Αρχική Blog Σελίδα 1131

Πέθανε η Τζούλια Δημακοπούλου, εμβληματική μορφή της σύγχρονης ελληνικής τέχνης

Από
pcuser
-
0

Πέθανε σε ηλικία 92 ετών η Τζούλια Δημακοπούλου, εμβληματική προσωπικότητα της σύγχρονης ελληνικής τέχνης.

Ιδρύτρια της ιστορικής γκαλερί «Νέες Μορφές» και του IΣΕΤ, του Ινστιτούτου Σύγχρονης Ελληνικής Τέχνης, έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην προβολή και την ανάδειξη της σύγχρονης τέχνης στη μεταπολεμική Ελλάδα.

Η Τζούλια Δημακοπούλου ίδρυσε την γκαλερί «Νέες Μορφές» στην οδό Βαλαωρίτου, που λειτούργησε από το 1959 έως και το 2009, προωθώντας καταξιωμένους αλλά και ανερχόμενους καλλιτέχνες, με εκθέσεις και συνεργασίες με επιμελητές και ιστορικούς τέχνης.

Μαζί με τους βασικούς συντελεστές της γκαλερί, ίδρυσε το Ινστιτούτο Σύγχρονης Ελληνικής Τέχνης -του οποίου υπήρξε διευθύντρια-, με σκοπό τη συγκέντρωση αρχειακού υλικού για την καταγραφή της πορείας της ελληνικής τέχνης από το 1945 έως τις μέρες μας. Το iset πέρασε, μέσω δωρεάς, το 2022, στην Εθνική Πινακοθήκη ως φόρος τιμής στην ανάγκη διαφύλαξης και προώθησης της σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα. Τον Δεκέμβριο του 2017 εγκαινιάστηκε στο Ινστιτούτο η εικαστική έκθεση «Μνήμες» με έργα της.


Η Τζούλια Δημακοπούλου πρωτοστάτησε στη δημιουργία της Art Athina, της πρώτης μεγάλης φουάρ σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα, που έγινε πραγματικότητα χάρη στις προσπάθειές της και του Πανελλήνιου Σύνδεσμου Αιθουσών Τέχνης, του οποίου υπήρξε πρόεδρος για 18 χρόνια.

«Η παρακαταθήκη της Δημακοπούλου δεν είναι μόνο το έργο που άφησε πίσω της, αλλά και το ήθος και η αφοσίωσή της στην τέχνη, στην εκπαίδευση και στη διασφάλιση ότι το ελληνικό καλλιτεχνικό τοπίο θα συνεχίσει να εξελίσσεται και να εμπνέει τις επόμενες γενιές», ανέφερε σε ανακοίνωσή του στο Facebook το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ).

ttps://www.iefimerida.gr/ellada/pethane-i-tzoylia-dimakopoyloy”>Πέθανε η Τζούλια Δημακοπούλου, εμβληματική μορφή της σύγχρονης ελληνικής τέχνης – iefimerida.gr</a></p>

O αποχαιρετισμός του Γιώργου Μπαμπινιώτη στον Χρήστο Γιανναρά: Λειτουργούσες ως η φωνή της συνείδησής μας

Από
pcuser
-
0

Το δικό του αντίο στον καθηγητή φιλοσοφίας, φιλόσοφο και συγγραφέα Χρήστο Γιανναρά απηύθυνε με ανάρτησή του o Γεώργιος Μπαμπινιώτης.

Ο Χρήστος Γιανναράς πέθανε χθες σε ηλικία 89 ετών.

Ο καθηγητής Γλωσσολογίας Γιώργος Μπαμπινιώτης χαρακτήρισε στην ανάρτησή του τον Χρήστο Γιανναρά «θαρραλέο διανοητή, που χειρουργούσε πολιτικά, κοινωνικά, εκπαιδευτικά και ιδεολογικά αποστήματα, προτείνοντας ιδανικές θέσεις, πρωτότυπες, τολμηρές, επαναστατικές, διφορούμενες, ακόμη και ουτοπικές. Όμως βαθύτατα πνευματικές με αναφορά σε αρχές, κανόνες και ελληνικές ή πανανθρώπινες αξίες».Η ανάρτηση του Γεωργιου Μπαμπινιώτη
«Έφυγε από την ζωή ο μεγάλος διανοητής Χρήστος Γιανναράς.
Ένας θαρραλέος διανοητής, που χειρουργούσε πολιτικά, κοινωνικά, εκπαιδευτικά και ιδεολογικά αποστήματα, προτείνοντας ιδανικές θέσεις, πρωτότυπες, τολμηρές, επαναστατικές, διφορούμενες, ακόμη και ουτοπικές. Όμως βαθύτατα πνευματικές με αναφορά σε αρχές, κανόνες και ελληνικές ή πανανθρώπινες αξίες.
Μπορούσες να διαφωνείς μαζί του ―μ’ εμένα συνέβαινε συχνά, καίτοι μάς συνέδεε μακρά φιλία και βαθιά εκτίμηση― αλλά ποτέ δεν μπορούσες να αμφισβητήσεις τις προθέσεις, την λογική δύναμη και την πνευματική του τόλμη.
Ταρακούνησε πνευματικά, ενόχλησε και ξεβόλεψε με αλήθειες που τόλμησε να εκστομίσει, αδιαφορώντας για τις αντιδράσεις που προκαλούσε, αν δεν τις επιζητούσε.Γοήτευε ο λόγος και η σκέψη του και σαγήνευε τα ακροατήρια. Τα γραπτά του κείμενα αποτελούν πρότυπα ποιοτικής-δημιουργικής χρήσης τής ελληνικής γλώσσας, αποτέλεσμα μιας σπάνιας πνευματικής και συνάμα γλωσσικής καλλιέργειας. Μιλούσαμε συχνά οι δυό μας για την γλώσσα, στην οποία έδινε βαθιά οντολογικό χαρακτήρα, που συμβάδιζε με την δική μου εμμονή στην σχέση γλώσσας και σκέψης.

Χρήστο, θα μάς λείψεις ειλικρινά, όλο και περισσότερο, και προπάντων σε επίπεδο ουσίας, γιατί στην πραγματικότητα λειτουργούσες ως η φωνή τής συνείδησής μας που μάς ελέγχει σε ώρες περισυλλογής και αυτοσυνειδησίας».

Ο Χρήστος Γιανναράς γεννήθηκε στις 10 Απριλίου 1935. Σπούδασε θεολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο της Βόννης και του Παρισιού (Σορβόνη). Ήταν διδάκτωρ φιλοσοφίας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Σορβόνης και της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Επίσης, υπήρξε επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου του Βελιγραδίου, του St. Vladimir’s Orthodox Seminary της Νέας Υόρκης, του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και της Σχολής του Τιμίου Σταυρού της Βοστώνης. Διετέλεσε διευθυντής του περιοδικού Σύνορο, που εξέδωσε δώδεκα τεύχη από το 1964 ως το 1967.

Από το 1982 μέχρι το 2002 υπήρξε τακτικός καθηγητής της φιλοσοφίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστημών της Αθήνας, αρχικά στο τότε ενιαίο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σπουδών και μετά στο Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών. Δίδαξε φιλοσοφική ορολογία και μέθοδο, πολιτική φιλοσοφία και πολιτιστική διπλωματία. Επίσης έχει διδάξει ως επισκέπτης καθηγητής στα πανεπιστήμια Παρισιού, Γενεύης, Λωζάννης και Κρήτης.

Ο Χρήστος Γιανναράς είχε επιδείξει πλούσιο συγγραφικό έργο με θεματολογία που σχετίζεται με την έρευνα των διαφορών ανάμεσα στην ελληνική και στη δυτικοευρωπαϊκή φιλοσοφία και ορθόδοξη χριστιανική παράδοση. Το βιβλίο του “Η ελευθερία του ήθους” θεωρείται ότι όρισε τον πυρήνα αυτού που αργότερα ονομάστηκε «νεορθοδοξία» και έχει χαρακτηριστεί “ο Μάης του ’68 στην Ορθόδοξη θεολογία και ηθική”. Πολλά από τα έργα του έχουν μεταφραστεί σε 10 τουλάχιστον ευρωπαϊκές γλώσσες.Yπήρξε υπότροφος του γερμανικού Ιδρύματος Υποτροφιών «Alexander von Humboldt Stiftung», ήταν εκλεγμένο μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Συγγραφέων, καθώς και της Διεθνούς Ακαδημίας Ανθρωπιστικών Επιστημών (Βρυξέλλες). Παρέμβαινε για πολλά χρόνια στην κοινωνική και πολιτική επικαιρότητα μέσω τακτικής αρθρογραφίας στις εφημερίδες “Το Βήμα” και “Καθημερινή”, με παράλληλες τηλεοπτικές εμφανίσεις.

https://www.iefimerida.gr/ellada/apohairetismos-mpampinioti-se-hristo-giannara”>O αποχαιρετισμός του Γιώργου Μπαμπινιώτη στον Χρήστο Γιανναρά: Λειτουργούσες ως η φωνή της συνείδησής μας

Ψυχραίνουν οι σχέσεις του Αζερμπαϊτζάν με την Τουρκία

Από
anixneuseis
-
0

Bahruz Samadov

Μπαχρούζ Σαμάντοφ
Ο Μπαχρούζ είναι πολιτικός ακτιβιστής και υποψήφιος διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο του Καρόλου στην Πράγα.

23 Αυγούστου 2024

Ερντογάν και Αλίεφ. Εικονογράφηση: Tamar Shvelidze/OC Media

Ο Μπαχρούζ Σαμάντοφ υπέβαλε αυτό το άρθρο λίγο πριν τη σύλληψή του στις 21 Αυγούστου. Κατηγορήθηκε για προδοσία στις 23 Αυγούστου και μπορεί να αντιμετωπίσει ποινή φυλάκισης 12-20 ετών ή ισόβια κάθειρξη εάν κριθεί ένοχος.

Παρά το γεγονός ότι είναι επί μακρόν «αδελφικά» έθνη, ο πόλεμος Ισραήλ-Γάζας φαίνεται να έχει επιδεινώσει τις υπάρχουσες εντάσεις μεταξύ Τουρκίας και Αζερμπαϊτζάν, δυνητικά ωθώντας τις δύο χώρες να χωρίσουν αμετάκλητα.

Τους τελευταίους μήνες, οι σχέσεις μεταξύ του Αζερμπαϊτζάν και της Τουρκίας ήταν αχαρακτήριστα ψυχρές. Για τους παρατηρητές που άκουσαν τη ρητορική γύρω από τη συμμαχία των δύο χωρών – με κυριότερο, τη φράση ότι είναι «δύο κράτη» αλλά «ένα έθνος» – αυτό μπορεί να αποτελεί έκπληξη.

Θα μπορούσε επίσης να εκπλήξει τον παρατηρητή ότι ένας σημαντικός παράγοντας σε αυτήν την αποξένωση ήταν η άνευ όρων υποστήριξη της Τουρκίας προς την Παλαιστίνη σε σύγκριση με τη σχετικά ουδέτερη στάση του Αζερμπαϊτζάν.

Ένα παράδειγμα αυτού ήρθε στα τέλη Ιουλίου, όταν η δήλωση του Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για τον αποφασιστικό ρόλο της Τουρκίας στον πόλεμο του Ναγκόρνο-Καραμπάχ το 2020 προκάλεσε οργή, αν και όχι επίσημη, στο Αζερμπαϊτζάν. Ο Ερντογάν έκανε τη δήλωσή του στο πλαίσιο της σύγκρουσης Ισραήλ-Παλαιστίνης, λέγοντας ότι η Τουρκία μπορεί να αναλάβει παρόμοιο ρόλο σε αυτή τη σύγκρουση και τοποθετώντας αποτελεσματικά την Παλαιστίνη και το Αζερμπαϊτζάν ως εξίσου καταπιεσμένα έθνη. Ο ισχυρισμός του Ερντογάν αντιμετωπίστηκε με δυσφορία εν μέρει επειδή αμφισβήτησε στην πραγματικότητα την αφήγηση του Αζερμπαϊτζάν γύρω από τον πόλεμο και το «μονοπώλιό του στη νίκη».

Όχι μόνο ο ισχυρισμός του Ερντογάν, αλλά και η υποστήριξη της Τουρκίας στην παλαιστινιακή υπόθεση έχει εκνευρίσει το Αζερμπαϊτζάν. Αμέσως μετά τη δήλωση του Ερντογάν, η Τουρκία κήρυξε ημέρα πένθους για τον ηγέτη της Χαμάς Ισμαήλ Χανίγιε — ένα συναίσθημα που η κοινωνία του Αζερμπαϊτζάν ούτε συμμερίζεται ούτε κατανοεί.

Ενώ οι διαφορές μεταξύ του Αζερμπαϊτζάν και της Τουρκίας είναι αισθητές και στα δύο έθνη, η απροθυμία του Αζερμπαϊτζάν να συμμετάσχει στην αντι-ισραηλινή ρητορική έχει γίνει ένας ολοένα και πιο σημαντικός παράγοντας που συμβάλλει στην προβολή των παραπόνων τους.

Η ιστορία πίσω από τη στάση του Αζερμπαϊτζάν απέναντι στο Ισραήλ

Για πολλούς Τούρκους, η θετική στάση του Αζερμπαϊτζάν προς το Ισραήλ και η πολύ περιορισμένη υποστήριξή του προς την Παλαιστίνη —για παράδειγμα η απουσία δημόσιων εκδηλώσεων ή εικονικού λόγου— είναι απογοητευτική. Αλλά οι λόγοι για τη διαφορά στάσεων και συμπεριφοράς του Αζερμπαϊτζάν σε σχέση με εκείνες της Τουρκίας είναι πολύπλευροι και δεν αποδίδονται μόνο στο ορθολογικό συμφέρον.

Ενώ οι εχθροπραξίες μεταξύ των Αζερμπαϊτζανών και των Αρμενίων που ζουν στα εδάφη του σημερινού Αζερμπαϊτζάν ξεκίνησαν πριν από περισσότερο από έναν αιώνα, οι Αζερμπαϊτζανοί και οι Εβραίοι που ζουν στο Αζερμπαϊτζάν δεν μοιράστηκαν ποτέ αρνητικά συναισθήματα μεταξύ τους. Η σημερινή εβραϊκή κοινότητα του Αζερμπαϊτζάν επικεντρώνεται γύρω από το Κόκκινο Χωριό, όπου υπάρχει μια ορεινή εβραϊκή κοινότητα για περισσότερα από διακόσια χρόνια.

Ένας άλλος λόγος για την ιδιαίτερη στοργή που τρέφουν οι μουσουλμάνοι στην πλειοψηφία τους Αζερμπαϊτζανοί προς τον εβραϊκό λαό και το Ισραήλ συνδέεται με τον Πρώτο Πόλεμο του Ναγκόρνο-Καραμπάχ (1988–1994). Το 1992, ο Ορεινός Εβραίος Albert Agarunov πέθανε υπερασπιζόμενος την πόλη Shusha.

Σε μια συνέντευξη εκείνη τη χρονιά, ο Agarunov ρωτήθηκε τι τον έκανε να «υπερασπιστεί τα εδάφη του Αζερμπαϊτζάν» παρόλο που δεν ήταν εθνοτικά Αζερμπαϊτζανός. Απάντησε ότι «προστάτευε την πατρίδα του» και ότι ήταν έτοιμος να πολεμήσει «μέχρι το τέλος του πολέμου».

Αυτό το επεισόδιο κέρδισε ευρεία δημοσιότητα και είχε τεράστιο αντίκτυπο στη διαμόρφωση της εικόνας των Εβραίων ως φιλικού έθνους στην κοινωνική φαντασία του Αζερμπαϊτζάν, η οποία στοιχειώνεται από μια εμμονική διάκριση φίλου-εχθρού που βασίζεται στον αντιαρμενικό ανταγωνισμό και την πίστη στους κράτος ως ιερή οντότητα που παρέχει ασφάλεια.

Παράλληλα με τέτοιους συναισθηματικούς συνδέσμους, το Ισραήλ συνέβαλε επίσης πολύ υλικά στα στρατιωτικά επιτεύγματα του Αζερμπαϊτζάν. Οι εξαγωγές όπλων του Ισραήλ έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη νίκη του Αζερμπαϊτζάν στον πόλεμο του 2020 και στις συγκρούσεις του Σεπτεμβρίου του 2023 στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ, συγκεκριμένα το ισραηλινό HAROP, ένα drone καμικάζι. Το Αζερμπαϊτζάν, με τη σειρά του, προμηθεύει πετρέλαιο στο Ισραήλ, και επίσης καταστέλλει εγχώρια τους σιίτες αντιφρονούντες που συμπαθούν το Ιράν, αξιοποιώντας τον μπαμπούλα του ισλαμικού εξτρεμισμού με τους δυτικούς εταίρους.

Παντουρκικός αντιαραβισμός

Οι στάσεις απέναντι στα αραβικά κράτη και τον πολιτισμό επηρεάζουν επίσης τη θέση του Αζερμπαϊτζάν. Ειδικά από τον πόλεμο του 2020, η κοσμική πίστη στο κράτος συνοδεύεται από παντουρκιστικές ιδέες: το κράτος του Αζερμπαϊτζάν είναι ένα τουρκικό κράτος και μέρος του τουρκικού κόσμου, μια άποψη που τόνισε ο Πρόεδρος Αλίεφ στην εναρκτήρια ομιλία του το 2024. Οι παντουρκικές και πανεθνικές τουρανιστικές ιδέες έχουν αφήσει βαθιά ίχνη στην αυτοαντίληψη του Αζερμπαϊτζάν από τη δεκαετία του 1990.

Παράλληλα με τέτοιες ιδέες, πολλοί Αζερμπαϊτζανοί πιστεύουν ότι οι Άραβες τους έφεραν το Ισλάμ με τη βία, και αυτοί με τη σειρά τους πολέμησαν κατά του αραβικού επεκτατισμού τον 9ο αιώνα. Μια τέτοια προοπτική για το Ισλάμ είναι πολύ περιθωριακή στην Τουρκία. Στο Αζερμπαϊτζάν, ωστόσο, αυτή η αφήγηση διδάσκεται από τη σοβιετική εποχή, όταν η δημιουργία μύθων ήταν μέρος της πολιτικής εθνικοποίησης και κατά της θρησκευτικής εκκοσμίκευσης. Για παράδειγμα, ο Μπαμπάκ, ο ηγέτης μιας νεοζωροαστρικής λατρείας που ηγήθηκε του κινήματος αντίστασης στην περιοχή κατά των Αράβων, παρουσιάστηκε ως εθνοτικός Αζερμπαϊτζανός στα σχολικά βιβλία ιστορίας του Σοβιετικού Αζερμπαϊτζάν, καθώς και σε μια διάσημη ταινία του 1979, για να αποδείξει ότι οι Αζερμπαϊτζανοί ήταν εγγενής λαός στην επικράτεια.

Ο τελευταίος λόγος για τη θέση του Αζερμπαϊτζάν υπέρ του Ισραήλ μας φέρνει πίσω στη σύγκρουση του Ναγκόρνο-Καραμπάχ.

Πολλοί Αζερμπαϊτζανοί πιστεύουν ότι οι Παλαιστίνιοι υποστήριξαν την Αρμενία, ιδιαίτερα ο αείμνηστος Παλαιστίνιος ηγέτης Γιασέρ Αραφάτ, ένας ισχυρισμός που έχει καταρριφθεί. Μια πηγή αυτής της συσχέτισης προέρχεται από τη συμμετοχή του Αρμενικού Μυστικού Στρατού για την Απελευθέρωση της Αρμενίας στις λιβανικές υποθέσεις κατά του Ισραήλ τη δεκαετία του 1970. Η διαβόητη ομάδα οργάνωσε πολλές επιθέσεις εναντίον Τούρκων διπλωματών και χαρακτηρίστηκε τρομοκρατική οργάνωση στο Αζερμπαϊτζάν. Ένας από τους ηγέτες της μαχητικής οργάνωσης, ο Μόντε Μελκονιάν, πολέμησε και πέθανε στον Πρώτο Πόλεμο του Ναγκόρνο-Καραμπάχ και κατηγορήθηκε για εγκλήματα πολέμου από το Αζερμπαϊτζάν. Κατά συνέπεια, η ομάδα έχει συνδεθεί με αραβικούς λαούς και κράτη χωρίς περαιτέρω έρευνα.

Για αυτούς τους λόγους, πολλοί Αζερμπαϊτζανοί θεωρούν τους εαυτούς τους αποξενωμένους ή αντίθετους με την υποστήριξη της Τουρκίας προς την Παλαιστίνη. Ως αποτέλεσμα, η σύγκρουση έχει προκαλέσει μια αξιοσημείωτη αλλαγή στην αντίληψη για τον Ερντογάν ως τον κύριο σύμμαχο του Αζερμπαϊτζάν από το τέλος του πολέμου του Ναγκόρνο-Καραμπάχ.

Απαντώντας στον Ερντογάν

Την 1η Αυγούστου, δύο ημέρες μετά τη δήλωση του Ερντογάν, η επίσημη κρατική εφημερίδα Αζερμπαϊτζάν δημοσίευσε μια de facto απάντηση. Ο τίτλος του άρθρου ήταν «Αυτός που έγραψε τη νίκη στο Καραμπάχ είναι ο νικηφόρος ανώτατος διοικητής και ο στρατός του Αζερμπαϊτζάν». Το άρθρο περιγράφει τη δήλωση του Ερντογάν χρησιμοποιώντας μια μεταφορά ευρέως αναγνωρισμένη στο Αζερμπαϊτζάν: «ρίχνοντας νερό στον αρμενικό νερόμυλο».

Το άρθρο τόνισε την ενότητα του λαού, του στρατού και του προέδρου του Αζερμπαϊτζάν στη νίκη. Ο συγγραφέας υπενθύμισε επίσης στους αναγνώστες τις διάφορες χάρες που έχει κάνει το Αζερμπαϊτζάν για την Τουρκία, όπως η παροχή βοήθειας μετά τον σεισμό στην τουρκική πόλη Kahramanmaraş και η πρόσκληση τουρκικών εταιρειών να δραστηριοποιηθούν στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ, ενώ τόνισε ότι «η αδελφότητα απαιτεί αμοιβαίες ευθύνες». Ένα άλλο σημείο που επισημάνθηκε είναι ότι το Αζερμπαϊτζάν αγόρασε όπλα από την Τουρκία. Το άρθρο δεν συζητά την εμπλοκή της Τουρκίας στην Παλαιστίνη.

Καθώς τέτοια ρήγματα εμφανίζονται και απειλούν να διευρυνθούν, το μέλλον των δεσμών του Αζερμπαϊτζάν με την Τουρκία πιθανότατα θα παραμείνει ρεαλιστικό και πρακτικό – κάτι παρόμοιο με την ενεργειακή πολιτική του Αζερμπαϊτζάν με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Φαίνεται ότι η «ειδική αδελφότητα» δεν απαιτείται πλέον και οι δύο χώρες έχουν επιλέξει διαφορετικούς δρόμους.

*Ο Μπαχρούζ είναι πολιτικός ακτιβιστής και υποψήφιος διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο του Καρόλου στην Πράγα.

oc-media.org

 

ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ; «The New Roman Empire». Παρουσίαση του βιβλίου του Anthony Kaldellis

Από
anixneuseis
-
2

του Αθανάσιου Μπούνταλη, Χημικού-Ερευνητή

«Το υπουργείο Παιδείας έχει μια γραφειοκρατία [η οποία] θυμίζει Βυζαντινή Αυτοκρατορία κάτι ανάμεσα στην αυτοκρατορία των Κομνηνών ή των Ισαύρων. Η γραφειοκρατία είναι τερατώδης…»

Κυριάκος Πιερρακάκης, Υπουργός Παιδείας (CNN Insights, 12/10/2023)

Η παραπάνω αποστροφή του κου Πιερρακάκη, συμπυκνώνει θαυμαστά την κρατούσα ιστορική αντίληψη των πολιτικών ελίτ μας. Τον τοποθετεί δε σε μια εκλεκτή συντροφιά πολιτικών στοχαστών που πέτυχαν αντίστοιχο θρίαμβο λακωνικότητας, μαζί με τον Θεόδωρο Πάγκαλο (μαζί τα φάγαμε) και τον Γιώργο Βουλγαράκη (νόμιμο και ηθικό). Ο ιστορικός του μέλλοντος τους οφείλει χρέος για την καταγραφή των τρεχουσών απόψεων μιας συγκεκριμένης κάστας.

Η σύντομη φράση αποδίδει τέλεια την βαθειά ιστορική ημιμάθεια των σύγχρονων «τεχνοκρατών» πολιτικών. Πράγματι, είναι ακατανόητη η άμεση συσχέτιση μιας δυναστείας που κυβέρνησε μεταξύ 1081-1185 (Κομνηνοί) με μια άλλη που προηγήθηκε κατά δύο αιώνες (Ίσαυροι, 717-802), πέραν του ότι η ονομαστική τους επίκληση επιτρέπει ένα εντυπωσιακό name-dropping… Μάλλον αυτές ήταν οι μόνες δυναστείες που θυμόταν από το σχολείο ο κ. Υπουργός.

Επιπλέον, καταγράφει τον βαθμό επικράτησης της Λατινογενούς προπαγάνδας, η οποία ξεκίνησε από τον Αναστάσιο Βιβλιοθηκάριο (π. 810 – π. 878), γραμματέα του πάπα Νικόλαου Α’, και που υπέθαλψαν η διαχρονική εχθρότητα της Εκκλησίας της Ρώμης προς εκείνη της Κωνσταντινούπολης, αλλά και οι κατακτητικές βλέψεις των Δυτικών βασιλείων.

Αν αυτή η προπαγάνδα δεν προϋπήρχε, η Δ’ Σταυροφορία και η Φραγκοκρατία θα έπρεπε να την εφεύρουν. Και επιβίωσε στον Διαφωτισμό μέσω του Βολταίρου, του Μοντεσκιέ, του Γκίμπον και του Χέγκελ, για να φτάσει μέχρι τις μέρες μας.

Πράγματι, στο Δυτικό συλλογικό ασυνείδητο, «βυζαντινός» σημαίνει περίπλοκος, λαβυρινθώδης, δυσνόητος, και κατ’ επέκταση πονηρός, ύπουλος ή διπρόσωπος. Η δε χρήση του όρου με αυτήν ακριβώς την έννοια από έναν Υπουργό Παιδείας (!) δείχνει τον βαθμό στον οποίο οι πολιτικές μας ελίτ είναι διαμορφωμένες σε αυτό το ιδεολογικό πλαίσιο – ή παραμορφωμένες από αυτό.

Το ευτυχές είναι ότι η σύγχρονη ιστοριογραφία αρχίζει να ανατρέπει αυτήν την ανάγνωση, με σειρά έργων από καθαρώς ιστορικά μέχρι και εικονογραφημένες ιστορίες να επανεξετάζουν την «Βυζαντινή» ιστορία εκτός του πρίσματος της προαναφερθείσας προπαγάνδας.

Ο Anthony Kaldellis είναι Καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, Βυζαντινολόγος με μακρά σειρά βιβλίων στο ενεργητικό του. Το πιο πρόσφατο, με τίτλο «The New Roman Empire», είναι αξιοσημείωτο για μια σειρά λόγων.

Πρώτον, είναι η πρώτη μονογραφία μετά από αρκετά χρόνια (π.χ. από του Warren Treadgold του 1997) που εξετάζει λεπτομερώς όλη την περίοδο από την ίδρυση της Κωνσταντινούπολης (324) μέχρι την Άλωση της Πόλης (1453) και την πτώση της Τραπεζούντας (1461). Η έκταση των περίπου 915 σελίδων (χωρίς βιβλιογραφία) είναι αντίστοιχη του εύρους του θέματος και του βάθους διερεύνησης.

Δεύτερον, χρησιμοποιεί σύγχρονη βιβλιογραφία, συμπεριλαμβανομένων προσφάτων αρχαιολογικών ανακαλύψεων και πρόσφατης επεξεργασίας διοικητικών αρχείων της εποχής, που ρίχνουν άλλο φως σε διάφορες πλευρές του θέματος και που αλλάζουν άρδην κάποια παγιωμένα συμπεράσματα της ιστοριογραφίας.

Τρίτον, παίρνει σαφή θέση ως προς την ταυτότητα των υπηκόων της Αυτοκρατορίας, θεωρώντας ότι οι ίδιοι θα θεωρούσαν εαυτούς Ρωμαίους. Υιοθετεί δε τον όρο «Ρωμανία» («Romanía» στο αγγλικό κείμενο) για την ονομασία του κράτους.

Τέταρτον, ανασκευάζει την εξ Εσπερίας συκοφάντηση του Βυζαντίου που επιβιώνει μέχρι σήμερα.

Κάποιες βασικές γραμμές ανάλυσης

Ο συγγραφέας θεωρεί αυτονόητη την επίδραση της ελληνικής παιδείας και πολιτισμού στην διαμόρφωση της ταυτότητάς τους. Μάλιστα, δεν θεωρεί την Ρωμανία ως μια απλή κιβωτό των κλασικών γραμμάτων, που τα διατήρησε «στην κατάψυξη» για να τα «ξεπαγώσουν» οι Δυτικοί στην Αναγέννηση. Αντιθέτως, την θεωρεί μήτρα του κλασικού κανόνα:

οι Ρωμαίοι αποφάσισαν τι θα επιβιώσει μέχρις εμάς, επιλέγοντας ποιους συγγραφείς και ποια λογοτεχνικά είδη θα αντιγράψουν και θα διασώσουν με τα διαθέσιμα μέσα, και ποιους δεν θα γνωρίσουμε ποτέ.

Πάντως παρά την ελληνική τους γλώσσα και τον αδιαμφισβήτητο ρόλο της στην διαμόρφωση των κλασικών γραμμάτων, θεωρεί ως πλέον έγκυρη την Ρωμαϊκή εθνική ταυτότητα στο συλλογικό τους ασυνείδητο.

Π.χ., τις αναφορές του Θεόδωρου Β’ Λάσκαρη σε ελληνική εθνική ταυτότητα τις θεωρεί εξαιρέσεις χωρίς γενικότερη απήχηση.

Αυτή η ρωμαϊκότητα είναι σε πείσμα των Λατίνων της εποχής και των Δυτικών μετά τον Διαφωτισμό.

Κατά τον Kaldellis είναι ξεκάθαρο ότι η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία δεν «έπεσε» το 476 μ.Χ. αλλά ότι απλώς υπέστη απώλεια μιας από τις πόλεις της. Το κράτος εξακολουθούσε να λειτουργεί με πρωτεύουσα την Κωνσταντινούπολη. Η πρακτική των δύο πρωτευουσών είχε μακρά ιστορία, και ανάγεται στην τετραρχία του Διοκλητιανού, κατά την οποία δύο Αύγουστοι και δύο Καίσαρες αναλάμβαναν την διοίκηση ενός ενιαίου κράτους με Ανατολική και Δυτική πτέρυγα.

Ο Ρωμαϊκός χαρακτήρας του Ανατολικού τμήματος ουδέποτε αμφισβητήθηκε από τους ίδιους τους κατοίκους του. Αυτό ήταν μια σταδιακή εφεύρεση του Δυτικού τμήματος που για πολιτικούς λόγους επιχειρούσε να τους αρνηθεί αυτήν την ταυτότητα (π.χ. αποκαλώντας τους αργότερα «Βασίλειο των Γραικών»).

Επίσης, η «Βυζαντινή αυτοκρατορία» δεν συνιστά «Αυτοκρατορία» με την ύστερη έννοια του όρου, δηλαδή μια μητρόπολη που απομυζεί τις αποικίες της, αλλά ένα κράτος πολιτών με ενιαία εθνική συνείδηση, το οποίο συλλέγει μόνον όσους φόρους χρειάζεται για να τους υπερασπίζεται, είτε στρατιωτικά από ξένους εισβολείς, είτε νομικά από τις αδικίες των ισχυρών.

Ο ίδιος ο βασιλέας φρόντιζε να εκπέμπει συνεχώς το ότι ξαγρυπνούσε για την φροντίδα αυτή, μια εικόνα που είχε ρίζες στην πραγματικότητα. Είναι χαρακτηριστική η εικόνα που μας δίνει ο Kaldellis για τον Ιουστινιανό, ως τον εργασιομανή αυτοκράτορα που κρατούσε επί ποδός τους συμβούλους του, ανά πάσα στιγμή διαθέσιμους για νυχτερινές συναντήσεις, μεταβαίνοντας από στρατιωτικά σε φορολογικά ζητήματα, και από θεολογικά σε διπλωματικά.

Η μακροζωία της Ρωμανίας αποτελεί αδιάψευστο μάρτυρα για αυτό το «σύμφωνο» εξουσίας και λαού, το οποίο ο λαός ποτέ δεν διανοήθηκε να ανατρέψει, ακόμη κι αν ένας Βασιλέας ήταν άδικος ή ανίκανος. Σε τέτοιες περιπτώσεις το σύστημα προσέφερε δικλείδες ασφαλείας. Ελλείψει κληρονομικού δικαιώματος στον θρόνο, ο οποιοσδήποτε μπορούσε να ανέβει βάσει των ικανοτήτων του, ή να εκπέσει εξαιτίας των ελαττωμάτων του. Και στην ανάδειξή του έπρεπε να συμμετάσχει ο λαός, όπως συμμετείχε και στην ανατροπή του. Οι μεγάλοι χώροι συνάθροισης της Κωνσταντινούπολης, όπως ο ιππόδρομος, αυτόν ακριβώς τον σκοπό είχαν. Έτσι ποτέ η Ρωμανία δεν περιέπεσε στην φεουδαρχία, καθώς στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας της αποτελούσε μια κεντρική κρατική οργάνωση, χωρίς αυτόνομους γαιοκτήμονες-βαρώνους που τυπικώς μόνον δήλωναν υποτέλεια σε έναν αδύναμο βασιλέα. Πλούσιοι γαιοκτήμονες υπήρχαν, αλλά ο πλούτος τους προερχόταν από την υπηρεσία τους στην κρατική μηχανή και δεν στρεφόταν εναντίον αυτής.

Ένα άλλο συστατικό στοιχείο της σταθερότητας της Ρωμανίας ήταν η επαγγελματική της γραφειοκρατία. Βάρβαροι επιδρομείς και εχθρικά βασίλεια ήλθαν και παρήλθαν, κατήγαγαν νίκες εναντίον της, αλλά στο τέλος εξαφανιζόντουσαν ενώ η ίδια προσαρμοζόταν και επιβίωνε: Γότθοι, Λομβαρδοί, Σαρακηνοί, Ούνοι, Κουμάνοι, περσική αυτοκρατορία, βασίλειο του Καρλομάγνου, αραβικό χαλιφάτο, βουλγαρικό βασίλειο. Μαζί με το προαναφερθέν «κοινωνικό συμβόλαιο», η οργανωμένη επαγγελματική διοίκηση αποτέλεσε έτερο πυλώνα σταθερότητας. Ακόμα και η Α’ Σταυροφορία, που πέρασε μέσα από τα εδάφη της Ρωμανίας, αποτελούσε κατά τον Kaldellis μια «τεράστια επιχείρηση επιμελητείας που μόνον η Ρωμανία μπορούσε να εκτελέσει» (σελ. 652) – με την βοήθεια της γραφειοκρατίας των Κομνηνών που ειρωνεύθηκε ο κ. Πιερρακάκης. Αντιθέτως, για την πανωλεθρία της Β’ Σταυροφορίας ο Kaldellis μας λέει ότι «ο γαλλικός στρατός υπέκυψε στον “κακό συγχρονισμό, λανθασμένη στρατηγική, ελαττωματική διπλωματία και καταστροφική επιμελητεία”, εν ολίγοις στην έλλειψη όλων όσων οι Ρωμαίοι θα μπορούσαν να προσφέρουν αν οι σταυροφόροι είχαν δεχθεί την προσφορά ηγεσίας του Μανουήλ (Κομνηνού). Αυτό ήταν λίγο-πολύ ό,τι είχε προσφέρει ο Αλέξιος (Κομνηνός) στην Α’ Σταυροφορία. Η αλαζονεία είχε κόστος» (σελ. 681).

Για τον Kaldellis, η θρησκεία και η ευλάβεια ήταν απαραίτητες στους ρωμαϊκούς θεσμούς ακόμη και πριν την έλευση του Χριστιανισμoύ. Με τον Κωνσταντίνο, η Εκκλησία έγινε θεσμός του κράτους, απαραίτητος για την σταθερότητά του, αλλά εντεταγμένος στο πλαίσιο των άλλων θεσμών. Ο Αυτοκράτορας ήταν που σχεδίαζε και συγκαλούσε Οικουμενικές Συνόδους, με μεγάλο λέγειν σε διορισμούς και καθαιρέσεις Πατριαρχών, που αποφάσιζε δωρεές και φοροαπαλλαγές σε ναούς και μονές κλπ. Βεβαίως η Εκκλησία δεν ήταν πάντοτε πειθήνιο κρατικό όργανο – πολλοί Αυτοκράτορες αντιμετώπισαν επιτίμια για ηθικές παραβάσεις τους – αλλά στο τέλος η πολιτική εξουσία έπαιρνε συνήθως αυτό που ήθελε. Χαρακτηριστικά ο συγγραφέας περιγράφει αποφάσεις διαδοχικών Συνόδων που αναιρούν προηγούμενες, και στις οποίες πολλοί Επίσκοποι αλλάζουν άρδην θέσεις αναλόγως των τρεχουσών πολιτικών πιέσεων.

Παρότι ο Kaldellis δέχεται την κοινή πίστη ως βασικό πυλώνα της εντυπωσιακής σταθερότητας της Αυτοκρατορίας, δεν αποδίδει ιδιαίτερη σημασία σε δογματικά ζητήματα, τα οποία αντιμετωπίζει ως δευτερεύοντα ως προς την ουσία τους και σημαντικά μόνον στο μέτρο που έφερναν αναταραχές στην συνοχή και διοίκηση του κράτους. Οι ίδιοι οι Αυτοκράτορες κατά κανόνα επιθυμούσαν την επίλυση δογματικών διαφορών συμβιβαστικά, κάτι στο οποίο ο κλήρος συχνά αντιδρούσε, εμμένοντας πεισματικά στην καθαρότητα των σχετικών θέσεων. Π.χ. η εικονομαχία, κατά τον συγγραφέα, ιδίως η πρώτη, είναι μια θύελλα στο φλιτζάνι, που αφορούσε λίγους ανώτατους αξιωματούχους, και αποφάσεις που ποτέ δεν είχαν σκοπό να επιβληθούν δια της πυγμής σε όλο το βασίλειο. Οι συγκρούσεις εφευρέθηκαν από κατοπινούς χρονικογράφους με πολιτικά κίνητρα, ιδίως ενόψει της δεύτερης εικονομαχίας. Στην καθημερινότητα, ελάχιστα έγιναν αντιληπτά από τον λαό, ο οποίος ακολουθούσε να κοσμεί (ή όχι) τις εκκλησίες του βάσει των τοπικών παραδόσεων και να ανέχεται τις αλλαγές πολιτικής χωρίς κάποια αντίδραση. Κάτι αντίστοιχο μεταφέρει και σχετικά με τον Γρηγόριο Παλαμά και την διαμάχη των Ησυχαστών, καθώς ο λαός είχε να ανησυχεί για την Μαύρη Πανώλη του 1347.

Παρομοίως, θεωρεί ότι το σχίσμα των εκκλησιών ήταν αρχικώς ένα ζήτημα περιορισμένο εντός εκκλησιαστικών κύκλων που για αιώνες σοβούσε απαρατήρητο από τον λαό. Ακόμη και τα γεγονότα του 1054 πέρασαν σχετικά απαρατήρητα. Μόνον πολύ αργότερα το ζήτημα διαπότισε τις λαϊκές συνειδήσεις, αρχικώς στην λατινόφωνη Δύση που προπαγάνδιζε το ζήτημα των «σχισματικών Ελλήνων» για πολιτική εργαλειοποίηση, και αρκετά μετά στην ελληνόφωνη Ανατολή, ιδίως όταν υπέστη τα επίχειρα του 1204 και της Φραγκοκρατίας.

Είναι προφανές ότι σε ένα σύντομο άρθρο όπως αυτό δεν μπορεί να γίνει σύνοψη ενός έργου άνω των 900 σελίδων που διηγείται πάνω από μια χιλιετία ιστορίας. Ελπίζω μόνον ότι οι παραπάνω αδρές γραμμές έδωσαν μια μικρή ιδέα.

Βρίσκω όμως χρησιμο να κλείσω με ένα ζήτημα κάποιας επικαιρότητας. Ο Kaldellis θέτει το ερώτημα «Γιατί η Ρωμανία άρχισε να διασπάται;», αναφερόμενος στην προ του 1204 περίοδο, κατά την οποία τοπικοί άρχοντες στασίαζαν, αλλά όχι για να ανέβουν οι ίδιοι στον θρόνο κατά τα ρωμαϊκά ειωθότα, αλλά για να ανεξαρτητοποιηθούν από την Αυτοκρατορία.

Πρώτο στοιχείο απάντησης είναι ότι: «Οι Κομνηνοί είχαν περισσότερους απογόνους από κάθε άλλη Ρωμαϊκή δυναστεία. Οι πρίγκιπες, τα πριγκιπόπουλα, οι πριγκίπισσες και συμπέθεροι γέμιζαν την Αυλή, παίρνοντας τις ανώτερες θέσεις και συνιστώντας μια αριστοκρατία που περιόριζε τις ευκαιρίες των επαρχιακών ελίτ» (σελ. 664). Αυτά αποτελούσαν προϋποθέσεις για ανάπτυξη φυγοκέντρων δυνάμεων στην περιφέρεια:

«Οι επιλογές των επαρχιωτών περιορίζονταν από τους Κομνηνούς και τους συμπεθέρους τους, που μονοπωλούσαν τις πιο ισχυρές και επικερδείς θέσεις… Αντί να παντρεύονται Ρωμαίες νύφες, που ενίσχυαν την συνοχή της πολιτείας, οι Κομνηνοί επέλεγαν νύφες από το εξωτερικό ή από την εκτεταμένη τους φατρία… Οι επαρχιώτες έχαιραν λιγότερων τιμών και φροντίδων από τους Κομνηνούς» (σελ. 727).

Και τελειώνει: «Η φορολογική γραφειοκρατία δεν κατέρρεε, αντιθέτως δούλευε υπερβολικά καλά… Πολλοί επαρχιώτες αποξενώνονταν από τους Κομνηνούς [καθώς] οι φορολογικές τους υποχρεώσεις μεταφέρονταν σε τρίτα μέρη, τους προνοιάριους που ευνοούσε η Αυλή. … Αυτό μπορεί να συνέβαλε στην αποξένωση από την Κωνσταντινούπολη και να αραίωσε τον κοινό σκοπό στον οποίο οι κρατικοί θεσμοί είχαν προσδέσει τους επαρχιώτες. Στο πλαίσιο αυτό, προσφερόμενοι όροι από ένα γειτονικό εμίρη μπορεί να φάνταζαν ελκυστικότεροι, ενώ στο παρελθόν θα ήταν ξένοι και αδιανόητοι» (σελ. 728).

Οικογενειοκρατία, πρωτευουσιάνικος ελιτισμός, περιφρόνηση της επαρχίας, ξενομανία, περιγράφουν με σχεδόν προκλητική ακρίβεια γνωρίσματα σύγχρονων πολιτικών ελίτ.

Επιπλέον, οι συνέπειες του υδροκεφαλισμού της πρωτεύουσας και της οιονεί αποικιακής αφαίμαξης που επιβάλλει στην περιφέρεια εξηγεί το γιατί οι νησιώτες εποφθαλμιούν τον τουρκικό τουρισμό δημιουργώντας οικονομική εξάρτηση όχι από έναν «γειτονικό εμίρη» αλλά από έναν επίδοξο σουλτάνο.

Τελικά ίσως αδικώ τον κ. Πιερρακάκη. Περιέγραψε εξαιρετικά εύστοχα την σημερινή πραγματικότητα. Απλώς όχι όπως το εννοούσε.

Μια προσωπική εντύπωση

Ο Kaldellis κάνει ιδιαίτερο κόπο να μην επικεντρωθεί μόνον σε διηγήσεις για τους ισχυρούς και διάσημους, αλλά και να ανασυνθέσει την καθημερινή ζωή και σκέψη των ανώνυμων Ρωμαίων με όση λεπτομέρεια του επιτρέπουν οι πηγές του. Οι εικόνες που ανασυνθέτει είναι αξιοσημείωτα ζωντανές. Στην αρχή του βιβλίου ο αναγνώστης μπορεί να φανταστεί την Κωνσταντινούπολη ως λαμπρή πρωτεύουσα με εντυπωσιακά μνημεία, να τροφοδοτείται από δεκάδες φορτηγών πλοίων κάθε μέρα με σιτάρι της Αιγύπτου. Προς το τέλος του βιβλίου, μπορεί να την φανταστεί σκιά του εαυτού της, με εγκαταλελειμμένα κτήρια και με τα δύο τρίτα του αστικού ιστού της να έχουν μετατραπεί σε μποστάνια, για να θρέψουν ό,τι πληθυσμό έχει απομείνει.

Και ταυτοχρόνως η περιγραφή είναι ανατριχιαστικά γνώριμη…

Τα μικρά ονόματα (Κωνσταντίνος, Δημήτριος, Βασίλειος, Μανουήλ, Άννα, Ελένη) καθώς και τα επώνυμα (Δούκας, Κομνηνός, Λάσκαρις, Αργυρόπουλος, Χαλκοκονδύλης, Γαβράς, Παλαμάς, Βάρδας, Στρατηγόπουλος) τα βρίσκουμε σε κάθε τηλεφωνικό κατάλογο. Τα τοπωνύμια (Κωνσταντινούπολη, Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Βέροια, Κύπρος, Κρήτη) είναι στο στόμα όλων μας και οι θρησκευτικές γιορτές είναι οι ίδιες που γιορτάζουμε και σήμερα.

Η διήγηση γεννά μια νοσταλγία για κάτι που δεν γνωρίσαμε ποτέ, για κάτι που χάθηκε πριν αιώνες αλλά που ζει ακόμα. Αυτό που έκανε τον Γέρο του Μωριά να πει στον Χάμιλτον ότι «ο Βασιλεύς μας εσκοτώθη, καμμία συνθήκη δεν έκαμε», τον Αθανάσιο Διάκο να πει «εγώ Ρωμιός γεννήθηκα», και τον Γιάννη Ρίτσο να πει «την Ρωμιοσύνη μη την κλαις».

Έτσι, τίθενται υπό άλλο φως ερωτήματα για την σύγχρονη ταυτότητά μας. Είμαστε απόγονοι εκρωμαϊσμένων Ελλήνων, ή ελληνόφωνων Ρωμαίων; Είναι ο ελληνισμός ή η ρωμιοσύνη πυρήνας της ταυτότητάς μας; Μπορούν πλέον αυτά να διαχωρισθούν;

 Σημεία που θα συζητηθούν

Τα τελευταία χρόνια έχουν δει μια άνθιση στην βιβλιογραφία που εξετάζει την διαχρονία του ελληνισμού από τα ελληνιστικά χρόνια μέχρι την Τουρκοκρατία, περνώντας μέσα από το Βυζάντιο. Ιδίως δε το πώς οι ταυτότητες διαμορφώθηκαν μετά το 1204, εν προκειμένω η νεοελληνική. Οι περίοδοι αυτές δεν εμπίπτουν στο αντικείμενο της έρευνας του Kaldellis, οπότε αυτά είναι ζητήματα που δεν καλείται να εξετάσει. Ακόμη κι έτσι όμως, από τα συμφραζόμενα συνάγεται ότι δεν υιοθετεί την γραμμή της αδιάσπαστης ελληνικότητας, καθώς θέτει την Ρωμαϊκότητα ως επίκεντρο της εθνικής ταυτότητας της Ρωμανίας.

Δέχεται βεβαίως ότι το ελληνικό πνεύμα παίζει έναν δεσπόζοντα ρόλο, αλλά μάλλον ως παιδείας παρά ως εθνικής ταυτότητας.

Κάτι που δεν προκύπτει από το βιβλίο του αλλά από άλλες συνεντεύξεις του συγγραφέα είναι ότι θεωρεί την ελληνική ταυτότητα μανδύα που περιενδύθηκαν οι τουρκοκρατούμενοι Ρωμιοί κατά την προετοιμασία της Επανάστασης ώστε να προσεταιρισθούν την φιλελληνική υποστήριξη των Ευρωπαίων, ενώ την ελληνικότητα του Βυζαντίου ως αντίδραση στην ρατσιστική επίθεση του Φαλμεράυερ.

Ο Kaldellis δηλαδή αναγνωρίζει έναν μηχανισμό κρατικής δημιουργίας εθνικής ταυτότητας μετά το διάταγμα του Καρακάλλα (212 μ.Χ.), το οποίο έδινε την ρωμαϊκή υπηκοότητα σε κάθε ελεύθερο πολίτη της Αυτοκρατορίας. Δηλαδή ο μηχανισμός δημιουργίας εθνικής ταυτότητας περιλαμβάνει μεν κοινή γλώσσα και θρησκεία και δευτερευόντως, στην καλύτερη περίπτωση, εθνοτική καταγωγή.

Η εθνική ταυτότητα πρωτίστως σφυρηλατείται από την πίστη σε κοινούς θεσμούς, κάτι που παραπέμπει περισσότερο στο γαλλικό ή στο τουρκικό κράτος.

Άλλο σημείο που θα συζητηθεί είναι η αντίληψή του για την θρησκεία στο ιστορικό γίγνεσθαι της Ρωμανίας. Για τον ίδιο, η Εκκλησία φαίνεται να είναι απλώς άλλη μια κρατική υπηρεσία. Προφανώς απαραίτητη στην λειτουργία του κράτους, αλλά όχι στις λεπτομέρειές της. Αν και φαίνεται γνώστης των δογματικών ζητημάτων, καταφέρνοντας μάλιστα να τα συμπυκνώσει με θαυμαστή διαύγεια, δεν τους αποδίδει ιδιαίτερη σημασία ως προς την ουσία τους. Αφήνει μάλιστα να διαφανεί μια ανυπομονησία, τόσο ως προς τα ζητήματα αυτά, όσο και ως προς τους φορείς τους, τους οποίους απομυθοποιεί πλήρως. Π.χ. διατυπώνει την άποψη ότι ο κλήρος θεωρούσε τον Μέγα Αθανάσιο «τραμπούκο» (thug, σελ. 100).

Η οπτική του μάλιστα είναι τέτοια που αφήνει ανοιχτή την υπόθεση στον αναγνώστη ότι οποιαδήποτε άλλη θρησκεία κι αν είχε επιλέξει ο Κωνσταντίνος, θα είχε λίγο-πολύ το ίδιο αποτέλεσμα στην ανάπτυξη και εξέλιξη της Ρωμανίας. Προς αποφυγή παρεξηγήσεων, αυτό είναι κάτι που ούτε καν υπαινίσσεται ο συγγραφέας, αλλά που θα μπορούσε να συναχθεί επεκτείνοντας τους συλλογισμούς του στα άκρα τους.

Σε κάθε περίπτωση, είτε συμφωνεί κανείς με τον συγγραφέα, είτε όχι, ο Kaldellis προσφέρει μια πολύ σημαντική υπηρεσία στην ιστορική αλήθεια: αποκαθιστά το όνομα και την φήμη του «Βυζαντίου» στα μάτια της Δυτικής ιστοριογραφίας, ανασκευάζοντας τις Δυτικές παραμορφώσεις.

Μοναδική ευχή η μετάφρασή του έργου στα ελληνικά για την ανατροπή αυτών των παραμορφώσεων και εντός Ελλάδος, ιδίως δε εντός των ελληνικών ελίτ.

Γερμανία. Ποδόσφαιρο και πολιτική ψάχνουν αναμορφωτή

Από
anixneuseis
-
0
Κώστας Αργυρός

Τέσσερις στυλοβάτες της εθνικής ομάδας αποσύρονται ταυτόχρονα, θέτοντας στον Ομοσπονδιακό Τεχνικό ένα καθήκον ανάλογο εκείνου που θα έχει η επόμενη κυβέρνηση.

Μάνουελ Νόιερ (1), Τόμας Μίλερ (13), Ιλκάι Γκιντογάν (21) μαζί με τον Τόνι Κρόος στο βάθος αποχωρούν από την «Νατσιοναλμάνσαφτ»Εικόνα: Ariel Schalit/AP Photo/picture alliance

«Αγαπητοί φίλοι. Κάποια στιγμή θα ερχόταν η μέρα. Είναι τώρα που πρέπει  να πω αντίο στην εθνική ομάδα». Με τα λόγια αυτά ο Μάνουελ Νόιερ, ο 38χρονος πια τερματοφύλακας της Εθνικής Γερμανίας ενημέρωσε από το Ίνσταγκραμ για την απόφασή του να αποχωρήσει από την ομάδα με το εθνόσημο. Μετά από 15 χρόνια κάτω από τα δοκάρια και έχοντας την τύχη να κερδίσει τον κορυφαίο τίτλο που ονειρεύεται κάθε ποδοσφαιριστής.

«Ζήσαμε πολλά όμορφα, αλλά και άσχημα. Αλλά νομίζω το αποκορύφωμα το γνωρίζετε όλοι: Τη νίκη στο Μαρακανά απέναντι στην Αργεντινή, που μας έκανε πρωταθλητές κόσμου».

Οι τέσσερις σωματοφύλακες φεύγουν

Τόνι Κρόος
O μαέστρος της ομάδας, Τόνι Κρόος, ήταν ο πρώτος που είχε ανακοινώσει ότι φέτος αποχωρείΕικόνα: Tobias Schwarz/AFP/Getty Images 

Η αποχώρηση του Νόιερ σηματοδοτεί ένα τέλος εποχής. Έρχεται ως συνέχεια και άλλων «αντίο στην Εθνική». Λίγες μέρες νωρίτερα ο Ιλκάι Γκιντογάν, ο τουρκικής καταγωγής αρχηγός της Εθνικής Γερμανίας έκανε γνωστή αντίστοιχη απόφαση.

Έτσι συμπληρώθηκε μια τετράδα, αφού πριν ακόμα από το Euro 2024 της Γερμανίας είχαν ανακοινώσει ότι θα σταματήσουν να φορούν την φανέλα με τον αετό δύο ακόμα παγκόσμιοι πρωταθλητές του 2014. Ο μαέστρος της ομάδας Τόνι Κρόος και ο Βαυαρός Τόμας Μίλλερ, που πάντα φρόντιζε με το χιούμορ του για το καλό κλίμα στα αποδυτήρια.

Η καριέρα του, όπως την περιέγραψε στον δικό του αποχαιρετισμό ακούγεται για πολλούς να κυλά παράλληλα με την ιστορία της σύγχρονης Γερμανίας: «Όταν πριν από 14 χρόνια έκανα το πρώτο μου παιχνίδι δεν τολμούσα να τα ονειρευτώ όλα αυτά. Μεγαλειώδεις νίκες και πικρές ήττες. Σωριασμένοι κάποιες στιγμές στη γη, για να ξανασηκωθούμε και πάλι. Ανταγωνιζόμενοι τους καλύτερους παίκτες στον κόσμο, δίπλα σε φανταστικούς συμπαίκτες»

Ο Σολτς και ο Νάγκελσμαν

Γιούλιαν Νάγκελσμαν και Μάνουελ Νόιερ
Ο Γιούλιαν Νάγκελσμαν δεν θα δίνει πέον οδηγίες στον Μάνουελ ΝόιερΕικόνα: Daniela Porcelli/picture alliance

Ίσως καμιά άλλη εξέλιξη, ανεξαρτήτως προέλευσης και κοινωνικού τομέα να μην κάνει τον μέσο Γερμανό να συνειδητοποιήσει πόσο έχουν αλλάξει οι καιροί. Οι τέσσερις αποσυρθέντες μπορούν να θεωρηθούν ως προϊόντα ενός ποδοσφαιρικού «πρότζεκτ», που ξεκίνησε ουσιαστικά μαζί με το Μουντιάλ του 2006.  Τότε που εν μέσω ενθουσιασμού οι Γερμανοί απέκτησαν αιφνιδίως ένα «καλό πρόσωπο» παγκοσμίως.

Η επιτυχία του 2014 συνέπεσε με την εποχή που το Βερολίνο καθόριζε τις τύχες της Ευρωζώνης και ο Μπαράκ Ομπάμα θεωρούσε την Άνγκελα Μέρκελ ως την πιο σοβαρή του συνομιλήτρια παγκοσμίως. Όλα αυτά μοιάζουν σήμερα πολύ πιο μακρινά και ας έχει περάσει μια δεκαετία μόνο. Μετά το 2014 λες και υπήρξε μια επανάπαυση και μια αυταρέσκεια, που δεν άφησε να έρθουν άλλες επιτυχίες.

Ανανέωση επειγόντως

Ο Σολτς με τον Λαόυτερμπαχ και τη Φέζερ βγάζουν σέλφι στην εξέδρα
O Όλαφ Σολτς στην εξέδρα κατά τη διάρκεια του EURO μαζί με υπουργούςΕικόνα: Jan Huebner/IMAGO

Τώρα ο Ομοσπονδιακός Τεχνικός, Γιούλιαν Νάγκελσμαν, αναλαμβάνει το δύσκολο έργο της ανανέωσης για να ξαναφέρει την ομάδα εκεί, που οι συμπατριώτες του θεωρούν ότι πρέπει να βρίσκεται. Δεν θα είναι εύκολο και θα χρειαστεί υπομονή, για να καλυφθούν οι συνέπειες από λάθος αποφάσεις και χαμένα χρόνια. Ακριβώς το ίδιο πρόβλημα αντιμετωπίζει όμως και η πολιτική ηγεσία της χώρας. Άλλοτε από υπεροψία και άλλοτε από ευθυνοφοβία η ανανέωση δεν αποτέλεσε προτεραιότητα των κυβερνήσεων από τη μεγάλη χρηματοπιστωτική κρίση και μετά. Αυτή η κυβέρνηση Σολτς μοιάζει για πολλούς ήδη πολύ φθαρμένη και με εμφανείς τις φυγόκεντρες τάσεις για να αλλάξει ρότα. Πιθανότατα να χρειαστεί να περιμένουμε ως το φθινόπωρο του 2025 για να δούμε ποιος θα κληθεί να αναλάβει τον ρόλο του αναμορφωτή, ανάλογο με εκείνον που πέφτει στους ώμους του Νάγκελσμαν.

Κωνσταντίνος Αργυρός, δημοσιογράφος της Ελληνικής Σύνταξης της DW
Κώστας Αργυρός Δημοσιογράφος στην DW. Ασχολείται κυρίως με ευρωπαϊκά, πολιτικά και κοινωνικά θέματα.
DW

Σύλληψη υπόπτου για την επίθεση στο Ζόλινγκεν

Από
anixneuseis
-
1
Δήμητρα Κυρανούδη, Βερολίνο

24 ώρες μετά την αιματηρή επίθεση στο Ζόλινγκεν, η αστυνομία συνέλαβε νεαρό ύποπτο μετά από έφοδο το βράδυ του Σαββάτου σε προσφυγική δομή. Το Ισλαμικό Κράτος ανέλαβε την ευθύνη.

Mεγάλη αστυνομική επιχείρηση το βράδυ του Σαββάτου στο ΖόλινγκενΕικόνα: Christoph Reichwein/dpa/picture alliance

Μεσάνυχτα Σαββάτου ο υπ. Εσωτερικών της Βόρειας Ρηνανίας-Bεστφαλίας Χέρμπερτ Ρόιλ, μιλώντας στη δημόσια τηλεόραση ARD, ανακοίνωσε τη σύλληψη υπόπτου για την τρομοκρατική επίθεση στο Ζόλινγκεν. Μάλιστα διευκρίνισε ότι εκτός από απλές ενδείξεις για σύνδεση του υπόπτου με την επίθεση, υπάρχουν ήδη αποδεικτικά στοιχεία.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Spiegel πρόκειται για 26χρονο από τη Συρία, γεννημένο στην πόλη Nτέιρ Αλ Σορ, ο οποίος έφτασε στη Γερμανία στα τέλη του 2022 και έπειτα ζήτησε άσυλο στο Μπίλεφελντ.

Ένα χρόνο αργότερα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, έλαβε πρόσθετη επικουρική προστασία, την οποία λαμβάνουν πρόσφυγες από χώρες όπου μαίνονται συρράξεις. Είναι μουσουλμάνος σουνίτης και δεν ήταν γνωστός στις γερμανικές αρχές για διασυνδέσεις με ισλαμιστικούς κύκλους. Σύμφωνα με το Spiegel ο 26χρονος φέρεται να παραδόθηκε μόνος του στην αστυνομία, φορώντας λερωμένα με αίμα ρούχα.

Το Ισλαμικό Κράτος πίσω από την επίθεση

Μετά την επίθεση στο Ζόλινγκεν
Πολίτες βγήκαν σήμερα στο κέντρο του Ζόλινγκεν για να στείλουν μήνυμα ενότηταςΕικόνα: Henning Kaiser/dpa/picture alliance

Οι εικασίες που έκαναν από το πρωί τον γύρο γερμανικών μέσων για τα κίνητρα της αιματηρής επίθεσης με μαχαίρι στο «Φεστιβάλ Πολυμορφίας» του Ζόλινγκεν το βράδυ της Παρασκευής, τελικά επιβεβαιώνονται. Το Ισλαμικό Κράτος μέσω του προπαγανδιστικού δικτύου του αλλά και με μηνύματα μέσω Telegram ανέλαβε την ευθύνη για το τρομοκρατικό χτύπημα με τρεις νεκρούς και τέσσερις βαριά τραυματίες.

Η γερμανική αστυνομία πραγματοποίησε, με ειδική ομάδα κομάντο, έφοδο σε προσφυγική δομή του Ζόλινγκεν, μετά από πληροφορίες που σχετίζονταν με την υπόθεση.

Η δημόσια τηλεόραση ΑRD και η ιστοσελίδα tagesschau.de επικαλούμενες εκπρόσωπο της αστυνομίας είχαν μεταδώσει νωρίτερα ότι οι αρχές προχώρησαν στη σύλληψη άνδρα, χωρίς να δίνουν τότε ακόμη περισσότερα στοιχεία για την ταυτότητά του, την ηλικία του ή τη σύνδεσή του με την επίθεση. Στην περιοχή είχαν σπεύσει εκατοντάδες αστυνομικοί και είχαν αποκλείσει την προσφυγική δομή, σύμφωνα με το Spiegel.

ΜΜΕ: Ο δράστης φώναζε «ο Αλλάχ είναι μεγάλος»

Γερμανικά μέσα και συγκεκριμένα το Spiegel και η Bild, επικαλούμενα μαρτυρίες και αστυνομικές πηγές, ανέφεραν ήδη από το απόγευμα ότι άνθρωποι που βρέθηκαν στο σημείο της επίθεσης είχαν ακούσει τον δράστη να φωνάζει πριν από την επίθεση: «ο Αλλάχ είναι μεγάλος». Ανέφεραν επίσης ότι άκουσαν διάλογο του φερόμενου δράστη με άλλον νεαρό, στον οποίο ο φερόμενος δράστης έλεγε: «Σήμερα θα τους σκοτώσω όλους».

Ζόλινγκεν, πολιτικοί στο σημείο της επίθεσης
Χέντρικ Βυστ και Νάνσι Φέζερ στο ΖόλινγκενΕικόνα: Thilo Schmuelgen/REUTERS

Στη συνέντευξη Τύπου εκπροσώπων των εισαγγελικών και αστυνομικών αρχών της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας το απόγευμα του Σαββάτου, οι πληροφορίες που δόθηκαν στη δημοσιότητα ήταν προσεκτικές και οι διατυπώσεις φειδωλές, όλα όμως συνέτειναν στο ότι η αστυνομία είχε ήδη στοιχεία. «Αναζητούμε πολλά ίχνη» και η «εικόνα των ερευνών αλλάζει κάθε λεπτό» είχε πει ο διευθυντής της αστυνομίας του Βούπερταλ Τόρστερν Φλάις.

Οι εκπρόσωποι των αρχών έκαναν λόγο για «τρομοκρατικό κίνητρο», όπως και ο πρωθυπουργός του κρατιδίου Χέντρικ Βυστ, ο οποίος μίλησε για «τρομοκρατικό χτύπημα». Στην περιοχή βρίσκεται και η Γερμανίδα υπ. Εσωτερικών Νάνσι Φέζερ, ενώ πολίτες βγήκαν στους δρόμους, άναψαν κεριά και έστειλαν μήνυμα ενότητας από το κέντρο του Ζόλινγκεν.

Τι γνωρίζουμε μέχρι στιγμής

Επίθεση με μαχαίρι στο Ζόλινγκεν
Aπό τις χθεσινές επιχειρήσεις των σωστικών συνεργείων και αστυνομίαςΕικόνα: Thomas Banneyer/dpa/picture alliance

Αν και οι γερμανικές αρχές ανέφεραν ότι είχαν στα χέρια τους οπτικό υλικό και κυρίως βίντεο που κυκλοφόρησαν σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή ιδιωτικές λήψεις, δεν έχουν δοθεί ακόμη στη δημοσιότητα επισήμως φωτογραφίες υπόπτων. Μέχρι το απόγευμα οι πληροφορίες για το πρόσωπο του δράστη ήταν αντιφατικές και μη ασφαλείς. Όπως προέκυψε επίσης από τη συνέντευξη Τύπου, πιθανώς εντοπίστηκε και το μαχαίρι του δράστη στην ευρύτερη περιοχή γύρω από τον τόπο του εγκλήματος.

Οι γερμανικές αρχές επιβεβαίωσαν επίσης ότι το πρωί συνέλαβαν δεκαπεντάχρονο, ο οποίος φέρεται να είχε γνώση της σχεδιαζόμενης επίθεσης και να γνώριζε τον δράστη, όμως δεν προέβη σε καταγγελία. Δεν έκαναν λόγο, επισήμως τουλάχιστον, για «συνεργό», όμως διευκρίνισαν ότι ο δεκαπεντάχρονος δεν είναι ο καταζητούμενος δράστης.

Στον δεκαπεντάχρονο η αστυνομία έφτασε μετά από πληροφορίες που συνέλεξε από μάρτυρες, που φέρονται να άκουσαν συνομιλίες για επικείμενη επίθεση. Όπως αναφέρει η Bild ο δεκαπεντάχρονος κατάγεται από το Κιργιστάν και διέμενε σε δομή φιλοξενίας προσφύγων στο Ζόλινγκεν.

Νεκροί δύο άντρες και μια γυναίκα 

Επίθεση με μαχαίρι στο Ζόλινγκεν
Το σημείο της δολοφονικής επίθεσης με μαχαίρι στο κέντρο του ΖόλινγκενΕικόνα: Christoph Reichwein/dpa/picture alliance

Οι αρχές πάντως είχαν αποκλείσει από νωρίς το πρωί το ενδεχόμενο επίθεσης αμόκ. Όπως δήλωσε ο επικεφαλής εισαγγελέας Μάρκους Κάσπερς, ο οποίος ερευνά την υπόθεση, εξαρχής δεν φαινόταν να υπήρχε κανένα άλλο προφανές κίνητρο πέραν της «τρομοκρατίας».

Μέχρι στιγμής οι γερμανικές αρχές επιβεβαίωσαν την ταυτότητα των τριών νεκρών, δύο ανδρών 77 και 56 ετών και μιας γυναίκας 56 ετών, οι οποίοι δεν είχαν καμία σχέση μεταξύ τους. Τέσσερις εκ των οκτώ τραυματιών νοσηλεύονται ακόμη σε κρίσιμη κατάσταση και «αντιμετωπίζουν κίνδυνο για τη ζωή τους», σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις.

Ο δράστης φέρεται να επέφερε στοχευμένα χτυπήματα στον λαιμό των θυμάτων, όπως προκύπτει από τα πρώτα στοιχεία που έχουν στα χέρια τους οι αρχές.

Απαντώντας σε δημοσιογραφικές ερωτήσεις, οι εκπρόσωποι των αρμόδιων αρχών ανέφεραν ότι στον χώρο του υπαίθριου φεστιβάλ δεν υπήρχαν αστυνομικές κάμερες ασφαλείας, ούτε γινόταν σωματικός έλεγχος για εντοπισμό πιθανών όπλων ή άλλων αιχμηρών αντικειμένων.

Όπως επισημάνθηκε στη συνέντευξη Τύπου, οι γερμανικές αρχές δεν είχαν στη διάθεσή τους πληροφορίες τουλάχιστον για αόριστο κίνδυνο ή απειλή στο Ζόλινγκεν αυτές τις ημέρες και γι’ αυτό δεν εκπονήθηκε κάποιο ιδιαίτερο σχέδιο ασφαλείας, κάτι που αναμένεται όμως να γίνει από εδώ και στο εξής σε αντίστοιχες εκδηλώσεις.

Πάντως πολλές άλλες πόλεις έχουν ακυρώσει παρόμοια υπαίθρια φεστιβάλ το επόμενο διάστημα. Με μαύρα περιβραχιόνια εμφανίστηκαν οι ποδοσφαιριστές στους προγραμματισμένους αγώνες της Bundesliga ως ένδειξη πένθους.

Τίποτε δεν μπορούμε;

Από
anixneuseis
-
4

Του Παντελή Σαββίδη

Το καλοκαίρι δίνει τη δυνατότητα να βρεθείς με ξένους ανθρώπους και να μιλήσεις μαζί τους πίνοντας ένα ποτήρι κρασί. Σε μια τέτοια παρέα άκουγα με προσοχή ένα ζεύγος Ρουμάνων (γιατρός η γυναίκα, επιστήμονας των υπολογιστών ο άνδρας) να περιγράφουν την κατάσταση στη χώρα τους.

Λες και περιέγραφαν την Ελλάδα.

Εκεί που το δράμα κορυφώθηκε, ήταν όταν είπαν πως στη Ρουμανία απαγορεύεται να είσαι αντίθετος με τους Εβραίους (εννοούν το Ολοκαύτωμα), απαγορεύεται να είσαι αντίθετος στους Ρομά, απαγορεύεται να είσαι αντίθετος στους ΛΟΑΤΚΙ. Το μόνο που δεν απαγορεύεται είναι να είσαι αντίθετος στη Ρουμανία.

Δεν μπορεί να υπάρχει υπόγεια διασύνδεση Αθήνας-Βουκουρεστίου που να υπαγορεύει κοινές πολιτικές. Από κάποιο κέντρο εκπορεύονται, και το κέντρο αυτό θα είναι οι Βρυξέλλες.

Η πολιτική που βιώνουμε και μας ανησυχεί –όσους, τουλάχιστον, έζησαν την ευφορία και την ασφάλεια που παρείχε το εθνικό κράτος–, παράγεται στο ευρωπαϊκό κέντρο. Ουσιαστικά διαμορφώνει ένα νέο ανθρωπολογικό είδος χωρίς τις δικές μας ιδεολογικές και ταυτοτικές αναφορές που έδιναν νόημα στη ζωή μας. Είναι νωρίς να πούμε αν για τη γενιά που μεγαλώνει είναι καλύτερο ή χειρότερο. Οι μάχες οπισθοφυλακής μεταξύ των δύο κόσμων δίνονται στα ενεργά πολεμικά μέτωπα. Ουκρανία, Μέση Ανατολή, Λιβύη, Σουδάν.

Κλασικού είδους παίκτης σε όλα αυτά τα μέτωπα, με τη δική της καιροσκοπική πολιτική, η Τουρκία που μας απασχολεί ως Ελλάδα.

Από αφέλεια, ή δεν μπορώ να φανταστώ τι άλλο, η ελληνική κυβέρνηση πίστεψε πως μπορεί να έρθει σε ειλικρινή συνεννόηση με την ηγεσία μιας χώρας που έχει κληρονομήσει το οθωμανικό στυλ και εν μέρει το βυζαντινό, στο βαθμό που ο οθωμανισμός επηρεάστηκε από το Βυζάντιο.

Η Αθήνα περίμενε από τη Διακήρυξη Φιλίας που υπέγραψε με την Άγκυρα να ηρεμήσουν τα πράγματα και να αρχίσει μια διαδικασία διαλόγου για τη σύνταξη συνυποσχετικού για τη Χάγη, αφού διαπίστωσε πως δεν έχει –όχι δεν υπάρχει– άλλη δυνατότητα.

Κανείς δεν σκέφθηκε πως η Τουρκία δεν πάει στη Χάγη παρά μόνο αν τεθούν όλα τα ζητήματα που εγείρει στο τραπέζι; Μέχρι στιγμής καμιά ελληνική κυβέρνηση δεν είναι διατεθειμένη να συζητήσει πέραν της οριοθέτησης ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας. Τι θα κάνει η κυβέρνηση του Κ. Μητσοτάκη;

Η τελευταία κρίση στην Κάσο, και κυρίως οι δηλώσεις της τουρκικής πλευράς, πρέπει να προσγείωσαν τους Έλληνες ιθύνοντες.

Ιδιαιτέρως τους προβλημάτισε η ανακοίνωση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας της Τουρκίας: «Δεν θα επιτραπεί η κατάχρηση της εποικοδομητικής προσέγγισής μας, η οποία δίνει προτεραιότητα στο διάλογο για θέματα στο Αιγαίο και στη Μεσόγειο. Έχει δηλωθεί ότι η ανυποχώρητη στάση θα συνεχιστεί για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων και των συμφερόντων μας».

Είναι σαφείς οι Τούρκοι. Αν στην Αθήνα θέλουν να έχουν ψευδαισθήσεις, θα είναι επικίνδυνες.

Η κρίση στην Κάσο ανέδειξε το θέμα ισχύος της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας για την ΑΟΖ η οποία αμφισβήτησε το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Οι Τούρκοι, όμως, υπερασπίστηκαν την παράνομη συμφωνία τους επί του πεδίου με πέντε πολεμικά πλοία.

Η επιστροφή, την εβδομάδα που πέρασε, του ιταλικού ερευνητικού να κάνει συμπληρωματικές έρευνες στην ίδια περιοχή στα ελληνικά χωρικά ύδατα, ενεργοποίησε την τουρκική αντίδραση με πολεμικό πλοίο, πάλι, το οποίο αποχώρησε, προφανώς διότι θα υπήρξαν σχετικές συνεννοήσεις. Αλλά το πρόβλημα παραμένει. Τι θα κάνει η Ελλάδα και όσοι ενδιαφέρονται για την πόντιση καλωδίου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας από την Κρήτη στην Κύπρο όταν το πλοίο χρειαστεί να ενεργήσει εκτός ελληνικών χωρικών υδάτων;

Σε ό,τι αφορά το επίμαχο θέμα, σε ένα ενδιαφέρον άρθρο του ο καθηγητής Χρήστος Ροζάκης, αφού επισημαίνει πως θαλάσσιες έρευνες για την πόντιση καλωδίων και αγωγών είναι ελεύθερες, καθώς, σύμφωνα με τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας, που έχει αποκτήσει εθιμικό χαρακτήρα στις ουσιαστικές της διατάξεις, η πόντιση υποβρύχιων καλωδίων και αγωγών αποτελεί ελευθερία των θαλασσών, μη υπαγόμενη στον έλεγχο και τη δικαιοδοσία του κράτους της υφαλοκρηπίδας, προτείνει οι συζητήσεις με την Τουρκία να πάρουν χαρακτήρα σύνταξης συνυποσχετικού, διότι δεν βλέπει άλλη οδό επίλυσης των ελληνοτουρκικών διαφορών.

Δεν γίνεται σαφές από το άρθρο πώς θα ξεπεραστεί η βασική διαφορά Ελλάδας και Τουρκίας για το εύρος των διαφορών.

Το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο αμφισβητείται ή στο πεδίο (κάτι που είναι εκτός κάθε σκέψης της Αθήνας), είτε στο Διεθνές Δικαστήριο στο οποίο δεν θα δεχθεί να προσφύγει η Τουρκία, είτε με αλλαγή καθεστώτος στην Τρίπολη της Λιβύης και αντικατάσταση του σημερινού φιλοτουρκικού από ένα πιο ουδέτερο.

Η περίπτωση αυτή δεν αποκλείεται. Τον 80χρονο στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ αντικαθιστά σιγά-σιγά ο γιος του, Σαντάμ Χαφτάρ, ο οποίος πρωταγωνιστεί στην τελευταία κρίση με την μεταφορά στρατευμάτων του Χαφτάρ στο Γκανταμές που ανησύχησαν και την Τρίπολη και την Τουρκία και την Αλγερία.

Η Αθήνα δεν φαίνεται να παίζει στο γεωπολιτικό σκάκι. Τουλάχιστον παρακολουθεί;

Δ. Σταματόπουλος: ο Γιανναράς και η κριτική των “προοδευτικών”

Από
anixneuseis
-
3

του Δημήτρη Σταματόπουλου, Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας
Μου έκανε πάντα εντύπωση πόσο λάθος ήταν η κριτική “προοδευτικών”, κυρίως “αριστερών” διανοουμένων στο φαινόμενο Γιανναρά. Στον Γιανναρά έβλεπαν ένα σκοταδιστικό βυζαντινολατρικό αντιδυτικισμό, όταν ήταν προφανές ότι αυτό που φαινόταν ενδιαφέρον στη σκέψη του, δηλαδή εκδοχές της κριτικής του υποκειμένου, ήταν όλο παρμένο από την κριτική φιλοσοφία του 20ου αιώνα! Το να βαφτίζεις δηλαδή την κριτική σκέψη της Φρανκφούρτης φιλοσοφία του Καβάσιλα! Το να παίρνεις τον Μαρξ και εκεί που αυτός μιλάει για “σχέσεις” (παραγωγής, εξουσίας κλπ), αυτός να ενικοποιεί και να μιλάει για “σχέση”. Έτσι δεν μπορούσαν να εξηγήσουν την τεράστια διείσδυση της σκέψης του στα αριστερά ακροατήρια της δεκαετίας του 80. Αυτή η αδυναμία να τοποθετηθεί η σκέψη του Γιανναρά ως κρυφή ιδιοποίηση των θεωρητικών εργαλείων της κριτικής φιλοσοφίας, της επέτρεψε στη δεκαετία του 90 ένα νέο μετασχηματισμό: ο Γιανναράς ασκούσε λέει κριτική στον Χάντιγκτον. Η κριτική όμως που ασκούσε στον Χάντινγκτον δεν ήταν ότι όριζε τους πολιτισμούς με βάση τη θρησκεία αλλά για το που έβαζε τα όρια της “Δύσης”. Το πρόβλημα του Γιανναρά ήταν ότι η Δύση του Χάντινγκτον περιελάμβανε μόνο καθολικούς και προτεστάντες και όχι τους ορθοδόξους, τουλάχιστον τους Βαλκάνιους! Φυσικά αυτοί οι Ρώσοι με τους ονιόσχημους τρούλους τους έπρεπε να παραμείνουν κόμματια της ασιατικής Ανατολής. Ενώ το Ισλάμ για αυτόν ήταν ένα αστείο γιατί δεν είχε σοβαρή μεταφυσική! Ο Γιανναράς δεν έκανε κριτική στη Δύση: αντίθετα ήταν αναπόσπαστο κομμάτι του δυτικού οριενταλιστικού λόγου, όπως το είχε θέσει ήδη ο 19ος αιώνας: το Βυζάντιο ως αναπόσπαστο κομμάτι της Δύσης και κυματοθραύστης των βαρβάρων της Ανατολής. Για αυτό το πέρασμά του στο νεοσυντηρητισμό ήταν όχι απλώς αναμενόμενο αλλά προδικασμένο. Εάν νομίζετε ότι αυτά λέγονται post mortem κάνετε λάθος: δείτε μια εκπομπή του Σαββίδη στο πρώτο σχόλιο και τη δημόσια αντιπαράθεσή μας 15 χρόνια πριν…πόσο προφητικό για το τι ακολούθησε ειδικά όσον αφορά στη Ρωσική Ανατολή….
Απο τη σελίδα του στο fb

Συνελήφθη ο δισεκατομμυριούχος Πάβελ Ντούροφ -Ιδρυτής και επικεφαλής της πλατφόρμας Telegram

Από
anixneuseis
-
0

Παβέλ Ντούροφ / apimages
25/08/2024  07:45
Ο ιδρυτής και επικεφαλής της διαδικτυακής πλατφόρμας Telegram, ο Πάβελ Ντούροφ, συνελήφθη χθες στη Γαλλία.

Η σύλληψη του Παβέλ Ντούροφ έγινε το βράδυ στο διεθνές αεροδρόμιο Μπουρζέ, κοντά στο Παρίσι, καθώς εκκρεμούσε ένταλμα ερεύνης σε βάρος του από τη γαλλική δικαιοσύνη στο πλαίσιο έρευνας για διάφορες παραβιάσεις της εφαρμογής που έχει δημιουργήσει, η οποία μεταξύ άλλων επιτρέπει την ανταλλαγή κρυπτογραφημένων μηνυμάτων, δήλωσαν στο Γαλλικό Πρακτορείο πηγές του προσκείμενες στην διαδικασία, επιβεβαιώνοντας πληροφορίες των τηλεοπτικών δικτύων TF1 και LCI.

Συνοδευόμενος από σωματοφύλακα και τη βοηθό του που τον συνοδεύει μόνιμα, ο δισεκατομμυριούχος με διπλή, γαλλική και ρωσική υπηκοότητα, 39 ετών, συνελήφθη στο Μπουρζέ το διάστημα από τις 19:30 ως τις 20:00 (τοπικές ώρες· 20:30 ως 21:00 ώρες Ελλάδας), διευκρίνισε μια από τις πηγές.

Η πρεσβεία της Ρωσίας στη Γαλλία για τη σύλληψη
Η πρεσβεία της Ρωσίας στο Παρίσι λαμβάνει «άμεσα μέτρα» για να ξεκαθαρίσει η κατάσταση γύρω από τον Πάβελ Ντούροφ, τον πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο της διαδικτυακής πλατφόρμας Telegram, που συνελήφθη στο διεθνές αεροδρόμιο Μπουρζέ σε μικρή απόσταση από την πρωτεύουσα της Γαλλίας, μετέδωσε τις πρώτες πρωινές ώρες το ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS.

Επικαλούμενο εκπρόσωπο της πρεσβείας, το πρακτορείο ανέφερε πως δεν υπήρξε καμιά επικοινωνία του κ. Ντούροφ ή συνεργατών του με την πρεσβεία, μολαταύτα η διπλωματική αντιπροσωπεία έσπευσε να αναλάβει «άμεση» πρωτοβουλία. Από τη δική της πλευρά, η εκπρόσωπος της ρωσικής διπλωματίας διερωτήθηκε πριν από λίγο εάν και κατά πόσον δυτικές ΜΚΟ θα ζητήσουν από τις γαλλικές αρχές να αφήσουν ελεύθερο του κ. Ντούροφ.

«Θεωρείτε (…) πως θα απευθύνουν εκκλήσεις στο Παρίσι ζητώντας την απελευθέρωση του Ντούροφ, ή θα κρατήσουν τα στόματά τους κλειστά;», σημείωσε η Μαρία Ζαχάροβα μέσω Telegram.

Opinion | Azerbaijan’s cooling relations with Turkey

Από
anixneuseis
-
0

 23 August 2024
Erdogan and Aliyev. Illustration: Tamar Shvelidze/OC Media

Bahruz Samadov submitted this article shortly before his arrest on 21 August. He was charged with treason on 23 August, and could face 12–20 years in prison or a life sentence if found guilty.

Despite long being ‘brotherly’ nations, the Israel-Gaza war appears to have exacerbated existing tensions between Turkey and Azerbaijan, potentially pushing the two countries apart irrevocably. 

In recent months, relations between Azerbaijan and Turkey have been uncharacteristically cool. To observers who have heard the rhetoric around the two countries’ alliance — most prominently, the phrase that they are ‘two states’ but ‘one nation’ — this may come as a surprise.

It might also surprise the observer that a significant factor in this estrangement has been Turkey’s unconditional support for Palestine compared to Azerbaijan’s relatively neutral stance.

One example of this came in late July, when President Recep Tayyip Erdoğan’s statement about Turkey’s decisive role in the 2020 Nagorno-Karabakh War prompted anger, albeit not official, in Azerbaijan. Erdoğan made his statement in the context of the Israel–Palestine conflict, suggesting that Turkey might take a similar role in that conflict, and effectively positioning Palestine and Azerbaijan as equally oppressed nations. Erdoğan’s claim was met with discomfort in part because it factually contested Azerbaijan’s narrative around the war, and its ‘monopoly over victory’.

Not only Erdoğan’s claim, but also Turkey’s support of the Palestinian cause has irritated Azerbaijan. Soon after Erdoğan’s statement, Turkey declared a day of mourning over Hamas leader Ismail Haniyeh — a sentiment that Azerbaijani society neither shares nor comprehends.

While differences between Azerbaijan and Turkey are noticeable to both nations, Azerbaijan’s unwillingness to join anti-Israel rhetoric has become an increasingly significant factor contributing to  airing their grievances.

The story behind Azerbaijan’s attitude towards Israel

For many Turks, Azerbaijan’s positive attitude towards Israel and its very limited support for Palestine — for example an absence of any public events or virtual discourse — is frustrating. But the reasons for Azerbaijan’s difference in attitudes and behaviour to those of Turkey are multifaceted, and not only attributable to rational self-interest.

While hostilities between Azerbaijanis and Armenians living in the territories of present-day Azerbaijan began more than a century ago, Azerbaijanis and Jews living in Azerbaijan have never shared negative sentiments towards each other. Azerbaijan’s present-day Jewish community is centred around the Red Village, where a Mountainous Jewish community has existed for over two hundred years.

Another reason for the particular affection that Muslim-majority Azerbaijanis have towards Jewish people and Israel is connected to the First Nagorno-Karabakh War (1988–1994). In 1992, ethnic Mountainous Jew Albert Agarunov died defending the town of Shusha. In an interview conducted that year, Agarunov was asked what made him ‘defend Azerbaijani lands’ despite not being ethnically Azerbaijani. He replied that he was ‘protect[ing] his homeland’, and that he was ready to fight ‘until the very end of the war’.

This episode gained widespread public attention, and had a huge impact on the formation of the image of Jews as a friendly nation in the Azerbaijani social imagination, which is haunted by an obsessive friend-enemy distinction based on anti-Armenian antagonism and loyalty to the state as a sacral and security-providing entity.

Alongside such emotional associations, Israel has also very materially contributed to Azerbaijan’s military achievements. Israel’s arms exports played a profound role in Azerbaijan’s victory in the 2020 war and the 2023 September clashes in Nagorno-Karabakh; specifically the Israel-produced HAROP, a loitering munition. Azerbaijan, in turn, supplies oil to Israel, and also domestically suppresses Iran-sympathising Shia dissidents, leveraging the bogeyman of Islamist extremism with Western partners.

Pan-Turkic anti-Arabism

Attitudes towards Arabic states and culture also factor into Azerbaijan’s positioning. Since the 2020 war especially, secular loyalty to the state has been accompanied by pan-Turkist ideas: the Azerbaijani state is a Turkic state and a part of the Turkic world, a view stressed by President Aliyev in his 2024 inaugural speech. Pan-Turkic and pan-national Turanist ideas have left deep traces in Azerbaijan’s self-perception since the 1990s.

Alongside such ideas, many Azerbaijanis believe that Arabs brought Islam to them by force, and they in turn fought against Arabic expansionism in the 9th century. Such a perspective on Islam is very marginal in Turkey. In Azerbaijan, however, this narrative has been taught since the Soviet times, when myth-making was a part of the nativisation and anti-religious secularisation policy. For example, Babak, the leader of a neo-Zoroastrian cult who led the resistance movement in the region against the Arabs, was presented as an ethnic Azerbaijani in Soviet Azerbaijani history textbooks as well as in a famous 1979 film, to prove that Azerbaijanis were native to the territory.

The final reason for Azerbaijan’s positioning in favour of Israel brings us back to the Nagorno-Karabakh conflict.

Many Azerbaijanis believe that Palestinians supported Armenia, especially the late Palestinian leader Yaser Arafat; a claim that has been debunked. One source of this association comes from the involvement of the Armenian Secret Army for the Liberation of Armenia in Lebanese affairs against Israel in the 1970s. The notorious group organised several attacks against Turkish diplomats and was designated as a terrorist organisation in Azerbaijan. One of the leaders of the militant organisation, Monte Melkonyan, fought and died in the First Nagorno-Karabakh War, and was accused of war crimes by Azerbaijan. The group has consequently been associated with Arabic peoples and states without further investigation.

For these reasons, many Azerbaijanis see themselves as alienated by or opposed to Turkey’s support for Palestine. As a result, the conflict has produced a marked shift in the perception of Turkey’s Erdoğan as Azerbaijan’s main ally since the end of the Nagorno-Karabakh War.

Responding to Erdoğan

On 1 August, two days after Erdoğan’s statement, official state-owned newspaper Azerbaijan published a de facto response. The article’s title was ‘The author of the Karabakh victory is The Victorious Supreme Commander-in-Chief and the Azerbaijani Army’. The article describes Erdoğan’s statement using a metaphor widely recognised in Azerbaijan: ‘pouring water into the Armenian watermill’.

The article stressed the unity of the people, army, and president of Azerbaijan in the victory. The author also reminded readers of the different favours Azerbaijan has done for Turkey, such as providing assistance after the earthquake in the Turkish city of Kahramanmaraş, and inviting Turkish companies to operate in Nagorno-Karabakh, while stressing that ‘brotherhood requires mutual responsibilities’. Another point made is that Azerbaijan bought weapons from Turkey. The article does not discuss Turkey’s involvement in Palestine.

As such rifts appear and threaten to widen, the future of Azerbaijan’s ties with Turkey will likely remain pragmatic and practical — something similar to Azerbaijan’s energy-based politics with the European Union. It appears that the ‘special brotherhood’ is no longer required, and the two countries have chosen different paths.

By Bahruz Samadov

Bahruz is a political activist and PhD candidate at Charles University in Prague.

oc-media.org

«Βράζει» η Μέση Ανατολή: Η Χεζμπολάχ χτύπησε το Ισραήλ με 320 πυραύλους -Μπαράζ αεροπορικών βομβαρδισμών στον Λίβανο

Από
anixneuseis
-
0

Καζάνι που βράζει η Μέση Ανατολή / Φωτογραφία: AP Photo-Hatem Moussa
25/08/2024  07:03  UPD: 25/08/2024  08:30
Καζάνι που βράζει η Μέση Ανατολή, αφού σήμερα το λιβανικό κίνημα Χεζμπολάχ -που υποστηρίζεται από το Ιράν- ανακοίνωσε πως εξαπέλυσε επίθεση εναντίον του Ισραήλ.

Η επίθεση με μεγάλο αριθμό drones έρχεται σε αντίποινα για τη δολοφονία ηγετικού στελέχους του στρατιωτικού του βραχίονα, του Φουάντ Σουκρ, σε ισραηλινό αεροπορικό βομβαρδισμό σε προάστιο της Βηρυτού τον περασμένο μήνα.

Πάντως, το σιιτικό κίνημα του Λιβάνου Χεζμπολάχ ανακοίνωσε πριν από λίγο ότι ολοκλήρωσε «την πρώτη φάση» αντιποίνων του για τον θάνατο του Φουάντ Σουκρ. Το σιιτικό κίνημα του Λιβάνου σημείωσε ότι έπληξε σήμερα 11 ισραηλινούς στρατιωτικούς στόχους και ότι εξαπέλυσε πάνω από 320 πυραύλους Κατιούσα.

Εντατικοί αεροπορικοί βομβαρδισμοί του Ισραήλ στον Λίβανο
Νωρίτερα ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε νωρίς το πρωί της Κυριακής ότι πραγματοποιεί προληπτικά πλήγματα στον Λίβανο, αφού εντόπισε προετοιμασίες για επιθέσεις «μεγάλης κλίμακας» από την υποστηριζόμενη από το Ιράν λιβανέζικη οργάνωση Χεζμπολάχ.

Συνεδριάζει εκτάκτως το υπουργικό συμβούλιο του Ισραήλ
Την ίδια ώρα, ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ Γιοάβ Γκάλαντ ανακοίνωσε πως κήρυξε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης στο εσωτερικό μέτωπο. Το υπουργικό συμβούλιο του Ισραήλ συγκλήθηκε να συνεδριάσει εκτάκτως στις 07:00 (τοπική ώρα και ώρα Ελλάδας), μεταδίδουν ισραηλινά μέσα ενημέρωσης.

«Σε μια πράξη αυτοάμυνας για την απομάκρυνση αυτών των απειλών, ο (ισραηλινός στρατός) πλήττει τρομοκρατικούς στόχους στο Λίβανο, από τους οποίους η Χεζμπολάχ σχεδίαζε να εξαπολύσει τις επιθέσεις της εναντίον ισραηλινών πολιτών», δήλωσε σε βίντεο που αναρτήθηκε στο Χ ο εκπρόσωπος των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων (IDF), υποναύαρχος Ντάνιελ Χαγκάρι.

Ο Χαγκάρι προειδοποίησε ότι η Χεζμπολάχ «σύντομα θα εκτοξεύσει ρουκέτες και πιθανώς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη στο Ισραήλ».

Ανεστάλησαν οι πτήσεις στο αεροδρόμιο του Τελ Αβίβ
Σύμφωνα με ισραηλινά ΜΜΕ, οι πτήσεις προς και από το διεθνές αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν, κοντά στο Τελ Αβίβ, ανεστάλησαν λόγω των επιχειρήσεων, ενώ ο ισραηλινός στρατός έκανε γνωστό πως ενεργοποίησε τις σειρήνες της αεράμυνας, που καλούν τους κατοίκους να σπεύσουν σε καταφύγια, στο βόρειο τμήμα της χώρας, στα σύνορα με τον Λίβανο.

Οι ανταλλαγές πυρών ανάμεσα στις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις και το σιιτικό κίνημα που υποστηρίζεται από το Ιράν είναι στην πράξη καθημερινές από την επομένη του ξεσπάσματος του πολέμου Ισραήλ-Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας, με έναυσμα την άνευ προηγουμένου έφοδο του στρατιωτικού βραχίονα του παλαιστινιακού ισλαμιστικού κινήματος σε νότιους τομείς της ισραηλινής επικράτειας την 7η Οκτωβρίου.

Οι φόβοι για περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση, το ξέσπασμα ολοκληρωτικού πολέμου, εντάθηκαν μετά τον θάνατο του Φουάντ Σουκρ, ηγετικού στελέχους του στρατιωτικού βραχίονα της Χεζμπολά, σε ισραηλινό βομβαρδισμό σε νότιο προάστιο της Βηρυτού, κι αυτόν μερικές ώρες αργότερα του Ισμαήλ Χανίγια, του ηγέτη της Χαμάς, στην Τεχεράνη. Το Ιράν και η Χεζμπολά κατηγόρησαν το Ισραήλ για τον φόνο κι ορκίστηκαν να πάρουν εκδίκηση.

Από την 8η Οκτωβρίου, έχουν σκοτωθεί πάνω από 600 άνθρωποι στην Λίβανο, κυρίως μαχητές της Χεζμπολάχ, αλλά και 131 άμαχοι, ανάμεσά τους και δημοσιογράφοι, σύμφωνα με καταμέτρηση του Γαλλικού Πρακτορείου. Στην άλλη πλευρά, στο Ισραήλ και στο κατεχόμενο και προσαρτημένο συριακό υψίπεδο του Γκολάν, έχουν σκοτωθεί 23 στρατιωτικοί και 26 άμαχοι, κατά επίσημα ισραηλινά δεδομένα.

Η πρώτη αντίδραση των ΗΠΑ
Οι ΗΠΑ «θα συνεχίσουν να υποστηρίζουν το δικαίωμα του Ισραήλ να αμύνεται», δήλωσε νωρίτερα σήμερα ο εκπρόσωπος του αμερικανικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν ζήτησε από Αμερικανούς αξιωματούχους να έχουν επικοινωνία «επί μονίμου βάσεως» με το Ισραήλ, πρόσθεσε ο εκπρόσωπος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ.

 

Οι «εξομολογήσεις» του Αμερικανού πρέσβη στην Τουρκία για F-16, Ερντογάν και Γάζα

Από
anixneuseis
-
2
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟ POLITICO
Ο Τζεφ Φλέικ μίλησε για τα μεγάλα κεφάλαια των αμερικανοτουρκικών σχέσεων, λίγες ημέρες προτού αποχωρήσει από το πόστο του στην Τουρκία. Τι είπε για F-16, Ερντογάν, Γάζα, Ισραήλ και Ιράν
(AP Photo/Susan Walsh) 24.08.2024 • 16:27

Ο61χρονος Τζεφ Φλέικ από την Αριζόνα, άλλοτε Γερουσιαστής με το κόμμα των Ρεπουμπλικανών, συμπλήρωσε πια σχεδόν τρία χρόνια ως πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Αγκυρα και τώρα ετοιμάζεται να αποχωρήσει.

Η τελευταία ημέρα της πρεσβευτικής του θητείας στην Τουρκία θα είναι η 1η Σεπτεμβρίου.

Λίγες ημέρες προτού αποχωρήσει από την Τουρκία, ο ίδιος μίλησε στους συντάκτες του “National Security Daily” newsletter του ιστοχώρου Politico.

Ερωτηθείς για τον ίδιο τον Ερντογάν και τις συμβουλές που θα του έδινε εάν μπορούσε, ο Αμερικανός δήλωσε: «Κατά τη διάρκεια του 2016, όταν έγινε η απόπειρα πραξικοπήματος εδώ στην Τουρκία, οι ΗΠΑ καθυστέρησαν να στηρίξουν τον Ερντογάν και την τουρκική κυβέρνηση. Εκείνη την ώρα […] ο πρόεδρος Ομπάμα δεν τηλεφώνησε, αλλά ο Πούτιν τηλεφώνησε. Αυτό μας είχε στοιχειώσει για ένα διάστημα. Πριν από δύο εβδομάδες ωστόσο, η Τουρκία είχε μεγάλη εμπλοκή στην ανταλλαγή κρατουμένων (σ.σ. μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ στις αρχές Αυγούστου, τη μεγαλύτερη ανταλλαγή αιχμαλώτων που έχει πραγματοποιηθεί στον άξονα Δύσης-Ρωσίας μετά τον Ψυχρό Πόλεμο). Εκείνοι (σ.σ. οι Τούρκοι) είχαν την ευθύνη των logistics -επτά χώρες, επτά αεροπλάνα ήρθαν στην Άγκυρα- και έκαναν πραγματικά εξαιρετική δουλειά […] Τώρα ο Μπάιντεν τηλεφώνησε για να ευχαριστήσει τον Ερντογάν και ο Πούτιν όχι. Είχαμε μια αντιστροφή. Υπάρχουν άνθρωποι με αγαθές προθέσεις που γνωρίζουν ότι η Τουρκία είναι ένας απαραίτητος εταίρος. Όταν η υφήλιος διανύει περίοδο ειρήνης, η Τουρκία έχει σημαντική θέση και μόνο λόγω γεωγραφίας. Αλλά όταν ο κόσμος διανύει περιόδους ταραχών, τότε εκείνη είναι ακόμη πιο σημαντική».

Οι «εξομολογήσεις» του Αμερικανού πρέσβη στην Τουρκία για F-16, Ερντογάν και Γάζα-1
(Turkish Presidency via AP, Pool)

Αναφορικά με τη στάση που η τουρκική ηγεσία έχει υιοθετήσει το τελευταίο διάστημα έναντι του Ισραήλ και του Ιράν, με φόντο τις εξελίξεις στη Λωρίδα της Γάζας, ο Τζεφ Φλέικ δήλωσε, μιλώντας στους συντάκτες του Politico: «Ζητήσαμε από την Τουρκία να προσπαθήσει να συμβάλει ώστε να αποκλιμακωθεί η ένταση με το Ιράν. Δεν έχουν (σ.σ. οι Τούρκοι) στενές σχέσεις με το Ιράν. Έχουν μερικά από τα ίδια προβλήματα που έχουμε όλοι μας (σ.σ. με την Τεχεράνη), αλλά προφανώς τους μιλάνε περισσότερο, όπως και στην πολιτική πτέρυγα της Χαμάς. Νομίζω ότι το Ισραήλ θεωρεί ότι η Τουρκία έχει πάρει υπερβολικά το μέρος της μιας πλευράς […] Ωστόσο, τούτου λεχθέντος, είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς οποιαδήποτε μακροπρόθεσμη λύση στην κατάσταση της Γάζας στην οποία δεν θα διαδραματίζουν κάποιον ρόλο περιφερειακοί παίκτες όπως η Τουρκία, είτε ως εγγυήτριες δυνάμεις είτε ως δυνάμεις που θα πάρουν μέρος στην ανοικοδόμηση».

Οταν ρωτήθηκε, δε, για τη συμβουλή που θα έδινε στον επόμενο πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Αγκυρα, ο κ. Φλέικ δήλωσε ότι θα τον καλούσε «να συνεχίσει να καλλιεργεί αυτήν τη σχέση (σ.σ. την αμερικανοτουρκική) γιατί η Τουρκία είναι «μια αναδυόμενη περιφερειακή δύναμη» (σ.σ. «a growing regional power»), ο δεύτερος μεγαλύτερος στρατός στις τάξεις του ΝΑΤΟ, αλλά και «ένας απαραίτητος σύμμαχος» («indispensable ally») τον οποίο οι ΗΠΑ «δεν αντιμετώπιζαν πάντοτε έτσι (σ.σ. ως απαραίτητο)».

Αναφερόμενος, δε, στην εκκρεμότητα της πώλησης αμερικανικών F-16 στην Τουρκία, ο απερχόμενος πρέσβης δήλωσε ότι ο ίδιος κατέβαλε προσπάθειες προκειμένου να πείσει τα μέλη του Κογκρέσου πίσω στις ΗΠΑ να δεχθούν μια συμφωνία που θα αντιστάθμιζε την πώληση F-16 στην Τουρκία με την πώληση F-35 στην Ελλάδα.

Καθημερινή

1...1,1301,1311,132...3,040Σελίδα 1,131 από 3,040