Ρωσίας. Συνεπώς ο πρόεδρος Πούτιν είναι εξαιρετικά δύσκολο να δεχτεί να μπει σε συζήτηση για ανταλλαγή των εδαφών αυτών
Στις 16 Αυγούστου 2024 η ρωσική αεράμυνα πάνω από την Κριμαία ανακοίνωσε ότι κατέρριψε 12 Ουκρανικούς πύραυλους. Το αμερικανικό Πεντάγωνο παράλληλα μέσω της εκπροσώπου του Σαμπρίνα Σίνγκ ανακοίνωσε ότι οι ουκρανικές επιχειρήσεις στο Κούρσκ είναι αμυντικές επιχειρήσεις, και οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να βοηθάνε την Ουκρανία στην προσπάθεια της να υπερασπιστεί τον εαυτό της. Τόνισε παράλληλα ότι μικρές ρωσικές μονάδες έχουν μεταφερθεί στο Κούρσκ από άλλα μέτωπα του πολέμου. Ο ρωσικός στρατός έχει εξοντώσει περί τους 1.400 Ουκρανούς στρατιωτικούς στην διάρκεια σκληρών μαχών. Το ρωσικό υπουργείο άμυνας γνωστοποίησε ότι έχει καταστρέψει μεγάλο Βρετανών και σουηδικών αρμάτων μάχης.
Παράλληλα οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις κάνουν ότι είναι δυνατόν για να κρατήσουν τις θέσεις τους στο Ντονέτσκ. Το πρόβλημα για τον Ουκρανικό στρατό είναι ότι λόγω απωλειών και λόγω της επέκτασης του πολέμου στην ρωσική επικράτεια, δεν έχουν αρκετές δυνάμεις να υπερασπιστούν τα ουκρανικά εδάφη αλλά ούτε και τους 45 περίπου οικισμούς που κατέχουν στο Κούρσκ. Ωστόσο το προσωπικό τους αν εξαιρέσουμε το τμήμα της GUR και της διεθνούς λεγεώνας δεν είναι επαρκώς εκπαιδευμένο.
Παράλληλα η κατάσταση στην Ουκρανική πόλη Ποκρόφσκ είναι δραματική με τον Ρωσικό στρατό να προελαύνει ταχύτατα. Οι αλεξιπτωτιστές της 68ης Ουκρανικής αερομεταφερόμενης ταξιαρχίας αντιμετωπίζουν τεραστίως ελλείψεις σε τρόφιμα και πυρομαχικά. Ενδεχόμενη κατάληψη της πόλης θα προκαλούσε τεράστια προβλήματα στον ανεφοδιασμό των Ουκρανικών δυνάμεων.
Προσωπική άποψη : Η επίθεση των Ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων στο Κούρσκ αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες στην ιστορία των Ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων. Ωστόσο η νίκη του Ουκρανικού στρατού έχει καθαρά επικοινωνιακό χαρακτήρα. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι όπως προαναφέραμε η Ουκρανία δεν έχει εκπαιδευμένους στρατιώτες. Από το 2014 έχουν σκοτωθεί ή τραυματιστεί 215.465 Ουκρανοί στρατιώτες. Η συντριπτική πλειοψηφία εξ αυτών εκπαιδεύτηκε από τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ ( Βρετανούς Καναδούς Εσθονούς, αμερικανούς κλπ).
Από αυτούς τους 215.465 σύμφωνα με επίσημα στοιχεία έχουν σκοτωθεί 58.983.Οι υπόλοιποι είναι σοβαρά τραυματίες που δε θα μπορέσουν να επιστρέψουν στα πεδία της μάχης . Σε 10 χρόνια πολέμου η Ουκρανία έχει απώλειες που αντιστοιχούν σε 21 μεραρχίες. Με βάση λοιπόν τα στοιχεία αυτά καταλήγω στο συμπέρασμα ότι ο Ουκρανικός στρατός δε θα μπορέσει να κρατήσει τους 45 Οικισμούς που ελέγχει στο Κούρσκ λόγω έλλειψης εκπαιδευμένου προσωπικού.
Συμπεράσματα του πολέμου : Με βάση την σημερινή κατάσταση του πολέμου μπορούν να εξαχθούν κάποια βασικά συμπεράσματα:
1) Η Ουκρανία δεν μπορεί να κερδίσει ολοκληρωτικά τον πόλεμο, κυρίως γιατί στις μονάδες της υπάρχει έλλειψη αξιόμαχου προσωπικού. Οι μονάδες είναι μειωμένης σύνθεσης με τους νεοσύλλεκτους να έχουν έλλειψη εκπαίδευσης, ιδιαίτερα μετά την ουκρανική αντεπίθεση.
2) Η Διεθνής Λεγεώνα είναι η πιο έμπειρη μονάδα του ουκρανικού στρατού. Λόγω τεράστιων απωλειών στις ουκρανικές μονάδες, οι δυνάμεις της συμμετέχουν όλο και περισσότερο σε επιχειρήσεις. Ως τώρα έχουν χάσει τη ζωή τους 546 λεγεωνάριοι, στην πλειονότητα τους Γεωργιανοί, Κολομβιανοί, Αμερικανοί και Αζέροι. Συγκεκριμένα 77 Κολομβιανοί 76 Γεωργιανοί 56 αζέροι και 52 αμερικανοί έχουν χάσει την ζωή τους. Αξιόλογη είναι η παρουσία του Βραζιλιάνικου τμήματος του διεθνούς συνασπισμού που θρηνεί 9 νεκρούς . Παράλληλα έχουν σκοτωθεί 15 Πολωνοί και 22 Βρετανοί.
Η συνεχής συμμετοχή τους στις μάχες αφαιρεί από τον ουκρανικό στρατό έμπειρους πολεμιστές αλλά και εκπαιδευτές, καθώς σε πολλές περιπτώσεις οι λεγεωνάριοι εκπαιδεύουν ουκρανούς νεοσύλλεκτους.
Είναι χαρακτηριστικό ότι το αμερικανικό τμήμα της διεθνούς λεγεώνας θρηνεί 50 νεκρούς βετεράνους 12 εκ των οποίων από το σώμα των πεζοναυτών. Σημαντικές απώλειες θρηνεί και το Ισραηλινό τμήμα της διεθνούς λεγεώνας με 12 μέλη του να έχουν χάσει την ζωή τους.
3) Η βοήθεια της Δύσης είναι πλούσια σε οπλικά συστήματα αλλά μειωμένη σε πυρομαχικά.
4) Τα άρματα μάχης που έχει διαθέσει το ΝΑΤΟ είναι πολύ λίγα σε αριθμό, σε σχέση με τις ανάγκες που έχουν διαμορφωθεί και έτσι δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να αλλάξουν ριζικά την κατάσταση επί του εδάφους λόγω του τεράστιου ουκρανικού μετώπου.
5) Οι ρωσικές απώλειες είναι πολύ λιγότερες του αναμενομένου και δεν μπορούν να οδηγήσουν σε αλλαγή καθεστώς στην Ρωσία, έναν από τους κύριος στόχους της Δύσης από την έναρξη του πολέμου. Η Δύση στοχεύει στην εκ των έσω ανατροπή της κυβέρνησης Πούτιν και την έκδοση του στο Διεθνές δικαστήριο της Χάγης, στόχος που δεν φαίνεται ρεαλιστικός.
Πούτιν-Ζελένσκι
6) Η Ουκρανία δεν είναι διατεθειμένη να διαπραγματευτεί μια ειρηνευτική συμφωνία όσο είναι πρόεδρος στη Ρωσία ο Βλαντιμίρ Πούτιν. Μη ξεχνάμε ότι απώτερος στόχος του Κιέβου είναι να γίνει πλήρης μέλος του ΝΑΤΟ και ο Γένς Στόλτενμπερκ κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του στην Ουκρανία στις 29 Απριλίου 2024 τόνισε ότι η πόρτα του ΝΑΤΟ για την Ουκρανία είναι ανοικτή.
7) Η Ουκρανία μπορεί να νικήσει το πόλεμο μόνο αν σε συνεργασία με το ΝΑΤΟ κατορθώσει να καταστρέψει την ρωσική αμυντική βιομηχανία.
8) Σε περίπτωση ήττας των δημοκρατικών στις αμερικανικές εκλογές Γαλλία –Γερμανία και Μεγάλη Βρετανία θα είναι οι χώρες που θα υποστούν το μεγαλύτερο βάρος υποστήριξης προς την Ουκρανία.
9) Η εισβολή του Ουκρανικού στρατού στο Κούρσκ έθεσε τέλος σε οποιαδήποτε ειρηνευτική διαδικασία.
A λα brazilian ή θάμνο; Τα γούστα διαφέρουν πολύ. Η ιστορία της αποτρίχωσης στην ευαίσθητη περιοχή είναι μακρά κι επίπονη. Και οι νέες τάσεις αρκετά αντιφατικές.
Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα – Oι μέθοδοι αποτρίχωσης έχουν γίνει πολύ πιο ανώδυνες…Εικόνα: Schoening/picture alliance
H ομορφιά πονάει – έτσι τουλάχιστον έλεγαν για καιρό. Έτσι και η αποτρίχωση στην ευαίσθητη περιοχή δεν ήταν πάντα ανώδυνη. Ήδη από την αρχαιότητα ήταν όμως της μόδας, από την Αίγυπτο μέχρι την αρχαία Ρώμη. Οι γυναίκες τότε χρησιμοποιούσαν ακονισμένα κοχύλια και πέτρες, αίμα νυχτερίδας, ούρα μοσχαριού και λίπος γαϊδάρου για να απαλλαγούν από την τριχοφυία στο αιδοίο τους. Επίσης χρησιμοποιούσαν χάλκινα μαχαίρια, ελαφρόπετρες και μελισσοκέρι. Ακόμη και χρήση ορπιμνίου έκαναν: ένα εξαιρετικά τοξικό ορυκτό που περιέχει αρσενικό. Το σύγχρονο ξυραφάκι έκανε την εμφάνισή του πολύ αργότερα…
Ωστόσο η φύση δεν έφερε την τριχοφυία για να εκδικηθεί κανέναν, αλλά για να εξοπλίσει το ανθρώπινο σώμα: «Οι τρίχες δεν φυτρώνουν απλώς επειδή ξεχάστηκαν κατά την εξελικτική πορεία του ανθρώπου, αλλά για να μας προστατεύσουν», λέει η ερευνήτρια και δημοσιογράφος Μίτου Σανιάλ. Πρόκειται, επισημαίνει, για ένα φυσικό τείχος απέναντι σε παθογόνους μικροοργανισμούς, αποτρέποντας και από πιθανούς τραυματισμούς.
Ο καθένας με το γούστο του
Η ερευνήτρια Μίτου ΣανιάλΕικόνα: Soeren Stache/dpa/picture alliance
Σε ορισμένες χώρες, μάλιστα ιδίως στην Ανατολή, οι τρίχες θεωρούνται «απολίτιστες». Το Ισλάμ επιβάλλεται μάλιστα ακόμη και στην τριχοφυΐα, καθώς «Είναι κατακριτέο να αφήνει κανείς τις τρίχες στο εφήβαιο να μακραίνουν περισσότερο από 40 ημέρες», λέει η Σανιάλ. Από την άλλοι κάποιοι πολιτισμοί της Αφρικής και του Νότου, θεωρούν την τριχοφυΐα σημάδι γονιμότητας…
Από την (χαμένη) ιδιωτικότητα του αιδοίου στο… bush-is-back
Υπέρ του… θάμνου τάσσεται η Lady GagaΕικόνα: Maja Hitij/Getty Images
Στο μεταξύ, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και κυρίως το διαδίκτυο, προβάλλοντας όλο και περισσότερο γυμνό δέρμα, οδήγησαν σε μία τυποποίηση της αισθητικής ακόμη και στα πιο προσωπικά σημεία του σώματος. Και αυτή έφερε με τη σειρά της αυστηρή κριτική σε όσους δεν συμμορφώνονταν. Ακόμη και η Μαντόνα στοχοποιήθηκε και βρέθηκε στη δίνη ενός shitstorm όταν το 2014 δημοσίευσε φωτογραφία της στο instagram με τρίχες στη μασχάλη.
«Προκειται σχεδόν για μια πολιτική δήλωση, καθώς είναι ένα τόσο μεγάλο πρότυπο, κυρίως για νέες γυναίκες», παρατηρεί η Σανιάλ, η οποία θεωρεί εντυπωσιακό ότι οι περισσότεροι θεωρούν την τριχοφυΐα αηδιαστική, ενώ είναι κάτι τόσο φυσικό. «Αυτό σημαίνει πως πρέπει να προσπαθήσουμε για να ξαναγίνουν οι τρίχες κάτι τουλάχιστον φυσιολογικό».
Βέβαια, σύμφωνα με την ερευνήτρια, κινήματα αντίδρασης υπάρχουν πάντα, όταν η μόδα επιβάλλεται σε τέτοιο βαθμό. Έτσι, μέχρι και σταρ όπως η Lady Gaga και η ράπερ Doja Cat έχουν τοποθετηθεί δημόσια, δηλώνοντας την υποστήριξή τους στο κίνημα bush-is-back.
Πάνε τώρα περίπου δύο χρόνια που οι ελληνοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται σε κατάσταση ηρεμίας: ούτε υπερπτήσεις στο Αιγαίο και, κατά μείζονα λόγο, ούτε πτήσεις πάνω από το ελληνικό έδαφος. Βέβαια η Τουρκία εξακολουθεί να παραβιάζει τη Διακήρυξη των Αθηνών, με μικρές, καμιά φορά ανεπαίσθητες, ενέργειες όπως το επεισόδιο στην Κάσο, για το οποίο κατηγορήθηκε από πολλές πλευρές η ελληνική κυβέρνηση και ιδιαίτερα ο υπουργός των Εξωτερικών, για μειοδοσία. Το γεγονός ότι η ιταλική εταιρεία, η οποία είχε στην ιδιοκτησία της το ερευνητικό σκάφος, δήλωσε πως οι έρευνες που διεξήγαγε το σκάφος ολοκληρώθηκαν, έρχεται να επιβεβαιώσει την ανάλογη δήλωση του υπουργού, κ. Γεραπετρίτη, ότι πράγματι έτσι έχει η κατάσταση. Και ότι όλες οι συνωμοτικές κατηγορίες δεν ευσταθούν. Παράλληλα, για να μείνουμε μόνο στα πρόσφατα, η απαγόρευση να λειτουργήσει τον Δεκαπενταύγουστο η Παναγία Σουμελά, αποτελεί μια δυσεξήγητη απόφαση, που σε αντίθεση με τα προηγούμενα χρόνια καταδεικνύει μια στροφή της τουρκικής πολιτικής επί τα χείρω, που αν δεν οφείλεται στη δυσφορία που προκάλεσε το επεισόδιο ανοιχτά της Κάσου, κανείς άλλος λόγος δεν μπορεί να υπάρχει. Και, βέβαια, η τουρκική δυσφορία είναι αναιτιολόγητη, καθώς το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν αναγνωρίζεται από την Ελλάδα, αλλά κι αν αναγνωριζόταν, θαλάσσιες έρευνες για την πόντιση καλωδίων και αγωγών είναι ελεύθερες, καθώς, σύμφωνα με τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας, που έχει αποκτήσει εθιμικό χαρακτήρα στις ουσιαστικές της διατάξεις, η πόντιση υποβρύχιων καλωδίων και αγωγών αποτελεί ελευθερία των θαλασσών, μη υπαγόμενη στον έλεγχο και τη δικαιοδοσία του κράτους της υφαλοκρηπίδας.
Αυτή η δυσφορία της Τουρκίας φανερώνει όλες τις δυσκολίες συνεννόησης μαζί της. Η γειτονική μας χώρα δεν δείχνει έτοιμη να κάνει το μεγάλο βήμα για την επίλυση των προβλημάτων και θεωρεί ότι όποια νόμιμη ενέργεια της Ελλάδας στο Αιγαίο πρέπει να περνάει από την έγκρισή της ή τουλάχιστον να κοινοποιείται σε αυτήν προτού πραγματοποιηθεί. Το ίδιο συνέβη και με το θαλάσσιο πάρκο που σχεδίασε η Ελλάδα και που προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων στην άλλη πλευρά της θάλασσας που βρέχει τα παράλιά μας.
Ετσι οι πολιτικές συζητήσεις καρκινοβατούν, ενώ θα έπρεπε να τρέχουν για την επίλυση των προβλημάτων, και αναλίσκονται σε αντιμετώπιση των τρεχόντων ζητημάτων που συχνά προκαλούνται από την Τουρκία. Τα κύρια προβλήματα γύρω από τις θαλάσσιες ζώνες (δηλ. υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ) δείχνει να αγνοούνται, ενώ αποτελούν την αιχμή του δόρατος, όπως κατέδειξε και το τελευταίο επεισόδιο στην Κάσο. Βέβαια, για θέματα που χρονολογούνται πενήντα χρόνια τώρα και που οι αλλεπάλληλες κυβερνήσεις δεν μπόρεσαν να βρουν λύσεις, περιμένουμε από τη μια στιγμή στην άλλη να δοθεί λύση;
Δεν εννοούμε αυτό. Απλά πιστεύαμε ότι ο πολιτικός διάλογος θα μπορούσε να ήταν κάτι ανάλογο των διερευνητικών του παρελθόντος, οι οποίες έφτασαν σε κάποιο σημείο, γύρω στο 2004, να έχουν επιτύχει τη συναίνεση των δυο πλευρών για το μείζον θέμα των ορίων της αιγιαλίτιδας, που αποτελεί πρόκριμα για την επίλυση της υφαλοκρηπίδας, εφόσον τα εξωτερικά όρια της αιγιαλίτιδας αποτελούν τα εσωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας. Αλλες εποχές, άλλες προτεραιότητες της εξωτερικής πολιτικής. Η Τουρκία τότε ακόμη πίστευε στην πλήρη ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ενωση και βρισκόταν κάτω από την επιρροή της απόφασης του Ελσίνκι. Σήμερα δεν μπορεί να περιμένει παρά μια διεύρυνση των όρων της Τελωνειακής Ενωσης, που θα της αποφέρει ένα οικονομικό όφελος κι έναν πιθανό απεγκλωβισμό των κεφαλαίων που παραμένουν ερμητικά κλειστά για χρόνια. Αλλά σε αυτό το σημείο το ελληνικό βέτο είναι ένας από τους αποτρεπτικούς παράγοντες, καθώς υπάρχουν κι άλλοι, όπως τα δικαιώματα του ανθρώπου και το κράτος δικαίου, που πάσχουν στην Τουρκία, κι αν δεν αποκατασταθούν η Τουρκία δεν μπορεί να περιμένει βελτίωση των σχέσεων με την Ευρώπη.
Η ευφορία του πρόσφατου παρελθόντος τείνει να εξανεμισθεί, αλλά τουλάχιστον έχουμε την ικανοποίηση ότι η Τουρκία, παρά την εμμονή στις διεκδικήσεις της, τηρεί τους βασικούς όρους της Διακήρυξης των Αθηνών.
Αλλά και αν οι πολιτικές συζητήσεις ξεπεράσουν τους σημερινούς σκοπέλους κι επιλύσουν την πλειάδα των προκριματικών ζητημάτων που έχει συσσωρεύσει η Τουρκία στην πάροδο των πενήντα ετών, το τέλος της ελληνοτουρκικής περιπέτειας δεν είναι ευκρινές. Γιατί τότε θα αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις ουσίας, που κι αυτές περικλείουν αδιέξοδα. Είναι τόσο αντίθετες οι διαπραγματευτικές θέσεις των δυο μερών, ώστε η κατάληξή τους να μην είναι ορατή. Θα πρότεινα την ταχεία μετάβαση από διαπραγματεύσεις επί της ουσίας σε διαπραγματεύσεις για τη σύνταξη συνυποσχετικού για προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο Δικαιοσύνης, καθώς είναι το μοναδικό δικαστήριο που έχει την τεράστια εμπειρία να επιλύει προβλήματα θαλασσίων ζωνών. Εξάλλου, το άλλο Δικαστήριο, το Δικαστήριο του Δικαίου της Θάλασσας, δεν μπορεί να επιδικάσει την υπόθεση, αφού η Τουρκία δεν είναι μέρος της Σύμβασης του Δικαίου της Θάλασσας. Και ναι μεν οι περισσότερες διατάξεις της Σύμβασης έχουν μετατραπεί σε εθιμικό δίκαιο και είναι τελικά δεσμευτικές για τα μη μέρη, αλλά αφορούν ουσιαστικούς κανόνες. Το Δικαστήριο που η Σύμβαση προτείνει δεν προέρχεται από ουσιαστικούς κανόνες, είναι συνεπώς αδύνατο αυτό να επιδικάσει την ελληνοτουρκική διαφορά.
Μια ιδέα, που κι εγώ έχω προτείνει, προκειμένου να παρακαμφθούν οι τουρκικές αντιρρήσεις είναι η παραπομπή στο Διεθνές Δικαστήριο Δικαιοσύνης της διαφοράς για το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Αυτό θα επέλυε, τουλάχιστον, ένα τμήμα των διαφορών μας με την Τουρκία. Ωστόσο, με βάση τη νομολογία του Δικαστηρίου στην υπόθεση Monetary Gold, αυτό δεν είναι δυνατόν γιατί εκτός της Λιβύης πρέπει να συναινέσει και το άλλο μέρος του memorandum, δηλαδή η Τουρκία. Κι αυτό είναι προβληματικό. Βέβαια θα φέρει σε δύσκολη θέση την Τουρκία, αν αρνηθεί τη συναίνεσή της, αλλά παρ’ όλα αυτά μια σκληρή στάση της δεν μπορεί να αποκλειστεί.
Εν κατακλείδι, η ευφορία του πρόσφατου παρελθόντος τείνει να εξανεμισθεί, αλλά τουλάχιστον έχουμε την ικανοποίηση ότι η Τουρκία, παρά την εμμονή της στις διεκδικήσεις της, τηρεί τους βασικούς όρους της Διακήρυξης των Αθηνών. Το ερώτημα είναι έως πότε;
*Ο κ. Χρήστος Ροζάκης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Ξοδεύουμε εκατομμύρια κάθε χρόνο από το 2019 στην ενοικίαση πυροσβεστικών μέσων, δυστυχώς χωρίς αποτέλεσμα.
Η επινοικίαση πτητικών μέσων αεροπυρόσβεσης ξεκίνησε και στην Ελλάδα την τελευταία εικοσιπενταετία όπως ήδη συνέβαινε σε ΗΠΑ – Καναδά – Αυστραλία – Τουρκία…
Το πολιτικό προσωπικό της χώρας γρήγορα μετέτρεψε την αναγκαιότητα μίσθωσης εναέριων πυροσβεστικών σε μπίζνα, ευκαιρία για άλλη μια «αρπαχτή», αυτή τη φορά πάνω από τα αποκαΐδια. Βασικός προμηθευτής ελικοπτέρων πυρόσβεσης, που τα επινοικίαζε στην Ελλάδα σε κάθε αντιπυρική περίοδο, υπήρξε τις δυο πρώτες δεκαετίες της νέας χιλιετηρίδας ο Κωνσταντίνος Δαφέρμος, ο οποίος στα στερνά του και πριν οδηγηθεί στη φυλακή για χρηματισμό πολιτικών προσώπων, με αφοπλιστικό χαμόγελο είχε καταθέσει στο δικαστήριο ότι «ο επιχειρηματίας χωρίς να λαδώσει το κρατικό γρανάζι, δεν μπορεί να κάνει καμία δουλειά».
Πόσοι και πόσοι εν ενεργεία πολιτικοί της συμπολίτευσης και της αντιπολίτευσης δεν είχαν διαβεί το κατώφλι του εκκεντρικού επιχειρηματία με τις λευκές κάλτσες και τα μαρμάρινα ακίνητα επί της Σταδίου στο γραφείο του και επί της Βασιλέως Γεωργίου πέριξ των ανακτόρων στο σπίτι του. Πόσοι και πόσοι πολιτικοί που κατείχαν θέσεις ευθύνης και έλαχε να συνεργαστούν με τον «Ασπρούλη» κατά τις αντιπυρικές περιόδους, δεν είδαν να φουσκώνουν τα πορτοφόλια τους… Άλλωστε, πώς συμβαίνει οι περισσότεροι εξ αυτών να απομακρύνονται από την πολιτική και εν συνεχεία επί σειρά ετών να διαβιώνουν ευκατάστατα χωρίς να εργάζονται;
Στην ελεύθερη αγορά όταν μια μπίζνα στέφεται με επιτυχία και διαφαίνεται ότι έχει μέλλον, σύντομα δημιουργείται ανταγωνισμός. Αυτό συνέβη και στην αεροπυρόσβεση. Στη πορεία, εκτός από τον Δαφέρμο, και άλλοι επιχειρηματίες ενεπλάκησαν στο άθλημα της επινοικίασης μέσων αεροπυρόσβεσης, καθώς και για τη συντήρησή του.
Η επινοικίαση μέσων αεροπυρόσβεσης καθίσταται πλέον κάθε χρόνο αναγκαίο κακό. Ωστόσο, υπάρχουν κυβερνήσεις – όπως η παρούσα – που επιδεικνύουν ιδιαίτερο ζήλο ως προς την επινοικίαση αλλά και την αγορά αεροπυροσβεστικών μέσων.
Η κυβέρνηση της Ν.Δ. από το 2019 σημειώνει τριπλή πρωτιά: Στον αριθμό μέσων που επινοικιάζει, στη δαπάνη για την πυρόσβεση αλλά και στις καμένες εκτάσεις. Αλήθεια, πώς τα καταφέρνει! Χρόνο με τον χρόνο όσο περισσότερα μέσα επινοικιάζει και όσο περισσότερα χρήματα δαπανά στο όνομα της αντιπυρικής προστασίας, τόσο μεγαλύτερες καταστροφές έχει;
Τι έχει ξοδέψει η κυβέρνηση Μητσοτάκη από το 2019
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, από το 2019 έως σήμερα, έχει επιδοθεί σ’ ένα ράλι επινοικίασης εναέριων πυροσβεστικών μέσων δαπανώντας 650 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, παρ’ ότι έχει τριπλασιαστεί ο αριθμός των επινοικιαζόμενων εναέριων μέσων και έχει επταπλασιαστεί το κόστος, κάθε χρόνο σημειώνεται νέο αρνητικό ρεκόρ 15ετιας καμένων εκτάσεων!
Για την επόμενη πενταετία η κυβέρνηση έχει ήδη υπογράψει συμβάσεις – μέσω της NSPA – για ενοικίαση πυροσβεστικών εναέριων μέσων συνολικού κόστους 400 εκατ. ευρώ.
Συγκεκριμένα, επινοικιαστήκαν:
Οκτώ (8) ελικόπτερα τύπου Erickson (5-8 τόνους νερό)
Δεκατέσσερα (14) Bell (2,5 τόνους)
Πέντε (5) Kamov (4 τόνους)
Είκοσι (20) Air Tractor (1,2-2,5 τόνους)
Για τα επόμενα χρόνια το ετήσιο κόστος αεροπυρόσβεσης προβλέπεται να ξεπερνάει τα 130 εκατ. ευρώ.
Τι συμβαίνει με τα Air Tractor
Όμως, η πιο παράδοξη ιστορία είναι αυτή με τα Air Tractor. Από τις πρώτες μέρες της κυβέρνησης Μητσοτάκη, το 2019, ουρανοκατέβατα εμφανίζεται στην Ελλάδα το «καρτέλ της φωτίας» με τα Air Tractor AT-802.
Το «καρτέλ της φωτιάς» είναι το σκάνδαλο διαφθοράς που συγκλονίζει την Ισπανία από το 2015 και αφορά στη μίσθωση εναερίων μέσων για δασοπυρόσβεση. Ο αρχικός υπολογισμός ζημίας του ισπανικού κράτους υπολογιζόταν σε περισσότερα από 150 εκατ. ευρώ. Συγκεκριμένα, αποκαλύφθηκε ότι μια σειρά εταιρειών πώλησης και μίσθωσης αεροσκαφών είχαν σχηματίσει καρτέλ προκειμένου, επηρεάζοντας και δωροδοκώντας δημόσιους λειτουργούς και, έχοντας άμεση πρόσβαση στο Υπουργείο Εσωτερικών, να «μοιράζουν» τα έργα χωρίς ανταγωνισμό και ελέγχοντας τις τιμές.
Το καρτέλ είχε απλώσει τα δίχτυα του διεθνώς και είχε καταφέρει να ελέγξει, εκτός από την αγορά μίσθωσης εναερίων μέσων δασοπυρόσβεσης της Ισπανίας, και τις αγορές της Χιλής, της Πορτογαλίας, της Ιταλίας, του Ισραήλ, της Σλοβενίας, της Τουρκίας και της Κύπρου. Παράλληλα με την Ισπανία, έρευνα ξεκίνησε και στη Χιλή το 2017 που αφορούσε μισθώσεις εναερίων μέσων. Το 2020 επιβλήθηκαν πρόστιμα ύψους 6,24 εκατ. δολαρίων και το 2023 το Ανώτατο Δικαστήριο της Χιλής καταδίκασε τις εταιρείες FAASA Chile Servicios Aéreos και τον Martínez Ridao σε πρόστιμο 1,7 εκατ. δολαρίων.
Μέχρι το 2019, η Ελλάδα ήταν από τις ελάχιστες χώρες της Μεσογείου, στην οποία δεν είχε διεισδύσει το «καρτέλ της φωτιάς». Τα μονοκινητήρια (κινητήρας ΡΤ6Α-67AG απόδοσης 1350 ίππων) ΑΤ-802F Fireboss της αμερικανικής Air Tractor πρωτοεμφανίζονται στην Ελλάδα προς επιενοικίαση το καλοκαίρι του 2021 με άνωθεν εντολή. Μέχρι επίσκεψη έκανε ο πρωθυπουργός για να καλωσορίσει την έλευσή τους. Αν και στις φωτιές του 2022 το Air Tractor δεν σημείωσε επιτυχίες επι του πεδίου, ο κυβερνητικός προπαγανδιστικός μηχανισμός συνέχιζε να το διαφημίζει.
Την ίδια χρονιά (2022) ξεκίνησε η διαβούλευση για την προμήθεια 36 νέων μονοκινητήριων αεροσκαφών σταθερής πτέρυγας με ελικοστρόβιλο κινητήρα σε αμφίβια διαμόρφωση συνολικού κόστους 144,9 εκατ. ευρώ. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα συγχρηματοδοτείται από την πρωτοβουλία NextGenerationEU της Ε.Ε. και στο πλαίσιο του «Ελλάδα 2.0 – Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας», το ΕΣΠΑ 2021-2027 και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για τον δανεισμό. Η συγκεκριμένη προκήρυξη θεωρήθηκε φωτογραφική για το αμφίβιο Air Tractor AT-802 Fire Boss.
Την επόμενη χρονιά 2023 ζητήθηκαν από την NSPA πάλι 20 αεροσκάφη και τελικά μισθώθηκαν 18 αεροσκάφη Air Tractors. Το κόστος μίσθωσης αυτών ανερχόταν σε 23.531.669 ευρώ. Από αυτά, 2.768.760 ευρώ ανατέθηκαν στην ισπανική εταιρεία PEGASUS AVIACION SA.
Στις 13 Νοεμβρίου του 2023, ο υφυπουργός Πολιτικής Προστασίας, κ. Τουρνάς, υπέγραψε την απόφαση ανάθεσης στην NSPA για την παροχή μισθωμένων αεροσκαφών για τα επόμενα πέντε χρόνια. Σε αυτήν την απόφαση ζητήθηκε η μίσθωση 20 τέτοιων αεροσκαφών ετησίως (16 αμφίβια και 4 με τροχούς). Ο διαγωνισμός (MAR23003) αναρτήθηκε στην NSPA και, όπως ήταν αναμενόμενο, προσφορές υπέβαλαν και οι δύο ισπανικές εταιρείες (ΤΙΤΑΝ και PEGASUS).
Ποιος «συμμαθητής» σπρώχνει τα Air Tractors με το «καρτέλ της φωτιάς» στην Ελλάδα;
Πέντε μήνες απομένουν έως τη στιγμή που θα ορκιστεί ο επόμενος πρόεδρος των ΗΠΑ. Πέντε πολύ ρευστοί και επικίνδυνοι μήνες. Ολοι γνωρίζουν ότι ο πρόεδρος Μπάιντεν βρίσκεται σε τροχιά εξόδου. Η ισχύς και η επιρροή του φθίνουν κάθε μέρα που περνάει. Αυτό δεν θα ήταν ιδιαίτερα αξιοσημείωτο αν δεν βιώναμε μια περίοδο ασύλληπτης γεωπολιτικής αστάθειας. Είναι πολύ σπάνιο να υπάρχουν ταυτόχρονα τόσο πολλά και εκρηκτικά μέτωπα ανοιχτά. Ο πόλεμος στην Ουκρανία μπαίνει ίσως στην τελική φάση του, αλλά μοιάζει να κρύβει ακόμη αρκετές εκπλήξεις. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή βαθαίνει και επεκτείνεται. Η ένταση ανάμεσα στην Κίνα και στην Ταϊβάν παραμένει αμείωτη.
Οι ισχυροί παίκτες της παγκόσμιας πολιτικής σκακιέρας βλέπουν τους επόμενους μήνες είτε σαν ευκαιρία είτε σαν μια ασφυκτική προθεσμία. Ο Νετανιάχου εκτιμά πως ο Μπάιντεν θα έχει όλο και λιγότερη δύναμη, ενώ θα παραμένει εγκλωβισμένος στο δόγμα της απόλυτης στήριξης στο Ισραήλ. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι θα τραβάει τα πράγματα στα άκρα, όσο τον παίρνει. Στόχος, η πολιτική του επιβίωση. Αλλά και, αν είναι εφικτό, ο εξαναγκασμός σε φυγή από τη Γάζα και τη Δυτική Οχθη όσο περισσότερων Παλαιστινίων.
Μέχρι την ορκωμοσία του επόμενου προέδρου των ΗΠΑ, κάποιος από τους ισχυρούς παίκτες μπορεί να δοκιμάσει κάτι εντελώς απρόβλεπτο και επικίνδυνο.
Ο Πούτιν έκανε την αντεπίθεσή του και βασικά περιμένει να φύγει ο Μπάιντεν, τον οποίο θεωρεί τον βασικό του αντίπαλο στη Δύση. Προφανώς προτιμά τον Τραμπ στην εξουσία ή μια αδύναμη Χάρις, που δεν θα μπορεί εύκολα να εξασφαλίσει τη στήριξη του Κογκρέσου σε περαιτέρω ενίσχυση του Κιέβου. Αυτά τα γνωρίζει όμως και ο Ζελένσκι, ο οποίος καταλαβαίνει ότι κάποια στιγμή το 2025 θα έλθει η ώρα της τελικής διαπραγμάτευσης. Και γι’ αυτό προσπαθεί και εκείνος να ενισχύσει τα χαρτιά του με απρόβλεπτες κινήσεις.
Ο κίνδυνος είναι κάποιος να δοκιμάσει κάτι εντελώς απρόβλεπτο και επικίνδυνο τους επόμενους πέντε μήνες, θεωρώντας πως η μακρά έξοδος του Μπάιντεν από τη σκηνή αποτελεί μια μοναδική ευκαιρία να το πράξει χωρίς συνέπειες. Μπορεί να είναι ο Πούτιν, μπορεί το Ιράν, ακόμη και η Κίνα. Ή οποιοσδήποτε άλλος ηγέτης που βλέπει την Αμερική σε βαθιά κρίση και τον μετα-αμερικανικό κόσμο να ανατέλλει.
Προς το παρόν, όλοι προσπαθούν να μαντέψουν ποιος θα κερδίσει τις εκλογές του Νοεμβρίου, οι οποίες έγιναν ξαφνικά πολύ πιο απρόβλεπτες και ενδιαφέρουσες. Και κατόπιν να προβλέψουν τι θα σημάνει για την αμερικανική εξωτερική πολιτική η επικράτηση του Τραμπ ή η νίκη της Χάρις. Οι περισσότεροι συμφωνούν ότι η εκλογή της σημερινής αντιπροέδρου θα σημάνει τη συνέχιση της σημερινής εξωτερικής πολιτικής, σε μια πιο «λάιτ» εκδοχή. Και πως ο Τραμπ θα «κάνει παιχνίδι» χωρίς κανένα θεσμικό ή άλλο ανάχωμα να τον φιλτράρει, όπως συνέβη στην πρώτη του θητεία.
Η έρευνα στην Ελλάδα του ’50, τα μεγάλα επιτεύγματα στην Αμερική και οι μεγάλες ανισορροπίες στο σημερινό δημόσιο σύστημα υγείας
Ο Σπύρος Μουλόπουλος, θρύλος της καρδιολογίας, παρά τα 98 του έτη, είναι αεικίνητος και εξαιρετικός συνομιλητής. «O,τι λέει ο γιατρός δεν είναι πάντα θέσφατο», τονίζει. [ΝΙΚΟΣ ΚΟΚΚΑΛΙΑΣ]
«Ηιατρική είναι η επιστήμη των ατελών στοιχείων. Δύο και δύο δεν κάνουν απαραιτήτως τέσσερα, χρειάζεται ο συνδυασμός πολλών παραγόντων. Και ό,τι λέει ο γιατρός δεν είναι πάντα θέσφατο», λέει ο θρύλος της καρδιολογίας, με το ρεκόρ των πρωτοποριακών επιτευγμάτων, επίτιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών Σπύρος Μουλόπουλος.
Είναι ψηλός, λεπτός, αεικίνητος παρά τα 98 του χρόνια. Τα λόγια του, σταράτα. Οι διηγήσεις του, ένας ποταμός από εικόνες μιας μυθιστορηματικής ζωής: δεκαετίες έρευνας μέσα σε αυτοσχέδια και μη πειραματικά εργαστήρια, σειρά διεθνώς εφαρμοσμένων εφευρέσεων που σώζουν κάθε μέρα χιλιάδες ζωές, ατελείωτες ώρες εκπαίδευσης πολλών γενεών φοιτητών, αμέτρητοι άθλοι – πηγή έμπνευσης για εκατοντάδες γιατρούς.
Είναι μεσημεράκι και καθόμαστε στην αυλή του σπιτιού του, πίνουμε καφέ πριν σερβιριστεί το εξαιρετικά επιμελημένο γεύμα, με την ελπίδα ότι θα φυσήξει. Δεν φυσάει. Κάνει ζέστη. Ομως δεν την αντιλαμβανόμαστε πια όταν ξεκινάει η χειμαρρώδης συζήτηση με τον σοφό γιατρό, δάσκαλο, ερευνητή, που βλέπει καλύτερα από τον καθένα τα αδιέξοδα: «Εισβολή άλλων επιστημών στην ιατρική. Υπερβολική εξειδίκευση, στις ΗΠΑ είναι καταγεγραμμένες 22 ειδικότητες και 160 υποειδικότητες. Οικονομικοποίηση της ιατρικής, σαν μανιτάρια ξεφυτρώνουν οι συνεργατικές μονάδες υγείας, εκτός πανεπιστημίου και δημοσίου ελέγχου, με επικεφαλής έναν οικονομικό διευθυντή. Το σύστημα χρειάζεται, διεθνώς, πλήρη αναδιαμόρφωση», λέει.
«Εγκατέλειψα το σπίτι μου»
Ολοκλήρωσε τις σπουδές του στην Ιατρική Αθηνών το 1950, έκανε την ειδικότητα της Παθολογίας στην Α΄ Παθολογική Κλινική του Λαϊκού δουλεύοντας αμισθί επί 24ώρου βάσεως για τρία χρόνια. «Μου είπε προ ημερών ένας γιατρός “έσκασα, έκανα δέκα εφημερίες τον μήνα”. Εγώ είχα εγκαταλείψει το σπίτι μου, έμενα μέσα στο νοσοκομείο, έβγαινα μόνο την Κυριακή το βράδυ…». Ελαβε την ειδικότητα της καρδιολογίας, διδακτορικό με άριστα, πέρασε από όλες τις πανεπιστημιακές βαθμίδες έως εκείνη του πρύτανη, ηγήθηκε φορέων και υπηρεσιών, έγινε «θεσμός».
Τις πρώτες πρωτιές τις επιτυγχάνει ήδη στην αρχή της σταδιοδρομίας του το 1954 στη Θεραπευτική Κλινική του «Αλεξάνδρα», όπου είχε στήσει πειραματικό εργαστήριο. «Στο “Αλεξάνδρα” πήγαμε με τον καθηγητή Μαλάμο μετά την κατάργηση της Α΄ Παθολογικής του Λαϊκού και αφού δουλέψαμε για ένα χρόνο στο τότε Δημοτικό Νοσοκομείο». Εκεί λοιπόν πραγματοποιεί την πρώτη στον κόσμο στεφανιαιογραφία, «αρχικά σε ζώα και στη συνέχεια σε άνθρωπο», ένα χρόνο πριν από την εφαρμογή της στις ΗΠΑ. Ιδρύει το πρώτο εργαστήριο ηλεκτροφυσιολογίας, για την αντιμετώπιση των αρρυθμιών, επιμελείται την τοποθέτηση του πρώτου –φερμένου από τις ΗΠΑ– βηματοδότη, διενεργεί την πρώτη λεμφαδενογραφία για τη διάγνωση αιματολογικών παθήσεων, κατασκευάζει το πρώτο ροόμετρο για παθήσεις του θυρεοειδούς, τοποθετεί τον πρώτο εξωτερικό απινιδωτή. Ακόμη, εγκαθιστά στο «Αλεξάνδρα» την πρώτη οργανωμένη μονάδα εντατικής θεραπείας παθολογικών νοσημάτων, την πρώτη μονάδα εγκεφαλικών επεισοδίων κ.ά. Ο ίδιος με μεγάλη σεμνότητα λέει ότι «την πρώτη ΜΕΘ για χειρουργημένους την έφτιαξε ένας χειρουργός στον “Ερυθρό Σταυρό”». Ομως την πρώτη ΜΕΘ παθολογικών νοσημάτων στην Ελλάδα, η οποία φέρει το όνομά του, την εγκατέστησε εκείνος στο «Αλεξάνδρα». «Στην αρχή με τέσσερα κρεβάτια σε άδειο θάλαμο της Μαιευτικής Κλινικής. Το 1982 απαγορεύτηκε με νόμο να έχουν οι κλινικές περισσότερα από 40 κρεβάτια, εμείς είχαμε 178. Αντέδρασα μετατρέποντας τα 55-60 σε ΜΕΘ, τη μεγαλύτερη που υπήρχε στη χώρα, μόνο για εμφράγματα, και δημιούργησα μονάδα εγκεφαλικών επεισοδίων εκεί όπου είχαμε αναπτύξει την πρώτη ΜΕΘ». Επινόησε τη νοσηλεία των πέντε βαθμίδων (κοινές κλίνες, συνεχούς επιτήρησης, ηλεκτρονικής παρακολούθησης, αυξημένης φροντίδας, ΜΕΘ), η οποία καθιερώθηκε αργότερα σε πρωτοποριακά κέντρα του εξωτερικού. Θεσμοθέτησε πρώτος τη συνεχιζόμενη ιατρική εκπαίδευση, «με ημερίδες στο πανεπιστήμιο για τις εξελίξεις της ιατρικής. Ερχονταν γιατροί από παντού».
Εχουμε επτά ιατρικές σχολές. Θα αναλογούσαν σε μια χώρα με 14 εκατ. πληθυσμό. Εχουν χτιστεί νοσοκομεία σε κάθε μικρή πόλη των βου- λευτών μας. Σύμφωνα με παλαιότερη μελέτη, θα αρκούσαν οκτώ μεγάλα νοσοκομεία.
Ομως διεθνώς γνωστός έγινε με την εφεύρεση της ενδοαορτικής αντλίας στις ΗΠΑ, στην Κλινική του Κλίβελαντ, ένα από τα μεγαλύτερα καρδιοχειρουργικά κέντρα της υφηλίου, όπου την περίοδο 1960-1962 πειραματιζόταν με τη μηχανική αντιμετώπιση καρδιοπαθειών. Η ενδοαορτική αντλία είναι ένα μπαλόνι που εισάγεται στην κατιούσα αορτή και με την περιοδική διάτασή του προωθεί το αίμα προς τα περιφερικά όργανα όταν η καρδιά υστερεί. Διευθυντής της κλινικής ήταν ο Βίλεμ Κολφ, ο εφευρέτης του τεχνητού νεφρού, ο οποίος εκείνη την περίοδο ασχολούνταν με την κατασκευή τεχνητής καρδιάς. Εγώ έβλεπα ότι το εγχείρημά του είχε προβλήματα και με έναν νεαρό μηχανικό που είχαμε στο εργαστήριο όπου κάναμε πειράματα σε ζώα έφτιαξα την ενδοαρτική αντλία. Ο Κολφ είπε ότι ξέφυγα από το πλαίσιο του προγράμματος, αλλά εκ των υστέρων θεωρούσε τον εαυτό του τυχερό που δεν με σταμάτησε. Ωστόσο, πέρασαν οκτώ ή εννέα χρόνια μέχρι η αντλία να εφαρμοστεί ευρέως. Ενας καρδιοχειρουργός από τη Νέα Υόρκη, ο Κάντροβιτς, πίεσε τον αδελφό του της βιομηχανίας Avco στη Βοστώνη να κατασκευάσει την εξωτερική αντλία. Ηταν η εποχή, 1969-70, που γίνονταν πολλές εγχειρήσεις καρδιάς με εξωσωματική κυκλοφορία και χάνονταν ασθενείς». Η αντλία αυτή υπάρχει σήμερα σε όλα τα νοσοκομεία, αποτελεί μέρος του υποχρεωτικού εξοπλισμού χειρουργείων καρδιακών επεμβάσεων και σώζει κάθε χρόνο περί τις 200.000 ζωές (αναφορά σε πιστοποιητικό του Κολφ).
«Επιπλέον, η εφεύρεση αυτή δημιούργησε ένα κύμα έρευνας από μη ιατρικές επιστήμες για την υποβοήθηση της καρδιάς. Η καρδιολογία στράφηκε σε νέες τεχνικές που έφεραν φοβερές μεταβολές στον χειρισμό των καρδιοπαθειών. Ολη αυτή η πειραματική πορεία έδωσε ώθηση στη μηχανοποίηση της αντιμετώπισης πολλών νόσων, με τη συμβολή και άλλων επιστημών, που κυριολεκτικώς εισέβαλαν στην ιατρική».
Ξαναπιάνουμε το νήμα της διήγησης για το Κλίβελαντ. «Ο Κολφ πήρε επιχορήγηση 1 εκατ. δολαρίων από το αμερικανικό δημόσιο για να ολοκληρώσει την κατασκευή της τεχνητής καρδιάς, όμως το διοικητικό συμβούλιο της κλινικής δεν έκανε δεκτή τη χρηματοδότηση, έτσι ο Κολφ πήγε στο Πανεπιστήμιο της Γιούτα, όπου αργότερα τοποθέτησε σε άνθρωπο την πρώτη τεχνητή καρδιά. Εγώ είχα ήδη επιστρέψει στην Αθήνα, όμως έκανα μια συμφωνία με τον καθηγητή να πηγαίνω τους θερινούς μήνες στο Πανεπιστήμιο της Γιούτα και να πειραματίζομαι στο εργαστήριό του. Αυτό κράτησε μια δεκαετία». Εκεί ο κ. Μουλόπουλος πέτυχε πειραματικά την τοποθέτηση τεχνητών ή και φυσικών βαλβίδων χωρίς εγχείρηση. Η εφεύρεσή του αυτή είχε τρομερό αντίκτυπο και εφαρμόστηκε ευρέως. Σε μια φωτογραφία του 1983 βλέπουμε τον κ. Μουλόπουλο να λαμβάνει τα διάσημα του επίτιμου διδάκτορος του Πανεπιστημίου της Γιούτα από τον τότε πρύτανη του ιδρύματος. Δίπλα του βρίσκεται ο Βίλεμ Κολφ.
Από τις πολλές διακρίσεις, αυτή είναι που θεωρεί περισσότερο σημαντική, όπως και εκείνες που ήρθαν από τη Γαλλία –εκλέχθηκε επίτιμο μέλος της Γαλλικής Καρδιολογικής Εταιρείας και αντεπιστέλλων της Γαλλικής Εθνικής Ακαδημίας Ιατρικής–, «κυρίως γιατί στη Γαλλία δεν εργάστηκα ποτέ», λέει. Από τις πολλές θεσμικές θέσεις όπου υπηρέτησε σε υπουργεία, νοσοκομεία, εθνικές και διεθνείς επιστημονικές εταιρείες, επιτροπές και υπηρεσίες, περισσότερο σημαντική θεωρεί εκείνη του προέδρου του Ανωτάτου Υγειονομικού Συμβουλίου του υπουργείου Υγείας, όπου συνέταξε το πρώτο συνταγολόγιο.
Το ΕΣΥ σήμερα
Για τη σημερινή κατάσταση στην Υγεία λέει: «Στέλνουν στα Επείγοντα ειδικευόμενους, δεν υπάρχουν βοηθοί, επιμελητές. Ο διευθυντής της κλινικής εκλέγεται από το προσωπικό. Η οργάνωση του νοσοκομείου είναι αναντίστοιχη εκείνης του πανεπιστημίου, όπου παρεμβαίνει διαρκώς το κράτος. Η Ελλάδα έχει αυτή τη στιγμή επτά ιατρικές σχολές, θα αναλογούσαν σε μια χώρα με 14 εκατ. πληθυσμό. Εχουν χτιστεί μεγάλα νοσοκομεία σε κάθε μικρή πόλη των βουλευτών μας. Σύμφωνα με παλαιότερη μελέτη, θα αρκούσαν οκτώ μεγάλα, πλήρη σε προσωπικό και εξοπλισμό νοσοκομεία, που να απέχουν 2,5 ώρες το πολύ από κάθε σημείο της χώρας».
«Ερευνα εκ του μη όντος»
«Αυτό που κάνει ένα γιατρό καλό», λέει ο κ. Μουλόπουλος, «είναι η πολύωρη εκπαίδευση από τους καθηγητές του στους θαλάμους των ασθενών και η πειραματική εργασία. Ο γιατρός πρέπει να γνωρίζει καλά τη φυσιολογία του ανθρώπου, να έχει δει την καρδιά να πάλλεται. Ομως δεν υπάρχει ενδιαφέρον για την έρευνα. Η έννοιά της έχει παρεξηγηθεί. Η έρευνα δεν είναι πρωτίστως για να ανακαλύψεις κάτι, είναι για να καταλάβεις σε βάθος το αντικείμενό σου. Τα περισσότερα πειραματικά εργαστήρια δεν λειτουργούν στα ελληνικά νοσοκομεία. Ισως διότι είναι μια δραστηριότητα η οποία δεν χρηματοδοτείται επαρκώς σε μια εποχή που πρωτεύων παράγοντας είναι ο οικονομικός». Στο «Αλεξάνδρα», «ήμουν υπεύθυνος στα εξωτερικά ιατρεία. Και τι έκανα; Είχαμε ένα δωμάτιο για τις ακτινογραφίες. Εκεί πήγαινα τα βράδια μια-δυο φορές την εβδομάδα με την ομάδα που κατάφερνα να συγκροτήσω και κάναμε πειράματα σε ζώα. Το πρωί έμπαιναν οι νοσοκόμες της Χριστιανικής Ενώσεως και το έκαναν λαμπίκο για να βάλουμε τους αρρώστους. Κάναμε έρευνα εκ του μη όντος…».
Η συνάντηση
Απολαύσαμε ένα θεσπέσιο γεύμα, μοσχαράκι με μελιτζάνες, πλούσια χωριάτικη, παντζαροσαλάτα, το οποίο κλείσαμε με τάρτα φράουλα. Το μενού επιμελήθηκε η κόρη του κ. Μουλόπουλου, Λία-Ευαγγελία, καθηγήτρια Ακτινολογίας στην Ιατρική Αθηνών. Μιλήσαμε και για την άλλη κόρη του, Δήμητρα, επίσης γιατρό, παθολόγο, για τη σύντροφό του Μαρία, την οποία έχασε μόλις πριν από πέντε μήνες, για τα επτά εγγόνια του και τα τέσσερα δισέγγονα. Λυπάται που τα παιδιά δεν ακούν πια τους έμπειρους γονείς τους σχετικά με τον επαγγελματικό προσανατολισμό τους. Διηγήθηκε ιστορίες για τον πατέρα του, επίσης γιατρό, για τους αφοσιωμένους μαθητές του. Στην ερώτηση τι θα έλεγε σε ένα φοιτητή Ιατρικής, απάντησε: «Οτι έχει μπλέξει άσχημα. Βρίσκεται μπροστά σε ένα χάος που τελεί υπό διεθνή αναδιαμόρφωση».
του Κλέαρχου Κυριακιδη
του Κωνσταντίνου Νικολετόπουλου
